ชุดวิชาการจัดการเรียนรู้กลุ่มส่งเสริม(การทำกรงนก)

ชุดวิชา การจัดการเรียนรกู้ ลมุ่ ส่งเสริมและพฒั นาอาชพี
การทากรงนก บา้ นหวั ดินเหนอื

ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง

นางลดั ดารัตน์ พรุเพชรแก้ว
ครู วิทยฐานะ ชานาญการ

ศูนย์กำรศึกษำนอกระบบและกำรศึกษำตำมอธั ยำศัยอำเภอจะนะ

สำนกั งำนสง่ เสริมกำรศกึ ษำนอกระบบและกำรศึกษำตำมอัธยำศยั จังหวดั สงขลำ
สำนักงำนส่งเสรมิ กำรศึกษำนอกระบบและกำรศึกษำตำมอัธยำศัย
สำนกั งำนปลัดกระทรวงศึกษำธิกำร กระทรวงศึกษำธิกำร

ก

คำนำ

ชุดวิชา การจัดการเรียนรู้กลุ่มส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการทากรงนกบ้านหัวดินเหนือตาม
หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง จัดทาข้ึนโดยมีวัตถุประสงค์เพ่ือจัดการความรู้ที่มีอยู่ในกลุ่ม
ส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการทากรงนกบ้านหัวดินเหนือ ให้เป็นระบบสามารถเรียนรู้ได้ง่าย จัดแบ่ง
เนื้อหาไว้เป็นตอนๆ ในแต่ละตอนแบ่งเป็นเร่ืองย่อยตามเนื้อหาท่ีรวบรวมได้ องค์ความรู้ท่ีรวบรวมได้
จากกลุ่มสง่ เสริมและพัฒนาอาชีพการทากรงนกบ้านหัวดินเหนือน้ี เป็นองค์ความรทู้ ี่มีคุณค่า สามารถ
สง่ เสริมและพัฒนาอาชีพใหป้ ระชาชนในชุมชน ได้มีอาชพี เป็นปึกแผ่น มีความมัน่ คง สามารถเล้ียงชีพ
ของตนเองและเล้ียงครอบครวั มาไดร้ ่นุ ต่อรุน่ อย่างยาวนาน

ผู้จัดทาหวังเป็นอย่างยิ่งว่าชุดวิชาเล่มนี้ สามารถนาไปใช้เป็นส่ือการเรียนรู้สาหรับผู้เรียน
หลักสตู รการศกึ ษาตอ่ เน่อื ง หลักสูตรระยะส้นั รปู แบบชน้ั เรียนวิชาชพี (การทากรงนกเขา) และใชเ้ ป็น
สื่อประกอบการสอนตามหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช
2551 สาระการประกอบอาชีพ ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น รวมทั้งใช้เป็นส่ือที่ให้ความรู้กับ
ผู้รับบริการการศึกษาตามอัธยาศัย ท่ีมีความสนใจในการประกอบอาชีพการทากรงนกได้ ด้วยผู้จัดทา
ได้ศึกษาหาความรู้รวมถึงแนวทางในการจัดทาสื่อชุดวิชา เพื่อให้ได้ส่ือท่ีมีความสมบูรณ์ สามารถ
นาไปใช้ได้จริง หากมขี อ้ ผิดพลาดประการใดผูจ้ ัดทาขอน้อมรบั ไว้เพอ่ื เปน็ ข้อปรบั ปรงุ และพัฒนาตอ่ ไป

ลัดดารตั น์ พรเุ พชรแกว้
ครู วิทยฐานะ ชานาญการ

สิงหาคม 2563

ข

สำรบัญ

เร่อื ง หน้ำ

คำนำ................................................................................................................................. ก
สำรบัญ.............................................................................................................................. ข
คำแนะนำในกำรใชช้ ดุ วิชำ............................................................................................... ง
โครงสร้ำงชุดวิชำ.............................................................................................................. จ
แบบทดสอบก่อนเรยี น...................................................................................................... ช
ตอนท่ี 1 ควำมภำคภูมใิ จ................................................................................................. 1

เร่อื งที่ 1 ความเป็นมา....................................................................................... 2
เรอ่ื งที่ 2 ความสาคัญ........................................................................................ 4
เรื่องที่ 3 ประโยชน์.......................................................................................... 5
เรอ่ื งท่ี 4 การน้อมนาหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งมาประยกุ ต์ใช้............ 6
กิจกรรมที่ 1........................................................................................................ 7
ตอนท่ี 2 กระบวนกำรเรียนรู้............................................................................................ 8

เรอ่ื งท่ี 1 วธิ ีการและขน้ั ตอนการเรยี นรกู้ ารทากรงนกเขา…………………………….. 9
เรอ่ื งท่ี 2 วัสดุ อุปกรณ์ในการทาและการตกแต่งกรงนกเขา………………………….. 12
เรือ่ งท่ี 3 การวางแผนการเรียนรูเ้ พอ่ื ปฏิบัติการทากรงนกเขา……………………….. 25
กจิ กรรมที่ 2........................................................................................................ 26
ตอนที่ 3 กำรนำควำมรู้สูก่ ำรปฏิบัติ................................................................................ 27
เรื่องที่ 1 การเตรียมวัสดุ อปุ กรณก์ ารทาและการตกแต่งกรงนกเขา................. 28
เรื่องที่ 2 การข้ึนรูปกรงนกเขา………………………………………………………………… 30

เรอ่ื งที่ 3 การประกอบและการตกแต่งกรงนกเขา............................................. 34
กจิ กรรมที่ 3........................................................................................................ 36
ตอนที่ 4 กำรเข้ำสอู่ ำชีพกำรทำกรงนกเขำ..................................................................... 37
เรือ่ งที่ 1 แบบกรงนกเขาและการคานวณราคาจาหน่าย..................................... 38
เรอ่ื งท่ี 2 การตลาด............................................................................................. 40
เรอื่ งท่ี 3 การขายแบบออนไลน์………………………………………………………………… 42
กิจกรรมที่ 4........................................................................................................ 44

ค

สำรบญั (ต่อ)

เร่ือง หน้ำ

ตอนที่ 5 กำรพฒั นำอำชีพสู่ควำมยั่งยนื ......................................................................... 45
เรอ่ื งท่ี 1 การสารวจตลาด................................................................................. 46

เรอ่ื งที่ 2 ขัน้ ตอนการพฒั นาอาชพี ...................................................................... 47

เร่ืองที่ 3 การสร้างเครือข่าย............................................................................... 49

เรอ่ื งท่ี 4 กระบวนการจดั การความรกู้ ารทากรงนกเขา...................................... 50

กิจกรรมที่ 5........................................................................................................ 51

แบบทดสอบหลงั เรยี น...................................................................................................... 52
ภำคผนวก......................................................................................................................... 56

เฉลยแบบทดสอบก่อน-หลังเรยี น..................................................................................... 57

เฉลยแนวตอบกิจกรรมท่ี 1.............................................................................................. 58

เฉลยแนวตอบกิจกรรมท่ี 2.............................................................................................. 59
เฉลยแนวตอบกจิ กรรมท่ี 3.............................................................................................. 59
เฉลยแนวตอบกจิ กรรมที่ 4.............................................................................................. 60
เฉลยแนวตอบกจิ กรรมท่ี 5.............................................................................................. 60
บรรณำนุกรม................................................................................................................... 61
บคุ ลำนุกรม...................................................................................................................... 62
คณะผจู้ ดั ทำ...................................................................................................................... 63

การจดั การเรยี นรู้ ง

คำแนะนำกำรใช้ชุดวิชำ

ชุดวิชา การจัดการเรียนรู้กลุ่มส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการทากรงนกบ้านหัวดินเหนือตาม
หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เป็นส่ือการเรียนรู้สาหรับผู้เรียนหลักสูตรการศึกษาต่อเนื่อง
หลักสูตรระยะสั้น รูปแบบชั้นเรียนวิชาชีพ (การทากรงนกเขา) และสามารถใช้เป็นส่ือประกอบการ
สอน ตามหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน พุทธศักราช 2551 สาระการ
ประกอบอาชีพ ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น และผู้รับบริการการศึกษาตามอัธยาศัย ที่มีความสนใจ
ต้องการเรียนร้กู ารทากรงนกเขา จดั ทาเปน็ ส่อื การเรยี นรู้ที่ผู้เรียนหรือผู้ทีส่ นใจสามารถศกึ ษาเรยี นรู้ได้
ด้วยตนเอง เพอ่ื ให้การเรียนรู้ประสบผลสาเร็จผ้เู รียนหรอื ผู้ที่สนใจ ควรปฏบิ ตั ดิ งั นี้

1. ศึกษาโครงสร้างของชุดวิชาให้เข้าใจ เพื่อวางแผนการเรียนชุดวิชา การจัดการเรียนรู้กลุ่ม
ส่งเสริมและพฒั นาอาชีพการทากรงนกบา้ นหวั ดนิ เหนือตามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

2. ทาแบบทดสอบก่อนเรียนก่อนทากิจกรรมอื่น แล้วตรวจคาตอบกับคาเฉลยท่ีให้ไว้ เพื่อ
ทราบความรู้พื้นฐานเก่ียวกับการจัดการเรียนรู้กลุ่มส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการทากรงนกบ้านหวั ดิน
เหนือตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

3. ศึกษาสาระสาคัญ จุดประสงค์ และขอบข่ายเนื้อหาในแต่ละตอนให้เข้าใจ เพื่อทราบ
สาระสาคัญและจดุ เนน้ ในตอนนัน้ ๆ

4. ศึกษาและปฏิบัติตามกิจกรรมท่ีกาหนดไว้ท้ายเร่ืองของแต่ละตอน เป็นการสรุปความรู้
ความเข้าใจ เพอ่ื เปน็ แนวทางนาไปสูก่ ารเรยี นรแู้ ละปฏบิ ัติจรงิ ได้

5. ชุดวิชาแยกเน้ือหาเป็นตอน ๆ ควรศึกษาทาความเขา้ ใจเนอื้ หาใหต้ ่อเนอ่ื งกนั ไป
6. การศึกษาชุดวิชา จะบรรลุความสาเร็จได้ข้ึนอยู่กับการฝึกทักษะของผู้เรียน ดังน้ันผู้เรียน
ตอ้ งตัง้ ใจฝกึ ปฏบิ ัตทิ กุ กิจกรรมตามทกี่ าหนดไว้
7. เม่ือศึกษาเน้ือหาครบทุกตอนแล้ว ให้ทาแบบทดสอบหลังเรียน เพ่ือทราบความก้าวหน้าของ
การศึกษาชดุ วชิ า หากตอนใดยังไม่เข้าใจใหก้ ลับไปทบทวนซ้าอีกคร้งั
8. สามารถตรวจความถกู ต้องในการทากจิ กรรมได้ จากเฉลยกจิ กรรมตอนท้ายของชุดวิชา

ชุดวชิ า การจัดการเรียนรู้กลมุ่ สง่ เสรมิ และพัฒนาการทากรงนกบา้ นหัวดนิ เหนือ ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง

การจดั การเรียนรู้ จ

โครงสร้ำงชุดวชิ ำ
กำรจดั กำรเรยี นรกู้ ลุม่ ส่งเสริมและพัฒนำอำชพี กำรทำกรงนกบ้ำนหัวดินเหนอื

ตำมหลักปรัชญำของเศรษฐกจิ พอเพียง
สำระสำคัญ

ชุดวิชา การจัดการเรียนรู้กลุ่มส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการทากรงนกบ้านหัวดินเหนือ
ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เป็นส่ือการเรียนรู้ท่ีใช้ประกอบในการจัดการเรียนการสอน
ตามหลกั สตู รการศกึ ษาตอ่ เน่ือง หลักสตู รระยะสนั้ รูปแบบชัน้ เรียนวิชาชีพ หลักสตู รการทากรงนกเขา
จานวน 40 ช่ัวโมง และเป็นส่ือที่เปิดโอกาสให้ผู้เรียนหรือผู้สนใจได้ศึกษาค้นคว้าเรียนรู้ได้ด้วยตนเอง
สามารถทดลองปฏิบัติตามความสนใจ โดยมีวิทยากร ครู ภูมิปัญญา เป็นผู้อานวยความสะดวก ให้
คาแนะนาเพ่อื ให้สามารถเรียนรเู้ ร่ืองการทากรงนกเขาจากกล่มุ สง่ เสริมและพัฒนาอาชพี การทากรงนก
บ้านหัวดินเหนือ ได้ในทุกข้ันตอน ผ่านชุดวิชาและการฝึกฝนประสบการณ์เพ่ือให้เกิดทักษะ มีความ
ชานาญ โดยเม่ือศึกษาจบทั้งชุดแล้ว สามารถแยกศึกษาเป็นตอนๆ ได้ตามท่ีมีความสนใจและนาไป
ประยุกตใ์ ช้ในการประกอบอาชพี ตอ่ ไป

ผลกำรเรียนรู้ที่คำดหวงั

1. เพ่ือให้ผู้เรียนสามารถบอกความเป็นมา ความสาคัญ ประโยชน์และสามารถนาความรู้ตาม
หลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงไปประยกุ ต์ใชไ้ ด้

2. เพ่ือให้ผู้เรียนสามารถอธิบายวิธีการและขั้นตอนการเรียนรู้การทากรงนกเขา การเลือกใช้
วัสดุ อุปกรณใ์ นการทาและการตกแตง่ และการวางแผนการเรยี นรู้เพ่ือปฏิบัติการทากรงนกเขา ได้

3. เพ่ือให้ผู้เรียนสามารถอธิบายการเตรียมวัสดุ อุปกรณ์ในการทาและการตกแต่ง การข้ึนรปู
การประกอบและการตกแต่งกรงนกเขาได้

4. เพ่ือให้ผ้เู รยี นสามารถอธิบายแบบกรงนกเขาการคานวณราคาจาหน่าย การคดิ ตน้ ทนุ การ
กาหนดราคาขายและกาไร รวมถึงวิธกี าร ข้นั ตอน การขายแบบออนไลนไ์ ด้

5. เพ่ือให้ผู้เรียนสามารถใช้เครื่องมือสารวจตลาด อธิบายวิธีการข้ันตอนการพัฒนาอาชีพ
วธิ กี ารสร้างเครอื ข่าย และกระบวนการจดั การความรู้การทากรงนกเขาได้

ชุดวชิ า การจดั การเรียนรู้กลุ่มส่งเสริมและพฒั นาการทากรงนกบา้ นหัวดินเหนือ ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง

การจัดการเรียนรู้ ฉ

ขอบขำ่ ยเนอ้ื หำ

ชุดวิชานปี้ ระกอบดว้ ยเนื้อหา จานวน 5 ตอน ใช้เวลาเรยี นทง้ั หมด ๔๐ ชวั่ โมง ประกอบดว้ ย

ตอนที่ 1 ความภาคภมู ิใจ 3 ชั่วโมง

ตอนท่ี 2 กระบวนการเรียนรู้ 12 ชั่วโมง

ตอนที่ 3 การนาความร้สู ู่การปฏิบตั ิ 18 ชัว่ โมง

ตอนที่ 4 การเข้าสอู่ าชีพการทากรงนกเขา 3 ช่ัวโมง

ตอนที่ 5 การพฒั นาอาชีพสูค่ วามย่งั ยนื 4 ชั่วโมง

รำยละเอียดของเนอื้ หำในแตล่ ะตอน มีดังนี้

ตอนที่ 1 ความภาคภมู ใิ จ 3 ชั่วโมง

เรื่องที่ 1 ความเป็นมา

เรื่องที่ 2 ความสาคัญ

เรอ่ื งท่ี 3 ประโยชน์

เรอ่ื งที่ 4 การนอ้ มนาหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งมาประยุกต์ใช้

ตอนท่ี 2 กระบวนการเรียนรู้ 12 ชว่ั โมง

เรอ่ื งที่ 1 วิธีการและขั้นตอนการเรียนรู้การทากรงนกเขา

เรอ่ื งที่ 2 วสั ดุ อุปกรณ์ในการทาและการตกแตง่ กรงนกเขา

เรอ่ื งที่ 3 การวางแผนการเรียนรู้เพื่อปฏบิ ัติการทากรงนกเขา

ตอนท่ี 3 การนาความรู้สู่การปฏิบัติ 18 ชัว่ โมง

เรื่องท่ี 1 การเตรียมวัสดุ อปุ กรณ์การทาและการตกแต่งกรงนกเขา

เรื่องท่ี 2 การขน้ึ รปู กรงนกเขา

เรอ่ื งท่ี 3 การประกอบและการตกแตง่ กรงนกเขา

ตอนที่ 4 การเขา้ สู่อาชพี การทากรงนก 3 ช่วั โมง

เรอ่ื งท่ี 1 แบบกรงนกเขาและการคานวณราคาจาหนา่ ย

เรอื่ งท่ี 2 การตลาด

เรอื่ งท่ี 3 การขายแบบออนไลน์

ตอนที่ 5 การพัฒนาอาชีพสคู่ วามยั่งยืน 4 ช่ัวโมง

เรอ่ื งท่ี 1 เครอ่ื งมอื สารวจตลาด

เรื่องที่ 2 ข้นั ตอนการพัฒนาอาชีพ

เรื่องที่ 3 วธิ กี ารสร้างเครือขา่ ย

เรอ่ื งที่ 4 กระบวนการจัดการความรกู้ ารทากรงนกเขา

ชุดวิชา การจัดการเรียนร้กู ลุม่ สง่ เสริมและพัฒนาการทากรงนกบา้ นหวั ดินเหนือ ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง

การจัดการเรยี นรู้ ช

แบบทดสอบก่อนเรยี น

คำชีแ้ จง

เพื่อเป็นการประเมินความรู้ของผู้เรียนก่อนการศึกษาชุดวิชา การจัดการเรียนรู้กลุ่มส่งเสริม
และพัฒนาอาชีพการทากรงนกบ้านหัวดินเหนือตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ว่าผู้เรียนมี
ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับเร่ืองการทากรงนกเขาบ้านหัวดินเหนือเพียงใด ให้ผู้เรียนทาแบบทดสอบ
จานวน 20 ขอ้ โดยทาเครอื่ งหมายกากบาท (x) ทบั ตวั อกั ษร ก ข ค หรอื ง ของคาถามในแตล่ ะขอ้ ที่
ผเู้ รยี นคดิ วา่ ถกู ตอ้ งท่สี ดุ เพยี งคาตอบเดียว

1. ข้อใดกลา่ วได้ถกู ตอ้ งทส่ี ดุ
ก. การทากรงนกเขาเป็นพรสวรรคร์ ายบคุ คล
ข. การทากรงนกเขาเปน็ การถ่ายทอดความรู้จากรนุ่ สู่รุ่น
ค. การทากรงนกเขาเป็นอาชีพสงวนสาหรับคนไทย
ง. การทากรงนกเขามีเฉพาะภาคใต้

2. ขอ้ ใดไม่ใช่ความสาคัญของการทากรงนกเขา
ก. เปน็ แหลง่ เรียนรู้
ข. สรา้ งความสามัคคี
ค. สร้างงาน สร้างอาชพี
ง. สง่ เสรมิ การเมอื งการปกครอง

3. ข้อใดไม่ใช่เป้าหมายของเศรษฐกจิ พอเพียง
ก. ปราณแี บ่งเงนิ จากการขายกรงนกเขาไปฝากกลมุ่ ออมทรัพย์
ข. จาหนา่ ยกรงนกเขาเพื่อแขง่ ขันทางการค้า
ค. ก่อเดชสอนจานงทากรงนกเขา
ง. ดอเลา๊ ะทากรงนกเขาใช้เอง

4. ทาไมการทากรงนกเขาจงึ นยิ มใช้หวายตะคร้าทอง
ก. หาซือ้ งา่ ยปลูกในทกุ พน้ื ที่
ข. เนือ้ หวายมีสที อง
ค. ข้ึนรูปทรงได้งา่ ย
ง. ราคาถูก

5. ถา้ ต้องการขดหวายให้เปน็ วงกลมควรเลือกใช้อปุ กรณ์ในขอ้ ใดเหมาะสมทีส่ ดุ
ก. ท่อพวี ีซี
ข. ถงั แก๊ส
ค. ต้นมะพร้าว
ง. ตน้ มะม่วง

ชดุ วิชา การจัดการเรียนรู้กลุ่มสง่ เสรมิ และพัฒนาการทากรงนกบา้ นหวั ดนิ เหนอื ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

การจัดการเรยี นรู้ ซ

6. ขอ้ ใดเป็นอปุ กรณ์เขา้ ปากฉลาม
ก. มดี ตอก-กาวลาเทก็ ซ์-ยางเส้น
ข. มดี ตอก-กาวลาเท็กซ์-คีม
ค. มีดตอก-คีม-สวา่ น
ง. มดี ตอก-สวา่ น-กาวร้อน

7. “คอน” หมายถงึ ข้อใด
ก. ทใี่ หน้ กกินอาหาร
ข. ที่ให้นกจบั เกาะ
ค. ใช้ประกอบพนื้ กรง
ง. ทีจ่ บั หัวกรงนกให้มีความแนน่

8. กรง “15 น้ิว” หมายถึงส่วนใด
ก. ความยาวของหวั กรง
ข. ความสูงของกรง
ค. ความกวา้ งของเพดานกรง
ง. รัศมีของตีนกรง

9. ข้อใดเป็นอปุ กรณ์ทใ่ี ช้ทาใหซ้ ี่กรงมรี ะยะห่างเท่าๆ กัน และสมา่ เสมอ

ก. ตะหลับเมตร
ข. ถ้าไม้บรรทดั
ค. มรรค
ง. ไมแ้ บบ
10.ตอ้ งการใหซ้ ก่ี รงมขี นาดเท่ากันตลอดตอ้ งใชอ้ ปุ กรณ์ตามขอ้ ใด
ก. เล่อื ยฉล-ุ แปน้ ชกั ซ่ี-กระดาษทราย

ข. มดี ตอก-คีม-กระดาษทราย

ค. มีดตอก-แป้นชักซ่ี-มรรค

ง. มีดตอก-แปน้ ชกั ซ่ี-คีม

11.ข้อใดไมใ่ ช่อปุ กรณต์ กแตง่ ที่อยู่รว่ มกับ“ผ้าสีช่ าย”
ก. ผ้าคลมุ กรง
ข. ผา้ เพดานกรง
ค. ผ้ารองรับมลู นก
ง. ผ้าลกู ไมร้ ะบายขอบกรง

12.ข้อใดกล่าวถงึ สว่ นประกอบของตวั กรง (เปลอื กรง) ไดถ้ กู ต้องทีส่ ดุ
ก. หัวกรง - ตัวกรง – ท้ายกรง
ข. ตัวกรง – ผ้าคลมุ – ทา้ ยกรง

ค. ซ่ีกรง – โขนง – หวั กรง

ง. หวั กรง – โขนง – ประตู

ชดุ วิชา การจดั การเรยี นรู้กล่มุ ส่งเสริมและพัฒนาการทากรงนกบ้านหัวดนิ เหนือ ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

การจดั การเรยี นรู้ ฌ

13.ข้อใดเป็นอุปกรณ์ตกแต่งกรงทั้งหมด
ก. มีดตอก – ผา้ คลุม – คอน
ข. แก้วน้า – ผา้ สช่ี าย – ลกู ตุ้ม
ค. กาวลาเท็กซ์ – หัวกรง – คอน
ง. มีดตอก – ห่วงใสแ่ ก้ว – เลอื่ ยฉลุ

14.กรงนกเขาทน่ี ิยมทาทั่วไปมี 2 ประเภท ตามข้อใด
ก. กรงแกะดอก กบั ไม่แกะดอก
ข. กรงซ่เี ล็ก กบั กรงซีใ่ หญ่
ค. กรงผูก กับ กรงหวาย
ง. กรงถกู กับ กรงแพง

15.การข้นึ รูปกรงผูกและกรงหวายใชข้ อบหวายตามจานวนในข้อใด
ก. กรงผกู 5 ขอบ กรงหวาย 9-10 ขอบ
ข. กรงผกู 6 ขอบ กรงหวาย 10-11 ขอบ
ค. กรงผูก 7 ขอบ กรงหวาย 11-12 ขอบ
ง. กรงผูก 8 ขอบ กรงหวาย 12-13 ขอบ

16.การขึ้นรปู หมายถงึ ข้อใด
ก. การขดหวาย
ข. การเจาะรู
ค. การต่อหวาย
ง. การเสยี บซี่กรงกบั โขนง

17.ขอ้ ใดเป็นขน้ั ตอนสุดทา้ ยในการขึน้ รปู ก่อนนาเปลือกกรงไปจาหนา่ ย
ก. ใสซ่ ่ีลกู ให้ครบ
ข. ใส่ลูกต้มุ แกว้
ค. ทาวาณชิ ให้ทัว่ ตวั และท้ายกรง
ง. นากรงไปรมควันกันมอดและแมลง

18.กรงในขอ้ ใดเป็นแบบที่ไดร้ ับความนยิ มจากการผลิตของกลุ่มสง่ เสริมและพฒั นาอาชพี การทา
กรงนก บ้านหัวดนิ เหนอื
ก. กรงหวายท้ายหุบ
ข. กรงผูกท้ายหุบ
ค. กรงระฆงั
ง. กรงซี่เลก็

ชุดวชิ า การจัดการเรยี นรูก้ ลุม่ ส่งเสริมและพฒั นาการทากรงนกบา้ นหัวดนิ เหนือ ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

การจัดการเรียนรู้ ญ

19.การแกะดอกซ่ีกรงใชส้ ว่ นไหนของไมไ้ ผจ่ ะดที ี่สดุ
ก. สว่ นโคนของต้นไผ่
ข. ปล้องที่ไมม่ ตี า
ค. ขอ้ ปล้องทม่ี ีตา
ง. ส่วนปลายของลาไผ่

20. ข้อใดไมใ่ ช่ประโยชนข์ องการรวมกลุม่
ก. เรียนรู้ระบบประชาธปิ ไตย
ข. มีอานาจในการต่อรอง
ค. เข้าถงึ แหลง่ ทุนไดง้ า่ ย
ง. ความเทา่ เทยี ม

ชุดวิชา การจัดการเรียนรกู้ ลุ่มสง่ เสรมิ และพัฒนาการทากรงนกบา้ นหวั ดนิ เหนอื ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

การจัดการเรยี นรู้ 1

ตอนที่ 1

ความภาคภมู ใิ จ

สาระสาคัญ
มนุษย์จะมีความภาคภูมิใจ เม่ือมีประสบการณ์ตรงกับสถานการณ์ท่ีตัวเองได้กระทาแล้ว

ประสบความสาเร็จสูงสุดหรือการได้เป็นส่วนหนึ่งของสถานการณ์ที่ประสบความสาเร็จเป็นที่ยอมรับ
ของคนในและนอกชุมชน ได้รับการสนับสนุน ส่งเสริม ยกย่องสรรเสริญเช่นเดียวกับคนในชุมชนและ
สมาชิกกลุ่มส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการทากรงนกบ้านหัวดินเหนือ ที่มีประสบการณ์ในการทากรง
นกเขา สืบทอดกันมายาวนานและตอ่ เนื่องจากบรรพบุรุษ สร้างชื่อเสียงให้กับหมู่บ้านและชุมชน เป็น
ความภาคภูมิใจในสงิ่ ดีงามท่ีพอ่ แม่ ปู่ ย่า ตา ยาย ไดส้ ร้างไว้ ตกทอดเป็นภูมปิ ัญญาด้านอาชีพ ทักษะ
ความรู้ท่ีถ่ายทอดสืบต่อกันมาจนเป็นเอกลักษณ์เฉพาะถนิ่ ควรค่าแก่การอนุรักษ์ไว้เพื่อการสืบสาน ใน
การศึกษาความเป็นมา ความสาคัญ ประโยชน์ของกลุ่ม และการจัดการกลุ่มที่ได้น้อมนาความรู้ตาม
หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้ได้อย่างลงตัว น่าสนใจ ศูนย์การศึกษานอกระบบ
และการศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอจะนะ เป็นสถานศึกษาหนึ่งที่ได้ร่วมส่งเสริม พัฒนาและสนับสนุน
โดยในปีงบประมาณ พ.ศ.2563 ได้ใช้องค์ความรู้และภูมิปัญญาจากกลุ่ม จัดเป็นหนึ่งฐานการเรียนรู้
ให้กับนักศึกษา ประชาชน และชุมชน ในการดาเนินงานของศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของ
เศรษฐกจิ พอเพียงด้านการศกึ ษา

จุดประสงค์
1. เพอื่ ใหผ้ ู้เรียนบอกความเปน็ มาของกลุ่มกรงนกเขาบ้านหวั ดนิ เหนือได้
2. เพ่ือให้ผู้เรยี นบอกความสาคญั ของกลุ่มกรงนกเขาบา้ นหวั ดนิ เหนือได้
3. เพือ่ ให้ผู้เรยี นบอกประโยชน์ของกลุ่มกรงนกเขาบ้านหัวดนิ เหนือได้
4. เพ่อื ให้ผู้เรยี นสามารถนาความรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งไปประยุกต์ใชไ้ ด้

ขอบข่ายเนอ้ื หา
เรอ่ื งที่ 1 ความเป็นมา
เร่ืองที่ 2 ความสาคญั
เร่อื งที่ 3 ประโยชน์
เรื่องที่ 4 การนอ้ มนาหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี งมาประยุกต์ใช้

ชุดวชิ า การจดั การเรียนรกู้ ลมุ่ สง่ เสริมและพัฒนาการทากรงนกบา้ นหัวดินเหนอื ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง

การจดั การเรยี นรู้ 2

เรื่องที่ 1 ความเปน็ มา

อาเภอจะนะ เป็นอาเภอหนึ่งในจังหวัดสงขลา ท่ีมีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักแพร่หลายในเรื่องการ
เล้ยี งนกเขาเพ่อื การจาหนา่ ย การแขง่ ขนั และการผลิตกรงนกเขา ท้ังในและนอกประเทศ

ประมาณปี พ.ศ. 2498 ประชาชนชาวอาเภอจะนะ จังหวัดสงขลาและจังหวัดอื่น ๆ ได้ริเร่ิม
ทดลองการผสมพันธุ์นกเขาเล็กสยามกันข้ึน ซ่ึงในจานวนผู้ผสมท้ังหมด มีนายป่ิน จินตนา ชาวอาเภอ
จะนะ เป็นผู้ประสบความสาเร็จที่นานกเขาป่ามาผสมจนได้นกเสียงดี ตั้งช่ือว่า สะอะ (ลูกข้างบ่อ)
ตอ่ มามคี รปู ยิ ะ เฑียรกาญจน์ ได้ผสมนกช่ือ ปลายดาวและอกี หลายท่านที่ผสมนกเขาแล้วไดน้ กเสียงดี
ตลาดนกเขาขยายกว้างขึ้นอย่างต่อเนื่อง พร้อมๆ กับความรุ่งเรืองในการจัดการแข่งขัน อาเภอจะนะ
มีสนามที่ก่อต้ังครั้งแรกเม่อื ประมาณ 50 กว่าปีที่ผ่านมาชื่อสนามชวาพร ต้ังอยู่หมู่ท่ี 3 ตาบลบ้านนา
อาเภอจะนะ จังหวัดสงขลา มีพื้นท่ีประมาณ 4 ไร่ เม่ือจัดการแข่งขนั ถว้ ยใบแรกของอาเภอจะนะ คือ
ถ้วยพระราชทานจากสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช สยามมกุฎราชกุมาร การแข่งขันคร้ังนั้นมี
ชาวต่างชาติท่ีเข้าร่วมการแข่งขนั จากประเทศ มาเลเซีย สิงคโปร์ และอินโดนีเซีย เมื่อใช้สนามชวาพร
มาระยะหน่งึ ปรากฏว่าพื้นท่ีเร่ิมคับแคบจึงได้ย้ายมาท่ีสนามใหมช่ ่ือ สนามถาวรวิจิตร มีพื้นท่ีประมาณ
6 ไร่ ต้ังอยู่หมู่ที่ 5 ตาบลบ้านนา ใช้สนามนี้ประมาณ 3 ปี ปรากฏว่ายังมีผู้นิยมเลี้ยงและแข่งนก
จานวนมาก เม่ือปี พ.ศ. 2546 นายนฤพล แหละตี นายอาเภอจะนะ ได้เห็นความสาคัญของอาชีพ
การเล้ียงนกเขา ได้ดาเนินการให้จัดตั้งสนามแข่งนกเขาแห่งที่สามคือ สนามหวังดี พื้นที่ประมาณ 25
ไร่ ตั้งอยู่หมู่ท่ี 3 ตาบลตล่ิงชัน จนถึงปัจจุบัน ซ่ึงได้รับการปรับปรุงพัฒนาเป็นสนามนานาชาตินกเขา
ชวาเสียงหวังดี และอาเภอจะนะได้จัดตั้งชมรมนกเขาชวาเสียงอาเภอจะนะ มีสมาชิกประมาณ
1,000 คน จากพื้นที่ 14 ตาบลของอาเภอจะนะ

ชุดวิชา การจัดการเรียนรกู้ ลุ่มส่งเสรมิ และพัฒนาการทากรงนกบา้ นหวั ดนิ เหนอื ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง

การจัดการเรียนรู้ 3

จากอาชีพการเลี้ยง เพาะพันธุ์ จาหน่ายและแข่งขันนกเขา “นก 1 ตัว” สร้างอาชีพให้เกิดข้ึน
มากมาย เช่น อาชีพช่างทาหัวกรง ช่างทาตะขอ ช่างทาห่วงแก้ว ช่างเย็บผ้า การปลูกข้าวนก และที่
สาคัญอีกอาชพี คือ อาชพี การทากรงนกเขา ทีเ่ กิดควบคกู่ นั มายาวนาน ประมาณ 70-80 ปี

อาชีพการทากรงนกเขา กรงนกเขาเปรียบเสมอื นบ้านของนกเขา ถอื เป็นงานศิลปหตั ถกรรมที่
ทาจากฝีมือของภมู ปิ ญั ญาชาวบา้ น มพี ้ืนฐานมาจากการจนิ ตนาการจนสรา้ งชนิ้ งานมาเปน็ กรงนกแบบ
ต่างๆ สร้างความภาคภูมิใจให้กับผู้ทา ชุมชน และประชาชนในอาเภอจะนะ เป็นอย่างมากเพราะ
สามารถสร้างช่ือเสียงให้กับอาเภอจะนะ ได้เป็นที่รู้จักไปสู่สาธารณะ กลุ่มส่งเสริมและพัฒนาชีพการ
ทากรงนกบ้านหัวดินเหนือ เปน็ หนึง่ กลมุ่ ผูผ้ ลติ กรงที่มีชื่อเสียง ในการทากรงดี กรงคุณภาพ อาศยั การ
สืบทอดภูมิปัญญาจากรุ่นสู่รุ่นจนถึงปัจจุบัน มารวมตัวกันเพื่อดาเนินกิจกรรมด้านอาชีพการทากรง
นกเขา ให้มีความเข้มแข็ง สร้างความย่ังยืนด้านอาชีพ การได้มีส่วนร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการสร้างชื่อ
ให้กับอาเภอจะนะ จึงเป็นความภาคภูมิใจ ส่งผลให้มีการพัฒนาฝีมือการทากรงนกเขา เน้นรูปแบบท่ี
หลากหลาย ตอบสนองความต้องการของลกู ค้า เพือ่ การอนุรักษ์และสบื ทอดภูมิปัญญา สบื ทอดความรู้
ทักษะ จากรนุ่ สู่รุ่น โดยประยุกตใ์ ช้หลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงอยา่ งเรยี บง่าย และสมดุล

ชดุ วชิ า การจดั การเรยี นรูก้ ลมุ่ ส่งเสริมและพัฒนาการทากรงนกบ้านหัวดินเหนอื ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง

การจัดการเรียนรู้ 4

เร่อื งที่ 2 ความสาคญั

กลุ่มกรงนกเขาบ้านหัวดินเหนือ มีความสาคัญต่อภาพลักษณ์ของอาเภอจะนะ จังหวัดสงขลา
เปน็ อยา่ งมาก จาแนกได้ดงั น้ี

1. ด้านสังคม มีความสาคัญต่อชุมชนทาให้คนภายนอกชุมชนได้รู้จักชุมชนบ้านหัวดินเหนือ
เข้ามาศึกษาดงู านในชมุ ชน มกี ารซอ้ื ขายผลิตภัณฑเ์ ป็นสังคมแลกเปลย่ี นเรียนรู้

2. ด้านการศกึ ษา เปน็ แหลง่ เรยี นร้ขู องชุมชน เปน็ ฐานการเรียนรดู้ ้านเศรษฐกิจพอเพียง สรา้ ง
ผู้รู้ท่ีจะเป็นภมู ิปัญญาของชุมชนต่อไป

3. ด้านเศรษฐกิจ เป็นแหล่งผลิตกรงนกเขาเพ่ือการจาหน่าย สร้างงาน สร้างอาชีพ สร้าง
รายได้ให้แก่สมาชิกของกลุ่ม

4. ด้านการประกอบอาชีพ การทากรงนกเขาสามารถสร้างงาน สร้างรายได้ เพ่ือเลี้ยงชีพของ
ตนและครอบครัวได้

ชุดวชิ า การจดั การเรยี นร้กู ล่มุ สง่ เสรมิ และพฒั นาการทากรงนกบา้ นหัวดนิ เหนือ ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

การจดั การเรยี นรู้ 5

เร่อื งที่ 3 ประโยชน์
ป ร ะ โ ย ช น์ ที่ เ กิ ด จ า ก ลุ่ ม ส่ ง เ ส ริ ม แ ล ะ พั ฒ น า อ า ชี พ ก า ร ท า ก ร ง น ก เ ข า บ้ า น หั ว ดิ น เ ห นื อ ท่ี

ดาเนนิ การตามแนวทางหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง มดี งั นี้
1. ประโยชนโ์ ดยตรง
1.1 สรา้ งอาชพี สร้างงาน สร้างรายได้
1.2 สง่ เสรมิ การประกอบอาชีพในชมุ ชน
1.3 เปน็ สถานประกอบการสามารถเรียนรู้ฝกึ อาชีพการทากรงนกเขา
1.4 อนรุ ักษ์และสร้างภมู ปิ ัญญาทอ้ งถ่นิ ด้านการทากรงนกเขา

2. ประโยชนโ์ ดยออ้ ม
2.1 เปน็ เครอื ข่ายกบั ชมุ ชนทม่ี ีอาชพี ปลูกหวาย
2.2 เปน็ เครอื ข่ายกบั ชุมชนท่มี ีอาชพี ปลกู ไผ่
2.3 เปน็ เครือข่ายกับผู้จาหน่ายกรงนกเขา
2.4 เปน็ เครือข่ายกับผูม้ ีอาชีพเล้ยี งนกเขา
2.5 เกิดความสามคั คแี ละเอื้ออาทรกันในชุมชน
2.6 เกดิ สานสัมพนั ธ์คนในครอบครัว
2.7 สามารถใชพ้ ลังกล่มุ ในการตอ่ รอง เชน่ การต่อรองราคาการจาหน่ายกรงและการ
เสนอโครงการขอรับงบประมาณมาสง่ เสรมิ พฒั นากลุ่ม

ชุดวชิ า การจัดการเรียนรู้กลมุ่ สง่ เสริมและพัฒนาการทากรงนกบา้ นหัวดินเหนือ ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

การจัดการเรยี นรู้ 6

เร่อื งท่ี 4 การนอ้ มนาหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาประยกุ ต์ใช้
กลุ่มส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการทากรงนกบ้านหัวดินเหนือ นาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียงมาประยุกต์ใช้ ในการดาเนินกิจกรรมกลุ่มและการดาเนินชีวิตของสมาชิกส่งผลให้การดาเนนิ
กิจกรรมกลุ่มมีความมั่นคงย่ังยืนมาจนถึงปัจจุบัน ผู้เรียนจะต้องศึกษาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพยี งให้มีความรูค้ วามเข้าใจ เพ่ือใหส้ ามารถนามาประยกุ ต์ใช้ในชีวิตได้
กลุ่มส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการทากรงนกบ้านหัวดินเหนือ ได้น้อมนาหลักปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพยี งมาประยุกตใ์ ช้ แลว้ ไดแ้ นวทางการดาเนินการ 6 เป้าหมาย คือ
1. การลดค่าใชจ้ า่ ย เพราะสามารถทากรงนกเขาใช้เองได้
2. การเพ่ิมรายได้ เม่ือเรียนรู้ พัฒนาฝีมือฝึกฝนให้เกิดทักษะความชานาญสามารถทากรง
นกเขาเพอื่ การจาหนา่ ยเพ่ิมรายได้
3. การออม เป็นหลักสาคัญในการสร้างภูมิคุ้มกันทาได้ง่ายๆ โดยวิธีการฝากเงินกับธนาคาร
การบรหิ ารจดั การในตัวบุคคลโดยแบ่งเงินเป็นสว่ นๆ เหลอื ไว้ 1 สว่ นเก็บไว้ใชย้ ามจาเปน็
4. การอนรุ กั ษท์ รพั ยากรธรรมชาติและสิง่ แวดลอ้ ม เป็นผลทางอ้อมในการอนรุ ักษ์ คือ ทาให้มี
การปลูกหวายและไม้ไผ่เกิดข้ึนอย่างต่อเน่อื งเพื่อทดแทนที่ใชไ้ ป
5. วัฒนธรรมประเพณี การทากรงนกเขาสามารถส่งเสริม อนุรักษ์ประเพณี วัฒนธรรม ได้
เพราะเป็นการประกอบอาชีพอิสระไม่ต้องมีนายจ้าง เม่ือมีกิจกรรมตามประเพณีและวัฒนธรรมของ
ชุมชน ท้องถ่ิน ทุกคนในกลุ่มสามารถหยุดการทางานเพื่อยังคงดาเนินวิถีชีวิตได้ตามปกติ ไม่ขัดต่อ
หลกั ศาสนา มีเวลาในการปฏบิ ัติศาสนกจิ ตามหลกั คาสอนในศาสนาอิสลาม ไดค้ รบตลอดทกุ ชว่ งเวลา
6. เอื้ออาทร การรวมกลุ่มทาให้สมาชกิ มีความเอ้ืออาทรต่อกัน แบง่ ปันวัสดุ อปุ กรณ์ ในยามท่ี
ขาดแคลน ได้แลกเปล่ียนความรู้ การทางานในลักษณะกลุ่มส่งผลให้เกิดความผูกพัน ร่วมคิด ร่วมทา
ร่วมแกป้ ัญหา และช่วยเหลอื ซึง่ กนั และกันอยา่ งสม่าเสมอ

ชุดวชิ า การจดั การเรยี นรูก้ ลมุ่ สง่ เสริมและพัฒนาการทากรงนกบ้านหัวดินเหนอื ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง

การจดั การเรยี นรู้ 7

กิจกรรมที่ 1

คาชแ้ี จง ให้ผูเ้ รยี นตอบคาถามในแตล่ ะข้อโดยเตมิ ขอ้ มลู ลงในช่องว่างให้สมบูรณ์
1. บอกความสาคัญของกลุ่มสง่ เสริมและพัฒนาอาชพี การทากรงนกบา้ นหัวดนิ เหนอื ที่มีตอ่
ภาพลกั ษณข์ องอาเภอจะนะ

………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

2. บอกเปา้ หมายหลักสาคญั ของการนาหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งมาใช้ในกลมุ่
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

3. ท่านสามารถนาหลกั ของปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี งมาประยกุ ตใ์ ชใ้ นชีวิตได้อยา่ งไร
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………..

ชุดวชิ า การจดั การเรียนรูก้ ล่มุ สง่ เสริมและพัฒนาการทากรงนกบ้านหัวดินเหนอื ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง

การจดั การเรียนรู้ 8

ตอนที่ 2
กระบวนการเรยี นรู้

สาระสาคัญ

ผู้เรียนต้องเรียนรู้ข้ันตอน วิธีการการทากรงนกเขา เพื่อสร้างความรู้ ความเข้าใจ ความจาใน
กระบวนการข้ันตอน เรียนรู้วัสดุ อุปกรณ์เพ่ือให้สามารถเลือกใช้วัสดุ อุปกรณ์ได้เหมาะกับการทากรง
นกเขาแบบต่างๆ สามารถวางแผนการเรียนรู้เพื่อการปฏิบัติได้อย่างถูกต้องตามวิธีการและขั้นตอน
การทากรงนกแบบต่างๆ ก่อนการนาความรู้ไปสู่การปฏิบัติเพื่อให้เกิดทักษะความชานาญสามารถ
พัฒนาฝีมือไปสู่การประกอบเปน็ อาชีพตอ่ ไป

จุดประสงค์
1. เพ่ือให้ผู้เรียนอธิบายวิธีการและข้นั ตอนการเรียนรู้การทากรงนกเขาไดอ้ ย่างถูกตอ้ ง
2. เพื่อให้ผู้เรยี นอธิบายการเลือกใช้วัสดุ อุปกรณ์ในการทาและการตกแต่งกรงนกเขาได้อยา่ ง

ถกู ตอ้ ง
3. เพื่อให้ผู้เรยี นอธิบายการวางแผนการเรียนรู้เพอื่ ปฏิบัติการทากรงนกเขาแบบตา่ งๆ ได้

ขอบขา่ ยเนื้อหา
เร่อื งที่ 1 วิธีการและข้นั ตอนการเรียนรกู้ ารทากรงนกเขา
เรอ่ื งท่ี 2 วัสดุ อุปกรณใ์ นการทาและการตกแต่งกรงนกเขา
เรอ่ื งที่ 3 การวางแผนการเรียนรู้เพ่อื ปฏบิ ตั ิการทากรงนกเขา

ชดุ วิชา การจัดการเรยี นรกู้ ลุ่มส่งเสริมและพัฒนาการทากรงนกบา้ นหัวดนิ เหนอื ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง

การจัดการเรียนรู้ 9

เรอ่ื งที่ 1 วธิ กี ารและขนั้ ตอนการเรียนรูก้ ารทากรงนกเขา

การทากรงนกเขาบ้านหัวดินเหนือ เป็นการถ่ายทอดความรู้ทักษะและเจตคติภายในครัวเรอื น
ถ่ายทอดโดยภูมิปัญญาจากรุ่นสู่รุ่น คนต่อคน การเรียนรู้การทากรงนกเขาให้มีความรู้ตามแบบเดิมที่
เป็นเอกลักษณ์ของบ้านหัวดินเหนือ ต้องยึดแนวทางการเรียนรู้จาก ภูมิปัญญาท้องถิ่น ผู้รู้ วิทยากร
และจากการเรียนรู้สามารถสรุปวิธีการเรียนรู้การทากรงนกเขาของกลุ่มส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการ
ทากรงนกบ้านหัวดนิ เหนอื ได้ 3 วิธี และข้นั ตอนการทากรงนกเขาได้ 5 ขนั้ ตอน ดงั นี้

วิธกี ารเรียนรู้การทากรงนกเขา
1. วธิ ีการเรียนรู้ผ่านการถ่ายทอดความรู้จากบคุ คลหรอื ผูร้ ู้ภายในครัวเรอื น

ชุดวิชา การจัดการเรียนรู้กลุ่มส่งเสริมและพัฒนาการทากรงนกบา้ นหัวดินเหนอื ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

การจดั การเรยี นรู้ 10

2. วิธีการเรียนร้ผู า่ นการถา่ ยทอดจาก วิทยากร ผา่ นการสอนในหลักสตู รการศึกษาตอ่ เน่ือง
ให้กับผู้ที่สนใจ เป็นวิธีท่ีทากันอย่างแพร่หลายในปัจจุบัน เพราะมีหน่วยงานองค์กรภาครัฐได้มา
สนับสนุนจัดการเรียนรู้ในรูปแบบของกลุ่ม ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย
อาเภอจะนะ (กศน.อาเภอจะนะ) สังกัดสานักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตาม
อัธยาศัยจังหวัดสงขลา (สานักงาน กศน.จังหวัดสงขลา) ได้ส่งเสริมสนับสนุนการเรียนรู้อาชีพการทา
กรงนกเขาจัดในรูปแบบการศึกษาต่อเน่ืองวิชาชีพระยะสั้น กลุ่มสนใจ (ไม่เกิน 30 ชั่วโมง) และชั้น
เรียนวิชาชีพ (ไม่เกิน 40 ช่ัวโมง) ดาเนินการท่ีกลุ่มส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการทากรงนกบ้านหวั ดนิ
เหนือหม่ทู ่ี 8 ตาบลป่าชิง อาเภอจะนะ จังหวัดสงขลา

3. วิธีการเรียนรู้ด้วยตนเอง โดยสืบค้นความรู้จากผู้รู้ ภูมิปัญญา ส่ืออินเทอร์เน็ต หรือแหล่ง
วิทยาการต่างๆ หรือผ่านการศึกษาดูงานจากกลุม่ ได้รับความรู้จากการบรรยาย การดูการสาธิต และ
ดชู ้ินงานจรงิ รวมถึงได้ฝึกซ่งึ ผู้เขยี นชดุ วชิ าได้เขยี นไว้นี้
ข้นั ตอนการเรยี นรกู้ ารทากรงนกเขา

การเรียนร้กู ารทากรงนกเขา ให้มีความเขา้ ใจสามารถเรยี นรู้เป็นขั้นตอนได้ ดงั น้ี
1. ขั้นรู้ ผู้เรียนจะเรียนรู้จากภูมิปัญญา วิทยากร ผู้รู้ โดยการสอบถาม สังเกต ดูการสาธิต จน
มีความรู้ความเข้าใจเรื่อง “กรงนกเขา” ว่ามีกี่แบบ มีส่วนประกอบอะไรบ้าง ถ้าจะทากรงนกเขาต้อง
ใชว้ สั ดุ อุปกรณ์อะไรบา้ ง และเรือ่ งอืน่ ๆ เก่ยี วกับกรงนกที่ควรรู้
2. ขน้ั จา จากการสงั เกต สอบถาม ดกู ารสาธติ ย่อมทาใหเ้ กดิ การจดจาได้ เปน็ ขัน้ ตอนจาเปน็ ที่
ทาให้การเลือกใช้วัสดุ อุปกรณ์ ที่มีคุณลักษณะเฉพาะได้ถูกต้อง เช่น การเลือกหวาย การม้วนหวาย
การเลอื กไม้ไผ่ การตอ่ หวาย การมรรค การเจาะ การทาซ่ีกรง
3. ขนั้ ทา ต้องเรยี นร้กู ารเตรียมวสั ดุ อุปกรณใ์ นการทาและตกแต่ง แลว้ ปฏบิ ตั ติ ามขน้ั ตอนการ
ขึ้นรปู การประกอบและการตกแตง่ ข้นั นี้เปน็ ขั้นการทดสอบและประเมนิ ตามสภาพจรงิ

ชุดวชิ า การจัดการเรียนรู้กลุ่มส่งเสริมและพฒั นาการทากรงนกบา้ นหวั ดนิ เหนอื ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง

การจดั การเรยี นรู้ 11

4. ขัน้ ปรบั ปรงุ เม่ือปฏิบัติแลว้ พบขอ้ บกพรอ่ ง ผดิ พลาดจงึ ตอ้ งเรียนรู้วิธแี ก้ไข เพอื่ ปรับปรุงให้
ชิ้นงานใหม้ ีคณุ ภาพ ตามท่ีตอ้ งการใหไ้ ด้

5. ขั้นพัฒนา เม่ือทากรงนกเขาแบบพ้นื ฐานจนเกดิ ความชานาญแล้ว ต้องมีการพัฒนาช้นื งาน
ใหม้ คี ุณภาพโดยเพมิ่ รายละเอียดในการแกะดอกซี่กรง การผกู กรง การเหลาซ่ี ตามความนยิ ม เพ่อื เพม่ิ
มลู คา่ ผลติ ภณั ฑต์ อ่ ไป

ชดุ วชิ า การจดั การเรยี นรกู้ ลุ่มส่งเสริมและพัฒนาการทากรงนกบา้ นหวั ดินเหนอื ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

การจดั การเรียนรู้ 12

เรอ่ื งท่ี 2 วสั ดุ อุปกรณใ์ นการทาและการตกแต่งกรงนกเขา
วสั ดุ อปุ กรณ์ในการทาและการตกแต่งกรงนกเขา เป็นส่งิ สาหรบั การเลือกและใช้วัสดุ อปุ กรณ์

ได้อย่างถูกต้องเหมาะสม เพราะเป็นการเพิ่มมูลค่า ราคาและคุณภาพให้กับกรงนกเขา กลุ่มส่งเสริม
และพัฒนาอาชีพการทากรงนกบ้านหัวดินเหนือไม่นิยมผลิตอุปกรณ์ที่ใช้ในการตกแต่ง เพราะใน
ทอ้ งตลาดมจี าหน่ายทั่วไป สามารถเลือกใช้ไดต้ ามความตอ้ งการ การเรียนรตู้ ามชดุ วชิ าน้ี จึงใหค้ วามรู้
เรื่องวัสดุ อปุ กรณแ์ ละอุปกรณก์ ารตกแต่งทีจ่ าเปน็ ดังน้ี

1. วัสดุ วัสดุที่กลุ่มส่งเสริมและพัฒนาการทากรงนกบ้านหัวดนิ เหนือใช้เป็นวัสดุหลักหรือวสั ดุ
พื้นฐานมี 2 อยา่ ง คอื ไม้ไผ่ และหวาย

1.1 ไม้ไผ่ ท่ีนามาใช้ในการทากรงนกเขาของกลุ่มส่งเสริมและพัฒนาอาชพี การทากรงนกบ้าน
หัวดินเหนือ คือ ไม้ไผ่สีสุกและไม้ไผ่ตงที่แก่ปานกลาง เพราะมีความเหนียวและทนทาน เม่ือทาเป็นซ่ี
กรง หรือเส้นที่จะใช้ทาโครงกรงผูกจะทาให้ซี่กรงและเส้นที่ทาโครงกรง มีความแข็งแรงทนทาน และ
สวยงาม

1.2 หวาย เป็นวัสดุท่ีสาคัญในการทากรงนกเขา ท่ีใช้หวายเป็นตัวยึดโครงสร้างกรง กลุ่ม
ส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการทากรงนกบ้านหัวดินเหนือฯ นิยมใช้หวายตะค้าทอง เพราะมีความ
เหนยี ว ผวิ เรียบ และทนทาน เงางาม

หวายเทยี ม เป็นวสั ดสุ งั เคราะหท์ ม่ี แี นวโนม้ อาจนามาใช้ทดแทนหวายแท้กรณขี าดแคลนได้

ชุดวิชา การจัดการเรยี นรู้กลุม่ ส่งเสริมและพัฒนาการทากรงนกบา้ นหวั ดนิ เหนอื ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

การจดั การเรียนรู้ 13

2. อปุ กรณ์ ทีใ่ ช้ในการทากรงนกเขาของกลมุ่ ส่งเสริมและพฒั นาอาชีพการทากรงนกบา้ นหวั
ดนิ เหนือ ที่สาคญั มีดังนี้

2.1 เชอื กผูก ใชเ้ อน็ เบอร์ 35 ใชถ้ กั ตนี กรง ขอบพ้ืนกรงนกเขาราคาแพง เพ่อื กัน
ไม่ใหซ้ ก่ี รงนกเคลื่อนที่หรอื ขยบั เลือ่ นได้

2.2 ไฟเช็ค ใช้ตัดเส้นเชอื กหลังจากผกู กรงเรียบรอ้ ยแลว้

2.3 มีดตอก ใช้สาหรับเหลาซ่ีกรง ต่อหวาย

ชุดวิชา การจดั การเรียนรู้กลุ่มสง่ เสรมิ และพฒั นาการทากรงนกบ้านหวั ดินเหนือ ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

การจดั การเรยี นรู้ 14

2.4 มีดพร้า ใชต้ ัดและผ่าไมไ้ ผ่

2.5 มรรค (ยากอ) ใชก้ าหนดระยะหวายทจ่ี ะเจาะรู เพ่ือใสซ่ ก่ี รง กรง 1 ใบใช้มรรค
1ชดุ กรงผูกใช้ 5 อนั เพราะมี 5 ขอบ กรงหวายใช้ 11 อนั (แตม่ รรคเบอร์ 6 ใชไ้ ด้
กับหวาย 2 ขอบ ดังน้ันสามารถทา 10 อันได)้

ชดุ วิชา การจดั การเรียนร้กู ลุม่ สง่ เสรมิ และพัฒนาการทากรงนกบา้ นหวั ดนิ เหนือ ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

การจัดการเรียนรู้ 15

2.6 ไม้ทา้ ยกรง ใชเ้ ป็นสว่ นประกอบในการทาทา้ ยกรง ใช้ได้ท้ังไม่เน้ือแขง็ เชน่ ไมห้ ลมุ พอ
ไม้ขาวดา ไมร้ กั แดง และไมเ้ นื้อออ่ น เช่น ไม้สยาแดง ไมส้ ะเดา และไม้กระท้อน

2.7 เครอ่ื งทาทา้ ยกรง ใช้กลึง้ ไมท้ า้ ยกรงใหไ้ ดร้ ูปทรงตามตอ้ งการ

ชดุ วชิ า การจัดการเรียนรกู้ ลุม่ สง่ เสรมิ และพัฒนาการทากรงนกบ้านหัวดนิ เหนือ ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

การจัดการเรียนรู้ 16

2.8 ทา้ ยกรง ใชป้ ระกอบเป็นสว่ นท้ายของกรงมี 2 แบบ คือไม้ 5 ชน้ิ (แบบปัจจบุ นั )
และแบบไม้ 7 ชิน้ (แบบโบราณ)

2.9 กรรไกรคีบหมาก ใช้ตัดหวายเมื่อวัดไดข้ นาดความยาวตามวงโขนงที่ตอ้ งการ

ชดุ วิชา การจดั การเรียนรกู้ ลุ่มสง่ เสรมิ และพัฒนาการทากรงนกบ้านหวั ดนิ เหนือ ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

การจัดการเรียนรู้ 17

2.10 คมี ปากแหลม ใชด้ ึงซก่ี รง ในการรูดซ่ีผ่านแปน้ ชกั

2.11 แป้นชัก ใช้ในการทาซกี่ รงที่เหลาแล้วใหเ้ รียบ สมา่ เสมอ
2.12 ฝอยขดั ใช้ในการขัดหวายใหส้ ะอาดและเรียบ

ชดุ วิชา การจดั การเรียนร้กู ลุ่มสง่ เสรมิ และพัฒนาการทากรงนกบ้านหัวดนิ เหนือ ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง

การจดั การเรียนรู้ 18

2.13 วานชิ ใชเ้ คลือบซี่กรงและสว่ นประกอบกรงใหม้ คี วามเงา

2.14 สว่านแทน่ ใชเ้ จาะหวายตามขนาดที่กาหนดระยะไว้

2.15 สว่านมอื ใชเ้ จาะหวายและส่วนประกอบอ่ืนๆ ในส่วนท่ีเป็นรายละเอยี ด
ปลีกยอ่ ย

ชดุ วิชา การจัดการเรียนรู้กลุ่มส่งเสริมและพัฒนาการทากรงนกบา้ นหวั ดนิ เหนือ ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

การจัดการเรยี นรู้ 19

2.16 ดอกสว่าน ใชเ้ จาะหวายเพื่อให้รมู ขี นาดตามซี่ที่ต้องการ

2.17 เล่ือยหูชา้ ง ใช้ในการตดั ไม้ไผ่

2.18 เล่ือยตดั เหล็ก (เลือ่ ยท้าย) ใช้ตดั ไมท้ า้ ยกรง ไมท้ าขอบประตูกรง ตดั เหล็ก
และตัดท่อพวี ีซี

ชดุ วชิ า การจัดการเรยี นรกู้ ล่มุ ส่งเสรมิ และพฒั นาการทากรงนกบา้ นหัวดนิ เหนือ ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง

การจดั การเรียนรู้ 20

2.19 เลอื่ ยฉลุ ใชใ้ นการแกะดอกหรอื ทาขอบประตกู รง

2.20 เครื่องฉลุ ตัดไม้ทาขอบประตูกรง

2.21 เครื่องราวเตอร์ เคร่ืองสาหรบั ทาดอกท้ายกรง

ชดุ วิชา การจดั การเรยี นรกู้ ลมุ่ สง่ เสรมิ และพฒั นาการทากรงนกบ้านหัวดินเหนอื ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

การจดั การเรียนรู้ 21

2.22 กาวลาแทก็ ซ์ ใช้ทาหวายตรงทต่ี ดั ปากฉลามเพอ่ื ทาโครงยดึ ตวั กรง
2.23 ยางเส้น ใชผ้ กู หวายตรงบรเิ วณทต่ี ัดปากฉลามและทากาว

ชดุ วิชา การจดั การเรียนร้กู ลุ่มสง่ เสริมและพฒั นาการทากรงนกบา้ นหัวดินเหนือ ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง

การจดั การเรียนรู้ 22

3. อุปกรณป์ ระกอบและตกแต่งกรงนกเขา
เมื่อขึ้นรูปกรงนกเขาเรียบร้อยจึงทาการประกอบและตกแต่งกรงตามความต้องการของ

ลูกค้า อปุ กรณท์ ใี่ ชใ้ นการประกอบและตกแต่งกรงนกเขา มดี ังน้ี
3.1 หวั กรง ใช้ประกอบและตกแต่งตวั กรงใหส้ วยงาม
3.2 ตะขอแขวน ใช้ประกอบกรงใหส้ วยงาม สะดวกในการแขวนและเคล่อื นยา้ ยไปท่ีต่างๆ

3.3 ผา้ สชี่ าย ใช้คลุมกรงเป็นการตกแตง่ ส่วนบนของตัวกรง สว่ นเพดานและส่วนท้ายกรง

ชดุ วิชา การจดั การเรียนรูก้ ลุ่มส่งเสรมิ และพัฒนาการทากรงนกบา้ นหัวดนิ เหนือ ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

การจัดการเรยี นรู้ 23

3.4 ผา้ คลุมกรง ใชค้ ลมุ กรงปอ้ งกันแมลงและสัตว์อ่ืนมารบกวนตอนนกนอน

3.5 ลกู ตุ้ม 4 เม็ด ใชต้ ิดตรงชายผา้ ส่ชี าย เพ่ือความสวยงามและเพ่ิมมูลค่า มี 2 แบบ คอื
แบบแกว้ และแบบธรรมดา

3.6 ไม้คอน ใชส้ าหรับใหน้ กเกาะ มีทง้ั ทาจากไม้เนอ้ื แข็งและไมเ้ น้ือออ่ น

ชดุ วชิ า การจดั การเรยี นรู้กล่มุ สง่ เสรมิ และพฒั นาการทากรงนกบา้ นหัวดินเหนือ ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

การจัดการเรยี นรู้ 24

3.7 หว่ งใสแ่ กว้ ใช้เป็นอุปกรณ์ตกแต่งเพือ่ วางแก้วนา้ แกว้ อาหาร

3.8 แก้ว 4 ใบ ใบใหญ่ 2 ใบ ใส่อาหารและน้า ใบเลก็ 2 ใบ ใส่ดอกหญา้ และทราย

3.9 พลาสตกิ รองทา้ ย แผ่นกระดาน,ถาดรองหรือแผน่ ทา้ ยเพ่อื รองขีน้ ก
3.10 สปริงจบั ทา้ ยกรง

ชดุ วชิ า การจดั การเรียนรกู้ ล่มุ ส่งเสรมิ และพัฒนาการทากรงนกบ้านหัวดนิ เหนือ ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

การจัดการเรยี นรู้ 25

เรอื่ งที่ 3 การวางแผนการเรียนรู้เพอ่ื ปฏิบัตกิ ารทากรงนกเขา

ในการทางานทุกอย่าง ต้องมีการวางแผนการดาเนินการอย่างเป็นระบบ เพ่ือไปสู่เป้าหมายท่ี
วางไว้ การทากรงนกเขาของกลุ่มสง่ เสริมและพัฒนาอาชพี การทากรงนกบ้านหัวดนิ เหนือเชน่ เดียวกัน
สมาชิกกลุ่มมีการวางแผนการเรียนรู้สรุป เป็นข้ันตอนเพ่ือให้มีความรู้ความเข้าใจและปฏิบัติการทา
กรงนกแบบตา่ งๆ ตามท่ตี ้ังเปา้ หมายไว้ได้ 5 ขั้นตอน คอื

ขั้นที่ 1 ขน้ั รู้ มกี ารกาหนดความตอ้ งการในการเรียนรู้
ขัน้ ท่ี 2 ขัน้ จา มกี ารกาหนดจดุ มงุ่ หมายในการเรียนรู้
ขั้นท่ี 3 ขน้ั ทา ลงมือปฏิบตั ติ ามท่มี ีความรู้ความเข้าใจและจดจาไว้
ขัน้ ที่ 4 ขัน้ ปรับปรุง แก้ไข สว่ นไหนท่ีเป็นจดุ อ่อนก็ตอ้ งแก้ไข ปรบั ปรุงเลือกวิธีการเรียนและ
กจิ กรรมการเรยี นรู้
ขั้นท่ี 5 พัฒนา เมื่อทาได้แลว้ ปรับปรงุ แลว้ จึงตอ้ งมกี ารพฒั นาใหด้ ยี ่ิงขน้ึ ไปรวบรวมข้อมูล/
วิเคราะห์สร้างองค์ประเมินผลการเรยี นรู้

ชุดวชิ า การจดั การเรยี นรกู้ ลุ่มส่งเสรมิ และพัฒนาการทากรงนกบา้ นหัวดนิ เหนือ ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง

การจดั การเรยี นรู้ 26

กจิ กรรมที่ 2

คาชแี้ จง ใหผ้ ้เู รียนตอบคาถามในแต่ละข้อลงในชอ่ งวา่ งให้สมบูรณ์
1. เพราะเหตุใดคนทากรงนกเขาจงึ นิยมใชไ้ มไ้ ผ่สีสุกเทา่ นน้ั ในการทาซี่กรง
…………………………………………………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………..…………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………..…………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

2. หากต้องการเรยี นรู้การทากรงนกเขาวิธีการเรียนรู้ใดท่ีสามารถใชไ้ ด้ทนั ที
…………………………………………………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………..…………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………..…………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………

3. ทาไมต้องมกี ารวางแผนกอ่ นการเรียนรู้การทากรงนกเขา
…………………………………………………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………..…………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………..…………………………………………………………………………………………………………………………………

ชุดวชิ า การจดั การเรยี นรกู้ ลุ่มสง่ เสรมิ และพัฒนาการทากรงนกบา้ นหัวดนิ เหนือ ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

การจัดการเรยี นรู้ 27

ตอนท่ี 3
การนาความรสู้ กู่ ารปฏิบตั ิ

สาระสาคญั

การทากรงนกเขาของกลุ่มส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการทากรงนกบ้านหัวดินเหนือ มีเทคนิค
เฉพาะในการออกแบบรูปทรง การกาหนดขนาดของกรง จานวนซ่ีกรง จานวนขอบ เส้นผ่าศูนย์กลาง
ของพ้ืนกรง การขึ้นรูป การเตรียมวัสดุ รวมถึงการตกแต่งที่เน้นความประณีต ความละเอียดของจาก
กระบวนการเรียนรู้ ส่ังสมเป็นความรู้ความเข้าใจ ประสบการณ์เกิดเป็นทักษะของตนเอง ผ่านการ
วิเคราะห์ สังเคราะห์ การแยกแยะ ประมวลผล สกู่ ารปฏิบตั กิ ารทากรงนกเขาตามแบบภูมิปัญญาและ
ผู้รู้ของบ้านหัวดินเหนอื ไดถ้ า่ ยทอดไว้ให้กบั คนรุ่นต่อ ๆ มา ได้รวมตัวกันจัดตั้งกลุ่มสง่ เสริมและพฒั นา
อาชพี การทากรงนกบา้ นหวั ดินเหนือ

จุดประสงค์

1. เพือ่ ให้ผเู้ รียนสามารถอธบิ ายการเตรียมวัสดุ อปุ กรณก์ ารทาและการตกแต่งกรงนกเขาได้
2. เพอื่ ให้ผู้เรียนสามารถอธิบายวิธีการขึน้ รปู กรงนกเขาได้
3. เพอ่ื ให้ผเู้ รียนสามารถอธบิ ายวิธีการประกอบและการตกแตง่ กรงนกเขาได้

ขอบข่ายเนอื้ หา

เรอ่ื งท่ี 1 การเตรียมวัสดุ อปุ กรณก์ ารทาและการตกแตง่ กรงนกเขา
เร่อื งที่ 2 การข้นึ รปู กรงนกเขา
เรอ่ื งท่ี 3 การประกอบและการตกแตง่ กรงนกเขา

ชดุ วชิ า การจดั การเรยี นรกู้ ลุ่มสง่ เสรมิ และพัฒนาการทากรงนกบ้านหวั ดนิ เหนือ ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง

การจดั การเรียนรู้ 28

เร่ืองท่ี 1 การเตรียมวัสดุ อุปกรณ์การทาและการตกแต่งกรงนกเขา

ก่อนการทากรงนกเขาส่ิงจาเป็นที่ต้องรู้ คือ การเตรียมวัสดุ อุปกรณ์ในการทาและการตกแตง่
กรงนกเขา เป็นข้ันตอนสาคัญในการผลิตกรงนกเขาให้มีคุณภาพ สวยงาม สร้างมูลค่า และมีคุณค่า
ตามท่ีลกู คา้ ตอ้ งการ กลุ่มสง่ เสริมและพัฒนาอาชีพการทากรงนกบ้านหัวดินเหนือ มคี วามพิถพี ิถันโดย
ใช้ความรู้ท่ไี ด้รับการสบื ทอดมา ดังนี้

1. การเตรยี มวสั ดุ ได้แก่
1.1 ไม้ไผ่ เพื่อทาซ่ีกรง ตัดไม้ไผ่ยาว 22 นิ้ว หรือแล้วแต่ขนาดความสูงของกรงตามที่

ลกู คา้ สั่งให้ขอ้ ของไมไ้ ผ่อยู่ระหว่างกงึ่ กลางคอ่ นไปทางด้านบนเลก็ นอ้ ยแลว้ ซอยเป็นซ่ีเล็ก เหลาด้วยมีด
ตอกให้ได้รูปทรงท่ีต้องการ แล้วนาไปชักแป้นรูดเพื่อให้ได้ขนาดท่ีต้องการ นาไปรมควันเพ่ือให้ได้สี
สวยงาม กันมอดและแมลง การรมควนั ใช้ควันจากข้ีไมไ้ ผ่ให้สีเหลืองอมนา้ ตาลและเป็นเงามัน อกี สว่ น
เตรยี มเพอ่ื ทาโครงกรง ตัดไมไ้ ผย่ าวประมาณ 120 เซนตเิ มตร เหลาใหก้ ลมเทา่ กันตลอด ใชจ้ านวน 7
เสน้ ต่อกรง 1 ใบ นาไปใช้ในการทากรงผูก

1.2 หวาย เลือกหวายตามขนาดทตี่ ้องการ กรงผูกใช้ 5-6 เสน้ ใช้ 10-11 เส้น หรอื อาจ
มากกว่านไ้ี ด้เพอื่ ความคงทน และเพมิ่ มลู คา่ เม่ือทากรงราคาแพง หวายแตล่ ะเสน้ มีขนาดทีแ่ ตกต่างกัน
ดงั น้ี

เสน้ ที่ 1 เส้นล่างสุด มีเส้นผ่าศนู ย์กลางประมาณ 12-13 นิ้ว (ใช้ทากรงขนาดเล็ก)
เส้นท่ี 2 เสน้ ผ่านศนู ยก์ ลางประมาณ 11.5 ถึง 12.5 นว้ิ
เส้นที่ 3 และ 4 (บางคนอาจจะใช้เส้นท่ี 5 มีเส้นผ่านศูนย์กลาง 7.5 น้ิว) ให้ห่างกัน
ประมาณ 1 น้ิว
นาหวายท่ีได้ขดให้กลมโดยการใช้เบ้า ตามภูมิปัญญาเดิมใช้ลาต้นของต้นหมาก ปัจจุบันเพ่ือ
ความสะดวกนิยมใช้ท่อพีวีซี เม่ือหวายอยู่ตัวใช้มรรคกะระยะ จากนั้นนาหวายมาต่อกันให้เป็นวงกลม
ตามขนาดที่กาหนด โดยใช้มีดตอกปาดปลายของเส้นหวายท้ัง 2 ข้างให้เป็นรูปปากฉลาม หรือรูป
สายฟ้า แล้วใช้กาวลาเท็กซ์ทาตรงบริเวณท่ีปาดท้ัง 2 ข้าง นาด้านที่ทากาวแล้วทาบเขา้ ด้วยกนั ใชย้ าง
เส้นผูกให้แน่น รอให้แห้งนาไปเจาะตามขนาดของซ่ีกรง กรงผูกเจาะเป็นเลขค่ีมีจานวนซ่ีประมาณ
93,95,97 และ 99 กรงหวายมีซี่ชิดกว่ากรงผูกเจาะเป็นเลขคู่จานวนซ่ีประมาณ 134, 136 และ
138 วิธีเจาะหวาย ทาได้ดังน้ี หวายเส้นที่ 1 และ 2 เจาะด้านบน สาหรับหวายเส้นท่ี 3, 4 และ 5
เจาะดา้ นขา้ งสาหรับกรงผกู ส่วนกรงหวายมีการเจาะเพ่ิมในส่วนของขอบท่ี 3, 4, 5 และ 6 โดยเจาะ
ทะลดุ ้านบนท้งั หมด

ชดุ วชิ า การจัดการเรียนรกู้ ลุม่ ส่งเสริมและพัฒนาการทากรงนกบ้านหวั ดนิ เหนอื ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

การจัดการเรียนรู้ 29

2. การเตรยี มอุปกรณ์ อุปกรณ์ขัน้ พืน้ ฐานทต่ี อ้ งใชใ้ นการทากรงนก ได้แก่
2.1 มรรค (ยากอ) เลือกใช้ไม้เนื้ออ่อนเพ่ือให้สามารถตอกตะปูได้ เน้ือไม้ไม่แตก เพื่อทา

เครื่องหมายบนหวายก่อนการเจาะด้วยสว่าน กรง 1 ใบใช้มรรค 1 ชุด กรงผูกใช้ 5 อัน เพราะมี 5
ขอบ กรงหวายใช้ 11 อนั (แต่มรรคเบอร์ 6 ใชไ้ ด้กบั หวาย 2 ขอบ ดังน้ันสามารถทา 10 อันได้)

2.2 สว่าน เลือกได้ตามความถนัดของผู้ใช้ ส่วนใหญ่นิยมใช้สว่านไฟฟ้าเพ่ือความสะดวก
และรวดเรว็ ในการเจาะ

2.3 ดอกสว่าน เลอื กดอกสวา่ นที่อยูใ่ นสภาพดี ไม่ชารดุ ตามขนาดของซีก่ รงทจ่ี ะเจาะ
2.4 มีดตอก ลับให้มีความคมอยู่เสมอเพื่อให้สามารถใช้ตัดหวายให้ได้รูปปากฉลามหรือ
รูปสายฟา้ ตามที่ตอ้ งการ
2.5 ยางเส้น เลือกยางท่ีใหม่ มีความยืดหยุ่นดี ไม่เสื่อมสภาพจะทาให้การรัดหวายท่ีตัด
ประกบกนั มคี วามแขง็ แรง ไม่หลุดหรอื เคลื่อนทไ่ี ด้
2.6 แปน้ ชัก ใชป้ รับขนาดซก่ี รงใหเ้ ท่ากนั เตรยี มโดยตรวจดูรูแต่ละอันท่ใี ช้วา่ ไมบ่ ่ิน ขอบ
รูเรยี บสมา่ เสมอกันเพ่ือใหซ้ ี่ท่ีชกั ผา่ นแป้นมคี วามเรียบ ไม่ชารุดเสยี หาย
2.7 ไม้ ใช้ทั้งไม้เนื้อแข็ง เช่น ไม้หลุมพอ ไม้ขาวดา ไม้รักแดง และไม้เนื้ออ่อน เช่น
ไม้สยาแดง ไม้สะเดา และไม้กระท้อน เพ่ือทาส่วนประกอบกรง เช่น ทาคอน ทาท้ายกรง ทาขอบ
ประตกู รง ทาหัวกรง
2.8 หัวกรง เลือกซื้อได้ตามลักษณะท่ีผู้ใช้ต้องการ ราคาข้ึนอยู่กับวัสดุที่ใช้ทา ความสวย
และความประณีตเกดิ จากการกลงึ้
การเตรียมวัสดุ และอุปกรณ์สาคัญตามท่ีกล่าวมาสามารถศึกษาเพ่ิมเติมจากผู้รู้ วิทยากร
ภูมปิ ัญญา และแหล่งวทิ ยาการตา่ งๆ
3. การเตรยี มอุปกรณป์ ระกอบและตกแต่งกรงนกเขา
อุปกรณ์ท่ีต้องใช้ในการประกอบและตกแต่งกรงนกเขา สามารถหาซื้อได้ตามท้องตลาด
ขึ้นอยู่กับแบบของกรงและความต้องการของลูกค้าหรือผู้ใช้กรง เพ่ือตกแต่งกรงนกเขาให้มีความ
สวยงาม การเลือกอุปกรณ์ตกแต่งส่งผลโดยตรงต่อราคาของกรงนกเขาแต่ละใบ ดังน้ันผู้เตรียมจงึ ต้อง
คานงึ ถึงความเหมาะสมกบั รูปแบบกรง ราคา ผ้ใู ช้ เปน็ หลัก

ชุดวิชา การจัดการเรียนรกู้ ลุ่มส่งเสรมิ และพฒั นาการทากรงนกบา้ นหัวดนิ เหนือ ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

การจดั การเรยี นรู้ 30

เรอ่ื งที่ 2 การขึ้นรปู กรงนกเขา

การขึ้นรูป เป็นข้ันตอนสาคัญในการทากรงนกเขาเพราะการขึ้นรูป คือ การกาหนดรูปแบบ
รูปทรงของกรง ตามท่ีต้องการ กรงนกมี 2 ประเภท คือ กรงผูกและกรงหวาย การขึ้นรูปมี
ลักษณะเฉพาะ ดงั น้ี

1. การขึน้ รปู กรงผกู
กรงผูกประกอบดว้ ยหวาย 6 ขอบ (วง) วิธเี จาะๆ ขอบหวายเจาะด้านล่าง 2 ขอบ ไม่เจาะ

1 ขอบ ด้านบน 3 ขอบ (หวายบ่า) ประกอบดว้ ย ขนาดใหญ่ กลาง และเลก็

ขอบหวายด้านบน (หวายบ่า)
ประกอบดว้ ยหวาย 3 ขอบ
ขนาดใหญ่ กลาง เล็ก

3 คู่ 6 ซี่ ซี่ยาว หรอื ซี่ผูก

2 คู่ 4 ซ่ี เอวบน
1 คู่ 2 ซ่ี
เอว
ขอบหวายด้านล่าง

ชดุ วิชา การจัดการเรียนร้กู ลุม่ สง่ เสริมและพัฒนาการทากรงนกบ้านหัวดนิ เหนือ ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

การจัดการเรียนรู้ 31

วธิ กี ารขึ้นรูปทาได้ ดังนี้
1.1 นาซีก่ รงท่ีเหลาและผ่านการรมควันเรยี บรอ้ ยแลว้ มาดดั ตรงบริเวณส่วนกลางค่อน
ไปดา้ นบนเลก็ นอ้ ย
1.2 ปักซ่ีลงในหวายขอบล่างสุด คอื หวายซล่ี ูกในขอบวง 1 และ 2ซึง่ ประกอบซี่ลกู ไว้
เรยี บร้อยแลว้ ใสเ่ วน้ ระยะ 5-10 รู ใส่สลบั กนั จนเต็มครบตามจานวน
1.3 ใส่ซส่ี ว่ นปลายด้านบนกบั หวายขอบบน 3 ขอบ โดยใชว้ งใหญ่ กลาง และเล็ก
ตามลาดับ เวน้ ครง้ั ละ 5-10 รู แล้วใสส่ ลบั จนเตม็
1.4 ใส่ขอบ (เหลก็ ท่ีจะกาหนดทรง) มี 2 วง วงใหญ่ใส่บริเวณตรงก่งึ กลางด้านในของตัว
กรง โดยใชว้ ิธีดึงเส้นลวดกับขอบเหล็กมาที่บริเวณหวยขอบล่างสุด
1.5 ใส่ขอบเหล็กวงเลก็ บริเวณตรงกลางคอ่ นมาทางด้านล่างเลก็ นอ้ ย โดยใหเ้ หลก็ อยู่ดา้ น
นอกของตวั กรง ใชไ้ มแ้ ผน่ บางๆ จานวน 4 อนั ค้าเอาไว้ เพ่ือทาการกาหนดรูปทรง
1.6 ผกู ซีก่ บั ไมไ้ ผ่ทีเ่ หลาไวย้ าว 120 เซนติเมตร โดยการนาเอาซที่ ่ียาวใส่ข้างในแล้วผกู
เชอื กไนลอ่ น ซ่งึ มที ั้งหมด
1.7 ทาท้ายกรง เอาหวายวัดกบั วงในของกน้ กรง แล้วเอามาตอ่ ให้กลม เลือ่ ยไม้ให้มีขนาด
เล็ก ประมาณ 0.5 เซนติเมตร จานวน 5 หรอื 7 ช้ินไม้ นามาประกอบ
1.8 ใสซ่ ี่ลกู เขา้ ไปในระหวา่ งกลางของซีท่ ใ่ี สไ่ ปกอ่ นและผกู ซ่ีด้วยไมไ้ ผ่ แตจ่ ะใช้สายเอ็น
ผูกแทนดว้ ยไนล่อน และจะผูกด้วยเง่ือนทีส่ วยงาม เชน่ เง่ือนกระดูกปลายไหล
1.9 ใสห่ วายขนาดเดียวกันท่ีเป็นหวายเสน้ ท่ี 1 ทาบกับเส้นท่ี 1 ไว้ โดยการใชต้ ะปเู ข็ม
หรือสลกั ไมไ้ ผ่
1.10 ทาวาณชิ ทั่วตัวและท้ายกรง ตากแดดประมาณ 30-60 นาที หากเป็นเปลือกกรง
สามารถจัดส่งให้ผูซ้ ้ือได้ แตห่ ากเป็นกรงสาเรจ็ ต้องนาไปประกอบและตกแตง่ ใหเ้ รียบร้อย สวยงาม
ตามทีต่ อ้ งการจงึ จาหนา่ ยได้

ชุดวิชา การจดั การเรยี นรู้กลุ่มสง่ เสริมและพัฒนาการทากรงนกบา้ นหัวดินเหนอื ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

การจดั การเรียนรู้ 32

2. การข้นึ รูปกรงหวาย
กรงหวายประกอบด้วยหวาย จานวน 10-11 ขอบ (วง) แบง่ เปน็ ฐานลา่ ง 5 ขอบ หวาย

โชว์ 1 ขอบ หวายกลาง (พุง) 3 ขอบ หวายด้านบน (บ่า) 3 ขอบ ประกอบดว้ ย ขนาดใหญ่ กลาง
และเลก็

ขั้นที่ 5 ใส่ซตี่ รง ปักซ่ตี รง
จากส่วนบนไปยังล่างสุด

ซ่ลี ูกดา้ นบน

ขนั้ ท่ี 3 ทาส่วนพงุ พงุ ใชห้ วาย 3 ขอบ
ใส่ซลี่ ูก 1 ซ่ี เว้น 1 ซี่

ขนั้ ที่ 4 ใสซ่ ่ีกรง หวายโชว์
136-140 ซี่ หวายสะเตง็
หวายเอว
ข้นั ที่ 2 ทาสว่ นเอว หวายตนี
gv;
ข้ันท่ี 1 ทาสว่ นตนี กรง

เบอร์ 1

วธิ ีการขนึ้ รปู ทาได้ ดังน้ี
2.1 นาหวายที่เจาะเรยี บรอ้ ยใสซ่ ่กี รงที่ผา่ นการรมควันแลว้ โดยการเรยี งตามลาดับของ
หวาย คอื เส้นท่ี 1 อยลู่ ่างสุด และเส้นท่ี 2 ข้นึ มาห่างจากเส้นท่ี 1 ประมาณ 2-2.5 นว้ิ ใหค้ รบทุกรู
2.2 ปักซี่ด้านบนในหวายส่วนกลาง (หวายพงุ ท่ีประกอบเสรจ็ แล้ว 3 ขอบ ปักลงมาถึง
หวายดา้ นทา้ ย เสน้ สุดท้าย โดยเว้นระยะ 5-10 รู ใส่สลับกนั จนเต็มครบจานวนซ่ี
2.3 นาหวายเสน้ ที่ 3-4 หรอื 5 เรยี งตามลาดับ ใสส่ ่วนปลายของซ่สี อดเข้าไปในรูของ
หวายท่ีเจาะแลว้ โดยวางใหห้ วายแต่ละเสน้ หา่ งกนั ประมาณ 1 น้ิว ใหซ้ พี่ ันหวายเส้นที่ 4 และ 5 เข้า
ไปประมาณ 3-4 นิ้ว

ชดุ วิชา การจดั การเรยี นรู้กลุ่มส่งเสรมิ และพฒั นาการทากรงนกบ้านหัวดินเหนอื ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง

การจัดการเรยี นรู้ 33

2.4 จดั ระดบั หวายทกุ ขอบให้ได้ตามขนาดความสูง ตา่ ที่ตอ้ งการ
2.5 ผูกซี่กบั ไมไ้ ผท่ ่เี หลาไว้ยาว 120 เซนตเิ มตร โดยการนาเอาซี่ท่ียาวใส่ข้างในแล้วผกู
เชือกไนล่อน ซง่ึ มที ้งั หมด
2.6 ทาท้ายกรง เอาหวายวดั กับวงในของก้นกรง แล้วเอามาตอ่ ใหก้ ลม เล่ือยไม้ใหม้ ีขนาด
เล็ก ประมาณ 0.5 เซนตเิ มตร จานวน 5 หรอื 7 ช้ินไม้ นามาประกอบ
2.7 ใส่ซี่ลกู เข้าไปในระหวา่ งกลางของซีท่ ี่ใสไ่ ปก่อนและผกู ซด่ี ว้ ยไม้ไผ่ แต่จะใช้สายเอน็
ผกู แทนดว้ ยไนล่อน และจะผกู ดว้ ยเงอ่ื นทสี่ วยงาม เช่น เง่อื นกระดกู ปลายไหล
2.8 ใส่หวายขนาดเดยี วกันที่เป็นหวายเสน้ ท่ี 1 ทาบกบั เส้นท่ี 1 ไว้ โดยการใช้ตะปูเขม็
หรอื สลักไม้ไผ่
2.9 ทาวาณชิ ทว่ั ตัวและทา้ ยกรง ตากแดดประมาณ 30-60 นาที หากเปน็ เปลอื กกรง
สามารถจัดส่งให้ผู้ซื้อได้ แต่หากเป็นกรงสาเรจ็ ต้องนาไปประกอบและตกแต่งให้เรยี บรอ้ ย สวยงาม
ตามทตี่ ้องการจงึ จาหนา่ ยได้

ชุดวิชา การจดั การเรียนรู้กลุม่ ส่งเสริมและพฒั นาการทากรงนกบ้านหวั ดนิ เหนือ ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

การจัดการเรียนรู้ 34

เรอื่ งท่ี 3 การประกอบและการตกแตง่ กรงนกเขา

การประกอบกรงนกและตกแต่งกรงนก เพ่ือป้องกันแดดเพ่ิมความสวยงาม และเพ่ิมมูลค่า
ให้กับกรงแต่ละใบ อุปกรณ์ท่ีนามาเป็นส่วนประกอบที่ใช้ในการตกแต่งกรงนกเขา ได้แก่ ตะขอแขวน
หัวกรง ผ้าส่ีชาย ลูกตุ้ม ไม้คอน ห่วงใส่แก้ว แผ่นกระดาน ถาดรองหรือแผ่นท้ายใช้รองข้ีนก สปริงจับ
ท้ายกรง และพลาสติกรองทา้ ย

การประกอบและตกแต่งกรงนกเขาขั้นพ้ืนฐาน โดยนาผ้าส่ีชายที่เลือกไว้ มาคลุมกรงนก
ตกแต่งส่วนบนแล้วใส่หัวกรงนก ใส่เพดาน ใส่คอนสาหรับนกจับ พร้อมห่วงแก้ว 2 อัน แล้วนามาติด
กับกรงนก ใส่ตะปูเป็นตัวยึด ใส่ส่วนท่ีเป็นท้ายกรง ด้วยการใช้ลวดทาเป็นห่วงจับ ใส่ลูกตุ้ม 4 ลูก ท่ี
ชายผ้าเม่อื เรียบร้อย ไดก้ รงนกเขาทีพ่ ร้อมจาหน่ายไปยงั ลูกคา้

การเรียนรู้การประกอบกรงนกเขา ให้เข้าใจชัดเจนต้องเรียนรู้จากสถานประกอบการ กลุ่ม
ส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการทากรงนกบ้านหวั ดินเหนือ เพ่ือได้เห็นขั้นตอนตา่ งๆ ช่วยในการทาความ
เข้าใจควรจดั ลาดับการเรยี นรู้เปน็ ขั้นตอน ดังนี้

1. ขน้ั รู้ ศึกษาเรียนร้ใู ห้เข้าใจอุปกรณต์ กแตง่ ทต่ี ้องใช้ รรู้ ายละเอียดคุณสมบตั ิของอุปกรณ์
ตกแตง่ รูร้ าคา รู้ความนิยม เพือ่ ใหเ้ ลอื กอุปกรณไ์ ดต้ รงความต้องการของผู้ใชห้ รอื ลูกคา้

2. ขน้ั จา ตอ้ งจาให้ได้ว่าอุปกรณ์ แตล่ ะอย่างต้องใช้กบั ส่วนไหนของกรง ใช้อย่างไร
3. ข้ันทา ฝึกปฏิบัติในการเลือกอุปกรณ์ตกแต่งให้เหมาะกับประเภท รูปแบบของกรง ดู
ตัวอย่างการตกแต่งจากผู้รู้ ดูวิธีการเขาทาอย่างไร ฝึกให้เกิดทักษะ สงสัยสอบถามจากผู้รู้ในขณะที่
เรยี นรจู้ ากวทิ ยากร คอื ภายหลังโดยสอบถามเพิ่มเตมิ จากภมู ิปญั ญาหรือจากผรู้ ู้

ชุดวิชา การจัดการเรียนร้กู ล่มุ สง่ เสรมิ และพฒั นาการทากรงนกบ้านหัวดนิ เหนอื ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง

การจดั การเรียนรู้ 35

4. ขนั้ ปรับปรุง เมื่อทากรงนกเขาเรียบร้อยแล้ว ต้องตรวจเชค็ รายละเอยี ดร่วมกับวิทยากร
หรือภูมิปัญญา ว่าการประกอบกรงนกในแบบท่ีทามีความถูกต้องสมบูรณ์หรือต้องปรับปรุง
เปลี่ยนแปลงอุปกรณ์ชิ้นไหน อย่างไร เพื่อใหเ้ ป็นไปตามแบบท่ีกาหนดไว้

5. ข้ันพัฒนา เม่ือประกอบกรงนกข้ันพื้นฐานได้แล้วสามารถพัฒนาการประกอบตกแต่ง
กรงนกเขาท้ัง 2 ประเภท คือ ประเภทกรงผูก และประเภทกรงหวาย ให้เป็นที่ต้องการของลูกค้า
สามารถสง่ ขายสรา้ งมลู คา่ เพิ่มใหก้ ับกรงได้

ชดุ วชิ า การจดั การเรยี นรู้กลุ่มส่งเสริมและพัฒนาการทากรงนกบา้ นหวั ดินเหนอื ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง

การจัดการเรียนรู้ 36

กจิ กรรมท่ี 3

คาชแ้ี จง ใหผ้ ู้เรียนตอบคาถามในแต่ละข้อลงในชอ่ งวา่ งให้สมบูรณ์
1. การเตรียมหวายเพ่อื ให้ได้กรงนกเขาทีม่ ีคณุ ภาพมีวิธีการเตรียมอย่างไร

...................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................

2. ให้อธิบายการขึ้นรูปกรงผูกกับกรงหวายว่าเหมือนหรือต่างกันอย่างไร แล้วทดลองฝึก

ปฏิบตั ิ

...................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................

3. การประกอบกรงหากต้องการจัดลาดับข้ันการเรยี นรู้มกี ่ขี ้ัน อะไรบ้าง

...................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................

ชุดวิชา การจดั การเรยี นรู้กลุ่มสง่ เสรมิ และพฒั นาการทากรงนกบ้านหวั ดนิ เหนอื ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง

การจดั การเรียนรู้ 37

ตอนท่ี 4
การเข้าสอู่ าชพี การทากรงนก

สาระสาคัญ
การจาหน่ายกรงนกเขาให้ได้ราคา ต้องมีความรู้เร่ือง แบบกรงนกเขา การคิดต้นทุน กาไร

วิเคราะห์แบบกรงนกเขาได้ เพื่อให้สามารถกาหนดราคาขายที่ทาให้การผลิตมีความคุ้มทุน มีทักษะ
ด้านการตลาดในการขายสง่ ขายตรงและขายแบบออนไลน์ไดอ้ ยา่ งมคี ุณภาพ
จุดประสงค์

1. เพ่ือให้ผู้เรียนสามารถอธิบายแบบกรงนกเขาไดอ้ ยา่ งถูกต้อง
2. เพอ่ื ให้ผู้เรียนสามารถอธิบายการคิดต้นทนุ กาไรและกาหนดราคาขายได้
3. เพื่อให้ผู้เรียนสามารถอธบิ ายวิธีการ ขั้นตอน การขายแบบออนไลน์ของกลมุ่ ได้
ขอบขา่ ยเน้ือหา
เร่ืองท่ี 1 แบบกรงนกเขา
เรื่องท่ี 2 การตลาด
เรื่องที่ 3 การขายแบบออนไลน์

ชุดวชิ า การจัดการเรียนรู้กลุ่มส่งเสริมและพฒั นาการทากรงนกบา้ นหัวดินเหนอื ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

การจัดการเรียนรู้ 38

เรอ่ื งท่ี 1 แบบกรงนกเขา

แบบกรงนกเขา คือ รูปร่างลักษณะเด่นของกรงมีหลากหลายแบบ เพ่ือไม่ให้เกิดความสับสน
เข้าใจผิดในการนาไปใช้หรือส่ังทากรง จึงได้มีการเรียกช่ือ ลักษณะเด่นของการเรียกชื่อกรงนกเขา
ตามที่ภูมิปัญญาดั้งเดิมได้ใช้มา คือ เรียกชื่อตามช่ือบ้านท่ีผลิตกรง เช่น กรงผูกสะเต้ง หรือเรียกตาม
ลักษณะเด่น เช่น กรงหัวโต เพราะมีส่วนบนของกรงที่กลมและโตกว่าส่วนท้ายกรงมาก และกรงบาง
รูปทรงเรียกตามช่ือนกท่ีใช้กรงใบน้ันในการแข่งขันเม่ือชนะมีชื่อเสียง เช่น กรงซุปเปอร์แมน
นอกจากน้ีมีการเรียกช่ือกรงตามรูปทรงส่ิงของ เช่น กรงระฆัง (กรงหวาย) กรงหวายโอ่ง มีลักษณะ
ทรงกลมคล้ายโอ่ง ตามช่ือบุคคลท่ีผลิตกรง เช่น กรงผูกโกหยี การทากรงนกเขาแบบใด ข้ึนอยู่กับ
ความต้องการของลูกค้าและความนยิ มในท้องตลาด กลุ่มส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการทากรงนกบา้ น
หัวดนิ เหนอื สามารถผลติ ได้ทุกแบบตามท่ีลูกคา้ ตอ้ งการ จงึ ตอ้ งเรยี นรู้เร่อื งแบบของกรงนกเขา เพราะ
เป็นส่วนสาคัญในการกาหนดราคาขาย กรงนกเขาท่ีกลุ่มส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการทากรงนกบ้าน
หัวดินเหนือทาเพ่อื ใช้และจาหน่ายในกลุ่ม แบง่ เปน็ 2 ประเภท ดงั นี้

1. กรงผูก เป็นกรงท่ีมีลักษณะเด่นของโครงสร้างท่ียึดด้วยซี่ไม้ไผ่ ขนาดมาตรฐานของกรงผูก
มาจากการกาหนดท้ายกรง ความกว้างอยู่ท่ี 15 น้ิว ความสูงของกรง อยู่ในช่วง 15.5-16 นิ้ว
จานวนซ่ีกรงอยู่ที่ 95-99 ซ่ี จุดเด่นของกรงผูกคือจานวนซี่เน้นเป็นจานวนเลขค่ีเท่านั้น นิยมใช้ไม้ไผ่
สีสุก มีความยาวประมาณ 1 เมตรเศษ (ความยาวท่ีนิยมอยู่ในช่วง1.30-1.50 เมตร) เรียกว่า ซี่ยาว
มีขอบเหล็กยึดด้านบนและด้านล่าง ด้านบนมีขนาดใหญ่กว่าด้านล่าง เพ่ือยึดโครงสร้างให้ได้รูปทรง
ตามท่ตี อ้ งการ ขนาดสามารถปรับไดต้ ามความตอ้ งการของลูกคา้ ในการทากรงผกู มี 2 แบบ คือ แบบ
ธรรมและแบบแกะดอก มี 3 ขนาด การกาหนดขนาดมาจากขนาดของซ่ีกรง คือ ซี่เล็ก เส้นผ่าน
ศูนย์กลางประมาณ 1-2 มิลลิเมตร ซี่กลาง เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 3-4 มิลลิเมตร ซี่ใหญ่ เส้น
ผา่ นศนู ย์กลางประมาณ 5 มลิ ลิเมตร ขนาดและแบบของซีก่ รงเป็นทม่ี าของการเรยี กชื่อ ดังน้ี

1.1 กรงผกู ธรรมดาซ่ีเล็ก
1.2 กรงผกู ธรรมดาซก่ี ลาง
1.3 กรงผกู ธรรมดาซใ่ี หญ่
1.4 กรงดอกซเี่ ลก็
1.5 กรงดอกซ่ีกลาง
1.6 กรงดอกซ่ใี หญ่
2. กรงหวาย เป็นกรงที่มลี กั ษณะเด่นคอื ใช้หวายเป็นตวั ยึดโครงสร้าง ขนาดมาตรฐานของกรง
หวายมาจากการกาหนดท้ายกรงเช่นเดียวกับกรงผูก ความกว้างอยู่ท่ี 15 นิ้ว ความสูงของกรง อยู่
ในช่วง 15.5-16 นว้ิ จานวนซ่ีกรงอยทู่ ี่ 136-140 ซี่ จุดเดน่ ของกรงหวาย คอื จานวนซีท่ ใ่ี ชต้ ้องเป็น
จานวนเลขคู่เท่านั้น คือ 136, 138 และ 140 ซ่ี นิยมใช้ไม้ไผ่สีสุกในการทาเพราะมีความเหนียว
ขนาดสามารถปรบั ได้ตามความต้องการของลกู คา้

ชดุ วชิ า การจัดการเรยี นรกู้ ลุม่ ส่งเสริมและพฒั นาการทากรงนกบ้านหวั ดนิ เหนือ ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

การจัดการเรียนรู้ 39

กรงหวายมี 2 แบบ คือ แบบธรรมและแบบแกะดอก มี 3 ขนาด ตามขนาดของซ่ีกรง คือ
ซ่ีเล็ก ซกี่ ลาง ซ่ใี หญ่ และเปน็ ท่มี าของการเรยี กชือ่ ดังน้ี

2.1 กรงหวายซีเ่ ลก็
2.2 กรงหวายซก่ี ลาง
2.3 กรงหวายซใ่ี หญ่
2.4 กรงดอกหวายซเี่ ลก็
2.5 กรงดอกหวายซก่ี ลาง
2.6 กรงดอกหวายซใ่ี หญ่
จากท่ีกล่าวมาทั้งหมดยังมีกรงนกเขาอีกประเภท เป็นกรงที่มีลักษณะเฉพาะ เรียกว่ากรงลูก
ประตูข้าง คือ กรงหวายท้ายหุบ มีผลิตที่กลุ่มกรงนกเขาบ้านหัวดินเหนือเพียงแห่งเดียวเป็นกรงท่ีใช้
สาหรับการเล้ียงลูกนกเขาท่ีมีอายุระหว่าง 1-3 เดือน ท่ีเจ้าของแยกออกจากแม่ กรงประเภทน้ีมี
ลักษณะเด่น คือ มีประตูอยู่ด้านข้างของตัวกรงเพื่อสะดวกในการจับลูกนกเขาเข้าออกจากกรงเพราะ
ลูกนกยังไม่เช่ืองหากจับจากท้ายกรงจะไม่สะดวก แตกต่างจากกรงนกทุกแบบที่กล่าวมา เพราะกรง
นกเขาทกุ แบบจะทาประตไู ว้ทท่ี า้ ยกรงกันนกบนิ หนี

ชุดวชิ า การจดั การเรียนรู้กลมุ่ สง่ เสรมิ และพัฒนาการทากรงนกบา้ นหัวดินเหนือ ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง