คู่มือเพื่อเสริมสร้างทักษะการป้องกันตัวของสตรีในสถานการณ์ความรุนแรง

คมู ือเพื่อเสริมสราง

ทักษะการปองกันตัว

ของสตรใี นสถานการณค วามรุนแรง

กรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครวั
รว่ มกบั โรงเรียนนายรอ้ ยตำรวจ



คำนำ

ปั จจุบันผู้หญิงได้เผชิญกับปั ญหาความรุ นแรงในทุกมิติของชีวิต ไม่ว่าจะเป็ นพื้นท่ี
ครอบครัว พื้นท่ีชุมชน หรือพื้นท่ีการทำ�งาน ซ่ึงความรุ นแรงดังกล่าวอาจเป็ นในรู ปแบบ 
ก า ร ทำ � ร้ า ย ร่ า ง ก า ย  ก า ร ทำ � ร้ า ย จิ ต ใ จ  ห รื อ ก า ร ถู ก ล่ ว ง ล ะ เ มิ ด ท า ง เ พ ศ  จ า ก ร า ย ง า น ข้ อ มู ล
สถานการณ์ ด้านความรุ นแรงในครอบครัว ตามมาตรา 17 แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครอง 
ผู้ถูกกระทำ�ด้วยความรุนแรงในครอบครัว พ.ศ. 2550 ประจำ�ปี  2562 ระบุว่าจำ�นวนผู้ถูกกระทำ�
ความรุนแรง เข้ารบั บรกิ ารท่ีศูนย์พ่ึงได้ในโรงพยาบาล จำ�นวน 512 แห่ง หรอื จำ�นวน 15,797 ราย 
ในจำ�นวนน้ี  ผู้ท่ีถูกกระทำ�ความรุ นแรงมากท่ีสุดเป็ นเพศหญิง จำ�นวน 14,523 ราย รองลงมา
เป็ นเพศชาย จำ�นวน 1,265 ราย และเพศทางเลือก จำ�นวน 9 ราย โดยมีค่าเฉล่ียผู้ถูกกระทำ�
ความรุนแรง จำ�นวน 43 รายต่อวัน อีกทั้งท่ีปรากฏเป็ นข่าวความรุนแรงและภัยคุกคามทางเพศ 
ท่ีเกิดข้ึนกับเยาวชนก็มีจำ�นวนมากข้ึน สะท้อนให้เห็นว่าปั ญหาความรุนแรงไม่ใชเ่ ร่ืองไกลตัว 

ก ร ะ ท ร ว ง ก า ร พั ฒ น า สั ง ค ม แ ล ะ ค ว า ม มั่ น ค ง ข อ ง ม นุษ ย์  โ ด ย ก ร ม กิ จ ก า ร ส ต รี
และสถาบันครอบครัว ซ่ึงมีภารกิจหลักในการพัฒนาวิชาการ มาตรฐาน มาตรการ และกลไก 
ในการส่งเสรมิ ความเสมอภาคและความเท่าเทียมระหว่างเพศ การคุ้มครอง การพัฒนาศักยภาพ 
และการพิทักษ์สิทธสิ ตรแี ละผู้แสดงออกท่ีแตกต่างจากเพศโดยกำ�เนิ ด ได้จัดทำ�คู่มือเสรมิ ทักษะ 
และสร้างความตระหนั กรู้ในการป้ องกันตนเองของสตรีในสถานการณ์ ความรุ นแรง 
วัตถุประสงค์เพื่อเสริมสร้างทักษะการป้ องกันตนเองของสตรีในสถานการณ์ ความรุ นแรง 
โดยได้รับความร่วมมือเป็ นอย่างดีจากโ ร ง เ รี ย น น า ย ร้ อ ย ตำ � ร ว จ  ในการจัดทำ�เนื้ อหา 
วิธกี ารป้ องกันตัวของสตรใี นสถานการณ์ความรุนแรงต่าง ๆ ได้อย่างถูกต้อง

กรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครัวหวังเป็ นอย่างย่ิงว่าคู่มือฉบับน้ี จะชว่ ยให้สตรี 
รวมทั้งเด็กและเยาวชนสามารถป้ องกันตนเองจากสถานการณ์ความรุนแรง และประกันว่าสตรี
จะได้รับความปลอดภัยในทุกพื้นท่ี หากมีข้อผิดพลาดประการใด คณะผู้จัดทำ�ขออภัยไว้ ณ ท่ีน้ี

กรมกิจการสตรแี ละสถาบันครอบครวั
พฤศจิกายน 2564

สารบัญ

6 22

ภยั จากการ ภัยจากการ
ถูกปลนจีด้ ว ยอาวุธ โดยสารรถแท็กซี่

ในทีเ่ ปลย่� ว

14 ภยั จากการ
วง่� ราวกระเปา

38
ภยั ท่ีเกดิ ขน�้
บรเ� วณลานจอดรถ

54 เมือ่ โดนสามที ำรา ย 62

เมือ่ ถูกลวนลาม
บนรถเมล รถประจำทาง

30 อนั ตราย 70

บนสะพานลอย เมือ่ ถูกลว งละเมิดทางเพศ
จากคนใกลตัว
46
88
ขอ ควรระวงั เมอื่
จำเปนตองเดินทางคนเดียว การดำเนนิ งานของศูนย
ประสานการปอ งกันและ
ตอนกลางคืน แกไขปญ� หาการลว งละเมดิ
หร�อคกุ คามทางเพศในการทำงาน

(ศปคพ.)

80

อันตรายจากการ
อยหู อพักคนเดียว

คู่มอื เพ่ือเสรมิ สร้างทกั ษะการปอ้ งกนั ตัว

ภยั จาการถูกปลนจ้ี
ดว ยอาวุธในทีเ่ ปลี่ยว

เหตกุ ารณ์ปลน้ จด้ี ว้ ยอาวธุ  ส่วนใหญ ่
มักจะเกิดข้ึนกับผหู้ ญิงท่เี ดนิ ตามลำ�พัง  
อีกทงั้ มักเกิดข้ึนในบรเิ วณรมิ ถนนและใน
ซอยเปล่ียว ซง่ึ หากเกิดเหตกุ ารณ์ข้ึน  
ไมแ่ นะนำ�ใหต้ อ่ ส ู้ เพราะการตอ่ สกู้ บั คนรา้ ย 
ทม่ี อี าวธุ นั้น จะตอ้ งมที กั ษะทด่ี  ี ไดร้ บั การ 
ฝึ กฝนจนช�ำ นาญ มเิ ชน่ นั้นจะยง่ิ ท�ำ ให้ 
เกดิ อันตรายกับตัวเอง ดังนั้ นการยอมเสีย

ทรพั ย์สินเพื่อให้ตัวเองปลอดภัย 
จึงเป็ นเรอ่ื งสำ�คัญท่สี ดุ

กรณีคนรา้ ยเดนิ สวนทาง

เมื่อผหู้ ญิงเดนิ คนเดยี วในซอยเปล่ียวมีโอกาสท่จี ะเกิดเหตุได้มากท่สี ดุ

6 กรมกิจการสตรแี ละสถาบันครอบครัว

ของสตรใี นสถานการณค์ วามรนุ แรง

เม่ือคนรา้ ยเดินสวนมาและเห็นโอกาสลงมือ

คนรา้ ยตัดสินใจก่อเหตุโดยใชอ้ าวุธมีด (หรอื ปื น) เพ่ือข่มขู่

กระทรวงการพฒั นาสงั คมและความมนั่ คงของมนุษย์ 7

คู่มือเพื่อเสริมสรา้ งทักษะการป้องกันตวั

ให้โยนกระเป๋ าไปในทศิ ทางท่หี ่างตัวคนรา้ ย  
คนรา้ ยจะละความสนใจไปท่กี ระเป๋ า

รบี ว่ิงหนี ไปในทางตรงข้ามกับกับท่โี ยนกระเป๋ า

8 กรมกจิ การสตรีและสถาบันครอบครวั

ของสตรใี นสถานการณ์ความรุนแรง

ตามธรรมชาติคนรา้ ยจะให้ความสนใจท่กี ระเป๋ าเป็ นอันดบั แรก  
และจะตามไปเก็บกระเป๋ า

ควรจะรบี ว่ิงหนี ไปยังท่สี ว่างหรอื มีคนพลกุ พล่าน

กระทรวงการพฒั นาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ 9

คู่มือเพอื่ เสริมสร้างทกั ษะการปอ้ งกันตัว

กรณคี นร้ายเดินตาม

เม่ือผหู้ ญิงเดนิ คนเดียวในซอยเปล่ียว และคนรา้ ยเดินตามมา

คนรา้ ยจะเรง่ ฝี เทา้ ตามมาใกล้จนถึงระยะท่จี ะก่อเหตุ

10 กรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครวั

ของสตรีในสถานการณ์ความรุนแรง

คนรา้ ยตัดสินใจก่อเหตโุ ดยใชอ้ าวุธมีด (หรอื ปื น) เพื่อข่มขู่

ให้โยนกระเป๋ าไปด้านหลังของคนรา้ ยให้ไกลท่สี ดุ   
คนรา้ ยจะละความสนใจไปท่กี ระเป๋ า

กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมน่ั คงของมนุษย์ 11

คู่มือเพอ่ื เสริมสร้างทักษะการปอ้ งกนั ตัว

รบี ว่ิงหนี ไปในทางตรงข้ามกับกับท่โี ยนกระเป๋ า

ตามธรรมชาติคนรา้ ยจะให้ความสนใจท่กี ระเป๋ า 
เป็ นอันดบั แรก และจะตามไปเก็บกระเป๋ า

12 กรมกจิ การสตรีและสถาบันครอบครวั

ของสตรีในสถานการณค์ วามรนุ แรง

ควรจะรบี ว่ิงหนี ไปยังท่สี ว่างหรอื มีคนพลกุ พล่าน

กระทรวงการพัฒนาสังคมและความม่นั คงของมนษุ ย์ 13

คู่มอื เพือ่ เสรมิ สรา้ งทกั ษะการป้องกันตัว

ภัยจากการวง่ิ ราวกระเปา

เหตุการณ์ว่ิงราวกระเป๋ า สามารถ 
เกิดข้ึนไดท้ กุ ท่ ี ทกุ เวลา ซง่ึ ส่วนใหญ่ 
มักจะเกิดข้ึนกับผหู้ ญิงท่เี ดนิ ตามลำ�พัง  
เราควรมีการป้ องกันตัวเพ่ือหลีกเล่ียง 
อันตรายท่อี าจเกิดข้ึน อย่างไรก็ตาม  
ในกรณีท่มี ีภัยเกิดข้ึนกับตัวเอง เราควร 

พิจารณาให้ดีว่าควรรบั มืออย่างไร  
จะยอมเสียทรพั ย์สินเพื่อความปลอดภัย 

หรอื สำ�หรบั ผทู้ ่ไี ดร้ บั การฝึ กฝนก็อาจ 
จะเอาตัวรอดจากสถานการณ์นั้ นได้

ป้องกันไว้กอ่ น

หลีกเล่ียงสถานท่ที ่มี ีสภาพเปล่ียว หรอื หากจำ�เป็ นควรมีเพื่อนไปด้วย  
หรอื หากจำ�เป็ นต้องไปคนเดยี วจรงิ  ๆ ต้องระมัดระวังตัวให้มากท่สี ดุ   

และไม่สวมใส่เครอ่ื งประดบั มีค่า

14 กรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครวั

ของสตรใี นสถานการณค์ วามรนุ แรง

ในขณะท่เี ดิน อย่ามัวแต่เล่นโทรศัพทห์ รอื ทำ�กิจกรรมอ่ืนใด  
ให้มีสติตลอดเวลา ระวังตัว คอยสังเกตส่ิงรอบ ๆ ตัวอย่เู สมอ

เวลาเดินให้สะพายกระเป๋ าไว้ดา้ นในถนน หรอื ฟตุ บาท  
ใชแ้ ขนหรอื รกั แรห้ นี บให้แน่ น

กระทรวงการพัฒนาสงั คมและความมั่นคงของมนษุ ย์ 15

คู่มอื เพอื่ เสริมสรา้ งทักษะการป้องกันตวั

ควรเตรยี มส่ิงของท่ตี ้องใชไ้ ว้ล่วงหน้ า อาท ิ กญุ แจ โทรศัพท ์ ฯ  
อย่าหยุดเปิ ดกระเป๋ าเพื่ อหาของ

หลีกเล่ียงการถือของพะรุงพะรงั  ไม่ควรเอาเงนิ หรอื ของมีค่าทงั้ หมด 
ไว้ในกระเป๋ าสะพาย ควรกระจายไว้ตามกระเป๋ าเส้ือ กระเป๋ ากางเกง

16 กรมกจิ การสตรแี ละสถาบันครอบครวั

ของสตรีในสถานการณค์ วามรนุ แรง

ถ้าเป็ นไปได ้ ควรสวมเสื้อคลมุ หรอื เสื้อแจ็กเก็ตสวมทบั  
ปิ ดบังกระเป๋ าและของมีค่าไว้

กระทรวงการพัฒนาสังคมและความม่ันคงของมนุษย์ 17

คู่มือเพื่อเสรมิ สรา้ งทกั ษะการป้องกนั ตวั

หากเกดิ เหตุการณ์ข้ึน  
ควรรบั มืออย่างไร

ในกรณีท่คี นรา้ ยมีอาวธุ  อย่าต่อส้ขู ัดขืน ยอมให้ทรพั ย์สินไป  
แต่ควรจดจำ�รูปพรรณสัณฐานของคนรา้ ย ยานพาหนะท่ใี ช ้  
เลขทะเบียนรถ และรบี จดข้อมลู ดงั กล่าวเอาไว้และไปแจ้งความ 
กับเจ้าหน้ าท่ตี ำ�รวจท่อี ย่ใู กล้ท่สี ุด หรอื โทรศัพทไ์ ปท่หี มายเลข 191 

เพ่ือแจ้งให้ตำ�รวจสกัดจับคนรา้ ยเอาไว้  
หรอื หากในกรณีท่คี นรา้ ยไม่มีอาวุธ เราอาจสามารถเอาตัวรอดได้

ดงั น้ี

18 กรมกจิ การสตรแี ละสถาบนั ครอบครวั

ของสตรีในสถานการณค์ วามรนุ แรง

เมื่อคนรา้ ยเดนิ ผา่ น (หรอื เดนิ ตาม) ลงมือกระชากกระเป๋ า

เม่ือรูต้ ัว ให้รบี จับส่วนกระเป๋ าไว้ (ไม่จับท่สี าย)

กระทรวงการพัฒนาสงั คมและความมั่นคงของมนุษย์ 19

คู่มือเพ่ือเสรมิ สรา้ งทกั ษะการป้องกนั ตวั

ใชส้ องมือจับกระเป๋ าให้มีพื้นท่จี ับมากท่สี ุด (ต้องมากกว่าคนรา้ ย) 

ใชน้ ้ํ าหนั กตัวกดเหว่ียง กระชากให้แรงท่สี ุด จนคนรา้ ยเสียหลัก

20 กรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครวั

ของสตรีในสถานการณ์ความรนุ แรง

เมื่อคนรา้ ยล้มลงให้รบี ว่ิงหนี ไปโดยเรว็ ท่สี ุด
อย่างไรก็ตาม การต่อส้ขู ัดขืนเชน่ น้ี  ควรท�ำ ต่อเม่ือมีผรู้ า้ ยคนเดียว ไม่มีอาวธุ   

และต้องไดร้ บั การฝึ กฝนมาเป็ นอย่างดี

กระทรวงการพฒั นาสงั คมและความมัน่ คงของมนษุ ย์ 21

คู่มอื เพ่ือเสริมสร้างทกั ษะการปอ้ งกนั ตวั

ภยั จากการโดยสารรถแทก็ ซี่

การเดนิ ทางโดยรถแทก็ ซ ่ี
เป็ นอีกทางเลือกหน่ึ งท่สี ะดวกรวดเรว็  

อย่างไรก็ตามถึงแม้คนขับรถแทก็ ซ่ี
ส่วนใหญ่จะมีความตัง้ ใจประกอบ
สัมมาชพี โดยสจุ รติ ก็ตาม แต่ก็ยังมี 
คนขับแทก็ ซบ่ี างคนท่มี ่งุ รา้ ยต่อ 

ผโู้ ดยสาร โดยเฉพาะอย่างย่ิง 
ผโู้ ดยสารผหู้ ญิงและเดนิ ทางคนเดียว

และต่อไปน้ี  คือส่ิงท่ผี หู้ ญิงทกุ คน 
ควรรูเ้ มื่อใชบ้ รกิ ารรถแทก็ ซ่ี

หากเป็ นไปไดค้ วรเรยี กแทก็ ซจ่ี ากศูนย์แทก็ ซ ่ี จะปลอดภัยกว่า  
เพราะทางศนู ย์ฯ จะมีข้อมูลของคนขับโดยละเอียด ซง่ึ เป็ นการรบั ประกัน 

ความปลอดภัยได้เป็ นอันดับแรก

22 กรมกจิ การสตรแี ละสถาบันครอบครัว

ของสตรีในสถานการณ์ความรุนแรง

ก่อนข้ึนรถ ควรจำ�ย่ีห้อ ทะเบียน รายละเอียดของรถ และส่ งข้อความ  
หรอื ถ่ายรูปส่งไปให้เพื่อนหรอื คนในครอบครวั  และอย่าลืมตรวจเชค็  

เลขระบขุ ้างรถว่า ตรงกับป้ ายทะเบียนหรอื ไม่ รวมถึงสังเกตด ู
เอกสาร ใบอนญุ าตขับข่ีท่ตี ิดไว้บรเิ วณหน้ ารถของคนขับ 
ว่ารูปถ่ายตรงกับคนขับตัวจรงิ หรอื ไม่

ควรนั่ งหลังคนขับ ห้ามนั่ งดา้ นหน้ าหรอื บรเิ วณดา้ นซา้ ยของคนขับ  
เพราะจะทำ�ให้งา่ ยต่อการถกู ประชดิ ตัว หรอื ถูกทำ�รา้ ย

กระทรวงการพฒั นาสังคมและความมน่ั คงของมนุษย์ 23

คู่มอื เพ่ือเสริมสร้างทกั ษะการปอ้ งกันตัว

โทรศัพทต์ ลอดการเดนิ ทาง และบอกคนท่คี ุยโทรศัพทก์ ับเราว่า ตอนน้ี  
กำ�ลังอย่บู นเส้นทางไหน บนรถทะเบียนอะไร และสีอะไร หากไม่สามารถ 

ติดต่อใครได ้ ให้ท�ำ เป็ นพูดโทรศัพทค์ นเดียว

ควรหลีกเล่ียง หากคนขับรถพยายามชวนคุยสรา้ งความสนิ ทสนม 
เนื่ องจากคนรา้ ยมักจะประเมินเหยื่อจากคำ�พดู และทา่ ทาง

24 กรมกิจการสตรแี ละสถาบนั ครอบครวั

ซอยเปล่ียว ของสตรใี นสถานการณค์ วามรุนแรง

ซอยรถเยอะ

อย่าบอกคนขับว่าไม่รูเ้ ส้นทาง หากคนขับถามว่าไปทางไหนดี  
ควรบอกไปว่า ไปทางไหนก็ได้แต่ให้เลือกเส้นทางท่รี ถไม่ค่อยติด  

และไม่เข้าซอยเปล่ียว

พยายามสังเกตพฤติกรรมของคนขับ หากพบว่า คนขับปรบั กระจก 
เพื่อมองระดบั หน้ าอกหรอื หน้ าขาของผโู้ ดยสาร ให้ระวังตัวทนั ที

กระทรวงการพฒั นาสงั คมและความมัน่ คงของมนุษย์ 25

คู่มือเพ่อื เสริมสรา้ งทกั ษะการปอ้ งกนั ตวั

อย่ารบั อาหารหรอื เครอ่ื งดม่ื จากคนขับโดยเดด็ ขาด  
เพราะอาจถูกมอมยาได้ ควรปฏิเสธอย่างน่ มุ นวลแต่เด็ดขาด

หากเห็นคนขับขยับมือมาอังท่ชี อ่ งแอรบ์ ่อยครงั้  หรอื หากเรม่ิ มีอาการ 
ผดิ ปกติ เชน่  รูส้ ึกเวียนหัว คล่ืนไส้ หรอื รูส้ ึกเหมือนจะเป็ นลม อาจเป็ นไป

ได้ว่าถูกมอมยา ให้รบี หาผา้ มาปิ ดปากปิ ดจมกู แล้วขอลงรถทนั ท ี  
หากคนขับไม่ยอมจอด ให้รบี ส่งสัญญาณขอความชว่ ยเหลือจากรถข้าง ๆ 

และรบี โทรศัพทบ์ อกคนใกล้ชดิ ทนั ที

26 กรมกจิ การสตรแี ละสถาบนั ครอบครวั

ของสตรีในสถานการณ์ความรุนแรง

ถ้าบอกให้จอดแล้วคนขับยังเฉยและเพ่ิมความเรว็  ให้รบี เปิ ดกระจก  
รอ้ งโวยวายให้สุดเสียง พรอ้ มโบกไม้โบกมือขอความชว่ ยเหลือทนั ที

บอกคนขับให้ปลดล็อกประตูรถ ในกรณีท่ถี ูกล็อกอย่ ู หรอื ป่ มุ ล็อก 
จมหายลงไปในประตู และถ้าคนขับรถจอดรถก่อนถึงท่หี มาย  
ไม่ว่าเขาจะอ้างเหตผุ ลใดก็ตาม ให้รบี ลงจากรถทนั ที

กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนษุ ย์ 27

คู่มอื เพ่อื เสรมิ สรา้ งทักษะการป้องกันตัว

ในกรณีท่เี กิดเหตุรา้ ยและจำ�เป็ นต้องหนี  ควรหนี ทางประตูด้านซา้ ย  
เพราะหากหนี ทางประตูดา้ นขวา จะท�ำ ให้งา่ ยต่อการท่คี นขับรถ 
จะจับตัวเราได้

หากมีเหตุรา้ ยเกิดข้ึนให้ตัง้ สติ อย่าพยายามต่อส้ ู ให้พดู จาเกล้ียกล่อม 
ขอรอ้ งด ี ๆ ลองใชน้ ้ํ าเย็นเข้าลบู  ก็มีสิทธร์ิ อดได ้ หรอื ถ้าคนรา้ ยต้องการ

ทรพั ย์สิน ก็ให้ไป อย่าขัดขืน

28 กรมกจิ การสตรแี ละสถาบันครอบครัว

ของสตรใี นสถานการณค์ วามรนุ แรง

หากมีเหตดุ ว่ นเหตุรา้ ย ให้แจ้งศนู ย์คุ้มครองผโู้ ดยสารสาธารณะ  
หมายเลข 1584 ตลอด 24 ชวั่ โมง

กระทรวงการพฒั นาสังคมและความมัน่ คงของมนษุ ย์ 29

คู่มือเพอื่ เสริมสรา้ งทักษะการป้องกนั ตวั

อนั ตรายบนสะพานลอย

วัตถปุ ระสงค์ของการใชส้ ะพานลอย 
ข้ามถนนก็เพื่อความปลอดภัย  

แต่ในหลาย ๆ กรณี  สะพานลอยข้ามถนน
กลับเป็ นจุดท่อี ันตรายสำ�หรบั คนใช ้  

โดยเฉพาะกับผหู้ ญิงท่เี ดินข้ามคนเดียว 
ในจุดท่เี ปล่ียวและในยามวิกาล

ดงั นั้ นต่อไปน้ี คือส่ิงท่ผี หู้ ญิงทกุ คน 
ควรระวัง

ไม่ควรเดนิ ข้ึนสะพานลอยในท่เี ปล่ียวเพียงลำ�พัง  
โดยเฉพาะอย่างย่ิงในยามวิกาล

30 กรมกจิ การสตรแี ละสถาบันครอบครัว

ของสตรีในสถานการณ์ความรนุ แรง

หากเล่ียงไม่ได้ ก่อนข้ึนให้หันไปมองด้านหลังว่ามีคนเดนิ ตามหรอื ไม่  
ถ้ามี ให้สังเกตว่าคนท่ตี ามมามีพิรุธหรอื มีอะไรท่ผี ดิ ปกติหรอื ไม่  
ถ้าไม่แน่ ใจให้หยดุ  เพ่ือให้คนท่เี ดนิ ตามมานั้ นเดินข้ึนไปก่อน  
และอย่าเดินตามข้ึนไปทนั ที

เม่ือเดนิ ข้ึนบนสะพานลอยแล้ว ให้มองไปจนสุดทางอีกฟากหน่ึ ง หากเห็น 
ส่ิงผดิ ปกติ อาท ิ มีคนยืนอย่บู นสะพานลอย แอบเอามือไว้ดา้ นหลัง  
หรอื เอามือไว้ในกระเป๋ ากางเกง ให้ระวังตัว และสังเกตว่า 
มีส่ิงผดิ ปกติหรอื ไม่ ถ้าไม่แน่ ใจ ให้เดนิ กลับลงไปรอให้มีคนอ่ืน 
เพื่อเดินข้ามมาพรอ้ มกัน

กระทรวงการพฒั นาสงั คมและความม่ันคงของมนุษย์ 31

คู่มือเพอื่ เสรมิ สร้างทักษะการป้องกันตัว

อย่าพกพาทรพั ย์สินมีค่า หรอื สวมใส่เครอื่ งประดับให้มองเห็น 
หรอื สังเกตได้งา่ ย เพราะอาจจะเป็ นเหตขุ องการเกิดอันตรายได้

ไม่ควรหยดุ เปิ ดกระเป๋ าซอ้ื ของ หรอื ให้เงนิ ขอทานบนสะพานลอย  
เพราะจะเป็ นจังหวะให้คนรา้ ยลงมือก่อเหตุได้

32 กรมกิจการสตรีและสถาบนั ครอบครวั

ของสตรใี นสถานการณ์ความรนุ แรง

รบี เดินข้ามอย่างแน่ วแน่  และมีสติตลอดเวลา ไม่ควรเล่นโทรศัพท ์  
หรอื ท�ำ กิจกรรมอ่ืนใดจนเพลิน ไม่ระวังตัว

ขณะเดนิ ข้าม อย่าแสดงอาการหวาดวิตก เหลียวหน้ าแลหลัง  
ให้เดินอย่างมัน่ ใจดว้ ยความเรว็ พอประมาณ แต่ให้ระวังตัวตลอดเวลา

กระทรวงการพัฒนาสงั คมและความม่นั คงของมนษุ ย์ 33

คมู่ ือเพ่อื เสรมิ สร้างทกั ษะการปอ้ งกันตัว

หากเกิดเหตุผดิ ปกติ อาท ิ ไฟบนสะพานลอยดับ มีคนยืนอย่บู นสะพานลอย  
หรอื ยืนจับกล่มุ อย่บู รเิ วณนั้ น ให้รบี เดนิ ไปบรเิ วณท่มี ีคนพลกุ พล่านทนั ท ี  

และไม่ใชส้ ะพานลอยนั้ นอย่างเดด็ ขาด

หากบนสะพานลอยมีคนหนาแน่ น ให้ระวังถกู ล้วงกระเป๋ า  
ถ้าสะพายกระเป๋ า ให้นำ �มากอดไว้ท่หี น้ าอก หรอื หนี บไว้ให้แน่ น

34 กรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครวั

ของสตรใี นสถานการณค์ วามรุนแรง

ก่อนข้ึนหรอื ลงสะพานลอย ให้สังเกตดทู กุ ครงั้ ว่า บรเิ วณใต้สะพานลอย  
มีคนยืนอย่หู รอื ไม่ มีทา่ ทางผดิ ปกติหรอื ไม่ โดยเฉพาะอย่างย่ิงหากเรา 
ใส่กระโปรง เพราะอาจจะถูกแอบมองหรอื แอบถ่ายรูปได้

หากสังเกตเห็นคนเดนิ เข้ามาใกล้ตัว มือห้ิวถงุ  กระเป๋ า และสอดเข้ามา 
ด้านล่างกระโปรง ให้ระวังตัวเพราะอาจถกู แอบถ่ายรูปใต้กระโปรง 
ด้วยกล้องท่ซี อ่ นอย่ใู น ถุง กระเป๋ า นั้ น

กระทรวงการพฒั นาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ 35

คู่มอื เพ่อื เสรมิ สรา้ งทกั ษะการปอ้ งกนั ตวั

หากแน่ ใจว่าถูกล่วงละเมิดดว้ ยการแอบถ่าย ให้ส่งเสียงรอ้ ง 
ขอความชว่ ยเหลือให้ดังท่สี ดุ  ไม่ใชเ่ รอื่ งท่คี วรอาย  

เพราะหากรูปถกู เผยแพรไ่ ป จะเป็ นท่อี ับอายมากกว่า

หากสั งเกตเห็นคนยืนใต้สะพานลอยมีพิรุ ธ มีพฤติกรรมส่ อว่า 
จะแอบด ู หรอื แอบถ่ายรูป ให้แจ้งกับเจ้าหน้ าท่ตี ำ�รวจท่อี ย่ใู กล้ท่สี ดุ  

36 กรมกิจการสตรีและสถาบนั ครอบครัว

ของสตรใี นสถานการณ์ความรนุ แรง

อย่างไรก็ตาม หากถกู ชงิ ทรพั ย์บนสะพานลอย ให้คิดถึงความปลอดภัย 
เป็ นอันดับแรก ไม่ควรขัดขืน ปล่อยให้คนรา้ ยชงิ ทรพั ย์ไป  

แต่ให้จำ�รูปพรรณสัณฐาน ตลอดจนพาหนะของคนรา้ ย (ถ้ามี)  
เพื่อแจ้งความกับเจ้าหน้ าท่ตี ำ�รวจภายหลัง

กระทรวงการพฒั นาสังคมและความมั่นคงของมนษุ ย์ 37

คมู่ อื เพื่อเสรมิ สรา้ งทกั ษะการปอ้ งกันตัว

ภยั ท่เี กิดขน้ึ บริเวณลานจอดรถ

ลานจอดรถในอาคาร คือจุด 
ท่เี กิดเหตไุ ม่ชอบมาพากลอย่เู สมอ  

ไม่ว่าจะเป็ นในห้างสรรพสินค้า 
หรอื อาคารสำ�นั กงานก็ตาม  

และแน่ นอนว่าเป้ าหมายหลักของ
คนรา้ ยก็จะม่งุ มาท่ผี หู้ ญิงท่ขี ับรถ 

คนเดยี วนั่ นเอง 
และน่ี คือข้อควรปฏิบัติเม่ือต้องใช ้

ลานจอดรถ

พยายามหลีกเล่ียงการจอดรถในท่ลี ับตา หรอื ในท่มี ีแสงสว่างน้ อย  
หากไปในสถานท่ที ่ไี ม่คุ้นเคย ให้ขับรถวนจนพบท่ที ่มี ัน่ ใจว่าปลอดภัย  

และให้เลือกจอดในท่พี ลกุ พล่านเสมอ

38 กรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครวั

ของสตรีในสถานการณค์ วามรนุ แรง

อย่าวางของมีค่าไว้ในห้องโดยสาร เพราะอาจเป็ นต้นเหตุของแรงจูงใจ 
ในการปฏิบัติงานของคนรา้ ย

เวลาจอดรถให้หันหน้ าออกเสมอ เผอ่ื ในกรณีฉกุ เฉินจะสามารถออกรถ 
ไดอ้ ย่างรวดเรว็ และทนั ทว่ งที

กระทรวงการพฒั นาสงั คมและความมนั่ คงของมนุษย์ 39

คมู่ ือเพ่ือเสรมิ สร้างทกั ษะการป้องกันตวั

อย่าใชโ้ ทรศัพทม์ ือถือ ฟั งเพลง หรอื หาของในกระเป๋ า ระหว่างเดนิ  
จากประตทู างออกห้างหรอื สำ�นั กงานไปถึงรถ  
เพราะจะทำ�ให้เราไม่ได้สั งเกตส่ิ งรอบตัว

เตรยี มกญุ แจรถและบัตรจอดรถไว้ให้พรอ้ มในท่หี ยิบใชส้ ะดวกตัง้ แต่ 
ก่อนเดนิ ออกจากทางออกของห้าง หรอื สถานท่ตี ่าง ๆ ท่ไี ปยังลานจอดรถ 

เพ่ือไม่ให้เสียเวลาในการหาของเหล่าน้ี ในบรเิ วณลานจอดรถ

40 กรมกจิ การสตรีและสถาบันครอบครวั

ของสตรีในสถานการณ์ความรนุ แรง

สำ�หรบั เจ้าของรถท่มี ีบตุ รหลาน ควรสอนเด็ก ๆ ว่าอย่างอแงรบกวน
ระหว่างทางเดินจากทางออกไปถึงรถ และหากลกู โตพอควรสอนให้ลกู

ชว่ ยระวังภัยและเป็ นหูเป็ นตา ชว่ ยกันสังเกตส่ิงรอบตัว

ระหว่างเดนิ ไปท่รี ถ หากมีคนน่ าสงสัยเดินตามมา อาจจะเป็ นหน่ึ ง สอง 
หรอื สามคน อย่าเดินไปท่รี ถ แต่ให้เดินย้อนกลับเข้าไปในอาคารทนั ท ี  

จากนั้ นไปขอความชว่ ยเหลือจากพนั กงานรกั ษาความปลอดภัย 
ท่อี ย่ใู กล้ตัวคุณท่สี ุด

กระทรวงการพัฒนาสังคมและความม่ันคงของมนุษย์ 41

คมู่ ือเพ่อื เสรมิ สรา้ งทักษะการปอ้ งกนั ตัว

ก่อนเดนิ ถึงรถ ให้สังเกตรอบ ๆ ตัวรถว่าไม่มีคนแอบซอ่ นตัวอย่ ู  
และหลังจากข้ึนรถแล้ว ให้รบี ล็อกรถทนั ท ี หากมีคนแปลกหน้ า 
มาเคาะกระจกรถ อย่าเปิ ดกระจกรถในระดับท่มี ากจนมือสอดเข้ามาได้

ขณะเดนิ ไปท่รี ถ หากเห็นเหตกุ ารณ์ผดิ ปกติกับรถคันอ่ืน เชน่  ถูกงดั แงะ 
กระจกแตก หรอื อ่ืน ๆ อย่าเดินต่อไปท่รี ถของตัวเอง ให้แจ้งเจ้าหน้ าท่ ี  
และยืนรอในท่ที ่ปี ลอดภัย

42 กรมกิจการสตรีและสถาบนั ครอบครวั

ของสตรใี นสถานการณค์ วามรนุ แรง

ก่อนข้ึนรถ ให้ตรวจดเู บาะหลังรถให้แน่ ใจว่าไม่มีส่ิงแปลกปลอม  
หรอื มีคนแอบซอ่ นอย่ ู และเมื่อข้ึนรถแล้วให้ล็อกประตรู ถ  

แล้วรบี ออกรถทนั ท ี ไม่ควรทำ�ธุระอ่ืน ๆ ถึงแม้จะล็อกประตูรถแล้วก็ตาม

หลังจากข้ึนรถแล้วหากเห็นกระดาษแปะอย่ทู ่ดี า้ นหน้ าหรอื หลังรถ  
อย่าลงไปแกะออก แต่ให้ขับรถออกมาทนั ท ี เม่ือคุณขับรถ  

ลมจะชว่ ยพัดกระดาษให้ปลิวตกไป หรอื ขับไปตรงจุดคืนบัตรจอดรถ 
แล้วขอให้พนั กงานชว่ ยเอาออกให้ หรอื ลงไปเอาออกเอง

กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมัน่ คงของมนุษย์ 43

คมู่ ือเพ่อื เสรมิ สรา้ งทักษะการปอ้ งกนั ตัว

เมื่อข้ึนรถแล้ว หากมีคนแปลกหน้ ามาเคาะกระจก หรอื แสดงอาการ 
ให้ลงจากรถ ไม่ว่าจะด้วยเหตุผลใดก็ตาม ให้ตัง้ สติให้ดี อย่าเพ่ิงลงจากรถ  

ควรโทรศัพทแ์ จ้งทางสถานท่เี พ่ือให้เจ้าหน้ าท่รี กั ษาความปลอดภัย 
มาท่รี ถ ก่อนท่เี ราจะลงไป

ควรพกอุปกรณ์ชว่ ยตัวเอง เชน่  นกหวีด พวงกญุ แจท่สี ่งเสียงดังได ้  
เพ่ือใชใ้ นกรณีฉกุ เฉินเพราะอุปกรณ์เหล่าน้ี จะได้ผลกว่าเสียงรอ้ งตะโกน

44 กรมกิจการสตรแี ละสถาบันครอบครวั

ของสตรใี นสถานการณ์ความรุนแรง

อย่างไรก็ตาม หากเกิดกรณีท่คี นรา้ ยสามารถเข้ามาในรถแล้ว  
และเราไม่มีทกั ษะในการต่อส้ ู หรอื ไม่มัน่ ใจ ควรยอมให้ทรพั ย์สิน 

ไปโดยดี อย่าขัดขืน แต่ให้จำ�รูปพรรณสันฐานของคนรา้ ยไว้ 
เพ่ือแจ้งความในภายหลัง

กระทรวงการพฒั นาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ 45

คู่มอื เพอื่ เสริมสร้างทกั ษะการปอ้ งกันตวั

ขอ ควรระวังเมื่อจําเปน ตอ งเดนิ ทาง
คนเดียวตอนกลางคนื

สำ�หรบั ผหู้ ญิงทกุ คนแล้ว การเดนิ ทางตามลำ�พังในตอนกลางคืน
เป็ นเรอื่ งท่ไี ม่พึงปรารถนาอย่างแน่ นอน  

แต่ในกรณีท่มี ีความจำ�เป็ น การเตรยี มพรอ้ มและระวัง 
ป้ องกันเหตรุ า้ ยไว้ก่อน คือเรอื่ งสำ�คัญท่สี ดุ

พกอุปกรณ์ท่ตี ้องใชใ้ นยามจำ�เป็ น เชน่  นกหวีด เอาคล้องคอซอ่ นไว้ในเส้ือ 
เลือกนกหวีดเสียงดัง ๆ พวงกญุ แจฉกุ เฉินดึงแล้วมีเสียง  
ไฟฉายท่สี ามารถให้แสงสว่างมาก ๆ

46 กรมกิจการสตรีและสถาบนั ครอบครัว

ของสตรใี นสถานการณ์ความรุนแรง

ใชโ้ ทรศัพทใ์ ห้เกิดประโยชน์ สงู สดุ  เชน่  ตัง้ หมายเลขฉกุ เฉินไว้บนป่ มุ กด
โทรศัพทม์ ือถือ เพื่อท�ำ ให้สามารถโทรออกได้อย่างรวดเรว็  

เมื่อมีเหตุฉกุ เฉินควรเปิ ดฟั งก์ชนั่ บอกตำ�แหน่ งพิกัดในโทรศัพทม์ ือถือ
ตลอดเวลา และระวังอย่าให้แบตเตอรห่ี มด

สังเกตส่ิงต่าง ๆ รอบตัวอย่เู สมอ มองหน้ า มองหลัง ดูถนนหนทางให้ด ี  
อาจมีใครท่คี อยจับจ้องคุณอย่ ู อย่าได้ไว้ใจ ให้คอยสังเกต  
แต่อย่าต่ืนตระหนกและหวาดกลัว

กระทรวงการพฒั นาสังคมและความมนั่ คงของมนษุ ย์ 47

คู่มอื เพอื่ เสรมิ สรา้ งทักษะการปอ้ งกันตัว

ไม่ด่มื เครอ่ื งดมื่ มึนเมา แอลกอฮอล์ โดยเด็ดขาด

ถ้ามีคนมาถามทาง ถามเวลา หรอื มาตีสนิ ททงั้  ๆ ท่ไี ม่เคยรูจ้ ัก ต้องระวังตัว
และพยายามหลีกเล่ียง หรอื ถ้าหลีกเล่ียงไม่ได้ให้ไปหาเจ้าหน้ าท่ ี  
(ตำ�รวจ รปภ. พนั กงานประจำ�รถ ฯ) เพื่อขอความชว่ ยเหลือ

48 กรมกจิ การสตรีและสถาบนั ครอบครวั

ของสตรใี นสถานการณค์ วามรนุ แรง

กรณีท่ตี ้องเดนิ ทางกลับบ้านดกึ เป็ นประจำ� ต้องวางแผนเส้นทางกลับ 
ได้หลาย ๆ ทาง เพ่ือป้ องกันมิให้มิจฉาชพี ท่อี าจจับจ้องเราอย่ ู  

สามารถรูเ้ ส้นทางและเวลาท่เี ราเดินทางกลับ และวางแผนไดง้ า่ ย

เมื่อมีเหตุรา้ ยข้ึนให้เน้ นเอาตัวรอดเป็ นอันดบั แรก อย่าคิดต่อส้ ู  
หากหลบหนี ไม่ได้ให้ยอมมอบทรพั ย์สินของมีค่าโดยด ี และอย่าพูดจา

ก้าวรา้ ว ด่าทอ เพราะอาจจะเป็ นเหตทุ ่จี ะถูกท�ำ รา้ ยได้

กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมนั่ คงของมนษุ ย์ 49

คู่มอื เพื่อเสริมสรา้ งทกั ษะการปอ้ งกนั ตัว

ผกู มิตรกับคนเห็นหน้ ากันบ่อย ๆ มอเตอรไ์ ซค์รบั จ้างท่นี ั่ งประจำ� พ่อค้า 
แม่ค้าแถวบ้าน หรอื พนั กงานรา้ นสะดวกซอื้ ก็อาจเป็ นผทู้ ่จี ะชว่ ยเหลือ 
เราได้เม่ือต้องประสบกับเหตกุ ารณ์รา้ ย

หากเกิดอุบัติเหตใุ นท่เี ปล่ียว (กรณีขับรถตอนกลางคืนคนเดียว) ไม่ว่าจะ
เกิดอะไรข้ึนอย่าเพ่ิงลงจากรถ ควรรอเจ้าหน้ าท่ปี ระกันอุบัติเหต ุ  
หรอื ญาติมิตรมาถึงก่อน จะเป็ นการปลอดภัยท่สี ุด

50 กรมกิจการสตรแี ละสถาบนั ครอบครัว