Top One Ekonomi Tg5

BA BA BA BA Kandungan

Rekod Pencapaian Pentaksiran Murid..................................................................................................................................... iv
B

1a Peranan Kerajaan dalam Ekonomi

Nota SMART............................................................................................................................................................................................ 1
Lembaran PBD ..................................................................................................................................................................................... 2
Praktis SPM

• Soalan Objektif........................................................................................................................................................................... 9
• Soalan Struktur........................................................................................................................................................................11
• Soalan Esei.................................................................................................................................................................................12
Cabaran KBAT......................................................................................................................................................................................14
Sudut PAK-21 ......................................................................................................................................................................................15

B 1b Penunjuk Ekonomi

Nota SMART..........................................................................................................................................................................................16
Lembaran PBD ...................................................................................................................................................................................18
Praktis SPM

• Soalan Objektif.........................................................................................................................................................................26
• Soalan Struktur........................................................................................................................................................................29
• Soalan Esei.................................................................................................................................................................................31
Cabaran KBAT......................................................................................................................................................................................33
Sudut PAK-21 ......................................................................................................................................................................................34

B 1c Alat Dasar Ekonomi

Nota SMART..........................................................................................................................................................................................35
Lembaran PBD ...................................................................................................................................................................................39
Praktis SPM

• Soalan Objektif.........................................................................................................................................................................46
• Soalan Struktur........................................................................................................................................................................49
• Soalan Esei.................................................................................................................................................................................51
Cabaran KBAT......................................................................................................................................................................................52
Sudut PAK-21 ......................................................................................................................................................................................53

B2a Globalisasi

Nota SMART..........................................................................................................................................................................................54
Lembaran PBD ...................................................................................................................................................................................55

ii

BA BA BAPraktis SPM
• Soalan Objektif.........................................................................................................................................................................58
• Soalan Struktur........................................................................................................................................................................60
• Soalan Esei.................................................................................................................................................................................61

Cabaran KBAT......................................................................................................................................................................................63
Sudut PAK-21 ......................................................................................................................................................................................64

B2b Perdagangan Antarabangsa

Nota SMART..........................................................................................................................................................................................65
Lembaran PBD ...................................................................................................................................................................................68
Praktis SPM

• Soalan Objektif.........................................................................................................................................................................73
• Soalan Struktur........................................................................................................................................................................76
• Soalan Esei.................................................................................................................................................................................77
Cabaran KBAT......................................................................................................................................................................................79
Sudut PAK-21 ......................................................................................................................................................................................80

B2c Imbangan Pembayaran

Nota SMART..........................................................................................................................................................................................81
Lembaran PBD ...................................................................................................................................................................................83
Praktis SPM

• Soalan Objektif.........................................................................................................................................................................90
• Soalan Struktur........................................................................................................................................................................93
• Soalan Esei.................................................................................................................................................................................95
Cabaran KBAT......................................................................................................................................................................................97
Sudut PAK-21 ......................................................................................................................................................................................98

B2d Kadar Pertukaran Asing

Nota SMART..........................................................................................................................................................................................99
Lembaran PBD ................................................................................................................................................................................101
Praktis SPM

• Soalan Objektif......................................................................................................................................................................106
• Soalan Struktur.....................................................................................................................................................................109
• Soalan Esei..............................................................................................................................................................................111
Cabaran KBAT...................................................................................................................................................................................113
Sudut PAK-21 ...................................................................................................................................................................................114
Kertas Model SPM .........................................................................................................................................................................115
Jawapan...................................................................................................................................................................................... J1 – J30

iii

Rekod Pencapaian Pentaksiran Murid

Ekonomi Tingkatan 5

Kelas: .............................. Nama Murid: ...................................................... Nama Guru: ................................................

PENCAPAIAN

BAB TAHAP DESKRIPTOR HALAMAN (✓) (7)
PENGUASAAN MENGUASAI BELUM
MENGUASAI

Peranan Kerajaan dalam Ekonomi

1 Menyatakan tiga peranan kerajaan 2
dalam ekonomi

2 Menghuraikan tiga peranan kerajaan 2
dalam ekonomi

Menjelaskan tiga peranan kerajaan
dalam ekonomi dan memberi
3 contoh dasar, program dan alat yang 3–4

berkaitan dengan peranan tersebut

Menganalisis dan menghubungkait
ketiga-tiga peranan kerajaan
4 dengan tujuan menjaga kebajikan 5
1 masyarakat dan meningkatkan
EKONOMI kemakmuran negara

DAN Meramalkan apa yang akan berlaku
KERAJAAN

5 kepada ekonomi negara tanpa 6
peranan kerajaan

6 Menganalisis ketiga-tiga peranan
kerajaan dan memberi cadangan 7–8
skop peranan

Penunjuk Ekonomi

Menyatakan penunjuk yang
1 digunakan untuk mengukur 18
prestasi ekonomi sesebuah negara

2 Menerangkan maksud inflasi, 18
pengangguran dan KDNK

iv

PENCAPAIAN

BAB TAHAP DESKRIPTOR HALAMAN (✓) (7)
PENGUASAAN MENGUASAI BELUM
MENGUASAI

Menjelaskan perubahan corak
inflasi, kadar pengangguran dan
3 pertumbuhan ekonomi dalam satu 19
jangka masa berdasarkan data
sebenar

Menganalisis sebab dan akibat
4 inflasi, pengangguran dan 20 – 21
pertumbuhan ekonomi di Malaysia

Membandingkan kadar
pertumbuhan ekonomi, kadar
inflasi dan kadar pengangguran
5 Malaysia antara beberapa tahun 22 – 23
dan membuat kesimpulan serta
memberi justifikasi mengenai corak
penunjuk ekonomi tersebut

Mencadangkan tindakan oleh
masyarakat/individu menangani
6 kesan inflasi dan pengangguran 24 – 25
serta cara menggalakkan
pertumbuhan ekonomi

Alat Dasar Ekonomi

Menyatakan maksud dasar 39
fiskal dan dasar kewangan
1 serta menyenaraikan alat yang
digunakan untuk setiap dasar
tersebut

2 Menghuraikan dasar fiskal dan 40 – 41
dasar kewangan

Mengkategorikan komponen
alat dasar fiskal dan alat dasar
3 kewangan berdasarkan data dari 40 – 41

laporan ekonomi

4 Menganalisis pelbagai kesan dasar
fiskal dan dasar kewangan negara 42
dalam mengawal ekonomi

v

PENCAPAIAN

BAB TAHAP DESKRIPTOR HALAMAN (✓) (7)
PENGUASAAN MENGUASAI BELUM
MENGUASAI

Menilai kesan yang berbeza ke atas
objektif makroekonomi negara
5 dengan penggunaan alat-alat dasar 43

ekonomi berdasarkan situasi

Membandingkan bajet negara
antara dua tahun yang berlainan
6 dan menghasilkan bajet baru 44 – 45

sebagai cadangan

Globalisasi

1 Menyatakan maksud globalisasi 55
55
2 Menerangkan faktor penggalak
globalisasi

3 Mengemukakan bukti kewujudan 56
globalisasi di Malaysia dari
2 4 aspek pengoperasian syarikat 56
MALAYSIA 5 multinasional dan pelaburan 57
DAN EKONOMI langsung asing
Menganalisis faktor penggalak
GLOBAL globalisasi di Malaysia berdasarkan
contoh
Menilai kesan pelaburan langsung
asing ke atas ekonomi negara

Mencadangkan cara individu dan
6 masyarakat boleh memanfaatkan 57
faktor penggalak globalisasi

Perdagangan Antarabangsa

1 Menyatakan maksud perdagangan 68
antarabangsa

Menerangkan kepentingan 68
2 perdagangan antarabangsa dan

tujuan sekatannya

vi

PENCAPAIAN

BAB TAHAP DESKRIPTOR HALAMAN (✓) (7)
PENGUASAAN MENGUASAI BELUM
MENGUASAI

Mengenal pasti bentuk dan tujuan
3 sekatan perdagangan antarabangsa 69
berdasarkan contoh

Menganalisis kesan tarif, subsidi
4 dan kuota ke atas perdagangan 70 – 71
antarabangsa

Menilai kebaikan dan keburukan
5 sekatan perdagangan antarabangsa 72
dan liberalisasi berdasarkan situasi

Menilai kewajaran kewujudan
perjanjian perdagangan dan blok
6 ekonomi atas negara ahli, negara 72

bukan ahli perdagangan dunia

Imbangan Pembayaran

Menyatakan maksud imbangan
1 pembayaran dan imbangan 83 – 84
dagangan

Menerangkan struktur akaun 83 – 84
2 semasa dan komposisi

perdagangan Malaysia

Membuat kesimpulan mengenai
3 imbangan akaun semasa dari data 85
yang diberi

4 Menganalisis sebab dan implikasi 86
defisit lebihan dalam akaun semasa

Menilai melalui analisis kedudukan
akaun semasa negara defisit untuk
5 satu tahun dan menilai sebab dan 87 – 88

implikasinya

6 Mencadangkan cara memperbaiki 89
imbangan pembayaran defisit

vii

PENCAPAIAN

BAB TAHAP DESKRIPTOR HALAMAN (✓) (7)
PENGUASAAN MENGUASAI BELUM
MENGUASAI

Kadar Pertukaran Asing

1 Mendefinisikan kadar pertukaran 101
asing

Mengira kadar pertukaran asing
berdasarkan harga belian dan harga
2 jualan 101 – 102
Menerangkan penentuan kadar
pertukaran asing

Menjelaskan faktor yang
3 mempengaruhi permintaan dan 102

penawaran mata wang asing

Menganalisis penentuan dan
perubahan kadar pertukaran
4 asing menggunakan gambar rajah 103

permintaan dan penawaran

Menilai kesan penurunan kadar 104
5 pertukaran asing ke atas harga
barang import dan eksport Malaysia

Membuat generalisasi antara
hubungan kadar pertukaran asing
6 dengan imbangan pembayaran 105
dan seterusnya implikasi kepada
ekonomi negara

viii

BAB1a Peranan Kerajaan dalam Ekonomi

Nota SMART

1. Peranan kerajaan sebagai pengeluar dan majikan: – Kesan pencapaian guna tenaga penuh ialah:
(a) Sebagai pengeluar yang menyediakan (a) Pengurangan kadar pengangguran
barang awam dan barang sosial (b) Pengeluaran barang dan perkhidmatan
yang banyak
Barang awam Barang sosial (c) Peningkatan tingkat pendapatan
negara
Barang atau Barang atau (d) Pertumbuhan ekonomi yang lebih
perkhidmatan yang perkhidmatan yang tinggi
dikeluarkan oleh membawa manfaat (e) Peningkatan taraf hidup penduduk
kerajaan kepada terbesar kepada
semua anggota semua masyarakat – Kesan pertumbuhan ekonomi ialah:
masyarakat dan seperti bekalan air (a) Peningkatan dalam kegiatan ekonomi
tidak bermotifkan bersih. (b) Penambahan peluang pekerjaan
keuntungan seperti (c) Peningkatan guna tenaga
jalan raya. (d) Penurunan kadar pengangguran
(e) Peningkatan pendapatan negara
(b) Monopoli semula jadi kerajaan (f) Peningkatan kuasa beli masyarakat
Maksud: Pengeluaran barang atau (g) Peningkatan permintaan agregat
(h) Peningkatan taraf hidup masyarakat
perkhidmatan yang hanya dibenarkan untuk
firma yang berkaitan kerajaan. 3. Peranan kerajaan dalam mengawal selia
Ciri-ciri monopoli semula jadi kerajaan: pengeluar dan eksternaliti negatif:

Satu firma sahaja (a) Aktiviti pengeluaran firma boleh
menjejaskan kebajikan masyarakat
Keluaran tidak ada pengganti melalui dua cara iaitu:

Penentu harga pasaran – Mengeksploitasi pengguna
– Menimbulkan eksternaliti negatif
Tiada kebebasan keluar masuk industri
(c) Peranan kerajaan sebagai majikan (b) Cara mengawal selia pengeluar dan

– Menawarkan peluang pekerjaan dalam eksternaliti negatif termasuk:
sektor perkhidmatan awam.
– Menguatkuasakan undang-undang dan
2. Peranan kerajaan untuk mencapai objektif peraturan
makroekonomi negara:
– Maksud makroekonomi: Kajian mengenai – Pemberian subsidi
ekonomi secara menyeluruh dalam isu umum – Mengenakan cukai
seperti pendapatan atau keluaran negara,
guna tenaga dan masalah pengangguran.
– Objektif makroekonomi terdiri daripada
guna tenaga penuh, kestabilan harga,
pertumbuhan ekonomi dan kestabilan
imbangan pembayaran.

1 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

  Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1a  Peranan Kerajaan Dalam Ekonomi

Tahap Tafsiran Halaman
Penguasaan Buku Teks

L 1 Menyatakan tiga peranan kerajaan dalam ekonomi 1 – 17
2 Menghuraikan tiga peranan kerajaan dalam ekonomi yang menjalankan kegiatan

E
M 1. Kerajaan ialah suatu (a)
B (b) dengan matlamat untuk meningkatkan (c)

A rakyat.
R 2. Tiga peranan kerajaan dalam ekonomi ialah:

(a)
A (b)
N (c)
3. Nyatakan empat objektif makroekonomi kerajaan.

P (a)
(b)

B (c)
(d)

D 4. Tiga cara kerajaan mengawal selia pengeluar dan eksternaliti negatif ialah:

(a)

(b)

1 (c)

5. Jadual di bawah menunjukkan kadar pengangguran di Malaysia.

Tahun 2011 2012 2013 2014 2015
Kadar pengangguran 3.1 3.0 3.1 2.9 3.1

(Sumber: https://www.focus-economics.com/country-indicator/malaysia/unemployment)
Adakah Malaysia mencapai guna tenaga penuh? Berikan alasan anda.

PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 2

Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1a  Peranan Kerajaan Dalam Ekonomi 

Tahap Tafsiran Halaman L
Penguasaan Menjelaskan tiga peranan kerajaan dalam ekonomi dan memberi Buku Teks E
contoh dasar, program dan alat yang berkaitan dengan peranan M
3 tersebut. 1 – 17 B
A
6. Maklumat di bawah menunjukkan bilangan kakitangan awam di Malaysia. R
A
Bilangan kakitangan awam di Malaysia pada tahun 2016 adalah N
sebanyak 1.6 juta orang.
P
(a) Apakah peranan kerajaan di atas? B
D
(b) Nyatakan empat faedah sampingan yang diterima oleh kakitangan awam.
(i) 2
(ii)
(iii)
(iv)

(c) Mengapakah kerajaan memerlukan pekerja? Berikan tiga alasan.
(i)
(ii)
(iii)

7. Maklumat di bawah berkaitan dengan satu firma milikan syarikat.

Tenaga Nasional Berhad (TNB) merupakan sebuah syarikat
bekalan elektrik yang terbesar di Malaysia.

Jelaskan empat ciri monopoli semula jadi di atas.
(a)
(b)
(c)
(d)

3 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

  Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1a  Peranan Kerajaan Dalam Ekonomi

8. Rajah di bawah menunjukkan keadaan kesesakan lalu lintas.

L
E
M
B Jelaskan tindakan kerajaan mengawal masalah di atas.
A (a)
R
A (b)
N (c)

P 9. Jadual di bawah menunjukkan harga barang kawalan pada musim Tahun Baharu Cina.

B Jenis barang Harga borong (RM/kg) Harga runcit (RM/kg)
Ayam 6.70 7.50

D Telur ayam (Gred A) 0.36 (sebiji) 0.38 (sebiji)
Telur ayam (Gred B) 0.35 (sebiji) 0.37 (sebiji)

Telur ayam (Gred C) 0.34 (sebiji) 0.36 (sebiji)

Kubis 4.00 5.00
12.00 13.00
3 Halia 34.00 39.00
Udang

Jelaskan tiga sebab kerajaan mengawal harga barang dalam jadual di atas.

(a)

(b)

(c)

PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 4

Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1a  Peranan Kerajaan Dalam Ekonomi 

Tahap Tafsiran Halaman L
Penguasaan Menganalisis dan menghubungkait ketiga-tiga peranan kerajaan Buku Teks E
dengan tujuan menjaga kebajikan masyarakat dan meningkatkan M
4 kemakmuran negara 19 – 20 B
A
10. Lengkapkan petikan di bawah. R
A
Tiga peranan kerajaan ialah (a) , N
(b) dan
(c) P
. B
D
Sebagai pengeluar kerajaan menyediakan (d) dan barang sosial. Contohnya,
4
membina sistem jalan raya yang baik. Ini akan menggalakkan aktiviti perniagaan seperti pembukaan

lebih banyak kilang dan melancarkan aktiviti perniagaan. Dengan ini, kerajaan boleh mencapai satu

daripada matlamat makroekonomi iaitu kadar (e) ekonomi yang lebih tinggi.

Dengan adanya kemudahan infrastruktur yang baik seperti jaringan jalan raya, lapangan terbang

dan pelabuhan, lebih ramai pelabur asing akan melabur dalam negara. Hal ini dapat menggalakkan

aliran masuk (f) ke dalam negara. Dengan ini, kerajaan dapat mencapai

matlamat makroekonomi iaitu imbangan pembayaran (g) . Kerajaan juga

menyediakan (h) kepada rakyat Malaysia dengan menggaji hampir 1.6 juta

kakitangan awam. Dengan ini, (i) meningkat dan dapat mengurangkan

kadar (j) dalam negara. Hal ini membolehkan kerajaan mencapai matlamat

makroekonomi ketiga iaitu mencapai guna tenaga penuh.

Kerajaan juga mengawal selia pengeluar dan eksternaliti negatif seperti pencemaran alam. Ini boleh

dilakukan dengan tiga kaedah iaitu menguatkuasakan (k) ,

mengenakan (l) dan memberi (m) . Misalnya, kerajaan

memperkenalkan Akta (n) . Dengan ini, kerajaan

dapat memastikan barang keperluan seperti (o) dan (p)

mempunyai bekalan yang mencukupi serta dijual dengan (q) yang berpatutan.

Tindakan kerajaan ini dapat mengawal harga di pasaran. Ini membolehkan kerajaan mencapai satu

lagi objektif makroekonomi iaitu (r) harga.

PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:

5 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

  Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1a  Peranan Kerajaan Dalam Ekonomi

Tahap Tafsiran Halaman
Penguasaan Buku Teks

L5 Meramalkan apa yang akan berlaku kepada ekonomi negara tanpa –
peranan kerajaan

E
M 11. Maklumat di bawah berkaitan dengan seorang pakar ekonomi, Adam Smith.
B Adam Smith merupakan seorang pakar ekonomi yang menulis buku
ekonomi yang terkenal iaitu The Wealth of Nations dan dianggap sebagai

A Bapa Ekonomi Moden. Menurut Adam Smith, kerajaan tidak sepatutnya
bercampur tangan dalam hal ehwal ekonomi. Menurut beliau, peranan

R kerajaan hanyalah melindungi rakyat daripada penaklukan tentera luar,
memastikan tidak berlaku ketidakadilan serta menyediakan kemudahan

A seperti yang tidak boleh disediakan oleh individu atau pihak swasta.
N (a) Adakah anda setuju dengan pandangan Adam Smith yang mengehadkan campur tangan kerajaan
dalam ekonomi? Berikan pendapat anda.

P
B
D

5 (b) Ramalkan ekonomi negara Malaysia jika kerajaan tidak bercampur tangan dalam ekonomi
Malaysia.

PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 6

Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1a  Peranan Kerajaan Dalam Ekonomi 

Tahap Tafsiran Halaman L
Penguasaan Menganalisis ketiga-tiga peranan kerajaan dan memberi cadangan Buku Teks E
skop peranannya M
6 – B
A
12. Situasi di bawah berkaitan dengan program yang dilaksanakan oleh kerajaan. R
A
Skim Latihan 1Malaysia (SL1M) N

Skim Latihan 1Malaysia (SL1M) merupakan satu program kerjasama antara kerajaan dan P
syarikat swasta untuk mengurangkan pengangguran dalam kalangan belia Malaysia. Di bawah B
program ini, syarikat swasta akan merekrut, menemu duga dan melatih belia serta pelajar untuk D
memperbaiki kebolehan mereka dari aspek komunikasi, pemikiran kreatif, sahsiah dan segala
kos akan ditanggung oleh syarikat itu sendiri. Ia ditanggung oleh pemain industri berkenaan. 6
Semenjak Program SL1M dilancarkan pada tahun 2011 sehingga Disember 2016, seramai 99
000 graduan telah menerima latihan melalui program ini.

Bilangan Sekolah, Murid dan Guru di bawah Kementerian Pendidikan Malaysia

Kerajaan Malaysia menyediakan pendidikan percuma kepada 5 074 612 orang murid dengan
menggaji 421 828 orang guru yang mengajar di 7 772 buah sekolah rendah dan 2 408 buah sekolah
menengah di seluruh negara. Dalam Bajet 2016, kerajaan telah memperuntukkan RM41.3 bilion
kepada Kementerian Pendidikan.

Subsidi bernilai RM10 bilion di bawah Bajet 2017

Peruntukan subsidi kerajaan di bawah bajet 2017 ialah RM10 bilion yang akan digunakan untuk
bahan api, gas memasak, pampasan tol dan pengangkutan awam. Untuk membantu pesawah pula,
kerajaan memperuntukkan RM1.3 bilion untuk harga padi, benih dan baja padi. Di samping itu,
kerajaan juga menyediakan bantuan sebanyak RM250 juta untuk membantu pekebun kecil getah
dengan membeli getah pada harga lantai.

(a) Kenal pasti peranan kerajaan bagi setiap situasi di atas.

7 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

  Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1a  Peranan Kerajaan Dalam Ekonomi

(b) Wajarkah kerajaan menyediakan pendidikan percuma? Berikan huraian anda secara terperinci.

L
E
M
B (c) Ada pihak yang berpendapat bahawa kerajaan sepatutnya menyediakan pendidikan percuma
A sehingga ke peringkat pengajian tinggi. Adakah anda bersetuju dengan cadangan tersebut? Berikan

pendapat anda.

R
A
N

P (d) Jelaskan kesan pemberian subsidi terhadap pesawah padi.
B
D

7
(e) Selain SL1M, senaraikan program-program kerajaan yang lain untuk membantu pembangunan
sumber manusia di Malaysia.

PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 8

Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1a  Peranan Kerajaan Dalam Ekonomi 

Praktis SPM

Soalan Objektif B meningkatkan kuasa beli
masyarakat
Pilih jawapan yang paling tepat. Indah Water
INFO Konsortium Sdn Bhd C menggalakkan
1. Peranan kerajaan dalam pertumbuhan ekonomi
ekonomi ialah 4. Rajah di bawah merupakan
I mencapai objektif barang awam. D mengurangkan beban
makroekonomi kewangan sektor swasta
II mewujudkan monopoli Perhentian
semula jadi Bus KBAT Menganalisis Buku Teks
III bertindak sebagai m.s. 5
pengguna dan pengeluar Mengapakah barang di atas
IV mengawal selia pengeluar dianggap sebagai barang 6. Malaysia telah mencatat
dan eksternaliti negatif awam? guna tenaga penuh sejak
A I dan II A Tidak dikenakan bayaran tahun 2000.
B I dan IV B Bilangannya tidak terhad Kesan daripada situasi
C II dan III C Memudahkan urusan tersebut ialah
D III dan IV
perjalanan orang ramai A penurunan kadar inflasi
Buku Teks D Disediakan khusus untuk
m.s. 1 B peningkatan pendapatan
pengguna bas awam negara
2. Kerajaan merupakan unit
ekonomi yang menjalankan Buku Teks C penurunan kadar
kegiatan ekonomi untuk m.s. 3 pertumbuhan ekonomi
A menjaga kestabilan harga
B menjaga kebajikan 5. Pernyataan di bawah D peningkatan kadar
masyarakat berkaitan dengan suatu pertumbuhan penduduk
C menjana lebih banyak peranan kerajaan di
hasil kerajaan Malaysia. KBAT Menganalisis Buku Teks
D menjaga kestabilan m.s. 8
imbangan pembayaran
7. Pernyataan di bawah
Buku Teks berkaitan dengan objektif
m.s. 2 kerajaan.

3. Indah Water Konsortium Kerajaan Malaysia Kerajaan perlu
Sendirian Berhad di Malaysia merupakan majikan memastikan kadar inflasi
dianggap sebagai syarikat terbesar di Malaysia dalam negara terkawal.
monopoli semula jadi kerana dengan menyediakan
peluang pekerjaan kepada Apakah objektif
A dimiliki oleh sektor hampir 1.6 juta rakyat makroekonomi berkaitan
swasta Malaysia. dengan pernyataan di atas?
A Kestabilan harga
B mengenakan harga yang Kesan daripada peranan B Guna tenaga penuh
tinggi kerajaan di Malaysia adalah C Pertumbuhan ekonomi
untuk D Kestabilan imbangan
C disenaraikan di Bursa A mengurangkan kadar
Malaysia pembayaran
pengangguran
D menanggung kos modal Buku Teks
yang tinggi m.s. 9

Buku Teks
m.s. 4

9 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

  Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1a  Peranan Kerajaan Dalam Ekonomi

8. Antara berikut, yang C Memastikan penggunaan 14. I Jalan raya ialah barang
manakah merupakan kesan sumber ekonomi dengan awam.
buruk daripada pertumbuhan cekap
ekonomi? II Barang awam dikenakan
D Penetapan harga lebih bayaran berdasarkan saiz
A Kejatuhan hasil kerajaan rendah daripada harga pendapatan pengguna.
keseimbangan
B Kejatuhan taraf hidup Buku Teks
rakyat Buku Teks m.s. 3
m.s. 15
C Pengurangan sumber 15. I Penubuhan monopoli
ekonomi 12. Kuota digunakan untuk semula jadi melibatkan
mengawal harga barang di modal yang tinggi.
D Peningkatan kadar pasaran dengan
pengangguran II Semua monopoli semula
A menetapkan kuantiti jadi dimiliki oleh
KBAT Menganalisis Buku Teks penawaran pada had kerajaan.
m.s. 10 tertentu
Buku Teks
9. Antara berikut, yang B menetapkan kuantiti m.s. 4
manakah merupakan permintaan pada had
eksternaliti negatif ? tertentu 16. I Guna tenaga merujuk
jumlah tenaga buruh
A Pencemaran alam sekitar C menetapkan harga yang digunakan untuk
keseimbangan pada had menghasilkan barang
B Kekurangan barang tertentu dan perkhidmatan dalam
awam sesebuah negara.
D menetapkan campur
C Ketidakstabilan harga tangan kerajaan dalam II Tenaga buruh
bahan mentah pasaran pada had yang berkemahiran
tertentu meningkatkan kadar
D Jurang perbezaan pertumbuhan ekonomi.
pendapatan antara Buku Teks
golongan kaya dengan m.s. 15 Buku Teks
miskin semakin besar m.s. 7
13. Pemberian subsidi kepada
Buku Teks pengeluar minyak masak 17. I Deflasi menyebabkan
m.s. 13 menyebabkan kadar pengangguran
menurun.
10. Antara berikut, yang A harga kelapa sawit
manakah merupakan barang menurun II Inflasi menyebabkan
kawalan? kuasa beli pengguna
I Setem B penawaran minyak meningkat.
II Roti berkrim masak menurun
III Tepung gandum Buku Teks
IV Simen dan klinker C permintaan minyak m.s. 9
A I dan II masak menurun
B I dan IV 18. I Gula merupakan barang
C II dan III D kos pengeluaran minyak kawalan.
D III dan IV masak menurun
II Keuntungan pengeluar
Buku Teks Buku Teks gula ditentukan oleh
m.s. 14 m.s. 16 kerajaan.

11. Antara berikut, yang Soalan 14 hingga Soalan 18 Buku Teks
manakah adalah benar berdasarkan pilihan jawapan m.s. 14 – 15
tentang dasar harga seperti jadual berikut.
maksimum?
Pilihan Pernyataan Pernyataan
A Mewujudkan lebihan I II
penawaran dalam
pasaran A Betul Salah

B Bertujuan mengurangkan B Salah Betul
penindasan terhadap
petani C Betul Betul

D Salah Salah

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 10

Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1a  Peranan Kerajaan Dalam Ekonomi 

Soalan Struktur

1. (a) (i) Berikan maksud makroekonomi. [1 markah]

(ii) Nyatakan empat objektif makroekonomi yang ingin dicapai oleh sesebuah negara.

[4 markah]

Buku Teks
m.s. 7

(b) (i) Jelaskan maksud barang sosial. [2 markah]

(ii) Nyatakan tiga ciri barang awam. [3 markah]

Buku Teks
m.s. 3

(c) (i) Berikan satu contoh monopoli semula jadi kerajaan. [1 markah]
(ii) Nyatakan empat ciri monopoli semula jadi kerajaan. [4 markah]

Buku Teks
m.s. 4

(d) Nyatakan lima faedah sampingan yang dinikmati oleh seorang anggota tentera Malaysia.

[5 markah]

Buku Teks
m.s. 5

2. (a) Maklumat di bawah berkaitan dengan tenaga buruh di Malaysia.

Status Bekerja Penganggur
Tahun
504.1 ribu orang
2016 14.2 juta orang 502.6 ribu orang

2017 14.5 juta orang

(i) Hitungkan bilangan tenaga buruh Malaysia pada tahun 2017. [1 markah]

(ii) Nyatakan empat kesan kepada sesebuah negara yang mencapai guna tenaga penuh.

[4 markah]

Buku Teks
m.s. 7

(b) Maklumat di bawah berkaitan dengan kadar pertumbuhan ekonomi Malaysia.

Kadar pertumbuhan ekonomi Malaysia pada tahun 2014 ialah
6% berbanding 4.6% pada tahun 2013.

Jelaskan lima kesan daripada perubahan kadar pertumbuhan di atas. [5 markah]

KBAT Menganalisis   Buku Teks
m.s. 10

(c) Jadual di bawah menunjukkan kedudukan imbangan pembayaran Malaysia antara tahun 2011
hingga tahun 2014.

Tahun RM juta

2011 94 682
2012 3 873
2013 14 649
2014 –36 507

(i) Tahun bilakah Malaysia mencatat imbangan pembayaran lebihan paling baik? [1 markah]

(ii) Jelaskan empat kesan daripada keadaan imbangan pembayaran Malaysia pada tahun 2014.

[4 markah]

KBAT Menganalisis   Buku Teks
m.s. 11

11 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

  Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1a  Peranan Kerajaan Dalam Ekonomi

(d) Petikan di bawah berkaitan dengan hutan simpan Ayer Hitam di negeri Selangor.

Hutan simpan Ayer Hitam di Selangor dianggap sebagai ‘paru-paru’ yang menapis dan
menyediakan sumber oksigen kepada penduduk Lembah Klang. Pada tahun 1906, keluasan
hutan ini ialah 4270.7 hektar tetapi hanya tinggal 1176.1 hektar pada masa kini disebabkan
pembangunan ekonomi di kawasan sekitarnya.

Jelaskan lima kesan eksternaliti negatif daripada keadaan di atas. [5 markah]

KBAT Menganalisis
3. (a) Dengan menggunakan gambar rajah, jelaskan dasar harga maksimum.
[5 markah]

(b) Maklumat di bawah berkaitan dengan satu dasar kerajaan. Buku Teks
m.s. 15

Sejak tahun 2008, kerajaan telah membelanjakan hampir
RM3.4 bilion dalam bentuk subsidi beras.

Jelaskan lima kesan kepada pengguna daripada dasar kerajaan di atas. [5 markah]

KBAT Menganalisis

(c) (i) Nyatakan satu tindakan pengeluar yang boleh menjejaskan kebajikan pengguna. [1 markah]

(ii) Jelaskan dua cara kerajaan mengawal selia pengeluar. [4 markah]

Buku Teks
m.s. 14 –17

(d) Jelaskan bagaimana sistem cukai dapat mengawal: [3 markah]
(i) Eksploitasi pengguna [2 markah]
(ii) Eksternaliti negatif
Buku Teks
m.s. 17

Soalan Esei

1. Maklumat di bawah berkaitan dengan tenaga nuklear di Malaysia.

Tiada rancangan bangunkan loji nuklear di Malaysia – Tun M

Kerajaan tidak ada rancangan untuk membangunkan kuasa nuklear bagi menjana elektrik
di Malaysia berikutan risiko-risiko yang berkaitan dengannya, kata Perdana Menteri Tun Dr
Mahathir Mohamad. Beliau berkata walaupun kos pengeluaran tenaga menerusi kuasa nuklear
adalah jauh lebih murah, namun kita masih kurang pengetahuan untuk mengendalikannya,
terutamanya cara yang paling selamat untuk melupuskan sisa nuklear.

(Sumber: www.kosmo.com.my)

(a) Jelaskan peranan kerajaan dalam petikan di atas. [4 markah]

KBAT Menganalisis

(b) Anda berpendapat, loji nuklear perlu dibina di Malaysia. Berikan alasan anda. [8 markah]

KBAT Menilai

(c) Mengapakah kerajaan enggan membina loji nuklear di Malaysia? [8 markah]

KBAT Menganalisis

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 12

Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1a  Peranan Kerajaan Dalam Ekonomi 

2. Petikan di bawah berkaitan dengan satu dasar kerajaan.

Kerajaan tanggung lebih RM109b subsidi

KUALA LUMPUR: Kerajaan menanggung lebih RM109 bilion subsidi barangan keperluan asas
utama iaitu produk petroleum dan minyak masak sejak tahun 2010. Jumlah itu merangkumi
subsidi kira-kira RM102.4 bilion untuk produk petroleum, manakala minyak masak kira-kira
RM6.6 bilion.

(Sumber: www.bharian.com.my)

(a) Jelaskan peranan kerajaan melalui dasar di atas. [4 markah]

KBAT Menganalisis

(b) Mengapakah sesetengah pihak tidak bersetuju dengan dasar pemberian subsidi? [8 markah]
KBAT Menilai  

(c) Anda bersetuju dengan pemberian subsidi oleh kerajaan. Berikan alasan anda. [8 markah]

KBAT Menilai Buku Teks
m.s. 16

13 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

  Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1a  Peranan Kerajaan Dalam Ekonomi

Cabaran KBAT

1. Petikan di bawah berkaitan dengan jalan raya di Malaysia.

Sebahagian besar jalan raya di Malaysia dibina oleh kerajaan
persekutuan dan kerajaan negeri iaitu sepanjang 61 420 km
jalan raya negeri serta 18 904 km jalan raya persekutuan.
Sejak tahun 1980-an, pembinaan lebuh raya bertol telah
dimulakan oleh sektor swasta dan kini Malaysia mempunyai
lebih daripada 2 000 km lebuh raya bertol terutamanya di
Lembah Klang.

Adakah anda bersetuju dengan pembinaan lebuh raya bertol di Malaysia? Berikan alasan anda.

2. Baca petikan di bawah, kemudian jawab soalan-soalan berikut.

Sanggup abaikan soal kualiti
KUANTAN: Lambakan produk kosmetik di pasaran tempatan menambahkan permintaan
pasaran terhadapnya. Sinar Harian telah meninjau ke beberapa lokasi tumpuan untuk
melihat keadaan lambakan produk kosmetik. Memang wujudnya pembeli tegar yang
setia menggunakannya walaupun mereka tahu produk tersebut merupakan barangan
tiruan. Seorang peniaga berkata bahawa penjualan produk kosmetik kadang kala mampu
mendapatkan pulangan yang lumayan terutamanya menjelang musim perayaan dan pada
awal bulan.
“Sebagai peniaga, kita mestinya nak jual barangan yang dapat permintaan tinggi daripada
pengguna, jadi pemilihan jenis produk penting juga. Pembeli pada masa kini dah tak
fikirkan soal keaslian dan mutu produk, malah mereka tak kisah beli barangan tiruan
asalkan kualitinya hampir sama. Malah harga tiruan jauh lebih murah dan mudah juga bagi
mereka yang ingin mengumpul untuk jadikannya sebagai koleksi sebab barang kosmetik
ini sentiasa ada keluaran terbaharu,” katanya kepada Sinar Harian.

(Dipetik dan disesuaikan daripada: www.sinarharian.com.my)

(a) Jelaskan sebab-sebab berlakunya masalah di atas.

(b) Jelaskan tindakan pihak berikut untuk mengatasi masalah di atas.
(i) Pengguna
(ii) Kerajaan

Praktis 14
i-THINK

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1a  Peranan Kerajaan Dalam Ekonomi 

SUDUT PAK–21

Round Table

Bab 1 Ekonomi dan Kerajaan

Subtajuk Peranan Kerajaan dalam Ekonomi

Standard
pembelajaran Menjelaskan peranan kerajaan dalam mengawal selia pengeluar dan eksternaliti negatif.

Persiapan Sehelai kertas sebak (mahjong paper), kertas edaran dan pen penanda.
awal

Objektif Membantu murid untuk mencadangkan tindakan dan strategi yang boleh digunakan oleh
Aktiviti kerajaan untuk mengawal eksternaliti negatif berdasarkan situasi yang diberi.

1. Murid-murid dibahagikan kepada lima atau enam kumpulan.
2. Setiap kumpulan diberi tugasan yang menunjukkan satu isu alam sekitar.
3. Ketua kumpulan berbincang dengan ahli kumpulan tentang tugasan yang diberi.
4. Setiap ahli kumpulan mencadangkan tindakan atau strategi untuk menyelesaikan

isu yang diberikan.
5. Setiap ahli kumpulan akan mencatatkan tindakan atau strategi yang dicadangkan

dalam kertas sebak.
6. Ketua kumpulan menjelaskan hasil perbincangan dan menjawab soalan daripada ahli

kumpulan lain.

Contoh kertas edaran:

Pencemaran Pasir Gudang: Tindakan keras menanti - PM

KUALA LUMPUR: Kerajaan akan ‘memburu’ dalang di sebalik insiden pencemaran udara
di Pasir Gudang, Johor dan mengenakan tindakan undang-undang keras terhadap
mereka, kata Tun Dr Mahathir Mohamad.
Perdana Menteri ketika mengutarakan pendirian tegas itu, berkata insiden
pencemaran di daerah dekat timur Johor itu amat mendukacitakan dan tidak
sepatutnya berlaku, memandangkan kejadian sama membabitkan bahan toksik pernah
melanda kawasan sama di Sungai Kim Kim.
“Ini amat dukacita, sepatutnya selepas insiden yang dulu, ia tidak berlaku lagi,
tapi kita nampak bahawa ada industri yang tidak begitu prihatin terhadap keselamatan,
sebab itu kita perlu kenal pasti siapa yang mencemarkan persekitaran di situ”.
“Kita akan ambil tindakan yang keras terhadap mereka,” katanya kepada pemberita
selepas menyampaikan ucaptama bertajuk ‘Malaysia Baharu Dalam Perubahan
Pemerintahan Serantau, sempena Meja Bulat Asia-Pasifik Ke-33, di sini, hari ini.

(Sumber: www.bharian.com.my)

15 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

  Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1b  Penunjuk Ekonomi
B1b
BA Penunjuk Ekonomi

Nota SMART

Indeks Harga Pengguna Guna tenaga
1. Maksud: Mengukur perubahan harga purata Jumlah tenaga buruh yang bekerja dalam
pelbagai kegiatan ekonomi.
sekumpulan barang dan perkhidmatan yang
terpilih dalam ekonomi bagi suatu tahun Pengangguran
berbanding dengan suatu tahun dasar. Penduduk yang berumur 15 tahun hingga 64
2. Indeks harga pengguna diukur berdasarkan 12 tahun yang sedang aktif mencari pekerjaan.
kumpulan barangan dan perkhidmatan utama
mengikut Klasifikasi Penggunaan Individu 2. Kesan pengangguran terhadap ekonomi negara
Mengikut Tujuan (COICOP) yang dikeluarkan ialah:
oleh Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB). Pendapatan negara sebenar kurang daripada
3. Peningkatan dalam indeks harga pengguna pendapatan negara potensi
menunjukkan peningkatan dalam tingkat Hasil kerajaan berkurangan kerana kutipan
harga umum secara berterusan yang dikenal cukai pendapatan kurang
sebagai inflasi. Ketidakcekapan dalam pengeluaran dan
Inflasi pembaziran sumber ekonomi
1. Maksud: Kenaikan tingkat harga umum Menghalang pertumbuhan ekonomi akibat
barang dan perkhidmatan secara berterusan pelbagai masalah sosial
dalam sesebuah ekonomi. Taraf hidup masyarakat menurun kerana
2. Jenis inflasi terdiri daripada:
kuasa beli telah menurun
(a) Inflasi tarikan permintaan
(b) Inflasi tolakan kos 3. Kesan pengangguran terhadap masalah sosial
(c) Inflasi diimport negara ialah:
Kesan pengangguran terhadap
3. Inflasi memberi kesan kepada harga masalah sosial negara
barang, pengangguran, tabungan, eksport,
pendapatan dan kadar faedah. Kadar kemiskinan dalam kalangan
masyarakat akan meningkat
Pengangguran
1. Maksud: Satu keadaan di mana terdapat Menimbulkan masalah kekeluargaan
dalam masyarakat
tenaga buruh yang sanggup bekerja tetapi Masalah kehilangan kemahiran dan
tidak mendapat pekerjaan. keyakinan diri
Peningkatan kes jenayah dalam negara
Tenaga buruh
Penduduk yang berumur 15 tahun hingga
64 tahun yang sedang bekerja atau sedang
aktif mencari pekerjaan.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 16

Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1b  Penunjuk Ekonomi 

4. Jenis pengangguran terdiri daripada: Pertumbuhan ekonomi

(a) Pengangguran kitaran 1. Maksud: Merujuk kepada perkembangan
(b) Pengangguran berstruktur kegiatan ekonomi dari semasa ke semasa yang
(c) Pengangguran geseran menyebabkan peningkatan dalam Keluaran
Dalam Negara Kasar.

Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) 2. Apabila berlaku pertumbuhan ekonomi dalam
sesebuah negara, barang dan perkhidmatan
1. Maksud: Jumlah nilai pasaran barang dan yang dapat dikeluarkan akan meningkat. Ini
perkhidmatan akhir yang dikeluarkan oleh akan membawa kepada peningkatan dalam
semua faktor pengeluaran dalam sesebuah pendapatan negara.
negara dalam tempoh setahun.
3. Kepentingan mencapai kadar pertumbuhan
2. Dua pendekatan pengiraan KDNK ialah ekonomi yang mampan ialah:
pendekatan keluaran dan pendekatan
perbelanjaan. Mewujudkan lebih banyak peluang pekerjaan
Pendekatan keluaran supaya kadar pengangguran dalam negara
KDNK diperoleh dengan menjumlahkan nilai menurun
ditambah yang dihasilkan oleh pelbagai sektor Meningkatkan taraf kebajikan masyarakat
Mengurangkan kadar kemiskinan terutama
ekonomi di negara bagi tempoh satu tahun. penduduk tinggal di luar bandar
Pendekatan perbelanjaan Merapatkan jurang pendapatan
Mempercepat penyediaan kemudahan
KDNK diperoleh dengan menjumlahkan perumahan, perkhidmatan kesihatan dan
semua perbelanjaan atas barang akhir dan kemudahan asas
perkhidmatan yang dihasilkan dalam ekonomi
bagi tempoh satu tahun.

4. Sebab dan akibat berlaku pertumbuhan ekonomi termasuk: Akibat
Sebab Penyediaan infrastruktur

Sumber alam semula jadi fizikal
Peningkatan taraf
Jumlah penduduk dan pendidikan penduduk
bekalan tenaga buruh Peningkatan sifat

Kemajuan teknologi Pertumbuhan keusahawanan
Pelaburan dalam aktiviti ekonomi

ekonomi

Sistem sosial dan sikap Kestabilan politik dan
masyarakat sosial



17 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

  Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1b  Penunjuk Ekonomi

Tahap Tafsiran Halaman
Penguasaan Buku Teks

L1 Menyatakan penunjuk yang digunakan untuk mengukur prestasi 22, 26, 36, 47
ekonomi sesebuah negara

E 2 Menerangkan maksud inflasi, pengangguran dan KDNK
M 1. Penunjuk ekonomi ialah data-data (a)
B ekonomi untuk mentafsir (b) yang digunakan oleh penganalisis
ekonomi sesebuah negara secara

A (c) .

R 2. Tiga penunjuk ekonomi ialah:
A (a)
N (b)

(c)

3. Indeks harga pengguna (IHP) merupakan penunjuk ekonomi yang digunakan untuk

P.

B 4. IHP digunakan untuk mengukur tingkat
yang terpilih dalam ekonomi bagi suatu tahun berbanding dengan suatu tahun dasar. .

D 5. Peningkatan IHP dari setahun ke setahun menunjukkan (a)

harga umum dan ini merupakan petunjuk bahawa berlakunya (b)

1 6. Inflasi ialah kenaikan (a) barang dan
perkhidmatan secara (b) .

7. Pengangguran merujuk satu keadaan di mana terdapat
tetapi gagal mendapat sebarang pekerjaan.

8. Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) ialah (a) dalam

yang dikeluarkan dengan menggunakan (b)
tempoh satu tahun.

9. Pertumbuhan ekonomi merujuk (a) dari semasa
ke semasa yang menyebabkan peningkatan dalam (b) .

PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 18

Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1b  Penunjuk Ekonomi 

Tahap Tafsiran Halaman L
Penguasaan Menjelaskan perubahan corak inflasi, kadar pengangguran dan Buku Teks E
pertumbuhan ekonomi dalam satu jangka masa berdasarkan data M
3 sebenar 26, 39, 52 B
A
10. Jadual di bawah menunjukkan penunjuk ekonomi Malaysia pada tahun 2014 hingga tahun 2016. R
A
Penunjuk ekonomi utama Tahun 2014 Tahun 2015 Tahun 2016 N
Penduduk (juta orang) 30.7 31.2 31.7
Tenaga buruh (juta orang) 14.3 14.5 14.7
Guna tenaga (juta orang) 13.9 14.1 14.2
Pengangguran (% daripada tenaga kerja) 2.9 3.1 3.4
KDNK pada harga malar 2010 (RM bilion)
KDNK pada harga malar 2010 (% Perubahan) 1 012.4 1 063.4 1 108.2
Indeks harga pengguna (% Perubahan) 6.0 5.0 4.2
3.2 2.1 2.1

(Sumber: Statistik Utama KPDNKK – Mei 2017)

(a) Bilakah Malaysia mencatat kadar inflasi yang paling tinggi? P

(b) Jelaskan hubung kait antara kadar pengangguran dengan peratus perubahan KDNK dari tahun B
2014 hingga tahun 2016. D

(c) Jelaskan arah aliran KDNK dari tahun 2014 hingga tahun 2016.

2

(d) Jelaskan arah aliran pengangguran dari tahun 2014 hingga tahun 2016.

PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
19

  Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1b  Penunjuk Ekonomi

Tahap Tafsiran Halaman
Penguasaan Buku Teks

L4 Menganalisis sebab dan akibat inflasi, pengangguran dan pertumbuhan 26 – 35, 36 –
ekonomi di Malaysia 45, 54 – 59

E
M 11. Petikan di bawah berkaitan dengan kadar inflasi di Malaysia.
B Indeks harga pengguna Malaysia naik 4.4%

Indeks harga pengguna (IHP) yang merupakan alat untuk mengukur kadar inflasi di peringkat

A tempatan telah meningkat sebanyak 4.4% pada bulan April 2017 berbanding dengan tahun
sebelumnya.
R Berdasarkan keterangan daripada Jabatan Perangkaan Malaysia, keadaan ini disebabkan oleh
kenaikan dalam kos pengangkutan dalam makanan.

Menurut tinjauan Reuters, kadar inflasi berlegar-legar di bawah 4.5 peratus dalam ramalan kadar

A tahunan turun daripada 5.1 peratus pada Mac yang menjadi kadar tertinggi dalam tempoh lapan
N tahun.

Kos pengangkutan pada bulan April meningkat 16.7 peratus disebabkan kenaikan harga bahan
api manakala harga makanan dan minuman bukan alkohol meningkat 4.1 peratus.

P (Dipetik dan disesuaikan daripada: www.malaysiakini.com.my)

B (a) Nyatakan jenis inflasi dalam petikan di atas.

D (b) Mengapakah berlakunya inflasi tersebut?

3 (c) Jelaskan kesan inflasi terhadap aspek yang berikut:
(i) Harga barang

(ii) Pendapatan

PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 20

Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1b  Penunjuk Ekonomi 

12. Petikan di bawah berkaitan dengan satu projek pembinaan infrastruktur di Malaysia.

Lebuhraya Utara-Selatan merupakan lebuh raya yang terpanjang di Malaysia. Ia merangkumi L
772 kilometer dari Bukit Kayu Hitam di Kedah berhampiran sempadan Malaysia-Thailand ke E
Johor Bahru di bahagian selatan Semenanjung Malaysia. Lebuh raya ini menghubungkan bandar M
utama di Semenanjung Malaysia dan ia menjadi ‘tulang belakang’ bagi rangkaian pengangkutan B
di Pantai Barat Semenanjung Malaysia. Lebuhraya Utara-Selatan merupakan laluan alternatif A
yang paling cepat di mana mengurangkan tempoh perjalanan di antara bandar-bandar tersebut. R
A
(Dipetik dan disesuaikan daripada: www.plus.com.my) N

Jelaskan bagaimana Lebuhraya Utara-Selatan membantu pertumbuhan ekonomi negara Malaysia
dalam aspek berikut.
(a) Bahan mentah

(b) Aktiviti perniagaan

(c) Pelaburan asing P
B
D

(d) Pelancongan 4

(e) Peluang pekerjaan

PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
21

  Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1b  Penunjuk Ekonomi

Tahap Tafsiran Halaman
Penguasaan Buku Teks

L5 Membandingkan kadar pertumbuhan ekonomi, kadar inflasi dan
kadar pengangguran Malaysia antara beberapa tahun dan membuat
kesimpulan serta memberi justifikasi mengenai corak penunjuk –

E ekonomi tersebut
M 13. Jadual di bawah menunjukkan Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) mengikut aktiviti ekonomi
B dari tahun 2014 hingga tahun 2016.
A Jenis aktiviti ekonomi Tahun 2014 Tahun 2015 Tahun 2016
(RM juta) (RM juta) (RM juta)

Pertanian 93 048 94 249 89 465
90 707 95 508 97 563
R Perlombongan dan pengkuarian 232 527 243 903 254 725
A Pembuatan
N Pembinaan 43 115 46 630 50 103
Perkhidmatan 541 412 569 258 601 341

Tambah Duti import 11 639 13 808 15 030

P (Sumber: Statistik Utama KPDNKK – Mei 2017)
(a) Hitungkan KDNK pada tahun 2015 dan tahun 2016.

B

D
(b) Jelaskan kadar pertumbuhan ekonomi pada tahun 2016 berbanding dengan tahun 2015.

5

(c) Mengapakah sumbangan sektor utama kepada ekonomi Malaysia jauh lebih kecil berbanding
dengan sektor kedua dan ketiga? Berikan alasan anda.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 22

Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1b  Penunjuk Ekonomi  L
E
14. Petikan di bawah berkaitan dengan pendapatan isi rumah dan kadar inflasi di Malaysia. M
B
Laporan Jabatan Perangkaan Malaysia menunjukkan pendapatan purata isi rumah pada tahun A
2012 ialah RM3 626 sebulan dan meningkat kepada RM4 585 sebulan pada tahun 2014. Pada R
tahun 2016 pula, pendapatan purata isi rumah dijangka meningkat kepada RM6 000 sebulan. A
Pada tahun 2014, 11.7% isi rumah menerima pendapatan bulanan kurang daripada RM2 000, N
42.1% menerima pendapatan bulanan kurang daripada RM4 000 dan 65% menerima pendapatan
bulanan kurang daripada RM6 000. Kadar inflasi pada tahun 2012 ialah 1.66% dan meningkat
kepada 3.14% pada tahun 2014 dan menurun kepada 2.1% pada tahun 2016.

(Sumber: Jabatan Perangkaan Malaysia)

(a) Hitungkan peratus peningkatan pendapatan isi rumah.

(i) Tahun 2014 berbanding dengan tahun 2012

(ii) Tahun 2016 berbanding dengan tahun 2014 P
(b) Jelaskan hubung kait antara arah aliran pendapatan isi rumah dengan kadar inflasi. B
D

6

(c) Apakah kesimpulan anda tentang agihan pendapatan rakyat Malaysia pada tahun 2014?

PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
23

  Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1b  Penunjuk Ekonomi

Tahap Tafsiran Halaman
Penguasaan Buku Teks

Mencadangkan tindakan oleh masyarakat/individu menangani –
6 kesan inflasi dan pengangguran serta cara menggalakkan

EL pertumbuhan ekonomi
M 15. Maklumat di bawah berkaitan dengan Indeks Harga Pengguna di Malaysia.
Indeks harga pengguna (IHP) Malaysia bagi tempoh enam bulan pertama 2017 mencatat kenaikan

B sebanyak 4.1% berbanding dengan tempoh yang sama pada tahun lepas. Oleh itu, Malaysia
A mungkin mencatat kenaikan dalam kadar inflasi pada tahun 2017 berbanding dengan tahun 2016.
R (a) Jelaskan punca-punca kenaikan indeks harga pengguna Malaysia dalam tempoh tersebut.
A
N

P
B
D

(b) Cadangkan tindakan yang boleh diambil oleh individu atau masyarakat untuk mengatasi masalah
di atas.

7

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 24

Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1b  Penunjuk Ekonomi 

16. Maklumat di bawah berkaitan dengan pusat latihan kemahiran di Malaysia.

Terdapat beratus-ratus pusat latihan kemahiran di Malaysia seperti GIATMARA, Politeknik, L
Kolej Komuniti, Kolej Vokasional, Institut Kemahiran Belia Negara (IKBN) serta Institusi E
Latihan Perindustrian (ILP). Institusi-institusi sedemikian menyediakan pelbagai program latihan M
kemahiran dari peringkat sijil hingga ke peringkat Diploma Lanjutan. B
A
(a) Bagaimanakah penyertaan belia dalam program latihan anjuran institusi di atas dapat mengurangkan R
masalah pengangguran dalam kalangan belia di negara kita? A
N

(b) Jelaskan sumbangan institusi latihan di atas kepada pertumbuhan ekonomi negara kita. P
B
D

8

Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
PENTAKSIRAN 25

  Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1b  Penunjuk Ekonomi

Praktis SPM

Soalan Objektif 3. Kadar inflasi di Malaysia 5. Pernyataan di bawah
telah menurun daripada berkaitan dengan kejatuhan
Pilih jawapan yang paling tepat. 3.14% pada tahun 2014 nilai Ringgit Malaysia.
kepada 2.10% pada tahun
1. Antara berikut, yang 2015. Perubahan ini mungkin Kejatuhan nilai Ringgit
manakah merupakan disebabkan oleh Malaysia menyebabkan
penunjuk ekonomi? A kejatuhan eksport kos pembelian barangan
I Guna tenaga Malaysia dari luar negara
II Jumlah populasi B defisit akaun imbangan meningkat.
III Indeks harga pengguna dagangan
(IHP) C peningkatan kadar upah Pernyataan di atas merujuk
IV Keluaran Dalam Negara yang kecil A inflasi diimport
Kasar (KDNK) D penurunan harga barang B inflasi nilai wang
A I dan II C II dan III dan perkhidmatan C inflasi tolakan kos
B I dan IV D III dan IV D inflasi tarikan permintaan
KBAT Menilai
Buku Teks Buku Teks
m.s. 22 m.s. 29

Indeks Harga Pengguna 4. Kadar inflasi yang dikelas INFO Jenis-jenis Inflasi
INFO Malaysia Jun 2017 sebagai inflasi sederhana ialah
A 2% – 3% C 7% – 9%
2. Antara berikut, yang B 4% – 6% D 10% – 12%
manakah berkaitan dengan
indeks harga pengguna? Buku Teks
A Digunakan untuk m.s. 26
mengkaji perubahan
corak perbelanjaan 6. Jadual di bawah menunjukkan perubahan gaji tahunan pekerja
pengguna pada awal tahun dan akhir tahun.
B Hanya terdapat satu jenis
indeks harga pengguna Pekerja Awal tahun Akhir tahun
iaitu indeks harga Wong RM20 000 RM22 000
pengguna wajaran Razak RM20 000 RM23 000
C Digunakan untuk Randir Singh RM40 000 RM47 000
mengkaji perubahan Bala RM10 000 RM11 500
harga purata sekumpulan
barang dan perkhidmatan Sekiranya kadar inflasi adalah 15%, pekerja yang manakah akan
yang terpilih dalam
ekonomi mengalami kejatuhan dalam pendapatan benarnya?
D Terdapat sebanyak 16
kumpulan barangan dan A Bala C Razak
perkhidmatan utama
dalam indeks harga B Wong D Randir Singh
pengguna
KBAT Menilai Buku Teks
Buku Teks m.s. 33
m.s. 22 – 24
7. Antara berikut, negara yang manakah mencatat kadar peningkatan
pendapatan benar yang paling tinggi?

Negara % Peningkatan harga % Peningkatan pendapatan

A Singapura 2.8 2.9
B Thailand 3.5 3.2
C Malaysia 3.1 3.3
D Indonesia 2.9 4.2

KBAT Menilai Buku Teks
m.s. 33

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 26

Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1b  Penunjuk Ekonomi 

8. Kenaikan kadar inflasi 11. Maklumat di bawah Perubahan struktur
secara berterusan akan menunjukkan masalah sosial ekonomi negara daripada
menyebabkan di Malaysia. sektor utama kepada
sektor kedua dan ketiga
A import meningkat • Peningkatan kadar menyebabkan ramai
kemiskinan pekerja ladang kehilangan
B tabungan menurun pekerjaan.
• Peningkatan kes jenayah
C nilai Ringgit Malaysia • Kehilangan kemahiran Situasi di atas menggambarkan
meningkat A pengangguran kitaran
dan keyakinan diri B pengangguran geseran
D harga barang dan C pengangguran bermusim
perkhidmatan menurun Masalah di atas berpunca D pengangguran berstruktur
daripada
Buku Teks Buku Teks
m.s. 33 A peningkatan kadar inflasi m.s. 44

9. Maklumat di bawah B peningkatan pelaburan 14. Antara berikut, pengangguran
berkaitan dengan satu rumus asing yang manakah memberikan
dalam ekonomi. kesan yang paling kecil
C peningkatan nilai mata terhadap ekonomi Malaysia?
X = Guna tenaga + wang A Pengangguran kitaran
Pengangguran B Pengangguran geseran
D peningkatan kadar C Pengangguran teknologi
X merujuk pengangguran D Pengangguran berstruktur
A tenaga buruh
B jumlah penduduk KBAT Menganalisis Buku Teks Buku Teks
C bilangan penduduk yang m.s. 41 m.s. 45

sedang aktif mencari 12. Antara berikut, yang 15. Pengiraan Keluaran Dalam
pekerjaan manakah merupakan contoh Negara Kasar (KDNK)
D bilangan penduduk pengangguran kitaran? membantu kerajaan untuk
dalam lingkungan umur A menetapkan kadar inflasi
20 tahun hingga 70 tahun A Syarikat taman tema air B menetapkan kadar
mengurangkan bilangan pertukaran asing
Buku Teks pekerja pada bulan C mengukur kadar
m.s. 36 Ramadan pertumbuhan ekonomi
D mengukur kadar
10. Maklumat di bawah B Industri perhotelan pertumbuhan penduduk
berkaitan dengan data mengurangkan bilangan
ekonomi di Malaysia. pekerja disebabkan Buku Teks
kemelesetan ekonomi m.s. 51
Butiran Juta dunia
orang 16. Antara berikut, yang
C Kekurangan sumber bijih manakah dapat menunjukkan
Jumlah 31.70 timah menyebabkan taraf hidup penduduk
penduduk ramai pekerja sesebuah negara?
perlombongan bijih A Saiz bandar
Tenaga buruh 22.03 timah menganggur B Saiz isi rumah
C Pendapatan per kapita
Pengangguran 1.109 D Industri perbankan penduduk
mengurangkan bilangan D Bilangan pekerja dalam
Guna tenaga di Malaysia kerani kaunter kerana sektor pertanian
pada tahun 2016 ialah peningkatan penggunaan
A 9.67 juta orang mesin juruwang KBAT Menganalisis
B 23.139 juta orang elektronik
C 20.921 juta orang
D 30.591 juta orang KBAT Mengaplikasi Buku Teks
m.s. 43
Buku Teks
m.s. 36 13. Pernyataan di bawah
menunjukkan satu situasi
yang berlaku dalam ekonomi.

27 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

  Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1b  Penunjuk Ekonomi

17. Antara berikut, yang 20. Jadual di bawah menunjukkan kadar pengangguran dan kadar
manakah merupakan faktor inflasi empat buah negara.
pertumbuhan ekonomi?
I Pertukaran asing Negara Kadar pengangguran (%) Kadar inflasi (%)
II Imbangan dagangan P 10.2 2.8
III Kemajuan teknologi Q 2.9 8.9
IV Sumber alam semula R 5.6 7.5
jadi S 7.4 1.9
A I dan II
B I dan IV Berdasarkan jadual di atas, pernyataan yang manakah adalah
C II dan III benar?
D III dan IV
A Negara yang mempunyai kadar inflasi yang tinggi mempunyai
Buku Teks kadar pengangguran yang tinggi
m.s. 54 – 56
B Negara yang mempunyai kadar infasi yang rendah mempunyai
18. Bagaimanakah kemajuan kadar pengangguran yang rendah
teknologi membantu
pertumbuhan ekonomi C Negara yang mempunyai kadar pengangguran tertinggi
sesebuah negara? mempunyai kadar inflasi tertinggi

A Meningkatkan aliran D Negara yang mempunyai kadar pengangguran terendah
masuk wang mempunyai kadar inflasi tertinggi

B Meningkatkan kadar KBAT Menganalisis
upah pekerja
Soalan 21 hingga Soalan 25 23. I Tenaga buruh merujuk
C Meningkatkan berdasarkan pilihan jawapan kumpulan penduduk
kecekapan pengeluaran seperti jadual berikut. berumur antara 16
hingga 64 tahun.
D Meningkatkan harga Pilihan Pernyataan Pernyataan
barang dan I II II Guna tenaga merujuk
perkhidmatan tenaga buruh yang
A Betul Salah sedang bekerja.

KBAT Menilai Buku Teks B Salah Betul Buku Teks
m.s. 55 m.s. 36
C Betul Betul
24. I Ekonomi dikatakan
D Salah Salah mengalami kemelesetan
apabila kadar
19. Peningkatan pertumbuhan 21. I Indeks harga pengguna pertumbuhan KDNK
ekonomi di Malaysia akan dapat menunjukkan bernilai negatif.
membawa kepada kadar inflasi sesebuah
negara. II KDNK mengambil
I peningkatan infrastruktur kira nilai keluaran yang
fizikal II Indeks harga dihasilkan oleh penduduk
pengguna dibentuk Malaysia yang bekerja di
II peningkatan kadar berdasarkan wajaran 12 luar negara.
pengangguran kumpulan barang dan
perkhidmatan. Buku Teks
III peningkatan bilangan m.s. 52
kakitangan awam Buku Teks
m.s. 23 – 26 25. I Peningkatan teknologi
IV peningkatan taraf akan melambatkan
pendidikan penduduk 22. I Kenaikan kadar inflasi pertumbuhan ekonomi.
menyebabkan tabungan
A I dan II dalam negara meningkat. II Peningkatan dalam
pertumbuhan ekonomi
B I dan IV II Penurunan kadar akan membawa kepada
inflasi menyebabkan kehausan dan kepupusan
C II dan III pendapatan benar sumber.
meningkat.
D III dan IV Buku Teks
Buku Teks m.s. 54 – 59
Buku Teks m.s. 33
m.s. 57 – 59

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 28

Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1b  Penunjuk Ekonomi 

Soalan Struktur

1. (a) Nyatakan lima kumpulan barang atau perkhidmatan yang digunakan dalam pengiraan indeks harga

pengguna Malaysia. [5 markah]

Buku Teks
m.s. 23

(b) (i) Berikan maksud inflasi. [1 markah]

(ii) Nyatakan empat kesan inflasi kepada ekonomi negara. [4 markah]

Buku Teks
m.s. 26, 31

(c) (i) Berikan maksud pengangguran. [1 markah]

(ii) Nyatakan empat kesan pengangguran kepada ekonomi negara Malaysia. [4 markah]

Buku Teks
m.s. 36, 40

(d) Maklumat di bawah berkaitan dengan Keluaran Dalam Negara Kasar Malaysia pada tahun tertentu.

Sektor RM juta

Pertanian 93 048
Perlombongan dan kuari 90 707
Pelaburan kasar swasta 65 725
Duti import 11 639
Eksport bersih 325 167
Pembuatan 232 527
Penggunaan awam 56 782
Pembinaan 43 115
Perkhidmatan 541 412

Hitungkan KDNK pada tahun berkenaan. [5 markah]

Buku Teks
m.s. 49

2. (a) Jadual di bawah menunjukkan KDNK pada harga malar 2010.

Tahun RM bilion

2014 1 012.4
2015 1 063.4
2016 1 108.2
2017 1 158.5

(i) Hitungkan kadar pertumbuhan ekonomi pada tahun 2017. [2 markah]
(ii) Nyatakan tiga kesan pertumbuhan ekonomi. [3 markah]

Buku Teks
m.s. 51 – 58

(b) Maklumat di bawah berkaitan dengan tenaga buruh dan pengangguran pada tahun 2013 dan tahun
2014.

2013 2014

Tenaga buruh (orang) 13 634 600 13 931 600

Pengangguran (orang) 424 600 399 500

(i) Hitungkan kadar pengangguran pada tahun 2014. [1 markah]

(ii) Jelaskan empat kesan pengangguran kepada masalah sosial negara. [4 markah]

Buku Teks
m.s. 39 – 41

29 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

  Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1b  Penunjuk Ekonomi [2 markah]
[3 markah]
(c) Jelaskan pengaruh faktor berikut ke atas pertumbuhan ekonomi negara:
(i) Sumber alam semula jadi Buku Teks
(ii) Kemajuan teknologi m.s. 54 – 55

[2 markah]
(d) Maklumat di bawah berkaitan dengan kadar inflasi di Malaysia. [3 markah]

Kadar inflasi Malaysia telah menurun daripada 3.2% Buku Teks
pada tahun 2014 kepada 2.1% pada tahun 2015. m.s. 33 – 34

Jelaskan kesan perubahan tersebut kepada:
(i) Tabungan negara
(ii) Eksport negara



3. (a) Jelaskan jenis inflasi yang berikut: [2 markah]
(i) Inflasi tarikan permintaan [3 markah]
(ii) Inflasi tolakan kos
Buku Teks
m.s. 27 – 28

(b) Maklumat di bawah berkaitan dengan Keluaran Dalam Negara Kasar Malaysia pada tahun tertentu.

Butiran RM juta

Perbelanjaan penggunaan akhir 125 300
Pembentukan modal awam 234 100
Pembentukan modal swasta 325 350
Perubahan dalam stok
Eksport barang dan perkhidmatan 45 680
Import barang dan perkhidmatan 456 900
235 652

Hitungkan KDNK Malaysia pada tahun berkenaan. [5 markah]

Buku Teks
(c) Jadual di bawah menunjukkan pendapatan purata isi rumah Malaysia. m.s. 48

Tahun RM bilion

2014 6 141
2015 6 682
2016 7 272

Jelaskan jenis inflasi yang mungkin berlaku akibat perubahan pendapatan isi rumah di atas.

[5 markah]

Buku Teks
m.s. 27

(d) Jelaskan kesan peningkatan kadar pengangguran ke atas aspek berikut: [2 markah]
(i) Hasil kerajaan [3 markah]
(ii) Taraf hidup masyarakat

Buku Teks
m.s. 40

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 30

Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1b  Penunjuk Ekonomi 

Soalan Esei

1. Petikan di bawah berkaitan dengan harga rumah di negara kita.
Kemampuan beli rumah semakin merosot

KUALA LUMPUR: Kemampuan membeli rumah dalam kalangan rakyat semakin merosot akibat
daripada peningkatan harga rumah yang lebih pantas berbanding dengan tahap pendapatan isi
rumah di Malaysia.

Timbalan Gabenor Bank Negara Malaysia (BNM), Shaik Abdul Rasheed Abdul Ghaffour, berkata
bahawa aliran pasaran perumahan pada masa kini telah memburukkan keadaan ini.

Berdasarkan pemerhatian, beliau berkata bahawa pemaju rumah lebih cenderung untuk melancarkan
projek perumahan dalam segmen rumah bukan mampu milik iaitu rumah berharga RM500 000
ke atas.

Sejak tahun 2012 hingga tahun 2014, harga rumah meningkat secara mendadak dan ia telah melebihi
purata pendapatan isi rumah. Sebagai contoh, median harga rumah di Kuala Lumpur meningkat
19.2 peratus berbanding dengan jumlah pendapatan isi rumah yang hanya meningkat 14.2 peratus
dalam tempoh itu.

(Sumber: www.bharian.com.my)

(a) Jelaskan faktor-faktor yang menyebabkan kenaikan harga rumah di Malaysia. [8 markah]

KBAT Menganalisis

(b) Jelaskan kesan kenaikan harga rumah kepada rakyat Malaysia. [4 markah]

KBAT Menganalisis

(c) Bagaimanakah kerajaan boleh membantu isi rumah memiliki rumah di negara kita? [8 markah]

KBAT Menilai

2. Petikan di bawah berkaitan dengan kos sara hidup masyarakat di Malaysia.

Kos sara hidup di Malaysia semakin meningkat. Antara punca peningkatan ini adalah kenaikan
harga barang dan perkhidmatan secara berterusan serta kejatuhan nilai Ringgit Malaysia berbanding
dengan Dolar Amerika Syarikat yang menyebabkan harga barang import meningkat. Pengguna yang
biasa berbelanja, berasa tertekan kerana daripada jumlah wang dibawa, apa yang dibawa pulang
selalunya lebih sedikit kuantitinya daripada biasa.

(a) Jelaskan dua faktor kenaikan kos sara hidup selain daripada yang dinyatakan dalam petikan di

atas. [4 markah]

KBAT Menganalisis

(b) Jelaskan kesan kenaikan kos sara hidup kepada masyarakat di Malaysia. [8 markah]

KBAT Menganalisis

(c) Bagaimanakah kenaikan kos sara hidup memberi kesan kepada ekonomi negara? [8 markah]

KBAT Menilai

31 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

  Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1b  Penunjuk Ekonomi

3. Petikan di bawah berkaitan dengan penggunaan teknologi moden dalam penghasilan pakaian tradisional
Melayu.

Tempahan baju Melayu cepat siap

Bayangkan anda hanya perlu memberikan beberapa maklumat berkenaan saiz badan, pelbagai baju
tradisional Melayu boleh disiapkan dengan pantas hanya menerusi perisian khas dalam talian.

Perisian khas ini dibangunkan oleh seorang penyelidik dan pakar pereka pakaian asli Melayu
di Institut Alam dan Tamadun Melayu (ATMA) Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM), Prof.
Madya Dr. Haziyah Hussin, perisian yang dikenal sebagai Hazi Attire bakal mewarnai dunia fesyen
pakaian tradisional masa hadapan. Prototaip perisian tersebut telah mengambil masa tiga tahun
untuk dibangunkan.

“Menerusi perisian ini, pola baju Melayu dapat dijanakan hanya dalam masa lima saat bergantung
kepada kelajuan pencetak komputer berbanding empat hingga lima jam atau lebih oleh seorang
tukang jahit.

(Sumber: www.utusan.com.my)

(a) Mengapakah pengeluar kurang membuat pelaburan dalam pembangunan teknologi pengeluaran?

[4 markah]

KBAT Menilai

(b) Jelaskan peranan kerajaan dalam pembangunan teknologi di atas terhadap industri pakaian

tradisional di Malaysia. [8 markah]

KBAT Menganalisis

(c) Jelaskan kesan penggunaan teknologi di atas kepada industri pakaian tradisional Melayu di
Malaysia. [8 markah]

KBAT Menganalisis

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 32

Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1b  Penunjuk Ekonomi 

Cabaran KBAT

1. Petikan di bawah berkaitan dengan CUEPACS.

Cadangan menaikkan had umur persaraan penjawat awam kepada 62 tahun
Kongres Kesatuan Pekerja-pekerja Di Dalam Perkhidmatan Awam (CUEPACS) telah
mengemukakan cadangan kepada kerajaan untuk menaikkan umur persaraan penjawat awam
kepada 62 tahun. CUEPACS berpendapat bahawa langkah ini merupakan satu persediaan untuk
menjadikan Malaysia sebagai negara maju yang mampu bersaing di peringkat antarabangsa
setaraf dengan negara maju yang lain.

Adakah anda bersetuju dengan cadangan CUEPACS? Berikan pendapat anda.

2. Baca petikan di bawah, kemudian jawab soalan-soalan berikut.

Potensi produk herba tempatan

Malaysia kaya dengan pelbagai khazanah alam yang nilainya sangat tinggi terutamanya untuk
kesihatan badan. Industri herba berpotensi besar untuk menjana ekonomi negara dan ia juga
meningkatkan daya saing Malaysia di pasaran antarabangsa sebagai pengeluar produk herba.

Industri herba merupakan sumber pertumbuhan ekonomi negara. Inisiatif tersebut merupakan
projek permulaan (EPP) di bawah Bidang Ekonomi Utama Negara (NKEA) Pertanian dalam
Program Transformasi Ekonomi (ETP). Subkumpulan Herba ditubuhkan di bawah MOA bagi
menyelaras dan memantau keberkesanan pelaksanaan EPP1 High Value Herbal Products.

Semua syarikat yang terlibat dalam industri herba juga dipelawa untuk melaksanakan inisiatif
NKEA Pertanian bagi Subsektor Herba. Terdapat 215 000 jenis tumbuh-tumbuhan di negara
ini dan 3 000 jenis tumbuhan daripada jumlah itu sesuai untuk perubatan. Namun, hanya 50
hingga 100 jenis tumbuhan antaranya tongkat ali, misai kucing dan pegaga yang digunakan
untuk dijadikan pelbagai produk.

(Dipetik dan disesuaikan daripada:www.sinarharian.com.my)

(a) Berdasarkan petikan di atas, jelaskan peluang perniagaan yang boleh diusahakan oleh
usahawan tempatan.

(b) Jelaskan kepentingan industri herba kepada ekonomi Malaysia.

Praktis 33 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
i-THINK

  Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1b  Penunjuk Ekonomi

SUDUT PAK–21

Placemat

Bab 1 Ekonomi dan Kerajaan

Subtajuk Penunjuk Ekonomi

Standard
pembelajaran Menjelaskan peranan pengguna untuk mengatasi masalah inflasi.

Persiapan Sediakan petikan akhbar, kertas sebak (mahjong paper) dan pen penanda.
awal

Objektif Membantu murid untuk mencadangkan tindakan dan strategi yang boleh digunakan
Aktiviti oleh individu untuk mengatasi masalah inflasi.

1. Murid-murid dibahagikan kepada lima atau enam kumpulan.
2. Setiap kumpulan diberi tugasan yang mengandungi satu petikan akhbar berkaitan

inflasi dan pengguna.
3. Ketua kumpulan berbincang dengan ahli kumpulan tentang tugasan yang diberi.
4. Setiap ahli kumpulan menulis tindakan dalam ruangan yang disediakan di atas kertas

sebak.
5. Perbincangan kumpulan untuk mengenal pasti tindakan terbaik dan mencatat

tindakan tersebut di ruangan tengah.
6. Ketua kumpulan menjelaskan hasil perbincangan dan menjawab soalan daripada ahli

kumpulan lain.

Contoh ruang menulis jawapan di atas kertas sebak:

Pelajar 2

Pelajar 1 Pelajar 3

Pelajar 4

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 34

BAB1c Alat Dasar Ekonomi

Nota SMART

1. Alat dasar ekonomi terdiri daripada:
(a) Dasar fiskal – Perubahan dasar cukai dan perbelanjaan kerajaan untuk menstabilkan ekonomi.
(b) Dasar kewangan – Kawal bekalan wang dan kadar faedah untuk menstabilkan ekonomi.

2. Dua jenis dasar fiskal ialah:

Aspek Dasar fiskal mengembang Dasar fiskal menguncup

Masalah ekonomi yang Pengangguran Inflasi
perlu diselesaikan

Tujuan Meningkatkan permintaan agregat Mengurangkan permintaan agregat

Cara Menurunkan kadar cukai dan Menaikkan kadar cukai dan
menambah perbelanjaan kerajaan mengurangkan perbelanjaan
kerajaan

3. Hasil kerajaan terdiri daripada:

Hasil cukai Hasil bukan cukai

Cukai langsung Cukai tak langsung • Bayaran denda dan penalti
• Bayaran lesen dan permit
Beban cukainya tidak boleh Beban cukainya boleh • Faedah dan pulangan
dipindahkan kepada pihak lain dipindahkan kepada pihak
lain pelaburan kerajaan
• Dividen, royalti petroleum dan
gas asli
Terdiri daripada: Terdiri daripada: • Bayaran sewa, harta atau aset
• Cukai pendapatan individu • Duti eksais
• Cukai pendapatan syarikat • Duti import kerajaan
• Cukai pendapatan koperasi • Duti eksport • Pemberian kerajaan luar negara
• Cukai pendapatan petroleum • Cukai barang dan
• Cukai langsung yang lain seperti dan agensi antarabangsa
perkhidmatan (GST) • Dividen daripada saham dan
cukai keuntungan hartanah, duti • Cukai perjudian
GLC

setem, cukai tanah dan cukai pintu • Levi

4. Kesan cukai progresif, regresif dan berkadar malar atas agihan pendapatan

Cukai progresif Kadar cukai semakin meningkat apabila pendapatan bertambah seperti cukai
pendapatan individu.

Cukai regresif Kadar cukai semakin menurun apabila pendapatan bertambah seperti cukai
barang dan perkhidmatan (GST).

Cukai berkadar malar Kadar cukai tetap walaupun pendapatan berubah seperti cukai pendapatan
syarikat.

35 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

  Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1c  Alat Dasar Ekonomi

5. Perbelanjaan kerajaan terdiri daripada:

Perbelanjaan mengurus Perbelanjaan pembangunan

Ciri: Ciri:
• Perbelanjaan berulang • Perbelanjaan pelaburan kerajaan
• Perbelanjaan semasa • Pembentukan modal negara
• Agar operasi kerajaan berjalan lancar • Menambah peluang pekerjaan, pendapatan negara
• Jumlah yang besar
dan taraf hidup

Jenis: Jenis:
• Emolumen • Sektor perkhidmatan ekonomi
• Bayaran khidmat hutang • Sektor perkhidmatan sosial
• Bekalan dan perkhidmatan • Sektor keselamatan
• Pencen dan ganjaran • Sektor pentadbiran am
• Pemberian dan serahan kepada kerajaan

negeri
• Pemberian subsidi
• Biasiswa, dermasiswa dan bantuan kerajaan

6. Belanjawan negara

Maksud Penyata yang menunjukkan anggaran jumlah hasil dan anggaran jumlah perbelanjaan kerajaan
untuk tahun kewangan akan datang.

Tujuan • Agar perbelanjaan tidak melebihi hasil
• Mencapai matlamat ekonomi
• Mencapai pembangunan dan pertumbuhan ekonomi
• Mencapai kestabilan ekonomi

Jenis Belanjawan lebihan: Hasil kerajaan melebihi perbelanjaan kerajaan
Belanjawan defisit: Hasil kerajaan kurang daripada perbelanjaan kerajaan
Belanjawan seimbang: Hasil kerajaan sama dengan perbelanjaan kerajaan

7. Jenis dasar kewangan

Aspek Dasar kewangan mengembang Dasar kewangan menguncup

Masalah ekonomi yang Pengangguran Inflasi
perlu diselesaikan

Tujuan Menambah bekalan wang dalam Mengurangkan bekalan wang dalam
ekonomi ekonomi

Cara • Menurunkan nisbah rizab berkanun • Menaikkan nisbah rizab berkanun
• Menurunkan nisbah rizab tunai • Menaikkkan nisbah rizab tunai
• Membeli surat jaminan kerajaan • Menjual surat jaminan kerajaan
• Melonggarkan syarat sewa beli • Mengetatkan syarat sewa beli
• Menurunkan kadar faedah • Menaikkan kadar faedah

8. Alat dasar kewangan

Jenis Nisbah rizab Nisbah rizab Syarat sewa Surat jaminan Kadar faedah
berkanun tunai beli kerajaan Kos yang
ditanggung
Maksud Simpanan Simpanan Syarat dan Surat bertulis oleh peminjam
wajib bank wajib bank terma semasa kerajaan untuk apabila membuat
perdagangan perdagangan membuat memperoleh pinjaman
di bank pusat di bank pinjaman pinjaman
berdasarkan itu sendiri sewa beli
jumlah berdasarkan
deposit yang jumlah deposit
diterima yang diterima

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 36

Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1c  Alat Dasar Ekonomi 

Jenis Nisbah rizab Nisbah rizab Syarat sewa Surat jaminan Kadar faedah
berkanun tunai beli kerajaan
Kadar dinaikkan
Tindakan semasa inflasi
Deposit pelanggan
Kadar Kadar Syarat Menjual meningkat dan
dinaikkan dinaikkan diketatkan permohonan
pinjaman
Kesan kepada: berkurang
Berkurang
Bank Kurang Kurang Kurang Kurang Berkurang
perdagangan berupaya berupaya pelanggan berupaya Jatuh
memberi memberi membuat memberi
pinjaman pinjaman pinjaman pinjaman Kadar diturunkan
sewa beli
Deposit pelanggan
Bekalan wang Berkurang Berkurang Berkurang Berkurang berkurang dan
permohonan
Kuasa beli Berkurang Berkurang Berkurang Berkurang pinjaman
masyarakat meningkat
Bertambah
Tingkat harga Jatuh Jatuh Jatuh Jatuh Bertambah
umum Naik

Tindakan semasa kemelesetan ekonomi

Kadar Kadar Syarat Membeli
diturunkan diturunkan dilonggarkan

Kesan kepada:

Bank Berupaya Berupaya Lebih ramai Berupaya
perdagangan memberi memberi pelanggan memberi
lebih banyak lebih banyak membuat lebih banyak
pinjaman pinjaman pinjaman pinjaman
sewa beli

Bekalan wang Bertambah Bertambah Bertambah Bertambah

Kuasa beli Bertambah Bertambah Bertambah Bertambah
masyarakat

Tingkat harga Naik Naik Naik Naik
umum

9. Kesan kadar faedah sebagai alat dasar kewangan dalam ekonomi

Kesan Kadar faedah dinaikkan Kadar faedah diturunkan
terhadap • Kos pinjaman meningkat • Kos pinjaman berkurang
pengguna • Jumlah pinjaman berkurang • Jumlah pinjaman meningkat
Kesan • Mengehadkan perbelanjaan pengguna • Memperbanyakkan perbelanjaan pengguna
terhadap • Kos pinjaman meningkat • Kos pinjaman berkurang
firma • Jumlah pinjaman berkurang • Jumlah pinjaman meningkat
• Modal kewangan firma berkurang • Modal kewangan firma meningkat
Kesan • Pelaburan berkurang • Pelaburan meningkat
terhadap • Daya saing firma menurun • Daya saing firma meningkat
kestabilan • Perbelanjaan agregat pengguna berkurang • Perbelanjaan agregat pengguna meningkat
ekonomi • Pelaburan firma berkurang • Pelaburan firma meningkat
• Pengeluaran barang berkurang • Pengeluaran barang meningkat
• Masalah inflasi dapat dikawal • Masalah pengangguran dan kemelesetan
• Sekiranya kadar faedah masih dinaikkan,
ekonomi dapat dikawal
kadar pengangguran akan meningkat • Sekiranya kadar faedah masih diturunkan,

kadar inflasi akan meningkat

37 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

  Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1c  Alat Dasar Ekonomi

10. Analisis kesan alat dasar ekonomi ke atas objektif makroekonomi negara

Alat dasar ekonomi Guna Kestabilan Pertumbuhan Kestabilan
tenaga harga ekonomi imbangan
penuh pembayaran

Alat dasar fiskal Aliran masuk wang
ke dalam negara
Kadar Naik Guna Tingkat harga Pertumbuhan merosot
cukai tenaga umum menurun ekonomi yang Aliran masuk wang
berkurang perlahan ke dalam negara
Turun Guna Tingat harga Pertumbuhan meningkat
tenaga umum ekonomi yang Aliran masuk wang
Perbelanja- Tambah bertambah meningkat tinggi ke dalam negara
an Guna Tingat harga Pertumbuhan meningkat
kerajaan tenaga umum ekonomi yang Aliran masuk wang
bertambah meningkat tinggi ke dalam negara
Kurang Guna Tingkat harga Pertumbuhan merosot
tenaga umum menurun ekonomi yang
berkurang perlahan Aliran masuk wang
ke dalam negara
Alat dasar kewangan merosot
Aliran masuk wang
Nisbah Naik Guna Tingkat harga Pertumbuhan ke dalam negara
rizab tenaga umum menurun ekonomi yang meningkat
berkanun berkurang perlahan Aliran masuk wang
Guna Tingat harga Pertumbuhan ke dalam negara
Turun tenaga umum ekonomi yang merosot
bertambah meningkat tinggi Aliran masuk wang
Nisbah Naik Guna Tingkat harga Pertumbuhan ke dalam negara
rizab tunai tenaga umum menurun ekonomi yang meningkat
berkurang perlahan Aliran masuk wang
Turun Guna Tingat harga Pertumbuhan ke dalam negara
tenaga umum ekonomi yang merosot
Syarat bertambah meningkat tinggi Aliran masuk wang
sewa beli Ketat Guna Tingkat harga Pertumbuhan ke dalam negara
tenaga umum menurun ekonomi yang meningkat
Longgar berkurang perlahan Aliran masuk wang
Guna Tingat harga Pertumbuhan ke dalam negara
Surat Jual tenaga umum ekonomi yang merosot
jaminan Beli bertambah meningkat tinggi Aliran masuk wang
kerajaan Guna Tingkat harga Pertumbuhan ke dalam negara
tenaga umum menurun ekonomi yang meningkat
Kadar Naik berkurang perlahan Aliran masuk wang
faedah Guna Tingat harga Pertumbuhan ke dalam negara
tenaga umum ekonomi yang merosot
Turun bertambah meningkat tinggi Aliran masuk wang
Guna Tingkat harga Pertumbuhan ke dalam negara
tenaga umum menurun ekonomi yang meningkat
berkurang perlahan
Guna Tingat harga Pertumbuhan
tenaga umum ekonomi yang
bertambah meningkat tinggi

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 38

Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1c  Alat Dasar Ekonomi 

Tahap Tafsiran Halaman
Penguasaan Buku Teks

1 Menyatakan maksud dasar fiskal dan dasar kewangan serta 62 – 63, 87 – 88 L
menyenaraikan alat yang digunakan untuk setiap dasar tersebut E
M
1. Dasar fiskal merupakan satu dasar kerajaan yang menggunakan perubahan dasar (a) B
A
dan (b) untuk memastikan ekonomi berada dalam keadaan yang R
A
(c) . N

2. Dasar fiskal mengembang digunakan untuk (a) permintaan agregat. Dasar P
B
ini digunakan semasa ekonomi mengalami (b) dan untuk mengatasi masalah D

(c) . Strategi yang digunakan adalah menurunkan (d) 1

dan meningkatkan (e) .

3. Dasar fiskal menguncup digunakan untuk (a) permintaan agregat. Dasar ini
. Strategi yang digunakan adalah
digunakan semasa ekonomi mengalami (b)
.
menaikkan (c) dan mengurangkan (d)

4. Dasar kewangan merupakan satu dasar kerajaan yang digunakan untuk mempengaruhi kegiatan

ekonomi dengan mengawal (a) dan (b) untuk

memastikan ekonomi berada dalam keadaan yang (c) .

5. Kenal pasti sama ada pernyataan di bawah adalah dasar kewangan mengembang atau menguncup.

Pernyataan Dasar kewangan
(a) Mengatasi masalah pengangguran

(b) Menambah bekalan wang dalam ekonomi

(c) Menurunkan kadar faedah
(d) Menaikkan nisbah rizab tunai
(e) Mengurangkan bekalan wang dalam ekonomi
(f) Mengatasi masalah inflasi
(g) Membeli surat jaminan kerajaan
(h) Mengetatkan syarat sewa beli
(i) Menaikkan kadar faedah
(j) Mengatasi masalah kemelesetan ekonomi

PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
39

  Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1c  Alat Dasar Ekonomi

Tahap Tafsiran Halaman
Penguasaan Buku Teks

EL 32 Menghuraikan dasar fiskal dan dasar kewangan 62 – 94
65 – 70, 77 – 81
Mengkategorikan komponen alat dasar fiskal dan alat dasar
kewangan berdasarkan data dari laporan ekonomi Contoh

M 6. Lengkapkan jadual di bawah. Maksud
B Jenis cukai
A (a) Cukai progresif (i) (ii)
R
A (b) Cukai regresif
(i) (ii)

N (c) Cukai berkadar malar (i) (ii)

P 7. Jadual di bawah menunjukkan hasil kerajaan persekutuan pada tahun 2016.

B Sumber RM juta

Cukai pendapatan syarikat 63 193

D Duti eksais 11 801
Faedah dan pulangan pelaburan 23 299

Lesen dan permit 11 843

Duti eksport 813

2 Denda dan penalti 1 346
Cukai pendapatan individu 28 163

Duti import 2 736

Cukai pendapatan koperasi dan lain-lain 2 565

Cukai pendapatan petroleum 8 517

(Sumber: Kementerian Kewangan Malaysia, tahun 2016)

Berdasarkan jadual di atas,

(a) (i) Nyatakan tiga cukai langsung.

(ii) Nyatakan tiga cukai tak langsung.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 40

Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1c  Alat Dasar Ekonomi 

(iii) Nyatakan tiga hasil bukan cukai.

(b) Hitungkan jumlah hasil cukai dan hasil bukan cukai. L
E
8. Jadual di bawah menunjukkan anggaran perbelanjaan kerajaan persekutuan pada tahun 2017. M
B
Item RM juta A
Sektor ekonomi 16 489 R
Emolumen 77 422 A
Perkhidmatan dan bekalan 32 020 N
Sektor keselamatan 24 615
Pemberian dan kenaan bayaran tetap 103 850 P
Sektor pentadbiran am 11 288 B
Sektor sosial 85 976 D
Aset
691

(Sumber: Kementerian Kewangan Malaysia, tahun 2016)

Berdasarkan jadual di atas,
(a) Nyatakan tiga perbelanjaan mengurus.

(b) Hitungkan jumlah perbelanjaan pembangunan. 3

PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
41

  Ekonomi  Ting. 5 KSSM  Bab 1c  Alat Dasar Ekonomi

Tahap Tafsiran Halaman
Penguasaan Buku Teks

EL 4 Menganalisis pelbagai kesan dasar fiskal dan dasar kewangan negara 72 – 75, 82 –
dalam mengawal ekonomi 85,

96 – 99

M 9. Jadual di bawah menunjukkan nisbah rizab berkanun dalam tempoh tahun 2008 hingga tahun 2016.
Tarikh berkuat kuasa 1/12/2008 1/3/2009 16/7/2011 1/2/2016
3.5 1 4 3.5
B Nisbah rizab berkanun (%)
A (a) Jelaskan arah aliran nisbah rizab berkanun dalam tempoh tersebut.
R
A
N

P (b) Jelaskan kesan perubahan nisbah rizab berkanun pada tahun 2009 berbanding dengan tahun
2008.

B
D

4

(c) Jelaskan kesan perubahan nisbah rizab berkanun pada tahun 2011 berbanding dengan tahun
2009.

PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 42