คู่มือศึกษาธรรมชาตินกใน มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์

นกหัวขวานด่างแคระ


Grey-capped Woodpecker : Picoides canicapillus
14.0-16.0 ซม.



































ภาพ : ปิยะพงค์ โชติพันธุ์
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

กระหม่อมเทา หน้าผากนำ้าตาล หลังตาถึง โดยทั่วไปเป็นนกประถิ่น พบบ่อย ในมหาวิทยาลัย พบได้
ท้ายทอยเป็นแถบสีขาว หลังดำามีลายขวาง ตลอดทั้งปี แต่ไม่บ่อย
สีขาว ปีกดำามีจุดขาวเรียงกันเป็นแถบปีก
อกน้าตาลแกมเทามีลายขีดสีดำากระจาย ตัวผู้ ถิ่นอาศัย
ำ
มีแถบสีแดงขนาดเล็กด้านข้างของหัว ป่าโปร่ง ป่าผลัดใบ ป่าละเมาะ ป่าชายหาด ในมหาวิทยาลัย
ต้นไม้ใหญ่ในอุทยานพฤกษศาสตร์ รอบ ๆ วัดแส็งแร็ง
ำ
และบ่อบำาบัดน้าเสีย









99 WU
BIRDS

นกแขกเต้า


Red-breasted Parakeet : Psittacula alexandri
33.0-38.0 ซม.






























2

1
ภาพ : ปิยะพงค์ โชติพันธุ์ (1) สุมาลี วงษ์ดารา (2)
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

หัวเทา หัวคิ้วถึงตาดำา คาง คอ และข้างแก้ม โดยทั่วไปเป็นนกประจำาถิ่น พบค่อนข้างบ่อย ในมหาวิทยาลัย
ดำาเป็นแถบ ลำาตัวด้านบนเขียว อกชมพูแกม พบได้ตลอดทั้งปี พบบ่อยมากเฉพาะพื้นที่
ู
้
แดง ทองเขียวแกมฟ้า ตัวผ้ (1) ปากบน
สีแดง ปากล่างดำา ขนหางยาวสีเขียวแกม ถิ่นอาศัย
ี
่
ำ
น้าเงิน ตัวเมีย (2) ปากดำา นกไม่เต็มวัย อก ป่าโปร่ง ป่าผลัดใบ พื้นทเกษตรกรรม สวนผลไม้ สวน
เขียวอมเทา ปากดำา สาธารณะ ในมหาวิทยาลัย มีฝูงทำารังในโพรงยางนา
รอบ ๆ อาคารที่พักบุคลากร อาจพบบินหากินบริเวณ
ใกล้ ๆ ในอุทยานพฤกษศาสตร์และฟาร์มมหาวิทยาลัย







100 WU
BIRDS

นกแต้วแล้วธรรมดา


Blue-winged Pitta : Pitta moluccensis
18.0-20.5 ซม.



































ภาพ : ปิยะพงค์ โชติพันธุ์
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

หัวดำา คิ้วสีนำ้าตาลแกมส้ม คอขาว ลำาตัว โดยทั่วไปเป็นนกอพยพมาทำารังวางไข่ พบบ่อย ในมหา
่
่
ี
ด้านบนเขียว หัวไหล่ ตะโพกและขนปีกบิน วิทยาลัย พบได้บอยเฉพาะพื้นท ในราวเดือนเมษายน
ฟ้าสด ขณะบินเห็นแถบขาวเป็นวงใหญ่บน ถึงเดือนมิถุนายน
ขนปีก ลำาตัวด้านล่างน้าตาลเหลือง กลางท้อง
ำ
ถึงก้นแดง ถิ่นอาศัย
ป่าโปร่ง ป่าไผ่ ช่วงอพยพพบตามสวนผลไม้ สวนสาธารณะ
และป่าชายเลน ในมหาวิทยาลัย อุทยานพฤกษศาสตร์
ป่าโปร่งรอบ ๆ วัดแส็งแร็ง มักได้ยินเสียงร้องจับคู่ฟัง
คล้าย “แต้ว-แล้ว”






101 WU
BIRDS

นกแต้วแล้วอกเขียว


Chestnut-crowned Pitta : Pitta (sordida) cucullata
16.0-19.0 ซม.



































ภาพ : ปิยะพงค์ โชติพันธุ์
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

ำ
หน้าผาก กระหม่อม และท้ายทอย น้าตาลเข้ม โดยทั่วไปทั้งนกประจำาถิ่นหายาก และนกอพยพเข้ามา
เกือบดำา หน้า คอ และอกตอนบนดำา ขน ทำารังวางไข่ พบบ่อย ในมหาวิทยาลัย พบตัวอย่างบินหลง
ลาตัวเขียว ตะโพกฟ้า หัวไหล่มีแถบสีฟ้า เข้าไปในอาคาร คาดว่าเป็นนกอพยพ หายาก
ำ
ขนปีกดำามีแถบสีขาวเห็นชัดขณะบิน กลางท้อง
ำ
ดำาต่อด้วยสีแดงถึงก้น นกไม่เต็มวัย หัวน้าตาล ถิ่นอาศัย
อ่อน แถบหน้าดำา คอขาว ปีกไม่มีแถบสีฟ้า ป่าดิบ ป่าไผ่ สวนผลไม้ ในมหาวิทยาลัย พบบินหลงเข้าไป
ก้นไม่แดง ในอาคาร










102 WU
BIRDS

นกกระจ้อยป่าโกงกาง


Golden-bellied Gerygone : Gerygone sulphurea
9.5-10.4 ซม.



































ภาพ : ปิยะพงค์ โชติพันธุ์
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

่
ปากหนาสีดำา หัวตาขาว หัวและลำาตัวด้านบน โดยทั่วไปเป็นนกประจำาถิ่น พบบอยมากในบางพื้นท ่ ี
ำ
แกมน้าตาล หน้าสีคล้าตัดกับคางและลำาตัว ในมหาวิทยาลัย พบได้ตลอดทั้งปี แต่ไม่บ่อย
ำ
ด้านล่างสีเหลืองอ่อน ปลายหางแต้มขาว
ถิ่นอาศัย
ป่าชายเลนและพื้นที่ใกล้ชายฝั่ง อาจพบในป่าพรุ สวนยาง
พารา หรือป่าประเภทอื่น ๆ ในมหาวิทยาลัย อุทยาน
พฤกษศาสตร์ ป่าโปร่งรอบ ๆ วัดแส็งแร็งและบ่อบำาบัด
ำ
น้าเสีย สวนรอบ ๆ อาคารที่พักบุคลากร







103 WU
BIRDS

นกขมิ้นท้ายทอยดํา


Sunda Black-naped Oriole : Oriolus (chinensis) maculatus
23.0-28.0 ซม.






























2

1
ภาพ : วีระนุช นิลนนท์ (1) ปิยะพงค์ โชติพันธุ์(2)
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

ตัวผู้ ลำาตัวเหลืองสด ปากสีชมพูแกมส้ม โดยทั่วไปเป็นนกประจำาถิ่น พบไม่บ่อย ในมหาวิทยาลัย
ตาแดง แถบคาดตาสีดำาเชื่อมกันที่ท้ายทอย พบได้ค่อนข้างบ่อยตลอดทั้งปี
ปีกและหางสีดำาและเหลือง ปีกโดยรวมมีสีดำา
่
่
มากกว่าของชนิดยอยทเป็นนกอพยพ (Eastern ถิ่นอาศัย
ี
Black-naped Oriole) ที่มีปีกโดยรวมเป็น ชายป่า ป่าโป่รง สวนสาธารณะ ป่าชายเลน ในมหา
สีเหลือง ตัวเมีย หลังและปีกสีเหลืองแกมเขียว วิทยาลัย อุทยานพฤกษศาสตร์ ฟาร์มมหาวิทยาลัย สวน
นกไม่เต็มวัย ท้องขาวหรือเหลือง มีขีดดำา รอบ ๆ อาคารที่พักบุคลากร
กระจาย ปากดำา








104 WU
BIRDS

นกพญาไฟสีเทา


Ashy Minivet : Pericrocotus divaricatus
18.5-21.0 ซม.



































ภาพ : อายุวัต เจียรวัฒนกนก
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

ตัวผู้ หน้าผากขาวตัดกับหัวตาดำา หน้ากระ โดยทั่วไปเป็นทั้งนกอพยพ และอพยพผ่าน พบบ่อย ใน
หม่อม และท้ายทอยดำา ตะโพกและหลังเทา มหาวิทยาลัย พบได้ในฤดูอพยพ แต่ไม่บ่อย
เป็นสีเดียวกัน ปีกดำา ลำาตัวด้านล่างขาว
หางดำาขอบขาว ตัวเมีย หน้าผากตอนหน้า ถิ่นอาศัย
และหัวตาดำา ลำาตัวด้านบนและตะโพกขาว ป่าดิบ ป่าโปร่ง ชายป่า ในมหาวิทยาลัย อุทยานพฤกษ
ศาสตร์ ป่าละเมาะรอบ ๆ วัดแส็งแร็ง












105 WU
BIRDS

นกเขนน้อยคิ้วขาว


Pied Triller : Lalage nigra
16.5-18.0 ซม.






























1
2


ภาพ : ปิยะพงค์ โชติพันธุ์
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

ตัวผู้ (1) กระหม่อม ท้ายทอย หลัง และปีกดำา โดยทั่วไปเป็นนกประจำาถิ่น พบไม่บ่อยหรือหายาก ใน
หน้าผากและคิ้วขาว แถบคาดตาดำา แถบปีก มหาวิทยาลัย พบได้ค่อนข้างบ่อยตลอดทั้งปี
ใหญ่สีขาว ตะโพกขาว หางดำาขอบขาว ลำาตัว
ด้านล่างขาวแกมเทา ตัวเมีย (2) คล้ายตัวผู้ ถิ่นอาศัย
ำ
แต่ส่วนสีดำาเป็นสีน้าตาลแกมเทา ลำาตัวด้าน ป่าชายหาด ป่าชายเลน ป่าโปร่ง ป่าละเมาะ ในมหา
ล่างและตะโพกน้าตาลอ่อน มีลายเกล็ดเล็ก ๆ วิทยาลัย พบได้ทั่วไปตามต้นไม้ใหญ่ ไม้พุ่ม ชอบหากิน
ำ
ที่อกและตะโพก ตามต้นนนทรี ต้นขี้เหล็ก และต้นไม้มีหนาม เช่นกระถินเทศ
มะขามเทศ เป็นต้น








106 WU
BIRDS

นกขมิ้นน้อยธรรมดา


Common Iora : Aegithina tiphia
12.5-13.5 ซม.






























2

1
ภาพ : ปิยะพงค์ โชติพันธุ์
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

ตัวผู้ (2) ในภาพเป็นชนิดย่อย horizoptera โดยทั่วไปเป็นนกประจำาถิ่น พบบ่อยมาก ในมหาวิทยาลัย
แพร่กระจายในภาคตะวันตกและภาคใต้ พบได้บ่อยตลอดทั้งปี แต่มักได้ยินเสียงมากกว่าเห็นตัว
ปากเทา รอบตาเหลืองไม่เด่นชัดนัก หัวและ เสียงร้อง “จี๊-จ่อ”
ลำาตัวด้านบนเขียวแกมเหลือง ลำาตัวด้านล่าง
เหลืองสดกว่า หางตาดำา ปีกแถบขาว 2 แถบ ถิ่นอาศัย
ตัวผู้ชุดขนผสมพันธุ์ หัวและหลังดำา ตัวเมีย ป่าโป่รง ป่าชายเลย สวนสาธารณะ สวนผลไม้ ในมหา
(1) รอบตาเหลือง สีซีดกว่า ปีกคล้า แถบขาว วิทยาลัย พบทั่วไปในพื้นที่ที่มีไม้พุ่ม ไม้ยืนต้น
ำ
ไม่เด่นชัดเท่าตัวผู้








107 WU
BIRDS

นกอีแพรดแถบอกดํา


Sunda Pied Fantail : Rhipidura javanica
17.5-19.5 ซม.



































ภาพ : ปิยะพงค์ โชติพันธุ์
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

ำ
ลำาตัวด้านบนดำา หลังแกมน้าตาล คิ้วสั้นและ โดยทั่วไปเป็นนกประจำาถิ่น พบบ่อยมาก ในมหาวิทยาลัย
บางสีขาว คอและลำาตัวด้านล่างขาว มีแถบ พบได้บ่อยตลอดทั้งปี
กว้างสีดำาพาดอก หางดำาปลายขาว
ถิ่นอาศัย
ป่าชายเลน สวนสาธารณะ ป่าละเมาะ แหล่งชุมชน
คอกปศุสัตว์ ในมหาวิทยาลัย ป่าละเมาะรอบ ๆ วัดแส็งแร็ง
เส้นทางศึกษาธรรมชาติในอุทยานพฤกษศาสตร์ ฟาร์ม
มหาวิทยาลัย สวนสาธารณะหน้ามหาวิทยาลัย








108 WU
BIRDS

นกแซงแซวหางปลา


Black Drongo : Dicrurus macrocercus
27.0-28.5 ซม.



































ภาพ : วีระนุช นิลนนท์
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

ขนลำาตัวดำาเหลือบน้าเงินเล็กน้อย หางแฉกลึก โดยทั่วไปเป็นทั้งนกประจำาถิ่นและนกอพยพ พบบ่อยมาก
ำ
บางครั้งมีจุดขาวที่หัวตา นกไม่เต็มวัย อก ในมหาวิทยาลัย พบได้บ่อยมากในช่วงอพยพ
เทาเข้ม แซมสีขาวที่ท้องและตะโพก
ถิ่นอาศัย
่
ี
่
่
ี
ุ
ทงนา พื้นทเกษตรกรรม พื้นทเปิดโลงต่าง ๆ ในมหา
่
วิทยาลัย ฟาร์มมหาวิทยาลัย วัดแส็งแร็ง สวนสาธารณะ
หน้ามหาวิทยาลัย





109 WU
BIRDS

นกแซงแซวเล็กเหลือบ


Bronzed Drongo : Dicrurus aeneus
22.0-24.0 ซม.



































ภาพ : ปิยะพงค์ โชติพันธุ์
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

ปากหนาและค่อนข้างสั้น ลำาตัวด้านบน คอ โดยทั่วไปเป็นนกประจำาถิ่นพบบ่อยมาก ในมหาวิทยาลัย
ี
และอกดำาเหลือบเขียวนำ้าเงินเป็นมัน นกไม่ พบได้บ่อยเฉพาะพื้นท ในราวเดือนพฤษภาคมถึงกรกฎาคม
่
เต็มวัย ขนเหลือบน้อยกว่า ปีกน้าตาล
ำ
ถิ่นอาศัย
ป่าดิบ ป่าโปร่ง ชายป่า มักพบเป็นคู่หรือเป็นกลุ่มเล็ก ๆ
ในมหาวิทยาลัย พบได้เฉพาะในอุทยานพฤกษศาสตร์












110 WU
BIRDS

นกแซงแซวหางบ่วงใหญ่


Greater Racquet-tailed Drongo : Dicrurus paradiseus
30.0-65.0 ซม.



































ภาพ : ปิยะพงค์ โชติพันธุ์
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

หน้าผากมีหงอนตั้งเป็นกระจุก ขนลำาตัวดำา โดยทั่วไปเป็นนกประจำาถิ่น พบบ่อย ในมหาวิทยาลัย
เหลือบนำ้าเงินเล็กน้อย หางเป็นแฉกตื้น ๆ พบได้ตลอดทั้งปี บ่อยมากเฉพาะพื้นที่
หางคู่นอกมีก้านยาว ปลายแผ่ออกเป็นแผ่น
ใหญ่และบิดโค้งเล็กน้อย นกไม่เต็มวัย หงอน ถิ่นอาศัย
่
สั้น หางคู่นอกไม่ยาว ท้องอาจมีสีขาวแซม ป่าดิบ ป่าโปรง สวนผลไม้ ในมหาวิทยาลัย อุทยาน
พฤกษศาสตร์ โบราณสถานตุมปัง สวนรอบ ๆ บริเวณ
บ้านพักบุคลากร










111 WU
BIRDS

์
ํ
นกแซวสวรรคหัวดา
Chinese Paradise-flycatcher : Terpsiphone incei
19.0-23.5 ซม.










1


















3

2
ภาพ : กฤษศักดิ์ สิงห์คำา (1, 2) ปิยะพงค์ โชติพันธุ์ (3)
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

ำ
ำ
ตัวผู้ชุดขนสีน้าตาล (2) หลังและหางน้าตาล โดยทั่วไปเป็นนกอพยพและอพยพผ่าน พบบ่อย ในมหา
หัวเทาเกือบดำา อกเทาอ่อน ท้องขาว ตัวผู้ วิทยาลัย พบได้เฉพาะในช่วงอพยพผ่าน หายาก
ชุดขนสีขาว (1) หัวดำา อกและลำาตัวขาว
นกโตเต็มวัยของทั้งสองชุดขนมีขนหางเส้น ถิ่นอาศัย
กลางสองเส้นยาว ตัวเมีย (3) หลังและหาง ป่าดิบ ป่าโปร่ง สวนผลไม้ สวนสาธารณะ ช่วงอพยพ
นำ้าตาล หัวเทาเข้ม อกเทาอ่อน ท้องขาว ผ่านพบในหลายสภาพป่า ในมหาวิทยาลัย ป่าละเมาะ
หางสั้น หลังโรงพยาบาลศูนย์การแพทย์










112 WU
BIRDS

้
ํ
ี
ี
ื
นกอเสอสนาตาล
Northern Brown Shrike : Lanius (cristatus) cristatus
17.0-20.0 ซม.

































ภาพ : ปิยะพงค์ โชติพันธุ์
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

ำ
ตัวผู้ หัวและลำาตัวด้านบนน้าตาล แถบคาด โดยทั่วไปเป็นนกอพยพ พบบ่อยมาก ในมหาวิทยาลัย
่
ตาดำา คิ้วขาว คอและลำาตัวด้านลางขาว พบได้บ่อยในฤดูอพยพ
สีข้างน้าตาลอ่อน ตัวเมีย สีซีดกว่าตัวผู้ มีลาย
ำ
เกล็ดจาง ๆ ทอกและสีข้าง นกไม่เต็มวัย ถิ่นอาศัย
ี
่
ี
่
ี
มีลายเกล็ดที่หัว หลัง และลำาตัวด้านล่าง พื้นทเกษตรกรรมและท่โล่งต่าง ๆ ในมหาวิทยาลัย พบได้
ทั่วไปตามป่าโปร่งและพื้นที่โล่ง








113 WU
BIRDS

ี
อกาปากหนา

Southern Jungle Crow : Corvus (macrorhynchos) macrorhynchos
46.0-59.0 ซม.



































ภาพ : ดนัย ผลิโกมล
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

ขนลำาตัวดำาสนิท ปากใหญ่ยาวหนาเป็นสัน โดยทั่วไปเป็นนกประจำาถิ่น พบบ่อยและพบเฉพาะภาคใต้
หน้าผากค่อนข้างลาด ไม่ตั้งชันเหมือนของอีกา ในมหาวิทยาลัย พบได้ค่อนข้างบ่อยตลอดทั้งปี
่
(Eastern Jungle Crow) ทพบในภาคใต้
ี
ตอนบนขึ้นไป ถิ่นอาศัย
ี
่
แหล่งชุมชุม พื้นทเกษตรกรรม ชายป่า ในมหาวิทยาลัย
พบได้ทั่วไปตามป่าและพื้นที่เปิดโล่ง










114 WU
BIRDS

นกจาบฝนเสียงสวรรค์


Oriental Skylark : Alauda gulgula
15.5-18.0 ซม.



































ภาพ : อายุวัต เจียรวัฒนกนก
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

ท้ายทอยมีหงอนสั้น ๆ อาจมองไม่เห็นเมื่อ โดยทั่วไปเป็นนกประจำาถิ่น พบไม่บ่อย หรือพบบ่อยใน
ราบไปกับหัว คิ้วกว้างสีนำ้าตาลแกมเหลือง บางพื้นที่ ในมหาวิทยาลัย สถานภาพไม่แน่นอน แต่หายาก
หรือเห็นเป็นสีขาวในที่แสงจัด อกมีลายขีด หรืออาจมองข้าม
้
บาง ๆ หนาแน่น ขอบปีกบินนำาตาลแดง
ำ
เล็กน้อย ขณะบินเห็นขนปีกบินสีคล้า ขนหาง ถิ่นอาศัย
่
ี
ื
้
่
้
ี
ื
คู่นอกน้าตาลแกมเหลืองอ่อน ทุ่งหญ้า พนทเกษตรกรรมและพนทเปิดโล่ง ในมหาวิทยาลัย
ำ
ทุ่งหญ้าหลังโรงพยาบาลศูนย์การแพทย์

115 WU
BIRDS

นกยอดข้าวหางแพนลาย


Double Zitting Cisticola : Cisticola (juncidis) tinnabulans
10.5-12.0 ซม.



































ภาพ : สุมาลี วงษ์ดารา
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

คิ้วยาวสีขาว ขนลำาตัวด้านบนนำ้าตาลแกม โดยทั่วไปเป็นนกประจำาถิ่น พบบ่อย ในมหาวิทยาลัย
เหลือง มีลายขีดหนาสีดำากระจาย ตะโพก พบได้ค่อนข้างบ่อยตลอดทั้งปี
ำ
ำ
น้าตาลแดง หางน้าตาลปลายดำา-ขาว ลำาตัว
ำ
ด้านล่างขาว อกและสีข้างน้าตาลเหลืองหรือ ถิ่นอาศัย
่
ี
แกมนำ้าตาลแดง ชุดขนผสมพันธุ์ ลายดำา ดงหญ้าสูง ทุ่งหญ้า ทุ่งนา พื้นทเกษตรกรรมและป่าละเมาะ
ำ
ำ
บนกระหม่อมและหลังชัดเจนขึ้น หางสีน้าตาล มักพบใกล้แหล่งน้า ในมหาวิทยาลัย ฟาร์มมหาวิทยาลัย
ำ
แดงมากขึ้น พื้นที่ชุ่มน้าหลังสวนสาธารณะหน้ามหาวิทยาลัย





116 WU
BIRDS

นกกระจิบหญ้าท้องเหลือง


Yellow-bellied Prinia : Prinia flaviventris
12.0-14.0 ซม.



































ภาพ : ปิยะพงค์ โชติพันธุ์
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

ท้องถึงก้นเหลืองสด หัวเทา มีคิ้วขาวสั้น ๆ โดยทั่วไปเป็นนกประจำาถิ่น พบค่อนข้างบ่อย ในมหา
คอขาว ลำาตัวด้านบนเขียวไพลแกมเทา วิทยาลัย พบได้ค่อนข้างบ่อยตลอดทั้งปี
ถิ่นอาศัย

ทุ่งหญ้า ส่วนใหญ่พบใกล้พื้นที่ชุ่มนำ้า ในมหาวิทยาลัย
ำ
ำ
พื้นที่ชุ่มน้ารอบ ๆ บ่อบำาบัดน้าเสีย ฟาร์มมหาวิทยาลัย
และสวนสาธารณะหน้ามหาวิทยาลัย









117 WU
BIRDS

ิ
นกกระจบธรรมดา

Common Tailorbird : Orthotomus sutorius
10.0-14.0 ซม.



































ภาพ : อายุวัต เจียรวัฒนกนก
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

หน้าผากและกระหม่อมน้าตาลแดง คิ้วและ โดยทั่วไปเป็นนกประจำาถิ่น พบบ่อย ในมหาวิทยาลัย
ำ
หน้าขาวแกมเทา ลาตัวด้านบนเขียวคลำ้า พบได้บ่อยตลอดทั้งปี
ำ
ลำาตัวด้านล่างขาว บางครั้งใต้คอเป็นสีคลำ้า
โดยเฉพาะขณะร้อง คล้ายนกกระจิบคอดำา ถิ่นอาศัย
แต่ก้นขาวตลอดไม่มีเหลืองแซม ตัวผู้ชุดขน ชายป่า ป่าละเมาะ สวนผลไม้ สวนสาธารณะใกล้ชุมชน
ผสมพันธุ์ ขนหางคู่กลางยาวปลายแหลม ในมหาวิทยาลัย พบได้ทั่วไปตามป่าละเมาะ พุ่มไม้ ชายทุ่ง












118 WU
BIRDS

ิ
ํ
นกกระจบคอดา
Dark-necked Tailorbird : Orthotomus atrogularis
11.0-13.5 ซม.



































ภาพ : ปิยะพงค์ โชติพันธุ์
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

คล้ายนกกระจิบธรรมดา แต่ก้นเหลืองทั้ง โดยทั่วไปเป็นนกประจำาถิ่น พบบ่อย ในมหาวิทยาลัย
สองเพศ ตัวผู้ หน้าผากถึงท้ายทอยนำ้าตาล พบได้ตลอดทั้งปี แต่ไม่บ่อย
แดง ข้างคอและอกดำาแกมเทา ลำาตัวด้านบน
เขียวแกมเหลืองสดกว่านกกระจิบธรรมดา ถิ่นอาศัย
ไม่มีหางคู่กลางยาว ตัวเมีย ข้างคอและอก ป่าดิบ ป่าโปร่ง ป่าไผ่ ชายป่า ในมหาวิทยาลัย ป่าละเมาะ
ไม่มีแถบดำา รอบ ๆ วัดแส็งแร็ง บ่อบำาบัดนำ้าเสีย และอุทยานพฤกษ
ศาสตร์










119 WU
BIRDS

ิ
ั
นกกระจบหวแดง
Ashy Tailorbird : Orthotomus ruficeps
11.0-12.0 ซม.



































ภาพ : ปิยะพงค์ โชติพันธุ์
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

ตัวผู้ กระหม่อม แก้ม และหน้านำ้าตาลแดง โดยทั่วไปเป็นนกประจำาถิ่น พบไม่บ่อย ในมหาวิทยาลัย
ำ
ตัดกับลำาตัวเทาเข้ม หางเทาแกมน้าตาลขลิบ พบได้ตลอดทั้งปี แต่หายาก
ปลายดำาขาว ตัวเมีย สีจางกว่าตัวผู้เล็กน้อย
กลางคอ อก และท้องขาว ถิ่นอาศัย
ป่าชายเลน ป่าพรุ ในมหาวิทยาลัย ป่ารอบ ๆ วัดแส็งแร็ง
ำ
บ่อบำาบัดน้าเสีย ป่าโปร่งหลังโรงพยาบาลศูนย์การแพทย์











120 WU
BIRDS

นกพงปากหนา


Thick-billed Warbler : Arundinax aedon
18.0-19.0 ซม.



































ภาพ : อายุวัต เจียรวัฒนกนก
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

ปากสั้นและหนากว่านกพงใหญ่พันธุ์ญี่ปุ่น โดยทั่วไปเป็นนกอพยพ พบค่อนข้างบ่อย ในมหาวิทยาลัย
ำ
มีคิ้วขาวหรือสีน้าตาลอ่อน หัวตาและรอบตา พบได้ในฤดูอพยพ แต่ไม่บ่อย
สีนำ้าตาลจางกว่าส่วนอื่น คอขาว หัวและ
ำ
ลำาตัวด้านบนน้าตาล ปีกและสีข้างน้าตาลแดง ถิ่นอาศัย
ำ
แกมส้ม ป่าละเมาะ ทุ่งหญ้าชายป่า ในมหาวิทยาลัย ป่าละเมาะ
หลังโรงพยาบาลศูนย์การแพทย์ ฟาร์มมหาวิทยาลัย และ
รอบ ๆ วัดแส็งแร็ง










121 WU
BIRDS

์
ุ
่
ั
ุ
่
่
ี
นกพงใหญพนธญปน
Oriental Reed-warbler : Acrocephalus orientalis
18.5-20.0 ซม.






























ภาพ : อายุวัต เจียรวัฒนากนก
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

่
ปากล่างสีเนื้อแก้มส้ม ปลายสีคลำ้า คิ้วยาว โดยทั่วไปเป็นนกอพยพ พบบอยมาก ในมหาวิทยาลัย
สีขาว (ส่วนใหญ่เลยหลังตา) แถบคาดตาดำา พบได้บ่อยในฤดูอพยพ เฉพาะพื้นที่
ขนลำาตัวด้านบนนำ้าตาลแกมเขียวไพล คอ
และลำาตัวด้านล่างขาว อกมีขีดสีเทาจาง ๆ ถิ่นอาศัย
ี
่
สีข้างและก้นน้าตาลแกมเหลืองเข้ม ปลายหาง ดงหญ้าสูงในพื้นที่ชุ่มนำ้า พื้นทเกษตรกรรม ป่าละเมาะ
ำ
ำ
ำ
ี
่
ำ
มีแต้มขาวหรือขาวแกมน้าตาล ใกล้แหล่งน้า ในมหาวิทยาลัย พื้นทชุ่มน้ารอบ ๆ บ่อบำาบัด
ำ
น้าเสีย และฟาร์มมหาวิทยาลัย



122 WU
BIRDS

้
ิ
นกพงควดํา
Black-browed Reed-warbler : Acrocephalus bistrigiceps
13.5-14.0 ซม.



































ภาพ : อายุวัต เจียรวัฒนกนก
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

คิ้วยาวสีนำ้าตาลแกมเหลือง มีแถบข้างหัว โดยทั่วไปเป็นนกอพยพ พบบ่อย ในมหาวิทยาลัย พบได้
เหนือคิ้วดำา หัวและลำาตัวด้านบนนำ้าตาล บ่อยในฤดูอพยพ เฉพาะพื้นที่
แกมเทาหรือแกมเขียว ตะโพกแกมนำ้าตาล
ำ
แดงกว่าส่วนอื่น ลำาตัวด้านล่างขาว มีสีน้าตาล ถิ่นอาศัย
แกมเหลืองที่อกและด้านข้าง ดงหญ้าสูงในพื้นที่ชุ่มนำ้า ทุ่งนา พื้นที่เกษตรกรรม และ
ป่าละเมาะใกล้นำ้า ในมหาวิทยาลัย ฟาร์มหาวิทยาลัย
่
ี
รอบ ๆ บ่อบำาบัดนำ้าเสีย และพื้นที่ชุ่มนำ้าทมีดงหญ้าสูง
ทั่วไป







123 WU
BIRDS

นกพงตั๊กแตนอกลาย


Lanceolated Warbler : Locustella lanceolata
12.0-13.5 ซม.



































ภาพ : อายุวัต เจียรวัฒนากนก
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

คิ้วยาวสีนำ้าตาลอ่อน ขนลำาตัวนำ้าตาลแกม โดยทั่วไปเป็นนกอพยพ พบบ่อย ในมหาวิทยาลัย พบได้
เขียวไพล มีลายขีดสีดำาทั้งลำาตัวด้านบนและ ในฤดูอพยพ แต่ไม่บ่อย มักได้ยินเสียงร้อง “อั่ด-อั่ด-อั่ด”
ด้านล่าง ขนคลุมใต้หางยาวมาก มีลายขีดดำา มากกว่าเห็นตัว
กระจาย
ถิ่นอาศัย
่
ี
มักพบเดินหากินบนพื้น ดงหญ้าสูงและไม้พุ่มในพื้นทชุ่มน้า ำ
ี
ต่าง ๆ ท้องนาและพื้นทเกษตรกรรม ในมหาวิทยาลัย
่
พื้นที่ชุ่มน้ารอบ ๆ บ่อบำาบัดน้าเสีย ฟาร์มมหาวิทยาลัย
ำ
ำ




124 WU
BIRDS

นกนางแอ่นตะโพกแดง


Asian Red-rumped Swallow : Cecropis (daurica) daurica
16.0-17.0 ซม.



































ภาพ : ปิยะพงค์ โชติพันธุ์
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

กระหม่อมดำาเหลือบนำ้าเงิน ข้างคอต่อเนื่อง โดยทั่วไปเป็นนกอพยพ พบบ่อย ในมหาวิทยาลัย พบได้
ำ
กับท้ายทอยน้าตาลแดงแกมส้ม แก้ม คอและ ในฤดูอพยพ แต่ไม่บ่อย
ลำาตัวด้านล่างขาวมีลายขีดบาง ๆ กระจาย
ี
่
หนาแน่นทคอและอก ตะโพกนำ้าตาลแดง ถิ่นอาศัย
่
ี
แกมส้ม ตอนท้ายสีจางกว่าเล็กน้อย มีลาย พื้นทเปิดโล่งต่าง ๆ ในมหาวิทยาลัย บ่อปลาในฟาร์ม
ขีดบาง ๆ สีดำากระจาย หางแฉกลึก ไม่มีจุด มหาวิทยาลัย มักเห็นเกาะสายไฟรวมกับนกนางแอ่นบ้าน
ขาวที่ขนหาง หางคู่นอกยาวมาก แต่เห็นตัวใหญ่กว่าชัดเจน








125 WU
BIRDS

นกนางแอ่นแปซิฟิก


House Swallow : Hirundo javanica
13.0-14.0 ซม.



































ภาพ : ปิยะพงค์ โชติพันธุ์
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

่
ิ
่
คล้ายนกนางแอ่นบ้าน หน้าผากและอก โดยทั่วไปเป็นนกประจำาถน พบบอย ในมหาวิทยาลัย
ำ
น้าตาลแดง ไม่มีแถบดำาคาดอก ท้องเทาอ่อน พบได้บ่อยตลอดทั้งปี
แกมขาวมีลายจาง ๆ ก้นน้าตาลเข้มลายขาว
ำ
ใกล้ปลายขนหางมีลายจุดเล็ก ๆ ขนคลุม ถิ่นอาศัย
ใต้ปีกนำ้าตาลเข้ม หางแฉก ขนหางคู่นอก ชายฝั่งและเกาะกลางทะเล บางครั้งอาจพบตามแหล่งน้า ำ
่
ี
ไม่ยาวแบบนกนางแอ่นบ้าน ทห่างจากทะเล ในมหาวิทยาลัย บ่อปลาในฟาร์มมหา
วิทยาลัย บ่อบำาบัดน้าเสีย อ่างเก็บน้าอุทยานพฤกษศาสตร์
ำ
ำ
และสวนสาธารณะหน้ามหาวิทยาลัย





126 WU
BIRDS

่
้
นกนางแอนบาน
Eurasian Barn Swallow : Hirundo (rustica) rustica
15.0-18.0 ซม.



































ภาพ : ปิยะพงค์ โชติพันธุ์
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

ขนลำาตัวด้านบนดำาเหลือบนำ้าเงินเป็นมัน โดยทั่วไปเป็นทั้งนกประจำาถิ่นและนกอพยพ นกประจำาถิ่น
ี
่
หน้าผากและคอนำ้าตาลแดงเข้ม มีแถบดำา พบบ่อยเฉพาะพื้นททางตอนเหนือสุดของประเทศ นกอพยพ
คาดอก ลำาตัวด้านล่างและขนคลุมใต้ปีกขาว พบบ่อยมากทั่วประเทศ ในมหาวิทยาลัย พบได้บ่อยใน
หางเป็นแฉกลึก ขนหางคู่นอกยาว ขณะบิน ฤดูอพยพ
เห็นจุดขาวบนขนหางแต่ละเส้น
ถิ่นอาศัย

พื้นที่เปิดโล่ง มักเกาะนอนรวมกันเป็นฝูง ในมหาวิทยาลัย
ำ
ฟาร์มมหาวิทยาลัย รอบ ๆ บ่อบำาบัดน้าเสีย สวนสาธารณะ
หน้ามหาวิทยาลัย






127 WU
BIRDS

ื
ั
ุ
นกปรอดเหลองหวจก
Black-crested Bulbul : Pycnonotus flaviventris
18.5-19.5 ซม.



































ภาพ : ปิยะพงค์ โชติพันธุ์
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

หัวและคอดำา หงอนยาว ตาขาว ขนลำาตัว โดยทั่วไปเป็นนกประจำาถิ่น พบบ่อยมาก ในมหาวิทยาลัย
ด้านบนเหลืองแกมนำ้าตาล ลำาตัวด้านล่าง พบได้ตลอดทั้งปี แต่หายาก
เหลือง หางสีเหลืองคล้า ำ
ถิ่นอาศัย
ป่าดิบ ป่าโปร่ง ชายป่า ป่าละเมาะ ในมหาวิทยาลัย เส้นทาง
ศึกษาธรรมชาติในอุทยานพฤกษศาสตร์












128 WU
BIRDS

ั
นกปรอดหวโขน

Red-whiskered Bulbul : Pycnonotus jocosus
18.0-20.5 ซม.



































ภาพ : ปิยะพงค์ โชติพันธุ์
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

หัวดำามีหงอนตั้ง แก้วขาวมีแต้มแดงทหลังตา โดยทั่วไปเป็นนกประจำาถิ่น พบบ่อย แต่จำานวนลดลง
่
ี
ื
่
แถบหนวดและข้างอกดำา คอและลำาตัวด้าน เรอย ๆ นกในภาคใต้หายากมากและใกล้สูญพันธุ์เนื่องจาก
ี
่
ล่างขาว ลำาตัวด้านบนน้าตาลแกมแดง หาง การจับมาเลี้ยง ในมหาวิทยาลัย หายาก นกทพบอาจเป็น
ำ
ำ
น้าตาลดำาปลายหางขาว ก้นแดง นกหลุดจากกรงเลี้ยง
ถิ่นอาศัย
ี
่
ี
ป่าโปร่ง ชายป่า พื้นทเกษตรกรรม และพื้นทเปิดโล่งต่าง ๆ
่
ในมหาวิทยาลัย ป่าโปร่งรอบ ๆ วัดแส็งแร็ง



129 WU
BIRDS

้
นกปรอดหนานวล

Sunda Yellow-vented Bulbul : Pycnonotus (goiavier) analis
19.0-20.5 ซม.



































ภาพ : ปิยะพงค์ โชติพันธุ์
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

หัวมีหงอนสั้น ๆ สีนำ้าตาลเข้มจากหน้าผาก โดยทั่วไปเป็นนกประจำาถิ่น พบบ่อย ในมหาวิทยาลัย
ถึงท้ายทอย คิ้วกว้างสีขาว หัวตาดำา หน้า พบได้บ่อยตลอดทั้งปี
และคอขาว ลำาตัวด้านบนนำ้าตาลแกมเทา
อกและท้องนำ้าตาลอ่อนมีลายขีดจาง ๆ ก้น ถิ่นอาศัย
เหลือง ป่าชายเลน ป่าชายหาด สวนผลไม้ สวนสาธารณะ ใน
มหาวิทยาลัย ป่าโปร่งรอบ ๆ วัดแส็งแร็ง อุทยานพฤกษ
ศาสตร์ ฟาร์มมหาวิทยาลัย สวนสาธารณะหน้ามหา
วิทยาลัย








130 WU
BIRDS

นกปรอดสีไพลใหญ่


Olive-winged Bulbul : Pycnonotus plumosus
20.0-20.5 ซม.



































ภาพ : ปิยะพงค์ โชติพันธุ์
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

ขนคลุมหูมีลายขีดสีเทาจาง ๆ คลายนก โดยทั่วไปนกประจำาถิ่น พบค่อนข้างบ่อย ในมหาวิทยาลัย
้
ปรอดสวนมากแต่ตาแดง ปากสีนำ้าตาลเข้ม พบได้บ่อยตลอดทั้งปี แต่มักสับสนกับนกปรอดสวน เนื่องจาก
เกือบดำา ปีกเขียวไพลแกมเหลือง ขนลำาตัว การสังเกตในธรรมชาติสีของปีกไม่เด่นชัด
ำ
ส่วนอื่นสีน้าตาล ก้นสีน้าตาลแกมส้ม
ำ
ถิ่นอาศัย
ป่าชายเลน ป่าพรุ ชายป่า ในมหาวิทยาลัย เส้นทาง
ศึกษาธรรมชาติในอุทยานพฤกษศาสตร์ โบราณสนามตุมปัง
ป่าละเมาะรอบ ๆ วัดแส็งแร็ง








131 WU
BIRDS

นกปรอดสวน


Streak-eared Bulbul : Pycnonotus (blanfordi) conradi
17.5-20.0 ซม.



































ภาพ : ปิยะพงค์ โชติพันธุ์
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

ขนคลุมหูมีลายขีดสีขาวแกมเทาชัดเจน คล้าย โดยทั่วไปเป็นนกประจำาถิ่น พบบ่อยมาก ในมหาวิทยาลัย
นกปรอดสีไพลใหญ่มากแต่ตาสีเทา ขนลำาตัว พบได้บ่อยตลอดทั้งปี
ำ
ำ
น้าตาล ปีกน้าตาลแกมเขียวมะกอก คอสีจาง
ำ
ก้นน้าตาลอ่อนแกมเหลือง นกไม่เต็มวัย ตา ถิ่นอาศัย
่
ี
ำ
สีน้าตาล ป่าโปร่ง สวนผลไม้ พื้นทเกษตรกรรมต่าง ๆ สวนสาธารณะ
ใกล้ชุมชน ในมหาวิทยาลัย เส้นทางศึกษาธรรมชาติอุทยาน
พฤกษศาสตร์ ป่าละเมาะ ป่าโปร่งในโบราณสถานตุมปัง
และรอบ ๆ วัดแส็งแร็ง






132 WU
BIRDS

ี
้
ํ
นกปรอดสนาตาลตาแดง
Red-eyed Bulbul : Pycnonotus brunneus
19.0 ซม.



































ภาพ : ปิยะพงค์ โชติพันธุ์
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

่
ตาแดงเข้ม ลำาตัวด้านบนนำ้าตาลแกมแดง โดยทั่วไปเป็นนกประจำาถิ่น พบบอย ในมหาวิทยาลัย
ลำาตัวด้านล่างนำ้าตาล นกไม่เต็มวัย ลำาตัว พบได้ตลอดทั้งปี แต่หายากหรืออาจมองข้ามเมื่ออยู่ปะปน
ด้านบนสีจางกว่า ตาสีน้าตาลแดง กับนกปรอดสวนและนกปรอดสีไพลใหญ่
ำ
ถิ่นอาศัย

ป่าโปร่ง ชายป่า ในมหาวิทยาลัย เส้นทางศึกษาธรรมชาติ
ในอุทยานพฤกษศาสตร์










133 WU
BIRDS

นกปรอดทอง


Black-headed Bulbul : Brachypodius atriceps
16.0-18.0 ซม.



































ภาพ : ปิยะพงค์ โชติพันธุ์
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

ิ
่
่
ไม่มีหงอน หัวและลำาคอดำาเป็นมัน ตาสีฟ้า โดยทั่วไปเป็นนกประจำาถนพบบอย ในมหาวิทยาลัย
ลำาตัวด้านบนและอกเขียวแกมเหลือง ลำาตัว พบได้ตลอดทั้งปี แต่ไม่บ่อย
ด้านล่างและตะโพกเหลือง ปีกเหลือง ขน
ปลายปีกดำา หางเหลืองครึ่งล่างดำาปลายขลิบ ถิ่นอาศัย
เหลืองสด นกบางตัวอกและท้องเทา (หายาก) ป่าดิบ ป่าโปร่ง ชายป่า ป่าละเมาะ ในมหาวิทยาลัย อุทยาน
ำ
หรือลำาตัวด้านล่างเขียวแกมเหลืองทั้งหมด พฤกษศาสตร์ ป่าโป่รงรอบวัดแส็งแร็ง และบ่อบำาบัดน้าเสีย











134 WU
BIRDS

นกกระจิ๊ดสีคลํ้า


Dusky Warbler : Phylloscopus fuscatus
11.0-12.0 ซม.



































ภาพ : อายุวัต เจียรวัฒนกนก
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

ำ
ปากล่างสีจาง คิ้วยาวสีขาวมีแถบน้าตาลส้ม โดยทั่วไปเป็นนกอพยพ พบบ่อยมาก ในมหาวิทยาลัย
ำ
ที่ปลายคิ้ว ขนคลุมหูแกมน้าตาลส้มเล็กน้อย พบได้ในฤดูอพยพ แต่ไม่บ่อย
ำ
ลำาตัวด้านบนน้าตาลแกมเขียวมะกอก ลำาตัว
ด้านล่างขาวขุ่น แกมน้าตาลเหลืองที่ข้างอก ถิ่นอาศัย
ำ
สีข้าง และก้น พุ่มไม้ ดงหญ้า ป่าชายเลน ในมหาวิทยาลัย พื้นที่ชุ่มนำ้า
ำ
และป่าละเมาะรอบ ๆ วัดแส็งแร็ง และบ่อบำาบัดน้าเสีย











135 WU
BIRDS

ิ
๊
ุ
ั
นกกระจดหวมงกฎ
Eastern-crowned Warbler : Phylloscopus coronatus
11.0-12.0 ซม.


































ภาพ : อายุวัต เจียรวัฒนกนก
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

ปากล่างสีส้มเด่นชัด คิ้วขาวหรือขาวแกม โดยทั่วไปเป็นนกอพยพผ่านตั้งแต่ภาคกลางถึงตอนเหนือ
่
เหลือง กระหมอมเทามีแถบกลางสีเขียว ของประเทศ และนกอพยพในภาคตะวันออกบางส่วน
ำ
แกมเหลือง แถบตาสีคล้า ลำาตัวด้านบนเขียว และภาคใต้ พบบ่อย ในมหาวิทยาลัย พบได้ค่อนข้างบ่อย
ำ
ำ
แกมเหลืองคล้าหรือแกมน้าตาลอ่อน แถบปีก ในฤดูอพยพ
แคบ ๆ สีเหลืองอ่อน ลำาตัวด้านล่างขาว ก้น
เหลืองอ่อน แข้งและตีนแดงคล้า ำ ถิ่นอาศัย
ป่าดิบ ป่าโปร่ง สวนผลไม้ สวนสาธารณะ ในมหาวิทยาลัย
พบได้ทั่วไปตามป่าละเมาะ








136 WU
BIRDS

นกกระจิ๊ดขั้วโลกเหนือ


Arctic Warbler : Phylloscopus borealis
12.0-13.0 ซม.



































ภาพ : อายุวัต เจียรวัฒนกนก
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

ปากล่างชมพูหรือส้มปลายดำา คิ้วยาวสีขาว โดยทั่วไปเป็นนกอพยพผ่านตั้งแต่ภาคกลางตอนบนถึง
แกมเหลืองอ่อน แถบตาคลำ้า หัวและลำาตัว ภาคเหนือของประเทศ และนกอพยพในภาคกลางถึงภาคใต้
ด้านบนเขียวคลำ้า แถบปีกแคบยาวสีขาว พบบ่อย ในมหาวิทยาลัย พบได้ค่อนข้างบ่อยในฤดูอพยพ
ำ
แกมเหลืองหรือน้าตาลอ่อน 1-2 แถบ ลำาตัว
ด้านล่างขาว อกและข้างอกแกมเทา ถิ่นอาศัย
ป่าดิบค่อนข้างโปร่ง ป่าโปร่ง ชายป่า ป่าชายเลน สวน
ผลไม้ และสวนสาธารณะ ในมหาวิทยาลัย พบได้ทั่วไป
ตามพุ่มไม้ ไม้ใหญ่ สวนสาธารณะหน้ามหาวิทยาลัย
ำ
ฟาร์มมหาวิทยาลัย วัดแส็งแร็ง บ่อบำาบัดน้าเสีย





137 WU
BIRDS

นกกระจิ๊ดขาสีเนื้อ


Pale-legged Leaf-warbler : Phylloscopus tenellipes
10.0-11.0 ซม.



































ภาพ : อายุวัต เจียรวัฒนกนก
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

คิ้วยาวสีขาวหรือขาวแกมเหลือง หัวและ โดยทั่วไปเป็นนกอพยพ พบบ่อย ในมหาวิทยาลัย พบได้
ท้ายทอยเทา หลังและลำาตัวด้านบนเขียวคล้า ำ ค่อนข้างบ่อยในฤดูอพยพ
ตะโพกสีจางกว่าส่วนอื่นเล็กน้อย ปีกมีแถบ
แคบ ๆ 2 แถบ หรืออาจเห็นชัดเพียงแถบเดียว ถิ่นอาศัย
ขาสีชมพูอ่อนหรือสีเนื้อ เหมือนนกกระจิ๊ด ป่าดิบ ป่าโปร่ง ชายป่า ในมหาวิทยาลัย พบได้ทั่วไป
ซาคาลินมาก จำาแนกความแตกต่างใน ตามป่าละเมาะ สวนไม้ประดับ
ธรรมชาติได้ยากมักใช้เสียงร้องประกอบ










138 WU
BIRDS

นกกินแมลงอกเหลือง


Pin-striped Tit-babbler : Mixornis (gularis) gularis
11.0-14.0 ซม.



































ภาพ : ปิยะพงค์ โชติพันธุ์
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

ำ
หน้าผากถึงกระหม่อมน้าตาลแดง มีแถบตา โดยทั่วไปเป็นนกประจำาถิ่น พบบ่อยมาก ในมหาวิทยาลัย
ดำาหรือสีคล้า คิ้วและลำาตัวด้านล่างเหลืองอ่อน พบได้ค่อนข้างบ่อยตลอดทั้งปี
ำ
มีขีดดำาเล็ก ๆ กระจายตั้งแต่คอถึงท้องตอนบน
ลำาตัวด้านบนนำ้าตาลแกมเขียวไพล ปีกและ ถิ่นอาศัย
ำ
หางแกมน้าตาลแดง มักพบเป็นฝูงเล็ก ๆ ในป่าดิบค่อนข้างโปร่ง ป่าโปรง ่
ชายป่า ป่าไผ่ ในมหาวิทยาลัย ป่าละเมาะรอบ ๆ วัด
แส็งแร็งและบ่อบำาบัดนำ้าเสีย เส้นทางศึกษาธรรมชาติ
ในอุทยานพฤกษศาสตร์








139 WU
BIRDS

นกกินแมลงป่าฝน


Abbott’s Babbler : Malacocincla abbotti
15.0-16.5 ซม.



































ภาพ : ปิยะพงค์ โชติพันธุ์
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

่
ปากหนา คิ้วและหน้าเทา หน้าผากมีลายขีด โดยทั่วไปเป็นนกประจำาถิ่น พบบอย ในมหาวิทยาลัย
จากก้านขนจาง ๆ ลำาตัวด้านบนนำ้าตาล พบได้บ่อยตลอดทั้งปี มักได้ยินเสียงร้อง “ชิยู-วู-วุ่ย วิ-
ำ
แกมแดง หางและสีข้างน้าตาลแดงเข้ม คอ หวู่-ยู-วิ” มากกว่าเห็นตัว
กลางอก และท้องขาว ก้นนำ้าตาลแกมส้ม
หางค่อนข้างสั้น ถิ่นอาศัย
ป่าดิบ ชายป่า ในมหาวิทยาลัย อุทยานพฤกษศาสตร์
ป่าละเมาะรอบ ๆ วัดแส็งแร็ง บ่อบำาบัดนำ้าเสีย และ
ฟาร์มมหาวิทยาลัย








140 WU
BIRDS

ิ
นกจาบดนอกลาย

Puff-throated Babbler : Pellorneum ruficeps
15.0-17.0 ซม.



































ภาพ : ปิยะพงค์ โชติพันธุ์
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

หน้าผากถึงท้ายทอยน้าตาลแกมแดง คิ้วขาว โดยทั่วไปเป็นนกประจำาถิ่น พบบ่อย ในมหาวิทยาลัย พบได้
ำ
หรือนำ้าตาลแกมเหลือง หน้านำ้าตาล ลำาตัว ค่อนข้างบ่อยตลอดทั้งปี มักได้ยินเสียงร้องฟังคล้าย “ปวด
ำ
ด้านล่างขาวมีลายขีดใหญ่สีน้าตาลแกมเขียว -ท้อง-เยี่ยว” มากกว่าเห็นตัว
ลำาตัวด้านบนน้าตาลแกมเขียว
ำ
ถิ่นอาศัย
หากินด้วยการกระโดดบนพื้นดิน ในป่าโปร่ง ชายป่า ป่าไผ่
ในมหาวิทยาลัย ชายป่าและเส้นทางศึกษาธรรมชาติใน
อุทยานพฤกษศาสตร์ ป่าละเมาะข้างวัดแส็งแร็งและรอบ ๆ
ำ
บ่อบำาบัดน้าเสีย





141 WU
BIRDS

นกกิ้งโครงสีกุหลาบ


Rosy Starling : Pastor roseus
21.0-24.0 ซม.






























2

1
ภาพ : เศรษฐพงศ์ ตันธนวัฒน์ (1) ปิยะพงค์ โชติพันธุ์ (2)
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

ปากหนาอวบ ปากเหลืองปลายปากสีคลำ้า โดยทั่วไปเป็นนกอพยพ หายาก ในมหาวิทยาลัย พบได้
่
หัวและคอดำา ขนลำาตัวสีชมพูอ่อน (ทีพบ เฉพาะในฤดูอพยพ หายากหรืออาจมองข้าม มักหากิน
ำ
ในเมืองไทยมักเป็นสีน้าตาลอ่อน) ปีกก้นและ อยู่กับฝูงนกเอี้ยงหงอน
หางดำา ก้นมีลายเกล็ด นกไม่เต็มวัย (2) ปาก
ำ
ำ
เหลือง ลำาตัวน้าตาลอ่อน ปีกและหางน้าตาล ถิ่นอาศัย
ี
่
ี
่
ี
่
เข้ม ป่าละเมาะ พื้นทเกษตรกรรม พื้นทเปิดโล่งในทราบ ใน
มหาวิทยาลัย ป่าโปร่งรอบ ๆ บ่อบำาบัดนำ้าเสียและวัด
แส็งแร็ง



142 WU
BIRDS

นกกิ้งโครงแกลบหลังม่วงดํา


Purple-backed Starling : Agropsa sturninus
17.0-19.0 ซม.



































ภาพ : ปิยะพงค์ โชติพันธุ์
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

ตัวผู้ ปากดำาโคนปากสีจาง หัวและลำาตัว โดยทั่วไปเป็นทั้งนกอพยพผ่านและอพยพ พบไม่บ่อย
ด้านล่างเทา ท้ายทอยมีแต้มค่อนข้างกลม ในมหาวิทยาลัย พบได้ค่อนข้างบ่อยในฤดูอพยพ
สีดำาแกมม่วง หลังดำาเหลือบม่วง ปีกดำาเหลือบ
เขียวมีแถบขวางสีขาวและนำ้าตาลเหลือง ถิ่นอาศัย
ี
่
่
ี
ตะโพกและก้นนำ้าตาลอ่อน ตัวเมีย หัวและ ป่าโปร่ง พื้นทเกษตรกรรมในทราบ มักพบเป็นฝูง ใน
ลำาตัวด้านบนแกมนำ้าตาลไม่เหลือบมัน ปีก มหาวิทยาลัย มักพบตามต้นไม้ที่มีลูกสุก เช่น หมากเขียว
มีแถบขาวคล้ายตัวผู้ โพ ต้นไม้รอบ ๆ อาคารหอพัก โรงอาหาร ป่าโปร่งบริเวณ
วัดแส็งแร็ง







143 WU
BIRDS

นกกิ้งโครงคอดํา


Black-collared Starling : Gracupica nigricollis
27.0-30.5 ซม.



































ภาพ : ปิยะพงค์ โชติพันธุ์
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

ปากดำา หัวและคอเหลืองนวลหรือขาวหม่น โดยทั่วไปเป็นนกประจำาถิ่นพบบ่อย ในมหาวิทยาลัย พบได้
หนังรอบตาเหลือง รอบคอและอกเป็นแถบ ตลอดทั้งปี แต่ไม่บ่อย
ดำาใหญ่ ลำาตัวด้านบนดำาแกมนำ้าตาล ปีกมี
แถบขาวแคบ ๆ เห็นชัดขณะบิน ตะโพกและ ถิ่นอาศัย
่
ี
ี
่
ลำาตัวด้านล่างขาว พื้นทเกษตรกรรมและพื้นทเปิดโล่ง ในมหาวิทยาลัย ฟาร์ม
มหาวิทยาลัย สวนสาธารณะหน้ามหาวิทยาลัย









144 WU
BIRDS

นกเอี้ยงด่าง


Asian Pied Starling : Gracupica contra
22.0-25.0 ซม.



































ภาพ : นคร กกแก้ว
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

ปากเหลืองขาวอมชมพู โคนปากและหนัง โดยทั่วไปเป็นนกประจำาถิ่น พบบ่อยมาก ในมหาวิทยาลัย
รอบตาส้มแกมชมพู หน้าผากและขนคลุม พบได้ตลอดทั้งปี แต่ไม่บ่อย
หูขาว หัว คอ อก ลำาตัวด้านบน และหางดำา
ตัดกับลำาตัวด้านล่างขาว ปีกมีแถบขาว แข้ง ถิ่นอาศัย
ี
และตีนเหลือง นกไม่เต็มวัย มีสีน้าตาลแซม พื้นที่เกษตรกรรมและพื้นท่เปิดโล่งใกล้ชุมชน มักพบ
ำ
่
ำ
ี
ใกล้พื้นทชุ่มน้า ในมหาวิทยาลัย มักหากินตามพื้นบริเวณ
ำ
ทุ่งหญ้ารอบ ๆ บ่อบำาบัดน้าเสีย






145 WU
BIRDS

นกเอี้ยงดําปักษ์ใต้


Asian Glossy Starling : Aplonis panayensis
19.0-21.5 ซม.






























2

1
ภาพ : นคร กกแก้ว
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

ปากเรียว ลำาตัวเหลือบเขียวเป็นมัน ตาแดงเข้ม โดยทั่วไปเป็นนกประจำาถิ่น พบบ่อย ในมหาวิทยาลัย พบได้
ำ
นกไม่เต็มวัย (2) หัวและลำาตัวด้านบนน้าตาล ตลอดทั้งปี แต่ไม่บ่อย
แกมดำา ลำาตัวด้านล่างขาวหรือน้าตาลอ่อน
ำ
มีลายขีดหนาสีดำา ถิ่นอาศัย
่
ป่าชายหาด พื้นทเกษตรกรรม ใกล้ชุมชนเมือง ในมหา
ี
วิทยาลัย อุทยานพฤกษศาสตร์ ป่าโปร่งรอบ ๆ บ่อบำาบัด
น้าเสีย มักพบเกาะสายไฟหรือหลังคาอาคารในวัดแส็งแร็ง
ำ









146 WU
BIRDS

นกเอี้ยงสาริกา


Common Myna : Acridotheres tristis
25.0-27.0 ซม.



































ภาพ : ปิยะพงค์ โชติพันธุ์
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

ำ
หัวและอกดำาแกมน้าตาล ปากและหนังรอบตา โดยทั่วไปเป็นนกประจำาถิ่น พบบ่อยมาก ในมหาวิทยาลัย
เหลือง ลำาตัวสีนำ้าตาลเข้ม กลางท้องและ พบได้บ่อยมากตลอดทั้งปี
ก้นขาว ขณะบินเห็นขนปีกดำาใต้ปีกขาว ปีก
บนมีแถวขาวเป็นวงใหญ่ แข้งและตีนเหลือง ถิ่นอาศัย
ี
่
พื้นที่เกษตรกรรมและพื้นทเปิดโล่งต่าง ๆ แหล่งชุมชน
ในมหาวิทยาลัย พบได้ทั่วไปในบริเวณมหาวิทยาลัย











147 WU
BIRDS

้
ี
นกเอยงควาย
Jungle Myna : Acridotheres fuscus
24.0-25.0 ซม.



































ภาพ : ปิยะพงค์ โชติพันธุ์
ลักษณะทั่วไป สถานภาพความชุกชุม

ปากส้ม โคนปากสีฟ้าแกมเทา หัวและคอดำา โดยทั่วไปเป็นนกประจำาถิ่น พบไม่บ่อยหรือพบบ่อยใน
หน้าผากมีหงอนเป็นกระจุกสั้น ๆ บางครั้ง บางพื้นที่ ในมหาวิทยาลัย พบได้ตลอดทั้งปี แต่ไม่บ่อย
อาจมองไม่เห็น ตาเหลืองแกมขาว ไม่มีหนัง
ำ
รอบตา ลำาตัวเทาหรือเทาแกมน้าตาล อกเทา ถิ่นอาศัย
แก้มดำา แข้งและตีนเหลือง นกไม่เต็มวัย พื้นที่เกษตรกรรม พื้นที่เปิดโล่งในที่ราบ ในมหาวิทยาลัย
หงอนสั้นหรือไม่มีหงอน หลังแกมน้าตาลแดง ทุ่งหญ้าหลังโรงพยาบาลศูนย์การแพทย์ ทุ่งหญ้าในสวน
ำ
สาธารณะหน้ามหาวิทยาลัย ป่าละเมาะรอบ ๆ บ่อบำาบัด
ำ
น้าเสีย







148 WU
BIRDS