modul bahasa jawa

MODUL BAHASA JAWA

KURIKULUM DARURAT COVID 19

KELAS

2

Tim Penulis Modul Bahasa Jawa
Dinas Pendidikan Kabupaten Probolinggo

Tahun 2021

Pambuka

Puji syukur kita aturaken dhumateng ngarsanipun Gusti Ingkang
Maha Agung, awit saking limpahan rahmatipun, tim panyerat modul saged
ngrampungaken modul pamulangan Basa Jawi kanthi sae.

Modul punika minangka referensi kangge nglaksanakaken
pamulangan kelas 2 kanthi pendekatan pembelajaran ingkang ramah
siswa.

Salajengipun, kita ngaturaken matur nuwun dumateng:
1. Bapak Kepala Dinas Pendidikan ingkang sampun mbimbing kita ing

pengembangan keprofesian lumantar workshop.
2. Ibu Kasi Pembinaan SD ingkang sampun handayani kita awujud

program workshop.
3. Ibu Kepala Kurikulum saha pambiji ingkang sampun nyengkuyung

pelaksanaan panyusunan modul Bahasa Jawi.
4. Narasumber ingkang sampun mbimbing anggenipun nyusun modul

saha bahan ajar kanthi sae.
Kawula mangertos bilih modul punika taksih kathah kekiranganipun,
pramila kritik saha saran sanget kula tengga amrih sampurnanipun modul
punika.`

Desember 2021
Penulis

DAFTAR ISI

Halaman sampul ..........................................................................................i
Pambuka ..................................................................................................... ii
Daftar Isi .................................................................................................... iii
Katrangan Modul..........................................................................................
Peta Konsep ................................................................................................
Pigunane Modul ...........................................................................................
Wulangan 1..................................................................................................
Pasinaon 1 ...................................................................................................
Pasinaon 2 ...................................................................................................
Pasinaon 3 ...................................................................................................
Pasinaon 4 ...................................................................................................
Pasinaon 5 ...................................................................................................
Pasinaon 6 ...................................................................................................
Pasinaon 7 ...................................................................................................
Tes Sumatif Wulangan 1..............................................................................
Wulangan 2..................................................................................................
Pasinaon 1 ...................................................................................................
Pasinaon 2 ...................................................................................................
Pasinaon 3 ...................................................................................................
Pasinaon 4 ...................................................................................................
Pasinaon 5 ...................................................................................................
Pasinaon 6 ...................................................................................................
Pasinaon 7 ...................................................................................................
Tes Sumatif Wulangan 2..............................................................................
Wulangan 3..................................................................................................
Pasinaon 1 ...................................................................................................
Pasinaon 2 ...................................................................................................
Pasinaon 3 ...................................................................................................
Pasinaon 4 ...................................................................................................
Pasinaon 5 ...................................................................................................
Pasinaon 6 ...................................................................................................
Tes Sumatif Wulangan 3..............................................................................
Kunci Jawaban Tes Sumatif Wulangan 3 ....................................................
Wulangan 4..................................................................................................
Pasinaon 1 ...................................................................................................
Pasinaon 2 ...................................................................................................
Pasinaon 3 ...................................................................................................
Pasinaon 4 ...................................................................................................
Pasinaon 5 ...................................................................................................
Pasinaon 6 ...................................................................................................

Tes Sumatif Wulangan 4..............................................................................
Kunci Jawaban Tes Sumatif Wulangan 4 ....................................................
Daftar Pustaka .............................................................................................

Katrangan Modul

Modul iki njentrekake babagan :
 Gambar
 Teks cerita guyub rukun
 Sawara jejeg lan miring

Modul iki uga di lengkapi :
 Teks cerita
 Ringkasan materi
 Soal formatif

WULANGAN 1
Guyup rukun

Peta Konsep Modul

Pawulangan 1 1. Ngematake gambar kegiatan
sabendino

2. Ngidentifikasi gambar kegiatan
sabendino

3. Nyebutake ukara sing cocok karo
gambar kegiatan sabendina

4. Njlentrehake isine ukara miturut
gambar

5. Mirengaken cara ngucapake
ukara adhedhasar gambar

6. gawe ukara miturut gambar
kegiatan sabendina

7. Maca ukara miturut gambar sing
cocok karo kegiatan sabendina

8. Nulis ukara miturut gambar sing
cocok karo kegiatan sabendina

Pawulangan2 1.Ngematake teks cerita kegiatan
sabendino ing omah

22.. Ngid.e..ntifikasi teks cerita
kegiatan sabendino ing omah

3. Nyebutake isine teks cerita
kegiatan sabendino ing omah

4. Njlentrehake isine teks cerita
kegiatan sabendina ing omah

5. Nganalisis teks cerita kegiatan
sabendina ing omah

6. Maca teks cerita kegiatan
sabendina ing omah

7. Nulis teks cerita kegiatan
sabendina ing omah

Pawulangan 3 1.Ngematake gambar lan tulisan.

2.Nyebutake swara jejeg lan miring
3. Njlentrehake swara jejeg lan

miring
4. Niruake swara jejeg lan miring

5. Nulis swara jejeg lan miring

Pawulangan 4 1.Ngematake gambar lan tulisan.

2.Nyebutake swara jejeg lan miring

3. Njlentrehake swara jejeg lan
miring

4. Niruake swara jejeg lan miring

Pawulangan 5 5. Nulis swara jejeg lan miring

1. Ngidentifikasi Pangucapan swara
jejeg lan miring

2.Nyebutake pangucapan swara
jejeg lan miring

3. Njlentrehake pangucapan swara
jejeg lan miring

4.Nganalisis pangucapan swara
jejeg lan miring

5.Niruake pangucapan swara jejeg
lan miring

Pawulangan 6 1. Ngidentifikasi Pangucapan swara
jejeg lan miring

2.Nyebutake pangucapan swara
jejeg lan miring

3. Njlentrehake pangucapan swara
jejeg lan miring

4.Nganalisis pangucapan swara
jejeg lan miring

5.Niruake pangucapan swara jejeg
lan miring

Pawulangan 7 1. Ngidentifikasi Pangucapan swara
jejeg lan miring

2. Nyebutake pangucapan swara
jejeg lan miring

3. Njlentrehake pangucapan swara
jejeg lan miring

4. Nganalisis pangucapan swara
jejeg lan miring

5. Niruake pangucapan swara
jejeg lan miring

Tujuan Pembelajaran 1

Sakwise ngematake gambar lingkungan murid bisa :

1. Ngidentifikasi unen-unen basa saka wacan 1 sing

dirungokake kanthi teliti

2. Nyebutake unen-unen basa saka wacan 1 sing dirungokake

kanthi bener

3. Njelentrekake unen-unen basa saka wacan 1 sing

dirungokake kanthi bener

4. Nganalisis unen-unen basa saka wacan 1 sing dirungokake

kanthi teliti

5. Nulis suku kata saka wacan 1 kanthi bener lan rapi

6. Men Mengidentifikasi bunyi bahasa dari teks 1 yang didengar

dengan teliti

7. Menyebutkan bunyi bahasa dari teks 1 yang didengar dengan

benar Pawulangan 1

8. Menjelaskan bunyi bahasa dari teks 1 yang didengar dengan

benar

A91.0y.oMMneenngguealimnsasaluitskaiuskbkeautnayidbaarihtaeskasd1adrietnegkasn1byeannagrddiadnenragpari dengan teliti

11.Mengidentifikasi bunyi bahasa dari teks 1 yang didengar dengan

teliti

12.Menyebutkan bunyi bahasa dari teks 1 yang didengar dengan

benar

13.Menjelaskan bunyi bahasa dari teks 1 yang didengar dengan

benar

14.Menganalisis bunyi bahasa dari teks 1 yang didengar dengan teliti

15.Menulis suku kata dari teks 1 dengan benar dan rapi

1. gidentifikasi bunyi bahasa dari teks 1 yang didengar dengan

teliti

2. Menyebutkan bunyi bahasa dari teks 1 yang didengar dengan

benar Guyub Rukun Ing Omah

3. Menjelaskan bunyi bahasa dari teks 1 yang didengar dengan

Dina sabtu Sbietinalarn Edo melu gotong royong ing lingkungan omah, Siti

4. Menganalisis bunyi bahasa dari teks 1 yang didengar dengan

lan Edo meltuelitgiotong royong rong jam. Seneng banget melu gotong

royong, g5.otoMnegnulirsosyuokunkgatandgagriatmekpsa1ndgeankgaen bgeanwaredaann raspini g abot amarga

6.

kabeh padha tulung tinulung. Ibu nyapu latar, Edo mbuang sampah lan

bapak ngumpulake barang bekas, kabeh kerja kanthi semangat.

Wangsulana pitakon-pitakon ing ngisor iki !

1. Apa irah-irahane wacan ing dhuwur iku !
2. Sapa sing nyapu latar ?
3. Dina apa dianakake kegiatan gotong royong ?

Ayo diterangake tegese tembung-tembung ing ngisor iki !

1. Gotong royong :
…………………………………………………………….......

2. Nggampangake :
………………………………………………………………...

3. Tulung-tinulung :
…………………………………………………………………

4. Guyub rukun :
…………………………………………………………………

Ayo nulis tembung

Ayo sinau nulis tembung sing becik. Supaya cetha , coba delengen thulada ing
ngisor !

Thuladha : Sapi

Sa – pi

S-a-p-i

Sa – pi

Sapi

Garapen kaya tuladha .

1. Gotong : ………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………..

2. Royong : ………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………..

3. Rukun : …………………………………………………………………………
………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………..

4. Bapak : …………………………………………………………………………
………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………
………………………………………………………………………..

Tujuan Pembelajaran 2

Sakwise ngematake gambar murid bisa :
1. Ngematake teks cerita kegiatan sabendino ing omah
2. Ngidentifikasi teks cerita kegiatan sabendino ing omah
3. Nyebutake isine teks cerita kegiatan sabendino ing omah

4. Njlentrehake isine teksPceariwtaukleagniagtaanns2abendina ing omah

5. Nganalisis teks cerita kegiatan sabendina ing omah
6. Maca teks cerita kegiatan sabendina ing omah
7. Nulis teks cerita kegiatan sabendina ing omah

Ayo ngematake wacan

Kegiatan Dayu saben isuk

Halooo…jenengku Dayu, aku saiki kelas 2 , Ibu lan
bapakku sing tresna banget marang aku tansah
nggatekake aku . Ibu tansah nggugah kula saben jam 5
isuk , lajeng kula enggal nata amben , mboten kesupen
kulo tansah ngrewangi ibu nyapu ing ngomah , kula
nindakake kanthi remen. Bapak tansah ngalem kula
amargi kula tansah cepet anngenipun nindaake
pedamelan. Jam 6.30 aku mangkat sekolah ora lali
nggango masker

Wangsulana pitakon-pitakon ing ngisor iki !
1. Sapa sing cerita ing wacan dhuwur?
2. Apa sebabe Bapak tresna kalian Dayu?
3. Coba tulisen kegiatan Dayu saben isuk !

1. ….
2. ….
3. ….

Nulis ukara

Siti lagi . . ..

Siti lagi . . .

Siti lan ibu lagi .. ..

Ayo ngurutne gambar ing ngisor!
Ayo Nyritakake gambar

Tujuan Pembelajaran 3

Sakwise ngematake gambar murid bisa :
1.Ngematake gambar lan tulisan.
2.Nyebutake swara jejeg lan miring
3. Njlentrehake swara jejeg lan miring
4. Niruake swara jejeg lan miring
5. Nulis swara jejeg lan miring

Pawulangan 3

Ayo ngematake

Dolanan Bebarengan
Bima duwe kanca akeh.
Saben sore Bima lan kanca-kancane dolanan bebarengan.
Dolanane werna-werna.
Ana egrang, jamuran, bal-balan, kasti, beteng-betengan, lan liya-liyane.
Sore kuwi bocah-bocah padha dolanan jamuran.
Bocah-bocah atine seneng.
Nalika dolanan ora ana sing tukaran.
Bocah-bocah wis ngerti yen tukaran kuwi ora apik.
Dhawuhe bu guru rukun agawe santosa.

Wangsulana pitakon-pitakon ing ngisor iki !

1. Apa irah-irahan wacan ing dhuwur?
2. Bima lan kanca-kancane dolanan apa?
3. Apa dhawuhi bu guru?

Tulisen swara jejeg sing ana wacan ing dhuwur !

1. ……
2. ……
3. …..

Tembung-tembung ing ngisor iki wacanen kanthi bener!

1. Bocah
2. Kanca
3. Dolanan

Ayo tulisen nganggo ejaan sing bener!

No Gambar
1

……………….

2
……………….

3
……………….

Tujuan Pembelajaran 4

Sakwise ngematake gambar murid bisa :
1. Ngematake gambar lan tulisan.
2. Nyebutake swara jejeg lan miring
3. Njlentrehake swara jejeg lan miring
4. Niroake swara jejeg lan miring
5. Nulis swara jejeg lan miring

Pawulangan 4

Ayo ngematake

Layangan
Nalika preian bocah-bocah seneng banget.
Pas preian bocah-bocah padha dolanan.
Aku seneng dolanan layangan.
Anggonku dolanan layangan ana ing lapangan.
Lapangane ing mburi omahku.
Kajaba dolanan layangan, aku uga seneng bal-balan.
Kabeh padha seneng dolanan.
Dolanan ing lingkunganku pancen nyenengake banget.

Wangsulana pitakon-pitakon ing ngisor iki !

1. Ing ngendi anggonku dolanan layangan?
2. Kajaba dolanan layangan, aku uga seneng dolanan apa?
3. Kepriye perasaan bocah-bocah?

Tulisen swara miring sing ana wacan ing dhuwur
!

1. ……..
2. …….
3. …….

Tembung-tembung ing ngisor iki wacanen kanthi cetha!

1. Seneng kabeh
2. Ana ing lapangan
3. Bapak tuku bebek

Tirokno pamacane gambar lan teks ing ngisor iki!

1.

Golek cara kewan coro
2.

Tanganku lara tanganku loro

Gawea ukara nganggo tembung ing ngisor iki!

1. Sapa
2. Mangan
3. Tuku lele

Tujuan Pembelajaran 5

Sakwise nggatekake wacan, murid bisa :
1. Ngidentifikasi pangucapan swara jejeg lan miring
2. Nyebutake pangucapan swara jejeg lan miring
3. Njlentrehake pangucapan swara jejeg lan miring
4. Nganalisis pangucapan swara jejeg lan miring
5. Niruake pangucapan swara jejeg lan miring

Pawulangan 5

Ayo gatekna wacan ing ngisor!

Kerja Bakti
Dina Minggu esuk, lingkungan sakiwa-tengene daleme pak Wibawa katon rame.
Para warga guyup rukun nindakake kerja bakti utawa gotong royong bebarengan
ngresiki dalanlan kan. Bapak-bapak resik-resik, dene ibu-ibu nyepakake dhaharan
kanggo sarapan.
Para warga anggone kerja bakti katon cukat trengginas. Ora ana sing sangga
uwang. Olehe tumandang gawe disambi guyon supaya ora gampang kesel. Werna-werna
piranti sing dienggo. Ana pacul, arit, cethok, sapu, lan cikrak. Bocah-bocah padha melu
repot tumandang gawe. Bima, Rini, lan kanca-kancane sregep banget. Atine seneng bisa
kumpul karo para warga.

Wangsulana pitakon-pitakon ing ngisor iki !

1. Kapan kerja bakti ditindakake?
2. Piranti sing dianggo kerja bakti apa wae?
3. Sapa sing kerja bakti?

Sebutno swara jejeg lan miring sing ana wacan ing dhuwur !

1. ……
2. ……
3. ……

Wenehana tandha centhang (√) sing kalebu swara jejeg
lan tanda silang (X) sing kalebu swara miring

1. Ana pira 1.
2. Golek bebek
3. Siti loro 3.
4. Menek terong 2.

4.

Tirokno pamacane tembung ing ngisor iki!

Swara jejeg :

1. Kuwi pipi
2. Sega sate
3. Guru loro

Swara miring :

1. Geger banger
2. Golek weruh
3. Sekolah tarung

Tujuan Pembelajaran 6

Sak wise ngematake gambar murid bisa :
1. Ngidentifikasi Pangucapan swara jejeg lan swara miring
2. Nyebutake pangucapan swara jejeg lan swara miring
3. Njlentrehake pangucapan swara jejeg lan swara miring
4. Nganalisis pangucapan swara jejeg lan swara miring
5. Nirokake pangucapan swara jejeg lan swara miring

Pawulangan 6

Ayo gatekna wacan ing ngisor iki !

Urip RukunKaro Kanca Dolanan

Omahe Sardi ing sisihe omahe Sadewa.
Sardi lan Sadewa kerep dolanan bebarengan.
Dheweke dolanan ing dina libur
Kadhang-kadhang dheweke uga dolanan sabubare mulih sekolah.
Numpak sepedha senengane Sadewa.
Dheweke panggah dolanan bebarengan senajan kasenengan e beda.

Wangsulana pitakon ing ngisor iki miturut wacan !

1. Apa irah-irahane wacan ing dhuwur ?
2. Sapa jenenge kancane Sardi ?
3. Dolanan apa senengane Sardi ?

Ayo wangsulana cukup menehi tanda centhang (√) !

No Swara Jejeg Miring
1. Guru
2. Bebek
3. loro
4. Bapak

Gawea ukara nganggo tembung ing ngisor iki kaya tuladha !

Tuladha :

Soto

Ukara : Ibu masak soto

Kalebu : swara o jejeg

1. Tuku : …………………………………………………….
Ukara : …………………………………………………….
Kalebu

2 . Sekolah : …………………………………………………….
Ukara : …………………………………………………….
Kalebu

2. Buku : …………………………………………………….
Ukara : …………………………………………………….
Kalebu

Ayo sebutna gambar sing ana tanda panah !

1 2
3

1. ………………..
2. ………………..
3. ………………..

Ayo Ucapna tembung-tembung ing ngisor iki manut
pangucape swara jejeg jan miring !

1. Sapa
2. Manuk
3. Sate
4. Lara

Tujuan Pembelajaran 7

Sak wise ngematake gambar murid bisa :
1. Ngidentifikasi Pangucapan swara jejeg lan swara miring
2. Nyebutake pangucapan swara jejeg lan swara miring
3. Njlentrehake pangucapan swara jejeg lan swara miring
4. Nganalisis pangucapan swara jejeg lan swara miring

Pawulangan 7

Ayo gatekna wacan ing ngisor iki !

Kelasku

Aku saiki wis kelas loro. Jenengku Siti. Kabeh kancaku seneng sianu ing
kelas loro. Kancaku sakelas ana 14 bocah. Sinau kelompok utawa mandhiri
dibimbing bu Guru. Kabeh murid ngajeni marang guru. Guru sing mbimbing lan
mulangake ilmu. Kabeh guru sayang lan tresna marang murid. Sajroning sinau
bebarengan tansah rukun.ngajeni kanca lan ngormati guru wis dadi tugase murid.

Kelas loro resik lan asri. Ing njero ana pot kembang sing seger. Njaba
kelas uga mangkono. Tetandurane katon ijo royo-royo. Piket kelase uga tumata
kanthi tertib. Ora ana sing kongkiren. Kabeh ngerti marang tugas lan tanggung

jawabe. Mula kelasku ya katon regeng lan nyenengake. Kabeh murid krasan sinau
ing kelas loro.

Wangsulana pitakon ing ngisor iki miturun wacan !

1. Siti saiki wis kelas pira ?
2. Pira kabeh jumlahe kancane Siti sakelas ?
3. Tandurane katon kepriye ?
4. Kabeh murid ngajeni marang sapa ?

Ayo wangsulana !

Coba golekana tuladha tembung swara jejeg lan swara miring saka teks
“Kelasku” !

No Aksara Swara Jejeg Miring (Ora
(Sampurna) Sampurna)
1.
2.
3.
4.

Isenana pocapan swarane kalebu jejeg utawa miring !

No Gambar Arane Kewan Pocapanne Swara

1 .... ....

2. …. ….

3. …. ….

Ukara-ukara ing ngisor iki ucapna kanthi bener manut
tuladha kang diucapake dening gurumu !

1. a. Budi nduwe adhi siji
b. Nina tuku kripik tela

2. a. Budhe lagi masak soto
b. Mbah kakung seneng dhahar roti

3. a. Simbah duwe putu sanga
b. Pakdhe duwe anak papat

Wulangan 1

I. Pilihen wangsulan kang bener kanthi menehi tandha silang (X) !

Kanggo mangsuli soal nomor 1-5 gatekna pacelathon ing ngisor iki !

Bdi Guyub Rukun Nyumbang Bencana Alam
Bapak : “Pak, kula benjing nyuwun yatra kalih ewu rupiyah.”
Budi : “Kanggo apa, Budi ?”
: “Kangge sumbangan bencana gunung semeru ing dhusun Curah
Bapak Kobokan.”
: “Ya, sesuk dakparingi. Karo klambi-klambi bekas sing wis ora
Budi digawe ing lemari iku sesuk caosna Bu Guru.”
: “Inggih keleresan, Pak. Bu Guru ngendikan, menawi badhe
Bapak nyumbang rasukan wekas ugi kepareng.”
Budi : “Ya wis, mengko ben dipilihi lan dibungkusi ibu.”
Bapak : “Menawi nyumbang sembako ugi kepareng kok, Pak.”
: “ Apa awakmu sesuk bisa nggawa ?”

Budi : :Menawi sumbanganipun kathah, wonten montor saking
sekolahan ingkang mendhet, Pak.”
Bapak
: “Ya wis, beras sing sasak saka kantor kae sesuk ben dijupuk
Budi petugase.”
Bapak
: “Wah, matur nuwun, Pak. Bapak sae sanget.”
: “Yaw is ora apa, kanggo ngenthengake para warga sing lagi

kesusahn.”

1. Manut wacan ing dhuwur, Budi nyuwun dhuwit kanggo sumbangan bencana
…

A. gempa lan tsunami

B. banjir

C. gunung semeru
2. Papan kadadean bencana alam ing wacan kasebut dumadi ing dhusun ….

A. Jatisrono

B. Curah Kobokan

C. Jatimalang
3. Kajaba nyumbang dhuwit , Budi uga nyumbang ….

A. obat-obatan

B. slimut

C. sembako

4. Sing bakal didhawuhi Bapak milihi lan mbungkusi klambi-klambi bekas
yaiku…

A. Budi

B. Ibu

C. Nina

5. Manut wacan ing dhuwur sing bakal njupuk sumbangan ing omahe Budi
yaiku …

A. penjaga sekolah

B. petugas sekolah

C. kurir sekolah
6. Tembung –tembung ing ngisor iki sing pangucapane nggunakake swara jejeg

yaiku ….

A. bapak

B. sanga

C. papat
7. Tembung –tembung ing ngisor iki sing pangucapane nggunakake swara

miring yaiku ….

A. lali

B. sapa

C. rawa Gambar iki jenenge ….
8.

A. sogo

B. sugu

C. sego
9. Sing bener panulise ….

i. A. bocah bares

B. bucah bares

C. bocah baris
10. Sing bener panulise ….

A. payung
B. payong
C. poyong

II. Ukara ing ngisor iki genepana nganggo tembung sing wis cumepak !
1. Rini ………………… ibu tuku gula menyang took.
2. Pak Wibawa ………… anak loro.
3. Bima lan Rini saben jam enem …………….. sekolah bebarengan.
4. Dadi murid kudu manut …………… guru.
5. Toni lan Bima lagi ……………. PR.

A. nggarap
B. budhal
C. dhawuhe
D. dikongkon
E. kagungan

Wulangan 2
Teks narasi

Peta Konsep Modul

Pawulangan 1 1. Maca Teks Narasi 1
Pawulangan 2 2. Nyebutna unsur-unsur teks narasi
Pawulangan 3 3. Njelasake unsur-unsur teks narasi
4. Nganalisis unsur-unsur teks narasi
5. Nulis teks narasi sederhana

3. Maca Teks Narasi 2
2. Nyebutna unsur-unsur teks narasi
3. Njelasake unsur-unsur teks narasi
4. Nganalisis unsur-unsur teks narasi
5. Nulis teks narasi sederhana

1. Maca Teks cerita 1
2. Nyebutna unsur-unsur teks cerita
3. Njelasake tembung angel ing teks cerita
4. Nganalisis unsur-unsur teks cerita
5. Nulis maneh isi teks cerita

Pawulangan 4 1. Maca Teks cerita 2
Pawulangan 5 2. Nyebutna unsur-unsur teks cerita
3. Njelasake tembung angel ing teks cerita
4. Nganalisis unsur-unsur teks cerita
5. Nyeritakake maneh isi teks cerita

1.Maca Teks Pacelathon

2 Nyebutno teks Pacelathon
3. Nganalisis teks Pacelathon

4. Njelasno teks pacelathon
5. Nulis teks pacelathon

Pawulangan 6 1, Ngidentifikasi teks Pacelathon
2. Nyebutno tuladha isi teks
3 Ngenepno teks pacelathon
4.Nulis teks Pacelathon
5.Nunjukno isi teks

Pawulangan 6 1, Ngidentifikasi teks Pacelathon
2. Nyebutno tuladha isi teks
3 Ngenepno teks pacelathon
4.Nulis teks Pacelathon
5.Nunjukno isi teks

Tujuan Pembelajaran

Sakwise maca teks narasi siswa bisa :
1. Ngidentifikasi teks narasi kanthi bener
2. Nyebutna unsur-unsur teks narasi kanthi bener
3. Njelasna unsur-unsur teks narasi kanthi pas
4. Nganalisis unsur-unsur teks narasi kanthi bener
5. Nulis maneh teks narasi kanthi pas

Pawulangan 1

Ayo Maca

Kelasku

Aku saiki wis kelas loro. Jenengku Badriah. Kabeh kancaku seneng sinau ing
kelas loro. Kancaku sakelas ana 14 bocah. Sinau kelompok utawa mandhiri
dibimbing bu guru. Kabeh murid ngajeni marang guru. Guru sing mbimbing lan

mulangake ilmu. Kabeh guru saying lan tresna marang murid. Sajroning sinau
bebarengan tansah rukun. Ngajeni kanca lan ngormati guru wis dadi tugase
murid. Kelas loro resik lan asri. Ing njero kelas ana pot kembang sing seger. Njaba
kelas uga akeh tetuwuhan kang endah. Tetandurane katon ijo royo-royo. Piket
kelase uga tumata kanthi tertib lan guyub. Ora ana sing kongkiren. Kabeh ngerti
marang tugas lan tanggung jawabe. Mula kelasku ya katon regeng lan
nyenengake. Kabeh murid krasan lan seneng sinau ing kelas.

Gladhen 1 : Mangsuli Pitakon Isine Wacan

Wangsulana pitakon ing ngisor iki adhedhasar wacan mau!

1. Badriah saiki kelas pira?
Wangsulan : ___________________________________________________________

2. Ana pira kancane Badriah sakelas?
Wangsulan : ___________________________________________________________

3. Kabeh murid ngajeni marang sapa?
Wangsulan : ___________________________________________________________

4. Guru sing mbimbing lan mulangake bab apa?
Wangsulan : ___________________________________________________________

5. Tetandurane katon kepriye?
Wangsulan : ___________________________________________________________

Unsur-unsur Wacan Narasi

Mengerteni Unsur-unsur Wacan Narasi

Wacan narasi yaiku wacan kang mbabarake(njlentrehake) kedadeyan.
Wacan narasi iku migunakake urutan wektu.

Unsur-unsur wacan narasi iku ana papat :

1. Paraga
Paraga iku wong sing ngalami kedadeyan

2. Watak paraga
Watak iku geguyatan karo sipat umpamane becik, ala, sabar

3. Latar
Latar biyasane ngrembung wektu lan kedadeyan.

Wektu : esuk, awan, sore, bengi, jam, dhek wingi, dhek jaman lan
sakpiturute
4. Panggonan kedadeyan
Latar uga bisa ngrembug bab swasana. Kayata : seneng, sedih, wedi

Nganalisis isi wacan narasi
Adhedhasar wacan narasi “Kelasku”, golekana unsur-unsur narasi
bebarengan karo kancamu lan tulisen ing selembar kertas, aturna
marang gurumu kareben dipriksa!

Nulis isine wacan narasi

Wacanen maneh wacan ing dhuwur “Kelasku”, banjur tulisen maneh
nganggo basamu dhewe lan luwih cekak!

Tujuan Pembelajaran

Sakwise maca teks narasi siswa bisa :
1. Ngidentifikasi teks narasi kanthi bener
2. Nyebutna unsur-unsur teks narasi kanthi bener
3. Njelasna unsur-unsur teks narasi kanthi pas
4. Nganalisis nsur-unsur teks narasi kanthi bener
5. Nulis teksu narasi biasa kanthi pas

Pawulangan 2

Ayo Maca

Saiki dina Sabtu bersih, wayahe kerja bakti.
Murid kelas loro diutus karo Bu Reni nggawa piranti kanggo reresikan.
Ana sing nggawa sapu, arit, cikrak, sulak, sapu sada lan pel-pelan.
Tugase bocah-bocah kuwi mau reresikan kelas karo taman sang ngarepe
kelas.
Ana sing nyapu njero lan njaba kelas, sulak-sulak meja kursi, ngepel, lan
reresik taman.
Saiki bar rampung olehe reresikan kelas lan sekolah katon resik lan endah.
Ngendikane Bu Reni mulai dina Senen sampek Sabtu ana penilaian.
Sekolahane melu lomba sekolah bersih lan sehat
Mula iku sekolahane kudu resik, endah dan sehat

Kepriye kahanan sekolahmu?
Kegiyatan apa wae sing dilakoni kanggo njaga karesikan sekolah?
Apa sing njalari awake dhewe krasan ing sekolahan?
Wangsulana pitakon ing ngisor iki!
1. Geneya murid-murid kok padha kerja bakti?
2. Kepriye kahanane kelas sak bubare reresikan?
3. Njelentrehna unsur-unsur wacana narasi ing dhuwur?

Nemtokake Isine Unsur-unsur Wacan Narasi
 Nentokake Isine Wacan Narasi
1. Maca wacan narasi kanthi cetha lan dibolan-baleni
2. Mangerteni unsur-unsur wacan narasi
3. Gawe andharan wacan nganggo basane dhewe
4. Andharan sing digawe mau prasaja dan cekak

Nulis Isine Wacan Narasi

Tulisen maneh isine wacana narasi ing dhuwur nggunakake basamu
dhewe!

Tujuan Pembelajaran

Sakwise maca teks crita siswa bisa :
1. Ngidentifikasi teks crita kanthi bener
2. Nyebutna unsur-unsur teks crita kanthi bener
3. Njelasna tembung angel ing teks crita kanthi pas
4. Nganalisis unsur-unsur teks crita kanthi bener
5. Nulis maneh teks crita kanthi pas

Pawulangan 3

Ayo Maca

Timun Mas

Dek jaman biyen ing salah sawijining desa, ana mbok randa sing urip dewe
ora ana anak utawa sedululur. Amarga urip dewe mbok randa mau
kepengin duwe anak. Saben dina mbok randa ndonga awan bengi ing
ngarsane Gusti Allah supaya diwenehi anak.

Tanpa sangertine mbok randa, anggone donga awan bengi ing omahe
kuwi mau keprungu Buto ijo sing kebeneran liwat sacedhake kono. Buto
ijo banjur nyeluk mbok randa supaya metu saka omahe.

Si Buto Ijo ngomong menawa bisa nulungi menehi anak. Mbok randa
bungah atine krungu kandane Buto ijo kuwi mau lan nyaguhi kabeh
penjaluke Buto Ijo menawa diwenehi anak tenan. Penjaluke Buto Ijo yaiku
menawa anake mbok randa wis gedhe dijaluk arep dipangan.

Jroning wacan ing dhuwur ana tembung sing angel dingerteni kaya
tembung-tembung ing ngisor iki. Rembugen karo kancamu, banjur
terangna tegese tembung-tembung kasebut!

a. Keprungu = ____________________________________________

b. Liwat = ____________________________________________

c. Bungah = ____________________________________________

Nganalisis Isine Crita

Golekana unsur-unsur crita wacan ing dhuwur !
a. Sing dadi paragane yaiku . . . .
b. Watak paragane yaiku . . . .
c. Latar panggonane yaiku . . . .
d. Latar waktune yaiku . . . .

e. Latar swasanane yaiku . . . .

Nulis Isine Crita

Ringkesen isine crita ing dhuwur nggunakake basamu dhewe!

Tujuan Pembelajaran

Sakwise maca teks crita siswa bisa :
1. Ngidentifikasi teks crita kanthi bener
2. Nyebutna unsur-unsur teks crita kanthi bener
3. Njelasna tembung angel ing teks crita kanthi pas
4. Nganalisis nsur-unsur teks crita kanthi bener
5. Nyeritakake teks crita kanthi pas

Pawulangan 4

Ayo Maca

Kancil Nyolong Timun

Pak tani tegalane jembar.
Saben dina menyang tegalan.

Saktekane ing tegalan pak tani nesu
Pak tani weruh tanduran timun iku wis morat-marit
Kamangka tanduran timun iku wis wayahe panen.
Pak tani banjur golek akal arep nyekel sing ngrusak.
Mula pak tani masang wong-wongan ing tegalane.
Wong-wongan iku diblonyohi pulut.
Esuke ana kancil teka, karepe arep nyolong timun.
Wong-wongan dicedhaki kancil.
Kancil kaget, banjur nedhang wong-wongan.
Nendhang sepisan sikil kiwa kena pulut kelet.
Kancil tambah nesu nendhang kapindha sikil tengen kelet.
Awake kancil iku kelet ing wong-wongan, ora bisa ucul.

Paragane = ____________________________________________________
Watak paragane = ____________________________________________________
Latar panggonane = ____________________________________________________
Latar waktu = ____________________________________________________

Terangna tegese tembung-tembung ing ngisor iki!
a. Pulut = . . . .
b. Kelet = . . . .

Nyeritakake

Ceritakna ing ngarepe kanca-kancamu adhedhasar wacan crita ing dhuwur
nggunakake basamu dhewe!

Tujuan Pembelajaran

Disiapno gambar lingkungan/teks narasi, murid bisa

1. Ngidentifikasi unine basa saka teks 1 sing di rungokne kanthi
setiti.

2. Nyebutno isi teks pacelatho ade dasar teks narasi kanthi bener.
3. Njelentrekake isi teks pacelathon adhe dhasar teks narasi kanthi

pas..
4. Nganalisis isi teks pacelathon adhe dhasar teks narasi kanthi pas.
5. Nulis teks pacelathon biasa adhe dhasar teks narasi kanthi pas

Pawulangan 5

Aya maca teks pacelathon

NATA OMAH

Rini : Dhik, ayo resik-resik lan nata omah kareben tumata.

Bima : Iya, Mbak. Ayo bebarengan nata omah mumpung dina minggu. Dadi

wektune rada longgar.

Rini : Aku nyaponi kamar paturon , bale, lan pawon. Kowe nyapu latar lan
nyirami kembang ya !

Bima : Iya, Mbak. O…iya yen wis rampung nyapu lan sulak-sulak, mengko
jbine dipel bebarengan ya.

Rini : Jebule pinter tenan adhiku. Ning ngati-ati yen nyirami adenium sing
isih cilik alonalon bae! Disiram nganggo semprotan cilik kuwi bae ya !

Bima : Iya…mbak, wis ta! Ayo enggal reresik omah!
Rini : Yen omahe wis tumata rapi lan resik, Bapak Ibu mesthi rena
penggalihe.

Jawaben Pitakon ngisor iki

1. Sapa sing lagi kerjo bakti nata omah ?
2. Rini kebagian ngresiki apa ?
3. Dene Bima bagean nindakake apa ?

Tujuan Pembelajaran

Disiapno gambar lingkungan/teks narasi, murid bisa
1. Ngidentifikasi unine basa saka teks 1 sing di rungokne kanthi
setiti.
2. Nyebutno isi teks pacelatho ade dasar teks narasi kanthi bener.
3. Nggenepi isi teks pacelathon adhe dhasar teks narasi kanthi pas..
4. Nganalisis isi teks pacelathon adhe dhasar teks narasi kanthi pas.
5. Nunjukna teks pacelathon biasa adhe dhasar teks narasi kanthi
pas

Pawulangan 6

Ayo ngganepi teks pacelathon nganggo tembung
sing mathuk

Bu Guru : Saiki dina Jum’at.
Sesuk dina ………..nganakake lomba reresik kelas.

Eko : inggih ndherek, Bu. Kedah ………..juara.
Susi : Setuju, Bu. Ananging taksih ……….kekiranganipun.
Eko : Kita ………nata ruangan mawi hiasan dhindhing.
Sriasih : Kita kedah ……damel hiasan dhindhing langkung sae.
Susi :Kagem hiasan dhindhing Sriasih……..ndamelaken, Bu.
Bu Guru : ……………..Sri kowe bisa gawe hiasan dhindhing ?
Sriasih : ………, Bu kula sagah.
Bu Guru : Pinter. Kanca liyane uga ……….Iya!
Kabeh Murid :…………Bu.

Nulis Teks Pacelathon

Bocah-bocah, wacan kanthi irah-irahan “Njaga Lingkungan” ing ndhuwur
mau minangka tuladha kahanan ing lingkungan. Saiki coba gawea
pacelathon manut pengalamanmu saben dina sing kok lakoni ing
sekolahan !
Aja lali basane nganggo unggah-ungguh sing bener.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Tujuan Pembelajaran

.. Disiapno gambar lingkungan/teks narasi, murid bisa
1.Ngidentifikasi unine basa saka teks 1 sing di rungokne kanthi setiti.
2.Nyebutno isi teks pacelatho ade dasar teks narasi kanthi bener.
3.Njelentrekake isi teks pacelathon adhe dhasar teks narasi kanthi pas..
4.Nganalisis isi teks pacelathon adhe dhasar teks narasi kanthi pas.
5.Nulis teks pacelathon biasa adhe dhasar teks narasi kanthi pas

Pawulangan 7

Wacanen pacelathon ing ngisor iki, banjur paragakna
ana ngarep kelas !

Ani : “Ti, wes duwe buku apa wae ?”
Siti : “ Buku Basa Jawa lan Matematika aku wes duwe.”
Ani : “Buku liyane duwe durung ?”
Siti :” Durung. Lha kowe wes duwe buku apa ?”
Ani : “ Aku lagi arep tuku. Apike aku Tuku buku Bahasa Indonesia wae ya .
Sesuk silih-silihan nek durung bisa tuku kabeh.”
Siti : “Ya , Becik kuwi. Aku setuju.”
Ani : “Ben bukune cepet komplit apike awake dhewe nabung wae, saben
dina limang atus rupiah, gelem ora ?”
Siti : “Gelem, ya latihan nyuda jajan. “

Wangsulana pitakon ing ngisor iki kanthi bener!

1. Siti duwe buku apa wae?
2. Apa sing di rembuk ing teks pacelathon ing dhuwur?
3. Kepriye carane ben bukune cepet komplit?