คู่มือ บ่มเพาะนักสื่อสารสุขภาวะ

มือ Communication for Health ฉบับป บป ง 2565

หลกั สูต นกั สอื่ สา สุขภาวะ คิดดีแค

ีปุรัรู่ค์รรร



พลังเล็กๆสามา ถส างส่ิงท่ียิ่งใหญ่ในสังคมได้
อด้วยพลัง
ของคนรุ่นใหม่

ร่ืส้ร

CONTENT จัก สสส. 01
คดิ ดไี อดอล 02
แนะนำหลกั สูต 08
ฉลาดใ สือ่ อ าง เ าทัน 17
สขุ ภาวะทาง ญญา 32
Mental Health 41
3 P - กา ผลติ ส่อื 86
กา ส างเ องเ า านสอ่ื สขุ ภาวะ 94
กา วิเค าะ มี วนไ เสีย 108

่ผ่ล่ืร้รร้ด่สู้ผ์หรรัปู้ร่ทู้ร่ย้ชรร



สำนกั งานกองทนุ สนับสนนุ กา ส างเส มสุขภาพ (สสส.) 
เ นห วยงานของ ท่มี ใิ วน าชกา ห อ วิสาหกจิ มีนายก มนต เ นป ะ านกองทุน
จดั ตัง้ ขึน้ ตามพ ะ าชบญั ญตั กิ องทุนสนับสนุนกา ส างเส มสุขภาพ พ.ศ. 2544 โดยมีห าที่
เ ม ผลกั ดนั ก ะ น สนับสนนุ และ วมกบั ห วยงาน างๆ ในสังคม ในกา ขบั เคลอ่ื น
ก ะบวนกา ส างเส มสุขภาพเ  พ่ือใ คนไทยมีสขุ ภาพดีค บ 4 าน กาย จติ ญญา สังคม
และ วมส างป ะเทศไทยใ าอ

พนั ธกิจ

“จุดป ะกาย ก ะ น สาน และเส ม
พลังบคุ คลและอง ก ทุกภาค วน
ใ มีขดี ความสามา ถและส างส
ะบบสังคมท่ีเอ้อื อกา มสี ขุ ภาวะ”

“ทุกคนบนแ นดนิ ไทยมขี ีดความสามา ถ สงั คม
สงิ่ แวด อม ท่ีเอ้ือ อสุขภาวะ”

่ต้ลร่ผร่ตร์ครร้รร้ห
่สร์คิรุ้ตรรู่ย่น้หร้ร่รัป้ดร้หิร้รรรร่ต่น่รุ้ตร่ิริร้นิร้รรรรธร็ปีรฐัรฐัรืรรร่ส่ชฐัร่น็ป
ิร้รร

2

คิดดีไอดอล เ นพ้ืนทที่ างความคดิ พื้นทส่ี างส ทีเ่ ดโอกาสใ บคุ คลห อก ม

คน นให ทีม่ ีความ น ความหวังกา ขับเคลื่อนสังคมสุขภาวะ านกา ใ สอ่ื เ นเค อง
มือ โดยมีกา มเพาะและพฒั นาศักยภาพเตม็ เตม็ ทักษะขีดความสามา ถในกา ใ สอ่ื เ น
เค องมอื และส่อื สา เพอ่ื ส างกา มี วน วมในกา พฒั นา เปลีย่ นแปลง ห อ วมแ ไข
ญหา ตนเอง ค อบค ว ชุมชน และสังคม อ างส างส พ อมมีความ บผิดชอบ
นำไป กา ส างภูมิ เ าทันส่ือสขุ ภาวะ มีหลกั คิดเชิงวิเค าะ ป ะเด็นและสถานกา สุข
ภาวะท่ีส างส พ อมสามา ถส างแ งบันดาลใจใ กับก มคน อบ างๆ งผลใ
เกดิ แ งผลกั ขับเคลื่อนสงั คม านส่ือ จากความคิดเล็กๆ ท่หี วังใ ส่อื เ นเค องมอื กา
ขับเคลอ่ื นป ะเด็นสขุ ภาวะเพ่ือกา เปลีย่ นแปลง

iDOL Volunteer Leadership
Active Citizen Creative

MIDL Teamwork
Skill

Character Kiddee iDOL

3

รรรู่ส่ืร็ป้ช่ผร้ห่ส้ขรุ่ล้หร้รร้ร์ครร้ร์ณร์หร่ทู้ร้รรู่สัร้ร์ครร้ร่ยัรรัป้ก่รืรร่ร่สร้รร่ืร็ป้ชรร่บร่ืร็ป้ชร่ผรัฝ่มุ่รุ่ลืร้หิป์ครร้ร็ป

เป้าหมาย ค้นหาและบ่มเพาะนักสื่อสา สุขภาวะ

โดยมุ่งกลุ่มผู้นำ นใหม่ ให้มีศักยภาพทักษะ

HEALTH LITERACY

4

รุ่ร

นักสอ่ื สา สุขภาวะ

1 3

Media Leadership Skill
Information
and Digital
Literacy - MIDL

มีทักษะ 4 าน

2 4

Communication Self
& Collaboration Awarenes
Skill s&
Re ection
Skill

GenZ

นำกา เปลี่ยนแปลง

5

lf้ดรู้ผร

สมรรถนะท่ีส คัญนักสอื่ สารสุขภาวะ

ทักษะ

SKILL

KHOWLEDGE ATTRIBUTE

ความ พฤติกรรมท่ี
สามารถสงั เกตไ

สมรรถนะ

Competency

งผลใ เกดิ พลเมอื ง Active Citizen เพื่อส างการเปลีย่ นแปลงสงั คม
เพ่อื พัฒนานักสอื่ สารส างสรร สขุ ภาวะ ทฉ่ี ลาดรอบ ทางสุขภาพ

6

ู้ร้ด
้ร้ห่สู้ร์ค้รำ

Media Users
and

Creators

7

ThaiMedia
Academy

8

วิทยาก หลักสูต

ฮา ส มาศชาย
ศูน ส างส สื่อเพื่อเด็กฯ

ป วตั กิจนติ ยชี
ศูน ส างส สอื่ เพื่อเด็กฯ

ด .ทัศนาวดี แ วสนิท
อ.ป ะจำสาขานิเทศศาสต ม ส.สุ าษฎ านี

ผศ.เจ ญเนต แสงดวงแข
หวั ห าสาขานิเทศศาสต ม.หาดให

9

รร์ครร้ร์ย
ิร์ครร้ร์ย
์วริร่ญ์ร้น
ริรธ์รรร์รร
้กร

วิเศษ บำ งวง
นกั จดั ก ะบวนกา นาคา จิตอาสา

อบั ดลุ ฮา ส แมเยาะ
กำกับ อง MUSLIMTED

พัน ทิพา สุขสิ ส
นกั สอ่ื สา สุขภาพจติ ในวยั น

นล วัช มะชัย 
นักกา ละค ชมุ ชน

10

รธรร
์ศุร่ชู้ผ
ีฟรร
ธุ่รร
์ณิร์ุธ

11

ทั นคติ กเ็ หมือน

“เลน ”

ปรับเลน ใ ชัด โฟกั เ าใ ตรง

นหา หลงทาง นพบ
หนงึ่ น เดินห า ค ามัน

12

้ว้นัฝ
้ค้ค้ห้ปส้ห์ส์สศ

หลักสูต นกั สือ่ สา สขุ ภาวะ
Communication for Health

WORKSHOP

- ะดบั น - - ะดับสงู -

นักเ ยน นกั ศกึ ษา ทัว่ ไป ก มบุคคลท่ี านกา คดั เลอื ก
ที่สนใจเ า วม าย มเพาะฯ ภายใ แนวคดิ Health literacy
( บไ จำกัด ) ( จำกัดจำนวนก ม )

าย มเพาะนกั สอื่ สา สขุ ภาวะ เวทพี ฒั นาศกั ยภาพนักส่อื สา สขุ ภาวะ
- กา ฉลาดใ สอ่ื เ นเค องมือ
- สือ่ สา เพ่ือส างกา เปล่ยี นแปลง - เพิม่ Skill กา ส่ือสา ป ะเดน็ สขุ ภาพ
- กา สอ่ื สา เพอ่ื เ าทนั สุขภาพ - Media Health literacy
- กา บ หา จดั กา
และ ตืน่ ทาง ญญา
- กา ใ เค องมือเพอื่ ส่ือสา ส างกา จำนวน ไ อก า 3 เดือน

เปลย่ี นแปลงพฤตกิ มสุขภาพ เกยี ตบิ ัต สำห บ านอบ ม ขัน้ สูง
โ างวัล และ ทนุ สนับสนุนกา ผลติ สื่อ
ะยะเวลา 36 ช่ัวโมง

เกีย ติบตั สำห บ านอบ ม ขน้ั น
โ างวลั และ ทุนสนบั สนนุ กา ผลิตสื่อ

E-LEARNING

Communication Mental health Citizen Production Creative MIDL
Health
13

รริรร

รรร
่ืร็ป้ชรรรร้รร่ืร้ชร
ัปู้ร
่ทรร
ร้รรรร่บ่ครร่ล
ร่ผู้ผัรรรรร่ล
้ตร่ผู้ผัรรร่ว้น่มรุ่ล
้ต
ร่ผุ่ล่มัร
่บ่ค่ร้ข
ีร
ร้ตรรร

S นกั สอ่ื สา ส างส สขุ ภาวะ
พลเมืองตื่น

M พลงั สือ่ สา Content
Storytelling

C Platform
New Media

R ส างกา เปลย่ี นแปลง

14

ร้รรู้ร์ครร้รร

ง าร อมลู รูปแบบ รับ าร

15

สู้ผ้ขส่สู้ผ

16

ุช้สื่ส่ป็ทุสส่ืส เ าทัน ขภาวะ

ฉลาด
นัก อ าร ขภาวะ

17
ใ อเ นเครื่องมอื ความเ น ขภาวะ

ส
ู
่

ุส็ป

โรควิกฤต
วิกฤต

โลก

NCDS COVID-19

18

ภาพจาก : trueID

19

อมูล ; Thaihealth Watch จบั ตาทิศทางสุขภาพคนไทย 2564

20

ขีป้

“เ าทัน”
ขภาวะ

21

ทุส
่

องกัน

แ ไข
รักษา

บำบดั

22

ป้ก้

23

ความเสี่ยงให ไ แ โรค
อุบัติให การแพ ระบาด

Covid-19

“ โลกพลิกผัน ” Disrupt

24

่ร่ม่ก้ด่ม

4 HEALTH

25

สุขภาพ ทักษะ พฤติก ม

ส างส ค์ สติ
สมา
สะท้อน
ความคิด เคา พผู้อื่น

มีเหตุผล/ บฟัง

เสียสละ มีศีล ม

ความ วมมือ

26

ัรรร้ร
ริธรรธ่รรร

27

ขภาพจติ ในวัย น

“ภาวะซึมเ า”
28

ส้รศุ่รุ

ติดเชือ้ WFH

เ ยนออนไล !"#$%

โรคประจำตวั

สุขภาพ ห น

เสยี ชวี ติ รอเตยี ง
29

ิส้ีน์นีร

“ปรับ” พฤติกรรม
“เปล่ียน” ขภาพในเด็ก

GEN Z

30


ุส

เรา..

ก็ ามารถ ร้าง
การเปล่ียนแปลงได้

31

ส
ส

วิเศษ บำ งวง
นกั จัดก ะบวนกา นาคา จติ อาสา

32

รธรร
์ศุร

การตระหนกั เ าทันตนเอง
self-awareness

การ ะ อนตนเอง

self-re ection

33

lf้ทส่ทู้ร

34

านสภาพ ดนิ า อากาศ

35

ผ้ฟ่

าน ะดบั อุณภูมิสี

36

ผร่

37

38

39

40

Mental Health Topics

โ ค มเศ าในเยาวชน
( Depression in Youths )

พัน ทพิ า สขุ สิ ส
นกั ส่ือสา สุขภาพจติ ในวัย น

41

ุ่รร
์ณิร์ุธ
้รึซร

ณ ตอนน้ี

เรามีอะไร? กังวล

42

เข้าใจธรรมชาติ

เด็กในยุคดิจิทัล

43

44

45