นิตยสารสัตว์บก ฉบับ 341

เลี้ยงไก่ไข่ ก�ำไรหรอื ขาดทุน
วนั นเี้ ราจะมาเปรยี บการเลย้ี งไกไ่ ข่100 ตวั จะไดก้ ำ� ไร
หรอื ขาดทุน สมมตุ วิ า่ ไกไ่ ข่ 100ตวั ใหไ้ ขป่ ระมาณ 80 ฟอง/
วัน หรอื อาจใหส้ ูงสดุ ได้ 90 ฟอง ไข่ 80 ฟอง ถ้าคัดออกมา
จะได้ประมาณ 2.8 แผง หรอื 80 แผง / เดอื น หากขายใน
ราคาสง่ ตามหมบู่ ้าน ร้านคา้ แถวบา้ น ขายแผงละ 90 บาท
ใน 1เดือนจะได้ 80*90 = 7,200 บาท
ในรายรบั 7,200 บาท ตอ้ งแบง่ เปน็ คา่ ใชจ้ า่ ยอะไรบา้ ง
ไก่ 100 ตวั จะกนิ อาหารประมาณ 11 กระสอบ ปจั จัยทใ่ี ห้
ไก่กนิ อาหารเพมิ่ เพราะ เปน็ ไก่ทเ่ี จรญิ พันธุแ์ ลว้ พร้อมใหไ้ ข่ อาหารที่ถูกลงแต่ยังได้คุณภาพดีเหมือนเดิมก็จะช่วยลด
หากเปน็ ไก่สาวจะยงั กินได้ไม่เยอะ แตพ่ อเขา้ อายุ 20สปั ดาห์ ตน้ ทนุ อกี ชอ่ งทาง
ข้ึนไป พยายามให้ไก่กินอาหารใหไ้ ด้ 110 กรมั /ตวั
ค่าอาหารกระสอบละ 400 บาท ใช้ 11 กระสอบ จะ สภาพอากาศกับการเลย้ี งไก่ไข่
มีค่าใชจ้ ่าย 4,400 จากรายรบั 7,200 บาท เมอื่ หกั ค่าอาหาร และปัญหาที่ผู้เลี้ยงไก่ไข่ต้องเจอคือเรื่องของสภาพ
จะเหลือ 2,800 บาท และจะมสี ว่ นของคา่ นำ้� คา่ ไฟประมาณ อากาศทไี่ มส่ ามารถควบคมุ ได้ แตห่ ากเลยี้ งในโรงเรอื นระบบ
300 บาท จะต้องมกี ารเปดิ ไฟชว่ ย 4-5 ชว่ั โมงในชว่ งเชา้ มดื ปิดอาจช่วยป้องกันปัญหาเร่ืองสภาพอากาศได้ แต่ส�ำหรับ
ตี 4-ต5ี เป็นช่วงที่อากาศเยน็ จะทำ� ให้ไก่กินอาหารไดเ้ ยอะ โรงเรอื นเปิดแล้ว ควรมกี ารดแู ลจัดการอย่างไรบ้าง
รายได้ทัง้ หมดจะเหลอื ประมาณ 2,500 บาท / เดือน ในวันที่อากาศร้อนๆ ส�ำหรับฟาร์มโรงเรือนเปิดสิ่งที่
รายได้ที่ค�ำนวณมาน้ันยังไม่ตายตัว เพราะหาก ควรเตรยี มใหไ้ ก่ไขค่ ือ พดั ลมเพื่อชว่ ยระบายอากาศ และน้�ำ
สามารถขายไข่ได้ในราคาที่สูงกว่าแผงละ 90 บาท หรือมี ผสมวิตามินเพื่อสร้างภูมิคุ้มกันให้แม่ไก่ ช่วยบ�ำรุงร่างกาย
อตั ราการใหไ้ ข่ทสี่ ูงกวา่ 80% จะทำ� ใหไ้ ด้รายรับมากขนึ้ ซงึ่ ลดความเครียดจากอากาศร้อน และอาจมีสปริงเกลอร์บน
ข้ึนอยู่กับการดูแลจัดการของแต่ละฟาร์ม และถ้าหาแหล่ง หลงั คาโรงเรือน ช่วยระบายความร้อน

สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th ธรุ กิจไกไ่ ข่ 51

52 ธรุ กิจไกไ่ ข่ สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th

หน้าร้อนอาจส่งผลกระทบต่อการกินอาหารของไก่ไข่ 5 ปจั จยั กอ่ นเลีย้ งไก่ไข่
ในช่วงกลางวันท่ีอากาศร้อนจัด ไก่ไข่อาจกินอาหารได้น้อย ปจั จัยท่ี 1 สอบถามราคาอาหารส�ำเร็จรูป ตน้ ทนุ คา่
จึงต้องกระตุ้นการกินอาหารในช่วงเย็นหรือกลางคืน ท่ี อาหารเป็นปจั จยั หลกั อนั ดบั แรกส�ำหรับการเลย้ี งไก่ไข่ ส่งิ ที่
อากาศเริ่มเย็น ด้วยการเปิดไฟให้แสงสว่างเพ่ือกระตุ้นการ ผู้เลี้ยงรายใหม่จะพลาดคือ ซื้อไก่สาวก่อนโดยไม่ค�ำนึงถึง
กิน ราคาอาหารสำ� เรจ็ รปู อาจทำ� ใหข้ าดทนุ ในภายหลงั หรอื บาง
สำ� หรบั ผทู้ สี่ นใจอยากเลยี้ งไกไ่ ข่ วนั นนี้ ติ ยสารสตั วบ์ ก ท่านลดต้นทุนโดยการผสมอาหารเอง แต่ให้ค่าโปรตีนไม่
มี 5 ปจั จยั ก่อนเลี้ยงไก่ไข่ มาแนะนำ� สำ� หรับมอื ใหม่ ก่อนท่ี เพียงพอ ก็ท�ำให้ไกไ่ ขล่ ดลงได้
คณุ จะเรม่ิ เล้ียงไก่ไขค่ วรมกี ารศึกษาหาความรตู้ ามส่อื ตา่ งๆ ในไก่ที่เลี้ยงแบบปล่อยอิสระกับกรงตับก็จะมีปริมาณ
กอ่ น ไมว่ า่ จะเปน็ สอบถามผู้เลย้ี งรายอนื่ จากกลุม่ ในเฟสบคุ๊ การใหอ้ าหารทต่ี า่ งกนั อกี ดว้ ย สำ� หรบั ไกท่ เี่ ลย้ี งแบบอสิ ระจะ
หนังสือเลี้ยงไก่ไข่ หรือสอบถามจากผู้เชี่ยวชาญด้านไก่ไข่ ตอ้ งการปรมิ าณอาหารทม่ี ากกวา่ เพราะตอ้ งใชพ้ ลงั งานมากกวา่
โดยตรง ไกท่ เี่ ลย้ี งในกรง พลงั งานสว่ นใหญจ่ ะหมดไปกบั การเดนิ เลน่
ในปจั จบุ นั สงิ่ ทม่ี กั พบเจอคอื การเลย้ี งไกไ่ ขแ่ บบผดิ วธิ ี ปจั จยั ที่2 พน้ื ทส่ี ำ� หรบั เลย้ี งไกไ่ ข่ อยากเลย้ี งไกไ่ ขต่ อ้ ง
และขายไข่แล้วขาดทุน จนท�ำให้ต้องเลิกเลี้ยงไปหลายเจ้า ใชพ้ นื้ ทเี่ ทา่ ไหร่ เปน็ คำ� ถามของผู้เลย้ี งมอื ใหม่หลายๆ ท่าน
เราจะมาแนะน�ำสิ่งท่ีควรรู้ก่อนเร่ิมเล้ียงไก่ไข่ ต้องท�ำอะไร ที่มักถามกันเข้ามา ซึ่งการเลี้ยงไก่ไข่มีหลายรูปแบบ มีท้ัง
เป็นอันดบั แรกจึงจะไม่ประสบปัญหาขาดทนุ ในภายหลงั แบบกรงตบั ซงึ่ จะมตี น้ ทนุ ทส่ี งู และการเลยี้ งปลอ่ ยอสิ ระ แต่
อีกส่วนที่ส�ำคัญในการเล้ียงไก่ไข่คือเรื่องอาหาร ซ่ึง ไก่จะไข่ไมเ่ ปน็ ระเบียบ
อาหารส�ำเร็จรูปเป็นปัจจัยหลักอันดับแรก ผู้เล้ียงควรทราบ อีกรูปแบบที่ก�ำลังเป็นท่ีนิยมคือการเลี้ยงแบบจ�ำกัด
ราคาก่อนจะเร่มิ เลยี้ งไกไ่ ข่ หรือหากตอ้ งการผสมอาหารเอง พน้ื ที่ เปน็ รปู แบบทแี่ นะนำ� สำ� หรบั มอื ใหม่ เพราะตน้ ทนุ ตำ่� ใช้
เพื่อลดต้นทุนก็ควรรู้หลักโภชนาการของไก่ไข่ และผสม ตาข่ายก้ันพ้ืนท่ีให้เหมาะสมกับจ�ำนวนไก่ และยังพอมีพ้ืนท่ี
อาหารให้มีคา่ พลังงานและโปรตีนตามมาตรฐาน ใหไ้ กว่ ง่ิ เลน่ ซงึ่ ถา้ ปลอ่ ยพนื้ ทมี่ ากเกนิ ไป อาหารทไี่ กก่ นิ เขา้ ไป
จะถกู ไปใชเ้ ปน็ พลงั งานมากกวา่ การผลติ ไข่

สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th ธรุ กจิ ไก่ไข่ 53

พื้นท่สี ำ� หรบั เลย้ี งไก่ไข่ 100 ตวั นั้น อยา่ งน้อยควรมี ปัจจัยท่ี 5 เราจะขายไข่ให้ใคร การเร่ิมขายไข่ม ี
ความกวา้ ง 3 เมตร ยาว 5 เมตรเป็นพ้นื ทีท่ ่ีไมม่ ากหรือน้อย 4 ชอ่ งทาง ฝากขาย การซอ้ื แบบขายขาด ขายหนา้ บา้ น และ
เกนิ ไป ไกไ่ ข่ 100ตวั ต้องมรี งั สำ� หรับฟักไข่ 5-10 รัง มีถงั ขบั รถเรข่ าย
อาหาร 3 ถัง มีถงั น�้ำ 5 ลติ ร 3 ถงั สดุ ทา้ ยสำ� หรบั ผเู้ ลย้ี งมอื ใหม่ อยากใหจ้ ำ� ไวว้ า่ เราเปน็
ปจั จัยที่ 3 ต้นทนุ โรงเรอื น จะทำ� โรงเรอื นสำ� หรบั เลย้ี ง มือใหม่ควรค่อยเปน็ ค่อยไป พอเรม่ิ มคี วามรู้ มีประสบการณ์
ไก่ไข่ควรท�ำแบบไหนดี อย่างแรกต้องถามใจผู้เลี้ยงก่อนว่า ตลาดทเี่ ราขายไขก่ จ็ ะเรม่ิ เตบิ โตตามไปดว้ ย แลว้ หลงั จากนน้ั
จะท�ำอาชพี นนี้ านแคไ่ หน แตใ่ นชว่ งแรกอาจทำ� โรงเรือนท่ีใช้ จึงค่อยเพิม่ จ�ำนวนไกไ่ ขต่ อนนน้ั ก็ยังไม่สาย
ต้นทนุ น้อยท่ีสดุ เพื่อดวู ่าตัวเองเหมาะกบั อาชีพนี้หรอื ไม่ เผ่ือ
อนาคตข้างหน้า 2 ปี ไก่ปลดแล้วอาจท�ำต่อไม่ไหว เงินท่ี
ลงทุนจะได้ไมจ่ มไปกับการสร้างโรงเรอื น
ปัจจัยท่ี 4 ต้นทนุ ซ้ือไก่สาว สำ� หรับผเู้ รมิ่ ตน้ อาจยงั ไม่
ตอ้ งลงทุนเยอะ เพราะเป็นช่วงระหว่างเร่มิ ตน้ เลี้ยง เริม่ ตน้
ดแู ล เรมิ่ ตน้ ศกึ ษา เรมิ่ ตน้ ทำ� ตลาด จะใชเ้ วลาเรยี นรปู้ ระมาณ
6 เดือน - 1 ปี จำ� นวนไก่สำ� หรับผเู้ ร่มิ ตน้ 100 ตวั กเ็ พียง
พอแล้ว
ที่จริงแล้วสามารถเลี้ยงได้มากกว่านี้ แต่หากยังไม่มี
ประสบการณ์ในการเลย้ี ง วนั หนึง่ ไกเ่ กดิ ปว่ ยขน้ึ มา บางทา่ น
อาจไม่รู้ว่าสาเหตุจากอะไร ท�ำให้ไก่ที่ป่วยแพร่เช้ือไปสู่ไก่ที่
สุขภาพดี อย่างสรา้ งความเสียหายตามมา และอกี เหตผุ ลที่
ควรเลีย้ งน้อยๆ ส�ำหรับมอื ใหมย่ ังไม่มีตลาดมารองรับ หาก
เริ่มเลีย้ ง 2,000-3,000 ตัว จะได้ไข่ 2,000-3,000 ฟอง/วัน
แตย่ ังไมม่ ีตลาดรองรับ อาจทำ� ให้ไขเ่ น่าเสียไปได้

54 ธุรกจิ ไกไ่ ข่ สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th

เลีย้ ง... หมแู คระพอตเบลล่ี

รายได้ดี เพราะตลาดต้องการ
กองบรรณาธิการ
ปจั จบุ นั นอกจาก สนุ ขั และแมวทเ่ี ปน็ สตั วเ์ ลยี้ งคใู่ จของมนษุ ยแ์ ลว้
แต่เราอาจจะไดเ้ หน็ สัตวใ์ นภาคเกษตร อยา่ ง ไก่ เป็ด หรอื หา่ น ท่เี ลี้ยง
เพอ่ื เกบ็ ไขก่ ลายมาเปน็ สตั วเ์ ลยี้ งเพอื่ ความสวยงานทยี่ งั สามารถสรา้ งราย
ไดเ้ สรมิ ได้

สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th ธุรกจิ สุกร 55

56 ธรุ กจิ สกุ ร สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th

สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th สำ� หรบั สตั วภ์ าคเกษตรทน่ี ติ ยสารสตั วบ์ กจะพาไปรจู้ กั
นคี้ อื หมแู คระพอตเบลล ่ี หรอื หมแู คระเวยี ดนาม(Vietnames
Pot Belly) ท่ีเลี้ยงเพ่ือความสวยงาม เพลิดเพลินแล้ว ยัง
สามารถเล้ยี งเป็นอาชีพเสริม ทก่ี ลายมาเปน็ อาชีพหลกั ได้
คณุ สชุ าติ โคตรฉยั ยา หรอื คุณมอส เจ้าของ ฟารม์
หมแู คระขอนแกน่ ทเ่ี รมิ่ เลย้ี งหมแู คระจากความชอบสว่ นตวั
จนกลายมาเปน็ อาชพี เสริม ทีม่ รี ายได้เลี้ยงครอบครวั ได้ จน
ปจั จบุ นั ได้กลายมาเป็นอาชีพหลัก ทีส่ รา้ งรายได้นับแสนต่อ
รอบการผลิต
จุดเร่มิ ต้นรายไดห้ ลักนบั แสน
คณุ มอสเผยวา่ กอ่ นจะมาทำ� ฟารม์ หมแู คระ เดมิ ตนเอง
ขายของตามตลาดนดั แตข่ ายไมค่ อ่ ยดเี ทา่ ทคี่ วร จงึ เรมิ่ จาก
ลองส่งั ซ้ือหมูแคระมาเล้ยี ง 2 ตวั เปน็ ตวั ผกู้ บั ตวั เมยี หลงั
จากน้ันคลอดลูกมา เร่ิมมีคนสนใจติดต่อขอซื้อ ท�ำให้เกิด
ความคดิ วา่ ทำ� อยา่ งไรถงึ จะมหี มขู ายเยอะๆ จงึ เปน็ ทม่ี าของ
การท�ำฟาร์มหมูแคระ
“ผมเห็นหมสู ายพนั ธ์นุ ้จี ากอินเตอร์เน็ต เหน็ ว่ามันนา่
รกั ดดี แู ตกตา่ งจากหมทู ว่ั ไป เรมิ่ แรกผมซอ้ื เปน็ ลกู หมมู า2ตวั
จากฟาร์มที่ภาคกลาง ตั้งใจเลี้ยงเล่นๆ เพ่ือความสวยงาม
หลังจากนนั้ กม็ ีลูกหมูคลอดออกมา 11ตัว ผมเลยลองไปโพส
ขายในอนิ เตอรเ์ นต็ แลว้ มคี นสนใจขอซอื้ ผมเหน็ วา่ มนั กข็ าย
ได้จึงเริม่ ทำ� เป็นธุรกจิ ” คุณมอสให้ความเห็นถึงจุดเรมิ่ ต้น
หลังจากนั้นจึงเร่ิมศึกษาหาความรู้เพิ่มเติม เก็บหมู
ตวั เมยี ไวท้ ำ� สายพนั ธ์ุ จากทตี่ ง้ั ใจทำ� เปน็ อาชพี เสรมิ ปจั จบุ นั
ไดก้ ลายมาเปน็ อาชพี หลกั ทส่ี ามารถสรา้ งรายไดถ้ งึ หลกั แสน
ตอ่ รอบ
คณุ มอสไดเ้ รม่ิ ทำ� การตลาดจากการโพสขายในเฟสบคุ๊
กล่มุ สตั ว์เลยี้ งน่ารกั ท่วั ไป  และรวี วิ จากลกู ค้าที่ซ้ือไปทบี่ อก
กนั ปากตอ่ ปาก บางคนซอ้ื ไปเลย้ี งเปน็ สตั วเ์ ลยี้ งแบบสวยงาม
และมคี นซอ้ื ไปสรา้ งรายไดเ้ สรมิ หากซอ้ื ไปแลว้ ไมม่ เี วลาดแู ล
ก็สามารถมาขายคนื ทฟ่ี าร์มได้
ปจั จบุ ันฟารม์ มีแม่พนั ธทุ์ ัง้ หมด 15 ตัว โดยแม่พันธ ์ุ
1 ตัวออกลกู อย่างต�่ำ 8 ตวั ตอ่ รอบน้ันจะคลอดๆ พรอ้ มกนั
คลอดออกมาได้ทง้ั หมดประมาณ 120 ตวั หลังจากเลย้ี งดู
20 วนั ขึ้นไป กน็ �ำมาขายราคาตวั ละ 1,500 บาท ทวั่ จังหวดั
ทว่ั ภาคอสี าน

ธุรกิจสุกร 57

58 ธรุ กจิ สกุ ร สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th

คณุ ลักษณะหมูแคระเวียดนาม
ส�ำหรับสายพันธุ์ที่ทางฟาร์มเลี้ยงจะเป็น หมูแคระ
พอตเบลลี่ หรอื หมแู คระเวยี ดนาม (Vietnames Pot Bely)
มีลกั ษณะ ลำ� ตวั สชี มพลู ายจดุ ดำ� และมีลักษณะท่ีต่างจาก
หมทู ว่ั ไปคอื ลำ� ตวั เตยี้ ขาสน้ั หนา้ สน้ั หลงั แอน่ และทฟ่ี ารม์
จะมสี ายพนั ธจ์ุ ินหัว (Jinhua) มรี ปู รา่ งขนาดกลาง หขู นาด
ปานกลางและปรก ส่วนหลังแอ่นเล็กน้อย ลักษณะเด่น
มลี �ำตัวสขี าวและมสี ดี ำ� ที่ส่วนหัวกับสะโพก ขนยาว
เมื่อถามถึงความแตกต่างระหว่างการเลี้ยงหมูแคระ
และหมูทั่วไปคุณมอสได้ให้ความเห็นว่า “หมูแคระจะเล้ียง
งา่ ยกวา่ ไมจ่ ำ� เปน็ ตอ้ งไปเลย้ี งใหอ้ ว้ น เลยี้ งใหพ้ อดี สว่ นการ
ดูแลเรื่องสุขภาพก็เหมอื นๆ กัน ส่วนอาหารทใี่ ห้น้ันจะเปน็
ร�ำกับผกั บ้งุ ให้ 2 มอ้ื /วนั เช้า-เย็น”
หลังจากท่ีได้หันมาท�ำอาชีพเล้ียงหมูแคระคุณมอส
กล่าววา่ มคี วามสขุ สบายใจ เพราะโดยส่วนตัวเป็นคนรัก
สตั ว์อยูแ่ ลว้ มรี ายได้เล้ยี งครอบครัวได้ รายได้มั่นคง ได้อยู่
กบั ครอบครวั มเี วลาใหค้ รอบครวั ทงั้ วนั ไมต่ อ้ งออกไปทำ� งาน
ขา้ งนอก

สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th ธรุ กจิ สุกร 59

ส�ำหรบั เปา้ หมายในอนาคต คณุ มอสกลา่ วว่า “มกี าร
ขยายเพิ่มแนน่ อน ใหค้ นสามารถเขา้ มาเยยี่ มชมได้มากกวา่
น้ี ตง้ั เปา้ ไวว้ า่ จะทำ� ใหไ้ ดถ้ งึ 50 แมพ่ นั ธ์ุ เพอื่ ใหม้ ลี กู หมเู พยี ง
พอต่อความต้องการของลูกคา้ และส�ำหรบั คนท่ีสนใจ ควร
เตรียมสถานทใ่ี ห้พรอ้ ม ไม่ต้องกว้างมาก แต่ตอ้ งปลอดภยั
ป้องกนั สนุ ัข และควรศึกษาก่อนจะซอ้ื สามารถมาปรกึ ษาที่
ฟารม์ ได้”
ผู้อ่านท่านใดที่สนใจอยากเล้ียงหมูแคระ สามารถ
ตดิ ตอ่ สอบถามข้อมูลเพิม่ เติมไดท้ าง เพจเฟสบุ๊ค “ฟารม์ หมู
แคระขอนแกน่ ” หรอื โทร. 064-1511286
ขอขอบคุณขอ้ มลู ดีๆ จาก
คุณมอส ฟารม์ หมูแคระขอนแก่น

60 ธรุ กิจสกุ ร สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th

ไข้หูดับ โรคสัตว์สูค่ นท่ีมีอนั ตรายถึงชวี ิต
กองบรรณาธิการ
โรคสกุ ร ชว่ งนท้ี นี่ า่ หว่ งนอกจากโรคอหวิ าตแ์ อฟรกิ าในสกุ ร (ASF)
ที่สร้างความเสียหายแก่ผู้เลี้ยงสุกรแลว้ ยังมีอกี โรคที่มักเจอในช่วงปลาย
ฝนตน้ หนาวทสี่ รา้ งความเสยี หายไดท้ งั้ ฟารม์ และผบู้ รโิ ภค “โรคไขห้ ดู บั ”
ทม่ี สี าเหตจุ ากการบรโิ ภคเน้อื หมู ก่ึงสุกกึง่ ดบิ มอี ันตรายถงึ ชีวติ เปน็ โรค
สัตว์สูค่ นทเี่ กดิ จากเช้อื แบคทีเรยี สเตรปโตคอคคัส ซูอิส

สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th ประชาสมั พันธ์ 61

62 ประชาสมั พันธ์ สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th

เชือ้ สเตรปโตคอคคสั ซอู สิ  (Streptococcus suis; S.suis) เปน็ เชือ้ หน่งึ ทีช่ อบมาช่วงปลายฝนตน้ หนาว ชว่ งเปล่ียนฤดู
ชาวเกษตรกรเลี้ยงหมูควรเตรียมตัวรับมือกับปัญหาท่ีพบเจอได้บ่อยในช่วงเปล่ียนฤดู ซ่ึงก่อความสูญเสียอย่างมากในสุกร
อนุบาล หรอื สุกรเล็ก ดว้ ยปัญหาอาการชกั รว่ มกับลกั ษณะข้อต่อบวมอักเสบ
เชอ้ื นีย้ งั มีความสำ� คญั ทางการสาธารณสุข เพราะสามารถตดิ ต่อสู่คนได้ รจู้ ักกนั ในช่อื ไขห้ ูตับ ซึง่ รุนแรงถงึ ข้ันโคมา่
และเสียชีวิตได้
เช้ือแบคทเี รียแกรมบวก รปู รา่ งทรงกลม หรือรปู ไข่ อยูเ่ ป็นคู่หรือต่อกันเป็นสายยาว ปัจจุบนั พบมากกวา่ 35 ซีโรไทป์
ทแ่ี ยกได้จากสุกรส่วนใหญ่เป็นซโี รไทป์ 1-9 อาจแบ่งเป็นกล่มุ ใหญๆ่ ไดอ้ กี ท่สี �ำคัญคอื group D ซง่ึ type 1 กอ่ โรคในช่วง
สุกรดดู นม และ type 2 ท่ีมีความสำ� คัญมากในปัจจบุ ัน โดยก่อให้เกิดความเสียหายในชว่ งสุกรอนบุ าล และสกุ รขนุ รวมถงึ
มีรายงานกอ่ โรคในคนบ่อยๆ สว่ น group C, E และ L ก่อโรคท่รี ุนแรงน้อยกว่า
พบเชอื้ ได้บ่อยในสัตวเ์ ลี้ยงลกู ดว้ ยนมเกือบทกุ ชนิด สุกรเป็นแหลง่ เก็บกักเช้ือที่ส�ำคัญโดยไมแ่ สดงอาการป่วย มกั พบ
เช้ืออาศยั อยู่ในโพรงจมกู ทอนซิล ต่อมน้�ำลาย และชอ่ งคลอด ท�ำใหล้ ูกสุกรเกดิ ใหมม่ กั ไดร้ ับเชื้อถา่ ยทอดมาจากแม่ แต่ใน
ปริมาณน้อย ไม่ท�ำใหป้ ว่ ย แถมยงั มีข้อดที ่กี ระตุน้ สร้างภูมคิ มุ้ กันให้ตวั เองได้อีกดว้ ย
จากนัน้ หากสกุ รเจ็บปว่ ย หรือเกดิ ความเครียด จะส่ง ผลให้ภมู ิคุ้มกนั รา่ งกายลดต�่ำลง จนกลไกทีค่ อยควบคุมมใิ ห้
เช้อื แบ่งตัวมากเกินไปทำ� งานได้ไม่ดี เชือ้ ท่ีมอี ยูใ่ นร่างกายจงึ แบง่ ตัวเพ่มิ จ�ำนวนมากขึ้น รว่ มกับจะไวติดรับเชื้อจากภายนอก
ไดง้ ่าย สกุ รจึงแสดงอาการป่วยเปน็ โรค
โดยปจั จัยสง่ เสรมิ ท่ีสำ� คัญน้ีไดแ้ ก่ ภาวะทีก่ ด หรือลดระดบั ภมู ิคุม้ กันโดยตรง เชน่ สารพษิ เชื้อรา สาร LPS จากเชอ้ื  E.
coli โรค PRRS โรคเซอร์โคไวรัส สว่ นทางออ้ ม ได้แก่ ความเครยี ดจากการขนย้าย รวมฝูงใหม่ เปลย่ี นคอกทอี่ ยู่ เปลี่ยน
อาหาร ในช่วงหลังหย่านมลงอนุบาล หรอื ลงขนุ
ดังนัน้ จะเหน็ ไดว้ า่ มกั เปน็ โรค และแสดงอาการในชว่ งนพ้ี อดี รว่ มกบั สภาพการเลยี้ งทห่ี นาแน่น การเลี้ยงปนกันหลาย
อายุ อากาศทห่ี มนุ เวยี นไมด่ ี รอ้ น หนาว ฝนสาด ชืน้ มีฝ่นุ แกส๊ แอมโมเนียสูง ย่งิ หากฟาร์มมสี ุขศาสตร์ทไี่ ม่ดี ปล่อยมี
เช้ือหมักหมก ตัดเข้ยี วตัดหางสกปรก สกุ รก็จะมีโอกาสตดิ เชอื้ เปน็ โรคมากขน้ึ ตามไปด้วย
สกุ รที่ไดร้ ับเชอ้ื จะมีไขส้ ูง 40 - 42 องศาฯ ซึม ตวั ส่นั ขาเคล่ือนไหวไมส่ มั พนั ธก์ นั กลา้ มเน้อื กระตกุ ชักเหยยี ดเกร็ง
หลังแอ่น นอนตะกุยเทา้ อัมพาต กรอกตาไปมา สูญเสียการมองเห็น หูหนวก ภาวะโลหติ เป็นพิษ ผิวหนงั สแี ดงปอดบวม
เยื่อหุ้มสมองอักเสบแบบมหี นอง อาจตายเฉยี บพลนั ในตัวทอี่ ้วนสมบูรณ์ดี
หากเรื้อรังมักพบเดินขากระเผลก จากข้อต่อบวมร้อนอักเสบแบบมีหนอง ขาแข็ง เจ็บปวดไม่อยากลุกเดิน พบล้ิน
หวั ใจอักเสบ แม่พนั ธ์ุแท้งลูกมักสบั สนกับโรคแกลสเซอร์
การรกั ษา
สุกรทเี่ รม่ิ แสดงอาการป่วย ให้แยกคอกและรกั ษาโดยการฉีดยากลมุ่ เพนนซิ ิลิน(Penicilin, Ampicilin, Amoxicilin)
วันละคร้งั ตดิ ต่อกัน 3-5 วัน สกุ รทอ่ี ยู่คอกหรอื โรงเรือนเดียวกันอาจใช้วธิ ีการฉดี ยา ใหส้ กุ รทุกตัว ลักษณะปพู รม 1 คร้ัง
หากพบแนวโนม้ จะเกดิ การระบาดรุนแรงโดยใชต้ วั ยากลุ่มเดยี วกนั การใช้ยาตา้ นจุลชพี ผสมอาหารในช่วงอนบุ าล อายุ 5-7
สปั ดาห์ไดแ้ ก่ Amoxiilin 200-300 ppm, Ampicilin 200-300 ppm, Sulfa-trimethoprim 250-300 ppm. และ Cefthiazole
200 ppm

สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th ประชาสัมพันธ์ 63

64 ประชาสมั พันธ์ สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th

การควบคมุ ป้องกันโรค
1. การควบคุมจากตวั สตั ว์
1.1สกุ รทน่ี �ำเขา้ มาเลยี้ งตอ้ งแข็งแรง สขุ ภาพดมี าจากพอ่ -แม่พนั ธทุ์ ดี่ ี
1.2 หลกี เลี่ยงการหย่านมเรว็ ควรหย่านมลูกสกุ รท่อี ายุไม่ต�่ำกวา่ 21 วนั หรือในช่วง 24-25 วัน เพ่อื ให้ลกู สุกรได้
รับภมู คิ ้มุ กันจากแม่
2. คอกเล้ียงสัตว์ ตอ้ งมีสุขาภบิ าล การจดั การที่ดมี กี ารกำ� จัดสตั ว์พาหะน�ำโรค เช่น หนูภายในบรเิ วณ โรงเรือน
3. การเลี้ยงสตั ว์
3.1 ใหอ้ าหารสัตวท์ ไี่ ม่มีเชื้อโรคปนเป้อื น
3.2 หลกี เลยี่ งโปรแกรมการฉดี ยาตา้ นจลุ ชพี หลายๆ ครง้ั ในลกู สกุ รดดู นม เพราะเป็นการ รบกวนภูมคิ ้มุ กนั และ
เป็นการเสี่ยงตอ่ การเกิดโรคที่รนุ แรงในช่วงอนุบาล
3.3 เลี้ยงสุกรหลังหย่านมตามเกณฑ์มาตรฐาน ใช้อุปกรณ์ท่ีสะอาด เน้นความอบอุ่นช่วง สัปดาห์แรก มีอากาศ
ถา่ ยเทไม่ร้อนอบอา้ ว ไมเ่ ลย้ี งหนาแน่นเกินไป เลีย้ งเปน็ ชุดๆ มีการล้างพกั คอกประมาณ 1 สปั ดาหก์ ่อนการเลี้ยงในแต่ละชุด
3.4 ควบคุมป้องกนั โรคที่มีผลกดภมู ิคมุ้ กันของรา่ งกาย เชน่ โรคพีอารอ์ ารเ์ อส หวดั สุกร มยั โคพลาสโมซิส และโรค
พิษสุนัขบา้ เทยี ม
4. โรงฆ่าสตั ว์ ควรมกี ารกักขงั สัตว์กอ่ นฆ่า หลีกเล่ยี งการปนเปื้อนของซาก มีการตรวจสอบดา้ นการดู ซากและการ
ตรวจทางหอ้ งปฏบิ ัติการ และการเก็บซากในห้องเยน็ กอ่ นเข้าสู่ตลาด
การเกบ็ ตวั อยา่ ง
เนือ่ งจากเปน็ เชอ้ื ทท่ี ำ� ให้เกิดโรคไดห้ ลายระบบ ตวั อยา่ งทเ่ี กบ็ เพอื่ การวินจิ ฉัยโรคจะเนน้ ทอี่ วยั วะท่ี ได้รบั ผลจากการ
ติดเชอ้ื และเกดิ ความผิดปกตเิ ชน่ หวั ใจ ตับ ปอด มา้ ม ไต สมอง ตอ่ มน้�ำเหลือง หนองภายใน ข้อ รก ตัวออ่ นในแม่อมุ้
ท้อง และน้�ำนมจากเตา้ นมท่อี ักเสบ
เกบ็ ตัวอยา่ งใสภ่ าชนะหรอื ถุงพลาสตกิ ท่สี ะอาด ปิด มดิ ชดิ และแช่ในภาชนะแชน่ ำ้� แขง็ ส่งหอ้ งปฏิบัติการภายใน6-8
ช่ัวโมง หากไมส่ ามารถน�ำสง่ ได้ภายใน ระยะเวลาน้ัน ควรแช่แขง็ ซ่ึงตวั อยา่ งที่แชแ่ ขง็ สามารถเพาะเชื้อได้แต่มีข้อเสยี ที่ไม่
สามารถตรวจทางจลุ พยาธิ วทิ ยาได้
โรคไขห้ ูดับในคน
โรคไข้หดู ับ เกิดจากเชื้อสเตรปโตคอกคสั ซอู ิส เปน็ สาเหตขุ องภาวะเยือ่ หมุ้ ในสมอง การตดิ เชื้อในกระแสเลอื ดและ
การสูญเสียการได้ยิน สามารถตดิ ตอ่ จากสตั ว์สคู่ น จากการรับประทานเนื้อสตั ว์ดิบและการสัมผัสสัตวป์ ่วยท�ำให้เช้ือเข้าทาง
แผลตามรา่ งกาย โดยสว่ นมากผู้ตดิ เชอื้ มกั มอี าชีพเกย่ี วกับการเล้ยี งหมู ท�ำงานในโรงงานชำ� แหละหมู หรือผู้สมั ผัสกับสาร
คดั หลั่งของหมู เช่น น้�ำมูก น้�ำลาย
ผทู้ ่ีมคี วามเสี่ยง ได้แก่ ผู้จำ� หนา่ ย หรือผ้ทู ่รี ับประทานเน้อื หมูดบิ หรือสุก ๆ ดบิ ๆ เช่น ลาบหมดู ิบ หรอื หมูทมี่ ีการ
ปนเปอื้ นของเชอื้ พบไดใ้ นทุกช่วงอายุ แต่โดยทว่ั ไปจะพบในผ้ใู หญ่ และพบในเพศชายสูงกว่าเพศหญงิ
โรคหดู บั สามารถเขา้ สูร่ า่ งกายของคนได้ 2 ทาง คอื
1. การบรโิ ภคเน้ือสกุ ร เครือ่ งในสกุ ร หรอื เลือด ทีไ่ ม่ผา่ นการท�ำให้สุก เชน่ ลาบ ลู่ ปง้ิ ยา่ งทไี่ มส่ ุก
2. ผ่านทางบาดแผล รอยถลอก เยือ่ บุตา จากการสัมผัสโรค หรอื สกุ รทีเ่ ป็นโรค

สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th ประชาสัมพันธ์ 65

อาการและการก่อโรคไข้หดู บั
ผู้ป่วยทีไ่ ดร้ บั เชอื้ เข้าสู่ร่างกายแลว้ ภายใน 3 วันจะมอี าการ ดงั นี้
• มไี ขส้ งู
• ปวดเมือ่ ยตามตัว
• ปวดศรี ษะ
• เวยี นศรี ษะ
• ปวดตามข้อ
• มีจ้ำ� เลือดตามตวั ตามผิวหนัง
• ซึม
• คอแขง็
• ชัก
• มีการเปลี่ยนแปลงระดับความรู้สกึ
เมือ่ เช้ือเขา้ สู่เย่อื หุ้มสมอง และ กระแสเลือด
• ท�ำให้เยื่อหุม้ สมองอกั เสบ
• ขอ้ อกั เสบ
• มา่ นตาอกั เสบ
และเนอ่ื งจากเยอ่ื หมุ้ สมองอยู่ใกลก้ บั ประสาทหชู น้ั ในทง้ั สองขา้ ง เชอ้ื จงึ สามารถลกุ ลาม จงึ ทำ� ให้
• เกิดหนองบรเิ วณปลายประสาทรับเสียง และ ปลายประสาททรงตวั
• ทำ� ให้หตู งึ หดู บั
• จนกระทัง่ หูหนวก
• เวยี นศรี ษะ และ เดนิ เซตามมาได้
  ซึ่งอาการทงั้ หมดนี้ จะเกิดขึน้ ภายใน 14 วัน หลังจากเริม่ มอี าการไข้ และ หากไม่ได้รับการรักษาทถ่ี กู ตอ้ ง และทัน
ทว่ งที ผู้ป่วยจะเสียการได้ยนิ และ อาจชีวติ ในเวลาตอ่ มา
การป้องกัน โรคหดู บั
• ไมร่ ับประทานเน้อื หมูทไ่ี ม่สกุ
• ไม่กนิ หมปู ่วย หรือ หมูทตี่ ายจากโรค และ ควรเลอื กบริโภคหมทู ม่ี าจากแหลง่ ผลิตท่ไี ด้มาตรฐาน
• สวมอุปกรณป์ อ้ งกัน เช่น รองเท้าบูต๊ ถงุ มอื เพือ่ ปอ้ งกันการสัมผัสโรคจากกุกรที่ป่วย
• ล้างมือ ลา้ งเทา้ หรือ อาบนำ�้ ให้สะอาดหลังสมั ผัสสกุ ร
• เมอ่ื มีแผลต้องระวงั ในการสมั ผัสสกุ ร
• กำ� จดั เชอื้ จากฟารม์ ตามค�ำแนะน�ำของสตั วแพทย์ เพื่อป้องกันไม่ให้สกุ รป่วย

66 ประชาสมั พันธ์ สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th

7 หัวใจหลกั

เพอ่ื ส่งนำ�้นมขน้ึ พคี
กองบรรณาธกิ าร

เรม่ิ เขา้ สหู่ นา้ หนาวแมโ่ คสว่ นใหญเ่ รม่ิ ทยอยคลอดและใหน้ ำ�้ นมกญุ แจสำ� คญั สำ� หรบั แม่

โคที่จะส่งผลต่อการขึ้นพริกของน�้ำนมและเพ่ิมศักยภาพในการให้ผลผลิตของแม่โคคือสุขภาพ
ของแม่โค และการจัดการดา้ นโภชนะทสี่ มดุล

พคี นม คืออะไร 3. กระตุ้นการกินได้หลังคลอดของแม่โค มีอาหารใหม่
ปรมิ าณนำ้� นมทแ่ี ม่โคผลติ ไดส้ ูงสุดต่อวันในช่วง 150 วัน สดสะอาดความน่ากินสูงโภชนะสมดุลทั้งโปรตีนและพลังงาน
แรกของการให้นมซง่ึ ปกตจิ ะเกดิ ข้นึ ในระยะ 45 ถงึ 90 วนั ของ พร้อมส�ำหรับแม่โคกนิ เขา้ ไดต้ ลอดเวลา เตรยี มน้�ำสะอาดให้แม่
การให้นมท่ีส�ำคัญ 1 กิโลกรัมน�้ำนมที่ข้ึน พีคสูงกว่าหมายถึง โคดื่มอย่างเพียงพอ เสริมหญ้าแห้งคุณภาพดีถ่ัวอัลฟาฟ่าแห้ง
ปรมิ าณนำ้� นมตลอดระยะเวลาการใหน้ มจะเพมิ่ มากกวา่ 200 ถงึ 1-2 กิโลกรัมต่อวนั รวมท้ังอาหารหยาบหมกั อาหารสดคณุ ภาพดี
250 กโิ ลกรมั   4. เพม่ิ ความสะดวกสบายสำ� หรบั แมโ่ ค จดั จำ� นวนโควตา้
หอ้ งใหห้ ลวมไมแ่ นน่ จนเกนิ ไปแมค่ รวั มที นี่ อนสะอาดอยา่ งเพยี ง
9 หลักส�ำคัญเพื่อเพิ่มศักยภาพในการผลิต พอ แยกกลุม่ โคคลอดใหม่ 14-21 วนั แรกออกจากกลุ่มโครีดนม
น�ำ้ นมและการขึน้ พีคนม แยกโคสาวทอ้ งแรกออกจากกลมุ่ โครดี เพอื่ ลดปญั หาการแกง่ แยง่
ปรมิ าณนำ�้ นมทแี่ มโ่ คผลิตไดส้ ูงสดุ ตอ่ วันในช่วง 150 วนั ภายในคอก ลดความเครียดจากความร้อนเช่นการตดิ ตงั้ พัดลม
แรกของการใหน้ มซึ่งปกติจะเกิดขึน้ ในระยะ 45 ถงึ 90 วันของ ระบายอากาศภายในคอก
การให้นมที่ส�ำคัญ 1 กิโลกรัมน้�ำนมท่ีขึ้น พีคสูงกว่าหมายถึง 5. รักษาสมดุลภายในกระเพาะรูเมนป้องกันภาวะ
ปรมิ าณนำ�้ นมตลอดระยะเวลาการใหน้ มจะเพม่ิ มากกวา่ 200 ถงึ กระเพาะเป็นกรด เสริมถั่วอัลฟาฟ่าแห้งหญ้าแห้งคุณภาพดีใน
250 กิโลกรมั   ระยะ 0-5 วันแรกหลังคลอด ระยะต้นของการใหน้ มแม่โคควร
1. การจดั การโคดราย (พกั การรดี นม) ทเ่ี หมาะสม รกั ษา ได้รับอาหารหยาบคุณภาพดีเช่นข้าวโพดหมักหญ้าสด เป็นต้น
ระดบั ปรมิ าณการกนิ ไดร้ วม 12-14 กโิ ลกรมั ตอ่ ตวั ตอ่ วนั นำ�้ หนกั รักษาสมดุลเย่ือใยสารในกระเพาะรูเมนโดยมีอาหารหน้าราม
แห้ง การเสริมอาหารพลังงานสูงเช่นอาหารกลุ่มแป้งเพ่ือลด ตลอดเวลาเป็นอาหารหยาบคุณภาพดีให้แม่โคกินได้อย่างต่อ
ปญั หาโคดรายอ้วน จัดการเรื่องสุขภาพจบี และการตดั แตง่ เน่ือง อาจเสริมสารบัฟเฟอร์เช่นโซเดียมไบคาร์บอเนตให้แม่โค
2. ปอ้ งกนั ปัญหาไขนำ้� นม (แบบไมแ่ สดงอาการ) ไข กนิ อย่างอิสระ
นำ้� นมเกดิ จากระดบั แคลเซยี มในเลอื ดตำ�่ เนอื่ งจากความตอ้ งการ 6. แยกแมโ่ คทอี่ าจมปี ญั หาสขุ ภาพหลงั คลอดออกมาดแู ล
แคลเซยี มเพม่ิ สงู ขน้ึ ในชว่ งหลงั คลอดแตก่ ารไดร้ บั แคลเซยี มจาก เฉพาะ เช่นแมโ่ ค ทเี่ คยพบปญั หาไขน้ ำ้� นมเต้านมอกั เสบ อาจ
อาหารหรอื การ สลายแคลเซยี มจากกระดกู ไมเ่ พยี งพอตอ่ ความ ได้รบั การดแู ลการเฝ้าระวงั เปน็ พเิ ศษ
ตอ้ งการ ปอ้ งกนั โดยใหอ้ าหารทม่ี แี คลเซยี มและโพแทสเซยี มตำ�่ 7. ประเมินคะแนนร่างกาย Body condition Score เมื่อ
ในระยะดราย แตใ่ หอ้ าหารทมี่ แี มกนเี ซยี มและวติ ามนิ ดสี งู ในระ การประเมนิ คะแนนรา่ งกายเมื่อคลอดได้ 3 ถงึ 3.25 สูงสุดไม่
ยะดราย ควรเกิน 4

สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th ประชาสัมพันธ์ 67

68

69

70

71

เกษตรกรคอนแทรคฟาร์ม ซพี เี อฟ

เดนิ หนา้ อาชีพต่อเนอื่ ง สร้างหลักประกนั อาหาร
ปลอดภยั ในวิกฤตโควิด-19

กองบรรณาธิการ

วิกฤตโควิด-19เปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภค ใส่ใจความ

ปลอดภยั ของอาหาร ตลอดกระบวนการผลติ จนถงึ มอื ผบู้ รโิ ภค เกษตรกร
คอนแทรคฟาร์มของซีพีเอฟ นอกจากเป็นอาชีพท่ีไม่มีความเส่ียง สร้าง
หลกั ประกนั ความมน่ั คงในอาชพี แลว้ ยงั สรา้ งหลกั ประกนั ความปลอดภยั
ในอาหารทจ่ี ะส่งถงึ มือผู้บรโิ ภคอกี ดว้ ย

เกษตรกรท่รี ว่ มโครงการสง่ เสรมิ อาชีพการเลย้ี งสัตว์ หรือคอนแทรค สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th
ฟารม์ กับ บรษิ ทั เจรญิ โภคภัณฑอ์ าหาร จำ� กดั (มหาชน) หรอื ซพี เี อฟ บอก
เป็นเสียงเดียวกันว่า โควิด-19 ท�ำให้ย่ิงต้องเข้มข้นเร่ืองมาตรการความ
ปลอดภยั สงู กว่าเดมิ นคี่ อื สงิ่ ที่พวกเราต้องปรบั ตัวเช่นกัน ถึงแมว้ า่ อาชีพที่
ทำ� จะมน่ั คง ย่งั ยืน เปน็ อาชีพทีส่ ามารถสง่ ตอ่ สลู่ ูกหลาน แต่ในสถานการณ์
อย่างนี้ “ความปลอดภัย” เปน็ เรอื่ งท่สี ำ� คัญที่สดุ
เวทย์ ผวิ พมิ พ์ หรือ ลงุ เวทย์ เจา้ ของรัตนะฟาร์ม ต.บ้านโขง้ อ.อู่ทอง
จ.สพุ รรณบรุ ี ท่ผี นั ตวั เองจากอาชพี ทำ� นา เพราะผลผลติ และราคาข้าวทไ่ี ม่

72 ประชาสมั พนั ธ์

แน่นอน จึงตัดสนิ ใจรว่ มโครงการส่งเสรมิ อาชพี เลย้ี งสุกรขุน
กับซีพเี อฟ มาตั้งแตป่ ี 2550 เป็นฟารม์ ส่งเสริมแหง่ แรกขอ
งอ.อทู่ อง
ตลอด 14 ปีที่ผ่านมาจนถึงวันน้ี ลุงเวทย์มีโรงเรือน
เล้ียงสกุ รขนุ 9 หลัง ความจรุ วม 6,000 ตัว ท้ังหมดควบคุม
ผ่านกล้องวงจรปิด ท�ำให้สามารถดูแลสุกรได้ทุกที่ทุกเวลา
และยงั เปน็ การลดการเขา้ ไปในโรงเรือน ลดความเส่ียงทค่ี น
จะน�ำโรคเขา้ ฝงู สุกรได้เปน็ อยา่ งดี เพ่อื เสริมความปลอดภัย
ในอาหารอกี ขน้ั หนึ่ง ปจั จุบนั ลงุ เวทได้ส่งตอ่ อาชีพใหล้ ูกชาย
เข้ามาดูแลสุกร จ�ำนวน 6 โรงเรอื น ลงุ เวทยบ์ อกว่า การรว่ ม
โครงการกับบริษัทเป็นการการันตีถึงความม่ันคงในอาชีพ
การมรี ายไดท้ แี่ นน่ อน และมที มี งานมอื อาชพี มาใหค้ ำ� แนะนำ�
ดูแลใกลช้ ิด เพ่อื ใหเ้ กษตรกรมีผลผลติ ดีท่ีสดุ โดยเฉพาะใน
วิกฤตโควิดที่ซีพีเอฟให้ความรู้ด้านการป้องกันโรคส�ำ หรับ
บุคลากรภายในฟาร์ม และการป้องกันโรคสุกรต่างๆ ด้วย
ระบบไบโอซเี คยี วรติ ี้ (Biosecurity) เตม็ รปู แบบ เพ่อื ให้คน
ปลอดภัยจากโควดิ และสตั ว์ปลอดโรค
“การรว่ มเปน็ คอนแทรคฟารม์ กบั ซพี เี อฟ ไมต่ อ้ งกงั วล ฟาร์มสุกรขุน หจก.พทิ กั ษพ์ งศ์ วชิ ดุ า ร่งุ เรืองฟารม์ ต.คูค�ำ
เรื่องตลาด เพราะบริษัทเป็นตลาดรองรับผลผลิตท้ังหมด อ.ซำ� สงู จ.ขอนแกน่ ของตนเอง 2 หลัง ความจุ 1,600 ตัว
อาชพี นจ้ี งึ ไมม่ คี วามเสยี่ ง โดยเฉพาะสถานการณโ์ ควดิ เชน่ นี้ เม่ือปี 2563 ในรูปแบบสมาร์ทฟาร์มควบคุมการเลี้ยงผ่าน
เกษตรกรยังเดินหน้าอาชีพต่อได้ แต่เราก็ต้องเข้มงวดเรื่อง ระบบอัตโนมัติ พร้อมติดตั้งกล้องวงจรปิดเพื่อมอนิเตอร์
ความปลอดภัยให้ดีกว่าเดิม เพ่ือยกระดบั ความปลอดภยั ให้ สุขภาพสตั ว์และตรวจสอบยอ้ นกลบั กระบวนการเล้ียง
กบั ผู้บริโภค” ลุงเวทย์ กลา่ ว “ความสำ� เรจ็ ของครอบครวั ผม มซี พี เี อฟเปน็ ผผู้ ลกั ดนั
ส่วน พทิ กั ษพ์ งศ์ เนอื่ งแก้ว เกษตรกรรุ่นใหม่ วัย 24 แม้ในวิกฤตโควิดอาชีพก็ไม่มีสะดุด เพราะบริษัทให้ความรู้
ปี เลา่ จดุ เรม่ิ ตน้ การรว่ มเปน็ คอนแทรคฟารม์ วา่ เกดิ จากการ ท้ังเร่ืองการป้องกันโรคคนและโรคสัตว์อย่างต่อเน่ือง โดย
ตดั สนิ ใจของพ่อไพบลู ย์ และ แม่องิ อร เน่อื งแกว้ ท่ตี ้องการ เฉพาะการสนับสนุนใหท้ �ำซีล (Seal) แก่พนักงานของฟาร์ม
มีอาชีพท่มี น่ั คง จากค�ำแนะน�ำของญาตทิ ่รี ว่ มโครงการเลย้ี ง ดว้ ยการจดั ทพ่ี กั ไวภ้ ายในฟารม์ เพอ่ื ชว่ ยปอ้ งกนั พวกเขาจาก
สุกรกบั ซพี ีเอฟอยู่แล้ว จึงลงทนุ ทำ� ฟาร์มสกุ รพอ่ แม่พันธ์ุ 120 ความเสยี่ งในการรบั เชอื้ โรคจากภายนอก เป็นการยกระดบั
ตัว ในชื่อ หจก.อิงอรไพบูลย์ฟาร์ม ที่ต.โคกสี อ.เมือง ความปลอดภยั อกี ขนั้ หนง่ึ เพอ่ื ใหเ้ กษตรกรสามารถผลติ สกุ ร
จ.ขอนแกน่ เมือ่ ปี 2544 จากนั้น ไดข้ ยายฟารม์ เพมิ่ ขน้ึ จน ท่มี ีคุณภาพ ปลอดโรค ส่งตอ่ ผลติ ภัณฑท์ ปี่ ลอดภัยให้กบั ผู้
เป็น 350 แม่ ในปี 2555 และมีผลประกอบการทีด่ มี าโดย บริโภค ซ่งึ พวกเราเกษตรกรทุกคน ภมู ิใจทไี่ ด้เป็นสว่ นหนง่ึ
ตลอดจนไดร้ บั เลอื กใหเ้ ปน็ ฟารม์ ตน้ แบบคอนแทรคฟารม์ ของ ในการสรา้ งหลกั ประกนั อาหารปลอดภยั และเปน็ หนง่ึ ในหว่ ง
ซีพีเอฟในภาคอีสาน ที่เปิดรับคณะศึกษาดูงานทั้งไทยและ โซ่การผลิตอาหารให้ทุกคนได้บริโภคอย่างเพียงพอในทุกๆ
ต่างประเทศอยา่ งต่อเนอ่ื ง สถานการณ”์ พทิ กั ษ์พงศ์ กลา่ ว
จากการที่พิทักษ์พงศ์เห็นความส�ำเร็จของพ่อแม่มา ดา้ นเกษตรกรผู้เลีย้ งไกไ่ ข่ วิง บญุ เกิด หรอื ผู้ใหญว่ งิ
ตลอด และคลุกคลีกบั การเล้ยี งสุกรมาตง้ั แตอ่ ายุ 5 ขวบ ได้ เจา้ ของบญุ เกดิ ฟารม์ ต.ยกกระบตั ร อ.บา้ นแพว้ จ.สมทุ รสาคร
เกบ็ เกย่ี วประสบการณม์ ากว่า 18 ปี และ จึงตดั สนิ ใจสรา้ ง อีกหนึ่งเกษตรกรตวั อยา่ งทปี่ ระสบความส�ำเรจ็ มากว่า 23 ปี

สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th ประชาสมั พนั ธ์ 73

กบั อาชพี เลย้ี งไกไ่ ขก่ บั ซพี เี อฟ นบั จากทหี่ นั หลงั ใหอ้ าชพี เลย้ี ง ที่ส�ำคัญอาชีพนี้ยังสร้างโอกาสและศักยภาพของเรา
ปลาช่อน และการเลี้ยงไก่ไข่แบบอิสระ ท่ีตลาดมีความ ในการเปน็ “ผ้ใู ห้ โดยเฉพาะช่วงโควิด -19 โดยได้ใช้เงนิ ทนุ
ผันผวนสูงมาก ต้องรับภาระความเสี่ยงด้านการตลาดเอง ของตนเองและขอสนบั สนนุ จากซีพีเอฟบางส่วน น�ำไข่ไก่มา
ทง้ั หมด รายไดจ้ งึ ไม่แนน่ อน เรยี กว่าทอ้ จนเกอื บถอย แต่มี แจกใหก้ ับพน่ี อ้ งประชาชนในพน้ื ที่ทีเ่ ดือดร้อน
ซพี เี อฟยนื่ มอื เขา้ มาชว่ ย จนกลายเปน็ เกษตรกรรนุ่ บกุ เบกิ ใน ขณะท่ี นาลอน หารวย เจา้ ของนาลอนฟารม์ ต.ทา่ ชา้ ง
โครงการส่งเสริมการเลย้ี งไกไ่ ข่แบบประกนั ราคา มาตัง้ แต่ปี อ.สว่างวีระวงศ์ จ.อุบลราชธานี ท่ีตัดสินใจ ร่วมโครงการ
2541 เลยี้ งไกไ่ ขก่ บั ซพี เี อฟ มาตง้ั แตป่ ี 2543 จากทเ่ี หน็ ความสำ� เรจ็
การตดั สนิ ใจครง้ั นนั้ ชว่ ยพลกิ ชวี ติ จนสามารถปลดหนี้ ของน้องชายที่เลย้ี งไกไ่ ขก่ ับบริษัท อยกู่ อ่ นแล้ว ประกอบกับ
ทต่ี ดิ ตวั มากอ่ นกวา่ 20 ล้านบาท ไดส้ ำ� เรจ็ จากชวี ิตทต่ี ิดลบ อยากมอี าชพี อสิ ระ ทเี่ ปน็ เจา้ นายตวั เอง ทำ� งานทบ่ี า้ นไมต่ อ้ ง
ก็ยืนหยัดได้อย่างม่ันคง เพราะไม่ต้องเส่ียงท้ังการผลิตและ ท้ิงครอบคัวไปท�ำงานท่ีอ่ืน ได้อยู่กับพ่อแม่และลูกๆ จึงได้
การตลาด มบี ริษทั จดั หาพันธไ์ุ ก่ อาหาร วคั ซนี ให้ในราคา สรา้ งโรงเรือนเลีย้ งไก่ 1 หลงั ความจุ 5,000 กว่าตัว โดยมี
ประกนั พรอ้ มสง่ สตั วบาลมาดแู ลการเลย้ี งไก่ 50,000 กวา่ ตวั แรงงานของคนในครอบครวั ช่วยกนั ตลอดระยะเวลา 21 ปี
ใน 10 โรงเรอื น และแนะน�ำการปอ้ งกนั ทั้งโรคคน และโรค ทผี่ า่ นมา มซี พี เี อฟคอยสนบั สนนุ ในทกุ ๆ ดา้ น เพอ่ื ใหม้ อี าชพี
สัตว์อยู่ตลอด โดยเฉพาะในช่วงโควิด-19 เราป้องกันเร่ือง ใหม้ ่นั คง มรี ายไดท้ ่พี ออยไู่ ด้ มอี ยู่มีกนิ ไมเ่ ดือนร้อน ในช่วง
ความปลอดภัยในระดับสูงสุด พร้อมติดตามสถานการณ์ โควิดก็ยังท�ำอาชีพได้ต่อเน่ืองไม่ได้รับผลกระทบ เจ้าหน้าที่
อย่างใกล้ชิด ของบริษัทยังคงให้การดูแลและติดตามการเลี้ยง ให้ได้
ผลผลิตคุณภาพ และเน้นย�้ำเรื่องความปลอดภัยในอาหาร
เพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์ท่ีมีคุณภาพส่งมอบให้กับลูกค้า ขณะ
เดยี วกันนาลอนยังได้แบ่งปนั ให้กับชาวชุมชน โดยบริจาคไข่
ไก่ที่ขอการสนบั สนนุ จากบริษัท สนับสนุน อบต. และสถานี
อนามัย ซึง่ ซพี ีเอฟก็ยนิ ดีชว่ ยในทุกๆ ครั้ง
ภาพความส�ำเร็จของเกษตรกรคอนแทรคฟาร์มของซี
พเี อฟ มอี าชพี และรายไดท้ ี่มั่นคง ย่งั ยนื เดนิ หน้าอาชีพตอ่
ไดใ้ นในสถานการณว์ กิ ฤต ยง่ิ ไปกว่าน้นั เปน็ การสรา้ งหลัก
ประกันความปลอดภยั ด้านอาหาร ซงึ่ บรษิ ัทฯและเกษตรกร
ให้ความส�ำคัญเป็นอย่างยิ่ง เพื่อส่งมอบอาหารท่ีมีคุณภาพ
สะอาด และปลอดภัยสผู่ บู้ รโิ ภค

74 ประชาสมั พนั ธ์ สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th

โรคบูลเซลโลซิส (Brucellosis)
กองบรรณาธกิ าร
โรคบรูเซลโลซิส หรือที่เกษตรกรนิยมเรียกว่า “โรคแท้ง”
“โรคแทง้ ติดตดิ ตอ่ ” เป็นโรคติดต่อเร้อื รงั ที่ส�ำคัญของสตั วเ์ ลย้ี งลกู ดว้ ย
นม เชน่ โค กระบอื สกุ ร แพะ มา้ สนุ ขั เปน็ ตน้ และตดิ ตอ่ สคู่ นได้ ลกั ษณะ
ทคี่ วรสงั เกตของโรคน้ี คอื สตั วจ์ ะแทง้ ลกู ในชว่ งทา้ ยของการตง้ั ทอ้ ง และ
อตั ราการผสมตดิ ในฝงู จะตำ่�

สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th ประชาสมั พันธ์ 75

76 ประชาสมั พันธ์ สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th

สาเหตุและการแพรข่ องโรค ไม่ฉดี วคั ซนี ถา้ ให้ผลบวกที่ 1:100 ขึ้นไปถอื ว่าเปน็ โรค
เกดิ จากเชอื้ แบคทเี รยี ชอ่ื  บรเู ซลลา่  (Brucela spp.) 3. วิธคี อมพลีเมนต์ ฟกิ เซชน่ั เทสต์ Complement
พบมกี ารแพรร่ ะบาดในทกุ ประเทศของโลก โดยเฉพาะโคนม fixation test) เป็นวิธีการตรวจเพื่อยืนยันผลอีกข้ันหนึ่ง
ยังมีความส�ำคัญในด้านสุขภาพอนามัยของมนุษย์ด้วย ส�ำหรับในโคทเ่ี ป็นโรคเรอ้ื รัง
เน่ืองจากโรคน้ีสามารถติดต่อถึงคนได้เรียกว่า อันดูแลนท์ 4. วิธีอีไลซา่ (ELISA)
ฟีเวอร์ (Undulant fever)
พบวา่ โคทกุ อายสุ ามารถตดิ เชอื้ นไ้ี ดแ้ ตใ่ นโคสาวแมโ่ ค การเก็บตัวอย่าง
โคตั้งท้องและโคเพศผู้ที่โตเต็มวัย สามารถติดเชื้อนี้ได้ง่าย ตัวอย่างท่ีเก็บส่งห้องปฏิบัติการเพื่อเพาะแยกเชื้อคือ
กว่าลกู โค โคส่วนมากจะตดิ เชอื้ โดยการกนิ อาหาร นำ้� ที่มี สงิ่ ทถ่ี กู ขบั ออกมาจากการแทง้ ลกู เชน่ รก ลกู โคทแี่ ทง้ นำ้� นม
เชอื้ ปะปน ซง่ึ เชอ้ื น้จี ะออกมากับนำ�้ ปสั สาวะ นำ้� นม น้�ำครำ่� เลือด (ในระยะทีม่ เี ช้ืออยู่ในกระแสเลอื ด) ตัวอย่างทีเ่ หมาะ
ของโคทเี่ ปน็ โรค หรอื อาจตดิ เชอื้ ไดโ้ ดยการสมั ผสั โดยตรงเชอ้ื สมส�ำหรับเพาะแยกเช้อื แตกต่างกนั ตามชนดิ สัตว์ เทคนคิ
เขา้ ทางผิวหนงั เยอื่ ชุ่ม โดยการหายใจ การผสมพันธุ์โดยวธิ ี ในการเก็บตวั อย่างตอ้ งท�ำโดยไมใ่ หม้ ีการปนเปอ้ื น
ธรรมชาติ แต่เกิดขึน้ ไดน้ ้อยมาก และใสใ่ นภาชนะหรอื ถงุ พลาสตกิ ทสี่ ะอาด ปดิ ใหแ้ นน่
พร้อมระบุชื่อสัตว์หรือเลขประจ�ำตัวสัตว์ และรายละเอียด
อาการ ต่างๆ ให้ชดั เจน ไม่ลอกหลดุ แล้วน�ำไปแชเ่ ยน็ หรือแช่แข็ง
แมโ่ คจะแทง้ ลกู ในระยะตั้งทอ้ งได้ 5-8 เดือน จะมีรก ในกรณีที่ไม่เพาะเช้ือภายใน 24 ชั่วโมง
ค้างและมดลูกอกั เสบตามมาเสมอ การแท้งมกั จะเกดิ ขึน้ ใน
การตงั้ ทอ้ งแรกเทา่ นั้น หลังจากน้ันอาจไมแ่ ทง้ แตจ่ ะเป็นตวั การส่งตวั อย่าง
อมโรคแพร่ไปยังโคตัวอื่นๆ ได้ หรอื ลูกโคท่คี ลอดออกมาจะ ตัวอยา่ งเนือ้ เยื่อแช่เยน็ ในกล่องโฟมหรือกระตกิ และ
ออ่ นแอไมแ่ ขง็ แรงหรอื อาจเปน็ หมนั การผสมตดิ ในฝงู ตำ่� โค นำ� สง่ หอ้ งปฏบิ ตั กิ าร ตวั อยา่ งเนอ้ื เยอ่ื ทยี่ งั ไมไ่ ดเ้ พาะแยกเชอื้
เพศผลู้ ูกอณั ฑะจะบวมโตข้างใดขา้ งหน่ึงและเปน็ หมัน อาจ หรือต้องการเก็บไว้เพ่ือการศึกษาวิจัย ให้เก็บไว้ท่ี -20 oC
พบข้ออักเสบรว่ มดว้ ย หรอื ตำ่� กวา่ นี้ สามารถเกบ็ ไว้ไดน้ านถึง 18เดอื น
ในคนจะมีอาการหนาวสนั่ ไขข้ ้ึนๆ ลงๆ มเี หงื่อออก
มากในเวลากลางคนื จะปวดเม่ือยตามข้อและตามกลา้ มเนือ้ น�ำ้ นม
อ่อนเพลีย เบอื่ อาหาร ตัวเหลืองซดี ทำ� ความสะอาดเตา้ นมดว้ ยแอลกอฮอล์70% รดี นำ�้ นม
ทง้ิ ในช่วงแรกและเกบ็ นำ�้ นม 10 - 20 มลิ ลลิ ิตร จากแตล่ ะ
การตรวจวนิ จิ ฉัยการตรวจทางซรี ่มั วทิ ยา เต้าใส่หลอดหรือขวดที่สะอาด ระมัดระวังการปนเปื้อนใน
เจาะเลอื ดโคตวั ละประมาณ 5 ซีซี แยกเก็บนำ้� เหลือง นำ�้ นมและจากมอื ของผรู้ ดี นม
(ซีรั่ม) ถ้าไม่สามารถส่งได้ภายในวันน้ันจะต้องเก็บซีร่ัมแช่
แข็งไว้ ซีร่ัมควรส่งไม่น้อยกว่าตวั ละ 1 ซี.ซี. การตรวจทางซี Vaginal swabs
รม่ั วทิ ยาในหอ้ งปฏบิ ัตกิ ารมี 4 วธิ ีคอื การทำ� vaginalswab ใหด้ ำ� เนนิ การภายใน6 สปั ดาห์
1. การตรวจด้วยวธิ ี โรส เบงกอล เทสต์ (Rose Ben- หลงั แทง้ หรอื หลงั คลอด ควรใช้ guarded sterile swab เพอ่ื
gal test) โดยใชซ้ ีรมั่ 1 หยด และนำ้� ยาตรวจ 1 หยด คนให้ ปอ้ งกนั การตดิ โรค แล้วน�ำ swab ที่ไดใ้ ส่ในหลอดทสี่ ะอาด
เข้ากัน ถา้ มตี ะกอนเกดิ ขึน้ ถือว่าเป็นโรค รบี นำ� สง่ หอ้ งปฏบิ ัติการโดยเร็ว หรืออาจจะน�ำ swab ใสล่ ง
2. ตรวจดว้ ยวธิ ที วิ แอกกลตู ิเนช่ัน เทสต์ (Tube Ag- ในหลอดท่ีมี transport medium ก่อนส่งห้องปฏิบัติการ
glutination test) โคที่ฉีดวัคซีนหลังจากฉีดวัคซีนแล้ว 10 Fetal membranes
เดือน ถา้ ใหผ้ ลบวกตงั้ แต่ 1:200 ให้ถอื วา่ เป็นโรค ส่วนโคท่ี

สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th ประชาสมั พันธ์ 77

78 ประชาสมั พันธ์ สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th

ตรวจดู fetal membranes และเกบ็ cotyledon ที่ ห้องปฏิบัติการไม่ทันในวันท่ีเห็นอาการ ควรจะเก็บเน้ือเย่ือ
ลักษณะผดิ ปกติ 1 - 2 อัน ใสใ่ นภาชนะทสี่ ะอาดนำ� ส่งหอ้ ง ตา่ งๆ เหลา่ นโี้ ดยการแชแ่ ขง็ แลว้ จงึ นำ� สง่ ตรวจการเพาะแยก
ปฏบิ ัตกิ ารเพือ่ เพาะแยกเชอ้ื แบคทเี รีย เชื้อแบคทีเรียเป็นวิธีเดียวท่ีเป็นการยืนยันการชันสูตรโรคบรู
เซลโลซสิ การเพาะแยกเชื้อตอ้ งปฏิบตั ิใน biological safety
ลูกโคแทง้ (aborted fetus) cabinet และสวมเส้อื กาวนใ์ นขณะปฏบิ ตั ิงาน
ตัวอย่าง stomach contents เก็บโดยใช้ไซรงิ คแ์ ละ เชอื้ Brucelae ทอี่ ยูใ่ นอวัยวะเน้อื เยื่อและสารคัดหลั่ง
เขม็ เบอร์ 18 หรือ pasteur pipette ท่ีสะอาด เจาะกระเพาะ น้นั มกั จะมีปริมาณนอ้ ย ดังน้ันในการเพาะแยกเชื้อควรจะ
และดูดส่วนทเี่ ปน็ ของเหลว 10 - 20 มิลลลิ ิตร ใสใ่ นหลอดท่ี inoculate บนอาหารเลี้ยงเชอ้ื selective solid medium 1
สะอาด ปอดจากท้งั 2 ข้าง และมา้ ม เก็บโดยใชก้ รรไกรตดั เพลท และอาหารเลยี้ งเชอื้ biphasic 2 ขวด ซงึ่ มกั จะพบเชอ้ื
ชิ้นส่วนของอวัยวะต่างๆ ใส่ภาชนะท่ีสะอาด ในการเก็บ บรูเซลลาบนอาหารเลี้ยงเช้ือในเพลทก่อนในอาหารเล้ียงเช้ือ
ตวั อยา่ งนน้ั อปุ กรณท์ ี่ใช้ตอ้ งแยกไม่ปนกนั biphasic การ inoculate ตัวอย่างบนอาหารเลี้ยงเชื้อใน
เพลท ใช้ swab หรือแท่งแกว้ สามเหลีย่ ม
ซากสตั ว์ (animal carcasses) ส่วนในอาหารเลี้ยงเชือ้ biphasic จ�ำนวน 2 ขวด ใช้
เชื้อ Brucela มกั จะแยกได้จากตัวอย่างเนอ้ื เยอื่ ของ pipette ทส่ี ะอาด inoculate ขวดละ 1 มลิ ลลิ ิตร และ 2
reticulo-endothelial system ของเหลวจากมดลูกของโคท่ี มลิ ลลิ ติ ร ตวั อยา่ งทเี่ หลอื จากการเพาะแยกเชอื้ ใหเ้ กบ็ แชแ่ ขง็
ต้ังท้องหรือหลังคลอดลูก เต้านม และสารคัดหล่ัง หรือ เพอื่ จะน�ำมาท�ำซ้�ำในกรณที ่มี ีการปนเป้อื น
อวัยวะ/ท่อในระบบสืบพันธุ์ของเพศผู้ ในโคเพศเมียท่ีเจริญ
เติบโตเต็มวัย พบว่าประมาณ 90% ของโคที่เป็นโรคนั้น การรักษา
สามารถแยกเชื้อ บรูเซลลาได้จากต่อมน้�ำเหลืองที่เต้านม ไมแ่ นะนำ� ให้รกั ษาเน่อื งจากไมใ่ ห้ผลดีเท่าทีค่ วร
(mammary lymph nodes)
ซึ่งหากรวมถึงการเพาะเช้ือจากต่อม น้�ำเหลืองอื่นๆ การควบคมุ และปอ้ งกนั
เชน่ mandibular, medial iliac lymph nodes และ uterine 1. ควรตรวจโรคทกุ ๆ 6 เดือน ในฝงู โคทยี่ งั ไม่ปลอด
caruncles จะทำ� ใหเ้ พมิ่ ประสทิ ธภิ าพการเพาะแยกเชอ้ื ไดถ้ งึ โรคและทกุ ปใี นฝงู โคที่ปลอดโรค
100% ในโคสาวควรจะเกบ็ ตวั อยา่ งและเพาะแยกเชอ้ื จากตอ่ ม 2. สตั วท์ ีต่ รวจพบวา่ เป็นโรคควรจะแยกออกจากฝงู
น้�ำเหลืองอื่นๆ เพม่ิ อกี คอื medial retropharyngeal, pa- 3. คอกสตั วป์ ว่ ยดว้ ยโรคน้ี ตอ้ งใชน้ ำ้� ยาฆา่ เชอ้ื ทำ� ความ
rotid, superficial cervical (prescapsular), mesenteric สะอาด แล้วท้ิงร้างไว้อยา่ งน้อย 1 เดอื น กอ่ นนำ� สัตวใ์ หม่เขา้
lymph nodes และม้าม เพ่อื จะทำ� ใหไ้ ด้รับผลท่ถี กู ต้องยง่ิ คอก
ขึน้ 4. ท�ำลายลูกท่แี ท้ง รก น�้ำครำ่� โดยการฝงั หรอื เผา
สว่ นในโคเพศผเู้ กบ็ อัณฑะ, prostate, epididymes, แล้วท�ำความสะอาดพน้ื ท่นี ้นั ด้วยน�้ำยาฆา่ เชอื้
seminal vesicles และต่อมนำ้� เหลืองอืน่ ๆ อุปกรณเ์ ครื่องมอื 5. กำ� จัด นก หนู แมลง สนุ ขั แมว และสัตว์เล้ียงอ่นื
ทใี่ ชใ้ นการเกบ็ ตัวอย่างในแต่ละชนดิ ต้องแยกชดุ และสะอาด ซ่งึ เปน็ ตัวแพร่โรคออกไป
ตัวอย่างเนือ้ เยื่อเกบ็ ใส่ภาชนะท่ีสะอาดและแยกภาชนะ 6. สัตว์ทน่ี �ำมาเล้ียงใหม่ ตอ้ งปลอดจากโรคน้ีกอ่ นน�ำ
เข้าคอก
การตรวจเพาะหาเช้ือแบคทีเรยี 7. โคพ่อพันธุ์ทใ่ี ชต้ อ้ งไม่เป็นโรคนี้
กรณีที่สัตว์แท้งลกู ควรเก็บลูกทแ่ี ทง้ รวมท้งั รก น้�ำนม 8. ควรฉีดวัคซีนป้องกนั โรคนใ้ี นโค กระบือ เพศเมยี
หรือถ้าโคคลอดปกติก็ควรจะเก็บส่วนรก ส่งตรวจทางห้อง อายุ 3 - 8 เดอื น ซ่ึงจะท�ำใหม้ ภี ูมคิ ุ้มกนั โรคได้นานถึง 6 ปี
ปฏิบัติการโดยน�ำรกและช้ินส่วนอ่ืนแช่น้�ำแข็ง หรือหากส่ง

สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th ประชาสมั พันธ์ 79

การเฝา้ ระวงั และควบคมุ

โรคระบาดสตั ว์ทพี่ บบอ่ ยในฤดหู นาว

กองบรรณาธิการ

เน่ืองจากในปัจจุบัน สภาพภูมิอากาศในประเทศไทยมีความ

แปรปรวน ฝนตกหนัก อุณหภูมิเริ่มลดลง ในหลายพื้นท่ี ซง่ึ สภาพอากาศ
ดงั กลา่ วสง่ ผลใหส้ ตั วต์ า่ งๆ เชน่ โค กระบอื แพะ แกะ สกุ ร เกดิ ความเครยี ด
และมีผลตอ่ ระดับภูมิค้มุ กัน ท�ำให้รา่ งกายสตั วอ์ อ่ นแอ โดยเฉพาะสัตว์ท่ี
ตอ้ งเดินทาง หรือเคลื่อนยา้ ยจากท่ีหนึ่งไปยงั อกี ที่หนง่ึ สตั ว์ที่ไม่แขง็ แรง
จะไมม่ ภี มู ติ า้ นทานตอ่ โรคตา่ งๆ ทำ� ใหต้ ดิ เชอ้ื โรคไดง้ า่ ย และยงั เปน็ ตวั การ
ส�ำคัญท่ที �ำให้โรคระบาดตา่ งๆ แพรก่ ระจายไปยังพ้ืนท่อี ืน่ ไดอ้ ีกด้วย

ซงึ่ การเฝ้าระวังและควบคุมโรคระบาดสัตวน์ ้ัน จำ� แนกเปน็ การเฝา้ ระวังและควบคุมโรคในสัตวใ์ หญ่ และสัตว์ปีก โดย
อนั ดบั แรกจะขอกล่าวถึงในสัตว์ใหญ่ว่า โรคระบาดสัตวท์ ่ีอาจจะพบได้ในชว่ งนี้ ไดแ้ ก่ โรคปากและเทา้ เปือ่ ย (FMD) โรคเฮ
โมเรยกิ เซฟติกซีเมีย หรอื โรคคอบวม และโรคพี อาร์ อาร์ เอส หรือ โรคเพริ ์ส ดงั นน้ั จึงขอใหเ้ กษตรกรทำ� ความรจู้ ักกบั โรค
ระบาดทไี่ ด้กลา่ วไว้ในข้างตน้ ดังน้ี
โรคปากและเทา้ เป่อื ย
เป็นโรคระบาดท่ีส�ำคัญที่สุดโรคหน่ึงของ โค กระบือ
แพะ แกะ สุกร ซ่ึงสร้างความเสียหายต่อเศรษฐกิจของ
ประเทศอยา่ งมาก เนื่องจากตดิ ตอ่ ได้เรว็ และควบคมุ ใหส้ งบ
ลงได้ยาก โรคนี้ไม่ท�ำให้สัตว์ถึงตาย แต่สุขภาพทรุด-โทรม
ผลผลติ ลดลง มสี าเหตุ เกดิ จาการตดิ เชอื้ ไวรสั สามารถตดิ ตอ่
ได้จากการกินอาหารหรือนำ้� ทม่ี ีเชือ้ โรคปนเปือ้ นอยู่ หรือการ
หายใจเอาเช้ือที่ปะปนอยู่ในอากาศเข้าไป นอกจากน้ีการ
เคล่ือนย้ายสัตว์หรือซากสัตว์ที่เป็นโรคจะท�ำให้เช้ือแพร่
กระจายได้อย่างรวดเร็ว รวมถงึ ติดต่อผา่ นทางยานพาหนะ คน เสือ้ ผา้ อปุ กรณเ์ ลี้ยงสตั วต์ ่างๆ ด้วย เมอ่ื สตั วไ์ ด้รบั เชื้อโรค
นแี้ ลว้ จะมอี าการนำ้� ลายไหล เกดิ เมด็ ตมุ่ ทเ่ี ยอ่ื เมอื กตา่ งๆ เชน่ บรเิ วณปาก จมกู กบี ทำ� ใหส้ ตั วเ์ กดิ ความเจบ็ ปวด กนิ อาหาร
ไมไ่ ด้ เดนิ กระเผลก กบี หลดุ ซูบผอม โตชา้ แท้งลกู ผสมไมต่ ิด สว่ นการรกั ษานัน้ ท�ำได้โดยใสย่ ารกั ษาแผลทปี่ ากและเทา้
ร่วมกบั การฉีดยาปฏิชวี นะจะทำ� ใหส้ ัตว์หายป่วยเร็วข้ึน เกษตรกรสามารถป้องกนั ไดโ้ ดยการฉีดวคั ซนี โรคปากและเท้าเปื่อย
ในโค กระบอื แพะ แกะ สกุ ร ทกุ ๆ 6 เดือน

80 ประชาสัมพนั ธ์ สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th

โรคเฮโมรายกิ เซพติกซีเมยี หรอื โรคคอบวม
เป็นโรคระบาดรุนแรงในกระบือ แต่จะมีความรุนแรง
นอ้ ยลงในสตั ว์อื่นๆ เช่น โค แพะ แกะ ม้า อฐู กวาง และ
ช้าง เป็นต้น มีสาเหตุ เกดิ จากการติดเชื้อแบคทีเรยี โดยเชือ้
ชนดิ น้ีสามารถอยู่ในระบบทางเดนิ หายใจสัตวป์ กติได้ โดยท่ี
สตั วไ์ มแ่ สดงอาการปว่ ย แตเ่ มอ่ื สตั ว์อยใู่ นภาวะเครยี ด สัตว์
จะแสดงอาการปว่ ย และขับเชอ้ื ออกสสู่ ่งิ แวดลอ้ ม ปนเป้ือน
อาหารและนำ�้ เช้อื แบคทีเรยี ชนดิ น้สี ามารถมชี วี ติ อยู่ในดนิ ที่
ช้นื แฉะ หรือในนำ้� ไดน้ านหลายชวั่ โมง ถงึ หลายวนั ติดตอ่ ได้จากการกินอาหารหรือน�้ำท่ีมเี ช้ือปนเป้ือนอยู่ และขบั เชื้อออก
มากบั สงิ่ ขับถา่ ยต่างๆ เช่น น้�ำมูก นำ�้ ลาย อุจจาระ การระบาดของโรคจะเกิดได้ง่ายในสภาวะทสี่ ตั ว์เกดิ ความเครยี ด เช่น
ช่วงอากาศเปล่ียนแปลง ขาดสารอาหาร การจดั การการเล้ียงที่ไมด่ ี หรือการเคลอ่ื นยา้ ยสตั ว์ เมื่อสัตวไ์ ดร้ บั เชอื้ จะมีอาการ
ดงั นี้ ลกั ษณะส�ำคัญของโรค สตั วจ์ ะหายใจหอบลกึ มเี สียงดัง ยืดคอไปข้างหน้า คอ หรอื หนา้ บวม แขง็ อตั ราการป่วยและ
อัตราการตายสงู สตั ว์อาจตายทนั ทีก่อนแสดงอาการใหเ้ ห็น หรือถา้ ปว่ ยเร้ือรงั จะแสดงอาการนาน อาการแบบเฉียบพลนั
ไดแ้ ก่ มไี ขส้ งู น้�ำลายไหลฟูมปาก หยุดกนิ อาหาร ซึม หายใจถี่ ระยะแรกทอ้ งผูก ตอ่ มาท้องรว่ ง อาจมีเลอื ดปนออกมากบั
อจุ จาระ สตั วจ์ ะตายภายใน 2-3 วนั สว่ นอาการแบบเรื้อรัง สตั วป์ ่วยจะมีชีวติ ได้นานประมาณ 3-4 เดอื น สุขภาพทรดุ โทรม
มโี รคแทรกซ้อน ส่วนการป้องกนั น้นั ทำ� ได้โดยการฉีดวัคซนี ใหส้ ัตว์ท่ีอายุตัง้ แต่ 4 เดือนขึน้ ไป และฉีดซ้�ำทกุ ปี ปีละ 1 ครั้ง
และดูแลดา้ นการจัดการและสขุ าภิบาลให้ดี
โรคพี อาร์ อาร์ เอส หรือ โรค เพริ ์ส
เปน็ โรคท่ีทำ� ใหเ้ กดิ กลุ่มอาการทางระบบสบื พันธ์ุ และ
ระบบทางเดินหายใจของสุกร ก่อให้เกิดความเสียหายในแก่
สุกรแม่พันธุ์ สุกรอนุบาล และสุกรขุน แม่สุกรผสมติดยาก
เกิดการแท้งในช่วงท้ายของการต้ังท้อง การตายแรกคลอด
เป็นมัมม่ี และท�ำให้ลูกสุกรเกิดใหม่อ่อนแอ อัตราการเข้า
คลอดต�่ำ มีปัญหาเก่ียวกับระบบทางเดินหายใจ อัตราการ
ตายสูงในลูกสุกรดูดนมและหย่านม แม่สุกรกลับสัดช้าลง
อยา่ งไรกต็ ามในสกุ รบางฝงู อาจไมแ่ สดงอาการปว่ ย มสี าเหตุ
เกิดจากการตดิ เชอื้ ไวรัส สามารถติดต่อได้ โดยการกนิ หรือสมั ผสั สกุ รป่วยโดยตรง ทางผสมพนั ธ์ุ และทสี่ �ำคัญ คือเชื้อจะ
ปนเปือ้ น กบั รถขนสุกรหรือซากสุกรได้ เน่ืองจากเช้อื ไวรัสนี้จะถูกขับทางนำ�้ มูก อจุ จาระและน�้ำเชอ้ื ของสกุ รท่ตี ิดเชื้อ สุกรท่ี
ได้รับเชอื้ จะมอี าการ ดังนี้ สุกรหย่านมแสดงอาการป่วยในระบบทางเดินหายใจ และแม่สุกรแสดงอาการทางระบบสบื พันธ์ุ
เช่น แท้งลกู และตายแรกคลอด เป็นตน้ นอกจากนสี้ ุกรจะแสดงอาการป่วย มไี ข้ นอนสมุ กนั ตัวแดง ไมก่ ินอาหาร ส่วน
การป้องกัน คือ การจดั การฟาร์มและสุขาภบิ าลทีด่ ี และไมใ่ ชว้ คั ซนี ป้องกันโรคจากแหลง่ ผลิตท่ไี มม่ ีการรบั รองมาตรฐาน
เช่นวัคซีนจากประเทศจีน เน่ืองจากอาจมีเชื้อไวรัสปนเปื้อนอยู่และก่อให้เกิดโรคระบาดภายหลังฉีดวัคซีนซึ่งจะก่อให้เกิด
ความสญู เสียต่อเกษตรกรอยา่ งรนุ แรงได้

สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th ประชาสัมพันธ์ 81

  ดังนั้นเกษตรกรจึงควรให้ความส�ำคัญกับการดูแล และภูมิคุ้มกันโรคลดลง ท�ำให้มีความเสี่ยงต่อการเกิดโรค
ปศสุ ตั วข์ องตนใหม้ สี ขุ ภาพสมบรู ณ์ แขง็ แรง โดยตอ้ งดแู ลใน ระบาดในสตั วป์ ีกขึ้นได้ ซงึ่ ไดแ้ ก่ โรคไขห้ วดั นก นวิ คาสเซลิ
เรื่องการจัดการโรงเรือน หรือคอกสตั ว์ทด่ี ี มหี ลังคาป้องกัน และอหิวาต์สัตว์ปีก โดยเฉพาะโรคไข้หวัดนกท่ีถึงแม้ว่า
ฝน ลม ละอองฝนได้เป็นอย่างดี มีการจดั เตรยี มนำ้� อาหาร ประเทศไทยจะไม่พบโรคนมี้ านานกว่า 3 ปแี ลว้ ก็ตาม แต่ยัง
ยา และเวชภณั ฑใ์ หพ้ รอ้ ม เพอื่ เสรมิ สรา้ งสขุ ภาพสตั วใ์ หแ้ ขง็ คงมคี วามเสยี่ งทโ่ี รคนอี้ าจกลบั มาแพรร่ ะบาดในประเทศไทย
แรง และที่ส�ำคัญต้องพ่นยาฆ่าเชื้อทุกครั้งเข้าและออกจาก ได้อีก เน่ืองจากสภาพภูมิอากาศท่ีแปรปรวน มีการอพยพ
บริเวณฟาร์ม และเข้มงวดเร่ืองคนงานในเล้าคลอด ห้าม ของนกอพยพจากซกี โลกเหนอื การระบาดของโรคไขห้ วดั นก
ปะปนกับสว่ นอ่นื รวมทั้งเขม้ งวดเรอ่ื งการฆา่ เช้อื กอ่ นเข้าโรง ในประเทศตา่ งๆ ทำ� ใหต้ อ้ งเฝา้ ระวงั โรคอยา่ งเขม้ งวดมากยง่ิ
เรอื น เลอื กซอ้ื สตั วท์ ม่ี าจากแหลง่ ทเ่ี ชอ่ื ถอื ได้ ควรกกั สตั วก์ อ่ น ขน้ึ
นำ� เขา้ รวมฝงู หมั่นสังเกตอาการสัตว์เลยี้ งของตน หรือใกล้ เกษตรกรควรเตรียมตัวรับมือและหาทางป้องกัน
เคยี ง หากพบเหน็ สตั ว์ป่วยหรือตายโดยไมท่ ราบสาเหตุ ต้อง อย่างไรได้บา้ งน้ัน มีแนวทางปฏบิ ตั อิ ยู่ 3 ประการด้วยกันคือ
รีบแจ้งปศุสัตว์อ�ำเภอทันที เพื่อตรวจสอบโดยเร็ว และลด ประการแรก ส่งเสริมให้เกษตรกรจัดท�ำเล้าหรือโรงเรือน
ความเสียหายจากโรคระบาด ท้งั น้ี กรมปศสุ ตั ว์ไดส้ ง่ั กำ� ชบั ส�ำหรับสตั ว์ปีกทีม่ ีรั้วปดิ มิดชดิ ป้องกันลม ฝน นกธรรมชาติ
ให้เจ้าหน้าท่ีกรมปศุสัตว์ท่ัวประเทศให้ความช่วยเหลือ สตั วพ์ าหะ เพอ่ื ปอ้ งกนั การเกดิ โรคระบาด ประการทสี่ อง คอื
เกษตรกรผ้เู ลยี้ งสตั ว์ ให้ค�ำแนะน�ำดแู ลดา้ นสุขภาพสตั ว์ พน่ ท�ำวคั ซีนป้องกนั โรคที่ส�ำคญั ในสัตวป์ ีกที่แขง็ แรง เชน่ วคั ซนี
น�ำ้ ยาฆา่ เชื้อโรคในพื้นท่ีเส่ยี งต่อการเกิดโรคระบาด ควบคุม ปอ้ งกันโรคนวิ คาสเซิล และหลอดลมอกั เสบ อหวิ าตส์ ัตว์ปีก
การเคลอ่ื นยา้ ยสตั วข์ า้ มเขตจงั หวดั และเฝา้ ระวงั การเกดิ โรค ฝดี าษ เป็นต้น ส่วนประการสุดทา้ ย คอื หากพบสัตวป์ ีกปว่ ย
ระบาดสตั ว์อยา่ งเข้มงวด ตายผิดปกติให้รีบแจ้งเจ้าหน้าท่ีปศุสัตว์ในพื้นท่ีเพ่ือจะได้
ส่วนโรคระบาดในสัตว์ปีกท่ีเกษตรกรควรเฝ้าระวังใน เขา้ ไปทำ� การควบคมุ ป้องกนั โรคได้อย่างทนั ทว่ งที
ชว่ งฤดหู นาวนนั้ เนอ่ื งจากในปจั จบุ นั ประเทศไทยกำ� ลงั เขา้ สู่
ชว่ งฤดหู นาวและมีฝนตกในบางพ้นื ที่ จากสภาพอากาศท่มี ี ขอขอบคุณข้อมูลดๆี จาก
การเปลี่ยนแปลงท�ำให้สัตว์ปีกเกิดความเครียด อ่อนแอลง สำ� นกั ควบคมุ ปอ้ งกนั และบำ� บดั โรคสตั ว ์            

82 ประชาสัมพันธ์ สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th









ไรธ่ ารธรรม กับเกษตรผสมผสาน

ด้วยเกษตรทฤษฎีใหม่ แบบพง่ึ พาตนเองและย่ังยนื
กองบรรณาธกิ าร

ในการทำ� การเกษตรไมว่ ่าจะปลกู พืช ปศสุ ตั ว์ หรอื ประมง ตา่ งกม็ ี

ปญั หาหรอื อปุ สรรคทแี่ ตกตา่ งกนั ไป ซงึ่ การทำ� การเกษตรเพยี งอยา่ งเดยี ว
หากเจอปญั หาบางอย่างเขา้ ไปอาจท�ำให้ได้รบั ผลกระทบอย่างหนัก จะดี
กว่าหรือไม่หากเราเลือกท�ำเกษตรแบบผสมผสาน เพื่อให้มีรายได้จาก
หลายชอ่ งทาง ชว่ ยกระจายความเสย่ี งจากการทำ� เกษตรเพยี งอยา่ งเดยี ว

สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th สารพดั สัตวป์ กี 87

88 สารพัดสตั ว์ปกี สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th

นติ ยสารสตั วบ์ กฉบบั นจ้ี ะพาไปรจู้ กั กบั คณุ ธนกญั พชั ร สารพดั สัตวป์ กี 89
ท้ิงโคตร หรือ คุณจูน เจ้าของ “ไร่ธารธรรม” ที่มีการท�ำ
เกษตรผสมผสาน ทง้ั ปลกู พชื เลย้ี งเปด็ ไข่ และเลย้ี งปลา ดว้ ย
เกษตรทฤษฎใี หม่ แบบพึ่งพาตวั เองและย่ังยนื มีระบบการ
จดั การแปลง น�ำหลกั โคก หนอง นา โมเดล มาประยุกต์ใช้
เม่อื เกดิ วิกฤต หรือภัยแลง้
มีแบ่งการท�ำการเกษตร แบบต้นน�้ำ กลางน�้ำ และ
ปลายน้ำ� ตงั้ แตต่ น้ น้�ำ เกบ็ เก่ยี วผลผลติ กลางนำ้� การเพิม่
มลู คา่ สนิ คา้ ทางการเกษตร ปลายนำ�้ การทำ� การตลาดสนิ คา้
ท้ังออนไลน์ ออฟไลน์ การพัฒนาผลติ ภัณฑ์ สร้างแบรนด์
สนิ คา้ เกษตร เพิ่มคุณค่าผลผลิตทางการเกษตร
“เมือ่ เรียนจบก็อยากจะกลบั มาทำ� งานทบ่ี า้ น จึงเลือก
ทจ่ี ะปลูกพชื และเล้ียงสตั ว์ ท่ีเลือกเป็ดไข่ เพราะในพื้นทย่ี ัง
ไมค่ อ่ ยมคี นเลยี้ งทำ� ใหค้ แู่ ขง่ ทางการตลาดไมส่ งู สามารถนำ�
มาแปรรูปเป็นผลิตภณั ฑต์ า่ งๆ ได้เพ่อื ยดื อายุการเกบ็ รักษา
และเพิ่มมูลค่าสินค้าได้ นอกจากน้ีการเลี้ยงเป็ดไข่ในแต่ละ
วนั ใชเ้ วลาไมม่ าก ทำ� ใหเ้ ราเหลือเวลาทำ� อย่างอ่นื จงึ เลอื กที่
จะปลกู พชื แบบผสมผสานเพอ่ื ใหม้ รี ายไดจ้ ากหลายชอ่ งทาง”
คุณจนู เผยถึงทม่ี าของการเล้ยี งเป็ดไข่
เกษตรผสมผสานในแบบ “ไร่ธารธรรม”
บนพน้ื ท่ี200 กวา่ ไร่ ไดม้ กี ารจดั สรรเปน็ ปลกู พชื ผสม
ผสาน ปศสุ ัตว์ และประมง โดยพชื ที่ทางไร่ธารธรรมปลกู จะ
มี ลำ� ไย 200 ต้น สับประรด 150 ต้น ข้าวอนิ ทรีย์ อ้อย
สพุ รรณบรุ ี บอ่ เลย้ี งปลาประมาณ 3 ไร่ และมโี ซนรา้ นอาหาร
และโซนสำ� หรบั จดั กจิ กรรมเวริ ์คช็อปภายในไรธ่ ารธรรม จะ
มีกจิ กรรมการเก็บไขเ่ ปด็ น�ำมาแปรรปู ทำ� พซิ ซา่ โฮมเมด

สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th

90 สารพัดสตั ว์ปกี สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th

ในสว่ นของเปด็ ไขน่ น้ั จะเรม่ิ เลยี้ งเปน็ เปด็ สาวพรอ้ มไข่ จะตกใจไขล่ ด หรอื ไข่โดนนำ้� บา้ งเก็บได้ไม่นาน ตอ่ มาจึงได้
อายุ 5 เดอื น โดยได้ใหเ้ หตผุ ลทเี่ ลือกเป็ดไขอ่ ายุ 5 เดอื น มกี ารท�ำโรงเรือนเรือนใหม่ แยกเป็นโซนๆ วางแผนการดูแล
เพราะ “เพ่ือเป็นการประหยัดเวลาชว่ ง 5 เดอื นแรก และถ้า จดั การฟารม์ ให้เป็นระบบมากข้ึน เพื่อให้การจัดการง่ายขึน้
เราเอาเปด็ ทไ่ี ขแ่ ลว้ มาเลย้ี ง เราจะไมร่ วู้ า่ แตล่ ะฟารม์ ทเ่ี ราเอา และไข่เปด็ มคี ณุ ภาพดี”
เปด็ มามนั เพง่ิ ออกไขจ่ รงิ หรอื เปลา่ เปน็ การลดความเสยี่ งดว้ ย
ว่าเราได้เป็ดสาวจริงๆ จะเอามาขุนต่อ 1เดือนก่อนเป็ดจะ เรยี นร้ปู ญั หา มาพฒั นาปจั จบุ ัน
ออกไข่ เพอ่ื ใหเ้ ปด็ ไดป้ รบั สภาพตามระบบนเิ วศนข์ องฟารม์ ” โรงเรอื นทไี่ ดม้ าตรฐานในปจั จบุ นั ไดม้ าจากการเรยี นรู้
ปจั จุบันมีเปด็ ไข่อยู่ 800 ตวั ลดลงจากรนุ่ กอ่ นหน้าที่เพราะ ปัญหาทีเ่ จอในอดตี ซึ่งความเสี่ยงจากสัตว์ของเปด็ คือ สนุ ัข
มกี ารทำ� เกษตรผสมผสาน รา้ นอาหาร และแปรรปู ผลติ ภณั ฑ์ และสัตว์เลอื้ ยคลาน ตวั โรงเรือนจะมีการก่ออฐิ บล็อกขน้ึ มาร
ที่มีในฟาร์ม ส�ำหรับผลิตภัณฑ์แปรรูปท่ีไร่ธารธรรมมีได้แก่ อบนอกเพอื่ ปอ้ งกนั สตั วเ์ ลอ้ื ยคลาน และมลี กู กรงปอ้ งกนั สนุ ขั
ไขเ่ คม็ สมนุ ไพร นำ้� พรกิ ลำ� ไยอบแหง้ ไซรปั ตา่ งๆ และพซิ ซา่ สว่ นภายในตวั โรงเรอื นจะมกี ารแบง่ โซนอยา่ งเปน็ ระบบ โซน
เมื่อถามถึงปัญหาและอุปสรรคที่เจอตอนเร่ิมเล้ียง ส�ำหรับเลน่ นำ้� กนิ อาหาร กนิ นำ�้ วางไข่ และยงั มีโซนหอ้ ง
คุณจนู เผยว่า “จะมปี ัญหาและอปุ สรรคในเรอ่ื งขององค์ความรู้ แต่งตวั ส�ำหรับเป็ดพักสลดั ขนเมือ่ เล่นนำ�้ เสร็จ
เพราะในการเร่ิมเลี้ยงครั้งแรกยังไม่มีระบบ โรงเรือนที่เล้ียง นอกจากน้ีเร่ืองสภาพอากาศก็ค่อนข้างมีผลต่อการ
ไมไ่ ดม้ าตรฐาน ทำ� ใหม้ ปี ญั หาตา่ งๆ ตามมา เวลาฝนตกเปด็ เลยี้ งเปด็ โดยเฉพาะในหนา้ ฝนจะทำ� ใหอ้ ตั ราการใหไ้ ขล่ ดลง

มากมีอตั ราการใหไ้ ขแ่ ค่ 60% แตใ่ นหนา้ หนาวอตั ราการให้
ไขจ่ ะอยทู่ ่ี80-90% ในชว่ งหนา้ รอ้ น หนา้ ฝนจงึ ตอ้ งมกี ารบำ� รงุ
เป็นพิเศษเพื่อเพ่ิมภูมิคุ้มกัน และท�ำโรงเรือนให้ดีกันลมกัน
ฝน
อาหารท่ีใช้เล้ียงเป็ดน้ันจะผสมเองเพ่ือลดต้นทุน
การเล้ียง โดยจะใช้วัตถุดิบที่มีในชุมชนเป็นหลัก จะมี
ร�ำอ่อน ร�ำแก่ ปลาปน่ ดาวเรอื งตากแห้ง และแหนแดง จะให้
อาหารสองเวลา เช้า-เย็น ปริมาณที่การให้ที่เหมาะสมคือ
1.2-1.5 ขีด/ตัว แต่ต้องตามหลักโภชนาการให้มีปริมาณ
โปรตีนเหมาะสม
น�้ำหมกั จุลินทรียด์ บั กลนิ่
และมีการท�ำน�้ำหมักจุลินทรีย์ดับกล่ินผสมในอาหาร
จากวตั ถดุ บิ ในทอ้ งถนิ่ เปน็ การนำ� ราขาวจากโคนไผ่ และขา้ ว
หุงไมส่ กุ บม่ เชื้อไว้ประมาณ 7วัน แล้วน�ำมาหมักกบั น้�ำตาล
ทราย ผสมในอาหารใหเ้ ปด็ กิน เมอ่ื เป็ดกนิ จลุ ินทรียด์ ีเขา้ ไป
กจ็ ะไปทำ� ลายจลุ นิ ทรยี เ์ สยี ในเปด็ เมอ่ื เปด็ ถา่ ยออกมาจะไมม่ ี
กลน่ิ เปน็ การรกั ษาทตี่ น้ เหตุ หากพย่ เฉพาะตามโรงเรอื นเวลา
เปด็ ถา่ ยออกมากย็ ังจะมกี ลน่ิ หลงเหลืออยู่
ในส่วนของเป้าหมายในอนาคตน้ันคุณจูนได้วางแผน
ไว้ว่า จะมีการขยายธุรกิจด้านปศุสัตว์และประมงเพ่ิม ใน
พน้ื ทอ่ี กี สว่ นหนงึ่ มกี ารขดุ บอ่ เลย้ี งปลาเพอ่ื ทำ� แปรรปู ในสว่ น

สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th สารพัดสตั วป์ ีก 91

ของเป็ดไข่จะมกี ารเพ่มิ ลูกฟารม์ เพ่ือรบั ซอ้ื ไข่เป็ดแลว้ น�ำ
มาแปรรูป เป็นการสร้างอาชีพเสริมให้ชาวบ้านในพ้ืนที่
และจะมกี ารพฒั นาตวั ผลติ ภณั ฑแ์ ปรรปู ตวั ใหมเ่ รอื่ ยๆ ซง่ึ
ตอนน้ีอยู่ในช่วงการทดลองอยู่ อาจจะพร้อมจ�ำหน่าย
ภายในปหี น้า
ส�ำหรับหัวใจส�ำคัญในการท�ำธุรกิจคุณจูนได้ให้
ความเหน็ วา่ “การเอาใจใส”่ ซ่ึงทางฟาร์มไม่เนน้ ปริมาณ
จะเนน้ ทคี่ ณุ ภาพ จะไมท่ ำ� เยอะจนเกนิ ไป ทำ� ทา่ ทด่ี แู ลไหว
แต่เน้นที่คุณภาพในทุกๆ ส่วน และส�ำหรับคนที่สนใจ
อยากหนั มาท�ำการเกษตรคณุ จูนได้ให้ความเห็นวา่
“อยากใหท้ ำ� หลายๆ อยา่ งควบคกู่ นั แบบผสมผสาน
เพ่ือให้มรี ายไดจ้ ากหลายช่องทาง และเพื่อลดความเส่ยี ง
จากผลกระทบอาชีพใดอาชพี หนง่ึ อยา่ งเช่นการเลย้ี งเป็ด
มีรายได้ทุกวันแต่ก็จะมีช่วงที่เป็ดผลัดขน ช่วงสภาพ
อากาศทีม่ ีผลตอ่ การเลีย้ งท�ำให้ผลผลติ ลดลง รายได้ส่วน
นข้ี องการเล้ียงเปด็ กจ็ ะลดลง หากเรามีการท�ำการเกษตร
อยา่ งอน่ื เรากย็ งั มรี ายไดจ้ ากผลผลติ อน่ื ๆ มาจนุ เจอื ชว่ งท่ี
เปด็ ผลผลิตลดลง เปน็ การกระจายความเสย่ี ง”
ส�ำหรับท่านใดท่ีสนใจอยากเย่ียมชม เข้าร่วม
กิจกรรมของไร่ธารธรรม สามารถติดต่อสอบถามราย
ละเอยี ดเพม่ิ เตมิ ไดท้ ี่ เฟสบคุ๊ แฟนเพจ “ไรธ่ ารธรรม แหลง่
เรยี นร้เู ชิงเกษตร จงั หวัดเลย - ThanTham Farmade”
โทร. 095 586 2256
ขอขอบคุณขอ้ มลู ดๆี จาก
คุณธนกัญพัตร ทิ้งโคตร หรือ คุณจูน
ไรธ่ ารธรรม แหลง่ เรยี นร้เู ชงิ เกษตร จงั หวัดเลย

92 สารพดั สตั วป์ กี สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th

มิโมซีนในกระถนิ
กองบรรณาธกิ าร
Mimosine เปน็ สารพษิ ทพ่ี บในกระถินทุกพันธ์ุ โดยพบสารพษิ
ชนิดนี้เป็นปริมาณมากในใบอ่อน และเมล็ดกระถิน นอกจากน้ัน ยังพบ
สารพิษมิโมซีนในพืชตระกูลใกล้เคียงกับกระถิน เช่น ไมยราบพื้นเมือง
เป็นตน้

สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th ประชาสมั พันธ์ 93

94 ประชาสมั พันธ์ สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th

เปน็ พิษตอ่ สตั ว์กระเพาะเดี่ยว เชน่ ไก่ เป็ด หา่ น สกุ ร
มา้ กระต่าย และเปน็ พษิ ตอ่ สตั ว์เค้ยี วเออื้ งทุกชนิด เช่นโค
กระบือ แพะ แกะ อย่างไรก็ตามสตั วเ์ คี้ยวเอ้ืองและสตั ว์ท่มี ี
ขนาดตวั โตจะแสดงอาการแพส้ ารพษิ นอ้ ยกวา่ สตั วข์ นาดเลก็
เมื่อสัตว์กินพืชอาหารสัตว์ที่มีมิโมซีนปริมาณมาก สารมิโม
ซนี จะทำ� ใหก้ ารยอ่ ยอาหารของสตั วผ์ ดิ ปกติ สตั วม์ กั จะมตี อ่ ม
ไทรอยดโ์ ต เปน็ คอหอยพอกและอาจจะตายได้ สตั วท์ โี่ ตแลว้
หากงดอาหารทมี่ ีสารมิโมซนี สตั วจ์ ะคอ่ ยๆ หายเปน็ ปกติ
กระถนิ แตล่ ะพนั ธม์ุ ปี รมิ าณสารมโิ มซนี ไมเ่ ทา่ กนั บาง
ชนิดใช้เล้ียงสัตว์ได้โดยไม่เป็นอันตราย ข้อส�ำคัญคือต้อง อาการของสตั วม์ เี่ กดิ จากสารพษิ มโิ มซนี ในสตั วเ์ คย้ี ว
จ�ำกัดปริมาณ โดยไม่ให้สัตว์ได้รับสารพิษปริมาณมากๆ เอื้องมิโมซีนมีผลท�ำให้ประสิทธิภาพการย่อยเยื่อใยของ
ตดิ ตอ่ กนั การใชก้ ระถนิ เลยี้ งสตั วน์ นั้ ควรจำ� กดั ปรมิ าณดงั นี้ แบคทีเรียในกระเพาะรูเมนลดลงท�ำให้สัตว์เจริญเติบโตช้า
- อาหารสุกร ใชก้ ระถนิ ไมเ่ กิน 10 เปอรเ์ ซน็ ต์ ส่วนในสัตวก์ ระเพาะเดยี่ ว เชน่ มา้ สุกร เปด็ ไก่ กระตา่ ย
- อาหารสตั ว์ปีก ใชก้ ระถนิ ไมเ่ กนิ 5 เปอรเ์ ซ็นต์ จะมอี าการขนรว่ ง ทงั้ นเ้ี พราะมโิ มซนี ไปยบั ยง้ั การทำ� งานของ
- อาหารโค-กระบอื ใชก้ ระถนิ ไมเ่ กนิ 50 เปอร์เซน็ ต์ เอนไซมบ์ างตัวจงึ เปน็ สาเหตุท�ำใหข้ นรว่ ง
ข้อมูลจาก : เอกสารค�ำแนะน�ำเร่ือง สารพิษในพืช
การลดปรมิ าณสารพษิ มโิ มซนี กอ่ นนำ� มาเลย้ี ง อาหารสัตว์ หมวดความรู้ด้านอาหารสัตว์ ในเวบไซต์กรม
สตั ว์ ทำ� ได้หลายวิธีคอื ปศุสตั ว์
          1. ตากใบกระถินเป็นเวลา 1 - 3 วัน ลดปรมิ าณ
สารมโิ มซีนได้ประมาณ 40 เปอรเ์ ซน็ ต์ พิษของมิโมซนิ กับพืชอาหารสตั ว์
          2. น�ำใบกระถินไปน่งึ 1 - 3 ชว่ั โมง ลดปรมิ าณ การผลิตสัตว์ให้ได้คุณภาพท่ีดีน้ัน ปัจจัยท่ีสําคัญมี
สารมิโมซีนได้ประมาณ 30 เปอร์เซน็ ต์ หลายอย่างคือท้ังพันธุ์สัตว์ และอาหารที่ใช้เลี้ยงสัตว์ เมื่อ
          3. นำ� ใบกระถนิ ไปแช่น้�ำ 24 ช่ัวโมง ลดปรมิ าณ สตั วไ์ ดร้ บั อาหารทม่ี คี ณุ ภาพดี กจ็ ะทาํ ใหส้ ตั วม์ สี ขุ ภาพดี และ
สารมิโมซีนไดป้ ระมาณ 90 เปอร์เซ็นต์ ใหผ้ ลผลติ สงู แตถ่ า้ สตั วไ์ ดร้ บั อาหารทม่ี คี ณุ ภาพต่าํ กจ็ ะ สง่
          4. เพ่มิ ฟอสเฟตในสูตรอาหารสัตว์ ทำ� ใหพ้ ษิ ของ ผลถงึ ปญั หาด้านสขุ ภาพ ทําใหไ้ ดผ้ ลผลิตต่�ำ
มิโมซนี ลดลง และยังเป็นการเพ่ิมต้นทุนในการผลิตอีกด้วย พืช
ข้อมูลจาก : เอกสารค�ำแนะน�ำเร่ือง สารพิษในพืช อาหารสตั วบ์ างชนดิ ถงึ แมจ้ ะมคี ณุ คา่ ทางโภชนะสงู แตม่ ขี ดี
อาหารสัตว์ กลุ่มงานวิเคราะห์อาหารสัตว์ กองอาหารสัตว์ จาํ กดั ในการนาํ มาใชป้ ระโยชน์ เนอ่ื งจากพชื เหลา่ นมี้ สี ารพษิ
กรมปศุสตั ว์ ปี พ.ศ. 2538 สะสมอยู่ เช่นมี สารมโิ มซินในกระถนิ สารไนเตรท ไนไตร
พืชอาหารสัตว์ที่พบสารมิโมซีนสูง ได้แก่ กระถิน ท์ ในผกั โขม เป็นต้น(กอบแกว้ ,2535)
(Leucaena spp.) ทุกพันธุ์ ไมยราบพ้ืนเมือง (Mimosa มิโมซิน เป็นสารพิษท่ีเกิดในธรรมชาติ เป็นสารพิษ
pudica) ในกระถินจะพบมิโมซีนมากในใบและเมล็ด โดย พวกกรดอะมโิ นทอี่ ยเู่ ปน็ อสิ ระ ไมไ่ ดร้ วมอยกู่ บั คารโ์ บไฮเดรต
พบในใบอ่อนมากกว่าใบแก่ส�ำหรับสัตว์เค้ียวเอ้ืองสามารถ หรอื ไมไ่ ดร้ วมกนั เปน็ โปรตนี สงั เคราะหไ์ ดจ้ ากกรดอะมโิ นไล
ใชใ้ บกระถินได้ถึง 50 เปอร์เซนต์ ของอาหารสัตว์สกุ ร ใน ซนิ มิโมซนิ มชี ่ือทางเคมี B-(N-(3- hydroxy-4-oxopyridyl)
อาหารสตั วป์ กี ไมค่ วรเกนิ 5 เปอรเ์ ซนต์ ในอาหารสกุ รไมค่ วร amino propionic acid)
เกนิ 10 เปอรเ์ ซนต์ และอาหารโคไมค่ วรเกนิ 50 เปอรเ์ ซนต์

สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th ประชาสัมพนั ธ์ 95

มโิ มซินจะสลายตัวไปเปน็ 3,4-dihydroxyl pyridine ปัจจัยที่เก่ียวข้องกับปริมาณสารพิษ ความ
หรอื DHP กบั เซรนี หรือกรดไพรวู คิ และแอมโมเนีย มโิ มซิน รนุ แรง และอนั ตรายทจ่ี ะเกิดกับสตั ว์
จะถกู ยอ่ ยสลายได้ดว้ ยกรดเกลอื เจอื จาง พบมากในกระถนิ 1. ชนดิ ของพชื อาหารสัตว์ พบวา่ พชื อาหารสตั ว์บาง
ทกุ สายพนั ธ์ุ โดยพบสารพษิ ชนดิ นเ้ี ปน็ ปรมิ าณมากในใบและ ชนิดมีสารพิษท่ีเป็นอันตรายกับสัตว์ไม่ควรนํามาเลี้ยงสัตว์
เมลด็ ซงึ่ ใบอ่อนจะมีมโิ มซินมากกวา่ ใบแก่ นอกจากน้ี ยงั พชื อาหารสตั วช์ นดิ เดยี วกนั แตม่ ปี ระมาณสารพษิ แตกตา่ งกนั
พบสารพิษมิโมซินในพืชตระกูลใกล้เคียงกับกระถิน เช่น 2. อายุของพืชอาหารสัตว์ พบว่าพืชส่วนใหญ่จะมี
ไมยราบพืน้ เมอื ง เปน็ ตน้ ปรมิ าณสารพษิ มากในระยะต้นออ่ น หรอื ระยะทีก่ าํ ลงั เจรญิ
เตบิ โต แต่เมอ่ื โตเตม็ ทแี่ ลว้ ปรมิ าณสารพษิ จะลดลง
ความเป็นพษิ ของมโิ มซิน 3. การใหป้ ุ๋ยพชื อาหารสตั ว์ พบวา่ พชื ชนดิ เดยี วกันถ้า
มโิ มซนิ จะมผี ลทงั้ สตั วก์ ระเพาะเดยี่ วเชน่ ไก่ เปด็ สกุ ร มกี ารใชป้ ยุ๋ เพอ่ื เรง่ การเจรญิ เตบิ โตใหพ้ ชื โตเรว็ มกั มี ปรมิ าณ
ม้า กระต่าย และสัตวเ์ คีย้ วเออ้ื ง เชน่ โค กระบอื แพะ แกะ สารพษิ มากข้นึ ด้วย
สําหรับสัตว์เค้ียวเอ้ือง ภายในกระเพาะรูเมนมีแบคทีเรียที่ 4. วธิ ีการนาํ พชื อาหารสัตว์มาเล้ียง การนาํ พืชสดมา
สามารถเปลย่ี นมโิ มซนิ ใหเ้ ป็น DHP ซ่งึ เม่อื ถูกดูดซมึ เข้าสู่ เลยี้ งสตั ว์ มีความเสีย่ งตอ่ สารพิษค่อนขา้ งมาก เนื่องจากพืช
กระแสเลือดจะมีผลต่อต่อมไทรอยต์ทําให้การผลิตฮอร์โมน สดมีปริมาณสารพิษมากกว่าพืชท่ีผ่านกรรมวิธีต่างๆ เช่น
ไทรอกซนิ (Thyroxine)น้อยลง เปน็ ผลให้ต่อมไท รอยตข์ ยาย การตากแหง้ การแช่นํา้
ตัว ทําให้เกดิ โรคคอหอยพอก 5. ปริมาณที่สัตวก์ นิ ถ้าสัตวก์ นิ พืชอาหารสตั วท์ ่มี ีสาร
นอกจากน้ีในสัตว์เคี้ยวเอ้ือง มิโมซินยังส่งผลทําให้ พษิ ในปรมิ าณมากๆ จะทาํ ใหส้ ตั วไ์ ดร้ บั สารพษิ เขา้ สู่ รา่ งกาย
ประสิทธิภาพการย่อยเยื่อใยของแบคทีเรียในกระเพาะรูเมน มาก แตข่ ้นึ อยู่กับน้�ำหนกั ตวั ของสัตวด์ ้วย เชน่ ในพืชทม่ี ีสาร
ลดนอ้ ยลง ทาํ ใหส้ ตั ว์เจริญเติบโตชา้ สาํ หรับสัตวก์ ระเพาะ พิษสูงๆ ถา้ สตั ว์ทม่ี นี ้�ำหนักตวั มากกินใน ปรมิ าณน้อยๆ ก็
เดยี่ ว พบวา่ จะมีอาการ ขนรว่ ง ทัง้ นเ้ี พราะมโิ มซนิ ไปยบั ยั้ง ไมเ่ ป็นอนั ตราย แตถ่ ้าพชื บางชนิดมีปริมาณสารพิษน้อย แต่
การทํางานของเอนไซมบ์ างตัวจึงเป็นสาเหตทุ ําใหข้ นร่วง สตั วก์ นิ เขา้ ไปในปรมิ าณมากก็ อาจเป็นพษิ กบั สัตวไ์ ด้
แต่สัตว์ท่ีแสดงอาการ เป็นพิษของมิโมซินจะไม่ตาย ข้อมลู จาก : เอกสารเรือ่ งพิษของมโิ มซินกับพืชอาหาร
และหากมีการงดอาหารท่ีมีมิโมซิน อาการเป็นพิษก็จะจาง สตั ว โดย จุรรี ตั น์ เงนิ แดง และ สุพดิ า วฒั นนาวนิ
หายไปเอง แตใ่ นสัตวแ์ รกเกดิ ถ้าได้รบั สารนีม้ ากเกินไปอาจ
ตายได้ ดงั น้ันอาหารที่ใชเ้ ลย้ี งสัตว์ท่วั ๆ ไป เช่นอาหารสกุ ร
โค กระบือ แพะ แกะ หรอื ไก่ การใช้กระถนิ เป็นสว่ นผสมใน
อาหารสัตวค์ วรมีปรมิ าณทีจ่ ํากัด

96 ประชาสัมพนั ธ์ สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th

ดลรวีฟารม์

ผลิตนมแพะ เพือ่ คนรกั สุขภาพ

กองบรรณาธกิ าร

การท�ำธรุ กจิ ไม่จำ� เป็นต้องตรงกบั สายทเ่ี รียนมา เราสามารถแตก

ยอดความรตู้ อ่ ได้ อยา่ งเชน่ หนมุ่ นกั วเิ คราะหร์ ะบบโปรแกรมเมอรค์ นนี้ ที่
ไดแ้ ตกยอดความรูผ้ นั ตัวมาทำ� อาชพี ดา้ นการเกษตร คุณดลรวี ภทั รกลุ
พิมล หรอื คุณลี เจา้ ของฟารม์ แพะนม “ดลรวีฟารม์ ” ทีเ่ รม่ิ เลยี้ งแพะ
จากความชอบ ส่กู ารสรา้ งรายไดอ้ ีกช่องทางหนง่ึ

สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th แพะเศรษฐกิจ 97

98 แพะเศรษฐกิจ สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th

จุดเริม่ ตน้ ฟาร์มแพะนม ตอ้ งการผลประโยชนจ์ ากเขามากเกนิ ไป เราควรใหเ้ ขาอยกู่ บั
“ตอนเร่ิมแรกไม่ได้คิดจะเลี้ยง ตอนน้ันท�ำงานเป็น เราแล้วมีความสุข แล้วสิ่งท่ีเขาจะให้เราคือน�้ำนมท่ีมี
ฟรีแลนซ์เก่ียวกับด้านงานวิเคราะห์ระบบคอมพิวเตอร์และ คณุ ภาพ” คณุ ลีเผยถงึ แนวคดิ การดำ� เนินธรุ กจิ
โปรแกรมเมอร์ งานเริ่มเครียดและคิดว่าชีวิตต้องมีอะไร แต่ละธุรกิจไม่ได้ด�ำเนินมาง่ายๆ ย่อมมีปัญหาและ
ผอ่ นคลาย ดว้ ยพนื้ เพเดมิ ทเ่ี ปน็ คนชอบอยกู่ บั ธรรมชาติ พอดี อปุ สรรคต่างๆ ส�ำหรบั คณุ ลีปัญหาทีเ่ จอคอื เรอ่ื งของ “ความ
มีเพ่อื นบา้ นน�ำเขา้ แพะพนั ธ์ซุ าแนนจากออสเตรเลีย เราเลย รู้” เพราะตอนเริ่มเล้ียงตอนแรกๆ ยังไม่มีองค์ความรู้ พอ
ตดั สนิ ใจนำ� แพะมาเลยี้ ง” คณุ ลเี ผยถงึ ทมี่ าของการเลยี้ งแพะ แพะเร่ิมมีจ�ำนวนเพิ่มขึ้นปัญหาเร่ิมตามมา คุณลีจึงได้ไป
หลงั จากเลย้ี งไดซ้ กั พกั แพะเรมิ่ ออกลกู ออกหลาน ให้ ศกึ ษาหาความรเู้ พม่ิ เติม
ผลผลติ นำ�้ นม ตอนนน้ั กน็ ำ� มาบรโิ ภคกนั เองในครอบครวั จน “เนอื่ งจากแพะเปน็ สตั วท์ ม่ี าจากเมอื งหนาว พอมาอยู่
เรม่ิ มคี นมาตดิ ตอ่ ขอซอื้ แพะ ซอ้ื นมแพะ จนเรมิ่ กลายมาเปน็ ในเมอื งไทยทอ่ี ากาศรอ้ นชนื้ พออากาศเปลยี่ นแพะกไ็ มส่ บาย
ธรุ กจิ ซงึ่ คณุ ลไี ดเ้ ผยวา่ ตอนนน้ั ยงั ไมค่ ดิ ถงึ เรอื่ งของการสรา้ ง เราก็ไปศึกษาหาความรู้เพ่ิมเติม และดีตรงท่ีเรามีรุ่นพี่ รุ่น
รายได้หรือธุรกิจจากแพะ เพียงแต่ซ้ือมาเล้ียงเพราะความ น้องและเพื่อนๆ ที่เป็นสัตวแพทย์อยู่หลายคน เราก็ได้ไป
ชอบ ปรกึ ษามา ได้ความรมู้ าระดบั หน่งึ ด้านปรบั ปรงุ พันธ์ุ และได้
“ก็เหมือนอยา่ งทีเ่ ขาบอกว่า เรารกั อะไรแลว้ ส่ิงนน้ั จะ ไปศึกษาเพ่ิมเติมด้านเกษตรท่ีเขาจะให้ความรู้ด้านการเล้ียง
ตอบแทนเรา ก็คือธุรกิจวันนี้เหมือนสิ่งท่ีเรารัก เร่ิมท�ำจาก และเรอ่ื งปจั จยั ของนำ้� นม” คณุ ลกี ลา่ วเพมิ่ เตมิ ถงึ ความรทู้ ไ่ี ด้
ความชอบ จนมีผลผลิตและสร้างรายไดใ้ ห้กบั เรา และโชคดี ในการเลี้ยงแพะ
อยา่ งหนง่ึ ทเ่ี ราไดพ้ อ่ แมพ่ นั ธด์ุ มี า ทำ� ใหข้ ยายออกมาไดจ้ นถงึ
ทกุ วนั น”้ี สารพดั ขอ้ ดีนำ�้ นมแพะ
เม่ือธุรกิจไปได้ดี คุณลีจึงเร่ิมศึกษาเกี่ยวกับแพะนม นมแพะนบั เปน็ นมอกี ชนดิ ทอ่ี ดุ มไปดว้ ยคณุ คา่ ทางสาร
มากขึ้น ดลรวีฟาร์มด�ำเนินธุรกิจฟาร์มแพะนมมานานกว่า อาหาร โดยมปี รมิ าณโปรตนี สงู สดุ เมอื่ เทยี บกบั นมชนดิ อน่ื ๆ
17 ปี ท่ีเรม่ิ ตน้ จากแพะ 2 ตัว ปัจจุบนั ขยายมาเปน็ 73 ตวั นมแพะ 1 แก้ว ให้โปรตีน 9 กรัม ไขมันอิ่มตัว 7 กรัม
“เราเล้ียงที่ไม่ได้เน้นเชิงธุรกิจ แต่เราเล้ียงด้วยใจรัก แคลเซยี มประมาณรอ้ ยละ 35 ของปรมิ าณทต่ี อ้ งการในแตล่ ะ
ทำ� ไปเรอ่ื ยๆ เพราะถา้ เราไปเนน้ อตุ สาหกรรมมากไป สง่ิ ที่ วนั รวมพลงั งานท้ังหมด 170 แคลอรี่
เกิดข้ึนคือ สัตว์จะไม่ได้ใช้ชีวิตในวิถีของเขาเพราะเรา นอกจากน้ีคุณลียังได้เผยว่าท�ำไมนมแพะจึงเหมาะ
ส�ำหรับคนที่เป็นภูมิแพ้ “เพราะจะไปเพ่ิมประสิทธิภาพการ
ท�ำงานของเม็ดเลือดขาว กรณีที่สองคือมีกรดไขมันท่ีมี
ประโยชน์ ย่อยง่าย คือนมแพะเม่ือเราด่ืมเข้าไปจะใช้เวลา
ประมาณ 20 นาทีในการย่อย แต่นมชนิดอ่ืนจะใช้เวลา
ประมาณ 2 - 4 ชวั่ โมง”
ทง้ั นน้ี มแพะยงั มีโปรตนี CPP หรอื Casein Phospho-
peptides เปน็ โปรตนี ท่ีพบในนมแพะ มคี ณุ สมบัตพิ ิเศษคือ
เป็นโปรตีนที่มีมวลโมเลกลุ ขนาดเล็ก นุ่ม รา่ งกายสามารถ
ดูดซึมแร่ธาตุส�ำคัญได้อย่างรวดเร็ว แร่ธาตุส�ำคัญได้แก่
แคลเซยี ม แมกนเี ซียม ธาตุเหลก็ และสงั กะสี
ท่ีส�ำคัญ แพะยังมี กระบวนการสร้างน�้ำนม ท่ีมี
ลกั ษณะเชน่ เดยี วกบั นมแม่ ทม่ี ชี อ่ื เรยี กวา่ อะโพไครน์(Apo-
crine) กระบวนการสร้างน�้ำนมในรูปแบบนี้ ท�ำให้เย่ือหุ้ม

สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th แพะเศรษฐกิจ 99

100 แพะเศรษฐกิจ สมคั รสมาชิก 02-745-4552 www.mgg.co.th