เอกสารวิชาการ ฉบับที่ 6-2566 เงินนอกงบประมาณ สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 79 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน รายได้เงินนอก งปม. สมทบ งปม. รายได้เงินนอก งปม. สมทบ งปม. รายได้เงินนอก งปม. สมทบ งปม. งปม.รายจ่ายประจ าปีรายได้เงินนอก งปม. สมทบ งปม. รายได้เงินนอก งปม. สมทบ งปม. ทุนหมุนเวียนเพื่อการกู้ยืม - - 151.8622 - 170.2251 - 154.1570 179.9070 - 501.9943 - กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ - - 151.8622 - 170.2251 154.1570 179.9070 - 501.9943 - ทุนหมุนเวียนเพื่อการบริการ - - 35.0345 - 40.7338 - 71.3000 131.4007 - 207.1690 - กองทุนการท่าอากาศยานอู่ตะเภา - - 35.0345 - 40.7338 71.3000 131.4007 - 207.1690 - ทุนหมุนเวียนเพื่อการสงเคราะห์และ สวัสดิการสังคม 151,235.1783 - 150,643.2636 - 149,016.0553 - 144,901.7987 151,139.7518 - 602,034.2490 - กองทุนการแพทย์ฉุกเฉิน 812.2999 - 961.1772 - 1185.0000 - 1050.2720 1051.3220 - 4,009.7991 - กองทุนการออมแห่งชาติ - - - - - - 334.2548 - - 0.0000 - กองทุนพัฒนาบทบาทสตรี 1256.8220 - 894.6058 - 875.3017 - 462.3352 1302.9335 - 4,329.6630 - กองทุนเพื่อการป้องกันและปราบปราม การค้ามนุษย์ 0.3207 - 0.1673 - 25.0000 - 20.0000 20.0000 - 45.4880 - กองทุนเพื่อผู้เคยเป็นสมาชิกรัฐสภา 237.2436 - 226.2530 - 190.4596 - 157.0000 187.4596 - 841.4158 - กองทุนฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกร - - - - - - 500.0000 - - 0.0000 - กองทุนส่งเสริมการจัดสวัสดิการสังคม 90.1000 - 96.0753 - 85.1000 - 75.0000 75.1000 - 346.3753 - กองทุนส่งเสริมความเท่าเทียมระหว่างเพศ - - 5.0000 - 5.0000 - 5.0000 5.0000 - 15.0000 - กองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ 148,838.3921 - 148,459.9850 - 146650.1940 - 142,297.9367 148497.9367 - 592,446.5078 - ทุนหมุนเวียนเพื่อการสนับสนุนส่งเสริม 8,869.5261 685.8200 8,644.7581 903.4205 10,116.9854 1,191.6129 61,692.0952 9,533.9470 586.0000 37,165.2166 3,366.8534 กองทุนคุ้มครองเด็ก 32.4858 - 35.5564 - 30.5754 - 40.0000 40.5754 - 139.1930 - กองทุนจัดรูปที่ดิน 12.6893 12.1967 9.7346 12.3793 10.8000 11.0000 1,035.0000 10.1000 10.0000 43.3239 45.5760 กองทุนจัดรูปที่ดินเพื่อพัฒนาพื้นที่ 43.8226 - 45.9846 - 66.0025 - 60.0000 88.2825 - 244.0922 - กองทุนประชารัฐสวัสดิการ เพื่อ เศรษฐกิจฐานรากและสังคม - - - - - - 35,514.6249 - - - - กองทุนปรับโครงสร้างการผลิตภาค การเกษตรเพื่อเพิ่มขีดความสามารถ ในการแข่งขันของประเทศ 9.1511 - - - - - - - - 9.1511 - ประเภท/ทุนหมุนเวียน รวมปีงบประมาณ พ.ศ. 2563-2566 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2563ตารางที่ 1 8รายได้เงินนอกงบประมาณ และการสมทบงบประมาณรายจ่ายประจำปี ของทุนหมุนเวียน ปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 -2566 หน่วย :ล้านบาท

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 80 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน ท่ี มา : เอกสารงบประมาณฉบับที่ 7 รายงานสถานะและแผนการใช้จ่ายเงินนอกงบประมาณของหน่วยรับงบประมาณ ระหว่างปีงบประมาณ พ.ศ. 2563-2566 ตารางที่ 1 8รายได้เงินนอกงบประมาณ และการสมทบงบประมาณรายจ่ายประจำปี ของทุนหมุนเวียน ปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 – 2566 (ต่อ) หน่วย :ล้านบาท รายได้เงินนอก งปม. สมทบ งปม. รายได้เงินนอก งปม. สมทบ งปม. รายได้เงินนอก งปม. สมทบ งปม. งปม.รายจ่ายประจ าปีรายได้เงินนอก งปม. สมทบ งปม. รายได้เงินนอก งปม. สมทบ งปม. ทุนหมุนเวียนเพื่อการสนับสนุนส่งเสริม (ต่อ) กองทุนป้องกันและปราบปรามการ ทุจริตแห่งชาติ 10.0000 - 100.1111 - 100.0000 - 150.0000 150.0000 - 360.1111 - กองทุนผู้สูงอายุ 321.4222 - 252.7793 - 220.5000 - 70.0000 258.0000 - 1,052.7015 - กองทุนพัฒนาเขตพัฒนาพิเศษภาค - - - - - - - - - - - กองทุนเพื่อการพัฒนาพรรคการเมือง 107.4000 - 22.4951 - 215.4000 - 90.0000 265.4000 - 610.6951 - กองทุนเพื่อการสืบสวน สอบสวน การป้องกันและปราบปรามการกระท า ความผิดทางอาญา 433.9590 433.6233 363.6945 363.6945 347.4034 347.4034 505.0000 336.3000 336.0000 1,481.3569 1,480.7212 กองทุนเพื่อความเสมอภาค ทางการศึกษา 5838.7852 - 6,152.7093 - 5,694.2874 - 6,073.7590 6,128.7590 - 23,814.5409 - กองทุนเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวไทย - - 3.3249 - 1.4657 - 6.0000 - - 4.7906 - กองทุนภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย 11.7382 - 13.7674 - 8.0000 - 50.0000 50.0000 - 83.5056 - กองทุนยุติธรรม 325.8575 - 249.8299 - 80.8791 - 18.0000 78.8791 - 735.4456 - กองทุนรวมเพื่อช่วยเหลือเกษตรกร 1,658.7836 - 1,159.2310 - 1,323.3828 - 750.0000 1,750.0000 - 5,891.3974 - กองทุนส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ - - 112.7716 327.3467 46.0000 613.2095 300.0000 346.0000 - 504.7716 940.5562 กองทุนส่งเสริมการเผยแพร่พระพุทธศาสนา เฉลิมพระเกียรติ80 พรรษา - - - - - - 8.2000 - - - - กองทุนส่งเสริมงานจดหมายเหตุ 2.0705 - 1.5070 - 1.2097 - 14.9300 1.2000 - 5.9872 - กองทุนส่งเสริมงานวัฒนธรรม 0.1818 - 0.0536 - 0.1510 - 76.0804 0.1510 - 0.5374 - กองทุนส่งเสริมและพัฒนาการศึกษา ส าหรับคนพิการ - - - - - - - - - - - กองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์วิจัยและ นวัตกรรม - - - - - - 16,354.2809 - - - - กองทุนส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและ ขนาดย่อม 53.1359 240.0000 121.0940 200.0000 1,970.6284 220.0000 570.0000 30.0000 240.0000 2,174.8583 900.0000 กองทุนส่งเสริมศิลปะร่วมสมัย 8.0434 - 0.1138 - 0.3000 - 6.2200 0.3000 - 8.7572 - ผลรวมทั้งหมด 160,104.7044 685.8200 159,474.9184 903.4205 159,343.9996 1,191.6129 206,819.3509 160,985.0065 586.0000 639,908.6289 3,366.8534 ประเภท/ทุนหมุนเวียน รวมปีงบประมาณ พ.ศ. 2563-2566 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2563

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 81 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน 4.2 การดำเนินงานของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับทุนหมุนเวียน แม้กฎหมายจัดตั้งทุนหมุนเวียนจะบัญญัติให้ทุนหมุนเวียนสามารถดำเนินงานได้อย่าง คล่องตัวและมีความยืดหยุ่นสูงในการใช้จ่ายงบประมาณ อีกทั้งยังสามารถสมทบทุนไว้ใช้จ่ายได้ โดยไม่ต้องนำส่งเป็นรายได้แผ่นดิน เพื่อให้สามารถดำเนินการตามวัตถุประสงค์การตอบสนอง ผู้รับบริการได้อย่างรวดเร็ว แต่ยังคงมีกระบวนการที่ทุนหมุนเวียนต้องถูกกำกับดูแล ติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผลการดำเนินงานจากหน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง ซึ่งผู้ศึกษาได้เก็บข้อมูล จากการสัมภาษณ์หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งด้านการกำหนดนโยบาย กำกับดูแล และการติดตาม ประเมินผลการดำเนินงาน ตลอดจนตรวจสอบและรับรองรายงานการเงินของทุนหมุนเวียน พบประเด็นสำคัญ ดังนี้ 4.2.1 การพิจารณาจัดสรรงบประมาณ กำกับดูแลและติดตามประเมินผลการดำเนินงาน • สำนักงบประมาณ เป็นหน่วยงานที่มีหน้าที่ในการเสนอแนะและให้ความเห็น แก่รัฐบาล หน่วยงานของรัฐ หรือหน่วยรับงบประมาณในการวางแผนงบประมาณ การจัดทำ งบประมาณ การบริหารงบประมาณรายจ่าย การควบคุมงบประมาณ การประเมินผล และ การรายงาน รวมถึงการบูรณาการด้านการงบประมาณให้มีความเป็นเอกภาพและเชื่อมโยงกันในมิติ ยุทธศาสตร์สำคัญของรัฐบาลมิติยุทธศาสตร์หน่วยงาน และมิติยุทธศาสตร์ในระดับพื้นที่ รวมทั้งครอบคลุมทุกแหล่งเงิน ทั้งเงินงบประมาณและเงินนอกงบประมาณ ตลอดจนส่งเสริม กระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชน ในกระบวนการงบประมาณ เพื่อให้การใช้จ่ายงบประมาณ เกิดประสิทธิภาพ มีความคุ้มค่า และเกิดผลสัมฤทธิ์ในการบริหารจัดการภาครัฐ รวมทั้งสามารถ ตรวจสอบและเปิดเผยต่อสาธารณะได้ ซึ่งในการพิจารณาจัดสรรงบประมาณ สำนักงบประมาณพิจารณาถึงสถานะ ทางการเงินจากรายงานการเงิน และผลการดำเนินงานจากรายงานผลการดำเนินงานตามแผน ตลอดจนเงินสด เงินฝากธนาคาร และเงินลงทุนต่าง ๆ ที่ทุนหมุนเวียนสะสมไว้ ณ สิ้นปีบัญชีล่าสุด ก่อนขอรับจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปี และพิจารณาเอกสารอื่น ๆ ตามหลักเกณฑ์การจัดสรร งบประมาณรายจ่ายประจำปีทั้งนี้ เนื่องจากช่วงระยะเวลาที่มีการประเมินผลการดำเนินงานของ ทุนหมุนเวียนคลาดเคลื่อนกับช่วงเวลาจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปีการพิจารณาจัดสรร งบประมาณอาจยังไม่มีการพิจารณาถึงรายงานการประเมินผลฯ ที่จัดทำขึ้นโดยกรมบัญชีกลาง สำหรับการติดตามผลการดำเนินงาน สำนักงบประมาณยังไม่มีการกำหนด แนวทางการติดตามประเมินผลการดำเนินงานของทุนหมุนเวียนที่ชัดเจนเช่นเดียวกับหน่วยรับ งบประมาณที่ต้องดำเนินการรายงานแผน/ผลการปฏิบัติงานและการใช้จ่ายงบประมาณ ในระบบ BB EvMIS เนื่องจากกฎหมายกำหนดให้กรมบัญชีกลางเป็นหน่วยงานที่มีหน้าที่หลัก ในการกำหนดหลักเกณฑ์และการพิจารณาอนุมัติประมาณการรายจ่ายประจำปีกำกับดูแล และติดตามประเมินผลการดำเนินงานของทุนหมุนเวียนทั้งจำนวน 116 ทุน

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 82 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน โดยสำนักงบประมาณ ได้ให้ข้อสังเกตในการจัดตั้งทุนหมุนเวียนว่า “ทุนหมุนเวียนส่วนใหญ่เกิดขึ้นตามนโยบายของรัฐบาล โดยมีวัตถุประสงค์หลากหลาย ถือเป็น เครื่องมือบริหารภาครัฐให้เกิดความคล่องตัว ทั้งยังสามารถกำหนดหลักเกณฑ์การบริหาร และการ ใช้จ่ายเงินได้อย่างอิสระ ไม่ผ่านกระบวนการพิจารณาปกติเช่นเดียวกับงบประมาณรายจ่าย ประจำปี ซึ่งอาจเกิดความเสี่ยงในการเสียโอกาสการใช้จ่ายงบประมาณ” • กรมบัญชีกลาง โดยกองกำกับและพัฒนาระบบเงินนอกงบประมาณ มีหน้าที่ในการกำหนดนโยบาย ยุทธศาสตร์ และพัฒนาระบบเงินนอกงบประมาณ กำกับดูแลและบริหาร เงินนอกงบประมาณ ตลอดจนกำหนดหลักเกณฑ์ เป้าหมาย และแนวทางการพิจารณาการเรียก นำส่งเงินนอกงบประมาณเป็นรายได้แผ่นดิน รวมทั้งการกำกับติดตามการนำส่งเงินรายได้แผ่นดิน กำหนดหลักเกณฑ์และการพิจารณาอนุมัติประมาณการรายจ่ายประจำปี หรือประมาณการ รายจ่ายเพิ่มเติมของทุนหมุนเวียน และการขอทำความตกลงในการเบิกจ่ายเงินนอกงบประมาณ ของหน่วยงานของรัฐ การบริหารทุนหมุนเวียน การจัดตั้ง การติดตามประเมินผล การทบทวน ประสิทธิภาพ และการรวมหรือยุบเลิกทุนหมุนเวียนของหน่วยงานของรัฐ รวมถึงพัฒนาฐานข้อมูล เงินนอกงบประมาณของประเทศ ประมวลข้อมูลสารสนเทศและวิเคราะห์รายงานผลการบริหาร เงินนอกงบประมาณ ตลอดจนกำหนดกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ หลักเกณฑ์ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับ เงินนอกงบประมาณ จากการสัมภาษณ์มีประเด็นสำคัญ ดังนี้ 1. กรมบัญชีกลางพิจารณาอนุมัติงบประมาณรายจ่ายประจำปี โดยพิจารณาจาก แผนงบประมาณรายรับและรายจ่ายประจำปี รวมทั้งแผนงบประมาณรายรับและรายจ่ายประจำปี ล่วงหน้า 3 ปี พร้อมแผนการดำเนินงานของทุนหมุนเวียน ซึ่งทุนหมุนเวียนต้องมีเอกสารประกอบ การพิจารณาอย่างน้อยประกอบด้วย แผนปฏิบัติงาน ประมาณการรายรับและรายจ่ายประจำปี ประมาณการกระแสเงินสด เพื่อใช้ประกอบการติดตามประเมินผลการดำเนินงาน 2. กรมบัญชีกลางกำกับดูแล และติดตามผลการดำเนินงานทุนหมุนเวียนผ่าน ระบบบริหารจัดการเงินนอกงบประมาณ (Non-Budgetary Management System : NBMS) และ ระบบติดตามประเมินผลการดำเนินงานทุนหมุนเวียน (Revolving Fund Evaluation System : RFES) แต่ปัจจุบันทั้ง 2 ระบบดังกล่าวยังไม่ครอบคลุมเงินนอกงบประมาณทุกแหล่งเงิน 3. ปัจจุบันระบบบริหารจัดการเงินนอกงบประมาณ (NBMS) มีการเชื่อมโยง ข้อมูลกับระบบการจัดการงบประมาณอิเล็กทรอนิกส์ (e-Budgeting) และระบบบริหารจัดการเงิน การคลังภาครัฐแบบอิเล็กทรอนิกส์ (New GFMIS Thai) เพียงข้อมูลงบประมาณเท่านั้น ยังไม่มี การเชื่อมโยงฐานข้อมูลในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการติดตามผลการดำเนินงานและการใช้จ่ายงบประมาณ 4. การปรับเปลี่ยนโครงสร้างองค์กร และพนักงานทุนหมุนเวียน ส่งผลให้ การดำเนินงานของทุนหมุนเวียนขาดความต่อเนื่อง โดยเฉพาะในส่วนของการบันทึกข้อมูลทางบัญชี ในระบบ NBMS ซึ่งการที่กรมบัญชีกลางต้องกำกับดูแลทุนหมุนเวียนจำนวนมากส่งผลให้ไม่สามารถให้

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 83 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน คำปรึกษาได้อย่างครอบคลุมทันเวลาและส่งผลต่อการจัดทำรายงานข้อมูลงบการเงินของเงินนอก งบประมาณ ทั้งนี้ กรมบัญชีกลางได้ให้ข้อสังเกตในการจัดตั้งทุนหมุนเวียนว่า “ทุนหมุนเวียน ถือเป็นเครื่องมือในการบริหารงบประมาณให้เกิดความคล่องตัวในการใช้จ่ายงบประมาณแต่อาจจะถูก มองว่าเป็นช่องทางที่หน่วยงานใช้จ่ายงบประมาณโดยไม่ผ่านกระบวนการงบประมาณปกติได้ เนื่องจากในปัจจุบันมีทุนหมุนเวียนจำนวนมากที่จัดตั้งขึ้นและอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของส่วน ราชการแทบทุกแห่ง 4.2.2 หน่วยงานตรวจสอบ คือ สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน เป็นหน่วยงานที่มีหน้าที่ดำเนินการตรวจสอบ รายงานการเงินของหน่วยรับตรวจ โดยดำเนินการตรวจสอบการจัดเก็บรายได้ การรับ การใช้จ่าย การใช้ประโยชน์การเก็บรักษา และการบริหารซึ่งเงิน ทรัพย์สิน สิทธิ และผลประโยชน์ของหน่วยรับตรวจ ที่อยู่ในความครอบครองหรืออำนาจใช้จ่ายของหน่วยรับตรวจว่าเป็นไปตามกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ มติคณะรัฐมนตรี และแบบแผนการปฏิบัติราชการ และตรวจการใช้จ่ายเงินหรือการใช้ประโยชน์นั้น เป็นไปตามวัตถุประสงค์ ประหยัด เกิดผลสัมฤทธิ์ และมีประสิทธิภาพ โดยแสดงความเห็นต่อผล การตรวจสอบ และการตรวจสอบอื่นที่กำหนดตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วย การตรวจเงินแผ่นดิน พ.ศ. 2561 มาตรา 4 และสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินต้องดำเนินการ ตรวจสอบรายงานการเงินที่หน่วยงานของรัฐตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลัง พ.ศ. 2561 มาตรา 71 โดยให้ตรวจสอบและจัดทำรายงานผลการตรวจสอบตามนโยบาย หลักเกณฑ์ และมาตรฐานการตรวจเงินแผ่นดิน 2 รายงาน คือ รายงานการตรวจสอบบัญชี เป็นการตรวจสอบ และรับรองความถูกต้องตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป และการประเมินผลการใช้จ่ายเงิน และทรัพย์สิน เป็นการตรวจสอบเพื่อแสดงความเห็นว่าทรัพย์สินของทุนหมุนเวียนถูกใช้ไป เพื่อวัตถุประสงค์ อย่างมีประสิทธิภาพ ประหยัด คุ้มค่า และได้ผลตามเป้าหมายเพียงใด ซึ่งสะท้อน ให้เห็นถึงประสิทธิภาพของการดำเนินงานและการใช้จ่ายเงิน ซึ่งปัจจุบันรายงานการประเมินฯ ดังกล่าว ไม่ได้นำเสนอต่อรัฐสภา อีกทั้งไม่ใช่เอกสารประกอบการพิจารณาร่างพระราชบัญญัติ งบประมาณรายจ่ายประจำปีที่จัดส่งให้แก่คณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติ งบประมาณรายจ่ายประจำปีอีกด้วย นอกจากนี้รายงานดังกล่าวยังถูกเปิดเผยเพียงบางทุนหมุนเวียน เท่านั้น จากการตรวจสอบและรับรองรายงานการเงินของทุนหมุนเวียน โดยจากการสัมภาษณ์ สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินมีประเด็นสำคัญ ดังนี้ 1. ทุนหมุนเวียนมีระบบการควบคุมภายในไม่เพียงพอ เป็นเหตุให้ไม่สามารถ จัดทำรายงานการเงินในส่วนที่เกี่ยวข้องกับบัญชีลูกหนี้ บัญชีสินทรัพย์ถาวรได้อย่างถูกต้องครบถ้วน เป็นเหตุให้สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินแสดงความเห็นต่องบการเงินแบบมีเงื่อนไขสูงประมาณ ร้อยละ 70 จากรายงานการเงินของทุนหมุนเวียนที่ตรวจสอบทั้งหมด

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 84 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน 2. การปรับเปลี่ยนโครงสร้างองค์กร ผู้บริหาร รวมถึงพนักงานทุนหมุนเวียน เป็นเหตุสำคัญที่ทำให้ขาดความต่อเนื่องและความต่อเนื่องในการบริหารและการดำเนินงานของ ทุนหมุนเวียนส่งผลต่องบการเงินที่อาจไม่ถูกต้องตามหลักการบัญชีภาครัฐ และทุนหมุนเวียนอาจ ไม่สามารถดำเนินงานตามข้อเสนอแนะของสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินได้อย่างครบถ้วน 3. หลายทุนหมุนเวียนยังไม่มีการดำเนินการตามประกาศคณะกรรมการตรวจ เงินแผ่นดิน เรื่อง การเปิดเผยการใช้จ่ายเงินหรือทรัพย์สินของหน่วยงานของรัฐให้สื่อมวลชน เพื่อประโยชน์ในการโฆษณาหรือประชาสัมพันธ์พ.ศ. 2562 4. สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินไม่สามารถดำเนินการตรวจสอบและรับรอง งบการเงินของหน่วยรับตรวจได้ทันต่อเวลา เนื่องจากข้อจำกัดของจำนวนบุคลากรที่มีอยู่อย่างจำกัด ขณะที่หน่วยรับตรวจมีจำนวนมากและมีแนวโน้มจะเพิ่มขึ้นในอนาคตจำเป็นต้องเพิ่มบทบาท ให้คณะกรรมการบริหารทุนหมุนเวียนให้มีหน้าที่ในการสอบทานความถูกต้องของรายงานการเงินก่อน จัดส่งให้สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินทำการตรวจสอบและรับรองงบการเงิน โดยสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน ได้ให้ข้อสังเกตในการจัดตั้งทุนหมุนเวียนว่า “เนื่องจากกฎหมายที่เกี่ยวข้องให้อำนาจทุนหมุนเวียนสามารถกำหนดมาตรฐานเกี่ยวกับ การบริหารงานบุคคล การเงิน การพัสดุ ตลอดจนการกำหนดค่าตอบแทน สิทธิประโยชน์ หรือสวัสดิการต่าง ๆ ของคณะกรรมการผู้บริหาร ผู้บริหารทุนหมุนเวียน พนักงานและลูกจ้าง ได้อย่างอิสระ ดังนั้น การตรวจสอบต้องใช้มาตรฐานที่แต่ละทุนกำหนด ไม่ได้ใช้ระเบียบ ที่กระทรวงการคลังกำหนด แตกต่างกับหน่วยงานของรัฐ และรายงานการเงินที่ทุนหมุนเวียนจัดทำ ส่วนใหญ่ไม่สอดคล้องกับหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป อีกทั้งขาดระบบการควบคุมภายใน ที่ดีในส่วนที่เกี่ยวกข้อกับบัญชีลูกหนี้ บัญชีสินทรัพย์ไม่หมุนเวียน” 4.3 ข้อเสนอ/แนวทาง ประกอบการพิจารณาร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปี และข้อสังเกตจากการศึกษา 4.3.1 ข้อเสนอแนะสนับสนุนการพิจารณาร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปี จากผลการวิเคราะห์งบการเงินด้วยเครื่องมือที่เกี่ยวข้อง ผู้ศึกษาได้เสนอแนวทาง การพิจารณางบประมาณรายจ่ายประจำปีสำหรับทุนหมุนเวียนที่ขอรับจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปี จากการเปรียบเทียบข้อมูลตามรายงานสถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน รายละเอียดตามตารางที่ 19 โดยใช้ข้อมูลจากรายงานการเงินของทุนหมุนเวียนจากระบบบริหารจัดการเงินนอกงบประมาณ (NonBudgetary Management System : NBMS)และข้อมูลจากแหล่งอื่น ดังนี้ 1. ข้อมูลจากระบบ NBMS ประกอบด้วย 1.1 รายได้รวม ซึ่งประกอบด้วยรายได้จากงบประมาณ รายได้จากการ ดำเนินงาน รายได้ดอกเบี้ย และรายได้อื่น ๆ เฉลี่ย 5 ปีบัญชี (2561-2565)

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 85 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน 1.2 ค่าใช้จ่ายรวมของทุนหมุนเวียน เฉลี่ย 5 ปีบัญชี (2561-2565) 1.3 ผลต่างระหว่างรายได้และค่าใช้จ่าย เป็นรายได้สูง (ต่ำ) กว่าค่าใช้จ่าย เฉลี่ย 5 ปีบัญชี (2561-2565) 1.4 เงินสด รายการเทียบเท่าเทียบเท่าเงินสด และเงินลงทุนของทุนหมุนเวียน ณ วันที่ 30 กันยายน 2565 2. ข้อมูลงบประมาณจากเอกสารงบประมาณปีงประมาณ พ.ศ. 2561 - 2566 งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณที่ทุนหมุนเวียนได้รับจัดสรร เฉลี่ย 5 ปีบัญชีพ.ศ. 2561 - 2566 3. ข้อมูลจากแหล่งอื่นที่สามารถสืบค้นได้ 3.1 รายได้ดอกเบี้ยจากสถาบันการเงิน จากระบบรายงานการเงินรวมของ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและหน่วยงานภาครัฐ (Consolidated Financial Statement Program : CFS) 3.2 รายได้ดอกเบี้ยจากรายงานการเงินของทุนหมุนเวียนที่เผยแพร่ผ่านสื่อ อิเล็กทรอนิกส์ ผู้ศึกษานำข้อมูลที่รวมรวมข้างต้นมาวิเคราะห์เปรียบเทียบรายละเอียดตามตารางที่ 19 เพื่อให้ข้อเสนอ/แนวทางการจัดสรรงบประมาณออกเป็น 2 แนวทาง สำหรับใช้กับทุนหมุนเวียน ที่ขอรับจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปีคือ แนวทางที่ 1 การลดภาระงบประมาณ โดยพิจารณาจากเงินสด รายการเทียบเท่า เงินสด และเงินลงทุนที่ทุนหมุนเวียนสะสมไว้มาใช้ดำเนินงานแทนการขอรับจัดสรรงบประมาณ หรือ สมทบงบประมาณรายจ่ายประจำปีบางส่วนในปีปัจจุบัน แนวทางนี้อาจไม่สามารถสะท้อนผลการ ดำเนินงานของทุนหมุนเวียนที่มีเงินสะสมจากสมทบที่จัดเก็บจากสมาชิก ได้แก่ กองทุนประกันสังคม กองทุนการออมแห่งชาติ กองทุนเพื่อผู้เคยเป็นอดีตสมาชิกรัฐสภา กองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ กองทุนเงินทดแทน กองทุนสงเคราะห์ ซึ่งกองทุนเหล่านี้จำเป็นต้องจ่ายคืนเงินให้แก่สมาชิกตาม เงื่อนไข และระยะเวลาที่กฎหมายกำหนดในอนาคต แนวทางที่ 2 การลดสัดส่วนงบประมาณ โดยพิจารณาจากดอกเบี้ยรับที่เกิดจากการ นำสินทรัพย์ไปลงทุน หากมีจำนวนมากเพียงพออาจนำมาสมทบกับเงินงบประมาณรายจ่ายประจำ แนวทางนี้อาจไม่สามารถสะท้อนผลการดำเนินงานของทุนหมุนเวียนที่มีรายได้จากดอกเบี้ยจาก ดำเนินงานตามวัตถุประสงค์เพื่อการให้กู้ยืม เช่น กองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา กองทุนการปฏิรูปที่ดิน เพื่อเกษตรกรรม กองทุนเพื่อผู้ใช้แรงงาน กองทุนหมุนเวียนเพื่อการกู้ยืมแก่เกษตรกรและผู้ยากจน ทั้งนี้ การเลือกใช้แนวทางประกอบการพิจารณาจำเป็นต้องพิจารณาถึง วัตถุประสงค์การดำเนินงาน และแหล่งรายได้ของทุนหมุนเวียน อัตราแลกเปลี่ยน อัตราเงินเฟ้อ และอัตราดอกเบี้ยที่เกี่ยวข้องด้วย

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 86 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน ตารางที่ 19 เปรียบเทียบงบประมาณกับค่าใช้จ่าย เฉลี่ย 5 ปีบัญชี (2561-2565) กับเงินสด รายการเทียบเท่า และเงินลงทุนของทุนหมุนเวียน (จำแนกรายกระทรวงที่กำกับ) หน่วย : ล้านบาท งบประมาณ (1) รายได้รวม (2) รายได้ ดอกเบี้ยจาก สถาบัน การเงิน (3) ค่าใชจ้่ายรวม (4) รายได้สูง (ต่ า) กว่าค่าใชจ้่าย (2)-(3) = (5) กระทรวงกลาโหม 77.4166 908.2392 2.0150 688.9293 219.3099 1,623.6743 143.2182 กองทุนการท่าอากาศยานอู่ตะเภา 77.4166 342.8835 - 237.5204 105.3631 280.3498 24.0721 1 เงินทุนหมุนเวียนเพอื่การบริหารท่าเรือ พาณิชย์สตัหีบ-กองทัพเรือ - 204.7074 0.0761 112.1889 92.5185 625.1241 39.6976 5 เงินทุนหมุนเวียนเพอื่ผลติรูปถ่ายทางอากาศ - 18.4678 0.0053 18.5577 (0.0899) 52.7892 0.0229 2 เงินทุนหมุนเวียนโรงงานแบตเตอรี่ทหาร - 39.4958 0.0024 40.6685 (1.1727) 52.2369 2.1004 1 เงินทุนหมุนเวียนโรงงานผลติวัตถุระเบิดทหาร - 39.0407 1.5936 39.1363 (0.0956) 45.7683 0.2864 1 เงินทุนหมุนเวียนโรงงานเภสชักรรมทหาร - 128.4856 0.0286 115.9177 12.5679 175.7740 1.1738 1 เงินทุนหมุนเวียนศูนย์อ านวยการสร้างอาวุธ - 77.3299 0.0018 73.9540 3.3759 231.4543 75.8428 2 เงินทุนหมุนเวียนอุตสาหกรรมป้องกันประเทศ - 57.8284 0.3072 50.9858 6.8426 160.1776 0.0221 3 กระทรวงการคลัง 44,240.8633 106,540.1990 26,788.0216 76,147.3746 30,392.8244 1,360,896.5367 46,566.1589 กองทุนการออมแห่งชาติ 366.1938 140.5254 132.4865 185.8679 (45.3424) 11,627.0067 141.4873 61 กองทุนเงินให้กู้ยืมเพอื่การศึกษา - 30,319.4342 1,235.0873 24,833.0215 5,486.4127 41,243.7334 2,071.4704 1 กองทุนทดแทนผปู้ระสบภัย - 144.6815 34.2088 88.8004 55.8811 2,957.3316 40.5864 32 กองทุนบริหารเงินกู้เพอื่การปรับโครงสร้าง หนี้สาธารณะและพฒันาตลาดตราสารหนี้ ในประเทศ - 0.5332 0.5585 4.6905 (4.1573) 42,944.2658 42,907.6043 7 กองทุนบ าเหน็จบ านาญข้าราชการ - 20,732.1375 25,144.0008 7,198.5028 13,533.6346 1,178,596.7219 841.4040 163 กองทุนประกันชีวิต - 244.3287 118.1911 17.5239 226.8048 10,180.6830 11.0310 580 กองทุนประกันวินาศภัย - 747.1272 75.0018 354.0861 393.0411 5,144.4512 21.5315 14 กองทุนประชารัฐสวัสดิการเพอื่เศรษฐกิจ ฐานรากและสงัคม 43,874.6695 40,000.0000 - 33,638.3168 6,361.6832 25,800.1091 - - กองทุนพฒันาระบบสถาบันการเงินเฉพาะกิจ - 9,450.1197 48.2113 6,074.3633 3,375.7564 33,181.3094 0.0728 5 กองทุนสง่เสริมการร่วมลงทุนระหว่างรัฐและ เอกชน - 0.2916 0.2727 1.3349 (1.0433) 526.8937 - 394 เงินทุนหมุนเวียนการบริหารจัดการเหรียญ กษาปณ์ทรัพย์สนิมีค่าของรัฐและการท าของ - 4,761.0201 0.0027 3,750.8664 1,010.1537 8,694.0309 530.9711 2 กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา 4.0000 255.9833 1.0500 220.1166 35.8667 383.4278 264.9626 กองทุนคุ้มครองธุรกิจน าเที่ยว - 250.5899 1.0500 199.9921 50.5978 294.9138 263.8890 - กองทุนช่วยเหลอืเยียวยานักท่องเที่ยว ชาวต่างชาติ - 0.0173 - 18.1490 (18.1316) 80.8119 0.6000 4 กองทุนเพอื่สง่เสริมการท่องเที่ยวไทย 4.0000 5.3760 - 1.9755 3.4005 7.7021 0.4736 3 จ านวนปทีสี่ามารถ ด าเนนิงานไดโ้ดย ไม่ขอรับจัดสรร งบประมาณ ((6)-(7))/(4) = (8) หนว่ย : ปี เฉลี่ย 5 ปีบัญชี2561 - 2565 เงินสด รายการ เทียบเท่า และ เงินลงทุน ณ สิ้นปีบัญชี2565 (6) หนี้สินและภาระ ผูกพัน ณ สิ้นปี บัญชี2565 (7) หน่วยงาน/ทุนหมุนเวียน

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 87 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน ตารางที่19 เปรียบเทียบงบประมาณกับค่าใช้จ่าย เฉลี่ย 5 ปีบัญชี (2561-2565) กับเงินสด รายการเทียบเท่า และเงินลงทุนของทุนหมุนเวียน (จำแนกรายกระทรวงที่กำกับ) ต่อ หน่วย : ล้านบาท งบประมาณ (1) รายได้รวม (2) รายได้ ดอกเบี้ยจาก สถาบัน การเงิน (3) ค่าใชจ้่ายรวม (4) รายได้สูง (ต่ า) กว่าค่าใชจ้่าย (2)-(3) = (5) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์วิจัย และนวัตกรรม 10,135.4965 18,944.9716 74.3088 19,105.2775 (160.3058) 10,773.2223 1,957.9061 กองทุนพฒันาผปู้ระกอบการเทคโนโลยี และนวัตกรรม - 120.5103 0.0029 238.2623 (117.7520) 1,709.2713 4.1549 7 กองทุนเพอื่การพฒันาระบบมาตรวิทยา - 617.8267 3.8417 464.1105 153.7162 618.7819 230.7566 - กองทุนเพอื่การพฒันาวิทยาศาสตร์และ เทคโนโลยี - 6,601.1968 31.8099 6,770.5084 (169.3116) 1,999.7308 1,434.5396 - กองทุนสง่เสริมวิทยาศาสตร์วิจัยและ นวัตกรรม 10,135.4965 11,592.4706 38.6543 11,573.6996 18.7710 6,110.0284 288.4377 - เงินทุนหมุนเวียนเพอื่พฒันา สถาบันอุดมศึกษาเอกชน - 12.9673 - 58.6967 (45.7294) 335.4099 0.0173 5 กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ 1,446.6739 4,752.8940 38.0033 4,230.5528 522.3412 14,257.4281 1,510.7366 กองทุนการปฏิรูปที่ดินเพอื่เกษตรกรรม - 177.5229 - 281.4208 (103.8979) 3,686.2885 65.7264 12 กองทุนคุ้มครองพนัธุ์พชื - 0.2123 - 0.2000 0.0123 5.0230 0.4073 23 กองทุนจัดรูปที่ดิน 944.6739 975.2023 0.1858 679.3465 295.8558 615.7266 7.1641 - กองทุนปรับโครงสร้างการผลติภาค การเกษตรเพอื่เพมิ่ขีดความสามารถในการ แข่งขันของประเทศ 36.0000 21.9194 - 8.7172 13.2022 195.0697 - 22 กองทุนพฒันาสหกรณ์(กพส.) 10.0000 52.4537 4.8456 13.6515 38.8022 1,160.7013 2.6430 84 กองทุนฟนื้ฟแูละพฒันาเกษตรกร 204.0000 618.4099 8.4372 351.8390 266.5709 500.1155 1,324.9533 - กองทุนสงเคราะห์เกษตรกร - 68.1746 23.6322 43.9188 24.2557 3,597.5052 0.3897 81 กองเพอื่การกู้ยืมแก่เกษตรกรและผยู้ากจน 222.0000 33.6411 0.8477 59.9829 (26.3418) 189.2659 21.4097 2 เงินทุนหมุนเวียนในการผลติเชอื้ไรโซเบียม - 2.8392 0.0002 3.6181 (0.7789) 1.3962 0.0276 - เงินทุนหมุนเวียนในการผลติพนัธุ์ปลา พนัธุ์กุ้งและพนัธุ์สตัว์น้ าอื่น ๆ - 77.3002 0.0034 73.7235 3.5767 65.9644 - - เงินทุนหมุนเวียนเพอื่การชลประทาน - 961.2098 0.0511 926.5386 34.6712 2,261.0364 58.4008 2 เงินทุนหมุนเวียนเพอื่ผลติและขยายพนัธุ์พชื 30.0000 1,295.4913 17.9980 1,278.1546 17.3366 528.7341 19.9442 - เงินทุนหมุนเวียนเพอื่ผลติวัคซีนจ าหน่าย - 454.5571 - 488.9952 (34.4381) 1,396.1041 8.2743 2 เงินทุนหมุนเวียนยางพารา - 13.9601 - 20.4460 (6.4859) 54.4971 1.3962 2 จ านวนปทีสี่ามารถ ด าเนนิงานไดโ้ดย ไม่ขอรับจัดสรร งบประมาณ ((6)-(7))/(4) = (8) หนว่ย : ปี เฉลี่ย 5 ปีบัญชี2561 - 2565 เงินสด รายการ เทียบเท่า และ เงินลงทุน ณ สิ้นปีบัญชี2565 (6) หนี้สินและภาระ ผูกพัน ณ สิ้นปี บัญชี2565 (7) หน่วยงาน/ทุนหมุนเวียน

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 88 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน ตารางที่ 19 เปรียบเทียบงบประมาณกับค่าใช้จ่าย เฉลี่ย 5 ปีบัญชี (2561-2565) กับเงินสด รายการเทียบเท่า และเงินลงทุนของทุนหมุนเวียน (จำแนกรายกระทรวงที่กำกับ) ต่อ หน่วย : ล้านบาท งบประมาณ (1) รายได้รวม (2) รายได้ ดอกเบี้ยจาก สถาบัน การเงิน (3) ค่าใชจ้่ายรวม (4) รายได้สูง (ต่ า) กว่าค่าใชจ้่าย (2)-(3) = (5) กระทรวงคมนาคม - 11,385.2117 2.4682 7,875.5174 3,509.6944 30,467.9499 818.3459 กองทุนเพอื่ความปลอดภัยในการใช้รถใช้ถนน - 1,982.9117 0.9634 1,817.5554 165.3563 7,560.7483 206.8860 4 เงินทุนค่าธรรมเนียมผา่นทาง - 6,961.8681 1.4826 4,028.5394 2,933.3286 19,050.5314 370.4037 4 เงินทุนหมุนเวียนกรมท่าอากาศยาน - 892.7314 - 842.0659 50.6655 220.2987 70.9705 - เงินทุนหมุนเวียนค่าเครื่องจักรกลของ กรมทางหลวง - 1,006.0646 0.0222 890.9455 115.1191 1,789.7072 0.7635 2 เงนิทุนหมุนเวยีนเพื่อจัดท าแผ่นป้ายทะเบียนรถ - 541.6360 - 296.4111 245.2248 1,846.6644 169.3222 5 กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศษฐกิจและสังคม - 12,294.3598 546.5626 7,818.2239 4,476.1360 60,617.8981 48,681.4358 กองทุนพฒันาดิจิทัลเพอื่เศรษฐกิจและสงัคม - 3,046.5153 0.0351 1,506.1890 1,540.3263 8,917.0144 146.6183 5 กองทุนวิจัยและพฒันากิจการกระจายเสยีง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคม เพอื่ประโยชน์สาธารณะ - 9,247.8445 546.5275 6,312.0348 2,935.8097 51,700.8838 48,534.8175 - กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม 20.0000 1,060.0237 7.2434 977.7825 82.2411 3,120.6108 12.5882 กองทุนจัดการซากดึกด าบรรพ์ - 17.6307 0.0016 19.7479 (2.1173) 30.4903 0.4302 1 กองทุนพฒันาน้ าบาดาล - 966.3053 - 765.1249 201.1805 1,271.0976 6.8512 1 กองทุนสงิ่แวดลอ้ม 20.0000 63.2673 7.2418 177.1020 (113.8347) 1,791.9708 4.9389 10 เงินทุนหมุนเวียนสถานแสดงพนัธุ์สตัว์น้ า - 12.8204 - 15.8077 (2.9873) 27.0520 0.3679 1 กระทรวงพลังงาน - 42,321.6564 309.3547 78,425.4277 (36,103.7713) 51,061.0197 145,709.0730 กองทุนน้ ามันเชอื้เพลงิ - 18,328.5938 14.4614 51,692.9029 (33,364.3092) 2,332.6879 127,757.5450 2 กองทุนพฒันาไฟฟา้ - 19,505.7074 208.3545 18,640.0229 865.6846 21,766.8614 3,562.9466 - กองทุนเพอื่สง่เสริมการอนุรักษ์พลงังาน - 4,487.3552 86.5389 8,092.5020 (3,605.1468) 26,961.4705 14,388.5813 1 กระทรวงพฒันาสังคมและความมั่นคงของมนษุย์ 186.0000 4,036.2142 58.9085 4,187.8366 (151.6225) 11,675.8281 274.1621 กองทุนคุ้มครองเด็ก 32.8000 33.7208 0.0946 43.7466 (10.0258) 12.7025 0.0225 - กองทุนผสู้งูอายุ 48.2000 1,778.2206 0.3109 1,966.7869 (188.5664) 526.2332 2.4023 - กองทุนเพอื่การป้องกันและปราบปราม 9.0000 8.2443 0.0132 20.3460 (12.1017) 18.6124 0.1618 - กองทุนสง่เสริมการจัดสวัสดิการสงัคม 93.0000 89.9199 0.1514 80.3392 9.5807 40.3876 0.0477 - กองทุนสง่เสริมความเท่าเทียมระหว่างเพศ 3.0000 2.7658 - 3.2399 (0.4741) 4.6386 0.0411 1 กองทุนส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวติคนพิการ - 2,115.8046 58.3383 2,066.0826 49.7220 11,055.3722 271.4845 5 เงินทุนหมุนเวียนโรงงานในอารักษ์ - 7.5382 - 7.2953 0.2429 17.8816 0.0021 2 กระทรวงพาณิชย์ 239.0000 1,248.1672 25.5522 2,055.9055 (807.7383) 3,636.7517 59.1373 กองทุนรวมเพอื่ช่วยเหลอืเกษตรกร 100.0000 808.0658 25.5522 1,350.2614 (542.1956) 2,338.2990 0.0388 1 กองทุนสง่เสริมการค้าระหว่างประเทศ 139.0000 440.1014 - 705.6441 (265.5427) 1,298.4527 59.0985 1 จ านวนปทีสี่ามารถ ด าเนนิงานไดโ้ดย ไม่ขอรับจัดสรร งบประมาณ ((6)-(7))/(4) = (8) หนว่ย : ปี เฉลี่ย 5 ปีบัญชี2561 - 2565 เงินสด รายการ เทียบเท่า และ เงินลงทุน ณ สิ้นปีบัญชี2565 (6) หนี้สินและภาระ ผูกพัน ณ สิ้นปี บัญชี2565 (7) หน่วยงาน/ทุนหมุนเวียน

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 89 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน ตารางที่ 19 เปรียบเทียบงบประมาณกับค่าใช้จ่าย เฉลี่ย 5 ปีบัญชี (2561-2565) กับเงินสด รายการเทียบเท่า และเงินลงทุนของทุนหมุนเวียน (จำแนกรายกระทรวงที่กำกับ) ต่อ หน่วย : ล้านบาท งบประมาณ (1) รายได้รวม (2) รายได้ ดอกเบี้ยจาก สถาบัน การเงิน (3) ค่าใชจ้่ายรวม (4) รายได้สูง (ต่ า) กว่าค่าใชจ้่าย (2)-(3) = (5) กระทรวงมหาดไทย 78.2771 223.0813 2.1240 480.8485 (257.7672) 2,208.9180 190.1241 กองทุนจัดรูปที่ดินเพอื่พฒันาพนื้ที่ 48.0000 51.8376 0.1475 18.8758 32.9617 85.5319 - 4 กองทุนพฒันาบทบาทสตรี 30.2771 171.2437 1.9765 461.8663 (290.6225) 1,965.2156 180.1241 3 กองทุนสา หรับผเู้ดินทางไปประกอบพธิีฮัจย์ - - - 0.1064 (0.1064) 158.1705 10.0000 1,392 กระทรวงยุติธรรม 161.6000 1,020.8359 311.8014 388.4341 632.4018 2,841.8813 5.2957 กองทุนป้องกัน ปราบปราม และแก้ไข ปัญหายาเสพติด - 777.7247 311.3918 223.3583 554.3663 2,187.8557 4.1821 9 กองทุนยุติธรรม 161.6000 243.1112 0.4096 165.0758 78.0354 654.0256 1.1136 3 กระทรวงแรงงาน 2.0000 84,156.9135 54,542.1802 97,902.9263 (13,746.0127) 2,413,946.9737 1,861,612.4780 กองทุนความปลอดภัย อาชีวอนามัย และ สภาพแวดลอ้มในการท างาน - 27.4525 2.5773 2.3332 25.1193 394.9508 - 167 กองทุนเงินทดแทน - 4,955.6041 1,820.4637 1,740.0589 3,215.5452 76,764.8768 4,944.4268 41 กองทุนประกันสงัคม - 78,059.5133 52,694.5804 95,591.7211 (17,532.2078) 2,331,322.8121 1,856,160.4694 4 กองทุนพฒันาฝมีือแรงงาน - 128.1739 11.8294 71.9224 56.2515 1,243.3042 2.2552 17 กองทุนเพอื่การบริหารจัดการการท างาน - 919.6024 1.2710 465.5082 454.0942 2,801.6446 501.5492 4 กองทุนเพอื่ช่วยเหลอืคนหางานไปท างานใน ต่างประเทศ - 25.7814 9.6940 22.2097 3.5717 870.4876 0.0036 39 กองทุนเพอื่ผใู้ช้แรงงาน - 6.1684 0.0009 5.7061 0.4623 350.1565 0.0004 61 กองทุนเพอื่ผรู้ับงานไปท าที่บ้าน 2.0000 0.3554 0.0013 0.2279 0.1275 13.4680 - 59 กองทุนสงเคราะห์ลกูจ้าง - 34.2622 1.7621 3.2387 31.0235 185.2731 3.7735 56 กระทรวงวัฒนธรรม 86.9204 591.5803 2.0875 608.8335 (17.2532) 609.1458 11.6414 กองทุนพฒันาสอื่ปลอดภัยและสร้างสรรค์ - 491.2350 1.4410 411.7900 79.4450 574.1828 10.9946 1 กองทุนสง่เสริมการเผยแพร่พระพทุธศาสนา เฉลมิพระเกียรติ80 พรรษา 16.3942 16.8966 0.0052 19.8948 (2.9981) 4.5216 0.0125 - กองทุนสง่เสริมงานจดหมายเหตุ 19.2209 21.4744 - 21.6857 (0.2114) 5.7586 0.1114 - กองทุนสง่เสริมงานวัฒนธรรม 44.7611 47.0273 0.6412 133.9650 (86.9377) 11.4556 0.0400 - กองทุนสง่เสริมงานวัฒนธรรมจังหวัด - 0.0576 - 2.6786 (2.6211) 5.1791 - 1 กองทุนสง่เสริมศิลปะร่วมสมัย 6.5441 8.1803 - 9.9093 (1.7290) 0.1632 0.0400 - เงินทุนหมุนเวียนการสงัคีต - 6.7092 0.0001 8.9101 (2.2009) 7.8849 0.4430 - กระทรวงศึกษาธิการ 4,098.1086 4,902.1162 143.6581 4,831.7538 70.3624 41,854.0280 2,052.2954 กองทุนพฒันาเทคโนโลยีเพอื่การศึกษา - 111.5573 0.0101 116.8523 (5.2951) 240.1038 203.0710 - กองทุนเพอื่ความเสมอภาคทางการศึกษา 4,014.1086 4,139.8598 12.7249 3,771.7313 368.1285 2,781.4885 128.9426 - กองทุนเพอื่โครงการอาหารกลางวัน ในโรงเรียนประถมศึกษา - 84.6303 78.9153 128.9725 (44.3422) 12,188.4004 16.0889 94 จ านวนปทีสี่ามารถ ด าเนนิงานไดโ้ดย ไม่ขอรับจัดสรร งบประมาณ ((6)-(7))/(4) = (8) หนว่ย : ปี เฉลี่ย 5 ปีบัญชี2561 - 2565 เงินสด รายการ เทียบเท่า และ เงินลงทุน ณ สิ้นปีบัญชี2565 (6) หนี้สินและภาระ ผูกพัน ณ สิ้นปี บัญชี2565 (7) หน่วยงาน/ทุนหมุนเวียน

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 90 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน ตารางที่ 19 เปรียบเทียบงบประมาณกับค่าใช้จ่าย เฉลี่ย 5 ปีบัญชี (2561-2565) กับเงินสด รายการเทียบเท่า และเงินลงทุนของทุนหมุนเวียน (จำแนกรายกระทรวงที่กำกับ) ต่อ หน่วย : ล้านบาท งบประมาณ (1) รายได้รวม (2) รายได้ ดอกเบี้ยจาก สถาบัน การเงิน (3) ค่าใชจ้่ายรวม (4) รายได้สูง (ต่ า) กว่าค่าใชจ้่าย (2)-(3) = (5) กระทรวงศึกษาธิการ (ต่อ) กองทุนเพอื่พฒันาการอาชีวศึกษาและ การฝกึอบรมวิชาชีพ - - - - - - - - กองทุนสงเคราะห์ - 444.2822 51.7408 683.5014 (239.2192) 25,776.2960 1,645.6027 35 กองทุนสง่เสริมโรงเรียนในระบบ - 41.0638 0.0686 48.7575 (7.6937) 304.9542 0.7001 6 กองทุนสง่เสริมและพฒันาการศึกษา สา หรับคนพกิาร 84.0000 57.0420 0.0119 65.1877 (8.1457) 237.6971 0.0004 3 เงินทุนหมุนเวียนเพอื่แก้ไขปัญหาหนี้สนิ ข้าราชการครู - 23.6809 0.1865 16.7511 6.9298 325.0880 57.8898 15 กระทรวงสาธารณสุข 137,835.0601 151,089.1256 100.6743 145,905.8506 5,183.2750 41,691.5801 2,633.0327 กองทุนการแพทย์ฉุกเฉิน 953.3216 632.4983 1.3414 549.8520 82.6463 185.0835 0.0409 - กองทุนเพอื่การพฒันาระบบสาธารณสขุ - 556.1603 - 558.9253 (2.7650) 1,554.2076 943.2265 1 กองทุนภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย 31.6000 97.3915 0.2684 125.0012 (27.6096) 57.7995 2.0632 - กองทุนหลกัประกันสขุภาพแห่งชาติ 136,850.1385 148,921.4071 98.9968 143,925.3070 4,996.1001 37,684.1823 1,476.0649 - เงินทุนหมุนเวียนยาเสพติด - 881.6683 0.0678 746.7651 134.9032 2,210.3073 211.6372 2 กระทรวงอุตสาหกรรม - 10,118.9936 2.5306 11,539.1372 (1,420.1436) 6,417.8953 2,550.9590 กองทุนพฒันาเอสเอ็มอีตามแนวประชารัฐ - 981.1309 0.4062 1,227.0450 (245.9141) 4,129.1140 0.2896 3 กองทุนอ้อยและน้ าตาลทราย - 9,121.4873 2.1239 10,291.1578 (1,169.6705) 2,036.6291 2,546.7071 - เงินทุนหมุนเวียนเพอื่การสง่เสริมอาชีพ อุตสาหกรรมในครอบครัวและหัตถกรรมไทย - 16.3754 0.0005 20.9344 (4.5591) 252.1522 3.9623 11 รัฐวิสาหกิจ - 3,425.4050 26.5122 2,451.9794 973.4256 7,384.1315 1,510.5586 กองทุนพฒันาการกีฬาแห่งชาติ - 3,425.4050 26.5122 2,451.9794 973.4256 7,384.1315 1,510.5586 2 ส่วนราชการไม่สังกัดส านักนายกรัฐมนตรีฯ 549.0000 1,151.1312 0.0081 1,142.2384 8.8929 276.9417 1.4089 กองทุนการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงนิ - 94.9077 - 83.7519 11.1558 175.1856 0.0619 2 กองทุนพฒันาเขตพฒันาพเิศษภาคตะวันออก 8.0000 8.0116 0.0081 3.3667 4.6449 25.6430 0.2258 7 กองทุนเพอื่การสบืสวน สอบสวน การป้องกันและปราบปรามการกระท า ความผดิทางอาญา 541.0000 1,048.2120 - 1,055.1198 (6.9078) 76.1131 1.1211 - ส านักนายกรัฐมนตรี 4,998.6491 9,338.6059 114.8262 13,143.4741 (3,804.8682) 28,334.2580 5,546.0436 กองทุนเพมิ่ขีดความสามารถในการแข่งขัน ของประเทศสา หรับอุตสาหกรรมเป้าหมาย - 0.0010 0.0010 3.0185 (3.0175) 9,985.1385 0.2261 3,307 กองทุนสง่เสริมวิสาหกิจขนาดกลางและ ขนาดย่อม 884.6327 667.1059 34.2985 926.0788 (258.9729) 9,157.6272 5,134.5357 4 จ านวนปทีสี่ามารถ ด าเนนิงานไดโ้ดย ไม่ขอรับจัดสรร งบประมาณ ((6)-(7))/(4) = (8) หนว่ย : ปี เฉลี่ย 5 ปีบัญชี2561 - 2565 เงินสด รายการ เทียบเท่า และ เงินลงทุน ณ สิ้นปีบัญชี2565 (6) หนี้สินและภาระ ผูกพัน ณ สิ้นปี บัญชี2565 (7) หน่วยงาน/ทุนหมุนเวียน

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 91 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน ตารางที่ 19 เปรียบเทียบงบประมาณกับค่าใช้จ่าย เฉลี่ย 5 ปีบัญชี (2561-2565) กับเงินสด รายการเทียบเท่า และเงินลงทุนของทุนหมุนเวียน (จำแนกรายกระทรวงที่กำกับ) ต่อ หน่วย : ล้านบาท ที่มา : 1. ระบบบริหารจัดการเงินนอกงบประมาณ (Non-Budgetary Management System : NBMS) ณ วันที่ 30 เมษายน 2566 2. รายงานการเงิน รายงานประจำปี ของทุนหมุนเวียนจำนวน 12 ทุนหมุนเวียน จากสื่ออิเล็กทรอนิกส์ของทุนหมุนเวียน หมายเหตุ 1. จำนวนปีที่สามารถดำเนินงานได้โดยไม่ได้รับงบประมาณปัดเศษทศนิยมลงทั้งหมด เช่น คำนวณได้ 2.57 ปี จะปัดเศษทศนิยมเป็น 2 ปี 2. จำนวนปีที่สามารถดำเนินงานได้โดยไม่ขอรับจัดสรรงบประมาณไม่นำอัตราดอกเบี้ย อัตราแลกเปลี่ยน และอัตราเงินเฟ้อ มาใช้ประกอบในการศึกษาวิเคราะห์ งบประมาณ (1) รายได้รวม (2) รายได้ ดอกเบี้ยจาก สถาบัน การเงิน (3) ค่าใชจ้่ายรวม (4) รายได้สูง (ต่ า) กว่าค่าใชจ้่าย (2)-(3) = (5) ส านักนายกรัฐมนตรี(ต่อ) กองทุนสง่เสริมวิสาหกิจเพอื่สงัคม - 0.0116 - - 0.0116 0.0560 - - กองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสขุภาพ - 4,317.8914 22.1765 4,165.4154 152.4760 2,462.1884 283.7455 - กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ 4,114.0164 4,353.5960 58.3502 8,048.9613 (3,695.3653) 6,729.2479 127.5363 - หน่วยงานของรัฐสภา 224.6180 587.2721 - 589.6455 (2.3734) 1,212.6705 149.6011 กองทุนเพอื่การพฒันาและเผยแพร่ ประชาธิปไตย - 337.4092 - 345.1099 (7.7007) 1,150.9721 149.6011 2 กองทุนเพอื่ผเู้คยเป็นสมาชิกรัฐสภา 224.6180 247.3888 - 244.2916 3.0971 49.9192 - - เงินทุนหมุนเวียนเพอื่ให้ข้าราชการ สา นักงานเลขาธิการสภาผแู้ทนราษฎร กู้ยืมเพอื่ชา ระหนี้สนิ - 2.4741 - 0.2440 2.2301 11.7792 - 48 หน่วยงานขององค์กรอิสระและองค์กรอัยการ 103.0180 668.3963 14.4015 351.0925 317.3037 1,506.7530 4.6898 กองทุนป้องกันและปราบปรามการทุจริต แห่งชาติ 42.0000 74.5452 0.0500 27.8925 46.6527 107.2958 0.0120 3 กองทุนเพอื่การพฒันาการตรวจเงินแผน่ดิน - 473.0678 14.3515 227.1609 245.9069 227.4184 - 1 กองทุนเพอื่การพฒันาพรรคการเมือง 61.0180 120.7832 - 96.0391 24.7441 1,172.0388 4.6778 12 ผลรวมทั้งหมด 204,486.7015 471,021.3768 83,114.2925 481,069.1582 (10,047.7814) 4,096,799.5243 2,122,265.8531 จ านวนปทีสี่ามารถ ด าเนนิงานไดโ้ดย ไม่ขอรับจัดสรร งบประมาณ ((6)-(7))/(4) = (8) หนว่ย : ปี เฉลี่ย 5 ปีบัญชี2561 - 2565 เงินสด รายการ เทียบเท่า และ เงินลงทุน ณ สิ้นปีบัญชี2565 (6) หนี้สินและภาระ ผูกพัน ณ สิ้นปี บัญชี2565 (7) หน่วยงาน/ทุนหมุนเวียน

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 92 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน แนวทางการพิจารณาสำหรับการพิจารณาจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปี สำหรับทุนหมุนเวียนที่ขอรับจัดสรรงบประมาณ แนวทางที่ 1 การลดภาระงบประมาณ โดย “นำเงินสด รายการเทียบเท่าเงินสด และเงินลงทุนต่าง ๆ ที่ทุนหมุนเวียนสะสมไว้ที่สถาบันการเงินที่เหลือจากการหักหนี้สินและภาระผูกพัน หารด้วยค่าใช้จ่ายเฉลี่ย 5 ปีที่ทุนหมุนเวียนจำเป็นต้องใช้จ่าย” มาใช้ดำเนินงานแทนการขอรับ จัดสรรงบประมาณในปีปัจจุบัน คำนวณได้จาก จำนวนปีที่สามารถ เงินสด รายการเทียบเท่าเงินสด และเงินลงทุน – ภาระผูกพัน / ดำเนินงานได้โดยไม่ = ค่าใช้จ่ายเฉลี่ย 5 ปี ขอรับจัดสรรงบประมาณ (ปี) จากผลการคำนาณในตารางที่ 19 ช่อง (8)สามารถจัดกลุ่มทุนหมุนเวียนทั้ง 116 ทุน เป็น 2 กลุ่ม คือ ทุนหมุนเวียนที่ไม่ขอรับจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปี และทุนหมุนเวียน ที่ขอรับจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปี ดังนี้ 1.1) ทุนหมุนเวียนที่ไม่ขอรับจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปีปัจจุบัน มีทุนหมุนเวียนที่สามารถหารายได้จากการดำเนินงานโดยไม่พึ่งพิงภาระงบประมาณจำนวน ทั้งสิ้น 77 ทุน โดยมีเงินสด รายการเทียบเท่า และเงินลงทุน ณ วันที่ 30 กันยายน 2565 รวมจำนวน 3,982,749.1422 ล้านบาท มีหนี้สินและภาระผูกพันรวมจำนวน 2,113,311.8541 ล้านบาท ขณะที่มีรายได้รวมระหว่างปีบัญชี 2561 – 2565 เฉลี่ย 251,790.7298 ล้านบาทต่อปีและ รายได้ดอกเบี้ยเงินฝากสถาการเงินเฉลี่ย 82,686.2397 ล้านบาทต่อปี คิดเป็นร้อยละ 32.84 ของรายได้รวม ซึ่งรายได้ดอกเบี้ยเงินฝากสถาบันการเงินส่วนใหญ่เกิดจากผลตอบแทนในการนำ สินทรัพย์ไปลงทุนในสถาบันการเงิน ดังนั้น กรมบัญชีกลาง กระทรวงการคลัง ในฐานะที่เป็นหน่วยงาน ที่มีหน้าที่ในการกำกับดูแลทุนหมุนเวียน จึงได้มีหนังสือเรียกให้นำทุนหรือผลกำไรส่วนเกินส่งคลัง เป็นรายได้แผ่นดิน ซึ่งระหว่างปีบัญชี 2561-2565 ซึ่งส่วนใหญ่เป็นทุนหมุนเวียนที่ไม่ขอรับจัดสรร งบประมาณรวมจำนวน 53,049.4719 ล้านบาท จากทุนหรือผลกำไรส่วนเกินที่กรมบัญชีกลางเรียกให้ นำส่งคลังเป็นรายได้แผ่นดินทั้งสิ้น 59,537.3121 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 89.10 เมื่อพิจารณารายทุนหมุนเวียน พบว่า กองทุนเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน ของประเทศสำหรับอุตสาหกรรมเป้าหมาย มีเงินสะสมที่สถาบันการเงิน ณ วันที่ 30 กันยายน 2565 จำนวน 9,985.1385 ล้านบาท เมื่อคำนวณแล้วสามารถดำเนินงานได้สูงถึง 3,308 ปี เนื่องจากกองทุนฯ มีหนี้สิน และภาระผูกพันเพียง 0.2261 ล้านบาท และมีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยเพียง 3.0185 ล้านบาทต่อปี รองลงมา เป็นกองทุนสำหรับผู้เดินทางไปประกอบพิธีฮัจย์มีเงินสะสมที่สถาบันการเงิน จำนวน 158.1705 ล้านบาท เมื่อคำนวณแล้วสามารถดำเนินงานได้สูงถึง 1,392 ปี เนื่องจากกองทุนฯ มีหนี้สินเพียง 10 ล้านบาท และมี ค่าใช้จ่ายเฉลี่ยเพียง 0.1064 ล้านบาทต่อปีและทุนหมุนเวียนอื่น ๆ ที่ไม่ขอรับจัดสรรงบประมาณล้วน สามารถนำเงินที่สะสมอยู่มาใช้จ่ายในการดำเนินงานได้โดยไม่ต้องพึ่งภาระงบประมาณส่วนใหญ่มากกว่า 20 ปี

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 93 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน 1.2) ทุนหมุนเวียนที่ขอรับจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปีระหว่าง ปีบัญชี 2561 – 2565 มีทุนหมุนเวียนที่ขอรับจัดสรรงบประมาณ จำนวน 39 ทุน โดยได้รับจัดสรร งบประมาณเฉลี่ย 204,486.7015 ล้านบาทต่อปีมีเงินสะสมไว้ที่สถาบันการเงิน ณ วันที่ 30 กันยายน 2565 รวมจำนวน 114,050.3820 ล้านบาท มีหนี้สินและภาระผูกพันรวมจำนวน 8,953.9989 ล้านบาท ขณะที่ รายได้รวมเฉลี่ย 219,230.6470 ล้านบาท ในจำนวนนี้เป็นรายได้ดอกเบี้ยจากสถาบันการเงินจำนวน 428.0528 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 0.20 ของรายได้รวม และมีค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานเฉลี่ย 212,046.8676 ล้านบาท ซึ่งในภาพรวมสะท้อนให้เห็นว่ารายได้และรายจ่ายของทุนหมุนเวียนมี จำนวนที่ใกล้เคียงกัน ซึ่งรัฐยังคงต้องสนับสนุนงบประมาณรายจ่ายประจำปีสำหรับให้ ทุนหมุนเวียนใช้จ่ายในการดำเนินงาน หากพิจารณาความสามารถในการดำเนินงานโดยไม่ต้อง ขอรับจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปีทุนหมุนเวียน สามารถจัดกลุ่มได้2 กลุ่มดังนี้ กลุ่มที่ 1 ดำเนินงานได้โดยไม่ต้องขอรับจัดสรรงบประมาณได้ ได้รับจัดสรร งบประมาณเฉลี่ย 1,757.7216 ล้านบาทต่อปีและมีเงินสด รายการเทียบเท่าเงินสด และเงินลงทุน รวม ณ วันที่ 30 กันยายน 2565 รวมจำนวน 28,200.9936 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 6.88 ของเงิน สดฯ รวมโดยกองทุนพัฒนาสหกรณ์ (กพส.) สามารถนำเงินสดฯ ใช้จ่ายในการดำเนินงานได้สูงที่สุด ถึง 84 ปีโดยไม่จำเป็นต้องขอรับจัดสรรงบประมาณ รองลงมาเป็นกองทุนเพื่อผู้รับงานไปทำที่บ้าน สามารถ นำเงินสดฯ มาใช้ในการดำเนินงานได้ 59 ปี กองทุนปรับโครงสร้างการผลิตภาคการเกษตรเพื่อเพิ่มขีด ความสามารถในการแข่งขันของประเทศ สามารถนำเงินสดฯ มาใช้ในการดำเนินงานได้ 22 ปีกองทุน เพื่อการพัฒนาพรรคการเมือง สามารถนำเงินสดฯ มาใช้ในการดำเนินงานได้ 12 ปี และกองทุนสิ่งแวดล้อม สามารถนำเงินสดมาใช้ในการดำเนินงานได้10 ปีโดยไม่ขอรับจัดสรรงบประมาณ ดังนั้น การจัดสรรงบประมาณอาจจำเป็นต้องพิจารณาประเด็นเงินสดฯ ร่วมกับหนี้สิน ภาระผูกพัน และค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานของทุนหมุนเวียนด้วย การที่ทุนหมุนเวียน ได้รับจัดสรรงบประมาณอย่างต่อเนื่องแล้วมีงบประมาณเหลือจ่ายสะสมไว้จำนวนมาก อาจสะท้อนถึง ประสิทธิภาพของการบริหารและการใช้จ่ายเงินงบประมาณ อีกทั้งอาจเกิดความเสี่ยงจากการเสีย โอกาสในการใช้งบประมาณไปดำเนินงานตามนโยบายในด้านต่าง ๆ ได้ และหากทุนหมุนเวียน นำเงินสดฯ ที่สะสมไว้มาใช้จ่ายแทนการขอรับจัดสรรงบประมาณอาจสามารถประหยัด งบประมาณได้มากกว่า 1,600 ล้านบาทต่อปี หรือ 7,600 ล้านบาทหากไม่ขอรับจัดสรร งบประมาณ 10 ปี กลุ่มที่ 2 ไม่สามารถดำเนินงานและรัฐจำเป็นต้องจัดสรรงบประมาณ รายจ่ายประจำปีให้อย่างต่อเนื่องและสม่ำเสมอทุกปี จำนวน 25 ทุน ได้รับจัดสรรงบประมาณ เฉลี่ย 202,728.9799 ล้านบาท โดยมีเงินสด รายการเทียบเท่าเงินสด และเงินลงทุนรวม ณ วันที่ 30 กันยายน 2565 รวมจำนวน 85,849.3884 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 75.27 ของเงินสดฯ รวม เมื่อคำนวณแล้วพบว่า ทุนหมุนเวียนจำเป็นต้องขอรับจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปี เนื่องจากมีผล

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 94 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน การคำนวณแล้วสามารถดำเนินงานได้ระหว่าง 0-2 ปี เท่านั้น ทั้งนี้ ทุนหมุนเวียนเหล่านี้ส่วนใหญ่ มีวัตถุประสงค์การจัดตั้งเพื่อการสนับสนุนส่งเสริม และเพื่อการสงเคราะห์และสวัสดิการสังคม ซึ่งมีลักษณะไม่แสวงหารายได้จากการดำเนินงาน จัดตั้งขึ้นเพื่อสนับสนุนภารกิจของรัฐ ในการตอบสนองความต้องการของประชาชน รัฐจึงจำเป็นต้องจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปี ให้ทุนหมุนเวียนเหล่านี้ แต่หากทุนหมุนเวียนมีเงินสดฯ สะสมเป็นจำนวนมาก และสามารถดำเนินงาน แล้วไม่เหลือเงินเหลือจ่ายสะสมไว้จำนวนมากอาจสะท้อนให้เห็นว่าทุนหมุนเวียนใช้จ่ายเงิน งบประมาณที่ได้รับจัดสรรอย่างคุ้มค่าเกิดประโยชน์ตามวัตถุประสงค์การจัดตั้งทุนหมุนเวียน แนวทางที่ 2 การสัดส่วนงบประมาณ โดย “นำเงินรายได้ดอกเบี้ยรับจากสถาบัน การเงินเฉลี่ย 5 ปี” มาสมทบงบประมาณรายจ่ายประจำปีทั้งจำนวน โดยสำหรับแนวทางนี้ใช้เฉพาะ กับทุนหมุนเวียนที่ขอรับจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปีและเป็นกองทุนที่สามารถนำแนวทางที่ 1 มาใช้ประกอบ เท่านั้น จากตารางที่ 19 พบว่า ระหว่างปีบัญชี 2561 – 2565 ทุนหมุนเวียนมีรายได้ ดอกเบี้ยจากสถาบันการเงินเฉลี่ย 428.0528 ล้านบาทต่อปี คิดเป็นร้อยละ 0.20 ของรายได้รวม ขณะที่มีทุนหมุนเวียนที่ขอรับจัดสรรงบประมาณจำนวน 39 ทุน โดยทุนหมุนเวียนที่มีรายได้ดอกเบี้ยฯ จำนวน 28 ทุน สูงที่สุด คือ กองทุนการออมแห่งชาติ มีรายได้ดอกเบี้ยฯ จำนวน 132.4865 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 30.95 ของรายได้ดอกเบี้ยฯ รวม ขณะที่ขอรับจัดสรรงบประมาณเฉลี่ย 366.1938 ล้านบาท เนื่องจากกองทุนการออมมีรายได้จากเงินสะสมจากสมทบที่จัดเก็บจากสมาชิกและงบประมาณ รายจ่ายประจำปีที่รัฐจัดสรรให้จำเป็นต้องสะสมเงินไว้ที่สถาบันการเงินไว้เพื่อจ่ายคืนเงินให้แก่สมาชิก ตามเงื่อนไข และระยะเวลาที่กฎหมายกำหนดในอนาคต หากกองทุนฯ พิจารณานำรายได้ดอกเบี้ยฯ มาสมทบงบประมาณรายจ่ายประจำปี อาจสามารถประหยัดงบประมาณได้ประมาณ 200 ล้านบาท ขณะที่กองทุนเพื่อผู้รับงานไปทำที่บ้านมีรายได้ดอกเบี้ยฯ ต่ำที่สุด จำนวน 0.0013 ล้านบาท แต่ทุนหมุนเวียนนี้มีผลการคำนวณจากแนวทางที่ 1) โดยสามารถนำเงินสด รายการเทียบเท่าเงินสด และเงินลงทุน มาใช้จ่ายในการดำเนินงานได้สูงถึง 59 ปี ดังนั้น การพิจารณาจัดสรรงบประมาณนอกจากต้องพิจารณาถึงเงินสด รายการเทียบเท่าเงินสด และเงินลงทุนต่าง ๆ ของทุนหมุนเวียน ภาระหนี้สินที่ต้องชำระหนี้ในอนาคต และค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานแล้วยังจำเป็นต้องคำนึงถึงรายได้ดอกเบี้ยฯ ที่ทุนหมุนเวียนได้รับ จากสถาบันการเงินมีจำนวนมากพอก็สามารถนำมาใช้สมทบงบประมาณรายจ่ายประจำปีได้เช่นกัน ทั้งนี้เพื่อเกิดความเหมาะสม และคุ้มค่าสอดคล้องกับมาตรา 61 แห่งพระราชบัญญัติวินัยการเงิน การคลังภาครัฐ พ.ศ. 2561 ซึ่งบัญญัติว่า “เงินนอกงบประมาณให้มีเท่าที่จําเป็นเพื่อประโยชน์ ในการปฏิบัติหน้าที่ หรือ การดําเนินงานตามวัตถุประสงค์ของการมีเงินนอกงบประมาณนั้น” อย่างไรก็ดี ทุนหมุนเวียนถือเป็นเงินนอกงบประมาณที่มีความคล่องตัวในการใช้จ่าย งบประมาณ นอกจากข้อควรคำนึงในการจัดสรรงบประมาณแล้วในฐานะผู้รับงบประมาณ ทุนหมุนเวียน

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 95 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน จำเป็นต้องใช้จ่ายงบประมาณให้เกิดประสิทธิภาพและประโยชน์สูงสุดต่อประเทศชาติและประชาชน การมีงบประมาณคงเหลือสะสมไว้ที่สถาบันการเงินจำนวนมากจนเกิดเป็นรายได้ดอกเบี้ยจำนวนมาก อาจส่งผลให้รัฐเกิดต้นทุนค่าเสียโอกาสในการนำงบประมาณรายจ่ายไปใช้ในการพัฒนาประเทศ ในด้านอื่นๆ 4.3.1 ข้อสังเกตจาการศึกษา จากข้อมูลพื้นฐานในบทที่ 3 ประกอบกับข้อมูลการศึกษาในบทที่ 4 ผู้ศึกษา พบประเด็นข้อสังเกตในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานของทุนหมุนเวียนรวมถึงหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ดังนี้ ข้อสังเกตเกี่ยวกับกฎหมาย มาตรฐาน และหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง 1. พระราชบัญญัติการบริหารทุนหมุนเวียน พ.ศ. 2558 มาตรา 21 การให้อำนาจคณะกรรมการบริหารทุนหมุนเวียนสามารถกำหนด มาตรฐานเกี่ยวกับการบริหารงานบุคคล การเงิน การพัสดุ ตลอดจนการกำหนดค่าตอบแทนสิทธิ ประโยชน์หรือสวัสดิการต่าง ๆ ของคณะกรรมการผู้บริหาร ผู้บริหารทุนหมุนเวียน พนักงานและ ลูกจ้าง ได้อย่างอิสระนั้น อาจเป็นภาระงบประมาณสำหรับทุนหมุนเวียนที่ขอรับจัดสรรงบประมาณ รายจ่ายประจำปี มาตรา 25 การให้อำนาจคณะกรรมการบริหารในการกำหนดระยะเวลา การดำรงตำแหน่ง การพ้นจากตำแหน่ง และเงื่อนไขการจ้างผู้บริหารทุนหมุนเวียนที่ไม่ใช่เจ้าหน้าที่ภายใน ทุนหมุนเวียนให้เป็นไปตามข้อบังคับที่คณะกรรมการบริหารกำหนดอาจเป็นเหตุให้เกิดปัญหา ในการบริหารทุนหมุนเวียนในภาพรวม หรืออาจเกิดการทุจริตร่วมระหว่างผู้บริหารและคณะกรรมการบริหาร มาตรา 27 ให้อำนาจคณะกรรมการบริหารทุนหมุนเวียนมีความอิสระ ในการดำเนินงาน วางระบบควบคุมภายใน และระบบบัญชีเพื่อให้สามารถจัดทำรายงานการเงิน (งบแสดงฐานะทางการเงิน และงบแสดงผลการดำเนินงาน) ของทุนหมุนเวียนที่ไม่มีสถานะ เป็นนิติบุคคลตามหลักการบัญชีที่รับรองโดยทั่วไปได้พร้อมทั้งสามารถออกประกาศเรื่องของ หลักเกณฑ์การเงิน การบัญชี สินทรัพย์และการพัสดุ เพื่อบังคับใช้เองที่แตกต่างกัน โดยไม่จำเป็นต้อง จัดทำตามมาตราฐานการบัญชีภาครัฐและนโยบายการบัญชีภาครัฐที่กรมบัญชีกลางกำหนด อาจส่งผล ให้รายงานการเงินไม่ถูกต้อง ไม่ครบถ้วน และไม่สมบูรณ์ เป็นเหตุให้สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน รับรองรายงานการแบบมีเงื่อนไข 2. พระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. 2561 มาตรา 4 หน่วยงาน ของรัฐนับเฉพาะทุนหมุนเวียนที่มีฐานะเป็นนิติบุคคล ไม่นับรวมทุนหมุนเวียนที่ไม่มีฐานะเป็น นิติบุคคล เป็นหน่วยรับของรัฐ ในขณะที่พระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2561 มาตรา 4 ทุนหมุนเวียนที่ไม่มีฐานะเป็นนิติบุคคลที่ขอรับจัดสรรงบประมาณเป็นหน่วยรับงบประมาณ ที่มีการตั้ง รหัสงบประมาณรายจ่ายไว้ชัดเจนตามคู่มือรหัสงบประมาณรายจ่ายประจำปี(เอกสารงบประมาณฉบับที่ 8)

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 96 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน 3. จากข้อ 2 ส่งผลให้การจัดทำรายงานการเงินแผ่นดินประจำปีงบประมาณ ไม่แสดงข้อมูลงบการเงินของทุนหมุนเวียนทั้งที่ไม่มีฐานะเป็นนิติบุคคล ตามที่กำหนดไว้ ในมาตรา 75 และมาตรา 77 แห่งพระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังภาครัฐ พ.ศ.2561 ซึ่งจากข้อมูล รายงานการเงินแผ่นดิน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 พบว่า การจัดทำรายงานการเงินแผ่นดิน ไม่ครอบคลุมทุนหมุนเวียนทั้งหมด 116 ทุน โดยแสดงเพียงข้อมูลรายจ่ายจากงบประมาณ ของทุนหมุนเวียนที่มีฐานะเป็นนิติบุคคลในหมายเหตุประกอบงบการเงินที่ 27 จำนวน 8,851.6100 ล้านบาท ขณะที่ได้รับจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 จำนวน 6,136.9625 ล้านบาท และในภาพรวมทุนหมุนเวียนได้รับจัดสรรงบประมาณรวมทั้งสิ้น 195,370.4029 ล้านบาท 4. หลักเกณฑ์การประเมินผลการดำเนินงาน อาจไม่สะท้อนถึงผลการดำเนินงาน ของทุนหมุนเวียนได้อย่างเหมาะสม เนื่องจากเป็นหลักเกณฑ์กลางที่สามารถใช้ประเมินได้ ทุกทุนหมุนเวียน อีกทั้งเกณฑ์การวัดกำหนดเงื่อนไขและหลักเกณฑ์การประเมินที่ค่อนข้างละเอียด ทำให้ทุนหมุนเวียนให้ความสำคัญกับการดำเนินงานตามตัวชี้วัดแทนการดำเนินงานตามวัตถุประสงค์ การจัดตั้ง เพราะหากทุนหมุนเวียนไม่ผ่านการประเมินหรือได้รับผลการประเมินที่เฉลี่ยต่ำกว่าเกณฑ์ มาตรฐาน (คะแนนต่ำกว่า 3.0000) ต้องจัดปรับปรุงการดำเนินงานหรือทบทวนความจำเป็นในการ ดำเนินงานในฐานะทุนหมุนเวียน โดยจัดทำแผนฟื้นฟูประสิทธิภาพ หากไม่สามารถปรับปรุง ให้ผ่านเกณฑ์การประเมินได้ในปีถัดไปได้ หรือมีผลการประเมินต่ำกว่าเกณฑ์ติดต่อกันเป็นเวลา 3 ปี อาจมีผลให้ทุนหมุนเวียนถูกยุบได้นอกจากประเด็นตัวชี้วัดที่มีจำนวนมากแล้ว ทุนหมุนเวียน ยังต้องเผชิญกับความท้าทายของระดับคะแนนตามตัวชี้วัดที่ต้องให้เพิ่มสูงขึ้นจากการประเมิน ในปีก่อนแล้ว หลักเกณฑ์การวัดส่วนใหญ่ยังให้ความสำคัญกับกระบวนการดำเนินงาน ในเชิงปริมาณมากกว่าผลสำเร็จในเชิงคุณภาพอีกด้วย 5. ปัจจุบันมีทุนหมุนเวียนที่เข้าระบบการประเมินผลการดำเนินงาน ของกรมบัญชีกลางจำนวน 98 ทุน และไม่เข้าระบบการประเมินจำนวน 18 ทุน ในจำนวนทุนที่ไม่เข้า ระบบการประเมินจำแนกเป็นทุนหมุนเวียนที่มีกฎหมายเฉพาะเกี่ยวกับการประเมิน จำนวน 9 ทุน และทุนหมุนเวียนที่มีสถานะไม่พร้อมประเมินผลการดำเนินงาน 9 ทุน ซึ่งในจำนวนนี้จำนวน 3 ทุน เป็นทุนหมุนเวียนที่อยู่ระหว่างเตรียมความพร้อมเข้าระบบการประเมินผลการดำเนินงานตั้งแต่ ปีบัญชี 2562-2564 จำนวน 3 ทุน ประกอบด้วย 5.1 กองทุนเพื่อการพัฒนาการตรวจเงินแผ่นดิน จัดตั้งตามพระราชบัญญัติ ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการตรวจเงินแผ่นดิน พ.ศ. 2561 มีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2561 5.2 กองทุนส่งเสริมวิสาหกิจเพื่อสังคม จัดตั้งตามพระราชบัญญัติส่งเสริม วิสาหกิจเพื่อสังคม พ.ศ. 2562 มีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 23 พฤษภาคม 2562 5.3 กองทุนพัฒนาเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก จัดตามพระราชบัญญัติเขต พัฒนาพิเศษภาคตะวันออก พ.ศ. 2561 มีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม 2561

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 97 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน 6. การจัดทำรายงานการเงินของหน่วยงานของรัฐ ยังไม่สอดคล้องและเป็นไป ตามแนวปฏิบัติในการจัดทำรายงานการเงินภาพรวมสำหรับหน่วยงานของรัฐที่กระทรวงการคลัง กำหนดตามหนังสือที่ กค 0410.2/ว2 ลงวันที่ 28 มกราคม 2562 กำหนดให้หน่วยงานของรัฐที่ไม่ใช่ รัฐวิสาหกิจและทุนหมุนเวียน จัดทำบัญชีและรายงานการเงินตามมาตรฐานการบัญชีภาครัฐ และนโยบายการบัญชีภาครัฐ ที่กระทรวงการคลังกำหนดโดยให้หน่วยงานของรัฐที่ควบคุม (หน่วยงาน ระดับกรม) เป็นผู้รับผิดชอบในการจัดทำรายงานการเงินภาพรวม โดยนำรายงานการเงินของ หน่วยงานภายใต้การควบคุมที่กฎหมายกำหนด หรือหน่วยงานที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมาย หรือตามนโยบายให้ดำเนินงานตามวัตถุประสงค์เดียวกัน สอดคล้องกัน หรือสนับสนุนกับภารกิจ ของหน่วยงานของรัฐ เช่น ทุนหมุนเวียน และหน่วยงานบริการแบบพิเศษที่ไม่มีฐานะเป็นนิติบุคคล หรือหน่วยงานอื่นใดที่มีลักษณะดังกล่าวมารวมไว้ในงบการรวมด้วย ข้อสังเกตเกี่ยวกับระบบสารสนเทศ ปัจจุบันกรมบัญชีกลางในฐานะหน่วยงานกลางที่มีหน้าที่ในการควบคุม ดูแล และตรวจสอบการเบิกจ่ายเงินของหน่วยงานภาครัฐ การก่อหนี้ผูกพัน การนำเงินส่งคลัง และการถอน คืนเงินรายได้แผ่นดิน รวมทั้งพิจารณาทำความตกลงในการเบิกจ่ายเงินงบประมาณตามที่ส่วนราชการ ขอทำความตกลง จึงได้พัฒนาระบบการบริหารการเงินการคลังภาครัฐแบบอิเล็กทรอนิกส์ และกำกับ ดูแลการบริหารการเงินการคลังภาครัฐแบบอิเล็กทรอนิกส์ พัฒนาระบบบริหารเงินนอกงบประมาณ ในด้านกำกับดูแล การติดตามประเมินผล การใช้จ่ายเงินนอกงบประมาณ การทบทวนประสิทธิภาพ และความจำเป็นในการดำเนินงานของเงินนอกงบประมาณอย่างเป็นระบบที่มีประสิทธิภาพ รวมทั้งการพัฒนากฎระเบียบที่เกี่ยวข้องในการกำกับและบริหารเงินนอกงบประมาณของหน่วยงาน ภาครัฐ เพื่อให้รัฐบาลสามารถติดตามการดำเนินงาน การใช่จ่ายงบประมาณ ตลอดจนการประเมินผล การดำเนินงานได้อย่างครอบคลุมทุกแหล่งเงิน จากการศึกษาพบว่า กรมบัญชีกลางได้พัฒนา ระบบต่าง ๆ ดังนี้ • ระบบบริหารจัดการเงินการคลังภาครัฐแบบอิเล็กทรอนิกส์ (New GFMIS Thai) เป็นระบบที่พัฒนาขึ้นเพื่อประโยชน์ในด้านการปฏิบัติงานในการบริหารงบประมาณ การรับ-จ่าย การบัญชี และข้อมูลเพื่อการบริหารของภาครัฐทั้งหมดอย่างครบวงจร ตลอดจน วางแผน กำกับ และบริหารจัดการด้านเทคโนโลยีสารสนเทศของระบบ GFMIS ให้เกิดประโยชน์สูงสุด ต่อภาครัฐ โดยหน่วยงานของรัฐสามารถปฏิบัติการผ่านระบบ แบบ Online Real Time • ระบบรายงานการเงินรวมขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและหน่วยงาน ภาครัฐ (Consolidated Financial Statement Program : CFS) เป็นระบบที่พัฒนาขึ้นเพื่อให้ หน่วยงานภาครัฐจัดส่งข้อมูลและรายงานการเงินแบบอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งจะช่วยลดขั้นตอนและ ระยะเวลาในการจัดทำรายงานการเงินของหน่วยงานภาครัฐ ทำให้กรมบัญชีกลางสามารถประมวลผล และจัดทำรายงานการเงินในภาพรวมของหน่วยงานภาครัฐเสนอคณะรัฐมนตรีได้อย่างรวดเร็ว

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 98 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน ส่งผลให้ผู้บริหารและรัฐบาลสามารถใช้ข้อมูลรายงานการเงินดังกล่าวไปใช้ประกอบการวิเคราะห์ และตัดสินใจเชิงนโยบายด้านการเงินการคลังของประเทศ • ระบบบริหารจัดการเงินนอกงบประมาณ (Non-Budgetary Management System : NBMS) เป็นระบบที่พัฒนาขึ้นเพื่อสนับสนุนการปฏิบัติงานด้านการพัฒนาเงินนอก งบประมาณให้ครอบคลุมทั้งกระบวนการทำงาน โดยทุนหมุนเวียนต้องบันทึกข้อมูลผ่านระบบ • ระบบติดตามประเมินผลการดำเนินงานทุนหมุนเวียน (Revolving fund Evaluation system: RFES) เป็นระบบที่ถูกพัฒนาขึ้นเพื่อให้ทุนหมุนเวียนบันทึกข้อมูล และแนบ เอกสารอิเล็กทรอนิกส์ผ่านระบบเพื่อให้กรมบัญชีกลางนำไปใช้ประกอบการพิจารณาประเมินผลการ ดำเนินงานของทุนหมุนเวียน จากรายละเอียดข้างต้น มีข้อสังเกตที่เกี่ยวข้อง ดังนี้ 1. ระบบบริหารจัดการเงินนอกงบประมาณ (Non-Budgetary Management System : NBMS) กำกับดูแลในเพียงในส่วนของทุนหมุนเวียนเท่านั้น ยังไม่สามารถครอบคลุม เงินนอกงบประมาณประเภท เช่น เงินนอกในส่วนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่มีการบันทึกข้อมูล ด้วยระบบบัญชีคอมพิวเตอร์ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น e-LAAS ดังนั้น ข้อมูลเงินนอกในปัจจุบัน จึงมีเพียงทุนหมุนเวียนที่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของกรมบัญชีกลางเท่านั้น นอกจากนี้ ระบบดังกล่าว ยังไม่สามารถเชื่อมโยงกับระบบรายงานการเงินรวมขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและหน่วยงาน ภาครัฐ (Consolidated Financial Statement Program : CFS) และระบบบริหารจัดการเงิน การคลังภาครัฐแบบอิเล็กทรอนิกส์ (New GFMIS Thai) 2. ระบบต่าง ๆ เหล่านี้มีฐานข้อมูลที่เชื่อมโยงกันบางส่วน เช่น งบประมาณ รายจ่ายประจำปีที่รัฐจัดสรรให้แก่ทุนหมุนเวียน ซึ่งยังไม่สามารถเชื่อมโยงข้อมูล และส่งต่อ การดำเนินงานในส่วนที่เกี่ยวข้องกันอย่างเป็นระบบ ส่งผลให้การดำเนินงานขาดความต่อเนื่องไม่ สามารถดำเนินงานได้อย่างมีประสิทธิภาพเท่าที่ควร และอาจเป็นเหตุการดำเนินงานของทุนหมุนเวียน มีความซ้ำซ้อนนอกจากนี้ ในการรายงานผลการดำเนินงานผ่านระบบติดตามประเมินผลการ ดำเนินงานทุนหมุนเวียน (Revolving fund Evaluation system: RFES) ยังขาดช่องทางการชี้แจง ข้อผิดพลาดหรือเหตุของการดำเนินงานไม่ครบถ้วนหรือเหตุของความล่าช้ากว่าระยะเวลา ที่กำหนด เป็นเหตุให้ทุนหมุนเวียนถูกปรับลดคะแนนวันละ 0.0500 คะแนน หรือสูงถูกปรับลด สูงสุดไม่เกิน 1.0000 คะแนน จากคะแนนรวมของผลการดำเนินงาน ข้อสังเกตเกี่ยวกับโครงสร้างและการดำเนินงาน 1. ในปีบัญชี 2565 สิ้นสุดวันที่ 30 กันยายน 2565 ทุนหมุนเวียนมีสินทรัพย์ สูงจำนวน 4,846,499.7954 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 28.55 ของ GDP และเป็นสัดส่วนสูงถึง ร้อยละ 156.34 ของงบประมาณรายจ่ายประจำปี โดยส่วนใหญ่เป็นเงินสด รายการเทียบเท่าเงินสด และเงินลงทุนสูงถึง 4,096,799.5243 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 84.53 ของทุนหมุนเวียนที่มีสินทรัพย์

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 99 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน หรือสูงถึง 132.15 ของงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 การที่ทุนหมุนเวียน มีสินทรัพย์เป็นจำนวนมากอาจสะท้อนให้ทราบว่ามีระบบการควบคุมภายใน หรือระบบการบริหาร สินทรัพย์อย่างเหมาะสมและเพียงพอ แต่หากไม่นับรวมสินทรัพย์ส่วนใหญ่มาจากการจัดเก็บเงิน สมทบของสมาชิกกองทุนที่มีกำหนดระยะเวลาการชำระคืนตามกฎหมาย ซึ่งในที่นี้หมายถึง กองทุน ประกันสังคม และกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ แล้วพบว่า ทุนหมุนเวียนมีเงินสด รายการ เทียบเท่าเงินสด และเงินลงทุน จำนวน 586,879.9903 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 14.33 ของเงินสดฯ หรือจำนวนร้อยละ 18.93 ของงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 กรณีที่ ทุนหมุนเวียนที่ขอรับจัดสรรงบประมาณหากมีเงินสด รายการเทียบเท่าเงินสด และเงินลงทุน สะสมไว้ที่สถาบันการเงินจำนวนมาก หรือหากทุนหมุนเวียนนำเงินสดฯ ที่สะสมไว้มาใช้แทนการ ขอรับจัดสรรงบประมาณ หรือสมทบงบประมาณรายจ่ายประจำปี อาจทำให้ประหยัดงบประมาณ และทำให้รัฐเสียโอกาสจากการนำงบประมาณไปใช้พัฒนาประเทศด้านอื่น ๆ 3. ทุนหมุนเวียนที่มีการดำเนินงานในลักษณะที่คล้ายคลึงกัน ยังไม่สามารถ บูรณาการทำงาน โดยไม่สามารถส่งต่อเป้าหมายการดำเนินงานตามห่วงโซ่คุณค่า (Value Chain : ต้นน้ำ - กลางน้ำ - ปลายน้ำ) อาจจำเป็นต้องกำหนดกรอบในการดำเนินงานให้มีความเชื่อมโยง กันในด้านต่าง ๆ ที่จะสามารถขับเคลื่อนนโยบายของรัฐให้ตอบสนองความต้องการ และเกิด ประโยชน์สูงสุดต่อประชาชน เช่น 3.1 ทุนหมุนเวียนที่เกี่ยวข้องกับการศึกษา ตัวอย่างเช่น กองทุนเงินให้กู้ยืม เพื่อการศึกษา เงินทุนหมุนเวียนเพื่อพัฒนาสถาบันอุดมศึกษาเอกชน กองทุนเพื่อโครงการอาหาร กลางวันในโรงเรียนประถมศึกษา กองทุนพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อการศึกษา กองทุนเพื่อความเสมอภาค ทางการศึกษา กองทุนเพื่อพัฒนาการอาชีวศึกษาและการฝึกอบรมวิชาชีพ กองทุนส่งเสริมและพัฒนา การศึกษาสำหรับคนพิการ 3.2 ทุนหมุนเวียนที่เกี่ยวข้องกับการเกษตร ตัวอย่างเช่น กองทุนการปฏิรูป ที่ดินเพื่อเกษตรกรรม กองทุนสงเคราะห์เกษตรกร กองเพื่อการกู้ยืมแก่เกษตรกรและผู้ยากจน กองทุนฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกร และกองทุนรวมเพื่อช่วยเหลือเกษตรกร 3.3 ทุนหมุนเวียนที่เกี่ยวข้องกับที่ดิน ตัวอย่างเช่น กองทุนการปฏิรูปที่ดิน เพื่อเกษตรกรรม กองทุนจัดรูปที่ดิน กองทุนจัดรูปที่ดินเพื่อพัฒนาพื้นที่ 3.4 ทุนหมุนเวียนที่เกี่ยวข้องกับ SME ตัวอย่างเช่น กองทุนส่งเสริมวิสาหกิจ ขนาดกลางและขนาดย่อม กองทุนส่งเสริมวิสาหกิจเพื่อสังคม กองทุนพัฒนาเอสเอ็มอีตามแนวประชารัฐ เป็นต้น __________________________________

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 100 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน บทที่ 5 บทสรุป และข้อเสนอแนะจากการศึกษา 5.1 บทสรุป การสนับสนุนเศรษฐกิจให้ฟื้นตัวไปพร้อม ๆ กับการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ชาติและ แผนการพัฒนาต่าง ๆ ถือเป็นบทบาทของรัฐบาล แต่ด้วยสภาวะเศรษฐกิจในปัจจุบันที่ประเทศ มีข้อจำกัดของงบประมาณ รัฐจึงให้ความสำคัญกับเงินนอกงบประมาณมาใช้ในการดำเนินงานทำให้ การใช้จ่ายทรัพยากรของประเทศเกิดประสิทธิภาพสูงสุด ดังนั้น ทุนหมุนเวียน จึงเป็นแหล่งเงินนอก งบประมาณที่สำคัญในการบริหารงานของส่วนราชการ และช่วยในการขับเคลื่อนการดำเนินนโยบาย ของรัฐ เนื่องจากมีความคล่องตัวในการเบิกจ่าย และการดำเนินงานไม่อยู่ภายใต้กฎระเบียบของ ราชการ นอกจากนี้ กฎหมายยังให้อำนาจทุนหมุนเวียนสามารถหารายได้และเก็บสะสมเงินไว้ใช้จ่าย ได้โดยไม่ต้องนำส่งคลังเป็นรายได้แผ่นดิน เพื่อใช้สำหรับเป็นส่วนเสริมภารกิจต่าง ๆ ให้บรรลุ ตามวัตถุประสงค์ที่กำหนด แต่การไม่ต้องนำส่งคลังเป็นรายได้แผ่นดินนั้น อาจเป็นสาเหตุให้เกิด ปัญหาในการบริหารจัดการเงินของทุนหมุนเวียนที่ขาดประสิทธิภาพหรือผิดวัตถุประสงค์ส่งผล ให้การบริหารเงินแผ่นดินในภาพรวมขาดความต่อเนื่องและความเป็นเอกภาพได้ซึ่งที่ผ่านมา การพิจารณาร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีของคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณา ร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีมีเพียงข้อมูลสถานะเงินนอกงบประมาณ และ แผนการใช้จ่ายเงินนอกงบประมาณของทุนหมุนเวียนที่ได้รับจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปี เท่านั้น ยังไม่มีข้อมูลของสถานะทางการเงินในภาพรวม และจำแนกรายทุนหมุนเวียนทั้ง 116 ทุน สำนักงบประมาณของรัฐสภาในฐานะที่เป็นหน่วยงานสนับสนุนข้อมูลทางวิชาการให้แก่ฝ่ายนิติบัญญัติ เห็นว่าข้อมูลสถานะทางการเงินเป็นแหล่งข้อมูลที่สะท้อนให้ทราบถึงจำนวนเงินสะสมของ ทุนหมุนเวียน และสามารถใช้ประกอบการวิเคราะห์ความสามารถในการดำเนินงาน และประสิทธิภาพ ในการใช้จ่ายเงินของทุนหมุนเวียน จึงได้กำหนดให้มีการจัดทำเอกสารวิชาการ เรื่อง “เงินนอก งบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน” โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาวิเคราะห์สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน 2. ศึกษาการดำเนินงานของส่วนราชการที่เกี่ยวข้องกับทุนหมุนเวียน 3. จัดทำข้อสังเกต และข้อเสนอแนะจากการวิเคราะห์สถานะทางการเงินของ ทุนหมุนเวียน สนับสนุนการพิจารณาร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีของฝ่ายนิติบัญญัติ โดยการศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงคุณภาพจากวิเคราะห์ข้อมูลทุติยภูมิจากกฎหมาย ระเบียบ แนวคิด ทฤษฎี เอกสารวิชาการต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง เอกสารงบประมาณ ข้อมูลรายงานสถานะ ทางการเงินของทุนหมุนเวียนจากระบบบริหารจัดการเงินนอกงบประมาณ (Non-Budgetary Management System : NBMS) เมนูรายงานการเงินทุนหมุนเวียน : รายงานงบทดลอง (สตง.)

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 101 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน รายงานของผู้สอบบัญชีและรายงานการเงิน รายงานประจำปีของทุนหมุนเวียน ข้อมูลงบการเงินจาก ระบบรายงานการเงินรวมขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและหน่วยงานภาครัฐ (Consolidated Financial Statement Program : CFS) รวมไปถึงมติคณะรัฐมนตรีส่วนที่เกี่ยวข้องกับการเรียกให้ ทุนหมุนเวียนนำทุนหรือผลกำไรส่วนเกินส่งคลังเป็นรายได้แผ่นดินที่สามารถสืบค้นได้จากสื่ออิเล็กทรอนิกส์ ตลอดจนข้อมูลปฐมภูมิที่ได้จากการสัมภาษณ์หน่วยงานที่เกี่ยวข้องประกอบด้วย สำนักงานการตรวจเงิน แผ่นดิน สำนักงบประมาณ และกรมบัญชีกลาง สำหรับใช้เป็นข้อมูลประกอบการกำหนดแนวทางการจัดสรร งบประมาณรายจ่ายประจำปี พร้อมให้ข้อสังเกตและข้อเสนอแนะในการปรับปรุง และพัฒนาการดำเนิน ของทุนหมุนเวียน แม้ผู้ศึกษาจะพยายามกำหนดขอบเขตการศึกษา รวมรวมข้อมูลประกอบการศึกษาให้ ครบถ้วนครอบคลุม แต่รายงานการศึกษาฉบับนี้ยังมีข้อจำกัดที่อาจส่งผลให้แนวทาง และข้อเสนอได้ อย่างครบถ้วนสมบูรณ์ เนื่องจากข้อมูลงบการเงินมาจากหลายแหล่ง ประกอบด้วย ระบบ NBMS ระบบ CFS และรายงานการเงินที่ทุนหมุนเวียนเผยแพร่ผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ต่าง ๆ นอกจากนี้ข้อมูล ของการศึกษาวิเคราะห์ครั้งนี้ไม่สามารถนำไปใช้คาดการณ์ในอนาคตได้ (ex-ante) เนื่องจากข้อมูลทาง การเงินเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นแล้ว (ex-post) แต่สามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการวิเคราะห์ข้อมูลในปัจจุบันได้ จากการศึกษาวิเคราะห์สามารถสรุปผลการศึกษาได้ดังนี้ 5.1.1 การวิเคราะห์สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน ปัจจุบันกรมบัญชีกลางกำกับดูแลทุนหมุนเวียนทั้งสิ้น 116 ทุน ผ่านระบบบริหาร จัดการเงินนอกงบประมาณ (Non-Budgetary Management System :NBMS) โดยกำหนดให้ทุนหมุนเวียน นำเข้าแบบคำของบประมาณรายจ่ายทุนหมุนเวียน ข้อมูลแผน-ผลการรับและการใช้จ่ายเงิน ของทุนหมุนเวียน รายงานทางการเงินทุนหมุนเวียน และข้อมูลอื่น ๆ สำหรับใช้สนับสนุน การปฏิบัติงานด้านการพัฒนาเงินนอกงบประมาณ ซึ่งทุนหมุนเวียนที่บันทึกข้อมูลในระบบ NBMS มีจำนวน 114 ทุน สำหรับ 2 ทุนหมุนเวียนที่ยังไม่บันทึกข้อมูลในระบบ NBMS คือ กองทุน เพื่อพัฒนาการอาชีวศึกษาและการฝึกอบรมวิชาชีพ ซึ่งยังไม่มีการดำเนินงานตามวัตถุประสงค์จัดตั้ง และกองทุนเพื่อการพัฒนาการตรวจเงินแผ่นดิน อยู่ระหว่างเตรียมความพร้อม ดังนั้น ผู้ศึกษา จึงสืบค้นข้อมูลรายงานการเงินของกองทุนเพื่อการพัฒนาการตรวจเงินแผ่นดิน จากการเปิดเผยข้อมูล ผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์รวมข้อมูลรายงานการเงินของทุนหมุนเวียนสำหรับการศึกษาวิเคราะห์ครั้งนี้ จึงมีข้อมูลรายงานการเงินของทุนหมุนเวียนจำนวน 115 ทุน จากข้อมูลรายงานการเงินของทุนหมุนเวียนทั้ง 115 ทุน ณ วันที่ 30 กันยายน 2565 มีฐานะทางการเงินประกอบด้วย สินทรัพย์รวมทั้งสิ้นจำนวน 4,846,499.7954 ล้านบาท หนี้สิ้นรวม จำนวน 2,122,265.8531 ล้านบาท และ สินทรัพย์สุทธิ/ทุน จำนวน 2,886,346.0462 ล้านบาท ขณะที่ผลการดำเนินงานทางการเงินแสดงให้ทราบว่าทุนหมุนเวียนมีรายได้รวมจำนวนทั้งสิ้น 482,358.3842ล้านบาท และมีค่าใช้จ่ายสูงถึงจำนวน 644,470.4881 ล้านบาท ส่งผลให้มีรายได้ (ต่ำ) กว่า

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 102 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน ค่าใช้จ่ายจำนวน (162,112.1039) ล้านบาท ทั้งนี้ ในสินทรัพย์รวมยังพบว่า ทุนหมุนเวียนมีเงินสด รายการเทียบเท่าเงิน และเงินลงทุน รวมสูงถึง 4,096,799.5243 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 84.53 สะท้อนให้ทราบในภาพรวมว่าทุนหมุนเวียนมีสภาพคล่องสูงในการบริหารจัดการ และการใช้จ่ายเงิน ซึ่งในการวิเคราะห์สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียนนั้น ผู้ศึกษาได้วิเคราะห์โครงสร้าง ของงบประมาณเพื่อแสดงข้อมูลในภาพรวมงบการเงินของทุนหมุนเวียน และวิเคราะห์งบการเงิน เพื่อให้ทราบถึงสถานการณ์ทางการเงินของทุนหมุนเวียนสรุปได้ดังนี้ 5.1.1.1 การวิเคราะห์โครงสร้างรายงานการเงิน ประกอบด้วย • สินทรัพย์รวม หนี้สิน และสินทรัพย์สุทธิรวม/ส่วนทุนรวม ของทุนหมุนเวียน จากงบแสดงฐานะการเงิน ทุนหมุนเวียนมีสินทรัพย์ ณ วันที่ 30 กันยายน 2565 ทั้งสิ้นจำนวน 4,846,499.7954 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีบัญชี 2564 จำนวน 7,235.6784 ล้านบาท หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 0.15 โดยสินทรัพย์ส่วนใหญ่เป็นเงินสดหรือรายการเทียบเท่าเงินสดสูง ถึงจำนวน 4,096,799.5243 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 84.53 ของสินทรัพย์รวม การที่สินทรัพย์ ส่วนใหญ่ของทุนหมุนเวียนเป็นเงินสดหรือรายการเทียบเท่าเงินสดสะท้อนให้เห็นถึงความคล่องตัว ในการบริหารจัดการ และการใช้จ่ายเงินตามหลักการจัดตั้งทุนหมุนเวียน สำหรับหนี้สินและ สินทรัพย์สุทธิ/ทุน พบว่า ทุนหมุนเวียนมีหนี้สิน ณ วันที่ 30 กันยายน 2565 ทั้งสิ้นจำนวน 2,122,265.8531 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีบัญชี 2564 จำนวน 133,333.1511 ล้านบาท หรือเพิ่มขึ้น ร้อยละ 6.70 และสินทรัพย์สุทธิ/ทุน จำนวน 2,723,519.3902 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีบัญชี 2564 จำนวน 48,586.1926 ล้านบาท หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 1.71 เมื่อคำนวณสัดส่วนของหนี้สิน และ สินทรัพย์สุทธิ/ทุน พบว่า มีสัดส่วนร้อยละ 21.89 และร้อยละ 28.11 ตามลำดับ • รายได้และค่าใช้จ่ายของทุนหมุนเวียน จากงบแสดงผลการดำเนินงาน ทางการเงิน พบว่า ทุนหมุนเวียนมีรายได้สำหรับปีบัญชีสิ้นสุดวันที่ 30 กันยายน 2565 รวมจำนวน 482,358.3842 ล้านบาท หากไม่นับรวมรายได้ที่ได้รับจัดสรรจากงบประมาณรายจ่ายประจำปี ที่มีจำนวน 195,370.4029 ล้านบาท พบว่า ทุนหมุนเวียนมีรายได้จากการดำเนินงานสูงจำนวน 286,987.9813 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 59.50 สะท้อนให้เห็นว่าทุนหมุนเวียนสามารถ ดำเนินงานได้โดยไม่ต้องพึ่งงบประมาณที่รัฐจัดสรรงบประมาณได้ สำหรับค่าใช้จ่ายที่เกิดจาก การดำเนินงานพบว่าทุนหมุนเวียนมีค่าใช้จ่ายรวม จำนวน 644,470.4881 ล้านบาท ส่งผลให้มี รายได้(ต่ำ) กว่าค่าใช้จ่ายจำนวน (162,112.1039) ล้านบาท โดยกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ มีผลการดำเนินงานรายได้สูงกว่าค่าใช้จ่ายถึง 21,788.3995 ล้านบาท ขณะที่กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง มีผลการดำเนินงานรายได้ต่ำกว่าค่าใช้จ่ายถึงจำนวน (138,590.8031) ล้านบาท หรือร้อยละ 85.90

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 103 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน 5.1.1.2 การวิเคราะห์งบการเงินทุนหมุนเวียน ผู้ศึกษาประยุกต์ใช้แนวคิดการวิเคราะห์ งบการเงินของภาคเอกชนให้เหมาะสมกับการวิเคราะห์งบการเงินของทุนหมุนเวียนที่มีลักษณะ ไม่แสวงหากำไร จากการใช้อัตราส่วนทางการเงินต่าง ๆ ที่แสดงผลการศึกษาไว้ในบทที่ 4 หน้าที่ 65-76 สามารถสรุปผลการวิเคราะห์ได้ตามตารางที่ 20 ดังนี้ ตารางที่ 20 สรุปผลการวิเคราะห์งบการเงินทุนหมุนเวียน อัตราส่วน การวิเคราะห์งบการเงินทุนหมุนเวียน สูงที่สุด ต่ำที่สุด ทุนหมุนเวียน ผลการคำนวณ ทุนหมุนเวียน ผลการคำนวณ 2.1 อัตราส่วนสภาพคล่อง (Current Ratio) กองทุนเพื่อผู้ใช้แรงงาน 1,085,087.05 เท่า กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง 1.66 เท่า 2.2 อัตราส่วนเชิงประยุกต์ 2.2.1 อัตราส่วนเงินสด รายการเทียบเท่าเงินสด และเงินลงทุนต่อรายได้รวม กองทุนเพิ่มขีดความสามารถ ในการแข่งขันของประเทศ สำหรับอุตสาหกรรมเป้าหมาย 12,684,373.09 เท่า กองทุนส่งเสริมศิลปะร่วมสมัย 0.03 เท่า 2.2.2 อัตราส่วนค่าใช้จ่ายรวม ต่อรายได้รวม กองทุนเพิ่มขีดความสามารถ ในการแข่งขันของประเทศ สำหรับอุตสาหกรรมเป้าหมาย ร้อยละ 868,924.44 กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง ร้อยละ 0.64 2.2.3 อัตราส่วนรายได้ ดอกเบี้ยรับต่อรายได้รวม 1) อัตราส่วนรายได้ ดอกเบี้ยจากสถาบันการเงินต่อ รายได้งบประมาณ กองทุนการออมแห่งชาติ ร้อยละ 68.46 กองทุนจัดรูปที่ดิน ร้อยละ 0.001 2) อัตราส่วนรายได้ ดอกเบี้ยจากสถาบันการเงินต่อ รายได้รวม 1. กองทุนเพื่อโครงการอาหาร กลางวันในโรงเรียนประถมศึกษา 2. กองทุนเพิ่มขีดความสามารถ ในการแข่งขันของประเทศ สำหรับอุตสาหกรรมเป้าหมาย 3. กองทุนส่งเสริมการร่วมลงทุน ระหว่างรัฐและเอกชน และ 4. กองทุนบริหารเงินกู้ เพื่อการปรับโครงสร้างหนี้ สาธารณะและพัฒนาตลาด ตราสารหนี้ในประเทศ ร้อยละ 100 เงินทุนหมุนเวียนการบริหาร จัดการเหรียญกษาปณ์ ทรัพย์สินมีค่าของรัฐและการ ทำของ ร้อยละ 0.00027 ประมวลผลโดย : สำนักงบประมาณของรัฐสภา

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 104 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน จากตารางที่ 20สรุปได้ว่า ทุนหมุนเวียนมีสภาพคล่องสูงมาก สะท้อนให้เห็น ถึงความสามารถในการดำเนินงานและการชำระหนี้สิน ทั้งนี้การที่จะมีสภาพคล่องต่ำหรือสูงอาจ ขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์การจัดตั้งทุนหมุนเวียนด้วย เช่น หากเป็นทุนหมุนเวียนที่จัดตั้งขึ้นเพื่อการกู้ยืม หรือการสงเคราะห์และสวัสดิการสังคม มีความจำเป็นต้องสภาพคล่องสูงเพื่อสนับสนุนผู้รับบริการ นอกจากนี้ผู้ศึกษายังประยุกต์ใช้แนวทางการวิเคราะห์งบการเงินของภาคเอกชนมาปรับใช้ เพื่อกำหนดอัตราสวนทางการเงินที่สะท้อนให้ทราบถึงโครงสร้างรายได้และค่าใช้จ่าย ตลอดจนความสามารถ ในการดำเนินงานจากอัตราส่วนต่าง ๆ โดยผลการวิเคราะห์ในภาพรวม พบว่า ทุนหมุนเวียนมีเงินสด รายการเทียบเท่าเงินสด และเงินลงทุนสูงมาก เมื่อเทียบกับรายได้รวมและรายได้งบประมาณ ที่รัฐอุดหนุนให้ แม้ทุนหมุนเวียนจะเป็นหน่วยงานของรัฐที่จัดตั้งขึ้นโดยไม่มีวัตถุประสงค์ ในการแสวงหากำไร แต่กฎหมายจัดตั้งไม่ห้ามให้ทุนหมุนเวียนหารายได้จากการดำเนินงาน ปัจจุบันจึงมี ทุนหมุนเวียน 2 ลักษณะ คือ 1) ทุนหมุนเวียนมีรายได้หลักมาจากงบประมาณที่รัฐจัดสรรให้ และ 2) ทุนหมุนเวียนสามารถพึ่งพาตนเองโดยไม่พึ่งพางบประมาณรายจ่ายประจำปี เมื่อทุนหมุนเวียน ได้รับจัดสรรงบประมาณแล้วงบประมาณเหลือจ่ายสามารถเก็บสะสมไว้ที่หน่วยงานหรือสถาบัน การเงิน เพื่อใช้จ่ายในการดำเนินงานได้โดยไม่ต้องนำส่งคลังเป็นรายได้แผ่นดิน หากสะสมไว้มาก เกินไปอาจทำให้รัฐเกิดค่าเสียโอกาสในการนำเงินงบประมาณไปใช้สำหรับพัฒนาประเทศในด้านอื่น อีกทั้งหากเป็นทุนหมุนเวียนที่การที่มีรายได้ดอกเบี้ยฯ ในสัดส่วนที่สูงสะท้อนให้เห็นถึงศักยภาพ ในการหารายได้ และประสิทธิภาพของการใช้จ่ายเงินที่มีต้นทุนในการใช้จ่ายต่ำเป็นเหตุให้ มีเงินคงเหลือสะสมไว้ที่สถาบันการเงินจนเกิดรายได้ดอกเบี้ย ซึ่งอาจนำรายได้ดอกเบี้ยเหล่านี้ มาสมทบงบประมาณรายจ่ายประจำปีแทนการขอรับจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปี 5.1.1.3 การนำทุนหรือผลกำไรส่วนเกินส่งคลังเป็นรายได้แผ่นดิน ทุนหมุนเวียนทั้งหลายล้วนจัดตั้งด้วยทุนประเดิมจากงบประมาณแผ่นดิน ดังนั้น เพื่อให้สอดคล้องกับพระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. 2561 มาตรา 61 และสามารถบริหารทุนหมุนเวียนได้สอดคล้องกับพระราชบัญญัติการบริหารทุนหมุนเวียน พ.ศ. 2558 มาตรา 11 (4) และ (6) กรมบัญชีกลาง ในฐานะฝ่ายเลขาคณะกรรมการนโยบายบริหารทุนหมุนเวียน จึงกำหนดจำนวนเงินสะสมสูงสุด และการนำทุนหรือผลกำไรส่วนเกินของทุนหมุนเวียนส่งคลัง เป็นรายได้แผ่นดิน พ.ศ. 2561 และฉบับเพิ่มเติม พ.ศ. 2565 โดยระหว่างปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 – 2565 กรมบัญชีกลางได้มีหนังสือ ให้ทุนหมุนเวียนนำเงินสะสมส่งคลังเป็นรายได้แผ่นดินรวมทั้งสิ้น 47,520.3121 ล้านบาท โดยทุนหมุนเวียนที่มีเงินทุนสะสมฯ และนำส่งคลังสูงที่สุด 5 อันดับแรก คือ กองทุนเพื่อส่งเสริม การอนุรักษ์พลังงานนำส่งฯ จำนวน 24,377.5734 ล้านบาท กองทุนวิจัยและพัฒนากิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมเพื่อประโยชน์สาธารณะนำส่งฯจำนวน 7,881.2000 ล้านบาท เงินทุนหมุนเวียนการบริหารจัดการเหรียญกษาปณ์ทรัพย์สินมีค่าของรัฐและการทำของนำส่งฯ

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 105 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน จำนวน 3,484.6926 ล้านบาท กองทุนเพื่อความปลอดภัยในการใช้รถใช้ถนนนำส่งฯ จำนวน 2,604.7642ล้านบาท และกองทุนพัฒนาน้ำบาดาลนำส่งฯ จำนวน 2,094.3500 ล้านบาท สำหรับปี บัญชี 2565 ทุนหมุนเวียน 16 ทุน ได้นำทุนหรือผลกำไรส่วนเกินส่งคลังเป็นรายได้แผ่นดินจำนวน 16 ทุน รวมเป็นเงินจำนวน 22,838.5683 ล้านบาท โดยกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงนำส่งทุนฯ สูงสุดถึงจำนวน 14,377.5734 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 62.95 5.1.1.4 การสมทบงบประมาณรายจ่ายประจำปี จากการรวบรวมข้อมูลการสมทบงบประมาณรายจ่ายประจำปีที่ปรากฏ ในเอกสารงบประมาณฉบับที่ 7 รายงานสถานะและแผนการใช้จ่ายเงินนอกงบประมาณของหน่วยรับ งบประมาณ ระหว่างปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 – 2566 พบว่า ทุนหมุนเวียนมีรายได้เงินนอก งบประมาณรวม จำนวน 639,908.6289 ล้านบาท มีการนำเงินนอกงบประมาณสมทบงบประมาณ รายจ่ายประจำปีรวมจำนวน 3,366.8534 ล้านบาท โดยทุนเพื่อการสืบสวน สอบสวน การป้องกัน และปราบปรามการกระทำความผิดทางอาญา สมทบงบประมาณรายจ่ายประจำปีสูงที่สุดถึง 1,480.7212 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 43.98 ของเงินสมทบ สำหรับปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 ทุนหมุนเวียนได้รับจัดสรรงบประมาณ จำนวน 30 ทุน รวมเป็นเงินจำนวน 206,819.3509 ล้านบาท สมทบงบประมาณรายจ่ายประจำปี จำนวน 3 กองทุน รวมเป็นเงิน 586.0000 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 0.28 ของงบประมาณ ที่ได้รับจัดสรร ประกอบด้วย กองทุนจัดรูปที่ดิน จำนวน 10.0000 ล้านบาท กองทุนเพื่อการสืบสวน สอบสวน การป้องกันและปราบปรามการกระทำความผิดทางอาญา จำนวน 336.0000 ล้านบาท และกองทุนส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม จำนวน 240.0000 ล้านบาท เมื่อเปรียบเทียบ เงินสมทบงบประมาณรายจ่ายประจำปี กับเงินสด รายการเทียบเท่าเงินสด และเงินลงทุน ที่ทุนหมุนเวียนสะสมไว้เฉพาะในส่วนที่ไม่รวมทุนหมุนเวียนที่จำเป็นต้องสะสมไว้เพื่อจ่ายคืนให้แก่ สมาชิกกองทุนตามที่กฎหมายกำหนด ณ วันที่ 30 กันยายน 2565 จำนวน 586,879.9903 ล้านบาท พบว่า สมทบงบประมาณรายจ่ายประจำปีเพียงร้อยละ 0.10 5.1.2 การดำเนินงานของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับทุนหมุนเวียน แม้กฎหมายจัดตั้งทุนหมุนเวียนจะบัญญัติทุนหมุนเวียนให้สามารถดำเนินงานได้ อย่างคล่องตัวและมีความยืดหยุ่นสูงในการใช้จ่ายงบประมาณ อีกทั้งยังสามารถสมทบทุนไว้ใช้จ่ายได้ โดยไม่ต้องนำส่งเป็นรายได้แผ่นดิน เพื่อให้สามารถดำเนินการตามวัตถุประสงค์การตอบสนอง ผู้รับบริการได้อย่างรวดเร็ว แต่ยังคงมีกระบวนการที่ทุนหมุนเวียนต้องถูกกำกับดูแล ติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผลการดำเนินงานจากหน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง ซึ่งผู้ศึกษาได้เก็บข้อมูลจากการ สัมภาษณ์หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งด้านการกำหนดนโยบาย กำกับดูแล และการติดตามประเมินผลการ ดำเนินงาน ตลอดจนตรวจสอบและรับรองรายงานการเงินของทุนหมุนเวียน พบประเด็นสำคัญ ดังนี้

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 106 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน 5.1.2.1 การพิจารณางบประมาณ กำกับดูแล และติดตามประเมินผลการดำเนินงาน • สำนักงบประมาณ พิจารณาถึงสถานะทางการเงินจากรายงานการเงิน และผลการดำเนินงานจากรายงานผลการดำเนินงานตามแผน ตลอดจนเงินสด เงินฝากธนาคาร และ เงินลงทุนต่าง ๆ ที่ทุนหมุนเวียนสะสมไว้ ณ สิ้นปีบัญชีล่าสุดก่อนขอรับจัดสรรงบประมาณรายจ่าย ประจำปี และพิจารณาเอกสารอื่น ๆ ตามหลักเกณฑ์การจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปี ทั้งนี้ การพิจารณาจัดสรรงบประมาณยังไม่มีการพิจารณาถึงรายงานการประเมินผลดำเนินงาน ของทุนหมุนเวียนที่จัดทำขึ้นโดยกรมบัญชีกลาง เนื่องจากช่วงระยะเวลาที่มีการประเมิน คลาดเคลื่อนกับช่วงเวลาจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปีสำหรับการติดตามผลการดำเนินงาน ยังไม่มีการกำหนดแนวทางการติดตามประเมินผลการดำเนินงานของทุนหมุนเวียนที่ชัดเจน เช่นเดียวกับหน่วยรับงบประมาณที่ต้องดำเนินการรายงานแผน/ผลการปฏิบัติงานและการใช้จ่าย งบประมาณในระบบ BB EvMIS ทั้งนี้ สำนักงบประมาณ ได้ให้ข้อสังเกตในการจัดตั้งทุนหมุนเวียนว่า “ทุนหมุนเวียนส่วนใหญ่เป็นโครงการที่เกิดขึ้นตามนโยบายของรัฐบาล โดยมีวัตถุประสงค์ หลากหลาย ถือเป็นเครื่องมือบริหารภาครัฐให้เกิดความคล่องตัว ทั้งยังสามารถกำหนดหลักเกณฑ์ การบริหาร และการใช้จ่ายเงินได้อย่างอิสระ ไม่ผ่านกระบวนการพิจารณาปกติเช่นเดียวกับ งบประมาณรายจ่ายประจำปีซึ่งอาจเกิดความเสี่ยงในการเสียโอกาสการใช้จ่ายงบประมาณ” • กรมบัญชีกลาง พิจารณาอนุมัติงบประมาณรายจ่ายประจำปี โดยพิจารณา จากแผนงบประมาณรายรับและรายจ่ายประจำปี รวมทั้งแผนงบประมาณรายรับและรายจ่ายประจำปี ล่วงหน้า 3 ปี พร้อมแผนการดำเนินงานของทุนหมุนเวียน ซึ่งทุนหมุนเวียนต้องมีเอกสารประกอบ การพิจารณาอย่างน้อยประกอบด้วย แผนปฏิบัติงาน ประมาณการรายรับและรายจ่ายประจำปี ประมาณการกระแสเงินสด เพื่อใช้ประกอบการติดตามประเมินผลการดำเนินงาน ปัจจุบันมี ทุนหมุนเวียนที่ยังไม่บันทึกข้อมูลทางการเงินในระบบ NBMS จำนวน 2 ทุนที่ยังไม่มีข้อมูล งบทดลอง ได้แก่ กองทุนเพื่อพัฒนาการอาชีวศึกษาและการฝึกอบรมวิชาชีพ และกองทุน เพื่อการพัฒนาการตรวจเงินแผ่นดิน นอกจากนี้ ระบบบริหารจัดการเงินนอกงบประมาณ (NBMS) มีการเชื่อมโยงข้อมูลกับระบบการจัดการงบประมาณอิเล็กทรอนิกส์ (e-Budgeting) และระบบบริหาร จัดการเงินการคลังภาครัฐแบบอิเล็กทรอนิกส์ (New GFMIS Thai) เพียงข้อมูลงบประมาณเท่านั้น ยังไม่มีการเชื่อมโยงฐานข้อมูลในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการติดตามผลการดำเนินงานและการใช้จ่าย งบประมาณ สำหรับการมีจัดทำรายงานการเงินรวมภาครัฐแสดงเพียงข้อมูลของทุนหมุนเวียน ที่มีสถานะเป็นนิติบุคคล เท่านั้น ทั้งนี้ กรมบัญชีกลางได้ให้ข้อสังเกตในการจัดตั้งทุนหมุนเวียนว่า “ทุนหมุนเวียน ถือเป็นเครื่องมือในการบริหารงบประมาณให้เกิดความคล่องตัวในการใช้จ่ายงบประมาณ แต่อาจจะถูกมองว่ากระบวนการงบประมาณปกติไม่สามารถบริหารจัดการได้ตามปกติ”

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 107 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน 5.1.2.2 การตรวจสอบ • สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน มีหน้าที่ในการตรวจสอบบัญชี และประเมินผลการใช้จ่ายและทรัพย์สินของทุนหมุนเวียน ซึ่งรายงานผลการตรวจสอบบัญชี เป็นการตรวจสอบและรับรองงบการเงินว่ามีความถูกต้องตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป เน้นตรวจสอบความถูกต้องตามระเบียบที่เกี่ยวข้องกับการเงิน การบัญชี ส่วนรายงานการประเมินผล การใช้จ่ายเงินและทรัพย์สินนั้นเป็นตรวจเพื่อแสดงความเห็นที่เป็นบทวิเคราะห์ว่าการใช้จ่าย และทรัพย์สินถูกใช้เพื่อให้บรรลุตามวัตถุประสงค์ อย่างมีประสิทธิภาพ ประหยัด คุ้มค่า และได้ผลตาม เป้าหมายเพียงใด ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงประสิทธิภาพในการดำเนินงานและการใช้จ่ายงบประมาณ โดยรายงานการประเมินฯ ดังกล่าว ไม่ได้ถูกจัดส่งให้ฝ่ายนิติบัญญัติให้รับทราบสำหรับ ใช้เป็นข้อมูลประกอบการพิจารณาร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปี นอกจากนี้ ทุนหมุนเวียนมีระบบการควบคุมภายในไม่เพียงพอ มีการปรับเปลี่ยนโครงสร้างองค์กร (ผู้บริหาร และพนักงานทุนหมุนเวียน) เป็นเหตุสำคัญที่ทำให้ขาดความต่อเนื่องในการบริหาร และการดำเนินงานของทุนหมุนเวียน รวมทั้งยังส่งผลต่อการจัดทำรายงานการเงิน ซึ่งสำนักงาน การตรวจเงินแผ่นดินแสดงความเห็นต่อรายงานการเงินแบบมีเงื่อนไขสูงประมาณร้อยละ 70 จากรายงานการเงินของทุนหมุนเวียนที่ตรวจสอบทั้งหมด และหลายทุนหมุนเวียนยังไม่มี การดำเนินการตามประกาศคณะกรรมการตรวจเงินแผ่นดิน เรื่อง การเปิดเผยการใช้จ่ายเงิน หรือทรัพย์สินของหน่วยงานของรัฐให้สื่อมวลชน เพื่อประโยชน์ในการโฆษณาหรือประชาสัมพันธ์ พ.ศ. 2562 ทั้งนี้ สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน ได้ให้ข้อสังเกตในการจัดตั้งทุนหมุนเวียนว่า “เนื่องจากกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ให้อำนาจทุนหมุนเวียนสามารถกำหนดมาตรฐานเกี่ยวกับ การบริหารงานบุคคล การเงิน การพัสดุ ตลอดจนการกำหนดค่าตอบแทน สิทธิประโยชน์ หรือสวัสดิการต่าง ๆ ของคณะกรรมการผู้บริหาร ผู้บริหารทุนหมุนเวียน พนักงานและลูกจ้าง ได้อย่างอิสระ ดังนั้น การตรวจสอบต้องใช้ระเบียบที่แต่ละทุนกำหนด ซึ่งแตกต่างกับหน่วยงานของรัฐ” 5.1.3 ข้อเสนอ/แนวทางการพิจารณาสำหรับการพิจารณาจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปี สำหรับทุนหมุนเวียนที่ขอรับจัดสรรงบประมาณ และข้อสังเกตจากการศึกษา 5.1.3.1 ข้อเสนอ/แนวทางการพิจารณาสำหรับการพิจารณาจัดสรรงบประมาณ รายจ่ายประจำปีสำหรับทุนหมุนเวียนที่ขอรับจัดสรรงบประมาณ จากผลการวิเคราะห์งบการเงินด้วยเครื่องมือที่เกี่ยวข้อง ผู้ศึกษาได้เสนอแนวทาง การพิจารณางบประมาณรายจ่ายประจำปีสำหรับทุนหมุนเวียนที่ขอรับจัดสรรงบประมาณรายจ่าย ประจำปีโดยทุนหมุนเวียนสามารถดำเนินงานได้โดยไม่ขอรับจัดสรรงบประมาณ โดยใช้ข้อมูล จากรายงานการเงินของทุนหมุนเวียนจากระบบ NBMS เฉลี่ย 5 ปี สรุปได้ 2 แนวทาง ดังนี้

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 108 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน แนวทางที่ 1 การลดภาระงบประมาณ โดย “นำเงินที่เงินสด รายการ เทียบเท่าเงินสด และเงินเงินลงทุนต่าง ๆ ที่ทุนหมุนเวียนสะสมไว้ที่สถาบันการเงินที่เหลือจากการ หักภาระผูกพันหารด้วยค่าใช้จ่ายเฉลี่ย 5 ปีที่ทุนหมุนเวียนจำเป็นต้องใช้จ่าย” มาใช้ดำเนินงาน แทนการขอรับจัดสรรงบประมาณในปีปัจจุบัน จากผลการคำนาณในบทที่ 4 ตารางที่ 19 ช่อง (8) สามารถจัดกลุ่มทุนหมุนเวียนทั้ง 116 ทุน เป็น 2 กลุ่ม คือ 1) ทุนหมุนเวียนที่ไม่ขอรับจัดสรรงบประมาณ รายจ่ายประจำปี มีจำนวน 77 ทุน สามารถหารายได้จากการดำเนินงานได้โดยไม่พึ่งพิงภาระ งบประมาณรายจ่ายประจำปีและ2) ทุนหมุนเวียนที่ขอรับจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปี จำนวน 39 ทุน จากข้อมูลสถาะทางการเงินสามารถจัดกลุ่มทุนหมุนเวียนเพื่อใช้เป็นแนวทาง ในการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปีได้2 กลุ่มตามตารางที่ 21ดังนี้ ตารางที่ 21 กลุ่มทุนหมุนเวียนเพื่อใช้เป็นแนวทางในการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปี กลุ่มของทุนหมุนเวียน ผลการวิเคราะห์ 1. รัฐไม่จำเป็นต้องขอรับจัดสรรงบประมาณ จำนวน 14 ทุน เช่น กองทุนพัฒนาเกษตร (กพส.) กองทุนเพื่อรับงานไปทำงานที่บ้าน กองทุนเพื่อการพัฒนาพรรคการเมือง ดำเนินงานได้โดยไม่ขอรับจัดสรรงบประมาณ ระหว่าง10 – 84 ปี 2. รัฐจำเป็นต้องอุดหนุนงบประมาณรายจ่าย ประจำปีจำนวน 25 ทุน เช่น กองทุนประชารัฐ สวัสดิการเพื่อเศรษฐกิจฐานรากและสังคม กองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม กองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ ดำเนินงานได้ 0 – 2 ปี จากตารางที่ 21 หากทุนหมุนเวียนไม่ขอรับจัดสรรงบประมาณในช่วงระหว่าง 10 ปี เป็นอย่างน้อยรัฐจะสามารถประหยัดงบประมาณรวมสูงถึงประมาณจำนวน 7,600 ล้านบาท ขณะที่ยังคงมีอีกหลายทุนหมุนเวียนที่รัฐจำเป็นต้องจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปีเพื่อเป็นกลไก สำคัญในการขับเคลื่อนนโยบายของรัฐตอบสนองความต้องการของประชาชน ดังนั้น การพิจารณาจัดสรร งบประมาณนอกจากต้องพิจารณาถึงเงินสด รายการเทียบเท่าเงินสด และเงินลงทุนต่าง ๆ ของทุนหมุนเวียน ร่วมกับหนี้สิน ภาระผูกพัน และค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานของทุนหมุนเวียนด้วย และยังจำเป็นต้อง คำนึงถึงรายได้ดอกเบี้ยจากสถาบันการเงิน และวัตถุประสงค์การจัดตั้งทุนหมุนเวียนหากทุนหมุนเวียน ได้รับจากสถาบันการเงินมีจำนวนมากพอก็สามารถนำมาใช้สมทบงบประมาณรายจ่ายประจำปีได้เช่นกัน กรณีที่ทุนหมุนเวียนได้รับจัดสรรงบประมาณแล้วมีงบประมาณเหลือจ่ายสะสมไว้จำนวนมากอาจสะท้อน ถึงประสิทธิภาพของการบริหารและการใช้จ่ายเงินงบประมาณ อีกทั้งอาจเกิดความเสี่ยงจากการเสีย โอกาสในการใช้งบประมาณไปดำเนินงานตามนโยบายในด้านต่าง ๆ ได้ ประมวลผลโดย : สำนักงบประมาณของรัฐสภา

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 109 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน แนวทางที่ 2 การลดสัดส่วนงบประมาณ โดย “นำเงินรายได้ดอกเบี้ยรับจาก สถาบันการเงินเฉลี่ย 5 ปี” มาสมทบงบประมาณรายจ่ายประจำปีทั้งจำนวน โดยสำหรับแนวทางนี้ ใช้เฉพาะกับทุนหมุนเวียนที่ขอรับจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปี และเป็นกองทุนที่สามารถ นำข้อเสนอจากข้อ 1) มาใช้ประกอบ เท่านั้น จากการศึกษาพบว่า ระหว่างปีบัญชี 2561-2565 ทุนหมุนเวียนมีรายได้ดอกเบี้ยจากสถาบันการเงินเฉลี่ย 428.0528 ล้านบาทต่อปีคิดเป็นร้อยละ 0.20 ของรายได้รวม ขณะที่มีทุนหมุนเวียนที่ขอรับจัดสรรงบประมาณจำนวน 39 ทุน โดยทุนหมุนเวียนที่มี รายได้ดอกเบี้ยฯ จำนวน 28 ทุน สูงที่สุด คือ กองทุนการออมแห่งชาติ มีรายได้ดอกเบี้ยฯ จำนวน 132.4865 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 30.95 ของรายได้ดอกเบี้ยฯ รวม ขณะที่ขอรับจัดสรรงบประมาณ เฉลี่ย 366.1938 ล้านบาท หากกองทุนฯ นำรายได้ดอกเบี้ยฯ มาสมทบงบประมาณรายจ่ายประจำปี อาจสามารถประหยัดงบประมาณได้ประมาณ 200 ล้านบาท ขณะที่กองทุนเพื่อผู้รับงานไปทำที่บ้าน มีรายได้ดอกเบี้ยฯ ต่ำที่สุด จำนวน 0.0013ล้านบาท แต่ทุนหมุนเวียนนี้มีผลการคำนวณจากแนวทางที่ 1) โดยสามารถนำเงินสด รายการเทียบเท่าเงินสด และเงินลงทุน มาใช้จ่ายในการดำเนินงานได้สูงถึง 59 ปี ดังนั้น การพิจารณาจัดสรรงบประมาณนอกจากต้องพิจารณาถึงเงินสด รายการเทียบเท่าเงินสด และเงินลงทุนต่าง ๆ ของทุนหมุนเวียน สำหรับการใช้จ่ายในการชำระหนี้ และค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานแล้วยังจำเป็นต้องคำนึงถึงรายได้ดอกเบี้ยฯ ที่ทุนหมุนเวียนได้รับ จากสถาบันการเงินมีจำนวนมากพอก็สามารถนำมาใช้สมทบงบประมาณรายจ่ายประจำปีได้เช่นกัน อย่างไรก็ดี ทุนหมุนเวียนถือเป็นเงินนอกงบประมาณที่มีความคล่องตัว ในการใช้จ่ายงบประมาณ นอกจากข้อควรคำนึงในการจัดสรรงบประมาณแล้วในฐานะผู้รับงบประมาณ ทุนหมุนเวียนจำเป็นต้องใช้จ่ายงบประมาณให้เกิดประสิทธิภาพและประโยชน์สูงสุดต่อประเทศชาติ และประชาชน ไม่ใช่ของบประมาณไปแล้วไม่ใช้จ่ายมีงบประมาณคงเหลือแล้วสะสมไว้ที่สถาบันการเงิน จำนวนมากจนเกิดเป็นรายได้ดอกเบี้ยจำนวนมาก ส่งผลให้รัฐเกิดต้นทุนค่าเสียโอกาสในการนำ งบประมาณรายจ่ายไปใช้ในการพัฒนาประเทศในด้านอื่นๆ 5.1.3.2 ข้อสังเกตจากการศึกษา จากการศึกษาวิเคราะห์ ผู้ศึกษามีประเด็นข้อสังเกตในส่วนที่เกี่ยวข้องในประเด็นต่าง ๆ ดังนี้ ข้อสังเกตเกี่ยวกับกฎหมาย มาตรฐาน และหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง 1. พระราชบัญญัติการบริหารทุนหมุนเวียน พ.ศ. 2558 มาตรา 21 การให้อำนาจคณะกรรมการบริหารทุนหมุนเวียนสามารถกำหนด มาตรฐานเกี่ยวกับการบริหารงานบุคคล การเงิน การพัสดุ ตลอดจนการกำหนดค่าตอบแทนสิทธิ ประโยชน์ หรือสวัสดิการต่าง ๆ ของคณะกรรมการผู้บริหาร ผู้บริหารทุนหมุนเวียน พนักงาน และลูกจ้าง ได้อย่างอิสระนั้น อาจเป็นภาระงบประมาณสำหรับทุนหมุนเวียนที่ขอรับจัดสรร งบประมาณรายจ่ายประจำปี

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 110 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน มาตรา 25 การให้อำนาจคณะกรรมการบริหารในการกำหนดระยะเวลาการดำรงตำแหน่ง การพ้นจากตำแหน่ง และเงื่อนไขการจ้างผู้บริหารทุนหมุนเวียนที่ไม่ใช่เจ้าหน้าที่ภายในทุนหมุนเวียน ให้เป็นไปตามข้อบังคับที่คณะกรรมการบริหารกำหนดอาจเป็นเหตุให้เกิดปัญหาในการบริหาร ทุนหมุนเวียนในภาพรวม หรืออาจเกิดการทุจริตร่วมระหว่างผู้บริหารและคณะกรรมการบริหาร มาตรา 27 ให้อำนาจคณะกรรมการบริหารทุนหมุนเวียนมีความอิสระในการดำเนินงาน วางระบบควบคุมภายใน และระบบบัญชีเพื่อให้สามารถจัดทำรายงานการเงิน (งบแสดงฐานะทางการเงิน และงบแสดงผลการดำเนินงาน) ของทุนหมุนเวียนที่ไม่มีสถานะเป็นนิติบุคคลตามหลักการบัญชี ที่รับรองโดยทั่วไปได้พร้อมทั้งสามารถออกประกาศเรื่องของหลักเกณฑ์การเงิน การบัญชีสินทรัพย์และ การพัสดุ เพื่อบังคับใช้เองที่แตกต่างกัน โดยไม่จำเป็นต้องจัดทำตามมาตราฐานการบัญชีภาครัฐและ นโยบายการบัญชีภาครัฐที่กรมบัญชีกลางกำหนด อาจส่งผลให้รายงานการเงินไม่ถูกต้อง ไม่ครบถ้วน ไม่สมบูรณ์ เป็นเหตุให้สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินรับรองรายงานการแบบมีเงื่อนไข 2. พระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. 2561 มาตรา 4 หน่วยงานของรัฐ นับเฉพาะทุนหมุนเวียนที่มีฐานะเป็นนิติบุคคล ไม่นับรวมทุนหมุนเวียนที่ไม่มีฐานะเป็น นิติบุคคล เป็นหน่วยรับของรัฐ ในขณะที่พระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2561 มาตรา 4 ทุนหมุนเวียนที่ไม่มีฐานะเป็นนิติบุคคลที่ขอรับจัดสรรงบประมาณถือเป็นหน่วยรับงบประมาณ โดยมี การตั้งรหัสงบประมาณรายจ่ายไว้ชัดเจนตามคู่มือรหัสงบประมาณรายจ่ายประจำปี(เอกสาร งบประมาณฉบับที่ 8) 3. จากข้อ 2 ส่งผลให้การจัดทำรายงานการเงินแผ่นดินประจำปีงบประมาณ ไม่แสดงข้อมูลงบการเงินของทุนหมุนเวียนทั้งที่ไม่มีฐานะเป็นนิติบุคคล ตามที่กำหนดไว้ใน มาตรา 75 และมาตรา 77 แห่งพระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังภาครัฐ พ.ศ.2561 ซึ่งจากข้อมูล รายงานการเงินแผ่นดิน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 พบว่า การจัดทำรายงานการเงินแผ่นดิน ไม่ครอบคลุมทุนหมุนเวียนทั้งหมด 116 ทุน โดยแสดงเพียงข้อมูลรายจ่ายจากงบประมาณของ ทุนหมุนเวียนที่มีฐานะเป็นนิติบุคคลในหมายเหตุประกอบงบการเงินที่ 27 จำนวน 8,851.6100 ล้านบาท ขณะที่ได้รับจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 จำนวน 6,136.9625 ล้านบาท และในภาพรวมทุนหมุนเวียนได้รับจัดสรรงบประมาณรวมทั้งสิ้น 195,370.4029 ล้านบาท 4. หลักเกณฑ์การประเมินผลการดำเนินงาน อาจไม่สะท้อนถึงผลการดำเนินงาน ของทุนหมุนเวียนได้อย่างเหมาะสม เนื่องจากเป็นหลักเกณฑ์กลางที่สามารถใช้ประเมิน ได้ทุกทุนหมุนเวียน อีกทั้งเกณฑ์การวัดกำหนดเงื่อนไขและหลักเกณฑ์การประเมินที่ค่อนข้างละเอียด ทำให้ทุนหมุนเวียนให้ความสำคัญกับการดำเนินงานตามตัวชี้วัดแทนการดำเนินงานตามวัตถุประสงค์ การจัดตั้ง เพราะหากทุนหมุนเวียนไม่ผ่านการประเมินหรือได้รับผลการประเมินที่เฉลี่ยต่ำกว่าเกณฑ์ มาตรฐาน (คะแนนต่ำกว่า 3.0000) ต้องจัดปรับปรุงการดำเนินงานหรือทบทวนความจำเป็น ในการดำเนินงานในฐานะทุนหมุนเวียน โดยจัดทำแผนฟื้นฟูประสิทธิภาพ หากไม่สามารถปรับปรุง

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 111 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน ให้ผ่านเกณฑ์การประเมินได้ในปีถัดไปได้ หรือมีผลการประเมินต่ำกว่าเกณฑ์ติดต่อกันเป็นเวลา 3 ปี อาจมีผลให้ทุนหมุนเวียนถูกยุบได้นอกจากประเด็นตัวชี้วัดที่มีจำนวนมากแล้ว ทุนหมุนเวียน ยังต้องเผชิญกับความท้าทายของระดับคะแนนตามตัวชี้วัดที่ต้องให้เพิ่มสูงขึ้นจากการประเมิน ในปีก่อนแล้ว หลักเกณฑ์การวัดส่วนใหญ่ยังให้ความสำคัญกับกระบวนการดำเนินงาน ในเชิงปริมาณมากกว่าผลสำเร็จในเชิงคุณภาพอีกด้วย 5. ปัจจุบันมีทุนหมุนเวียนที่เข้าระบบการประเมินผลการดำเนินงานของกรมบัญชีกลาง จำนวน 98 ทุน และไม่เข้าระบบการประเมินจำนวน 18 ทุน ในจำนวนทุนที่ไม่เข้าระบบการประเมิน จำแนกเป็นทุนหมุนเวียนที่มีกฎหมายเฉพาะเกี่ยวกับการประเมิน จำนวน 9 ทุน และทุนหมุนเวียน ที่มีสถานะไม่พร้อมประเมินผลการดำเนินงาน 9 ทุน ซึ่งในจำนวนนี้จำนวน 3 ทุน เป็นทุนหมุนเวียน ที่อยู่ระหว่างเตรียมความพร้อมเข้าระบบการประเมินผลการดำเนินงานตั้งแต่ปีบัญชี 2562-2564 จำนวน 3 ทุน ประกอบด้วย 5.1 กองทุนเพื่อการพัฒนาการตรวจเงินแผ่นดิน จัดตั้งตามพระราชบัญญัติประกอบ รัฐธรรมนูญว่าด้วยการตรวจเงินแผ่นดิน พ.ศ. 2561 มีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2561 5.2 กองทุนส่งเสริมวิสาหกิจเพื่อสังคม จัดตั้งตามพระราชบัญญัติส่งเสริมวิสาหกิจ เพื่อสังคม พ.ศ. 2562 มีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 23 พฤษภาคม 2562 5.3 กองทุนพัฒนาเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก จัดตามพระราชบัญญัติเขต พัฒนาพิเศษภาคตะวันออก พ.ศ. 2561 มีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม 2561 6. การจัดทำรายงานการเงินของหน่วยงานของรัฐ ยังไม่สอดคล้องและเป็นไปตาม แนวปฏิบัติในการจัดทำรายงานการเงินภาพรวมสำหรับหน่วยงานของรัฐที่กระทรวงการคลังกำหนด ตามหนังสือที่ กค 0410.2/ว2 ลงวันที่ 28 มกราคม 2562 กำหนดให้หน่วยงานของรัฐที่ไม่ใช่ รัฐวิสาหกิจและทุนหมุนเวียน จัดทำบัญชีและรายงานการเงินตามมาตรฐานการบัญชีภาครัฐและ นโยบายการบัญชีภาครัฐ ที่กระทรวงการคลังกำหนดโดยให้หน่วยงานของรัฐที่ควบคุม (หน่วยงาน ระดับกรม) เป็นผู้รับผิดชอบในการจัดทำรายงานการเงินภาพรวม โดยนำรายงานการเงินของหน่วยงาน ภายใต้การควบคุมที่กฎหมายกำหนด หรือหน่วยงานที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมาย หรือตามนโยบาย ให้ดำเนินงานตามวัตถุประสงค์เดียวกัน สอดคล้องกัน หรือสนับสนุนกับภารกิจของหน่วยงานของรัฐ เช่น ทุนหมุนเวียน และหน่วยงานบริการแบบพิเศษที่ไม่มีฐานะเป็นนิติบุคคล หรือหน่วยงานอื่นใด ที่มีลักษณะดังกล่าวมารวมไว้ในงบการรวมด้วย ข้อสังเกตเกี่ยวกับระบบสารสนเทศ ปัจจุบันกรมบัญชีกลางในฐานะหน่วยงานกลางที่มีหน้าที่ในการ ควบคุม ดูแล และ ตรวจสอบการเบิกจ่ายเงินของหน่วยงานภาครัฐ การก่อหนี้ผูกพัน การนำเงินส่งคลัง และการถอนคืน เงินรายได้แผ่นดิน รวมทั้งพิจารณาทำความตกลงในการเบิกจ่ายเงินงบประมาณตามที่ส่วนราชการขอ ทำความตกลง จึงได้พัฒนาระบบการบริหารการเงินการคลังภาครัฐแบบอิเล็กทรอนิกส์ และกำกับ

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 112 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน ดูแลการบริหารการเงินการคลังภาครัฐแบบอิเล็กทรอนิกส์ พัฒนาระบบบริหารเงินนอกงบประมาณ ในด้านกำกับดูแล การติดตามประเมินผล การใช้จ่ายเงินนอกงบประมาณ การทบทวนประสิทธิภาพ และความจำเป็นในการดำเนินงานของเงินนอกงบประมาณอย่างเป็นระบบที่มีประสิทธิภาพ รวมทั้งการพัฒนากฎระเบียบที่เกี่ยวข้องในการกำกับและบริหารเงินนอกงบประมาณของหน่วยงาน ภาครัฐ เพื่อให้รัฐบาลสามารถติดตามการดำเนินงาน การใช้จ่ายงบประมาณ ตลอดจนการประเมินผล การดำเนินงานได้อย่างครอบคลุมทุกแหล่งเงิน จากการศึกษาพบว่า กรมบัญชีกลางได้พัฒนา ระบบต่าง ๆ ได้แก่ ระบบบริหารจัดการเงินการคลังภาครัฐแบบอิเล็กทรอนิกส์ (New GFMIS Thai) ระบบรายงานการเงินรวมขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและหน่วยงานภาครัฐ (Consolidated Financial Statement Program : CFS) ระบบบริหารจัดการเงินนอกงบประมาณ (Non-Budgetary Management System : NBMS) และระบบติดตามประเมินผลการดำเนินงานทุนหมุนเวียน (Revolving fund Evaluation system: RFES) มีข้อสังเกตที่เกี่ยวข้อง ดังนี้ 1. ระบบบริหารจัดการเงินนอกงบประมาณ (Non-Budgetary Management System : NBMS) กำกับดูแลในเพียงในส่วนของทุนหมุนเวียนเท่านั้น ยังไม่สามารถครอบคลุมเงินนอก งบประมาณประเภท เช่น เงินนอกในส่วนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่มีการบันทึกข้อมูลด้วย ระบบบัญชีคอมพิวเตอร์ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น e-LAAS ดังนั้น ข้อมูลเงินนอกในปัจจุบัน จึงมีเพียงทุนหมุนเวียนที่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของกรมบัญชีกลางเท่านั้น นอกจากนี้ ระบบดังกล่าว ยังไม่สามารถเชื่อมโยงกับระบบรายงานการเงินรวมขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและหน่วยงาน ภาครัฐ (Consolidated Financial Statement Program : CFS) และระบบบริหารจัดการเงินการคลัง ภาครัฐแบบอิเล็กทรอนิกส์ (New GFMIS Thai) 2. ระบบต่าง ๆ เหล่านี้มีฐานข้อมูลที่เชื่อมโยงกันบางส่วน เช่น งบประมาณรายจ่าย ประจำปีที่รัฐจัดสรรให้แก่ทุนหมุนเวียน ซึ่งยังไม่สามารถเชื่อมโยงข้อมูล และส่งต่อการดำเนินงาน ในส่วนที่เกี่ยวข้องกันอย่างเป็นระบบ ส่งผลให้การดำเนินงานขาดความต่อเนื่องไม่สามารถดำเนินงาน ได้อย่างมีประสิทธิภาพเท่าที่ควร และอาจเป็นเหตุการดำเนินงานของทุนหมุนเวียนมีความซ้ำซ้อน นอกจากนี้ ในการรายงานผลการดำเนินงานผ่านระบบติดตามประเมินผลการดำเนินงานทุนหมุนเวียน (Revolving fund Evaluation system: RFES) ยังขาดช่องทางการชี้แจงข้อผิดพลาดหรือเหตุของ การดำเนินงานไม่ครบถ้วนหรือเหตุของความล่าช้ากว่าระยะเวลาที่กำหนด เป็นเหตุให้ ทุนหมุนเวียนถูกปรับลดคะแนนวันละ 0.0500 คะแนน หรือสูงถูกปรับลดสูงสุดไม่เกิน 1.0000 คะแนน จากคะแนนรวมของผลการดำเนินงาน ข้อสังเกตเกี่ยวกับโครงสร้างและการดำเนินงาน 1. ในปีบัญชี 2565 สิ้นสุดวันที่ 30 กันยายน 2565 ทุนหมุนเวียนมีสินทรัพย์ สูงจำนวน 4,846,499.7954 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 28.55 ของ GDP และเป็นสัดส่วนสูงถึง ร้อยละ 156.34 ของงบประมาณรายจ่ายประจำปี โดยส่วนใหญ่เป็นเงินสด รายการเทียบเท่าเงินสด

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 113 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน และเงินลงทุนสูงถึง 4,096,799.5243 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 84.53 ของทุนหมุนเวียนที่มีสินทรัพย์ หรือสูงถึง 132.15 ของงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 การที่ทุนหมุนเวียน มีสินทรัพย์เป็นจำนวนมากอาจสะท้อนให้ทราบว่ามีระบบการควบคุมภายใน หรือระบบการบริหาร สินทรัพย์อย่างเหมาะสมและเพียงพอ แต่หากไม่นับรวมสินทรัพย์ส่วนใหญ่มาจากการจัดเก็บ เงินสมทบของสมาชิกกองทุนที่มีกำหนดระยะเวลาการชำระคืนตามกฎหมาย ซึ่งในที่นี้หมายถึง กองทุนประกันสังคม และกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ แล้วพบว่า ทุนหมุนเวียนมีเงินสด รายการเทียบเท่าเงินสด และเงินลงทุน จำนวน 586,879.9903 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 14.33 ของเงินสดฯ หรือจำนวนร้อยละ 18.93 ของงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 กรณีที่ทุนหมุนเวียนที่ขอรับจัดสรรงบประมาณหากมีเงินสด รายการเทียบเท่าเงินสด และ เงินลงทุนสะสมไว้ที่สถาบันการเงินจำนวนมาก หรือหากทุนหมุนเวียนนำเงินสดฯ ที่สะสมไว้มาใช้ แทนการขอรับจัดสรรงบประมาณ หรือสมทบงบประมาณรายจ่ายประจำปี อาจทำให้ประหยัด งบประมาณ และทำให้รัฐเสียโอกาสจากการนำงบประมาณไปใช้พัฒนาประเทศด้านอื่น ๆ 2. ทุนหมุนเวียนที่มีการดำเนินงานในลักษณะที่คล้ายคลึงกัน ยังไม่สามารถบูรณาการ ทำงาน โดยไม่สามารถส่งต่อเป้าหมายการดำเนินงานตามห่วงโซ่คุณค่า (Value Chain : ต้นน้ำ - กลางน้ำ - ปลายน้ำ) ซึ่งทุนหมุนเวียนอาจจำเป็นต้องกำหนดกรอบในการดำเนินงานให้มีความ เชื่อมโยงกันในด้านต่าง ๆ ที่จะสามารถขับเคลื่อนนโยบายของรัฐให้ตอบสนองความต้องการ และเกิด ประโยชน์สูงสุดต่อประชาชน 5.2 ข้อเสนอแนะจากการศึกษา จากผลการศึกษา และข้อสังเกตในการศึกษา ผู้ศึกษามีข้อเสนอแนะในส่วนที่เกี่ยวข้อง 2 ส่วน จำแนกประเด็นที่เกี่ยวข้อง ดังนี้ 5.2.1 ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย 1. หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรมีการทบทวนและปรับปรุงกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับ เพื่อให้สอดคล้องกับสถานการณ์ในปัจจุบัน ให้การบังคับใช้กฎหมายมีเอกภาพสามารถสนับสนุน ในการดำเนินงานของทุนหมุนเวียนเป็นในทิศทางเดียวกัน มีมาตรฐานเดียวกัน ซึ่งจะส่งผลให้ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งในส่วนของการจัดสรรงบประมาณ การติดตามประเมินการดำเนินงาน การใช้จ่ายงบประมาณ รวมไปถึงหน่วยงานที่มีหน้าที่ตรวจสอบรายงานการเงินสามารถดำเนินงาน ตามหน้าที่ได้อย่างสะดวก รวดเร็ว ถูกต้อง ครบถ้วน และครอบคลุมทุกทุนหมุนเวียนทั้งที่มีสถานะ เป็นนิติบุคคลและไม่มีสถานะเป็นนิติบุคคล 2. หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรกำหนดนโยบาย และทบทวนร่วมกัน เพื่อกำหนด หลักเกณฑ์การประเมินผลการดำเนินงานของทุนหมุนเวียน ที่จะสะท้อนให้ทราบถึงผลการดำเนินงาน ของทุนหมุนเวียนได้อย่างเหมาะสมครบถ้วนครอบคลุมโดยคำนึงถึงผลสัมฤทธิ์ในการดำเนินงาน

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 114 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน ตามวัตถุประสงค์การจัดตั้งทุนหมุนเวียนเป็นสำคัญ ตลอดจนพิจารณาการประเมินผลสัมฤทธิ์ ในการดำเนินงานผ่านการสำรวจความพึงพอใจจากผู้รับบริการหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง 3. หน่วยงานที่เกี่ยวข้องศึกษาหรือกำหนดแนวทางการเชื่อมโยงข้อมูลจากระบบ สารสนเทศที่มีอยู่ในปัจจุบัน อันได้แก่ ระบบการจัดการงบประมาณอิเล็กทรอนิกส์(e-Budgeting) ระบบบริหารจัดการเงินการคลังภาครัฐแบบอิเล็กทรอนิกส์ (New GFMIS Thai) ระบบบริหารจัด การเงินนอกงบประมาณ (Non-Budgetary Management System : NBMS) ระบบรายงานการเงิน รวมขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและหน่วยงานภาครัฐ (Consolidated Financial Statement Program : CFS) และระบบบัญชีคอมพิวเตอร์ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (e-LAAS) ให้เกิดการบูรณาการข้อมูลในส่วนที่เกี่ยวข้องอย่างครอบคลุมทุกมิติของเงินนอกงบประมาณ ตัวอย่างเช่น ข้อมูลงบประมาณรายจ่ายประจำปี ข้อมูลผลการดำเนินงาน ข้อมูลผลการเบิกจ่าย งบประมาณ ข้อมูลการประเมินผลการดำเนินงาน รวมไปถึงข้อมูลการตรวจสอบต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง และกำหนดให้มีช่องทางการสื่อสารระหว่างทุนหมุนเวียนเพื่อให้เกิดการแลกเปลี่ยน ปรึกษาหารือ ในประเด็นปัญหาการดำเนินงาน ให้สามารถส่งต่อเป้าหมายการดำเนินงานตามห่วงโซ่คุณค่า (Value Chain : ต้นน้ำ - กลางน้ำ - ปลายน้ำ) โดยอาจจำเป็นต้องกำหนดกรอบในการดำเนินงาน ให้มีความเชื่อมโยงกันในด้านต่าง ๆ ที่จะสามารถขับเคลื่อนนโยบายของรัฐให้ตอบสนองความต้องการ และเกิดประโยชน์สูงสุดต่อประชาชนได้อย่างครบถ้วนครอบคลุม และลดความซ้ำซ้อนในการ ดำเนินงานนำไปสู่การทบทวนความจำเป็นและเหมาะสมในการดำรงอยู่ของทุนหมุนเวียน 4. หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการจัดตั้งทุนหมุนเวียนควรพิจารณาอย่างรอบคอบ ถึงต้นทุนที่เกี่ยวข้อง ณ วันจัดตั้ง และภาระงบประมาณที่จะเกิดขึ้นในอนาคต รวมถึงพิจารณาความ ซ้ำซ้อนในการดำเนินงานกับทุนหมุนเวียนที่จัดตั้งแล้วในปัจจุบัน พร้อมกำหนดแนวทางในการยุบรวม และยุบเลิกทุนหมุนเวียนที่ไม่มีความจำเป็น หรือดำเนินการบรรลุความวัตถุประสงค์การจัดตั้ง ครบถ้วนแล้ว นอกจากการจัดตั้งทุนหมุนเวียนควรกำหนดแผนการดำเนินงานและแผนการใช้จ่ายเงิน ระยะยาว ที่กำหนดเป้าหมาย หรือเงื่อนไขและปัจจัยในการดำเนินงานโดยไม่ขอรับอุดหนุนงบประมาณ จากรัฐ เพื่อแสดงให้เห็นถึงศักยภาพของทุนหมุนเวียนและความอิสระในการพึ่งตนเองในอนาคต 5. ควรกำหนดนโยบายในส่วนที่เกี่ยวข้องกับความมั่นคง ขวัญและกำลังใจในการทำงาน โดยกำหนดเส้นทางความก้าวหน้าในอาชีพ (Career Path) ให้เป็นตามความรู้ ความสามารถ สำหรับ ปรับหรือเลื่อนอัตราค่าตอบแทนให้สูงขึ้น ในการปฏิบัติหน้าที่ของพนักงานทุนหมุนเวียน สร้างความ เชื่อมั่นให้พนักงานของทุนหมุนเวียนและลดความเสี่ยงในการลาออกจากงานของพนักงาน 5.2.2 ข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติ 1. การพิจารณาจัดสรรงบประมาณ ควรพิจารณาถึงเงินสด รายการเทียบเท่าเงินสด และเงินลงทุนต่าง ๆ ของทุนหมุนเวียน ร่วมกับหนี้สิน ภาระผูกพัน และค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน ของทุนหมุนเวียนด้วย และต้องคำนึงถึงรายได้ดอกเบี้ยจากสถาบันการเงิน เพราะหากทุนหมุนเวียน

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 115 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน ได้รับจากสถาบันการเงินมีจำนวนมากพอก็สามารถนำมาใช้สมทบงบประมาณรายจ่ายประจำปี ได้เช่นกัน หากทุนหมุนเวียนได้รับจัดสรรงบประมาณแล้วมีงบประมาณเหลือจ่ายสะสมไว้จำนวนมาก อาจสะท้อนถึงประสิทธิภาพของการบริหารและการใช้จ่ายเงินงบประมาณ อีกทั้งอาจเกิดความเสี่ยง จากการเสียโอกาสในการใช้งบประมาณไปดำเนินงานตามนโยบายในด้านต่าง ๆ ได้ 2. หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรให้ความรู้ ให้คำปรึกษาทุนหมุนเวียนด้วยการจัดทำ แผนการฝึกอบรมเกี่ยวกับการเงิน การบัญชี อย่างต่อเนื่องและสม่ำเสมอ เพื่อลดข้อผิดพลาดในการนำ ข้อมูลผ่านระบบการกำกับดูแล และระบบติดตามผลการดำเนินงานที่เกี่ยวข้อง และช่วยให้การจัดทำ รายงานการเงินของทุนหมุนเวียนมีความถูกต้อง ครบถ้วน ตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป 3. นอกจากการจัดทำประมาณการรายรับ-รายจ่าย แล้วทุนหมุนเวียนควร พิจารณาแนวทางการลดภาระงบประมาณรายจ่ายประจำปีหรือความสามารถในการดำเนินงานได้ โดยไม่ขอรับจัดสรรงบประมาณ โดยเพิ่มศักยภาพในการสร้างรายได้จากการดำเนินงานหรือ นำทรัพย์สินที่มีอยู่ไปสร้างรายได้ อันจะนำไปสู่การพึ่งตนเองได้ในอนาคต 4. การจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปีให้แก่ทุนหมุนเวียนควรพิจารณาถึง ข้อมูลในรายงานการประเมินผลการใช้จ่ายเงินและทรัพย์สิน ที่จัดทำโดยสำนักงานการตรวจเงิน แผ่นดิน แสดงให้ทราบถึงความสามารถของการใช้จ่ายทรัพย์สินของทุนหมุนเวียนว่าถูกใช้จ่ายไป เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ อย่างมีประสิทธิภาพ ประหยัด คุ้มค่า และเป็นไปตามเป้าหมายการ ดำเนินงานที่กำหนดไว้ นำไปสู่การจัดสรรงบประมาณรายจ่าย 5. ทุนหมุนเวียนควรเพิ่มช่องทางการเข้าถึงบริการต่าง ๆ ของโดยการประชาสัมพันธ์ สร้างการรับรู้บทบาท อำนาจหน้าที่ของทุนหมุนเวียนด้วยสื่อออนไลน์ สถานีวิทยุท้องถิ่น สื่ออิเล็กทรอนิกส์ซึ่งมีต้นทุนที่ค่อนข้างต่ำแต่สามารถเข้าถึงผู้รับบริการได้อย่างครอบคลุมและทั่วถึง อันจะส่งเสริมให้การดำเนินงานของทุนหมุนเวียนบรรลุเป้าหมายและวัตถุประสงค์การจัดตั้งได้อย่างมี ประสิทธิภาพ นอกจากนี้ควรเน้นการมีส่วนร่วมระหว่างผู้รับบริการภาคประชาชนให้มากขึ้นผ่าน การสำรวจความพึงพอใจเชิงคุณภาพ เพื่อนำข้อมูลมาปรับปรุงกระบวนการทำงานของทุนหมุนเวียน ให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น __________________________________

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 116 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน บรรณานุกรม กรมบัญชีกลาง. (2558). คู่มือการบัญชีภาครัฐ. สืบค้น 12 มกราคม 2566 จาก http://www.pdmo.go.th/internal-audit/upload/regulation/file_161012115539.pdf ___________. (2564). คู่มือระบบประเมินผลการดำเนินงานทุนหมุนเวียน สำหรับให้ ทุนหมุนเวียนใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ. สืบค้น 20 กุมภาพันธ์ 2566 จากhttps://nbms.cgd.go.th/contentNew/knowledge?typeId=10 ___________. (2564). ระบบบริหารจัดการเงินนอกงบประมาณ ( Non-Budgetary Management System). สืบค้น 20 กุมภาพันธ์ 2566 จาก https://www.cgd.go.th/ CGDFile/Knowledge/jhdhvmvp3ktqo3abup9golblt1mqnoba.pdf ___________. (2565). คู่มือระบบติดตามประเมินการดำเนินงานทุนหมุนเวียน (Revolving Fund Evaluation System : RFES). สืบค้น 20 กุมภาพันธ์ 2566 จาก https://www.cgd-rfes. com/api/storage/upload/e07ce7c2-78d9-4cc0-b831-77f948320d94.pdf ___________. (2565). การวิเคราะห์สถานะเงินนอกงบประมาณ. ในเอกสารประกอบโครงการ พัฒนาศักยภาพบุคลากรเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของสำนักงบประมาณ ของรัฐสภา เรื่อง การวิเคราะห์ข้อมูลด้านการงบประมาณและเศรษฐกิจเชิงวิชาการ. กรุงเทพฯ : สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. กรมบัญชีกลาง, กองกำกับและพัฒนาระบบเงินนอกงบประมาณ (19 มีนาคม 2561). เรื่อง การจัดทำ รายละเอียดข้อมูลขอตั้งทุนหมุนเวียน [หนังสือราชการ]. (0406.2/ว 145). เฉลิมขวัญ ครุฑบุญยงค์. (2554). การวิเคราะห์รายงานทางการเงิน(Financial statement analysis). พิมพ์ครั้งที่ 1 กรุงเทพฯ : ซีเอ็ดยูเคชั่น. ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. (2556).Financial Statement Analysis.กรุงเทพฯ : ตลาดหลักทรัพย์ แห่งประเทศไทย. ___________. (2559). คัมภีร์วิเคราะห์งบการเงิน. กรุงเทพฯ : ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. ___________. (2554). เครื่องมือเพื่อการวิเคราะห์การลงทุน การวิเคราะห์งบการเงิน. กรุงเทพฯ : ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. ___________. (2545). เทคนิคการวิเคราะห์งบการเงินบริษัทจดทะเบียน. พิมพ์ครั้งที่ 3. ส่วนสิ่งพิมพ์ ฝ่ายสื่อสารองค์กรตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. ทนุพงศ์ ขันติกุล (2560) การใช้เงินนอกงบประมาณที่ไม่ใช่เงินคงคลังของสำนักงาน กสทช. (วิทยานิพนธ์นิติศาสตร์มหาบัณฑิต) มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, สาขากฎหมายมหาชน.

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 117 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน บรรณานุกรม (ต่อ) นนทกร เกรียงศิริ. (2560). การวิเคราะห์กฎหมายเกี่ยวกับการบริหารเงินนอกงบประมาณของ ประเทศไทย, (วิทยานิพนธ์นิติศาสตร์มหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, สาขากฎหมายมหาชน. “ประกาศกระทรวงการคลัง เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขอจัดตั้งทุนหมุนเวียน” (8 มกราคม 2561). ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 135 ตอนพิเศษ 4 ง, น. 2. “ประกาศกระทรวงการคลัง เรื่อง มาตรฐานการบัญชีภาครัฐและนโยบายการบัญชีพ พ.ศ. 2561” (20 กันยายน 2561). ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 135 ตอนพิเศษ 231 ง, น. 9-10. “ประกาศกระทรวงการคลัง เรื่อง มาตรฐานการบัญชีภาครัฐและนโยบายการบัญชีพ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2564” (20 เมษายน 2564). ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 138 ตอนพิเศษ 84 ง, น. 17-18. “ประกาศสภาวิชาชีพบัญชี ที่ 14/2560 เรื่อง มาตรฐานการบัญชี ฉบับที่ 1 (ปรับปรุง 2560) เรื่อง การนำเสนองบการเงิน” (26 กันยายน 2560). ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 134 ตอนพิเศษ 236 ง, น. 5. เพชรี ขุมทรัพย์. (2554). วิเคราะห์งบการเงินหลักและการประยุกต์ (พิมพ์ครั้งที่12 ฉบับปรับปรุง แก้ไข). กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. “พระราชบัญญัติการบริหารทุนหมุนเวียน พ.ศ. 2558” (25 กันยายน 2558). ราชกิจจานุเบกษา, เล่มที่ 132 ตอนที่ 92 ก, น. 1-11. “พระราชบัญญัติเงินคงคลัง พ.ศ. 2491” (12 กุมภาพันธ์ 2491). ราชกิจจานุเบกษา, เล่มที่ 9 ตอนที่ 1 พ, น. 2. “พระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2561” (11 พฤศจิกายน 2561). ราชกิจจานุเบกษา, เล่มที่ 135 ตอนที่ 92 ก, น. 1-18. “พระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2502” (27 ตุลาคม 2502). ราชกิจจานุเบกษา, เล่มที่ 76 ตอนที่ 98, น. 10-11. “พระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลัง พ.ศ. 2561” (19 เมษายน 2561). ราชกิจจานุเบกษา, เล่มที่ 135 ตอนที่ 27 ก, น. 1-23. “พระราชกฤษฎีกาการกำหนดจำนวนเงินสะสมสูงสุด และการนำทุนหรือผลกำไรส่วนเกินของทุน หมุนเวียนส่งคลังเป็นรายได้แผ่นดิน พ.ศ. 2561” (26 มกราคม 2561). ราชกิจจานุเบกษา, เล่มที่ 115 ตอนที่ 4 ก, น. 4-6 “พระราชกฤษฎีกาการกำหนดจำนวนเงินสะสมสูงสุด และการนำทุนหรือผลกำไรส่วนเกินของทุน หมุนเวียนส่งคลังเป็นรายได้แผ่นดิน พ.ศ. 2565” (18 กรกฎาคม 2565). ราชกิจจานุเบกษา, เล่มที่ 139 ตอนที่ 44 ก, น. 14-16

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 118 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน บรรณานุกรม (ต่อ) ภาวิน ศิริประภานุกูล. (2558). กองทุนนอกงบประมาณของประเทศไทย. สืบค้น 4 พฤษภาคม 2566 จาก https://thaipublica.org/2015/08/pawin-25 อมรรัตน์ อภินันท์มหกุลและพิสิทธิ์ พัวพันธ์. (2560). การประเมินความโปร่งใสทางการคลังของ ทุนหมุนเวียนเพื่อส่งเสริมความยั่งยืนทางการคลังของประเทศไทย.สืบค้น 10 ตุลาคม 2565 จาก https://doi.nrct.go.th/ListDoi/Download/589125/d8652ef707c0f6f4a3195 a82a72d5bed?Resolve_DOI=10.12755/TRF.res.2017.10 “ระเบียบกระทรวงการคลัง ว่าด้วยเงินทดรองราชการ พ.ศ. 2562” (13 พฤษภาคม 2562). ราชกิจจานุเบกษา, เล่มที่ 136. ตอนพิเศษ 120 ง, น. 30-35 “ระเบียบกระทรวงการคลัง ว่าด้วยการเบิกเงินจากคลังการรับเงิน การจ่ายเงิน การเก็บรักษาเงิน และ การนำเงินส่งคลัง พ.ศ. 2562” (13 พฤษภาคม 2562). ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 136 ตอนพิเศษ 120 ง, น. 9-29. รัตนา วงศ์รัศมีเดือน. (2550). บัญชีเพื่อการจัดการ (Managerial Accounting). พิมพ์ครั้งที่ 5 กรุงเทพฯ : เสมาธรรม. สำนักงานราชบัณฑิตยสถาน. (2553).สถานะ-ฐานะ. สืบค้น 25 กุมภาพันธ์ 2566 จาก http://legacy.orst. go.th/?knowledges=%E0%B8%AA%E0%B8%96%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0% B8%B0-%E0%B8%90%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%B0-%E0%B9%96-%E0 %B8%A1%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B8%A1-%E0% B9%92%E0%B9%95%E0%B9%95%E0%B9%93 สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2557). ย่อคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูฐที่ 3–4/2557. สืบค้น 15 มกราคม 2566 จากhttp://web.krisdika.go.th/data/comment_concourt/2557/cc_26293.pdf สำนักงบประมาณของรัฐสภา. (2561). การวิเคราะห์งบการเงินองค์การมหาชน. กรุงเทพฯ : สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร, สำนักการพิมพ์. ___________. (2563). ภาพรวมทุนหมุนเวียน ปี 2564. กรุงเทพฯ : สำนักงานเลขาธิการสภา ผู้แทนราษฎร, สำนักการพิมพ์. ___________. (2565). รายได้เงินนอกงบประมาณกับการสมทบงบประมาณรายจ่ายประจำปี. กรุงเทพฯ : สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร, สำนักการพิมพ์. สุปรียา แก้วละเอียด (2563). กฎหมายการคลัง : ภาคงบประมาณแผ่นดิน. กรุงเทพฯ : วิญญูชน. ___________. (2560). โครงการตำราและเอกสารประกอบการสอน คณะนิติศาสตร์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ “กฎหมายงบประมาณของประเทศไทย”. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 119 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน บรรณานุกรม (ต่อ) สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (ม.ป.ป). เงินนอกงบประมาณ. สืบค้น 15 มกราคม 2566, จาก https://www.parliament.go.th/ewtcommittee/ewt/budget/download/ article/article_20181119104845.pdf สำนักงบประมาณ. (2560). เอกสารงบประมาณอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2560. สืบค้น 12 มกราคม 2566, จาก https://www.bb.go.th/topic3.php?catID=865&gid=862&mid=545 ___________. (2560). เอกสารงบประมาณอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2561. สืบค้น 12 มกราคม 2566, จาก https://www.bb.go.th/topic3.php?catID=863&gid=862&mid=545 ___________. (2561). เอกสารงบประมาณอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2562. สืบค้น 12 มกราคม 2566, จาก https://www.bb.go.th/topic3.php?catID=1151&gid=862&mid=545 ___________. (2563). เอกสารงบประมาณอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2563. สืบค้น 12 มกราคม 2566, จาก https://www.bb.go.th/topic3.php?catID=1364&gid=862&mid=545 ___________. (2564). เอกสารงบประมาณอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2564. สืบค้น 12 มกราคม 2566, จาก https://www.bb.go.th/topic3.php?catID=1337&gid=862&mid=545 ___________. (2565). เอกสารงบประมาณอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2565. สืบค้น 12 มกราคม 2566, จาก https://www.bb.go.th/topic3.php?catID=1364&gid=862&mid=545 ___________. (2565). เอกสารงบประมาณอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2566. สืบค้น 12 มกราคม 2566, จาก https://www.bb.go.th/topic3.php?catID=1382&gid=862&mid=545 อรพิน ผลสุวรรณ์ สบายรูป และคณะ(2552). โครงการศึกษาวิจัย เรื่อง“การศึกษากฎหมายเกี่ยวกับ มาตรฐานกลางทางการเงินการคลังและการงบประมาณ”. กรุงเทพมหานคร : อุดมศึกษา. อรพิน ผลสุวรรณ์สบายรูป. (2557). โครงการตำราและเอกสารประกอบการสอน คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ “กฎหมายการคลัง”. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ : โครงการตำรา และเอกสารประกอบการสอน คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. __________________________________

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา 120 เงินนอกงบประมาณ : สถานะทางการเงินของทุนหมุนเวียน สำนักงบประมาณของรัฐสภา สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร www.parliament.go.th/pbo "วิเคราะห์งบประมาณอย่างมืออาชีพ เป็นกลาง และสร้างสรรค์”