7. การวัดและการประเมินผล 7.1 การประเมินก่อนเรียน - ตรวจแบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 7 เรื่อง การพูดอภิปราย การพูดแสดงทรรศนะ และการโต้แย้ง 7.2 การประเมินระหว่างการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ 1) ตรวจใบงานที่ 1.1 เรื่อง การพูดอภิปราย 2) ตรวจใบงานที่ 2.1 เรื่อง การพูดแสดงทรรศนะ 3) ประเมินการนำเสนอผลงาน 4) สังเกตพฤติกรรมการทำงานรายบุคคล 5) สังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม 6) สังเกตคุณลักษณะอันพึงประสงค์ 7.3 การประเมินหลังเรียน - ตรวจแบบทดสอบหลังเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 7 เรื่อง การพูดอภิปราย การพูดแสดงทรรศนะ และการโต้แย้ง 7.4 การประเมินชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) - สังเกตการพูดในโอกาสต่างๆ 344
8. กิจกรรมการเรียนรู้ นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 7 เรื่อง การพูดอภิปราย การพูดแสดงทรรศนะ และการโต้แย้ง เรื่องที่ 1 การพูดอภิปราย เวลา 1 ชั่วโมง วิธีสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ (Inquiry Method : 5E) ขั้นที่ 1 กระตุ้นความสนใจ (Engage) ครูสนทนากับนักเรียนเกี่ยวกับเว็บไซต์สังคมออนไลน์ เช่น facebook และ twitter แล้วครูสุ่มเรียกนักเรียน 3-5 คน ออกมาแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับประโยชน์และโทษของเว็บไซต์สังคมออนไลน์ให้เพื่อนฟังที่หน้าชั้นเรียน ขั้นที่ 2 สำรวจค้นหา (Explore) ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4 คน คละกันตามความสามารถ แล้วให้แต่ละกลุ่มศึกษาความรู้เรื่อง การพูดอภิปราย จาก หนังสือเรียน หนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม ห้องสมุด และแหล่งข้อมูลสารสนเทศ ขั้นที่ 3 อธิบายความรู้(Explain) 1. สมาชิกแต่ละกลุ่มผลัดกันอธิบายความรู้ และซักถามหากมีข้อสงสัยและอธิบายความรู้จนทุกคนมีความเข้าใจชัดเจน ตรงกัน จากนั้นร่วมกันสรุปประเด็นความรู้ 2. นักเรียนทำใบงานที่ 1.1 เรื่อง การพูดอภิปราย เมื่อทำใบงานเสร็จแล้วให้ตรวจสอบความถูกต้องก่อนนำส่งครู ขั้นที่ 4 ขยายความเข้าใจ (Expand) 1. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มยกตัวอย่างรายการทางโทรทัศน์ที่เป็นการพูดอภิปราย ที่นักเรียนรู้จักหรือสนใจ เพื่อเป็นการ ตรวจสอบความเข้าใจให้ถูกต้องตรงกัน 2. นักเรียนร่วมกันเสนอประเด็นที่น่าสนใจ เพื่อเลือกประเด็นในการอภิปราย 1 ประเด็น จากนั้นให้แต่ละกลุ่มฝึกอภิปราย ภายในกลุ่มตามขั้นตอนการอภิปราย 3. นักเรียนแต่ละกลุ่มส่งตัวแทนออกมาร่วมกันอภิปรายที่หน้าชั้นเรียนให้ถูกต้องตามองค์ประกอบ และขั้นตอนในการ อภิปราย ขั้นที่ 5 ตรวจสอบผล (Evaluate) นักเรียนร่วมกันสรุปผลการอภิปราย จากนั้นครูเสนอแนะเพิ่มเติมในส่วนที่บกพร่องเพื่อให้นักเรียนสามารถนำไปปรับปรุง แก้ไข แล้วให้นักเรียนร่วมกันสรุปประโยชน์ที่ได้รับจากการอภิปราย 345
เรื่องที่ 2 การพูดแสดงทรรศนะ เวลา 1 ชั่วโมง วิธีสอนโดยการจัดการเรียนรู้แบบร่วมมือ : เทคนิคคู่คิดสี่สหาย ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน 1. ครูและนักเรียนร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับความนิยมของคนไทยในการใช้สินค้าต่างประเทศ จากนั้นให้นักเรียนแสดง ทรรศนะในเรื่องดังกล่าว 2. ครูนำตัวอย่างข้อความการแสดงทรรศนะเกี่ยวกับเรื่องดังกล่าวมาอ่านให้นักเรียนฟัง ขั้นสอน 1. นักเรียนรวมกลุ่มเดิม (จากเรื่องที่ 1) ให้แต่ละกลุ่มร่วมกันศึกษาความรู้เรื่อง การพูดแสดงทรรศนะ จาก หนังสือเรียน หนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม และแหล่งข้อมูลสารสนเทศ 2. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันเปรียบเทียบความแตกต่างของการพูดแสดงทรรศนะแต่ละประเภท จากนั้นให้ ร่วมกันสรุป และยกตัวอย่างการพูดแสดงทรรศนะในแต่ละประเภทประกอบ 3. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันทำใบงานที่ 2.1 เรื่อง การพูดแสดงทรรศนะ โดยให้สมาชิกแต่ละคนในกลุ่มหา คำตอบในใบ งานด้วยตนเองจนครบทุกข้อ จากนั้นจับคู่กับเพื่อนในกลุ่มผลัดกันอธิบายคำตอบของตนเอง ให้เพื่อนฟัง (นักเรียนอีกคู่หนึ่งก็ปฏิบัติกิจกรรมเช่นเดียวกัน) 4. สมาชิกรวมกลุ่ม 4 คนตามเดิม จากนั้นผลัดกันอธิบายคำตอบของคู่ตนเองให้เพื่อนอีกคู่หนึ่งฟัง และสรุปคำตอบ ที่เป็นมติของกลุ่มแล้วบันทึกคำตอบลงในใบงานที่ 2.1 เสร็จแล้วนำส่งครูตรวจ 5. ครูกำหนดประเด็นให้นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันพูดแสดงทรรศนะเกี่ยวกับการแต่งกายของวัยรุ่นในปัจจุบัน ตามองค์ประกอบของการพูดแสดงทรรศนะ และคำนึงถึงมารยาทในการพูดแสดงทรรศนะ ขั้นสรุป 1. นักเรียนแต่ละกลุ่มสรุปแนวทางการพูดแสดงทรรศนะของสมาชิกในกลุ่ม 2. นักเรียนร่วมกันบอกประโยชน์ของการพูดแสดงทรรศนะ 346
เรื่องที่ 3 การโต้แย้ง เวลา 1 ชั่วโมง วิธีสอนโดยเน้นกระบวนการ : กระบวนการเรียนความรู้ความเข้าใจ ขั้นที่ 1 สังเกต ตระหนัก 1. ครูนำตัวอย่างข้อความการพูดแสดงทรรศนะมาให้ตัวแทนนักเรียนอ่านให้เพื่อนฟัง 2. ครูให้นักเรียนร่วมกันเปรียบเทียบความแตกต่างของทรรศนะที่ 1 และทรรศนะที่ 2 แล้วครูอธิบายถึงความแตกต่างของ ทรรศนะทั้งสองให้นักเรียนเข้าใจ 3. นักเรียนรวมกลุ่มเดิม (จากเรื่องที่ 1) ครูมอบหมายให้นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันพูดโต้แย้งในหัวข้อ “ปีแห่งการพูดภาษาอังกฤษ พ.ศ. 2555 จะเป็นไปได้จริงหรือแค่ฝัน” โดยให้นักเรียนแต่ละกลุ่มศึกษาความรู้เรื่อง การ โต้แย้ง จากหนังสือเรียน หนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม และแหล่งข้อมูลสารสนเทศ ขั้นที่ 2 วางแผนปฏิบัติ นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันทำความเข้าใจเกี่ยวกับหัวข้อในการพูดโต้แย้ง กำหนดประเด็นการโต้แย้ง การแบ่งฝ่ายโต้แย้ง และ ประเด็นที่ต้องศึกษา จากนั้นร่วมกันวางแผนศึกษาความรู้ และแบ่งหน้าที่ให้กับสมาชิกในกลุ่มตามความเหมาะสม ขั้นที่ 3 ลงมือปฏิบัติ นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันศึกษา สรุปความรู้ และพูดโต้แย้งในประเด็นที่กำหนด ตามที่สมาชิกกลุ่มได้วางแผนร่วมกัน ขั้นที่ 4 พัฒนาความรู้ ความเข้าใจ นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันสรุปผลการโต้แย้งในหัวข้อ “ปีแห่งการพูดภาษาอังกฤษ พ.ศ. 2555 จะเป็นไปได้จริง หรือแค่ฝัน” จากนั้นส่งตัวแทนกลุ่มออกมานำเสนอผลการสรุปที่หน้าชั้นเรียน ขั้นที่ 5 สรุป ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปผลการโต้แย้งในหัวข้อดังกล่าว จากนั้นให้นักเรียนช่วยกันบอกข้อดี หรือประโยชน์ที่ได้รับจากการ โต้แย้ง 347
เรื่องที่ 4 ฝึกปฏิบัติทักษะการพูดแบบต่างๆ เวลา 1 ชั่วโมง วิธีสอนโดยเน้นกระบวนการ : กระบวนการปฏิบัติ ขั้นที่ 1 สังเกต รับรู้ ครูเปิดวิดีโอตัวอย่างการพูดอภิปราย การพูดแสดงทรรศนะ และการโต้แย้ง ให้นักเรียนดู เพื่อให้นักเรียนสังเกตลักษณะและ วิธีการพูดอภิปราย การพูดแสดงทรรศนะ และโต้แย้ง ขั้นที่ 2 ทำตามแบบ 1. ครูเปิดวิดีโอตัวอย่างการพูดอภิปราย การพูดแสดงทรรศนะ และการโต้แย้ง ให้นักเรียนดูอีกครั้ง จากนั้นครูอธิบาย ลักษณะและวิธีการพูดอภิปราย การพูดแสดงทรรศนะ และการโต้แย้ง 2. นักเรียนรวมกลุ่มเดิม (จากเรื่องที่ 1) แล้วให้นักเรียนแต่ละกลุ่มส่งตัวแทนออกมาจับสลากประเภทของ การพูด แล้วให้นักเรียนแต่ละกลุ่มฝึกพูดตามประเภทที่จับสลากได้ตามตัวอย่างวิดีโอการพูดประเภทนั้นๆ ขั้นที่ 3 ทำเองโดยไม่มีแบบ ครูให้นักเรียน 2 กลุ่ม จับคู่กันเพื่อเตรียมการพูดอภิปราย การพูดแสดงทรรศนะ และการพูดโต้แย้ง โดยเลือกประเภทของ การพูดแบบใดแบบหนึ่ง ซึ่งครูกำหนดเวลา 10 นาที ในหัวข้อเกี่ยวกับ “สิทธิและความเท่าเทียมทางเพศในสังคมไทย” โดยให้ นักเรียนศึกษาค้นคว้าหาข้อมูลจากหนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม ห้องสมุด และแหล่งข้อมูลสารสนเทศ ขั้นที่ 4 ฝึกทำให้ชำนาญ นักเรียนแต่ละกลุ่มพูดอภิปราย พูดแสดงทรรศนะ และพูดโต้แย้ง ตามประเภทที่เลือกที่หน้าชั้นเรียน จากนั้นร่วมกันประเมิน และแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการพูดของเพื่อนแต่ละกลุ่ม ครูมอบหมายให้นักเรียนแต่ละกลุ่มเลือกประเภทการพูด ได้แก่ การพูดอภิปราย การพูดแสดงทรรศนะ หรือการพูดโต้แย้ง ในประเด็นที่สนใจให้เหมาะสมกับโอกาสต่างๆ โดยให้ครอบคลุมประเด็นตามที่กำหนด นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 7 เรื่อง การพูดอภิปราย การพูดแสดงทรรศนะ และการโต้แย้ง 9. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 9.1 สื่อการเรียนรู้ 1) หนังสือเรียน ภาษาไทย : หลักภาษาและการใช้ภาษา ม.6 2) หนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม 3) ตัวอย่างข้อความ การพูดแสดงทรรศนะ 4) วิดีโอตัวอย่างการพูด 5) สลาก 6) ตรวจใบงานที่ 1.1 เรื่อง การพูดอภิปราย 7) ตรวจใบงานที่ 2.1 เรื่อง การพูดแสดงทรรศนะ 348
9.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องสมุด 2) แหล่งข้อมูลสารสนเทศ - http://www.mahathai.ac.th/node/705 - http://www.panyathai.or.th/wiki/index.php - http://www.pasathai.8m.net/meetingtalk.html - http://wichayaratkw2.blogspot.com/2011/01blog-post30.html 349
การประเมินชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) แบบประเมินการพูดในโอกาสต่างๆ รายการประเมิน คำอธิบายระดับคุณภาพ / ระดับคะแนน ดีมาก (4) ดี (3) พอใช้ (2) ปรับปรุง (1) 1. จุดมุ่งหมายใน การพูด มีจุดมุ่งหมายในการ พูดอย่างชัดเจน และ พูดได้ถูกต้องตรงตาม จุดมุ่งหมาย มีจุดมุ่งหมายในการพูด อย่างชัดเจน และพูดได้ ถูกต้องตรงตาม จุดมุ่งหมายเป็นส่วน ใหญ่ มีจุดมุ่งหมายในการพูด อย่างชัดเจน และพูดได้ ถูกต้องตรงตาม จุดมุ่งหมายเป็นส่วน น้อย มีจุดมุ่งหมายในการ พูดไม่ชัดเจน และไม่ ค่อยตรงจุดมุ่งหมาย 2. องค์ประกอบของ การพูด มีองค์ประกอบ ครบถ้วน ดำเนินการ พูดได้อย่างราบรื่น ประสบความ สำเร็จใน การพูด มีองค์ประกอบครบถ้วน ดำเนินการพูดได้อย่าง ราบรื่น ประสบความ สำเร็จในการพูดเป็น ส่วนใหญ่ มีองค์ประกอบไม่ ครบถ้วน ดำเนินการ พูดได้ค่อนข้างราบรื่น ประสบความสำเร็จ ในการพูด มีองค์ประกอบไม่ ครบถ้วน ดำเนินการ พูดไม่ราบรื่น ไม่ ประสบความสำเร็จ ในการพูด 3. การปฏิบัติตาม ขั้นตอนของ การพูด ดำเนินการพูดได้ ถูกต้องตามขั้นตอน สามารถสื่อความกับ ผู้ฟังได้อย่างชัดเจน ดำเนินการพูดได้ถูกต้อง ตามขั้นตอน สามารถ สื่อความกับผู้ฟังได้ อย่างชัดเจนเป็นส่วน ใหญ่ ดำเนินการพูดได้ ถูกต้องตามขั้นตอน สามารถสื่อความกับ ผู้ฟังได้แต่ไม่ค่อย ชัดเจน ดำเนินการพูดไม่ ถูกต้องตามขั้นตอน รวบรัด ติดขัดในบางตอน 4. มารยาทในการพูด ปฏิบัติตามมารยาทใน การพูดอย่างถูกต้อง เป็นแบบอย่างในการ พูดได้ ปฏิบัติตามมารยาทใน การพูดอย่างถูกต้องเป็น แบบอย่างในการพูดได้ เป็นส่วนใหญ่ ปฏิบัติตามมารยาทใน การพูดไม่ค่อยถูกต้อง เป็นแบบอย่างในการ พูดได้ ปฏิบัติตามมารยาท ในการพูดไม่ค่อย ถูกต้อง เป็น แบบอย่างในการพูด ไม่ได้ เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14 - 16 ดีมาก 11 - 13 ดี 8 - 10 พอใช้ ต่ำกว่า 8 ปรับปรุง 350
แบบทดสอบก่อนเรียน-หลังเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 7 คำชี้แจง ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว 1.การพูดอภิปรายมีลักษณะตรงกับข้อใด ก. การพูดเพื่อโน้มน้าวใจให้เชื่อและปฏิบัติตาม ข. การพูดเพื่อแสดงความคิดเห็นเพื่อใช้ในการแก้ปัญหา ค. การพูดเพื่อระดมความคิดในการสร้างกระบวนการทำงาน ง. การพูดเพื่อแลกเปลี่ยนความรู้ ความคิดในเรื่องใดเรื่องหนึ่ง 2. ข้อใดไม่ใช่จุดมุ่งหมายของการพูดอภิปราย ก. เพื่อวิเคราะห์เรื่องใดเรื่องหนึ่ง ข. เพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์ ค. เพื่อนำเสนอข้อสรุปของเรื่อง ง. เพื่อแก้ปัญหาร่วมกัน 3. ข้อใดเป็นบทบาทและหน้าที่ของผู้อภิปราย ก. อธิบายความรู้ และข้อเท็จจริง ข. เสนอประเด็นที่จะอภิปราย ค. เปิดโอกาสให้มีการซักถาม ง. วางแผนการอภิปรายให้สมาชิกในกลุ่ม 4. มารยาทในการพูดอภิปรายที่ควรปฏิบัติ คือข้อใด ก. ซักถามทันทีหากสงสัย ข. จดประเด็นสำคัญที่สนใจ ค. เน้นย้ำข้อคิดเห็นเดิมอยู่เสมอ ง. แสดงความคิดเห็นขณะที่ผู้อภิปรายกำลังพูด 5. ข้อใดไม่ใช่องค์ประกอบของการพูดแสดงทรรศนะ ก. ที่มาของประเด็น ข. หลักการข้อเท็จจริง ค. ข้อวินิจฉัย ข้อสันนิษฐาน ง. ระยะเวลาในการแสดงทรรศนะ 6. ภาษาที่ใช้ในการแสดงทรรศนะมีลักษณะอย่างไร ก. ลำดับความคิดโดยกล่าวสลับไปมา ข. ใช้ภาษาที่ลึกซึ้งกินใจและสื่ออารมณ์ ค. ใช้ถ้อยคำกะทัดรัด ความหมายชัดเจน ง. ภาษาทางการเพื่อให้เกิดความเชื่อมั่น 7. คุณสมบัติที่สำคัญของผู้โต้แย้ง คือข้อใด ก. มีความสามารถในการนำเสนอได้ละเอียด ข. มีความสามารถในการสรุปได้คมคายและน่าเชื่อถือ ค. มีความสามารถในการหาหลักฐานประกอบการโต้แย้ง ง. มีความสามารถในการแตกประเด็นให้ครอบคลุมทุกปัญหา 351
8. การพูดโต้แย้งที่มีการอ้างถึงแหล่งข้อมูล และตรวจสอบความน่าเชื่อถือ เป็นการพูดโต้แย้งแบบใด ก. การพูดโต้แย้งด้วยเหตุผล ข. การพูดโต้แย้งความคิดเห็น ค. การพูดโต้แย้งเกี่ยวกับคุณค่า ง. การพูดโต้แย้งเกี่ยวกับข้อเท็จจริง “นิดาได้ประเมินโครงการที่จัดของกลุ่มสายชลแล้วเห็นว่าเป็นโครงการที่ดีมีประโยชน์ต่อสังคม เพราะทำให้สังคมตระหนัก ถึงคุณค่าของทรัพยากรธรรมชาติมากขึ้น” 9. ข้อความข้างต้นเป็นการแสดงทรรศนะแบบใด ก. ทรรศนะเชิงคุณค่า ข. ทรรศนะเชิงคตินิยม ค. ทรรศนะเชิงนโยบาย ง. ทรรศนะเชิงข้อเท็จจริง 10. ข้อใดเป็นการแสดงทรรศนะที่ดีและเป็นประโยชน์ในทางสร้างสรรค์ ก. คณะกรรมการนักเรียนเห็นชอบที่จะให้มีการจัดประกวดกระทงที่ประดิษฐ์จากของรีไซเคิลในงานฉลองลอยกระทงปีนี้ ข. พวกเราเห็นว่าพวกเราควรทานอาหารเช้าให้น้อย แต่ควรเน้นที่อาหารกลางวันและอาหารเย็นให้มากเพราะใช้พลังงาน มาตลอดทั้งวัน ค. เพื่อนในกลุ่มหลายคนตกลงกันว่าจะไปสร้างฝายกั้นน้ำที่จังหวัดกาญจนบุรี แต่เห็นว่าต้องมีการระดมเงินทุนจากหลาย แห่งเพื่อใช้ในการสร้างฝายก่อน ง. ผู้ส่งออกสิ่งทอรายใหญ่เห็นว่าไหมที่ผลิตจากประเทศไทยมีคุณภาพทัดเทียมกับไหมจากต่างประเทศ จึงควรสนับสนุน การปลูกหม่อนเลี้ยงไหม ให้ครอบคลุมทั้งสี่ภาคเพื่อเป็นการกระจายรายได้อย่างทั่วถึง 352
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1 วิชา ท 33102 ภาษาไทย6 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ภาคเรียนที่ 2 หน่วยการเรียนรู้ที่7 การพูดอภิปราย การพูดแสดงทรรศนะ และการโต้แย้ง เวลา 1 ชั่วโมง เรื่อง การพูดอภิปราย ผู้สอน นางสาวจิลันดา รักไร่ 1. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด การพูดอภิปราย เป็นการพูดเพื่อแลกเปลี่ยนความรู้ แสดงความคิดเห็นในเรื่องใดเรื่องหนึ่งอย่างมีเหตุผล โดยใช้ภาษาที่ ถูกต้องเหมาะสม และมีมารยาทในการพูด 2. ตัวชี้วัด/จุดประสงค์การเรียนรู้ 2.1 ตัวชี้วัด ท 3.1 ม.4-6/5 พูดในโอกาสต่างๆ พูดแสดงทรรศนะ โต้แย้ง โน้มน้าวใจและเสนอแนวคิดใหม่ด้วยภาษาถูกต้อง เหมาะสม ม.4-6/6 มีมารยาทในการฟัง การดู และการพูด 2.2 จุดประสงค์การเรียนรู้ 1) พูดอภิปรายได้ตรงตามวัตถุประสงค์ 2) มีมารยาทในการพูดอภิปราย 3. สาระการเรียนรู้ 3.1 สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1) การพูดในโอกาสต่างๆ เช่น การพูดอภิปราย 2) มารยาทในการฟัง การดู และการพูด 4. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน 4.1 ความสามารถในการสื่อสาร 4.2 ความสามารถในการคิด 1) ทักษะการพูด 2) ทักษะการให้เหตุผล 3) ทักษะการเชื่อมโยง 4) ทักษะการประเมิน 5) ทักษะการนำความรู้ไปใช้ 4.3 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 5. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการทำงาน 353
6. กิจกรรมการเรียนรู้ วิธีสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ (Inquiry Method : 5E) นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 7 เรื่อง การพูดอภิปราย การพูดแสดงทรรศนะ และการโต้แย้ง ขั้นที่ 1 กระตุ้นความสนใจ 1. นักเรียนตอบคำถามกระตุ้นความคิด ข้อ 1 2. ครูสนทนากับนักเรียนเกี่ยวกับเว็บไซต์สังคมออนไลน์ เช่น facebook และ twitter แล้วสุ่มเรียกนักเรียน 3-5 คน ออกมาแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับประโยชน์และโทษของ เว็บไซต์สังคมออนไลน์ให้เพื่อนฟังที่หน้าชั้นเรียน 3. ครูอธิบายให้นักเรียนเข้าใจว่าการพูดเพื่อแลกเปลี่ยนความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับเรื่องใดเรื่องหนึ่ง อาจนำไปสู่การตัดสินใจ หรือหาข้อตกลงเพื่อแก้ปัญหา เรียกว่า การอภิปราย 4. นักเรียนตอบคำถามกระตุ้นความคิด ข้อ 2 คำถามกระตุ้นความคิด 1. ในชีวิตประจำวันนักเรียนเคยพูดคุย แลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับเพื่อนหรือ บุคคลอื่นในเรื่องใดเรื่องหนึ่งบ้างหรือไม่อย่างไร (พิจารณาตามคำตอบของนักเรียน โดยให้อยู่ ในดุลยพินิจของครูผู้สอน) 2. การพูดอภิปรายเหมือนหรือแตกต่างจาก การพูดแสดงความคิดเห็นหรือไม่ อย่างไร (พิจารณาตามคำตอบของนักเรียน โดยให้อยู่ ในดุลยพินิจของครูผู้สอน) ขั้นที่ 2 สำรวจค้นหา 1. ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4 คน คละกันตาม ความสามารถ คือ เก่ง ปานกลางค่อนข้างเก่ง ปานกลาง ค่อนข้างอ่อน และอ่อน 2. นักเรียนศึกษาความรู้เรื่อง การพูดอภิปราย จากหนังสือเรียน หนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม ห้องสมุด และแหล่งข้อมูลสารสนเทศ ขั้นที่ 3 อธิบายความรู้ 1. สมาชิกแต่ละกลุ่มผลัดกันอธิบายความรู้ และซักถามหากมีข้อ สงสัยและอธิบายความรู้จนทุกคนมีความเข้าใจชัดเจนตรงกัน จากนั้นร่วมกันสรุปประเด็นความรู้ ดังนี้ 1) จุดมุ่งหมายของการพูดอภิปราย 2) ประเภทของการพูดอภิปราย 3) องค์ประกอบของการพูดอภิปราย 4) ขั้นตอนในการพูดอภิปราย 5) มารยาทในการพูดอภิปราย 2. นักเรียนทำใบงานที่ 1.1 เรื่อง การพูดอภิปราย เมื่อทำใบ งานเสร็จแล้วให้ตรวจสอบความถูกต้องก่อนนำส่งครูตรวจ 3. นักเรียนตอบคำถามกระตุ้นความคิด คำถามกระตุ้นความคิด นักเรียนคิดว่า การพูดอภิปราย เป็นการพูด ที่ให้ทั้งความรู้และความบันเทิงหรือไม่ อย่างไร (ไม่ เพราะการพูดที่ให้ทั้งความรู้และความ บันเทิงนั้น เป็นการพูดแบบสาระบันเทิง หรือที่ เรียกว่า Docu-entertainment Speaking ซึ่ง ต่างกับการพูดอภิปราย เพราะการพูดแบบต่างๆ นี้มีวิธีการพูดที่เน้นในลักษณะทางการ เพราะต้อง มีความน่าเชื่อถือ มีการหาข้อมูล และมีการ เลือกใช้ถ้อยคำที่มีพลังทางความคิดและอารมณ์ เพื่อให้ผู้ฟังประทับใจและมีความเห็นคล้อยตาม ) 354
ขั้นที่ 5 ตรวจสอบผล 1. นักเรียนร่วมกันสรุปผลการอภิปราย จากนั้นครูเสนอแนะ เพิ่มเติมในส่วนที่บกพร่องเพื่อให้นักเรียนสามารถนำไป ปรับปรุงแก้ไขให้ ดีขึ้นในโอกาสต่อไป 2. นักเรียนร่วมกันสรุปประโยชน์ที่ได้รับจากการอภิปราย 3. นักเรียนตอบคำถามกระตุ้นความคิด คำถามกระตุ้นความคิด • นักเรียนคิดว่า การพูดอภิปรายมีประโยชน์ ต่อนักเรียนทั้งในฐานะผู้พูดและผู้ฟังหรือไม่ อย่างไร (พิจารณาตามคำตอบของนักเรียน โดยให้อยู่ ในดุลยพินิจของครูผู้สอน) 7. การวัดและประเมินผล วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์ ตรวจแบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการ เรียนรู้ที่ 7 แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 7 (ประเมินตามสภาพจริง) ตรวจใบงานที่ 1.1 ใบงานที่ 1.1 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ ประเมินการนำเสนอผลงาน แบบประเมินการนำเสนอผลงาน ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ สังเกตพฤติกรรมการทำงานรายบุคคล แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานรายบุคคล ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ สังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ สังเกตความมีวินัย ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่นใน การทำงาน แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ ขั้นที่ 4 ขยายความเข้าใจ 1. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มยกตัวอย่างรายการทางโทรทัศน์ที่ เป็น การพูดอภิปราย ที่นักเรียนรู้จักหรือสนใจ เพื่อเป็นการ ตรวจสอบความเข้าใจให้ถูกต้องตรงกัน 2. ครูควรเปิดโอกาสให้นักเรียนได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็น เกี่ยวกับรายการต่างๆ ที่เพื่อนนำเสนอ 3. นักเรียนร่วมกันเสนอประเด็นที่น่าสนใจ เพื่อเลือกประเด็นใน การอภิปราย 1 ประเด็น จากนั้นให้นักเรียนแต่ละกลุ่มฝึก อภิปรายในกลุ่มตามขั้นตอนการอภิปราย 4. นักเรียนแต่ละกลุ่มส่งตัวแทนออกมาร่วมอภิปรายที่หน้าชั้น เรียนให้ถูกต้องตามองค์ประกอบ และขั้นตอนในการอภิปราย 5. นักเรียนตอบคำถามกระตุ้นความคิด คำถามกระตุ้นความคิด • เพราะเหตุใด การใช้เหตุผลหรือหลักฐาน ประกอบจึงมีความสำคัญต่อการพูด อภิปราย (เพราะเหตุผลหรือหลักฐานนั้นแสดงถึงการมี ความรู้ ความสามารถในการแสดงความคิดเห็น ของผู้พูด ว่ามีหลักการและข้อมูลอ้างอิง ประกอบที่ชัดเจน ถูกต้อง ตรวจสอบได้) 355
8. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 8.1 สื่อการเรียนรู้ 1) หนังสือเรียน ภาษาไทย : หลักภาษาและการใช้ภาษา ม.6 2) หนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม 3) ใบงานที่ 1.1 เรื่อง การพูดอภิปราย 8.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องสมุด 2) แหล่งข้อมูลสารสนเทศ - http://www.panyathai.or.th/wiki/index.php 356
ใบงานที่ 1.1 เรื่อง การพูดอภิปราย คำชี้แจง ให้นักเรียนตอบคำถามที่กำหนดให้ถูกต้อง 1. การพูดอภิปราย มีจุดมุ่งหมายอย่างไร 2. องค์ประกอบของการพูดอภิปราย มีความสำคัญต่อการพูดอภิปรายอย่างไร 3. ผู้ดำเนินการอภิปราย มีบทบาทสำคัญอย่างไรในการอภิปราย 4. การพูดอภิปรายที่มีบรรยากาศที่ดี มีลักษณะอย่างไร 357
ใบงานที่ 1.1 เรื่อง การพูดอภิปราย เฉลย คำชี้แจง ให้นักเรียนตอบคำถามที่กำหนดให้ถูกต้อง 1. การพูดอภิปราย มีจุดมุ่งหมายอย่างไร เพื่อแลกเปลี่ยนความรู้ความคิดเห็น ปรึกษาหารือในเรื่องใดเรื่องหนึ่งหรือเพื่อแก้ไขปัญหา โดยนำเสนอข้อเท็จจริง อย่างเป็นทางการ 2. องค์ประกอบของการพูดอภิปราย มีความสำคัญต่อการพูดอภิปรายอย่างไร องค์ประกอบของการพูดอภิปราย มีความสำคัญทำให้การพูดอภิปรายเป็นไปตามจุดมุ่งหมาย จะประกอบไปด้วย บทบาทและหน้าที่ของผู้ดำเนินการอภิปรายและผู้อภิปราย ซึ่งในการพูดอภิปรายนั้นทุกคนที่อภิปรายต้องทราบบทบาทและ หน้าที่ของตนเอง 3. ผู้ดำเนินการอภิปราย มีบทบาทสำคัญอย่างไรในการอภิปราย ช่วยจัดลำดับขั้นตอนในการพูดอภิปรายให้เป็นไปอย่างเรียบร้อย และช่วยสรุปสาระสำคัญในการอภิปราย 4. การพูดอภิปรายที่มีบรรยากาศที่ดี มีลักษณะอย่างไร ในการพูดอภิปรายผู้เข้าร่วมอภิปรายจะต้องรู้บทบาทและหน้าที่ของตนเองเป็นอย่างดี ยอมรับฟังความคิดเห็นของคนอื่น และมีมารยาทในการฟังและการพูด 358
แบบประเมินการนำเสนอผลงาน คำชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับ ระดับคะแนน ลำดับที่ รายการประเมิน ระดับคะแนน 4 3 2 1 1 เนื้อหาละเอียดชัดเจน 2 ความถูกต้องของเนื้อหา 3 ภาษาที่ใช้เข้าใจง่าย 4 ประโยชน์ที่ได้จากการนำเสนอ 5 วิธีการนำเสนอผลงาน รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสมบูรณ์ชัดเจน ให้ 4 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมมีข้อบกพร่องบางส่วน ให้ 3 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมมีข้อบกพร่องเป็นส่วนใหญ่ ให้ 2 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมมีข้อบกพร่องมาก ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 18 - 20 ดีมาก 14 - 17 ดี 10 - 13 พอใช้ ต่ำกว่า 10 ปรับปรุง 359
แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานรายบุคคล คำชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับ ระดับคะแนน ลำดับที่ ชื่อ-สกุล ของผู้รับการ ประเมิน ความมีวินัย ความมีน้ำใจ เอื้อเฟื้อ เสียสละ การรับฟัง ความคิดเห็น การแสดง ความคิดเห็น การตรงต่อ เวลา รวม 20 คะแนน 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 4 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 18 - 20 ดีมาก 14 - 17 ดี 10 - 13 พอใช้ ต่ำกว่า 10 ปรับปรุง 360
แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม คำชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับ ระดับคะแนน ลำดับที่ ชื่อ-สกุล ของผู้รับการ ประเมิน การแสดง ความคิดเห็น การยอมรับ ฟังคนอื่น การทำงาน ตามที่ได้รับ มอบหมาย ความมีน้ำใจ การมี ส่วนร่วมใน การปรับปรุง ผลงานกลุ่ม รวม 20 คะแนน 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 4 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 18 - 20 ดีมาก 14 - 17 ดี 10 - 13 พอใช้ ต่ำกว่า 10 ปรับปรุง 361
แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คำชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับ ระดับคะแนน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ด้าน รายการประเมิน ระดับคะแนน 4 3 2 1 1. รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ 1.1 ยืนตรงเมื่อได้ยินเพลงชาติ ร้องเพลงชาติได้ และอธิบายความหมาย ของเพลงชาติ 1.2 ปฏิบัติตนและชักชวนผู้อื่นปฏิบัติตามสิทธิและหน้าที่ของพลเมือง 1.3 ให้ความร่วมมือ ร่วมใจ ในการทำกิจกรรมกับสมาชิกในโรงเรียน ชุมชน และสังคม 1.4 เป็นผู้นำหรือเป็นแบบอย่างในการจัดกิจกรรมที่สร้างความสามัคคี ปรองดอง และเป็นประโยชน์ต่อโรงเรียน ชุมชน และสังคม ชื่นชม ปกป้อง ความเป็นชาติไทย 1.5 เข้าร่วมกิจกรรมทางศาสนาที่ตนนับถือ ปฏิบัติตนตามหลักของศาสนา และเป็นตัวอย่างที่ดีของศาสนิกชน 1.6 เข้าร่วมกิจกรรมและมีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับสถาบัน พระมหากษัตริย์ตามที่โรงเรียนและชุมชนจัดขึ้น ชื่นชมในพระราชกรณียกิจ พระปรีชาสามารถของพระมหากษัตริย์และพระราชวงศ์ 2. ซื่อสัตย์ สุจริต 2.1 ให้ข้อมูลที่ถูกต้อง และเป็นจริง 2.2 ปฏิบัติในสิ่งที่ถูกต้อง ละอาย และเกรงกลัวที่จะกระทำความผิด ทำตาม สัญญาที่ตนให้ไว้กับเพื่อน พ่อแม่ หรือผู้ปกครอง และครู เป็นแบบอย่าง ที่ดีด้านความซื่อสัตย์ 2.3 ปฏิบัติตนต่อผู้อื่นด้วยความซื่อตรง ไม่หาประโยชน์ในทางที่ไม่ถูกต้อง และเป็นแบบอย่างที่ดีแก่เพื่อนด้านความซื่อสัตย์ 3. มีวินัย รับผิดชอบ 3.1 ปฏิบัติตามข้อตกลง กฎเกณฑ์ ระเบียบ ข้อบังคับของครอบครัว โรงเรียน และสังคม ไม่ละเมิดสิทธิของผู้อื่น ตรงต่อเวลาในการปฏิบัติ กิจกรรมต่างๆ ในชีวิตประจำวัน และรับผิดชอบในการทำงาน ปฏิบัติ เป็นปกติวิสัยและเป็นแบบอย่างที่ดี 4. ใฝ่เรียนรู้ 4.1 แสวงหาข้อมูลจากแหล่งการเรียนรู้ต่างๆ 4.2 มีการจดบันทึกความรู้อย่างเป็นระบบ 4.3 สรุปความรู้ได้อย่างมีเหตุผล 5. อยู่อย่างพอเพียง 5.1 ใช้ทรัพย์สินของตนเอง เช่น สิ่งของ เครื่องใช้ ฯลฯ อย่างประหยัด คุ้มค่า และเก็บรักษาดูแลอย่างดี และใช้เวลาอย่างเหมาะสม 5.2 ใช้ทรัพยากรของส่วนรวมอย่างประหยัด คุ้มค่า และเก็บรักษาดูแลอย่างดี 5.3 ปฏิบัติตนและตัดสินใจด้วยความรอบคอบ มีเหตุผล 5.4 ไม่เอาเปรียบผู้อื่น และไม่ทำให้ผู้อื่นเดือดร้อน พร้อมให้อภัยเมื่อผู้อื่น กระทำผิดพลาด 362
แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (ต่อ) คำชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับ ระดับคะแนน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ด้าน รายการประเมิน ระดับคะแนน 4 3 2 1 5.5 วางแผนการเรียน การทำงานและการใช้ชีวิตประจำวันบนพื้นฐาน ของความรู้ ข้อมูล ข่าวสาร 5.6 รู้เท่าทันการเปลี่ยนแปลง ทางสังคม และสภาพแวดล้อม ยอมรับ และปรับตัว อยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข 6. มุ่งมั่นในการทำงาน 6.1 เอาใจใส่ต่อการปฏิบัติหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย 6.2 ตั้งใจและรับผิดชอบในการทำงานให้สำเร็จ 6.3 ปรับปรุงและพัฒนาการทำงานอย่างรอบคอบ 6.4 ทุ่มเท ทำงาน อดทน ไม่ท้อต่อปัญหาและอุปสรรค 6.5 พยายามแก้ปัญหาและอุปสรรคในการทำงานให้สำเร็จ 6.6 ชื่นชมผลงานความสำเร็จด้วยความภาคภูมิใจ 7. รักความเป็นไทย 7.1 มีจิตสำนึกในการอนุรักษ์วัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทย 7.2 เห็นคุณค่าและปฏิบัติตนตามวัฒนธรรมไทย 8. มีจิตสาธารณะ 8.1 รู้จักช่วยพ่อแม่ ผู้ปกครอง และครูทำงาน 8.2 อาสาทำงาน ช่วยคิด ช่วยทำ แบ่งปันสิ่งของ ทรัพย์สิน และอื่นๆ พร้อมช่วยแก้ปัญหา 8.3 ดูแล รักษาทรัพย์สินของห้องเรียน โรงเรียน ชุมชน 8.4 เข้าร่วมกิจกรรมเพื่อสังคมและสาธารณประโยชน์ของโรงเรียน ชุมชน เพื่อแก้ปัญหาหรือร่วมสร้างสิ่งที่ดีงามตามสถานการณ์ที่เกิดขึ้น ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 4 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้ 1 คะแนน 363
บันทึกหลังแผนการสอน ด้านความรู้ ด้านสมรรถนะสำคัญของผู้เรียน ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ด้านอื่นๆ (พฤติกรรมเด่น หรือพฤติกรรมที่มีปัญหาของนักเรียนเป็นรายบุคคล (ถ้ามี)) ปัญหา/อุปสรรค แนวทางการแก้ไข ความเห็นของผู้บริหารสถานศึกษาหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย ข้อเสนอแนะ ลงชื่อ ( ) ตำแหน่ง.................................. 364
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 2 วิชา ท 33102 ภาษาไทย6 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ภาคเรียนที่ 2 หน่วยการเรียนรู้ที่7 การพูดอภิปราย การพูดแสดงทรรศนะ และการโต้แย้ง เวลา 1 ชั่วโมง เรื่อง การพูดแสดงทรรศนะ ผู้สอน นางสาวจิลันดา รักไร่ 1. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด การพูดแสดงทรรศนะ เป็นการพูดเพื่อแลกเปลี่ยนความรู้ แสดงความคิดเห็นในเรื่องใดเรื่องหนึ่งอย่างมีเหตุผล โดยใช้ภาษาที่ ถูกต้องเหมาะสม และมีมารยาทในการพูด 2. ตัวชี้วัด/จุดประสงค์การเรียนรู้ 2.1 ตัวชี้วัด ท 3.1 ม.4-6/5 พูดในโอกาสต่างๆ พูดแสดงทรรศนะ โต้แย้ง โน้มน้าวใจ และเสนอแนวคิดใหม่ด้วยภาษา ถูกต้องเหมาะสม ม.4-6/6 มีมารยาทในการฟัง การดู และการพูด 2.2 จุดประสงค์การเรียนรู้ 1) พูดแสดงทรรศนะแต่ละประเภทได้ถูกต้อง 2) มีมารยาทในการพูดแสดงทรรศนะ 3. สาระการเรียนรู้ 3.1 สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1) การพูดในโอกาสต่างๆ เช่น การพูดแสดงทรรศนะ 2) มารยาทในการฟัง การดู และการพูด 3.2 สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น (พิจารณาตามหลักสูตรสถานศึกษา) 4. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน 4.1 ความสามารถในการสื่อสาร 4.2 ความสามารถในการคิด 1) ทักษะการพูด 2) ทักษะการให้เหตุผล 3) ทักษะการเชื่อมโยง 4) ทักษะการประเมิน 5) ทักษะการนำความรู้ไปใช้ 4.3 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 5. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการทำงาน 365
6. กิจกรรมการเรียนรู้ วิธีสอนโดยการจัดการเรียนรู้แบบร่วมมือ : เทคนิคคู่คิดสี่สหาย ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน 1. ครูและนักเรียนร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับความนิยมของคนไทย ในการใช้สินค้าต่างประเทศ จากนั้นให้นักเรียนแสดงทรรศนะ ในเรื่องดังกล่าว 2. ครูนำตัวอย่างข้อความการแสดงทรรศนะเกี่ยวกับเรื่อง ดังกล่าว มาอ่านให้นักเรียนฟัง แล้วอธิบายให้นักเรียนเข้าใจ ว่า การแสดงทรรศนะ สามารถแสดงทรรศนะได้หลาย ประเภท 3. นักเรียนตอบคำถามกระตุ้นความคิด คำถามกระตุ้นความคิด • การพูดแสดงทรรศนะ เป็นการพูดที่มี ความจำเป็นในการสื่อสารใน ชีวิตประจำวันของนักเรียนหรือไม่ อย่างไร (พิจารณาตามคำตอบของนักเรียน โดยให้ อยู่ในดุลยพินิจของครูผู้สอน) ขั้นสอน 1. นักเรียนรวมกลุ่มเดิม (จากแผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1) ให้แต่ละ กลุ่มร่วมกันศึกษาความรู้เรื่อง การพูดแสดงทรรศนะ จาก หนังสือเรียน หนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม และแหล่งข้อมูล สารสนเทศ 2. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันเปรียบเทียบความแตกต่างของ การพูดแสดงทรรศนะแต่ละประเภท จากนั้นให้ร่วมกันสรุปผล และยกตัวอย่างการพูดแสดงทรรศนะในแต่ละประเภทประกอบ 3. ตัวแทนนักเรียนแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอผลการเปรียบเทียบ และยกตัวอย่างการพูดแสดงทรรศนะในแต่ละประเภทประกอบ 4. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันทำใบงานที่ 2.1 เรื่อง การพูดแสดง ทรรศนะ โดยให้สมาชิกแต่ละคนในกลุ่มหาคำตอบในใบงาน ด้วยตนเองจนครบทุกข้อ จากนั้นจับคู่กับเพื่อนในกลุ่มผลัดกัน อธิบายคำตอบของตนเองให้เพื่อนฟัง (นักเรียนอีกคู่หนึ่งก็ ปฏิบัติกิจกรรมเช่นเดียวกัน) 5. สมาชิกรวมกลุ่ม 4 คนตามเดิม จากนั้นผลัดกันอธิบายคำตอบ ของคู่ตนเองให้เพื่อนอีกคู่หนึ่งฟัง และสรุปคำตอบที่เป็นมติของ กลุ่มแล้วบันทึกคำตอบลงในใบงานที่ 2.1 เสร็จแล้วนำส่งครู ตรวจ 6. ครูกำหนดประเด็นให้นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันพูดแสดง ทรรศนะเกี่ยวกับการแต่งกายของวัยรุ่นในปัจจุบัน ตาม องค์ประกอบของการพูดแสดงทรรศนะ และคำนึงถึงมารยาทใน การพูดแสดงทรรศนะ 7. นักเรียนตอบคำถามกระตุ้นความคิด คำถามกระตุ้นความคิด • นักเรียนคิดว่า การพูดแสดงทรรศนะ จากเรื่องที่รู้จริง มีประโยชน์ต่อผู้ฟัง อย่างไร (จะทำให้เกิดประโยชน์ต่อผู้ฟัง สามารถนำ ทรรศนะนั้นไปใช้แก้ปัญหา หรือเป็นแนวทางที่ ดีในการปฏิบัติได้) 366
ขั้นสรุป 1. นักเรียนแต่ละกลุ่มสรุปผล หรือแนวทางการแสดงทรรศนะ ของสมาชิกในกลุ่ม 2. นักเรียนร่วมกันบอกประโยชน์ของการพูดแสดงทรรศนะ 3. นักเรียนตอบคำถามกระตุ้นความคิด คำถามกระตุ้นความคิด • การพูดแสดงทรรศนะให้เกิดประโยชน์ ร่วมกันในกลุ่ม ควรปฏิบัติอย่างไร (ควรเปิดโอกาสให้ทุกคนมีส่วนร่วมในการ แสดงทรรศนะ และยอมรับฟังความคิดเห็น อย่างไม่มีอคติ) 7. การวัดและประเมินผล วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์ ตรวจใบงานที่ 2.1 ใบงานที่ 2.1 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ สังเกตพฤติกรรมการทำงานรายบุคคล แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานรายบุคคล ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ สังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ สังเกตความมีวินัย ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่นในการ ทำงาน แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 8. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 8.1 สื่อการเรียนรู้ 1) หนังสือเรียน ภาษาไทย : หลักภาษาและการใช้ภาษา ม.6 2) หนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม 3) ตัวอย่างข้อความ การพูดแสดงทรรศนะ 4) ใบงานที่ 2.1 เรื่อง การพูดแสดงทรรศนะ 8.2 แหล่งการเรียนรู้ แหล่งข้อมูลสารสนเทศ - http://www.panyathai.or.th/wiki/index.php - http://wichayaratkw2.blogspot.com/2011/01blog-post30.html 367
เอกสารประกอบการสอน ตัวอย่างข้อความ การพูดแสดงทรรศนะเชิงคุณค่า “การที่คนไทยเรานิยมใช้ของต่างประเทศ ผู้ใช้อาจเกิดความภาคภูมิใจในตัวเองว่ามี “ปัญญา” ที่จะใช้ “ของนอก” เหมือนคนอื่น แต่ความจริงหารู้ไม่ว่านั่นเป็นวิธีที่เป็นการนำเงินไทยไปสู่ต่างประเทศอย่างไม่มีวันที่จะได้กลับคืนมา และทำให้ สินค้าไทยที่ผลิตโดยคนไทย วัสดุจากประเทศไทยนั้นขายไม่ดีเท่าที่ควร เงินตราที่ควรจะไหลเวียนอยู่ในประเทศก็ลดน้อยลง นี่เป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เศรษฐกิจตกต่ำ คนไทยทุกคนจึงควรตระหนักในเรื่องนี้ และเพิ่มรายได้แก่ผู้ผลิต เงินตราก็ไม่รั่วไหล ออกไปต่างประเทศ คงจะช่วยให้เศรษฐกิจอยู่ในภาวะที่ดีขึ้นได้มากทีเดียว” ที่มา : http://wichayaratkw2.blogspot.com/2011/01/blog-post.html 368
ใบงานที่ 2.1 เรื่อง การพูดแสดงทรรศนะ คำชี้แจง ให้นักเรียนตอบคำถามที่กำหนดให้ถูกต้อง 1. การพูดแสดงทรรศนะเชิงคุณค่า มีหลักในการพูดอย่างไร 2. การพูดแสดงทรรศนะ จะต้องมีองค์ประกอบใดบ้าง 3. ภาษาที่ใช้ในการพูดแสดงทรรศนะที่ดี ควรจะมีลักษณะอย่างไร 4. การพูดแสดงทรรศนะที่ดี จะต้องแสดงมารยาทในการพูดอย่างไร 369
ใบงานที่ 2.1 เรื่อง การพูดแสดงทรรศนะ เฉลย คำชี้แจง ให้นักเรียนตอบคำถามที่กำหนดให้ถูกต้อง 1. การพูดแสดงทรรศนะเชิงคุณค่า มีหลักในการพูดอย่างไร จะต้องพูดแสดงความคิดเห็นที่มีเหตุผลประกอบ มีการเปรียบเทียบข้อดี ข้อเสีย ซึ่งจะทำให้ผู้อื่นได้ใช้ความคิดพิจารณา เลือกวิธีการแก้ปัญหาได้หลายมุมด้วยความรอบคอบ 2. การพูดแสดงทรรศนะ จะต้องมีองค์ประกอบใดบ้าง การพูดแสดงทรรศนะ มีองค์ประกอบสำคัญ 3 ส่วน ได้แก่ ที่มา ข้อสนับสนุน และข้อสรุป 3. ภาษาที่ใช้ในการพูดแสดงทรรศนะที่ดี ควรจะมีลักษณะอย่างไร ภาษาที่ใช้ในการพูดแสดงทรรศนะนั้น ควรใช้ถ้อยคำที่แจ่มชัด ลำดับเนื้อหาตามความสำคัญ ไม่วกวน รวมทั้งมีการใช้คำ หรือกลุ่มคำที่แสดงว่าเป็นเจ้าของทรรศนะ ใช้คำหรือกลุ่มคำกริยาช่วยในข้อสรุปเพื่อชี้ให้เห็นว่าเป็นการแสดงทรรศนะ และ ใช้คำหรือกลุ่มคำอื่นๆ ที่สื่อความหมายไปในทางแสดงทรรศนะ อาจเป็นการประเมินค่า แสดงความเชื่อมั่นหรือคาดคะเน 4. การพูดแสดงทรรศนะที่ดี จะต้องแสดงมารยาทในการพูดอย่างไร การพูดแสดงทรรศนะที่ดีก่อให้เกิดประโยชน์และคุณค่าในทางสร้างสรรค์ จะต้องเรียบเรียงความคิดให้เป็นระบบ มีศิลปะ ในการเรียบเรียงคำ เลือกใช้ภาษาที่สุภาพ มีความมั่นคงทางจิตใจ ไม่แสดงอารมณ์โกรธเมื่อมีผู้ไม่เห็นด้วยกับทรรศนะของตน 370
แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานรายบุคคล คำชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับ ระดับคะแนน ลำดับที่ ชื่อ-สกุล ของผู้รับการ ประเมิน ความมีวินัย ความมีน้ำใจ เอื้อเฟื้อ เสียสละ การรับฟัง ความคิดเห็น การแสดง ความคิดเห็น การตรงต่อ เวลา รวม 20 คะแนน 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 4 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 18 - 20 ดีมาก 14 - 17 ดี 10 - 13 พอใช้ ต่ำกว่า 10 ปรับปรุง 371
แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม คำชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับ ระดับคะแนน ลำดับที่ ชื่อ-สกุล ของผู้รับการ ประเมิน การแสดง ความคิดเห็น การยอมรับ ฟังคนอื่น การทำงาน ตามที่ได้รับ มอบหมาย ความมีน้ำใจ การมี ส่วนร่วมใน การปรับปรุง ผลงานกลุ่ม รวม 20 คะแนน 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 4 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 18 - 20 ดีมาก 14 - 17 ดี 10 - 13 พอใช้ ต่ำกว่า 10 ปรับปรุง 372
แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คำชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับ ระดับคะแนน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ด้าน รายการประเมิน ระดับคะแนน 4 3 2 1 1. รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ 1.1 ยืนตรงเมื่อได้ยินเพลงชาติ ร้องเพลงชาติได้ และอธิบายความหมาย ของเพลงชาติ 1.2 ปฏิบัติตนและชักชวนผู้อื่นปฏิบัติตามสิทธิและหน้าที่ของพลเมือง 1.3 ให้ความร่วมมือ ร่วมใจ ในการทำกิจกรรมกับสมาชิกในโรงเรียน ชุมชน และสังคม 1.4 เป็นผู้นำหรือเป็นแบบอย่างในการจัดกิจกรรมที่สร้างความสามัคคี ปรองดอง และเป็นประโยชน์ต่อโรงเรียน ชุมชน และสังคม ชื่นชม ปกป้อง ความเป็นชาติไทย 1.5 เข้าร่วมกิจกรรมทางศาสนาที่ตนนับถือ ปฏิบัติตนตามหลักของศาสนา และเป็นตัวอย่างที่ดีของศาสนิกชน 1.6 เข้าร่วมกิจกรรมและมีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับสถาบัน พระมหากษัตริย์ตามที่โรงเรียนและชุมชนจัดขึ้น ชื่นชมในพระราชกรณียกิจ พระปรีชาสามารถของพระมหากษัตริย์และพระราชวงศ์ 2. ซื่อสัตย์ สุจริต 2.1 ให้ข้อมูลที่ถูกต้อง และเป็นจริง 2.2 ปฏิบัติในสิ่งที่ถูกต้อง ละอาย และเกรงกลัวที่จะกระทำความผิด ทำตาม สัญญาที่ตนให้ไว้กับเพื่อน พ่อแม่ หรือผู้ปกครอง และครู เป็นแบบอย่าง ที่ดีด้านความซื่อสัตย์ 2.3 ปฏิบัติตนต่อผู้อื่นด้วยความซื่อตรง ไม่หาประโยชน์ในทางที่ไม่ถูกต้อง และเป็นแบบอย่างที่ดีแก่เพื่อนด้านความซื่อสัตย์ 3. มีวินัย รับผิดชอบ 3.1 ปฏิบัติตามข้อตกลง กฎเกณฑ์ ระเบียบ ข้อบังคับของครอบครัว โรงเรียน และสังคม ไม่ละเมิดสิทธิของผู้อื่น ตรงต่อเวลาในการปฏิบัติ กิจกรรมต่างๆ ในชีวิตประจำวัน และรับผิดชอบในการทำงาน ปฏิบัติ เป็นปกติวิสัยและเป็นแบบอย่างที่ดี 4. ใฝ่เรียนรู้ 4.1 แสวงหาข้อมูลจากแหล่งการเรียนรู้ต่างๆ 4.2 มีการจดบันทึกความรู้อย่างเป็นระบบ 4.3 สรุปความรู้ได้อย่างมีเหตุผล 5. อยู่อย่างพอเพียง 5.1 ใช้ทรัพย์สินของตนเอง เช่น สิ่งของ เครื่องใช้ ฯลฯ อย่างประหยัด คุ้มค่า และเก็บรักษาดูแลอย่างดี และใช้เวลาอย่างเหมาะสม 5.2 ใช้ทรัพยากรของส่วนรวมอย่างประหยัด คุ้มค่า และเก็บรักษาดูแลอย่างดี 5.3 ปฏิบัติตนและตัดสินใจด้วยความรอบคอบ มีเหตุผล 5.4 ไม่เอาเปรียบผู้อื่น และไม่ทำให้ผู้อื่นเดือดร้อน พร้อมให้อภัยเมื่อผู้อื่น กระทำผิดพลาด 373
แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (ต่อ) คำชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับ ระดับคะแนน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ด้าน รายการประเมิน ระดับคะแนน 4 3 2 1 5.5 วางแผนการเรียน การทำงานและการใช้ชีวิตประจำวันบนพื้นฐาน ของความรู้ ข้อมูล ข่าวสาร 5.6 รู้เท่าทันการเปลี่ยนแปลง ทางสังคม และสภาพแวดล้อม ยอมรับ และปรับตัว อยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข 6. มุ่งมั่นในการทำงาน 6.1 เอาใจใส่ต่อการปฏิบัติหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย 6.2 ตั้งใจและรับผิดชอบในการทำงานให้สำเร็จ 6.3 ปรับปรุงและพัฒนาการทำงานอย่างรอบคอบ 6.4 ทุ่มเท ทำงาน อดทน ไม่ท้อต่อปัญหาและอุปสรรค 6.5 พยายามแก้ปัญหาและอุปสรรคในการทำงานให้สำเร็จ 6.6 ชื่นชมผลงานความสำเร็จด้วยความภาคภูมิใจ 7. รักความเป็นไทย 7.1 มีจิตสำนึกในการอนุรักษ์วัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทย 7.2 เห็นคุณค่าและปฏิบัติตนตามวัฒนธรรมไทย 8. มีจิตสาธารณะ 8.1 รู้จักช่วยพ่อแม่ ผู้ปกครอง และครูทำงาน 8.2 อาสาทำงาน ช่วยคิด ช่วยทำ แบ่งปันสิ่งของ ทรัพย์สิน และอื่นๆ พร้อมช่วยแก้ปัญหา 8.3 ดูแล รักษาทรัพย์สินของห้องเรียน โรงเรียน ชุมชน 8.4 เข้าร่วมกิจกรรมเพื่อสังคมและสาธารณประโยชน์ของโรงเรียน ชุมชน เพื่อแก้ปัญหาหรือร่วมสร้างสิ่งที่ดีงามตามสถานการณ์ที่เกิดขึ้น ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 4 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้ 1 คะแนน 374
บันทึกหลังแผนการสอน ด้านความรู้ ด้านสมรรถนะสำคัญของผู้เรียน ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ด้านอื่นๆ (พฤติกรรมเด่น หรือพฤติกรรมที่มีปัญหาของนักเรียนเป็นรายบุคคล (ถ้ามี)) ปัญหา/อุปสรรค แนวทางการแก้ไข ความเห็นของผู้บริหารสถานศึกษาหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย ข้อเสนอแนะ ลงชื่อ ( ) ตำแหน่ง.................................. 375
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 3 วิชา ท 33102 ภาษาไทย6 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ภาคเรียนที่ 2 หน่วยการเรียนรู้ที่7 การพูดอภิปราย การพูดแสดงทรรศนะ และการโต้แย้ง เวลา 1 ชั่วโมง เรื่อง การโต้แย้ง ผู้สอน นางสาวจิลันดา รักไร่ 1. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด การโต้แย้ง เป็นการพูดที่จะต้องประกอบด้วยข้อเท็จจริง หรือหลักฐาน มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้ผู้ฟังเห็นด้วยกับความคิดของตน โดยใช้ภาษาที่ถูกต้องเหมาะสม และมีมารยาทในการพูด 2. ตัวชี้วัด/จุดประสงค์การเรียนรู้ 2.1 ตัวชี้วัด ท 3.1 ม.4-6/5 พูดในโอกาสต่างๆ พูดแสดงทรรศนะ โต้แย้ง โน้มน้าวใจ และเสนอแนวคิดใหม่ด้วยภาษาถูกต้อง เหมาะสม ม.4-6/6 มีมารยาทในการฟัง การดู และการพูด 2.2 จุดประสงค์การเรียนรู้ 1) พูดโต้แย้งได้ตรงกับจุดมุ่งหมายในการพูด 2) มีมารยาทในการพูดโต้แย้ง 3. สาระการเรียนรู้ 3.1 สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1) การพูดในโอกาสต่างๆ 2) มารยาทในการฟัง การดู และการพูด 4. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน 4.1 ความสามารถในการสื่อสาร 4.2 ความสามารถในการคิด 1) ทักษะการพูด 2) ทักษะการให้เหตุผล 3) ทักษะการเชื่อมโยง 4) ทักษะการประเมิน 5) ทักษะการนำความรู้ไปใช้ 4.3 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 5. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการทำงาน 376
6. กิจกรรมการเรียนรู้ วิธีสอนโดยเน้นกระบวนการ : กระบวนการเรียนความรู้ความเข้าใจ ขั้นที่ 1 สังเกต ตระหนัก 1. นักเรียนตอบคำถามกระตุ้นความคิด 2. ครูนำตัวอย่างข้อความการพูดแสดงทรรศนะมาให้ตัวแทน นักเรียนอ่านให้เพื่อนฟัง จากนั้นให้นักเรียนร่วมกันเปรียบเทียบ ความแตกต่างของทรรศนะที่ 1 และทรรศนะที่ 2 3. ครูอธิบายถึงความแตกต่างของทรรศนะที่ 1 และทรรศนะที่ 2 ให้นักเรียนเข้าใจ 4. นักเรียนรวมกลุ่มเดิม (จากแผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1) ครู มอบหมายให้นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันพูดโต้แย้งในหัวข้อ “ข่มขืน =ประหารชีวิต หรือ จำคุกตลอดชีวิตดี” โดยให้ นักเรียนแต่ละกลุ่มศึกษาความรู้เรื่อง การโต้แย้ง จากหนังสือ เรียน หนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม และแหล่งข้อมูลสารสนเทศ คำถามกระตุ้นความคิด นักเรียนคิดว่า การโต้เถียงกับการโต้แย้ง มีความแตกต่างกันหรือไม่ อย่างไร (พิจารณาตามคำตอบของนักเรียน โดยให้ อยู่ในดุลยพินิจของครูผู้สอน) ขั้นที่ 2 วางแผนปฏิบัติ 1. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันทำความเข้าใจเกี่ยวกับหัวข้อในการ พูดโต้แย้ง กำหนดประเด็นการโต้แย้ง การแบ่งฝ่ายโต้แย้ง และประเด็นที่ต้องศึกษา 2. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวางแผนศึกษาความรู้ และแบ่ง หน้าที่ให้กับสมาชิกในกลุ่มตามความเหมาะสม ขั้นที่ 3 ลงมือปฏิบัติ นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันศึกษา สรุปความรู้ และพูดโต้แย้งใน ประเด็นที่กำหนด ตามที่สมาชิกกลุ่มได้วางแผนร่วมกัน ขั้นที่ 4 พัฒนาความรู้ ความเข้าใจ 1. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันสรุปผลการโต้แย้งในหัวข้อ “ปีแห่ง การพูดภาษาอังกฤษ พ.ศ. 2555 จะเป็นไปได้จริงหรือแค่ฝัน” จากนั้นส่งตัวแทนกลุ่มออกมานำเสนอผลการสรุปที่หน้าชั้น เรียน 2. นักเรียนตอบคำถามกระตุ้นความคิด คำถามกระตุ้นความคิด การแสดงทรรศนะที่เหนือฝ่ายตรงข้าม มีลักษณะอย่างไร (สามารถชี้ให้เห็นจุดอ่อน และความ ผิดพลาดของทรรศนะฝ่ายตรงข้ามได้ 377
ขั้นที่ 5 สรุป ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปผลการโต้แย้งในหัวข้อดังกล่าว จากนั้น ให้นักเรียนช่วยกันบอกข้อดี หรือประโยชน์ที่ได้รับจากการโต้แย้ง 7. การวัดและประเมินผล วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์ สังเกตพฤติกรรมการทำงานรายบุคคล แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานรายบุคคล ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ สังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ สังเกตความมีวินัย ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่นในการ ทำงาน แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 8. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 8.1 สื่อการเรียนรู้ 1) หนังสือเรียน ภาษาไทย : หลักภาษาและการใช้ภาษา ม.6 2) หนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม 3) ตัวอย่างข้อความ การพูดแสดงทรรศนะ 8.2 แหล่งการเรียนรู้ แหล่งข้อมูลสารสนเทศ - http://www.mahathai.ac.th/node/705 - http://www.pasathai.8m.net/meetingtalk.html - http://wichayaratkw2.blogspot.com/2011/01/blog-post_30.html 378
เอกสารประกอบการสอน ตัวอย่างข้อความ การพูดแสดงทรรศนะ ทรรศนะที่ 1 สังคมไทยเป็นสังคมประชาธิปไตย เปิดกว้างทางความคิดและการแสดงออกอย่างเสรี จึงทำให้วัฒนธรรมของโลกตะวันตก หลั่งไหลมาอย่างไม่ขาดสาย มีผลทำให้วัฒนธรรมไทยถูกหลงลืมไป ดังนั้น หน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชนจึงควรทุ่มงบประมาณสนับสนุนการจัดโครงการเพื่อรณรงค์ ให้เยาวชนไทยหันมาใส่ใจในวัฒนธรรมไทยมากขึ้น ทรรศนะที่ 2 สังคมไทยเปิดกว้างและวัฒนธรรมของโลกตะวันตกหลั่งไหลเข้ามานั้น มีผลดีต่อการขับเคลื่อนทางเศรษฐกิจและการลงทุน การที่วัยรุ่นไทยใส่ใจต่อวัฒนธรรมไทยน้อยลง อาจมาจากสาเหตุอื่นที่อาจไม่ใช่การเปิดกว้างของสังคม ฉะนั้น เราอาจจะสิ้นเปลืองงบประมาณไปโดยที่ยังไม่ทราบสาเหตุที่แท้จริงของการถดถอยทางวัฒนธรรม งบประมาณสำหรับ การจัดโครงการ ควรนำมาใช้เพื่อการวิจัยสำรวจค้นหาสาเหตุที่แท้จริงเพื่อจะได้แก้ไขปัญหาได้ตรงจุด ที่มา : หนังสือเรียน ภาษาไทย : หลักภาษาและการใช้ภาษา ม.6 สำนักพิมพ์อักษรเจริญทัศน์ อจท. จำกัด, 2555. 379
แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานรายบุคคล คำชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับ ระดับคะแนน ลำดับที่ ชื่อ-สกุล ของผู้รับการ ประเมิน ความมีวินัย ความมีน้ำใจ เอื้อเฟื้อ เสียสละ การรับฟัง ความคิดเห็น การแสดง ความคิดเห็น การตรงต่อ เวลา รวม 20 คะแนน 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 4 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 18 - 20 ดีมาก 14 - 17 ดี 10 - 13 พอใช้ ต่ำกว่า 10 ปรับปรุง 380
แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม คำชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับ ระดับคะแนน ลำดับที่ ชื่อ-สกุล ของผู้รับการ ประเมิน การแสดง ความคิดเห็น การยอมรับ ฟังคนอื่น การทำงาน ตามที่ได้รับ มอบหมาย ความมีน้ำใจ การมี ส่วนร่วมใน การปรับปรุง ผลงานกลุ่ม รวม 20 คะแนน 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 4 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 18 - 20 ดีมาก 14 - 17 ดี 10 - 13 พอใช้ ต่ำกว่า 10 ปรับปรุง 381
แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คำชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับ ระดับคะแนน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ด้าน รายการประเมิน ระดับคะแนน 4 3 2 1 1. รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ 1.1 ยืนตรงเมื่อได้ยินเพลงชาติ ร้องเพลงชาติได้ และอธิบายความหมาย ของเพลงชาติ 1.2 ปฏิบัติตนและชักชวนผู้อื่นปฏิบัติตามสิทธิและหน้าที่ของพลเมือง 1.3 ให้ความร่วมมือ ร่วมใจ ในการทำกิจกรรมกับสมาชิกในโรงเรียน ชุมชน และสังคม 1.4 เป็นผู้นำหรือเป็นแบบอย่างในการจัดกิจกรรมที่สร้างความสามัคคี ปรองดอง และเป็นประโยชน์ต่อโรงเรียน ชุมชน และสังคม ชื่นชม ปกป้อง ความเป็นชาติไทย 1.5 เข้าร่วมกิจกรรมทางศาสนาที่ตนนับถือ ปฏิบัติตนตามหลักของศาสนา และเป็นตัวอย่างที่ดีของศาสนิกชน 1.6 เข้าร่วมกิจกรรมและมีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับสถาบัน พระมหากษัตริย์ตามที่โรงเรียนและชุมชนจัดขึ้น ชื่นชมในพระราชกรณียกิจ พระปรีชาสามารถของพระมหากษัตริย์และพระราชวงศ์ 2. ซื่อสัตย์ สุจริต 2.1 ให้ข้อมูลที่ถูกต้อง และเป็นจริง 2.2 ปฏิบัติในสิ่งที่ถูกต้อง ละอาย และเกรงกลัวที่จะกระทำความผิด ทำตาม สัญญาที่ตนให้ไว้กับเพื่อน พ่อแม่ หรือผู้ปกครอง และครู เป็นแบบอย่าง ที่ดีด้านความซื่อสัตย์ 2.3 ปฏิบัติตนต่อผู้อื่นด้วยความซื่อตรง ไม่หาประโยชน์ในทางที่ไม่ถูกต้อง และเป็นแบบอย่างที่ดีแก่เพื่อนด้านความซื่อสัตย์ 3. มีวินัย รับผิดชอบ 3.1 ปฏิบัติตามข้อตกลง กฎเกณฑ์ ระเบียบ ข้อบังคับของครอบครัว โรงเรียน และสังคม ไม่ละเมิดสิทธิของผู้อื่น ตรงต่อเวลาในการปฏิบัติ กิจกรรมต่างๆ ในชีวิตประจำวัน และรับผิดชอบในการทำงาน ปฏิบัติ เป็นปกติวิสัยและเป็นแบบอย่างที่ดี 4. ใฝ่เรียนรู้ 4.1 แสวงหาข้อมูลจากแหล่งการเรียนรู้ต่างๆ 4.2 มีการจดบันทึกความรู้อย่างเป็นระบบ 4.3 สรุปความรู้ได้อย่างมีเหตุผล 5. อยู่อย่างพอเพียง 5.1 ใช้ทรัพย์สินของตนเอง เช่น สิ่งของ เครื่องใช้ ฯลฯ อย่างประหยัด คุ้มค่า และเก็บรักษาดูแลอย่างดี และใช้เวลาอย่างเหมาะสม 5.2 ใช้ทรัพยากรของส่วนรวมอย่างประหยัด คุ้มค่า และเก็บรักษาดูแลอย่างดี 5.3 ปฏิบัติตนและตัดสินใจด้วยความรอบคอบ มีเหตุผล 5.4 ไม่เอาเปรียบผู้อื่น และไม่ทำให้ผู้อื่นเดือดร้อน พร้อมให้อภัยเมื่อผู้อื่น กระทำผิดพลาด 382
แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (ต่อ) คำชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับ ระดับคะแนน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ด้าน รายการประเมิน ระดับคะแนน 4 3 2 1 5.5 วางแผนการเรียน การทำงานและการใช้ชีวิตประจำวันบนพื้นฐาน ของความรู้ ข้อมูล ข่าวสาร 5.6 รู้เท่าทันการเปลี่ยนแปลง ทางสังคม และสภาพแวดล้อม ยอมรับ และปรับตัว อยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข 6. มุ่งมั่นในการทำงาน 6.1 เอาใจใส่ต่อการปฏิบัติหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย 6.2 ตั้งใจและรับผิดชอบในการทำงานให้สำเร็จ 6.3 ปรับปรุงและพัฒนาการทำงานอย่างรอบคอบ 6.4 ทุ่มเท ทำงาน อดทน ไม่ท้อต่อปัญหาและอุปสรรค 6.5 พยายามแก้ปัญหาและอุปสรรคในการทำงานให้สำเร็จ 6.6 ชื่นชมผลงานความสำเร็จด้วยความภาคภูมิใจ 7. รักความเป็นไทย 7.1 มีจิตสำนึกในการอนุรักษ์วัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทย 7.2 เห็นคุณค่าและปฏิบัติตนตามวัฒนธรรมไทย 8. มีจิตสาธารณะ 8.1 รู้จักช่วยพ่อแม่ ผู้ปกครอง และครูทำงาน 8.2 อาสาทำงาน ช่วยคิด ช่วยทำ แบ่งปันสิ่งของ ทรัพย์สิน และอื่นๆ พร้อมช่วยแก้ปัญหา 8.3 ดูแล รักษาทรัพย์สินของห้องเรียน โรงเรียน ชุมชน 8.4 เข้าร่วมกิจกรรมเพื่อสังคมและสาธารณประโยชน์ของโรงเรียน ชุมชน เพื่อแก้ปัญหาหรือร่วมสร้างสิ่งที่ดีงามตามสถานการณ์ที่เกิดขึ้น ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 4 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้ 1 คะแนน 383
บันทึกหลังแผนการสอน ด้านความรู้ ด้านสมรรถนะสำคัญของผู้เรียน ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ด้านอื่นๆ (พฤติกรรมเด่น หรือพฤติกรรมที่มีปัญหาของนักเรียนเป็นรายบุคคล (ถ้ามี)) ปัญหา/อุปสรรค แนวทางการแก้ไข ความเห็นของผู้บริหารสถานศึกษาหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย ข้อเสนอแนะ ลงชื่อ ( ) ตำแหน่ง.................................. 384
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 4 วิชา ท 33102 ภาษาไทย6 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ภาคเรียนที่ 2 หน่วยการเรียนรู้ที่7 การพูดอภิปราย การพูดแสดงทรรศนะ และการโต้แย้ง เวลา 1 ชั่วโมง เรื่อง ฝึกปฏิบัติทักษะการพูดแบบต่างๆ ผู้สอน นางสาวจิลันดา รักไร่ 1. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด การพูดอภิปราย การพูดแสดงทรรศนะ และการโต้แย้งควรพิจารณาถึงสาระอันเป็นประโยชน์ต่อผู้ฟัง และควรเลือกใช้ถ้อยคำ ที่สื่อความหมายได้ชัดเจน สร้างความประทับใจให้แก่ผู้ฟัง และมีมารยาทในการพูด 2. ตัวชี้วัด/จุดประสงค์การเรียนรู้ 2.1 ตัวชี้วัด ท 3.1 ม.4-6/5 พูดในโอกาสต่างๆ พูดแสดงทรรศนะ โต้แย้ง โน้มน้าวใจ และเสนอแนวคิดใหม่ด้วยภาษาถูกต้อง เหมาะสม ม.4-6/6 มีมารยาทในการฟัง การดู และการพูด 2.2 จุดประสงค์การเรียนรู้ 1) สามารถพูดอภิปราย พูดแสดงทรรศนะ และโต้แย้งได้ 2) มีมารยาทในการฟัง และการพูด 3. สาระการเรียนรู้ 3.1 สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1) การพูดในโอกาสต่างๆ เช่น การพูดอภิปราย การพูดแสดงทรรศนะ 2) มารยาทในการฟัง การดู และการพูด 4. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน 4.1 ความสามารถในการสื่อสาร 4.2 ความสามารถในการคิด 1) ทักษะการพูด 2) ทักษะการให้เหตุผล 3) ทักษะการเชื่อมโยง 4) ทักษะการประเมิน 5) ทักษะการนำความรู้ไปใช้ 4.3 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 5. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการทำงาน 385
6. กิจกรรมการเรียนรู้ วิธีสอนโดยเน้นกระบวนการ : กระบวนการปฏิบัติ ขั้นที่ 1 สังเกต รับรู้ 1. นักเรียนตอบคำถามกระตุ้นความคิด 2. ครูเปิดวิดีโอตัวอย่างการพูดอภิปราย การพูดแสดงทรรศนะ และการโต้แย้ง ให้นักเรียนดู เพื่อให้นักเรียนสังเกตลักษณะ และวิธีการพูดทั้ง 3 ประเภท คำถามกระตุ้นความคิด • นักเรียนเคยเข้าชมหรือเข้าร่วมการพูด อภิปราย การพูดแสดงทรรศนะ และการ โต้แย้งบ้างหรือไม่ อย่างไร (พิจารณาตามคำตอบของนักเรียน โดยให้อยู่ ในดุลยพินิจของครูผู้สอน) ขั้นที่ 2 ทำตามแบบ 1. ครูเปิดวิดีโอตัวอย่างการพูดอภิปราย การพูดแสดงทรรศนะ และการโต้แย้ง ให้นักเรียนดูอีกครั้ง 2. ครูอธิบายลักษณะและวิธีการพูดอภิปราย การพูดแสดง ทรรศนะและการโต้แย้ง ว่าควรมีการเตรียมตัวทั้งการแบ่ง หน้าที่และบทบาท การหาข้อมูลหรือหลักฐาน การเรียบเรียง และลำดับความคิด การเตรียมความพร้อมสำหรับผู้พูด และ มารยาทที่ดี ของผู้พูดและผู้ฟัง 3. ครูให้นักเรียนรวมกลุ่มเดิม (จากแผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1) แล้วให้แต่ละกลุ่มส่งตัวแทนออกมาจับสลากประเภทของการ พูด จากนั้นให้แต่ละกลุ่มฝึกพูดตามประเภทที่จับสลากได้ตาม ตัวอย่างวิดีโอการพูดประเภทนั้นๆ 4. ครูสังเกตการพูดอภิปราย การพูดแสดงทรรศนะ และการ โต้แย้ง ของนักเรียนแต่ละกลุ่ม หากมีข้อบกพร่องให้ครู เสนอแนะ 5. นักเรียนตอบคำถามกระตุ้นความคิด คำถามกระตุ้นความคิด • นักเรียนมีวิธีการเตรียมความพร้อมก่อน การพูดอย่างไรบ้าง อธิบาย (พิจารณาตามคำตอบของนักเรียน โดยให้อยู่ ในดุลยพินิจของครูผู้สอน) ขั้นที่ 3 ทำเองโดยไม่มีแบบ 1. ครูให้นักเรียน 2 กลุ่ม จับคู่กันเพื่อเตรียมการพูดอภิปราย การพูดแสดงทรรศนะ และการพูดโต้แย้ง โดยเลือกประเภท ของการพูดแบบใดแบบหนึ่ง ซึ่งครูกำหนดเวลา 10 นาที ใน หัวข้อเกี่ยวกับ “สิทธิและความเท่าเทียมทางเพศใน สังคมไทย” 2. นักเรียนศึกษาค้นคว้าหาข้อมูลจากหนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม ห้องสมุด และแหล่งข้อมูลสารสนเทศ 386
ครูมอบหมายให้นักเรียนแต่ละกลุ่มเลือกประเภทการพูด ได้แก่ การพูดอภิปราย การพูดแสดงทรรศนะ หรือการพูดโต้แย้ง ในประเด็นที่สนใจให้เหมาะสมกับโอกาสต่างๆ โดยให้ครอบคลุมประเด็นตามที่กำหนด ดังนี้ 1) จุดมุ่งหมายในการพูด 2) องค์ประกอบของการพูด 3) การปฏิบัติตามขั้นตอนของการพูด 4) มารยาทในการพูด นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 7 เรื่อง การพูดอภิปราย การพูดแสดงทรรศนะ และการโต้แย้ง 7. การวัดและประเมินผล วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์ ประเมินการนำเสนอผลงาน แบบประเมินการนำเสนอผลงาน ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ สังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ สังเกตความมีวินัย ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่นใน การทำงาน แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ ตรวจแบบทดสอบหลังเรียน หน่วยการ เรียนรู้ที่ 7 แบบทดสอบหลังเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 7 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ สังเกตการพูดในโอกาสต่างๆ แบบประเมินการพูดในโอกาสต่างๆ ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 8. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 8.1 สื่อการเรียนรู้ 1) หนังสือเรียน ภาษาไทย : หลักภาษาและการใช้ภาษา ม.6 2) หนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม 3) วิดีโอตัวอย่างการพูด 4) สลาก ขั้นที่ 4 ฝึกทำให้ชำนาญ 1. นักเรียนแต่ละกลุ่มพูดอภิปราย พูดแสดงทรรศนะ และพูด โต้แย้ง ตามประเภทที่เลือก ที่หน้าชั้นเรียน 2. นักเรียนร่วมกันประเมินและแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการ พูดของเพื่อนแต่ละกลุ่ม 3. นักเรียนตอบคำถามกระตุ้นความคิด คำถามกระตุ้นความคิด • นักเรียนสามารถนำความรู้ที่เรียนมาไปปรับ ใช้ในชีวิตประจำวันของนักเรียนได้หรือไม่ อย่างไร (พิจารณาตามคำตอบของนักเรียน โดยให้ อยู่ในดุลยพินิจของครูผู้สอน) 387
8.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องสมุด 2) แหล่งข้อมูลสารสนเทศ - http://www.panyathai.or.th/wiki/index.php - http://wichayaratkw2.blogspot.com/2011/01blog-post30.html 388
การประเมินชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) แบบประเมินการพูดในโอกาสต่างๆ ลำดับที่ รายการประเมิน ระดับคะแนน 4 3 2 1 1 จุดมุ่งหมายในการพูด 2 องค์ประกอบของการพูด 3 การปฏิบัติตามขั้นตอนของการพูด 4 มารยาทในการพูด รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ดีมาก = 4 ดี = 3 พอใช้ = 2 ปรับปรุง = 1 เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14 - 16 ดีมาก 11 - 13 ดี 8 - 10 พอใช้ ต่ำกว่า 8 ปรับปรุง 389
แบบประเมินการนำเสนอผลงาน คำชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับ ระดับคะแนน ลำดับที่ รายการประเมิน ระดับคะแนน 4 3 2 1 1 เนื้อหาละเอียดชัดเจน 2 ความถูกต้องของเนื้อหา 3 ภาษาที่ใช้เข้าใจง่าย 4 ประโยชน์ที่ได้จากการนำเสนอ 5 วิธีการนำเสนอผลงาน รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสมบูรณ์ชัดเจน ให้ 4 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมมีข้อบกพร่องบางส่วน ให้ 3 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมมีข้อบกพร่องเป็นส่วนใหญ่ ให้ 2 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมมีข้อบกพร่องมาก ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 18 - 20 ดีมาก 14 - 17 ดี 10 - 13 พอใช้ ต่ำกว่า 10 ปรับปรุง 390
แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม คำชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับ ระดับคะแนน ลำดับที่ ชื่อ-สกุล ของผู้รับการ ประเมิน ความร่วมมือ กันทำ กิจกรรม การแสดง ความคิดเห็น การรับฟัง ความคิดเห็น การตั้งใจ ทำงาน การแก้ไข ปัญหา/หรือ ปรับปรุง ผลงานกลุ่ม รวม 20 คะแนน 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 4 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 18 - 20 ดีมาก 14 - 17 ดี 10 - 13 พอใช้ ต่ำกว่า 10 ปรับปรุง 391
แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คำชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับ ระดับคะแนน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ด้าน รายการประเมิน ระดับคะแนน 4 3 2 1 1. รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ 1.1 ยืนตรงเมื่อได้ยินเพลงชาติ ร้องเพลงชาติได้ และอธิบายความหมาย ของเพลงชาติ 1.2 ปฏิบัติตนและชักชวนผู้อื่นปฏิบัติตามสิทธิและหน้าที่ของพลเมือง 1.3 ให้ความร่วมมือ ร่วมใจ ในการทำกิจกรรมกับสมาชิกในโรงเรียน ชุมชน และสังคม 1.4 เป็นผู้นำหรือเป็นแบบอย่างในการจัดกิจกรรมที่สร้างความสามัคคี ปรองดอง และเป็นประโยชน์ต่อโรงเรียน ชุมชน และสังคม ชื่นชม ปกป้อง ความเป็นชาติไทย 1.5 เข้าร่วมกิจกรรมทางศาสนาที่ตนนับถือ ปฏิบัติตนตามหลักของศาสนา และเป็นตัวอย่างที่ดีของศาสนิกชน 1.6 เข้าร่วมกิจกรรมและมีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับสถาบัน พระมหากษัตริย์ตามที่โรงเรียนและชุมชนจัดขึ้น ชื่นชมในพระราชกรณียกิจ พระปรีชาสามารถของพระมหากษัตริย์และพระราชวงศ์ 2. ซื่อสัตย์ สุจริต 2.1 ให้ข้อมูลที่ถูกต้อง และเป็นจริง 2.2 ปฏิบัติในสิ่งที่ถูกต้อง ละอาย และเกรงกลัวที่จะกระทำความผิด ทำตาม สัญญาที่ตนให้ไว้กับเพื่อน พ่อแม่ หรือผู้ปกครอง และครู เป็นแบบอย่าง ที่ดีด้านความซื่อสัตย์ 2.3 ปฏิบัติตนต่อผู้อื่นด้วยความซื่อตรง ไม่หาประโยชน์ในทางที่ไม่ถูกต้อง และเป็นแบบอย่างที่ดีแก่เพื่อนด้านความซื่อสัตย์ 3. มีวินัย รับผิดชอบ 3.1 ปฏิบัติตามข้อตกลง กฎเกณฑ์ ระเบียบ ข้อบังคับของครอบครัว โรงเรียน และสังคม ไม่ละเมิดสิทธิของผู้อื่น ตรงต่อเวลาในการปฏิบัติ กิจกรรมต่างๆ ในชีวิตประจำวัน และรับผิดชอบในการทำงาน ปฏิบัติ เป็นปกติวิสัยและเป็นแบบอย่างที่ดี 4. ใฝ่เรียนรู้ 4.1 แสวงหาข้อมูลจากแหล่งการเรียนรู้ต่างๆ 4.2 มีการจดบันทึกความรู้อย่างเป็นระบบ 4.3 สรุปความรู้ได้อย่างมีเหตุผล 5. อยู่อย่างพอเพียง 5.1 ใช้ทรัพย์สินของตนเอง เช่น สิ่งของ เครื่องใช้ ฯลฯ อย่างประหยัด คุ้มค่า และเก็บรักษาดูแลอย่างดี และใช้เวลาอย่างเหมาะสม 5.2 ใช้ทรัพยากรของส่วนรวมอย่างประหยัด คุ้มค่า และเก็บรักษาดูแลอย่างดี 5.3 ปฏิบัติตนและตัดสินใจด้วยความรอบคอบ มีเหตุผล 5.4 ไม่เอาเปรียบผู้อื่น และไม่ทำให้ผู้อื่นเดือดร้อน พร้อมให้อภัยเมื่อผู้อื่น กระทำผิดพลาด 392
แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (ต่อ) คำชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับ ระดับคะแนน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ด้าน รายการประเมิน ระดับคะแนน 4 3 2 1 5.5 วางแผนการเรียน การทำงานและการใช้ชีวิตประจำวันบนพื้นฐาน ของความรู้ ข้อมูล ข่าวสาร 5.6 รู้เท่าทันการเปลี่ยนแปลง ทางสังคม และสภาพแวดล้อม ยอมรับ และปรับตัว อยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข 6. มุ่งมั่นในการทำงาน 6.1 เอาใจใส่ต่อการปฏิบัติหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย 6.2 ตั้งใจและรับผิดชอบในการทำงานให้สำเร็จ 6.3 ปรับปรุงและพัฒนาการทำงานอย่างรอบคอบ 6.4 ทุ่มเท ทำงาน อดทน ไม่ท้อต่อปัญหาและอุปสรรค 6.5 พยายามแก้ปัญหาและอุปสรรคในการทำงานให้สำเร็จ 6.6 ชื่นชมผลงานความสำเร็จด้วยความภาคภูมิใจ 7. รักความเป็นไทย 7.1 มีจิตสำนึกในการอนุรักษ์วัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทย 7.2 เห็นคุณค่าและปฏิบัติตนตามวัฒนธรรมไทย 8. มีจิตสาธารณะ 8.1 รู้จักช่วยพ่อแม่ ผู้ปกครอง และครูทำงาน 8.2 อาสาทำงาน ช่วยคิด ช่วยทำ แบ่งปันสิ่งของ ทรัพย์สิน และอื่นๆ พร้อมช่วยแก้ปัญหา 8.3 ดูแล รักษาทรัพย์สินของห้องเรียน โรงเรียน ชุมชน 8.4 เข้าร่วมกิจกรรมเพื่อสังคมและสาธารณประโยชน์ของโรงเรียน ชุมชน เพื่อแก้ปัญหาหรือร่วมสร้างสิ่งที่ดีงามตามสถานการณ์ที่เกิดขึ้น ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 4 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้ 1 คะแนน 393