PDF Modul PBD Matematik Tahun4-1

4

Nama: …………………………………………………………
Kelas: …………………………………………………………
Sekolah: ……………………………………………………..



PUSTAKA INTELEK
PT7766 Taman Mesra

18300 Gua Musang
Kelantan

Telefon: 01137451879

© Pustaka Intelek
Cetakan Pertama, 2021

Semua hak cipta terpelihara
Sebarang bahagian dalam buku ini tidak boleh diterbitkan semula,

atau dipindahkan sama ada dengan cara elektronik, mekanik
penggambaran semula, perakaman atau sebagainya
tanpa kebenaran bertulis daripada Pustaka Intelek

Dicetak oleh
FIRDAUS PRESS SDN. BHD.

No. 28, Jalan PBS 14/4
Taman Perindustrian Bukit Serdang

43300 Seri Kembangan
Selangor

KANDUNGAN 1 – 12
13 – 22
Bab 1 Nombor Bulat dan Operasi Asas 23 – 30
Bab 2 Pecahan, Perpuluhan dan Peratus 31 – 42
Bab 3 Wang 43 – 54
Bab 4 Masa dan Waktu 55 – 60
Bab 5 Panjang, Jisim dan Isi Padu Cecair 61 – 64
Bab 6 Ruang 65 – 70
Bab 7 Koordinat, Nisbah dan Kadaran 71 – 76
Bab 8 Pengurusan Data
Jawapan

1 Nombor bulat dan operasi asas

1.1 Nilai nombor Angka
A Tulis nombor yang berikut dalam perkataan atau angka. TP1
Perkataan
1. Tiga belas ribu enam ratus tujuh puluh sembilan

2. Empat puluh tiga ribu sebelas

3. 60 348

4. 82 192

B Nyatakan nilai tempat dan nilai digit bagi digit yang bergaris. TP2

Nombor Nilai tempat Nilai digit

1. 25 364

2. 48 760

3. 59 311

4. 70 584

5. 96 312

C Cerakinkan nombor yang berikut mengikut nilai tempat. TP2

1. 18 643 + 8 ribu + + + 3 sa

2. 30 927 ++ + +
+ +
D Cerakinkan nombor yang berikut mengikut nilai digit. TP2

1. 55 148 50 000 + + 100

2. 83 621 ++++

1

E Warnakan nombor yang lebih besar. TP3

1. 12 629 9 746 2. 28 450 35 001

3. 11 672 17 825 4. 59 344 56 129

5. 74 523 74 801 6. 88 924 88 520

F Tuliskan sama ada “kurang daripada” atau “lebih daripada”. TP2

1. 62 573 ___________________________ 65 719 Tip
2. 49 825 ___________________________ 45 029 Bandingkan nilai digit bagi
3. 83 011 ___________________________ 83 405 setiap nombor bermula
dengan nilai digit yang
paling besar.

4. 30 493 ___________________________ 29 110

5. 51 643 ___________________________ 51 692

G Susun nombor yang berikut mengikut tertib yang dinyatakan. TP3

1. 46 257 39 634 47 015 46 500 47 157 48 001

Tertib menaik:
__________ __________ __________ __________ __________ __________

2. 70 883 76 563 69 624 65 921 77 562 69 500

Tertib menurun:
__________ __________ __________ __________ __________ __________

H Tandakan  pada pernyataan yang betul dan  pada pernyataan yang salah berdasarkan
garis nombor. TP2

 P 25 000 Q 30 000 
 20 000
R 35 000

1. Nilai yang mungkin bagi P ialah 26 500.

2. Nilai Q lebih besar daripada 25 000.

3. Nilai R kurang daripada 40 000.

2

1.2 Nombor genap dan nombor ganjil
A Lengkapkan maksud nombor genap dan nombor ganjil. TP2
1. Nombor genap ialah nombor yang berakhir dengan _____, _____, _____, _____ atau _____.
2. Nombor ganjil ialah nombor yang berakhir dengan _____, _____, _____, _____ atau _____.

B Bulatkan nombor ganjil. TP3

35 122 12 945 760 2 402 77 110
462 90 211 6 732 9 919 3 194
95 7 353 27 985 5 535
1 001 23 909 10 454 67 343 6
9 480

C Bulatkan nombor genap. TP3

22 846 8 735 128 99 653 1 028
7 462 33 784 8 239 68 273 29 406
716 14 925 73 624 37 821 6 857
27 640 79 671 78 927
84 783

1.3 Penganggaran

A Bulatkan anggaran bilangan guli di dalam bekas Q dan bekas R. TP3

Bekas P Bekas Q Bekas R

30 000 29 500 14 700 40 000 90 500

3

1.4 Pembundaran

A Bundarkan setiap nombor yang berikut. TP3

Nombor Kepada ratus Kepada ribu Kepada puluh
yang terdekat yang terdekat ribu yang
terdekat Tip
Jika nilai digit yang berada
1. 18 311 di sebelah kanan digit yang
ingin dibundarkan lebih
2. 36 293 besar atau sama dengan 5,
tambah 1 kepada digit
3. 50 576 tersebut. Digit-digit
selepasnya akan menjadi
sifar.

4. 77 119

5. 85 839

B Bulatkan nombor apabila dibundarkan kepada puluh ribu yang terdekat menjadi nombor yang
berikut. TP3

1. 40 000

41 539 48 174 32 147 50 192 38 483

36 028 44 835 35 732 45 630 42 670

2. 80 000 86 382 81 673 90 342 82 798
72 458 79 440 69 960 85 019 79 321
75 291

1.5 Pola nombor
A Teliti garis nombor yang berikut dan tandakan  pada pola nombor yang betul. TP3

 59 216 60 216 61 216 62 216 
 58 216
63 216

Pola nombor tertib menurun seratus-seratus

Pola nombor tertib menaik seribu-seribu

Pola nombor tertib menaik sepuluh ribu-sepuluh ribu

4

B Lengkapkan rangkaian nombor yang berikut dan tentukan pola nombornya. TP3

1. 26 779 26 788 26 815

Pola nombor: ______________________________________________________________

2. 67 325 67 525 67 825

Pola nombor: ______________________________________________________________

3. 76 928 46 928

Pola nombor: ______________________________________________________________

1.6 Operasi asas dalam lingkungan 100 000
A Tambahkan. TP3

CONTOH 1. 7 419 + 34 925 = 2. 35 410 + 3 827 =

24 294 + 9 412 + 173 = 33 879 5. 99 + 62 194 + 28 713
=
11

24 294
9 412

+ 173
33 879

Tip
 Susun nombor dalam bentuk

lazim mengikut nilai tempat sa,
puluh, ratus, ribu, puluh ribu.
 Tambahkan nombor bermula
dari sebelah kanan ke kiri.

3. 5 164 + 926 + 15 638 4. 39 117 + 17 365 + 5 400
= =

5

B Tambahkan. TP3 2. 815 + 449 + 54 219 + 5 284 3. 8 834 + 27 023 + 769 +
= 11 100 =
1. 18 921 + 345 + 25 603 +
3 276 =

4. 45 126 + 3 711 + 69 + 438 5. 56 + 32 904 + 37 235 + 6. 125 + 6 528 + 6 940 +
= 6 734 = 60 482 =

C Tolakkan. TP3 1. 32 743 – 599 = 2. 57 002 – 17 938 =

CONTOH

82 739 – 7 826 = 74 913

7 11 17

82 739
– 7 826

74 913

Tip
 Susun nombor dalam bentuk

lazim mengikut nilai tempat sa,
puluh, ratus, ribu, puluh ribu.
 Tolakkan nombor bermula dari
sebelah kanan ke kiri.

6

3. 55 526 – 24 605 = 4. 34 700 – 7 725 = 5. 82 105 – 37 682 =

D Tolakkan. TP3

CONTOH 1. 38 274 – 5 935 – 6 724 =
58 264 – 3 316 – 26 562 = 28 386

7 12 5 14 4 14 8 14

58 264 54 948
– 3 316 –26 562

54 948 28 386

2. 40 000 – 17 825 – 584 = 3. 94 250 – 45 935 – 16 251 =

E Darabkan. TP3 1. 3 549 × 6 =

CONTOH Tip
 Susun nombor dalam bentuk lazim
468 × 65 = 30 420
mengikut nilai tempat sa, puluh, ratus,
44 ribu, puluh ribu.
34  Darabkan nombor pertama dengan
nombor kedua bermula dengan digit
468 sa, puluh dan seterusnya.
× 65  Tambahkan hasil darab.

11

2 340
+28 08

30 420

7

2. 138 × 48 = 3. 267 × 59 = 4. 3 × 8 624 =

5. 16 689 × 4 = 6. 12 × 6 839 = 7. 69 × 584 =

8. 10 × 3 683 = 9. 456 × 100 = 10. 18 × 1 000 =

F Bahagikan. TP3 1. 29 216  8 =

CONTOH Tip
 Bahagikan nombor bermula dari
43 423  5 = 8 684 baki 3
kiri ke kanan.
8 684  Tulis hasil bahagi sebaris dengan
5 4 3 423
nombor yang ingin dibahagikan.
–4 0  Hasil bahagi bagi setiap nilai
34
tempat perlu ditolak.
– 30  Nombor yang tidak boleh
42
dibahagikan lagi merupakan baki
– 40 kepada hasil bahagi tersebut.
23

–20
3

8

2. 62 352  16 = 3. 96 295  32 = 4. 968  13 =

5. 45 310  10 = 6. 73 827  100 = 7. 67 003  1 000 =

1.7 Operasi bergabung
A Selesaikan gabungan operasi yang berikut. TP3

CONTOH 1. 275 + 45 385 – 17 264 =
56 724 + 7 364 – 24 108 = 39 980

11 5 13 10

56 724 64 088
– 7 364 –24 108

64 088 39 980

9

2. 19 999 + 28 617 – 33 825 = 3. 48 117 – 18 005 + 24 096 =

4. 78 453 – 56 294 + 2 956 = 5. 24 700 – 3 826 + 275 =

B Selesaikan gabungan operasi yang berikut. TP3

CONTOH 2 358 1. 36 × 1 238  8 =
18 × 655  5 = 2 358 5 1 1 790 3. 3 675  15 × 98 =

44 –1 0
17
655
× 18 – 15
29
5 240
+ 6 55 – 25
40
11 790
–40
2. 3 864 × 9  24 = 0

10

4. 28 629  9 × 12 = 5. 56 848  38 × 7 =

1.8 Penggunaan anu 2. 891 + K = 3 673 3. K + 17 348 = 49 281
A Cari nilai K. TP3
1. 38 + K = 69

B Cari nilai M. TP3 2. M – 562 = 126 3. 56 274 – M = 25 693
1. 85 – M = 40

1.9 Penyelesaian masalah
A Selesaikan masalah yang berikut.

1. Alia mempunyai enam keping kad nombor seperti berikut. TP4

54 825 55 927 54 965 54 510 53 395 55 739

Alia ingin menyusun kesemua kad nombor itu dalam tertib menurun.
(a) Bantu Alia untuk menyusun kad nombor tersebut.
(b) Bundarkan nombor terbesar kepada puluh ribu yang terdekat

11

2. Bilangan peserta lelaki yang mendaftar untuk suatu program motivasi ialah 12 652 orang.
Bilangan peserta perempuan yang mendaftar adalah 3 672 orang kurang daripada murid
lelaki. Berapakah jumlah peserta yang mendaftar? TP5

3. Sebuah kotak mengandungi 50 000 biji manik. Zahra mengeluarkan 7 654 biji manik manakala
Adam mengeluarkan 10 634 biji manik daripada kotak itu. Berapakah bilangan manik yang
masih terdapat di dalam kotak? TP5

4. Puan Helen membeli 5 buah kotak yang mengandungi 2 312 helai kertas setiap satu kotak.
Kemudian, Puan Helen mengagihkan kesemua kertas itu sam banyak kepada 28 orang guru.
Hitung baki bilangan kertas yang tinggal. TP6

5. Encik Aziem mengutip 6 726 biji rambutan manakala Encik Lau mengutip P biji rambutan.
Jumlah rambutan yang dikutip oleh mereka berdua ialah 10 000. Hitung bilangan rambutan
yang dikutip oleh Encik Lau. TP6

12

2 Pecahan, perpuluhan dan peratus

2.1 Pecahan

A Tukarkan pecahan tak wajar yang berikut kepada nombor bercampur. TP2

CONTOH 1. 4 2 = 2. 10 5 =
3 6
21 = 241
44
=9
4

Tip 3. 3 3 = 4. 10 1 =
 Darabkan nombor bulat dengan 5 8

penyebut kemudian tambahkan
dengan pengangka.
 Hasil yang diperoleh mewakili
pengangka yang baharu.
 Kekalkan penyebut.

5. 8 5 = 6. 17 3 = 7. 8 4 =
9 10 7

B Tukarkan nombor bercampur yang berikut kepada pecahan tak wajar. TP2

CONTOH 1. 25 = 2. 35 =
6 3
11 = 2 1 Nombor
55 bulat 3. 53 = 4. 44 =
10 9
Penyebut 2
511
–1 0

1

Pengangka

Tip
 Hasil bahagi mewakili nombor

bulat.
 Baki sebagai pengangka dan

pembahagi sebagai penyebut.

13

5. 16 = 6. 31 = 7. 201 =
7 4 8

C Tambahkan. TP3 1. 3 + 15 = 2. 3 + 2 2 =
88 10 5
CONTOH
3. 3 1 + 1 + 13 = 4. 6 + 9 5 + 1 =
2 + 41 +6 44 4 63
36
= 2 +4+ 1 +6 7. 7 2 + 6 + 4 1 =
37 2
36
= 4 + 6 + 22 + 1

32 6
= 10 + 4 + 1

66
= 10 + 5

6
= 10 5

6

Tip
 Asingkan nombor bercampur

kepada nombor bulat dan
pecahan wajar.
 Pastikan penyebut bagi setiap
pecahan adalah sama dengan
menukarkan kepada pecahan
setara.
 Tambahkan nombor bulat
dengan nombor bulat dan
pecahan dengan pecahan.

5. 7 + 2 5 + 5 = 6. 5 1 + 15 + 2 =
86 4 65

14

D Selesaikan. TP3

CONTOH 1. 1 + = 33 2. 6 3 + = 74
8 8 5 5
21 + = 55
6 6 = 41
9
261 + = 565
6 6

13 + = 35
6 6

Pengangka: 13 + 22 = 35 3. 5 + 4. + 3 1 = 8 3
9 24
13 + 22 = 35
66 6
21 + 32 = 55
636

E Tolakkan. TP3 1. 16 1 – 3 3 = 2. 18 – 3 3 – 4 =
44 55
CONTOH
3. 12 5 – 1 1 – 1 = 4. 5 1 – 1 – 2 7 =
10 5 – 2 1 – 3 6 25 29 9
64

= 10 5  2 – 2 1 3 – 2 12
6  2 4  3 12

= 10 10 – 2 3 – 2 12
12 12 12

= 8 7 – 2 12
12 12

= 7 12  7 – 2 12
12 12

= 7 19 – 2 12
12 12

=57
12

Tip
 Pastikan penyebut bagi setiap

pecahan adalah sama dengan
menukarkan kepada pecahan
setara.
 Tolakkan nombor bulat dengan
nombor bulat dan pecahan
dengan pecahan.

15

5. 20 3 – 15 – 1 = 6. 6 7 – 2 1 – 3 = 7. 24 – 15 3 – 7 1 =
10 2 8 55 89

F Selesaikan. TP3

CONTOH 1. 6 2 – = 51 2. 7 3 – = 25
5 5 8 8
15 – = 4 4
5 = 55
9
14 15 – = 443
15 53

14 15 – = 4 12
15 15

Nombor bulat: 14 – 10 = 4 3. 6 1 – 4. – 2 5 = 7
Pengangka: 15 – 3 = 12 9 88

14 15 – 10 3 = 4 12
15 15 15

15 – 10 1 = 44
5 5

G Selesaikan. TP3 2. 6 7 + 1 – 2 1 = 3. 5 5 + 7 – 4 1 =
1. 3 + 1 1 – 5 = 93 3 65

8 28

16

4. 12 3 – 1 3 + 1 = 5. 20 – 8 2 + 15 = 6. 18 2 – 3 5 + 1 1 =
5 10 5 37 7 84

H Hitung setiap yang berikut. TP3

CONTOH 1. 1 daripada 120 = 2. 5 daripada 630 =
5 9
3 3 7
daripada 28 = 5. 4 1 daripada 450 =
44 × 28 6

1

=3×7

= 21

3. 12 daripada 546 = 4. 10 5 daripada 1 200 =
7 8

2.2 Perpuluhan 1. 8.93 + 5.746 = 2. 18.035 + 8.562 =

A Selesaikan. TP4 3. 28.6 + 36.19 + 6.182 4. 0.117 + 7.386 + 11.72
= =
CONTOH

45.186 + 0.45 + 9.527 =
55.163

11 11

4 5.1 8 6
0.4 5 0

+ 9.5 2 7
5 5.1 6 3

Tip
 Tulis nombor perpuluhan dalam

bentuk lazim.
 Kedudukan titik perpuluhan

mesti berada dalam satu baris.
 Tambah perpuluhan bermula

dari kanan ke kiri.

17

5. 34.92 + 8.9 + 8.264 6. 111.654 + 25.836 + 48.2 7. 8.465 + = 15.87
= =

B Selesaikan. TP4 1. 76.18 – 25.765 = 2. 42.901 – 15.87 =

CONTOH 3. 33.05 – 18.673 – 12 4. 59.462 – 28.3 – 0.65
= =
28.8 – 6.376 – 9.01 = 13.414

7 9 10

2 8.8 0 0
– 6.3 7 6

1 12

2 2.4 2 4
– 9.0 1 0

1 3.4 1 4

Tip
 Tulis nombor perpuluhan dalam

bentuk lazim.
 Kedudukan titik perpuluhan

mesti berada dalam satu baris.
 Tolak perpuluhan bermula dari

kanan ke kiri.

5. 147.2 – 18.65 – 28.701 6. 266 – 128.276 – 45.7 7. 19.5 – = 7.125
= =

C Darabkan. TP4 1. 5 × 12.65 = 2. 7 × 0.872 =
18
` CONTOH
3 × 1.58 = 4.74

12

1.5 8
×3

4.7 4

3. 7 × 15.271 = 4. 16.82 × 4 = 5. 96.72 × 9 =

6. 10 × 82.671 = 7. 0.156 × 100 = 8. 25.8 × 1 000 =

D Bahagikan. TP4 1. 24.68  4 = 2. 5.784  3 =
4. 126.5  5 = 5. 14.859  9 =
CONTOH

15.7  5 = 3.14

3.1 4
5 1 5.7 0

–1 5
7

–5
20

–20
0

3. 114.45  7 =

6. 1.93  10 = 7. 2.8  100 = 8. 120  1 000 =

19

2.3 Peratus

A Tukarkan setiap pecahan yang berikut kepada peratus. TP4

CONTOH 1. 3 2. 13 3. 21
10 25 50
1 1 20
= 7. 17
55 × 100% 20

= 1 × 20%

= 20%

4. 4 5. 1 6. 3
5 2 4

B Tukarkan setiap peratus yang berikut kepada pecahan. TP4

CONTOH 1. 75% 2. 34% 3. 80%
7. 92%
70% = 70
100

=7
10

4. 64% 5. 82% 6. 58%

C Nyatakan peratusan bilangan yang berikut. TP4

CONTOH 1. 15 orang murid lelaki 2. 32 kuntum bunga ros
daripada 75 orang murid. daripada 50 kuntum bunga.
8 biji epal merah daripada 20
biji epal. 4. 80 buah buku rujukan 5. 68 biji tembikai daripada
daripada 320 buah buku. 400 biji buah-buahan.
8 5

20 × 100% = 40%

1

3. 24 batang pen merah
daripada 120 batang pen.

20

2.4 Penyelesaian masalah

A Selesaikan setiap masalah yang berikut.

1. Jadual di bawah menunjukkan jisim tepung yang dibeli oleh Puan Rozita, Puan Evelyn dan
Puan Saraswathy. TP5

Nama Puan Rozita Puan Evelyn Puan Saraswathy
Jisim tepung 3 1 kg 5 3 kg
2 5 1 kg kurang daripada
4

Puan Evelyn

(a) Berapakah lebihnya jisim tepung yang dibeli oleh Puan Evelyn berbanding Puan Rozita?
(b) Hitung jumlah jisim tepung yang dibeli oleh Puan Rozita dan Puan Saraswathy.

2. Rajah di sebelah menunjukkan isi padu air di dalam dua
biji botol, J dan K. Khairul menuang lagi 1.35 air ke
dalam botol J. Hitung jumlah isi padu air di dalam
kedua-dua biji botol. TP5

15.425 20.75
J K

3. Sebuah bakul mengandungi 600 biji betik. Chong menjual 3 daripada jumlah betik itu.
8

Berapakah bilangan betik yang dijual oleh Chong? TP5

21

4. Jarak dari rumah Alya ke sekolah ialah 8,125 meter. Pada minggu pertama, Alya pergi ke
sekolah selama lima hari manakala pada minggu kedua Alya pergi ke sekolah selama empat
hari. Hitung jumlah jarak perjalanan Alya pergi dan balik dari rumah ke sekolah dalam masa
dua minggu itu. TP5

5. Sebuah kilang menghasilkan 240 botol air minuman pada hari pertama. Pada hari kedua,
bilangan botol air minuman yang dihasilkan adalah 2 1 daripada hari pertama. Pada hari
5
ketiga, kilang itu menghasilkan 3 daripada bilangan botol air minuman pada hari pertama.
4
Hitung jumlah botol air minuman yang dihasilkan pada hari kedua dan ketiga. TP6

6. Sekeping kertas berbentuk segi empat tepat berukuran 20 cm panjang dan 10 cm lebar. Hani
memotong kertas itu kepada satu bahagian berbentuk segi empat sama yang sisinya
berukuran 6 cm. Berapakah peratus luas kertas yang dipotong oleh Hani? TP6

22

3 Wang

3.1 Operasi asas wang
A Selesaikan. TP3

CONTOH 1. RM26 835.90 + RM40 301.55 =

RM4 576.40 + RM52 893.70 + RM10 430
= RM67 900.10

1 211 Tip
Pastikan titik yang
RM5 2 8 9 3.7 0 memisahkan ringgit
RM1 0 4 3 0.0 0 dengan sen berada
+ RM 4 5 7 6.4 0 dalam keadaan
RM6 7 9 0 0.1 0 sebaris.

2. RM7 625 + RM64 100.65 + RM784.64 3. RM39 925.40 + RM18 000.76 + RM26 911
= =

4. RM894.50 + RM65 280.70 + RM15 104.45 5. RM75 483.80 + = RM94 500.40
=

B Selesaikan. TP3

CONTOH 1. RM60 500.10 – RM28 765.50 =

RM54 839 – RM3 260.80 – RM16 243.70
= RM35 334.50

7 13 8 10 4 11 7 12

RM5 4 8 3 9.0 0 RM5 1 5 7 8.2 0
–RM 3 2 6 0.8 0 – RM1 6 2 4 3.7 0

RM5 1 5 7 8.2 0 RM3 5 3 3 4.5 0

23

2. RM83 120.60 – RM34 824.16 – RM23 004 3. RM74 215 – RM564.18 – RM27 884.35
= =

4. RM87 459.10 – RM54.25 – RM37 529.40 5. RM38 726 – = RM11 442
=

C Selesaikan. TP3 1. 3 × RM29 145.10 2. 5 × RM3 781.75
= =
CONTOH

13 × RM7 634.30
= RM99 245.90

1 11

RM 7 6 3 4 .3 0
× 13

1

2 2 9 0 2.9 0
+ 76 343 0

RM 9 9 2 4 5 .9 0

3. 26 × RM564.60 4. 52 × RM853.18 5. 74 × RM399.50
= = =

24

D Selesaikan. TP3

CONTOH 1. RM49 683.60  9 2. RM64 647.50  19
= =

RM39 372  24 = RM1 640.50 5. RM27 531.50  82
=
RM 1 6 4 0 . 5 0
24 RM 3 9 3 7 2 . 0 0

–24
15 3

–14 4
97

–96
12

–0
12 0

–12 0

0
–0

0

3. RM58 169.55  37 4. RM85 536  60
= =

3.2 Operasi bergabung wang 2. RM40 659.45 + RM18 635.17 – RM34 510
=
A Selesaikan. TP3

1. RM56 372.10 + RM17 827 – RM37 100.60
=

25

3. RM30 911.25 – RM8 193.50 + RM27 501 4. RM75 692.13 – RM34 785 + RM28 650.10
= =

B Selesaikan. TP3 2. 45 × RM665  4 =
1. 18 × RM2 524.50  30 =

3. RM12 829.90  17 × 5 = 4. RM23 028.90  29 × 8 =

3.3 Pengurusan kewangan

A Rancang dan bina bajet berdasarkan masalah yang berikut. TP2

Aleena ingin membeli sebuah buku cerita yang Minggu Dapat Belanja Simpan
berharga RM40. Dia merancang untuk menyimpan wang
wang selama empat minggu. Jadual di sebelah
menunjukkan bajet Aleena dalam masa empat Pertama RM20.00 RM7.10 RM12.90
minggu.
1. Lengkapkan jadual di sebelah. Kedua RM13.50 RM6.40
2. Adakah Aleena dapat membeli buku cerita
Ketiga RM18.70 RM10.35
tersebut? Jelaskan.
Keempat RM23.20 RM9.70

26

B Lengkapkan peta pemikiran yang berikut. TP2

Kepentingan menyimpan rekod
simpanan dan perbelanjaan

1. _________________ 2. _________________ 3. _________________
___________________ ___________________ ___________________
___________________ ___________________ ___________________
___________________ ___________________ ___________________

3.4 Tanggungjawab dalam membuat keputusan berkaitan kewangan

A Selesaikan masalah yang berikut. TP2

Leong merancang untuk membeli hadiah kepada ibunya sempena sambutan hari lahir ibunya
pada bulan Mei. Leong bercadang untuk membeli sebuah mesin pengisar yang berharga RM200.
Leong ingin membuat jadual perbelanjaan dan simpanan supaya dia dapat membeli hadiah untuk
ibunya. Wang simpanan Leong pada awalnya ialah RM57. Berikut menunjukkan rekod wang yang
diperoleh dan perbelanjaan Leong.

25 Mac Ayah beri RM10 dan kakak beri RM5 kerana
30 Mac mendapat keputusan cemerlang dalam ujian
2 April
15 April Beli sebuah buku latihan RM4.50
21 April
1 Mei Terima RM100 kerana memenangi tempat pertama
17 Mei pertandingan bercerita
Terima RM20 sebagai upah membantu ayah mencuci
kereta

Beli alat tulis dan kelengkapan sekolah RM22.50

Encik Ismail beri RM50 sebagai upah membantu di
kedai runcit

Derma RM4 untuk Hari Kantin

1. Rekodkan wang perbelanjaan dan simpanan Leong dalam bentuk yang lebih teratur.

2. Adalah Leong dapat membeli hadiah mesin pengisar kepada ibunya? Jelaskan.
27

3.5 Mata wang asing Dolar
A Padankan mata wang asing yang berikut. TP1 Riyal
1. Jepun Rupee
2. Amerika Syarikat Ruble
3. Arab Saudi Renminbi
4. China Dolar
5. Perancis Yen
6. Bangladesh Taka
7. India Dolar
8. Rusia Euro
9. Kanada Paun Sterling
10. Great Britain Won
11. Korea Selatan
12. Australia

B Layari Internet dan dapatkan nilai tukaran mata wang asing semasa berbanding RM1.
Kemudian, lengkapkan jadual yang berikut. TP1

Negara Nilai tukaran
Australia

India
Amerika Syarikat

Jepun
Rusia
Bangladesh
Great Britain
Arab Saudi
Perancis
Korea Selatan
Kanada
China

28

3.6 Instrumen pembayaran
A Pilih dan tuliskan jenis instrumen pembayaran bagi setiap yang berikut. TP2

e-dompet Kad prabayar Tunai Kad kredit
Cek Kad debit Perbankan Internet Wang pos

1. Perintah bertulis kepada bank 2. Belanja dahulu dan bayar kemudian
supaya membayar jumlah khusus kepada bank dan pengeluar kad.
yang dinyatakan.

1. 1.

3. Bayaran dibuat menggunakan wang 4. Transaksi pembayaran dan
sedia ada secara isian semula perkhidmatan melalui akaun dalam
(top-up). talian menggunakan Internet.

1. 1.

5. Bayaran melalui akaun simpanan 6. Pembayaran tanpa tunai
menggunakan kad. menggunakan aplikasi di dalam
peranti elektronik.
1.
1.

7. Mewakili wang tunai untuk dihantar 8. Bayaran terus menggunakan wang
kepada penerima tertentu yang kertas dan wang syiling.
dikeluarkan oleh pejabat pos,
1.
1.

B Nyatakan jenis instrumen pembayaran yang sesuai bagi urusan pembelian yang berikut. TP2

Situasi Jenis instrumen pembayaran
1. Membeli barang di pasar raya.

2. Membayar tol.

3. Membayar bil elektrik.

4. Membayar gaji pekerja.

5. Membeli makanan di kantin sekolah.

29

3.7 Penyelesaian masalah

A Selesaikan setiap masalah yang berikut.
1. Jadual di bawah menunjukkan harga dua bidang tanah, P dan Q.

Tanah P Q
Harga RM71 682 RM65 372

Hitung beza harga sebidang tanah P berbanding harga sebidang tanah Q. TP4

2. Sebuah syarikat pembekalan makanan memperoleh keuntungan sebanyak RM28 547.50 pada
bulan pertama. Pada bulan kedua, keuntungan syarikat itu meningkat sebanyak RM8 549.20.
Pada bulan ketiga pula, syarikat itu memperoleh keuntungan sebanyak RM35 718. Berapakah
beza keuntungan yang diperoleh syarikat itu pada bulan kedua berbanding bulan ketiga? TP5

3. 5 buah badan kebajikan masing-masing menderma sebanyak RM15 200 untuk diagihkan sama
banyak kepada 25 pusat pemindahan banjir. Hitung jumlah wang yang diterima oleh setiap
pusat pemindahan banjir. TP5

30

4 Masa dan waktu

4.1 Sistem 12 jam dan 24 jam
A Tukarkan setiap yang berikut kepada sistem 24 jam. TP1

CONTOH (b) 7:25 p.m. = Jam 1925

(a) 3:05 a.m. = Jam 0305 jam minit Tip
72 5 Jika waktu dari 1:00 p.m. hingga
Tip 11.59 p.m.:
Jika waktu dari 12:01 a.m. +1 2 0 0  Tambah 12 jam kepada digit
hingga 12.59 p.m.: 19 2 5
 Tulis dua digit untuk unit jam jam
 Kekalkan digit minit  Kekalkan digit minit
 Tulis Jam sebelum angka dan  Tulis Jam sebelum angka dan

buang a.m. atau p.m. buang a.m. atau p.m.

1. 6:10 a.m. = 2. 9:27 a.m. = 3. 11:52 a.m. =

4. 8:15 p.m. = 5. 3:45 p.m. = 6. 10:38 p.m. =

B Tukarkan setiap yang berikut kepada sistem 12 jam. TP1

CONTOH Tip
(a) Jam 0420 = 4:20 a.m. Jika waktu dari Jam 0001 hingga Jam 1159:
 Tulis titik pemisah antara digit jam dengan minit
(b) Jam 1231 = 12:31 p.m.  Tulis a.m.
Jika waktu dari Jam 1201 hingga Jam 1259
 Tulis titik pemisah antara digit jam dengan minit
 Tulis p.m.

(c) Jam 2040 = 8:40 p.m. Tip
Jika waktu dari Jam 1300 hingga Jam 2359:
jam minit  Tolak 12 jam daripada digit jam
20 4 0  Tulis p.m.
–1 2 0 0

84 0

31

1. Jam 0811 = 2. Jam 1150 = 3. Jam 1245 =

4. Jam 1438 = 5. Jam 1801 = 6. Jam 2220 =

4.2 Tempoh masa

A Nyatakan tempoh masa bagi setiap yang berikut. TP1

CONTOH 1. Pukul 12:20 tengah hari hingga pukul 4:25
7:40 a.m. hingga 1:15 p.m. petang

jam minit  Tukarkan kepada
sistem 24 jam
12 75
 Tukarkan 1 jam
13 1 5 kepada 60 minit.
– 74 0 Kemudian, 60 minit
ditambah dengan
53 5 15 minit

Tempoh masa ialah 5 jam 35 minit.

2. 6:35 p.m. hingga 9:05 p.m. 3. Pukul 12:45 pagi hingga pukul 2:55 petang

4. Jam 1030 hingga jam 1745 5. Jam 2210 hingga jam 0400

32

4.3 Anggaran masa

A Selesaikan. TP1

CONTOH 1. Muliati membuat 10 biji kek dalam masa 5
jam. Anggarkan masa untuk Muliati
Farid menaip 300 patah perkataan dalam masa
20 minit. Anggarkan masa untuk Farid menaip membuat 2 biji kek.
1 300 patah perkataan.

1 300 patah perkataan

300 300 300 300 100 200

20 minit 20 minit 20 minit 20 minit

minit

Anggaran masa Farid menaip 1 300 patah
perkataan ialah lebih daripada 80 minit.

2. Masa yang diambil oleh sebuah motosikal 3. Di sebuah kilang, 600 helai tudung dapat
untuk bergerak sejauh 50 km ialah 45 minit. disiapkan dalam masa 1 jam. Anggarkan
Anggarkan masa untuk motosikal itu masa untuk menyiapkan 100 helai tudung.
bergerak sejauh 170 km.

4.4 Perkaitan dalam masa 1 000 tahun
A Padankan. TP1 10 tahun
1. 1 abad 12 bulan
100 tahun
2. 1 tahun

3. 1 alaf

4. 1 dekad

33

B Selesaikan. TP2 TP3

CONTOH (b) 68 jam = 2 hari 20 jam
(a) 15 hari 18 jam = 378 jam
2 hari
15 hari = 15 × 24 jam Tip 24 6 8 jam
= 360 jam × 24
–48
3 6 0 jam hari jam 2 0 jam
+ 1 8 jam
 24
3 7 8 jam

1. 9 hari 8 jam = jam 2. 20 hari 11 jam = jam

3. 89 jam = hari jam 4. 125 jam = hari jam

C Selesaikan. TP2 TP3

CONTOH hari (b) 37 hari = 5 minggu 2 hari
(a) 11 minggu = 77

11 minggu = 11 × 7 hari Tip 5 minggu
= 77 hari ×7 7 3 7 hari
–35
minggu hari
2 hari
7

1. 28 minggu = hari 2. 47 minggu = hari

34

3. 59 hari = minggu hari 4. 115 hari = minggu hari

D Selesaikan. TP2 TP3

CONTOH (b) 65 bulan = 5 tahun 5 bulan
(a) 7 tahun = 84 bulan

7 tahun = 7 × 12 bulan Tip 5 tahun
= 84 bulan × 12 12 6 5 bulan

tahun bulan –6 0
5 bulan

 12

1. 9 tahun = bulan 2. 17 tahun = bulan

3. 81 bulan = tahun bulan 4. 219 bulan = tahun bulan

5. 16 tahun 3 bulan = bulan 6. 35 tahun 10 bulan = bulan

35

E Selesaikan. TP2 TP3

CONTOH 5 dekad 7 tahun (b) 9 abad 2 dekad = 920 tahun
(a) 57 tahun =

5 dekad Tip 9 abad = 9 × 100 tahun Tip
10 5 7 tahun × 10 = 900 tahun × 100

–5 0 dekad tahun 2 dekad = 2 × 10 tahun abad tahun
7 tahun = 20 tahun
 10
900 tahun + 20 tahun  100
= 920 tahun

1. 41 tahun = dekad tahun 2. 93 tahun = dekad tahun

3. 319 tahun = abad tahun 4. 425 tahun = abad tahun

5. 8 abad 9 dekad = tahun 6. 11 abad 1 dekad = tahun

7. 4 abad 9 tahun = tahun 8. 9 abad 30 tahun = tahun

36

4.5 Operasi asas masa 2. 5 minggu 3 hari + 10 minggu 8 hari

A Selesaikan. TP2 TP3 = minggu hari
1. 8 hari 15 jam + 7 hari 13 jam

= hari jam

3. 7 tahun 11 bulan + 5 tahun 6 bulan 4. 49 tahun + 12 dekad 7 tahun
= tahun bulan = dekad tahun

5. 2 abad 8 dekad + 4 abad 21 tahun 6. 15 jam + 4 hari 7 jam + 15 hari 14 jam
= abad tahun = hari jam

7. 3 minggu 4 hari + 1 minggu + 18 hari 8. 18 tahun 3 bulan + 26 bulan + 13 tahun
= hari
5 bulan = tahun bulan

9. 3 dekad 7 tahun + 64 tahun + 4 dekad 10. 9 abad + 5 abad 20 tahun + 46 tahun
= abad tahun
= dekad tahun

37

B Selesaikan. TP2 TP3 2. 7 minggu 1 hari – 2 minggu 5 hari
1. 10 hari – 5 hari 20 jam
= minggu hari
= hari jam

3. 28 tahun 3 bulan – 16 tahun 10 bulan 4. 56 tahun – 4 dekad 4 tahun
= tahun bulan = tahun

5. 4 abad 25 tahun – 2 abad 40 tahun 6. 15 hari 10 jam – 7 hari 25 jam – 3 hari
= abad tahun = hari jam

7. 12 minggu – 2 minggu 5 hari – 9 hari 8. 20 tahun 7 bulan – 5 tahun 3 bulan –
= hari
10 bulan = tahun bulan

9. 9 dekad 7 tahun – 4 dekad – 24 tahun 10. 4 abad 10 tahun – 32 tahun – 1 abad

= dekad tahun 50 tahun = abad tahun

38

C Selesaikan. TP2 TP3

1. 5 × 2 hari 16 jam = hari jam 2. 6 × 4 minggu 3 hari = hari

3. 10 × 6 tahun 9 bulan = tahun 4. 3 × 4 dekad 9 tahun = dekad tahun
bulan

5. 5 × 9 abad 53 tahun = tahun 6. 15 × 8 hari 20 jam = hari jam

7. 20 × 18 hari = minggu hari 8. 7 × 6 tahun 4 bulan = bulan

9. 13 × 69 tahun = dekad tahun 10. 12 × 2 abad 11 tahun = abad
tahun

39

D Selesaikan. TP2 TP3

1. 30 hari 15 jam  5 = hari jam 2. 19 minggu 2 hari  9 = minggu
hari

3. 10 tahun 8 bulan  8 = tahun 4. 6 dekad 3 tahun  7 = tahun
bulan

5. 4 abad 20 tahun  6 = tahun 6. 35 hari 15 jam  15 = hari jam

7. 17 minggu 1 hari  12 = hari 8. 8 tahun 4 bulan  20 = bulan

9. 28 dekad 6 tahun  13 10. 5 abad 13 tahun  27 = tahun
= dekad tahun

40

4.6 Penyelesaian masalah

A Selesaikan masalah yang berikut.

1. Juliana mula memandu dari rumahnya menuju ke rumah Dewi pada pukul 8:45 a.m. Selepas 20
minit memandu, Juliana singgah di kedai untuk membeli buah tangan selama 15 minit.
Kemudian, dia menyambung perjalanannya dan tiba di rumah Dewi pada pukul 12:10 p.m.
(a) Pada pukul berapakah Juliana tiba di kedai?
(b) Hitung tempoh masa perjalanan Juliana dari kedai ke rumah Dewi. TP4

2. Jadual di bawah menunjukkan masa yang diambil oleh Aziah dan Xie Yiang untuk menyiapkan
kerja projek bagi subjek Sains.

Murid Aziah Xie Yiang
Masa yang diambil 3 minggu 5 hari 32 hari

Hitung beza masa yang diambil oleh mereka berdua. Nyatakan jawapan dalam hari. TP4

3. Encik Sarjit telah membina sebuah pondok kayu di halaman rumahnya. Encik Sarjit mengambil
masa yang sama setiap minggu untuk membina pondok kayu itu. Pondok kayu itu dapat
disiapkan selepas 7 minggu, iaitu selama 26 hari 20 jam. Hitung tempoh masa dalam
seminggu yang diambil oleh Encik Sarjit untuk membina pondok kayu itu. TP5

41

4. Jadual di bawah menunjukkan usia sebuah muzium dan sebuah perpustakaan.

Bangunan Usia
Muzium 1 abad 35 tahun
8 dekad 9 tahun lebih daripada usia muzium
Perpustakaan

Hitung usia perpustakaan, dalam abad dan tahun. TP5

5. Umur Fikry ialah 12 tahun 5 bulan. Beza umur antara Fikry dan abangnya ialah 7 tahun 10

bulan manakala kakaknya berumur 5 tahun 3 bulan kurang daripada abangnya.

(a) Hitung umur abang Fikry, dalam tahun dan bulan.
(b) Hitung beza antara umur Fikry dan kakaknya, dalam tahun dan bulan. TP5

6. Jadual di bawah menunjukkan masa yang diambil oleh empat orang atlet yang melakukan
latihan larian selama sebulan.

Atlet Masa yang diambil
Aziem 2 minggu 6 hari
Ben Hock
Sunil 10 hari kurang daripada masa yang diambil oleh Aziem
Haqeem 2 kali masa yang diambil oleh Ben Hock

3 hari lebih daripada masa yang diambil oleh Sunil

Siapakah yang mengambil masa paling lama untuk melakukan latihan larian? TP6

42

5 Panjang, jisim dan isi padu cecair

5.1 Panjang

A Tulis ukuran yang diberi menggunakan simbol mm atau km. TP1

1. Panjang satu klip kertas 2. Jarak dari rumah Liza ke 3. Tebal sebuah buku ialah
ialah 30 milimeter. sekolah ialah 4 kilometer. 0.5 milimeter.

30 milimeter = 30 4 kilometer = 4 0.5 milimeter = 0.5

B Tentukan perkaitan bagi unit ukuran yang berikut. TP1

CONTOH (b) 140 mm = 14 cm Tip
(a) 8 cm = 80 mm × 10
140 mm = 140  10
8 cm = 8 × 10 mm = 14 cm cm mm
= 80 mm
 10

1. 15 cm = mm 2. 210 mm = cm 3. 46 mm = cm mm

4. 252 mm = cm mm 5. 7 cm 9 mm = mm 6. 25 cm 1 mm = mm

C Tentukan perkaitan bagi unit ukuran yang berikut. TP1

CONTOH (b) 15 000 m = 15 km Tip
(a) 2 km = 2 000 m × 1 000
15 000 m = 15 000  1 000
2 km = 2 × 1 000 mm = 15 km km m
= 2 000 m
 1 000

43

1. 10 km = m 2. 7 000 m = km 3. 15 120 m
= km
m

4. 8 km 20 m = m 5. 25 km m = 25 015 6. km 380 m = 12 380
m m

D Nyatakan ukuran bagi objek-objek yang berikut. TP2

1. Panjang bateri ialah .
2. Panjang sudu ialah .

E Jawab soalan yang berikut berdasarkan peta yang diberi. TP2

Jarak dari Teluk Intan ke Kampar
ialah lebih kurang 45 km.

1. Anggarkan jarak dari Kampar ke
Tapah.

__________________________

2. Anggarkan jarak dari Tapah ke
Tanjong Malim.

__________________________

3. Anggarkan jarak dari Kampar ke
Kuala Kubu Bahru.

__________________________

44

F Selesaikan. TP3 (b) 13 km 350 m + 44 km + 750 m
= 58 km 100 m
CONTOH
(a) 24 cm 9 mm + 45 cm 4 mm + 1 cm 10 mm

= 730 mm

cm mm 72 cm 3 mm km m
= 720 mm + 3 mm 13 350
24 9 = 723 mm + 44 750
57 1100
+ 45 4 + 1–1000
58 100
69 1 3

+ 1 10 1 000 m = 1 km

70 2 3

+ 2– 2 0

72 3

1. 13 cm 4 mm + 28 cm 3 mm 2. 30 cm + 5 mm + 28 cm 6 mm
= cm mm = cm mm

3. 56 m 8 mm + 37 mm + 18 cm 9 mm 4. 20 km 280 m + 35 km 810 m
= mm = km m

5. 8 km 675 m + 49 km 710 m + 12 560 m 6. 8 730 m + 38 km 60 m + 19 km 550 m
= km m =m

45

G Selesaikan. TP3 (b) 60 500 m – 38 km 140 m – 16 km 440 m
= 5 km 920 m
CONTOH
(a) 51 cm 7 mm – 24 cm 9 mm – 18 cm 5 mm

= 8 cm 3 mm

cm mm km m 1 000 m = 1 km
60 500
50 17 – 38 140

51 7 21 1 360
– 24 9
8 22 360
26 5 – 16 440
– 18 3 920
5
8

1. 38 cm 8 mm – 17 cm 4 mm 2. 61 cm 2 mm – 75 mm – 25 cm
= cm mm = cm mm

3. 595 mm – 19 cm 4 mm – 34 cm 9 mm 4. 43 km 370 m – 26 km 535 m
= mm = km m

5. 73 km – 20 km 638 m – 15 km 152 m 6. 74 540 m – 8 km 90 m – 37 km 950 m
= km m =m

46