เอกสารประกอบการสอน ชุดเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์

เอกสารประกอบการสอนชุดเสริมทกั ษะ
การเรียนรู้เพื่อยกระดบั ผลสัมฤทธ์ิทางการเรียน

รวบรวมโดย
นายยุทธวรี ์ หวนุ่ จนั ทร์

ตำแหนง่ ครู
กลมุ่ สาระการเรยี นรวู้ ทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

โรงเรยี นกนั ตงั พทิ ยากร จงั หวดั ตรงั
สงั กดั สำนักงานเขตพน้ื ทก่ี ารศกึ ษามธั ยมศกึ ษาตรงั กระบ่ี

ก

คำนำ

เอกสารประกอบการสอน ชุดเสริมทกั ษะการเรียนรู้ เร่ืองทกั ษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ 13
ทักษะ จดั ทาข้ึนเพื่อใช้ประกอบการเรียนรู้ และยกระดับผลสัมฤทธ์ิทางการเรียน ให้นักเรียนระดับช้ัน
มธั ยมศึกษา สามารถค้นพบความรู้ด้วยตนเอง เกิดความเข้าใจอย่างถ่องแท้ เกิดทกั ษะและใช้ทักษะการ
เรียนรู้ไดอ้ ยา่ งมีประสิทธิภาพ โดยเนน้ นกั เรียนเป็นสาคญั มีการพฒั นาตนเองอยา่ งเต็มศกั ยภาพ แสวงหา
ความรู้ต่าง ๆ รวมท้งั การเรียนรู้อยา่ งตอ่ เนื่องตลอดชีวติ

เน้ือหาของเอกสารประกอบการสอน เร่ือง ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ 13 ทักษะ
ประกอบดว้ ย แบบทดสอบก่อน-หลงั เรียน ใบความรู้ และใบงานกิจกรรมเสริมทักษะกระบวนการทาง
วิทยาศาสตร์ 13 ทกั ษะ

ขา้ พเจา้ หวงั เป็นอย่างย่ิงว่า เอกสารประกอบการสอนชุดน้ี จะเป็นประโยชน์ในการพฒั นาการเรียน
การสอนสาหรับครู มีส่วนช่วยยกระดบั ผลสัมฤทธ์ิทางการเรียนให้กบั นกั เรียน และเป็นแนวทางในการ
พฒั นางานแก่ผสู้ นใจไดเ้ ป็นอยา่ งดี

ยทุ ธวีร์ หวุ่นจนั ทร์

กข

สารบัญ

เร่ือง หน้า

คานา ก
สารบญั ข
คาช้ีแจง ค
แบบทดสอบก่อนเรียน 1
กิจกรรมท่ี 1 เร่ือง ทกั ษะการสงั เกต 3
กิจกรรมที่ 2 เร่ือง ทกั ษะการลงความเห็นจากขอ้ มลู 7
กิจกรรมท่ี 3 เร่ือง ทกั ษะการจาแนกประเภท 11
กิจกรรมที่ 4 เร่ือง ทกั ษะการวดั 15
กิจกรรมที่ 5 เร่ือง ทกั ษะการคานวณ 19
กิจกรรมท่ี 6 เรื่อง ทกั ษะการหาความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งสเปสกบั สเปสและสเปสกบั เวลา 23
กิจกรรมที่ 7 เรื่อง ทกั ษะการจดั กระทาและสื่อความหมายขอ้ มลู 27
กิจกรรมท่ี 8 เรื่อง ทกั ษะการพยากรณ์ 36
กิจกรรมท่ี 9 เรื่อง ทกั ษะการกาหนดและควบคมุ ตวั แปร 39
กิจกรรมที่ 10 เรื่อง ทกั ษะการต้งั สมมติฐาน 42
กิจกรรมที่ 11 เรื่อง ทกั ษะการกาหนดนิยามเชิงปฏิบตั กิ ารของตวั แปร 46
กิจกรรมที่ 12 เรื่อง ทกั ษะการทดลอง 50
กิจกรรมที่ 13 เรื่อง ทกั ษะการตคี วามหมายขอ้ มลู และลงขอ้ สรุป 55
แบบทดสอบหลงั เรียน 58
เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน -หลงั เรียน 60
บรรณานุกรม 61

คก

คำชแ้ี จง

ในการใช้เอกสารประกอบการสอน ชุดเสริมทักษะการเรียนรู้ สาหรับครูวิทยาศาสตร์ ช้ัน
มธั ยมศกึ ษาเลม่ น้ี ครูผูส้ อนควรแนะนาใหผ้ เู้ รียนปฏิบตั กิ ิจกรรมตามข้นั ตอน ดงั น้ี

1. ให้นกั เรียนศึกษาเอกสารประกอบการสอน ชุดน้ีโดยละเอียด และปฏิบตั ิกิจกรรมตามข้นั ตอน
ดงั น้ี
1.1 ทาแบบทดสอบกอ่ นเรียน จานวน 12 ขอ้
1.2 ศึกษาใบความรู้ท่ี 1 เรื่อง ทกั ษะการสังเกต
1.3 ปฏิบตั ิตามกิจกรรมที่ 1 เรื่อง ทกั ษะการสงั เกต
1.4 ศึกษาใบความรู้ที่ 2 เร่ือง ทกั ษะการลงความเห็นจากขอ้ มลู
1.5 ปฏิบตั ิตามกิจกรรมที่ 2 เรื่อง ทกั ษะการลงความเห็นจากขอ้ มลู
1.6 ศึกษาใบความรู้ท่ี 3 เร่ือง ทกั ษะการจาแนก
1.7 ปฏิบตั ติ ามกิจกรรมที่ 3 เร่ือง ทกั ษะการจาแนก
1.8 ศกึ ษาใบความรู้ที่ 4 เรื่อง ทกั ษะการวดั
1.9 ปฏิบตั ติ ามกิจกรรมท่ี 4 เรื่อง ทกั ษะการวดั
1.10 ศกึ ษาใบความรู้ท่ี 5 เรื่อง ทกั ษะการคานวณ
1.11 ปฏิบตั ติ ามกิจกรรมท่ี 5 เรื่อง ทกั ษะการคานวณ
1.12 ศกึ ษาใบความรู้ท่ี 6 เร่ือง ทกั ษะการหาความสมั พนั ธ์ระหว่างสเปสกบั สเปสและ สเปสกบั
เวลา
1.13 ปฏิบตั ิตามกิจกรรมที่ 6 เร่ือง ทกั ษะการหาความสมั พนั ธร์ ะหว่างสเปสกบั สเปสและ สเปส
กบั เวลา
1.14 ศกึ ษาใบความรู้ท่ี 7 เรื่อง ทกั ษะการจดั กระทา และส่ือความหมายขอ้ มูล
1.15 ปฏิบตั ิตามกิจกรรมท่ี 7 เร่ือง ทกั ษะการจดั กระทา และสื่อความหมายขอ้ มลู
1.16 ศึกษาใบความรู้ที่ 8 เร่ือง ทกั ษะการพยากรณ์
1.17 ปฏิบตั ิตามกิจกรรมที่ 8 เรื่อง ทกั ษะการพยากรณ์
1.18 ศึกษาใบความรู้ท่ี 9 เรื่อง ทกั ษะการกาหนดและควบคุมตวั แปร
1.19 ปฏบิ ตั ติ ามกิจกรรมที่ 9 เรื่อง ทกั ษะการกาหนดและควบคมุ ตวั แปร
1.20 ศกึ ษาใบความรู้ท่ี 10 เรื่อง ทกั ษะการต้งั สมมติฐาน
1.21 ปฏิบตั ติ ามกิจกรรมที่ 10 เร่ือง ทกั ษะการต้งั สมมติฐาน
1.22 ศึกษาใบความรู้ท่ี 11 เรื่อง ทกั ษะการกาหนดนิยามเชิงปฏิบตั ิการของตวั แปร
1.23 ปฏิบตั ิตามกิจกรรมที่ 11 เร่ือง ทกั ษะการกาหนดนิยามเชิงปฏบิ ตั ิการของตวั แปร
1.24 ศึกษาใบความรู้ท่ี 12 เรื่อง ทกั ษะการทดลอง

งก

1.25 ปฏิบตั ติ ามกิจกรรมท่ี 12 เรื่อง ทกั ษะการทดลอง
1.26 ศกึ ษาใบความรู้ที่ 13 เร่ือง ทกั ษะการตคี วามหมายขอ้ มูลและลงขอ้ สรุป
1.27 ปฏบิ ตั ิตามกิจกรรมท่ี 13 เรื่อง ทกั ษะการตคี วามหมายขอ้ มลู และลงขอ้ สรุป
1.28 ทาแบบทดสอบหลงั เรียน จานวน 12 ขอ้
2. แนะนาใหน้ กั เรียนใชช้ ุดเสริมทกั ษะการเรียนรู้ และปฏิบตั กิ ิจกรรมอยา่ งระมดั ระวงั ไม่ขดี เขยี น
เครื่องหมายใด ๆ ลงในชุดเสริมทกั ษะน้ี โดยทาลงในแบบบนั ทกึ ท่คี รูผสู้ อนกาหนดใหเ้ ทา่ น้นั
3. เม่ือนกั เรียนปฏิบตั ิกิจกรรมแต่ละกิจกรรมสาเร็จแล้ว ให้ส่งผลงานการปฏิบตั ิกิจกรรมให้ครู
ตรวจก่อนทีจ่ ะดาเนินการศึกษากิจกรรมต่อไป

ก1

คำช้แี จง แบบทดสอบก่อนเรยี น
เรือ่ ง ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์

1. แบบทดสอบน้ีมี 12 ขอ้ ใช้เวลา 12 นาที คะแนนเต็ม 12 คะแนน

2. ใหน้ กั เรียนทำเครื่องหมายกากบาท (×) ทับข้อทถ่ี ูกตอ้ งทสี่ ดุ

1. ขอ้ ใดจัดเปน็ ขอ้ มลู เชิงคุณภาพทไ่ี ดจ้ ากการสังเกต

ก. ถงุ ขนมมีสีแดง ข. ขนมถงุ น้ีมีน้ำหนัก 5 กรมั

ค. เมอ่ื เขย่าถุงขนมจะมีเสียงดงั ง. เมอ่ื ปลอ่ ยขนมไว้นานจะมีมดขน้ึ

2. การกระทำของใครท่ีนำทักษะการลงความเห็นจากขอ้ มูลนำไปใช้ในชีวติ ประจำวนั ได้ดีที่สุด

ก. ขาว ชอบหยุดรถ กะทันหนั เมอ่ื วิ่งผ่านไฟแดง

ข. ดา ชะลอความเร็วรถเมื่อเห็นนกกำลงั บนิ อยู่

ค. เขียว ยอมรับฟงั ความคิดเห็นของตนเองว่าถูกตอ้ งเสมอ

ง. แดง เลือกซ้ือสนิ ค้า โดยการสังเกตวันหมดอายุทขี่ ้างกล่อง

3. การจำแนกประเภทของส่ิงมีชีวติ รูปแบบของเกณฑ์ท่ีใชใ้ นการจำแนก ขอ้ ใดเหมาะสมที่สดุ

ก. สีและรูปรา่ ง ข. ทอ่ี ยอู่ าศัยและขนาด

ค. การกินอาหารและการสืบพันธ์ุ ง. รูปรา่ งและการกินอาหาร

4. ในการใช้เครื่องช่ังใหถ้ กู วิธี ขนั้ ตอนแรกควรปฏิบตั อิ ย่างไร

ก. ปรับใหเ้ ขม็ ท่ชี ้ีที่ตำแหน่งศูนย์

ข. วางของที่ชงั่ ท้ังหมดลงในจานซ้าย ใส่ตุ้มน้ำหนักทจ่ี านขวา

ค. วางของท่ีชง่ั ไว้บนจานแล้วเล่ือนตุ้มน้ำหนักให้สมดลุ

ง. ทำความสะอาดจานและตัวเคร่ืองช่ังก่อนช่ัง

5. ดินน้ำมนั ก้อนหนงึ่ มีมวล 250 กรมั และมปี รมิ าตร 20 ลูกบาศก์เซนตเิ มตร ดินน้ำมันก้อนนี้ มีความ

หนาแน่นเท่าใด

ก. 12 กรัมตอ่ ลกู บาศก์เซนติเมตร ข. 12.5 กรัมตอ่ ลูกบาศก์เซนตเิ มตร

ค. 230 กรัมตอ่ ลกู บาศก์เซนตเิ มตร ง. 5,000 กรัมตอ่ ลูกบาศก์เซนตเิ มตร

6. ขอ้ มูลในข้อใด เปน็ การแสดงความสมั พันธ์ระหว่างมิตกิ บั เวลา ได้ถกู ตอ้ ง

ก. น้ำแขง็ จะละลาย

ข. น้ำแข็งจะกลายเป็นไอ

ค. เมอื่ วางแก้วใสน่ ้ำแขง็ ต้ังท้ิงไว้ จะมีหยดน้ำมาเกาะท่ีขา้ ง ๆ แก้วน้ำ

ง. น้ำแขง็ ลอยนำ้ ได้เพราะมีความหนาแน่นน้อยกว่าน้ำ

7. พรเทพเฝ้าสงั เกตต้นไม้ที่ปลูกไว้พบว่าในเวลา 3 วัน ตน้ ไม้สูงขนึ้ 3 เซนติเมตร จากข้อมูลน้ีนักเรียน

คดิ ว่าจะเกิดอะไรขน้ึ กับต้นไม้ในอีก 3 วันขา้ งหนา้

ก. ตน้ ไม้จะหยดุ เจรญิ เตบิ โต

ข. ต้นไม้จะสูงขนึ้ 1 เซนติเมตร

ค. ต้นไม้จะสูงเพ่ิมขน้ึ 3 เซนติเมตร

ง. ต้นไม้จะเจริญเติบโตขน้ึ เพราะไดร้ บั แสงจากดวงอาทติ ย์

ก2

8. จากสมมติฐานท่ีว่า “พืชทีป่ ลูกในดินต่างชนิดกัน จะเจริญเติบโตได้แตกตา่ งกัน” ตวั แปรตน้

คือ ขอ้ ใด

ก. ชนดิ ของดนิ ข. ขนาดของลำตน้ หลงั ปลูก

ค. การเจรญิ เติบโตของพชื ง. ชนดิ ของพืชทีป่ ลกู

9. น้องหญงิ ทำการเลย้ี งไหม 3 วิธี โดยนำตัวไหมมา 20 ตัวจดั การทดลอง โดยให้ใบหม่อน วันละ 1

กโิ ลกรัม จำนวนใบท่ีนับจากยอด แตกต่างกันดังนี้

ชดุ ที่ 1 ใหใ้ บหม่อนใบท่ี 3-5 โดยนบั จากดอก

ชดุ ที่ 2 ใหใ้ บหม่อนใบที่ 6-8 โดยนบั จากดอก

ชดุ ท่ี 3 ใหใ้ บหม่อนใบท่ี 9-11 โดยนบั จากดอก

ผลปรากฏว่า หลังจากเวลาผ่านไป 7 วัน ชุดการทดลองที่ 2 ตวั ไหมมีการเจริญเตบิ โตมาก

ทสี่ ุด น้องหญิงจึงตัดสินใจเล้ียงไหมตามชุดการทดลองที่ 2 นักเรียนคดิ ว่าตัวแปรต้นในการทดลอง

ของนอ้ งหญิง คืออะไร

ก. จำนวนตัวไหม ข. จำนวนใบหม่อน

ค. อายุของใบหม่อน ง. การเจรญิ เตบิ โตของตัวไหม

10. จากขอ้ มูล “เรามีวธิ ที ำใหน้ ้ำกระด้างเป็นฟองกับสบไู่ ด้ดว้ ยวิธใี ด” คำในขอ้ ใดท่ีควรใหน้ ยิ ามเชิง

ปฏบิ ัติการ

ก. น้ำกระด้าง ข. เปน็ ฟองกับสบู่

ค. สบู่ ง. น้ำกระด้างและเป็นฟองกับสบู่

ใช้ข้อมลู ในตารางตอบคำถามข้อ 11

11. จากข้อมลู ขอ้ ใดเปน็ การตคี วามหมายขอ้ มูลและลงขอ้ สรุปทีด่ ีที่สุด

ก. เสือและไก่กินสัตว์ได้
ข. พืชเปน็ ผู้ผลิตและผู้บรโิ ภค
ค. ช้างเป็นสัตว์ใหญ่จงึ กินพืชเปน็ อาหาร

ง. สัตว์แบ่งออกเป็น 3 พวกคือ กนิ พืช กินสัตว์และกินท้ังพืชและสตั ว์
12. สุรเดชตัดกิ่งมะลิมา 8 ก่ิง ท่มี ีขนาดเท่าๆ กัน 4 กิ่งแรกนำไปแช่น้ำ อีก 4 ก่ิงนำไปแช่

สารละลาย A เพอ่ื ดกู ารงอกของราก สรุ เดชต้องการรู้อะไรในการทดลองครั้งน้ี
ก. สาร A ทำใหร้ ากเน่า
ข. สาร A ทำใหร้ ากงอกเร็วขนึ้

ค. กิ่งที่แช่ในน้ำรากจะไม่งอก
ง. สาร A ทำใหม้ กี ารแตกยอดอ่อน

ก3

ก4

ก5

ใบงาน กจิ กรรมท่ี 1
เร่ือง ทักษะการสังเกต

จดุ ประสงค์การเรียนรู้

บรรยายลกั ษณะและคณุ สมบตั ิของส่ิงต่าง ๆ ทไี่ ดจ้ ากการใชป้ ระสาทสมั ผสั อยา่ งใดอยา่ งหน่ึงหรือ
หลายอยา่ งรวมกนั ได้
คาชีแ้ จง ให้นกั เรียนปฏบิ ตั ิกิจกรรมตามลาดบั ข้นั ตอนต่อไปน้ี
1. ใหน้ กั เรียนแตล่ ะกลุ่มสังเกตสิ่งของที่กาหนดให้แลว้ บนั ทึกผลลงในตาราง

รายการ รูปร่าง ลกั ษณะ สี กลน่ิ รส

1. กลว้ ยหอม

2. มะมว่ งแกว้

3. หินแกรนิต

4. ลูกอมฮอลล์

5. ชอลก์ สีไร้ฝ่นุ

จงตอบคาถามตอ่ ไปน้ี
1) นกั เรียนใชป้ ระสาทสมั ผสั ใดบา้ งในการสังเกต กลว้ ย มะมว่ ง กอ้ นหิน ลกู อมฮอลล์ และชอลก์ สีไร้ฝ่นุ

ตอบ ..................................................................................................................................................................

2) นกั เรียนสังเกตชอลก์ และกอ้ นหินโดยการชิมไดห้ รือไม่ เพราะเหตุใด

ตอบ ..................................................................................................................................................................

2. ให้นกั เรียนบอกขอ้ มูลจากการสังเกตลกั ษณะทอ้ งฟ้าในขณะน้ี ให้ไดม้ ากท่ีสุด

ตอบ ..................................................................................................................................................................

ก6

ก7

2.3

ก8

ก9

ใบงาน กจิ กรรมท่ี 2
เร่ือง ทักษะการลงความเหน็ จากข้อมูล

จุดประสงค์การเรียนรู้

สงั เกตและวิเคราะห์ขอ้ มูลเพอ่ื นามาสนบั สนุนการลงความคิดเห็นและสรุปได้
คาชี้แจง ใหน้ กั เรียนดภู าพต่อไปน้ีแลว้ อธิบายหรือสรุปสิ่งทีเ่ ห็นโดยเพมิ่ ความคิดเห็นให้กบั ขอ้ มูลที่
ไดจ้ ากการสังเกต โดยใชค้ วามรู้หรือประสบการณเ์ ดิมมาช่วย (5 คะแนน)

โอ๊ย! ทำไมรถตดิ แบบนี้
ดูซิไม่ขยบั เลย

แบบบนั ทกึ การอธิบายส่ิงท่ีเห็น การลงความเห็น
การสงั เกต

สรุปผลการศกึ ษา
…………………………………………………………………………………………………..……………
………………………………………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………………………………………..

1ก0

1ก1

1ก2

ใบงาน กิจกรรมท่ี 3
เรื่อง การจาแนกประเภท

จดุ ประสงค์การเรียนรู้

จาแนกประเภทวตั ถุ ส่ิงของ หรือเหตกุ ารณท์ กี่ าหนดใหไ้ ด้
คาชีแ้ จง ให้นกั เรียนจดั แบ่งพวกส่ิงของตา่ ง ๆ ที่กาหนดใหโ้ ดยใชเ้ กณฑข์ องนกั เรียนพร้อมบอก
เหตผุ ลประกอบ (5 คะแนน)

เกณฑ์ทใี่ ช้ในการจาแนกคือ…………………………………………………………………………………..

1ก3

ให้นกั เรียนจาแนกสัตว์ต่อไปน้ี
จาแนกได้กกี่ ล่มุ อะไรบ้าง……………………………………………………………………………………..

1ก4

1ก5

1ก6
kg

1ก7

ใบงาน กจิ กรรมที่ 4
เรื่อง ทกั ษะการวัด

จดุ ประสงค์การเรียนรู้

เลอื กและใชเ้ ครื่องมอื ในการวดั หาปริมาณของส่ิงตา่ ง ๆ ไดถ้ กู ตอ้ งและบอกหน่วยทใ่ี ชใ้ น
การวดั ไดถ้ กู ตอ้ งเหมาะสม
คาชีแ้ จง ให้นกั เรียนแตล่ ะกลุม่ วดั สิ่งของทก่ี าหนดให้และบอกหน่วยการวดั ให้ถกู ตอ้ ง

สรุปผลการศึกษา

………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………

1ก8

1ก9

2ก0

ก21

ใบงาน กิจกรรมท่ี 5
เร่ือง ทกั ษะการคานวณ

จดุ ประสงค์การเรียนรู้

คานวณหาปริมาณของสิ่งตา่ ง ๆ ที่ไดจ้ ากการวดั และระบหุ น่วยวดั ไดถ้ กู ตอ้ ง
คาชีแ้ จง ให้นกั เรียนแต่ละกลมุ่ อธิบายวธิ ีคดิ คานวณ และคานวณคา่ จากโจทยป์ ัญหาหรือสถานการณ์ที่
ครูกาหนดให้ตอ่ ไปน้ี

3

2ก2

2ก3

2ก4

2ก5

ใบงาน กจิ กรรมท่ี 6
เรื่อง ทกั ษะการหาความสัมพันธ์ระหว่างสเปสกับสเปส และสเปสกับเวลา

จุดประสงค์การเรียนรู้

1. ระบุมิตขิ องวตั ถไุ ดถ้ กู ตอ้ ง
2. บอกความสมั พนั ธร์ ะหว่างสเปสกบั สเปสและสเปสกบั เวลาไดถ้ กู ตอ้ ง
คาชีแ้ จง ใหน้ กั เรียนทาเครื่องหมาย (✓) ลงในช่องทเ่ี หมาะสมเพื่อแสดงวา่ วตั ถตุ อ่ ไปน้ี วตั ถใุ ดมสี เปสเป็น
1 มิติ 2 มิติ และ 3 มติ ิ

วตั ถุ 1 มิติ 2 มติ ิ 3 มติ ิ
ภาพคนในแผน่ ฟิลม์
ตวั หนงั สือทาจากแผ่นโฟม
อนุสาวรียพ์ ระบรมรูปทรงมา้
ภาพเขียนในแผ่นกระดาษ
ดินสอ
ผา้ สาหรบั ตดั ผา้
กระจกเงา

กลอ่ งกระดาษ

กลอ่ งนม
ทรงกระบอก

ปรซิ มึ
กรวยกลม

2. ให้นกั เรียนสารวจลกั ษณะรูปวตั ถุทอ่ี ยรู่ อบ ๆ ตวั นกั เรียนมาอยา่ งละ 3 ชนิด
รูป 2 มิติ ไดแ้ ก่ .......................................................................................................................................
รูป 3 มติ ิ ไดแ้ ก่ .......................................................................................................................................

2ก6

2ก7

2ก8

2ก9

3ก0

3ก1

3ก2

3ก3

ใบงาน กจิ กรรมที่ 7
เรื่อง ทักษะการจัดกระทาและสื่อความหมายข้อมูล

จุดประสงค์การเรียนรู้

จดั กระทาขอ้ มลู ในรูปแบบต่าง ๆ และนาเสนอขอ้ มูลใหม่ไดเ้ หมาะสมกบั ลกั ษณะของขอ้ มูล
คาชี้แจง ให้นกั เรียนแต่ละกลุม่ จดั กระทา และสื่อความหมายขอ้ มลู จากท่กี าหนดให้โดยวิธีที่เหมาะสม

ตอบ การจดั กระทาขอ้ มลู โดย...................................................................................
และส่ือความหมายขอ้ มลู ไดโ้ ดยวิธี .................................................................................. ซ่ึงกระทาไดด้ งั น้ี

3ก4
2. ให้นกั เรียนสื่อความหมายของขอ้ มูลในรูปแผนภมู แิ ท่ง จากคาถามตอ่ ไปน้ี

ตาชมมีสวนอยแู่ ปลงหน่ึง ซ่ึงปลกู ตน้ ไมไ้ วห้ ลายชนิด เช่น ทุเรียน 150 ตน้ มงั คุด 200 ตน้ สม้ 100
ตน้ มะละกอ 100 ตน้ ชมพู่ 350 ตน้

3. ใหน้ กั เรียนส่ือความหมายของขอ้ มูลในรูปวฏั จกั ร จากคาถามต่อไปน้ี
คนและสตั วใ์ ชก้ า๊ ซออกซิเจนในการหายใจ แลว้ คายกา๊ ซคาร์บอนไดออกไซด์ออกมา ซ่ึงพชื นาก๊าซ

คาร์บอนไดออกไซดม์ าใชใ้ นการสังเคราะหแ์ สง แลว้ ปลอ่ ยกา๊ ซออกซิเจนออกมา

3ก5

3ก6

3ก7

ใบงาน กจิ กรรมที่ 8
เรื่อง ทักษะการพยากรณ์

จุดประสงค์การเรียนรู้

เม่ือกาหนดขอ้ มลู หรือสถานการณใ์ ห้ สามารถพยากรณ์ขอ้ มูลภายในและภายนอกขอบเขตของ
ขอ้ มูลได้
คาชีแ้ จง ให้นกั เรียนนาอกั ษรหนา้ ขอ้ ความท่กี าหนดให้ ไปใส่หนา้ ขอ้ ท่มี คี วามหมายตรงกนั

3ก8

3ก9

4ก0

ใบงาน กิจกรรมท่ี 9

เรื่อง ทักษะการกาหนดและควบคมุ ตวั แปร

จดุ ประสงค์การเรียนรู้

สามารถระบตุ วั แปรตน้ ตวั แปรตาม และตวั แปรควบคมุ ของการทดลองได้
คาชีแ้ จง ให้นกั เรียนแตล่ ะกลุ่มบอกว่าอะไรคอื ตวั แปรตน้ ตวั แปรตาม และตวั แปรควบคมุ จากขอ้ ความท่ี
กาหนดให้

1. ชนะทาการทดลองโดยใส่แคลเซียมคลอไรดป์ ริมาณ 1 ชอ้ นเบอร์ 2 เท่ากนั ลงในบิกเกอร์ใบเล็ก
ขนาดเดียวกนั 4 ใบ ซ่ึงแต่ละใบบรรจนุ ้า ท่ีมีปริมาณแตกตา่ งกนั และคนใหท้ ว่ั หลงั จากที่แคลเซียม
คลอไรดล์ ะลายหมด เขากว็ ดั อณุ หภูมิของน้า ในบิกเกอร์แตล่ ะใบ

ตวั แปรตน้ คอื .........................................................................................................
ตวั แปรตาม คือ ........................................................................................................
ตวั แปรควบคุม คือ ...................................................................................................
2. เพอื่ ศึกษาดูวา่ ปริมาณของวิตามนิ เอที่หนไู ดร้ บั มผี ลต่อน้าหนกั ของหนูหรือไม่ นกั วิทยาศาสตร์ได้

ทาการทดลองเล้ียงหนูโดยแบง่ หนูออกเป็น 5 กลุ่ม แต่ละกลมุ่ จะไดร้ บั อาหารที่เหมอื นกนั แต่ไดร้ บั
ปริมาณของวิตามนิ ทตี่ า่ งกนั หลงั จากเล้ียงหนูได้ 3 สัปดาห์ เขากช็ ง่ั น้าหนกั ของหนูแต่ละตวั
ตวั แปรตน้ คอื .........................................................................................................
ตวั แปรตาม คอื ........................................................................................................
ตวั แปรควบคุม คือ ...................................................................................................
3. แมเ่ หล็กไฟฟ้า จะดูดจานวนตะปมู ากข้ึนใช่หรือไม่ ถา้ แม่เหลก็ ไฟฟ้าน้ีมีจานวนแบตเตอร่ีเพ่ิมข้ึน
ตวั แปรตน้ คอื .........................................................................................................
ตวั แปรตาม คอื ........................................................................................................
ตวั แปรควบคมุ คอื ...................................................................................................
4. เราตอ้ งการหาคาตอบวา่ ลูกปิ งปองตราเพชร ตราปื นและตราชา้ ง ตราชนิดใดจะกระดอนเม่ือ
กระทบพ้ืนไดด้ ีกวา่ กนั
ตวั แปรตน้ คือ .........................................................................................................
ตวั แปรตาม คือ ........................................................................................................
ตวั แปรควบคมุ คอื ...................................................................................................

4ก1

ก42

4ก3

4ก4

ใบงาน กิจกรรมที่ 10
เร่ือง ทักษะการต้ังสมมตฐิ าน

จดุ ประสงค์การเรียนรู้

เมือ่ กาหนดปัญหา ขอ้ มลู หรือสถานการณ์ให้ สามารถต้งั สมมตฐิ านหรือคาดคะเนคาตอบได้
คาชีแ้ จง 1. ใหน้ กั เรียนกาเครื่องหมาย (✓) หนา้ ขอ้ ความท่ีตรงกบั การต้งั สมมุติฐานและกาเครื่องหมาย (X)
หนา้ ขอ้ ท่ไี มใ่ ช่สมมตุ ฐิ าน

.......... 1. ขณะเปิ ดขวดมีเสียงดงั ป๊ อก
.......... 2. น้าอดั ลมจะเสียถา้ ไมไ่ ดแ้ ช่เยน็
.......... 3. เครื่องดื่มท่ีเกบ็ ไวใ้ นตเู้ ยน็ จะมีรสหวาน
.......... 4. น้าอดั ลมทุกชนิดเมอ่ื เปิ ดแลว้ จะมฟี อง
.......... 5. ถา้ พ้นื ทผ่ี ิวของภาชนะกวา้ ง อตั ราการระเหยของน้าจะย่งิ มากข้นึ
.......... 6. ฟองก๊าซท่ผี ุดข้ึนคอื กา๊ ซคาร์บอนไดออกไซด์
.......... 7. การคาดคะเนคาตอบของปัญหาอยา่ งสมเหตุสมผล
.......... 8. นกกระจอกเทศเป็นสัตวป์ ี กทวี่ ่ิงเร็วทสี่ ุด
.......... 9. ถา้ น้ามอี ณุ หภมู สิ ูง จะทาให้ไข่สุกไดเ้ ร็ว
.......... 10. ถา้ ใส่เกลือลงในน้าทต่ี ม้ จะทาใหอ้ ุณหภูมขิ องน้าเพม่ิ สูงข้นึ
2. การต้งั สมมตฐิ าน หมายถึงอะไร (2 คะแนน)
ตอบ.....................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................

ก45