การทดสอบคุณสมบัติของปูนซีเมนต์ 43 1.4 การทดสอบหาก าลังอัดของซีเมนต์มอร์ตาร์ (Compressive Strength of Cement Mortar) 1.4.2 ทฤษฎีการทดสอบ การรับก้าลังอัดของมอร์ตาร์ เป็นสิ่งแสดงความแข็งแรงของปูนซีเมนต์ปูนซีเมนต์แข็งตัวแล้ว มี คุณสมบัติสามารถรับแรงอัด แรงดึง และแรงดัดโดยปัจจัยส่วนหนึ่งขึ นอยู่กับแรงยึดเหนี่ยวของซีเมนต์ เพสต์ เป็นประสานให้อนุภาคมวลรวมติดกันในการทดสอบนิยมท้าการทดสอบกับมอร์ตาร์ เนื่องจาก ง่ายในการผสมและการเทลงแบบท้าให้แน่น การทดสอบหาก้าลังอัดของมอร์ตาร์เป็นอีกวิธีการหนึ่งใน การตรวจสอบคุณภาพของซีเมนต์ที่จะน้ามาใช้งาน เกณฑ์ก้าหนดค่าก้าลังอัดของก้อนลูกบาศก์ซีเมนต์มอร์ตาร์ ตามมาตรฐานซึ่งประกอบด้วย ปูนซีเมนต์ 1 ส่วนต่อทรายมาตรฐาน 2.75 ส่วน และน ้าในปริมาณที่ท้าให้ซีเมนต์มอร์ตาร์มีอัตราการ ไหลแผ่ ร้อยละ 105-115 ท้าการผสมตามวิธีมาตรฐาน โดยเครื่องผสมซีเมนต์มอร์ตาร์ ก้อนทดสอบ ขนาด 50X50X50 มิลลิเมตร เปรียบเทียบตามเกณฑ์ ตารางที่ 1.1 เกณฑ์ก้าหนดก้าลังอัดของก้อนลูกบาศก์มอร์ตาร์มาตรฐาน (มอก. 15 เล่ม 12-2528) อายุการบ่ม (CuringAge) ก้าลังอัด (กก./ตร.ซม.) ประเภทที่1 ประเภทที่ 2 ประเภทที่ 3 ประเภทที่ 4 ประเภทที่ 5 1 วันในอากาศชื น - - 120 - - 1 วันในอากาศชื น และ 2 วันในน ้า 85 70 210 - - 1 วันในอากาศชื น และ 6 วันในน ้า 150 130 - 55 105 1 วันในอากาศชื น และ 27 วันในน ้า 245 245 - 140 210 ที่มา: ปฏิบัติการทดสอบคอนกรีตเทคโนโลยี ผศ.อุดมวิทย์ กาญจนารงค์ หน้า 177 ทรายมาตรฐานเป็นทรายธรรมชาติจากเมืองอ๊อตตาวารัฐอิลลินอยส์ประเทศสหรัฐอเมริกา ซึ่งเป็นแร่ควอร์ทเกือบทั งหมด มีสีขาวคล้ายสีน ้าตาลทราย ขนาดของเม็ดทรายสม่้าเสมอประมาณ 1 มิลลิเมตรที่สามารถลอดผ่านตะแกรงเบอร์ 20 และค้างอยู่บนตะแกรงเบอร์ 30 หรือทรายที่เทียบเท่า มาตรฐานนี โดยจะต้องมีส่วนขนาดคละดังตารางที่ 1.2
การทดสอบคุณสมบัติของปูนซีเมนต์ 44 ตารางที่ 1.2 แสดงส่วนคละของทรายมาตรฐาน ตะแกรงเบอร์ (Sieve No.) เปอร์เซ็นต์ของทรายที่ค้างบนตะแกรง (Percent Retained) 100 (0.150 mm.) 98±2 50 (0.300 mm.) 72±5 30 (0.600 mm) 2±2 16 (1.180 mm.) 0 ที่มา: ปฏิบัติการทดสอบคอนกรีตเทคโนโลยี ผศ.อุดมวิทย์ กาญจนารงค์ หน้า 177 ส้าหรับมาตรฐานการทดสอบหาค่าก้าลังอัดของซีเมนต์มอร์ตาร์ จะนิยมใช้กันอยู่ 2 มาตรฐาน ทั งนี ขึ นอยู่กับความสะดวก หรือข้อก้าหนดของหน่วยงาน 1) มอก. 2752-2560 : มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์, เล่ม 12 วิธีการทดสอบความต้านทานแรงอัดของมอร์ตาร์ซีเมนต์ไฮโดรอลิก 2) ASTM C109/C109M -99: Standard Test Method for Compressive Strength of Hydraulic Cement Mortars (Using 2-in. or [50-mm] Cube Specimens) 1.4.3 หน้าที่ของเครื่องมือ และอุปกรณ์ ชื่อเครื่องมือ หน้าที่ ข้อควรระวัง แบบหล่อขนาด 50x50x50 ม.ม. โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - หล่อก้อนตัวอย่างซีเมนต์มอร์ตาร์ - ควรทาน ้ามันบางๆ เพื่อ ป้องกันซีเมนต์มอร์ตาร์ติดกับ แบบหล่อ - ควรยึดน๊อตให้แน่นทุกตัว เครื่องชั่งอ่านค่าละเอียดได้ถึง1 กรัม โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ชั่งน ้าหนักวัสดุ - ที่วางเครื่องชั่งต้องมั่นคง - ต้องปรับระดับเครื่องชั่งทุก ครั งก่อนใช้งานครั งแรก - สถานที่ชั่งจะต้องไม่มีลมพัด
การทดสอบคุณสมบัติของปูนซีเมนต์ 45 ชื่อเครื่องมือ หน้าที่ ข้อควรระวัง ตะแกรงร่อนมาตรฐาน โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ร่อนทราย กรณีที่ไม่ได้ใช้ทรายมาตรฐาน (ทรายอ๊อตตาวา)เบอร์ 100 ,50 ,30 และ 16 - เรียงให้เรียงล้าดับเบอร์หยาบ อยู่บนสุด - ไม่มีเศษทรายหรือเศษดินติด อยู่ในตะแกรง บีกเกอร์ 250 ลบ.ซม. โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ตวงน ้า - จะต้องสะอาด และไม่มีรอย แตก โต๊ะและแบบหล่อทดสอบการไหล ตัวของมอร์ตาร์ ที่มา: www.soiltest.co.th/ - ทดสอบการไหลของซีเมนต์มอร์ตาร์ ประกอบด้วย 1) แผ่นทองเหลืองเส้นผ่านศูนย์กลางของโต๊ะ 254 มิลลิเมตร 2) แบบบรรจุตัวอย่างทดสอบรูปกรวย มีขนาด เส้นผ่านศูนย์กลางที่ฐาน 100 มิลลิเมตร ด้านบน 70 มิลลิเมตร และสูง 60 มิลลิเมตร - ตอนทดสอบที่วางโต๊ะการไหล จะต้องมั่นคง ถาด โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ใส่วัสดุผสม - จะต้องแห้ง - ขนาดต้องพอเหมาะกับวัสดุที่ จะน้ามาชั่ง แท่งกระทุ้ง โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - กระทุ้งซีเมนต์มอร์ตาร์ - ต้องสะอาด ผิวหน้าสัมผัส เรียบ
การทดสอบคุณสมบัติของปูนซีเมนต์ 46 ชื่อเครื่องมือ หน้าที่ ข้อควรระวัง เวอร์เนียร์คาลิปเปอร์ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - วัดขนาดก้อนตัวอย่าง - ตรวจสอบตัวล๊อกจะต้องล๊อก ได้และตัวเลขที่อ่านจะต้อง ชัดเจน เครื่องผสมมาตรฐาน โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ผสมมอร์ตาร์ - ตรวจสอบปลั๊ก-สวิทย์ - ใบกวน เครื่องทดสอบก้าลังอัด โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ทดสอบก้าลังอัดก้อนซีเมนต์มอร์ตาร์ตัวอย่าง - ต้องปรับค่าเครื่องเป็นศูนย์ทุก ครั งที่ทดสอบ - ตรวจสอบตัวปรับน ้ามัน ไฮโดรอลิคจะต้องอยู่ใน ต้าแหน่งปิดอยู่เสมอก่อนใช้ งาน เกรียงเหล็ก โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ผสมซีเมนต์มอร์ตาร์ - ตักวัสดุ - ตักซีเมนต์มอร์ตาร์ใส่แบบ ถุงมือยาง โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ป้องกันซีเมนต์มอร์ตาร์กัดมือ - เมื่อใช้งานเสร็จควรล้างให้ สะอาด
การทดสอบคุณสมบัติของปูนซีเมนต์ 47 ชื่อเครื่องมือ หน้าที่ ข้อควรระวัง ผ้าสะอาด โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - เช็ดก้อนซีเมนต์มอร์ตาร์ตัวอย่าง - สะอาดไม่มีคราบน ้ามัน บ่อบ่มซีเมนต์มอร์ตาร์ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - บ่มก้อนซีเมนต์มอร์ตาร์ - น ้าที่ใช้บ่มจะต้องสะอาดและ จะต้องท่วมก้อนซีเมนต์มอร์ ตาร์อย่างน้อย 5 เซนติเมตร 1.4.4 วัสดุที่ใช้ปฏิบัติการทดสอบ 1) ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ ประมาณ 2,000 กรัม 2) ทรายมาตรฐาน(ทรายอ๊อตตาวา) ประมาณ 5,000 กรัม 3) น ้ากลั่นหรือน ้าสะอาด ประมาณ 1,000 มิลลิลิตร(cc.)
การทดสอบคุณสมบัติของปูนซีเมนต์ 48 1.4.5 ขั้นตอนและวิธีการทดสอบ ภาพล้าดับการปฏิบัติงาน ค้าอธิบายขั นตอนการท้างาน เครื่องมือ/อุปกรณ์ ข้อควรระวัง ชั่งน ้าหนักปูนซีเมนต์ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 1. ชั่งปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ประเภท 1 จ้านวน 260 กรัม โดยชั่งน ้าหนัก ถาดก่อนแล้วกดปุ่ม Set ศูนย์ แล้ว จึงชั่งปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์จ้านวน 260 กรัม - ถาด - เครื่องชั่ง - เครื่องต้องได้ ระดับ - ต้องไม่มีลมพัด ผ่าน ชั่งน ้าหนักปูนซีเมนต์ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 2. ชั่งทรายมาตรฐาน จ้านวน 715 กรัม ปูนซีเมนต์ 260 กรัม = 1 ส่วน ทราย y กรัม = 2.75 ส่วน 260 ×2.75 1 = 715 กรัม - ถาด - เครื่องชั่ง - ขั นตอนการชั่ง ทรายท้า เหมือนกับการชั่ง ปูนซีเมนต์ - ต้องไม่มีลมพัด ผ่าน เตรียมน ้า โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 3. ตวงหรือชั่งน ้า โดยสมมุติปริมาณน ้าที่ 45 %ของ น ้าหนักปูนซีเมนต์ ปูนซีเมนต์ 260 กรัม น ้า 45 เปอร์เซ็นต์ 260×45 100 = 117 กรัม หรือใช้น ้า 117 มิลลิลิตร (cc.) - เครื่องชั่ง - บี๊กเกอร์ - ขั นตอนการชั่ง ทรายท้า เหมือนกับการชั่ง ปูนซีเมนต์ - ต้องไม่มีลมพัด ผ่าน
การทดสอบคุณสมบัติของปูนซีเมนต์ 49 ภาพล้าดับการปฏิบัติงาน ค้าอธิบายขั นตอนการท้างาน เครื่องมือ/อุปกรณ์ ข้อควรระวัง ผสมมอร์ตาร์ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 4. ผสมมอร์ตาร์ด้วยเครื่องผสมตาม ขั นตอนดังนี -เทน ้าที่เตรียมไว้ลงในอ่างผสม -เทปูนซีเมนต์ที่ชั่งไว้ลงในน ้าแล้ว ปล่อยทิ งไว้ 30 วินาที เพื่อให้ ปูนซีเมนต์ดูดน ้า -เดินเครื่องผสมอัตราต่้าเป็นเวลา 30 วินาที -ใส่ทรายลงไปในอ่างผสมอย่างช้าๆ ภายใน 30 วินาที ซึ่งขณะนี ใบกวน ยังคงกวนอย่างต่อเนื่องด้วยอัตรา ต่้า -ปรับความเร็วเครื่องผสมเป็นปาน กลางเป็นเวลา 30 วินาที -หยุดการผสม ปาดซีเมนต์มอร์ตาร์ที่ ติดด้านข้างอ่างผสมลงไปในอ่าง ผสมในเวลา 15 วินาที และน้า ภาชนะมาปิดปากอ่างผสมเพื่อ ป้องกันไม่ให้ความชื นปล่อยซีเมนต์ มอร์ตาร์ทิ งไว้เป็นเวลา 75 วินาที -เดินเครื่องด้วยความเร็วปานกลาง เป็นเวลา 1 นาที แล้วหยุดเครื่องน้า ส่วนผสมไปใส่ในแบบหล่อ - เครื่องผสมมอร์- ตาร์ - เกรียงเหล็ก - นาฬิกาจับเวลา - การผสมมอร์ตาร์ ท้าตามขั นตอน มอก. 15 เล่ม 17- 2516
การทดสอบคุณสมบัติของปูนซีเมนต์ 50 ภาพล้าดับการปฏิบัติงาน ค้าอธิบายขั นตอนการท้างาน เครื่องมือ/อุปกรณ์ ข้อควรระวัง ใส่ซีเมนต์มอร์ตาร์ในแบบหล่อ www.caer.uky.edukyasheducati ontesting-mortar.shtml 5. น้าซีเมนต์มอร์ตาร์ใส่ในแบบหล่อให้ ได้ความหนา 25 มิลลิเมตร - โต๊ะและแบบหล่อ ทดสอบการไหลตัว ของมอร์ตาร์ - เกรียงเหล็ก กระทุ้งซีเมนต์มอร์ตาร์ www.caer.uky.edukyasheducati ontesting-mortar.shtml 6. กระทุ้งซีเมนต์มอร์ตาร์เป็นจ้านวน 20 ครั ง -โต๊ะและแบบหล่อ ทดสอบการไหลตัว ของมอร์ตาร์ -แท่งกระทุ้ง - กระทุ้งให้ทั่ว ใส่ซีเมนต์มอร์ตาร์ในแบบหล่อ www.caer.uky.edukyasheducati ontesting-mortar.shtml 7. น้าซีเมนต์มอร์ตาร์ใส่ในแบบหล่อ ให้เต็มแล้วกระทุ้งซีเมนต์มอร์ตาร์ เป็นจ้านวน 20 ครั ง -โต๊ะและแบบหล่อ ทดสอบการไหลตัว ของมอร์ตาร์ - แท่งกระทุ้ง - เกรียงเหล็ก - กระทุ้งให้ทั่ว แต่งหน้าซีเมนต์มอร์ตาร์ www.caer.uky.edukyasheducati ontesting-mortar.shtml 8. แต่งหน้าซีเมนต์มอร์ตาร์ให้เรียบ ด้วยเกรียงเหล็ก -โต๊ะและแบบหล่อ ทดสอบการไหลตัว ของมอร์ตาร์ - เกรียงเหล็ก - ตอนแต่งผิวซีเมนต์ มอร์ตาร์ควรเปิด หน้าเกรียงเหล็ก เล็กน้อย
การทดสอบคุณสมบัติของปูนซีเมนต์ 51 ภาพล้าดับการปฏิบัติงาน ค้าอธิบายขั นตอนการท้างาน เครื่องมือ/อุปกรณ์ ข้อควรระวัง ยกแบบออก www.caer.uky.edukyasheducati ontesting-mortar.shtml 9. ความสะอาดแท่นและขอบด้านนอก แบบหล่ออีกครั งหนึ่งพร้อมยกแบบ หล่อขึ นจากซีเมนต์มอร์ตาร์ -โต๊ะและแบบหล่อ ทดสอบการไหลตัว ของมอร์ตาร์ - ผ้าสะอาด - ผ้าที่น้ามาเช็ดข้าง แบบ ควรจะแห้ง สนิท - ควรยกแบบขึ นตรงๆ หมุนให้แท่นตกกระแทกในแนวดิ่ง www.caer.uky.edukyasheducati ontesting-mortar.shtml 10. หมุนให้แท่นตกกระแทกในแนวดิ่ง สูง 12.7 มิลลิเมตร เป็นจ้านวน 25 ครั ง ใน 15 วินาที - โต๊ะและแบบหล่อ ทดสอบการไหลตัว ของมอร์ตาร์ - ความเร็วในการ หมุนจะต้อง สม่้าเสมอ การแผ่ของซีเมนต์มอร์ตาร์ www.caer.uky.edukyasheducati ontesting-mortar.shtml 11. ลักษณะการแผ่ของซีเมนต์มอร์ตาร์ เมื่อหมุนให้แท่นตกกระแทกใน แนวดิ่งสูง 12.7 มิลลิเมตร เป็น จ้านวน 25 ครั งใน 15 วินาที วัดเส้นผ่านศูนย์กลางของมอร์ตาร์ www.caer.uky.edukyasheducati ontesting-mortar.shtml 12.วัดเส้นผ่านศูนย์กลางของซีเมนต์- มอร์ตาร์แล้วค้านวณหาร้อยละการ ไหลแผ่ตามสมการล่างนี D1 - D0 D0 ×100 เมื่อ D0 = เส้นผ่านศูนย์กลางภายในฐาน ของแบบ D1 = เส้นผ่านศูนย์กลางเฉลี่ยของ ซีเมนต์มอร์ตาร์ที่กระจายบนแท่น - โต๊ะและแบบหล่อ ทดสอบการไหลตัว ของมอร์ตาร์ - เวอร์เนียคาร์ลิป เปอร์ - ค่าเฉลี่ยจากการวัด 4 จุด ในช่องห่าง เท่ากัน - ถ้าการไหลแผ่ไม่ถึง ร้อยละ 105-115 ให้ กลับไปท้าตาม ขั นตอนที่ 1 และเพิ่ม ปริมาณน ้า
การทดสอบคุณสมบัติของปูนซีเมนต์ 52 ภาพล้าดับการปฏิบัติงาน ค้าอธิบายขั นตอนการท้างาน เครื่องมือ/อุปกรณ์ ข้อควรระวัง ชั่งน ้าหนักปูนซีเมนต์ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 13.ชั่งปูนซีเมนต์ 500 กรัม ส้าหรับ ก้อนตัวอย่างซีเมนต์มอร์ตาร์ 6 ตัวอย่าง - เครื่องชั่ง - กะละมัง - ช้อนตักปูนซีเมนต์ - เครื่องต้องได้ระดับ - ต้องไม่มีลมพัดผ่าน ชั่งน ้าหนักทรายมาตรฐาน โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 14.ชั่งทรายมาตรฐาน 1,375 กรัม ปูนซีเมนต์ 500 กรัม = 1 ส่วน ทราย S กรัม = 2.75 ส่วน 500 ×2.75 1 =1,375 กรัม - เครื่องชั่ง - กะละมัง - ช้อนตักทราย -เครื่องต้องได้ระดับ - ต้องไม่มีลมพัดผ่าน ตวงน ้าสะอาด โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 15. ชั่งน ้าตามค่าที่ได้จากการทดสอบ หาอัตราการไหลระหว่างร้อยละ 105-115 - กระบอกตวงน ้า -ระดับของน ้า ผสมมอร์ตาร์ด้วยเครื่องผสม โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 16. ผสมซีเมนต์มอร์ตาร์ด้วยเครื่อง ผสม - เครื่องผสมมอร์ตาร์ - เกรียงเหล็ก - นาฬิกาจับเวลา - การผสมมอร์ตาร์ท้า ตามขั นตอน มอก. 15 เล่ม 17-2516 ทาน ้ามันที่แบบหล่อ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 17. ท้าความสะอาดแบบหล่อและทา น ้ามันบางๆ -แปรง -แบบหล่อขนาด 505050 มิลลิเมตร - ถุงมือยาง - น ้ามันที่ทาไม่ควรทา ให้เยิ ม - ควรใช้น ้ามันที่ สะอาด
การทดสอบคุณสมบัติของปูนซีเมนต์ 53 ภาพล้าดับการปฏิบัติงาน ค้าอธิบายขั นตอนการท้างาน เครื่องมือ/อุปกรณ์ ข้อควรระวัง น้ามอร์ตาร์ใส่แบบหล่อ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 18. น้าซีเมนต์มอร์ตาร์ใส่ลงในแบบ หนา 25 มิลลิเมตร - แบบหล่อ - เกรียงเหล็ก - ถุงมือยาง - ควรกะขนาดของ ซีเมนต์มอร์ตาร์ให้ พอเหมาะ กระทุ้งมอร์ตาร์ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 19. กระทุ้งด้วยแท่งกระทุ้งช่องละ 32 ครั งภายใน 10 วินาที โดยกระทุ้ง เป็น 4 รอบ 20.ใส่มอร์ตาร์ชีเมนต์ชั นที่2 และ กระทุ้งด้วยแท่งกระทุ้งช่องละ 32 ครั งภายใน 10 วินาที โดยกระทุ้ง เป็น 4 รอบ -แบบหล่อ -เหล็กกระทุ้ง -ไม่ควรกระทุ้งแรง เกินไป ใช้เกรียงปาดมอร์ตาร์ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 21. ใช้เกรียงปาดซีเมนต์มอร์ตาร์ให้ เรียบ - แบบหล่อ - เกรียงเหล็ก - ควรเอียงเกรียง เล็กน้อย ขณะแต่ง ผิวซีเมนต์มอร์ตาร์ ใช้ผ้าสะอาดเช็ดขอบแบบ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 22.ใช้ผ้าสะอาดเช็ดขอบแบบ แล้วทิ งไว้ ประมาณ 1 ชั่วโมง - ผ้าสะอาด 1,8 2,7 3,6 4,5 8,1 7,2 6,3 5,4
การทดสอบคุณสมบัติของปูนซีเมนต์ 54 ภาพล้าดับการปฏิบัติงาน ค้าอธิบายขั นตอนการท้างาน เครื่องมือ/อุปกรณ์ ข้อควรระวัง น้าก้อนตัวอย่างห่อด้วยถุง โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 23.น้าก้อนตัวอย่างห่อด้วยถุงเพื่อ ป้องกันความชื นระเหยออกจาก ซีเมนต์มอร์ตาร์ แล้วน้าไปเก็บไว้ใน ห้องบ่มชื น - ถ้าอากาศอบอ้าว ควรใช้ผ้าชุบน ้าแล้ว บิดมาดๆ คลุมก้อน ตัวอย่าง ใช้หินฝนซีเมนต์มอร์ตาร์ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 24. ใช้หินฝนผิวหน้าของซีเมนต์มอร์ ตาร์ให้เรียบ - หินลับมีด - หินที่ใช้ฝนผิวซีเมนต์ มอร์ตาร์ควรเป็นหิน ที่ละเอียด ถอดแบบก้อนตัวอย่าง โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 25.ถอดแบบหล่ออายุซีเมนต์มอร์ตาร์ ครบ 24 ชั่วโมง - ระวังไม่ให้ตัวอย่าง กระทบกระเทือน มาก บ่มก้อนตัวอย่าง โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 26. น้าไปแช่น ้าสะอาดไว้จนได้อายุ ตามที่ก้าหนด - บ่อบ่มซีเมนต์มอร์- ตาร์ - น ้าจะต้องอุณหภูมิ ไม่สูงเกินไป - ก้อนตัวอย่างจะต้อง จมน ้าทั งหมด ท้าความสะอาดแบบหล่อ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 27. ท้าความสะอาดแบบหล่อ และใช้ น ้ามันชโลมแบบหล่อ - แปรงทาสี - ไม่ควรทาน ้ามันมาก เกินไป
การทดสอบคุณสมบัติของปูนซีเมนต์ 55 ภาพล้าดับการปฏิบัติงาน ค้าอธิบายขั นตอนการท้างาน เครื่องมือ/อุปกรณ์ ข้อควรระวัง น้าก้อนซีเมนต์มอร์ตาร์ขึ นจากบ่อ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 28. เมื่อครบตามอายุการทดสอบ ให้ น้าก้อนซีเมนต์มอร์ตาร์ขึ นจากบ่อ บ่มมาพักไว้ - ผ้าสะอาด - ควรน้าก้อนตัวอย่าง มาวางไว้ใน อุณหภูมิห้องเป็น เวลา 30 นาที เช็ดก้อนซีเมนต์มอร์ตาร์ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 29. ใช้ผ้าสะอาดเช็ดซีเมนต์มอร์ตาร์ ตัวอย่างเพื่อให้ผิวแห้ง - ผ้าสะอาด - ผ้าที่เช็ดควรเป็นผ้า สะอาด ท้าเครื่องหมายซีเมนต์มอร์ตาร์ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 30. เลือกหน้าที่เรียบและท้า เครื่องหมายก้อนซีเมนต์มอร์ตาร์ เพื่อวัดขนาด - ปากกาเคมี - ห้ามใช้ด้านข้างของ ตัวอย่างรับแรงกด ถ้าด้านบนและ ด้านล่างก้อน ตัวอย่างไม่เรียบให้ ฝนให้เรียบและ ขนานกัน ชั่งน ้าหนักก้อนซีเมนต์มอร์ตาร์ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 31.ชั่งน ้าหนักก้อนซีเมนต์มอร์ตาร์ ตัวอย่าง พร้อมบันทึกค่า - เครื่องชั่ง - เครื่องต้องได้ระดับ - บริเวณที่ชั่งน ้าหนัก ต้องไม่มีลมพัดผ่าน
การทดสอบคุณสมบัติของปูนซีเมนต์ 56 ภาพล้าดับการปฏิบัติงาน ค้าอธิบายขั นตอนการท้างาน เครื่องมือ/อุปกรณ์ ข้อควรระวัง วัดขนาดก้อนซีเมนต์มอร์ตาร์ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 32.วัดขนาดก้อนซีเมนต์มอร์ตาร์ ตัวอย่างพร้อมบันทึกค่า 33.หาพื นที่หน้าตัดของก้อนซีเมนต์- มอร์ตาร์ตัวอย่างแต่ละก้อน - เวอร์เนียคาร์ลิป เปอร์ - การอ่านค่าเวอร์เนีย คาร์ลิปเปอร์ต้อง อ่านให้ถูกต้อง - โดย 1 ด้านจะต้อง วัดขนาด 2 ครั งแล้ว มาหาค่าเฉลี่ย น้าก้อนซีเมนต์มอร์ตาร์เข้าเครื่อง โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 34. น้าก้อนซีเมนต์มอร์ตาร์เข้าเครื่อง ทดสอบก้าลังอัด - เครื่องทดสอบก้าลัง อัด - เนื่องจากก้อน ตัวอย่างมีขนาดเล็ก ควรใช้แผ่นเหล็ก รองแท่งเครื่องให้สูง ปิดตะแกรงเดินเครี่องทดสอบ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 35. เดินเครื่องทดสอบในอัตราที่ เหมาะสมสม่้าเสมอพร้อมบันทึก ค่า แล้วหาค่าการรับแรงอัดสูงสุด ของซีเมนต์มอร์ตาร์ - เครื่องทดสอบก้าลัง อัด -ขณะเดินเครื่อง ทดสอบควรปิด ประตูเครื่องทดสอบ เพื่อป้องกันอุบัติเหตุ ที่คาดไม่ถึง -ใช้เวลาทดสอบ ประมาณ 20-80 วินาทีต่อตัวอย่าง ลักษณะการแตก โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 36. ถ่ายรูปการแตกของซีเมนต์มอร์ ตาร์ พร้อมค้านวณการรับก้าลังอัด ของซีเมนต์มอร์ตาร์ ข้อควรระวังในการทดสอบ บันทึกแรงอัดที่สูงสุดที่อ่านได้จากเครื่องทดสอบ ค้านวณหาก้าลังอัดตามสมการข้างล่าง มี หน่วยเป็นกิโลกรัมต่อตารางเชนติเมตร ถ้าพื นที่หน้าตัดจริงของก้อนทดสอบแตกต่างจากพื นที่หน้าตัด
การทดสอบคุณสมบัติของปูนซีเมนต์ 57 ปกติเกินกว่าร้อยละ ±1.5 ให้ใช้พื นที่หน้าตัดวัดได้จริง ในให้ท้าการทดสอบใหม่ส้าหรับความคาดเคลื่อน ของระยะเวลาที่ยอมให้คลาดเคลื่อนได้ในการทดสอบก้าลังอัดของมอร์ตาร์ แสดงไว้ในตารางที่ 1.3 ตารางที่ 1.3 ระยะเวลาที่ยอมให้คลาดเคลื่อนได้ในการทดสอบก้าลังอัดของมอร์ตาร์ อายุทดสอบ ความคลาดเคลื่อนได้ 24 ชั่วโมง ± 1/2 ชั่วโมง 3 วัน ± 2 ชั่วโมง 7 วัน ± 6 ชั่วโมง 28 วัน ± 20 ชั่วโมง 90 วัน ± 2 วัน ที่มา: คู่มือการทดสอบคุณสมบัติของปูนซีเมนต์ มวลรวม และคอนกรีต ดร.วีรชาติ ตั งจิรภุทร, ศ.ดร.ชัย จาตุรพิทักษ์กุล หน้า 176 1.4.6 ผลการทดสอบและสรุปผล ผลการทดสอบการไหลแผ่ของซีเมนต์มอร์ตาร์ ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ประเภทที่ 1 บริษัทผู้ผลิต บริษัท S C G ซีเมนต์ไทย จ้ากัด ผลิตเมื่อ 07/07/65 วันที่ทดสอบ 5 สิงหาคม 2565 ตัวอย่าง ที่ ปูนซีเมนต์ (กรัม) น ้า (กรัม) Water cement ratio (W/C) D0 (เซนติเมตร ) D1 (เซนติเมตร ) การไหลแผ่ร้อยละ ( D1 - D0 D0 ) ×100 1 260 115 0.442 10.38 18.20 75.34 2 260 120 0.462 10.38 19.55 88.34 3 260 125 0.481 10.38 20.15 94.12 4 260 130 0.500 10.38 21.50 107.13 5 260 140 0.538 10.38 22.20 113.87 ตัวอย่างการค านวณการไหลแผ่ (การทดสอบการไหลแผ่ครั้งที่ 1) ร้อยละการไหลแผ่ = D1 - D0 D0 × 100 ร้อยละการไหลแผ่ = 18.20 - 10.38 10.38 × 100 = 75.34 %
การทดสอบคุณสมบัติของปูนซีเมนต์ 58 อัตราส่วนน้ าต่อซีเมนต์ 0.51 ร้อยละการไหล 110.. การทดสอบหาก าลังอัดของซีเมนต์มอร์ตาร์ (Compressive Strength of Cement Mortar) ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ประเภท 1 บริษัทผู้ผลิต S C G ซีเมนต์ไทย จ้ากัด ผลิตเมื่อ 07/07/65 ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์จ านวน 500 กรัม ทรายมาตรฐาน 1,375 กรัม ร้อยละการไหล 110 วันที่หล่อตัวอย่าง 5 สิงหาคม 2565 ตัวอย่าง ที่ อายุ (วัน) น ้าหนัก (กรัม) หน้าตัดภาคขวาง (ซม. X ซม.) พื นที่หน้าตัด (ตร.ซม.) (A) แรงกดสูงสุด (กก.) (P) หน่วยแรงอัดสูงสุด (กก./ตร.ซม.) (P/A) แรงอัดเฉลี่ย สูงสุด (กก./ตร.ซม.) 1 7 255.34 5.00 X 5.00 25.00 3,775 151.00 2 7 254.50 5.00 X 5.01 25.05 3,824 152.65 152.61 3 7 255.00 5.01 X 5.00 25.05 3,862 154.17 4 28 255.40 5.00 X 5.02 25.05 6,262 249.98 5 28 254.33 5.01 X 5.00 25.05 6,182 246.79 245.92 6 28 254.56 5.00 X 5.00 25.00 6,025 241.00 50 60 70 80 90 100 110 120 130 140 150 0.42 0.43 0.44 0.45 0.46 0.47 0.48 0.49 0.50 0.51 0.52 0.53 0.54 0.55 0.56 % Flow Water Cement ratio
การทดสอบคุณสมบัติของปูนซีเมนต์ 59 การค านวณหาก าลังอัดของซีเมนต์มอร์ตาร์ Fa= P A เมื่อ Fa = ก้าลังรับแรงอัดสูงสุด (กก./ตร.ซม.) P = หน่วยแรงอัดสูงสุด (กก.) A = พื นที่หน้าตัดขวาง (ตร.ซม.) ตัวอย่างการค านวณหาก าลังอัดของซีเมนต์มอร์ตาร์ที่ อายุ 7 วัน ตัวอย่างก้อนที่ 1 Fa = P A = 3,775 25.00 = 151.00 กก./ตร.ซม. ตัวอย่างก้อนที่ 2 Fa = P A = 3,824 25.05 = 152.65 กก./ตร.ซม. ตัวอย่างก้อนที่ 3 Fa = P A = 3,862 25.05 = 154.17 กก./ตร.ซม. ตรวจสอบก าลังอัดแต่ละตัวอย่างที่อายุ 7 วัน ว่าก าลังอัดแตกต่างเกิน 10% (ตามมาตรฐาน) 1. หลักการตรวจสอบความแตกต่างของก้าลังอัดให้ ตรวจสอบก้อนตัวอย่างที่ก้าลังสูงสุดและก้อน ตัวอย่างที่ก้าลังต่้าสุดก่อน ในที่นี คือ ซีเมนต์มอร์ตาร์ก้อนที่ 1 รับก้าลังอัดต่้าสุด = 151.00 กก./ตร.ซม. ซีเมนต์มอร์ตาร์ก้อนที่ 3 รับก้าลังอัดสูงสุด = 154.17 กก./ตร.ซม. 2. ให้ก้อนตัวอย่างที่มีก้าลังต่้าสุดเป็น 100 % แล้วหาเปอร์เซ็นต์ความแตกต่างของทั ง 2 ก้อน ตัวอย่าง โดยเปอร์เซ็นต์ของก้อนตัวอย่างที่สูงสุดจะต้องไม่เกิน 110 % ถ้าหากเกินให้กลับไป เปรียบเทียบก้อนตัวอย่างที่มีก้าลังอัดใกล้เคียงกันที่สุด ดังตัวอย่าง ก้อนตัวอย่างที่ 1 ก้าลังอัด 151.00 กก./ตร.ซม. เท่ากับ 100 % ก้อนตัวอย่างที่ 3 ก้าลังอัด 154.7 กก./ตร.ซม. เท่ากับ ? % 151.00 100 = 154.17 % ก้อนตัวอย่างที่3
การทดสอบคุณสมบัติของปูนซีเมนต์ 60 % ก้อนตัวอย่างที่3 = 154.17 ×100 151.00 = 102.08 % เปอร์เซ็นต์ความแตกต่างระหว่างซีเมนต์มอร์ตาร์ก้อนที่รับก้าลังอัดสูงสุด และซีเมนต์มอร์ตาร์ก้อนที่รับ ก้าลังอัดต่้าสุด = 102.08 – 100.00 2.08 % 10% ดังนั นก้าลังอัดก้อนที่ 2 ค่าความแตกต่างของก้าลังอัดก็จะไม่เกิน 10 % ตัวอย่างก้อนที่ 1 และ ก้อนที่ 3 ตามล้าดับ และหาค่าเฉลี่ยก้าลังอัดของซีเมนต์มอร์ตาร์ที่อายุ 7 วัน ค่าก้าลังอัดเฉลี่ยซีเมนต์มอร์ตาร์ที่อายุ 7 วัน = 151.00+152.65+154.17 3 = 152.61 กก./ตร.ซม หมายเหตุ การค้านวณก้าลังก้าลังอัดของซีเมนต์มอร์ตาร์ที่อายุ 28 วันให้ค้านวณเหมือนกันกับที่อายุ7 วัน สรุปผลการทดสอบ จากการทดสอบหาค่าก้าลังอัดของปูนซีเมนต์ จะต้องมีการทดสอบหาค่าการไหลแผ่ของมอร์ตาร์ และได้เลือกการไหลแผ่ของมอร์ตาร์ที่ ร้อยละ 110 ซึ่งได้อัตราส่วนน ้าต่อซีเมนต์ที่ 0.51 และท้าการผสม มอร์ตาร์ซีเมนต์โดยใช้อัตราส่วนน ้าต่อซีเมนต์ที่ 0.51 และเก็บตัวอย่างซีเมนต์มอร์ตาร์เพื่อน้าไปทดสอบหา ค่าก้าลังอัดที่อายุ 7 วัน และ 28 วัน จากการทดสอบก้าลังอัดของซีเมนต์มอร์ตาร์ที่อายุ 7 วัน จ้านวน 3 ตัวอย่างได้ค่าก้าลังอัดเฉลี่ยที่ 152.61 กก./ตร.ซม. และทดสอบก้าลังอัดของซีเมนต์มอร์ตาร์ที่อายุ 28 วัน จ้านวน 3 ตัวอย่างได้ค่าก้าลัง อัดเฉลี่ยที่ 245.92 กก./ตร.ซม. ซึ่งค่าก้าลังอัดเฉลี่ยที่อายุ 28 วัน สูงกว่าก้าลังอัดเฉลี่ยที่อายุ 7 วันประมาณ 37 % แสดงให้เห็นว่าก้าลังอัดของซีเมนต์มอร์ตาร์จะพัฒนาขึ นไปเรื่อยๆ และถือว่าปูนซีเมนต์ตัวอย่างที่ น้ามาทดสอบสามารถน้าไปใช้งานก่อสร้างได้
การทดสอบคุณสมบัติของปูนซีเมนต์ 61 1.4.7 ใบสั่งงาน ใบสั่งงาน (JobSheel) วันที่...................เดือน.......................................พ.ศ................เวลา..................ชม...............นาที ค าสั่งหลัก: การทดสอบหาก าลังอัดของซีเมนต์มอร์ตาร์ ค าสั่งย่อย: 1. ท าขั้นตอนที่ 1.13 หยุดให้ครูผู้สอนไปตรวจสอบ 3. ท าขั้นตอนที่ 2.3 หยุดให้ครูผู้สอนไปตรวจสอบ 4. ท าขั้นตอนที่ 2.6 หยุดให้ครูผู้สอนไปตรวจสอบ 5. ท าขั้นตอนที่ 2.8 หยุดให้ครูผู้สอนไปตรวจสอบ 6. ท าขั้นตอนที่ 2.11 หยุดให้ครูผู้สอนไปตรวจสอบ 7. ท าขั้นตอนที่ 3.2 หยุดให้ครูผู้สอนไปตรวจสอบ 8. ท าขั้นตอนที่ 3.3 หยุดให้ครูผู้สอนไปตรวจสอบ 9. ท าขั้นตอนที่ 3.4 หยุดให้ครูผู้สอนไปตรวจสอบ 10. ท าขั้นตอนที่ 3.5 หยุดให้ครูผู้สอนไปตรวจสอบ ล้าดับขั นการปฏิบัติงาน เครื่องมือ/อุปกรณ์ วัสดุ 1. การทดสอบการไหลแผ่ 1.1 ชั่งปูนซีเมนต์ 260 กรัม 1.2 ชั่งทรายอ๊อตตาวา 2.75 เท่าของน ้าหนัก ปูนซีเมนต์ 260 2.75 = 715 กรัม 1.3 สมมุติใช้น ้า 45 เปอร์เซ็นต์ของน ้าหนักปูนซีเมนต์ 1.4 ผสมมอร์ตาร์ด้วยเครื่องผสม 1.5 เตรียมโต๊ะควบคุมการไหล 1.6 วางแบบหล่อทองเหลืองตรงจุดศูนย์กลางของ จานกลม 1.7 เอาซีเมนต์มอร์ตาร์ใส่แบบหล่อให้ได้ความหนา ประมาณ 25 มิลลิเมตรแล้วกระทุ้งด้วยแท่ง กระทุ้ง 20 ครั ง 1.8 ใส่ซีเมนต์มอร์ตาร์จนล้นแบบและกระทุ้งอีก 20 ครั ง 1.9 ใช้เกรียงเหล็กปาดผิวหน้าให้เรียบ 1.10ท้าความสะอาดแท่นและขอบด้านนอกแบบหล่อ 1.11 ยกแบบหล่อขึ นจากซีเมนต์มอร์ตาร์ 1. แบบหล่อตัวอย่าง ขนาด 50 x 50 x 50 มิลลิเมตร 2. เครื่องชั่งอ่านค่า ละเอียดได้ถึง 1 กรัม 3. ตะแกรงร่อนมาตรฐาน เบอร์ 100 ,50 ,30 และ 16 4. โต๊ะและแบบหล่อ ทดสอบการไหลตัว ของมอร์ตาร์ 5. เครื่องผสมมาตรฐาน 6. เครื่องทดสอบก้าลัง อัด 7. แท่งกระทุ้ง 8. เกรียงเหล็ก 9. เวอร์เนียร์คาลิปเปอร์ 1. ปูนซีเมนต์ปอร์ต แลนด์ประเภท 2. ทรายอ๊อตตาวา 3. น ้ากลั่นหรือน ้า สะอาด
การทดสอบคุณสมบัติของปูนซีเมนต์ 62 ใบสั่งงาน (JobSheel) ล้าดับขั นการปฏิบัติงาน เครื่องมือ/อุปกรณ์ วัสดุ 1.12การหมุนให้แท่นตกกระแทกในแนวดิ่งสูง 12.7 มิลลิเมตรเป็นจ้านวน 25 ครั งใน 15 วินาที 1.13วัดเส้นผ่าศูนย์กลางของซีเมนต์มอร์ตาร์ที่ กระจายบนแท่น โดยหาค่าเฉลี่ยจากการวัด 4 จุด ในช่องห่างเท่ากัน 1.14ถ้าการไหลแผ่ไม่ถึงร้อยละ 105-115 ให้กลับไป ชั่งปูนซีเมนต์ 260 กรัม และทราย 715 กรัม และเพิ่มปริมาณน ้า 2. ขั้นผสมและหล่อซีเมนต์มอร์ตาร์ 2.1 ชั่งปูนซีเมนต์ 500 กรัม 2.2 ชั่งทรายอ๊อตตาวา 2.75เท่าของน ้าหนัก ปูนซีเมนต์ 500 2.75 = 1,375 กรัม 2.3 ตวงน ้าตามร้อยละการไหลแผ่ 105-115 2.4 ผสมซีเมนต์มอร์ตาร์ด้วยเครื่องผสม 2.5 ท้าความสะอาดแบบหล่อและทาน ้ามัน 2.6 ใส่ซีเมนต์มอร์ตาร์ลงในแบบ หนา 25 มิลลิเมตร ทุกช่องกระทุ้งด้วยแท่งกระทุ้งช่อง ละ 32 ครั งภายใน 10 วินาที โดยกระทุ้งเป็น 4 รอบ 2.7 ใส่ซีเมนต์มอร์ตาร์ที่เหลือในช่องแบบหล่อทุก ช่องให้สูงกว่าขอบและกระทุ้งอีก 32 ครั ง ภายใน 10 วินาที โดยแบ่งเป็น 4 รอบ 2.8 ใช้เกรียงปาดซีเมนต์มอร์ตาร์ที่ติดขอบแบบ 2.9 น้าไปเก็บไว้ในห้องบ่มชื น หรือใช้ผ้าชุบน ้าคลุม ไว้ ทิ งไว้ 24 ชั่วโมง 2.10 ถอดแบบหล่อน้าก้อนตัวอย่าง 2.11 น้าไปแช่น ้าสะอาดไว้จนได้อายุตามที่ก้าหนด 10. บี๊กเกอร์ 11. บ่อบ่มซีเมนต์มอร์- ตาร์ 12. ถาด 13. ถุงมือยาง
การทดสอบคุณสมบัติของปูนซีเมนต์ 63 ใบสั่งงาน (Job Sheel) ล้าดับขั นการปฏิบัติงาน เครื่องมือ/อุปกรณ์ วัสดุ 3. การทดสอบหาก าลังอัดของซีเมนต์มอร์ตาร์ 3.1 น้าตัวอย่างออกจากห้องบ่มให้ความสะอาดปัด เม็ดทรายและสะเก็ดที่ติดผิวออกให้หมดเช็ดผิว ให้แห้ง 3.2 เลือกหน้าตัดที่จะทดสอบก้าลังอัด ท้า เครื่องหมาย 3.3 วัดขนาดด้านที่เลือกและชั่งน ้าหนักของตัวอย่าง แต่ละก้อนพร้อมบันทึกค่า 3.4 น้าก้อนทดสอบเข้าเครื่องทดสอบ 3.5 เดินเครื่องทดสอบในอัตราที่เหมาะสมสม่้าเสมอ จนกระทั งก้อนตัวอย่างแตก 3.6 ค้านวณหาการรับก้าลังอัดสูงสุดของซีเมนต์ มอร์-ตาร์
การทดสอบคุณสมบัติของปูนซีเมนต์ 64 ใบสั่งงาน (Job Sheet) ปฏิบัติการทดสอบคอนกรีตเทคโนโลยี สาขางานโยธา วิทยาลัยเทคนิคขอนแก่น ชื่อ-สกุล.................................................................สาขา.................เลขที่.............ชั น...........ห้อง................ วันที่ทดสอบ......................................................วันส่งผลทดสอบ................................................................. การทดสอบการไหลแผ่ของซีเมนต์มอร์ตาร์ ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ประเภทที่............บริษัทผู้ผลิต..................................ผลิตเมื่อ.................... วันที่ทดสอบ......................................... ตัวอย่าง ที่ ปูนซีเมนต์ (กรัม) น ้า (กรัม) Water cement ratio (W/C) D0 (เซนติเมตร) D1 (เซนติเมตร) การไหลแผ่ร้อยละ ( D1 - D0 D0 ) × 100 50 60 70 80 90 100 110 120 130 140 150 0.42 0.43 0.44 0.45 0.46 0.47 0.48 0.49 0.50 0.51 0.52 0.53 0.54 0.55 0.56 % Flow Water Cement ratio
การทดสอบคุณสมบัติของปูนซีเมนต์ 65 ใบสั่งงาน (Job Sheet) ปฏิบัติการทดสอบคอนกรีตเทคโนโลยี สาขางานโยธา วิทยาลัยเทคนิคขอนแก่น ชื่อ-สกุล.................................................................สาขา.................เลขที่.............ชั น...........ห้อง................ วันที่ทดสอบ......................................................วันส่งผลทดสอบ................................................................. การทดสอบหาก าลังอัดของซีเมนต์มอร์ตาร์ (Compressive Strength of Cement Mortar) ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ประเภทที่..........บริษัทผู้ผลิต.............................................ผลิตเมื่อ.................... ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์จ านวน.................กรัม ทรายมาตรฐาน...............กรัม ร้อยละการไหล.............. วันที่หล่อตัวอย่าง................................................. ตัวอย่างที่ อายุ (วัน) น ้าหนัก (กรัม) หน้าตัดภาคขวาง (ซม. Xซม.) พื นที่หน้าตัด (ตร.ซม.) (A) แรงกดสูงสุด (กก.) (P) หน่วยแรงอัดสูงสุด (กก./ตร.ซม.) (P/A) เฉลี่ยหน่วย แรงอัดสูงสุด (กก./ตร.ซม.) 1 2 3 4 5 6 บันทึก
การทดสอบคุณสมบัติของปูนซีเมนต์ 66 ใบสั่งงาน (Job Sheet) บันทึก
การทดสอบคุณสมบัติของปูนซีเมนต์ 67 เอกสารอ้างอิง 1. บริษัท เอสซีจี ซีเมนต์ จ้ากัด, ปูนซีเมนต์และการประยุกต์ใช้งาน, พิมพ์ครั งที่ 4 เมษายน, กรุงเทพฯ, พ.ศ. 2554. 2. ดร.วีรชาติ ตั งจิรภัทร และ ศ.ดร.ชัย จาตุรพิทักษ์กุล, คู่มือการทดสอบคุณสมบัติของปูนซีเมนต์ มวล รวมและคอนกรีต, พิมพ์ครั งพิเศษ เมษายน: บริษัทเอสซีจี ซีเมนต์ จ้ากัด, พ.ศ.2555 3. ผศ. อุดมวิทย์กาญจนวรงค์, ปฏิบัติการทดสอบคอนกรีตเทคโนโลยี, พิมพ์ครั งที่ 4 : บริษัทสกายบุ๊กส์, กรุงเทพฯ พ.ศ. 2543 4. วินิต ช่อวิเชียร, คอนกรีตเทคโนโลยี, พิมพ์ครั งที่ 9 :กรุงเทพฯ พ.ศ. 2544. 5. ส้านักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม, มอก. 15-2521 :มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์, เล่ม 2 การทดสอบความถ่วงจ้าเพาะของปูนซีเมนต์ไฮโดรลิก, พิมพ์ครั ง 1, กระทรวงอุตสาหกรรม, กรุงเทพฯ, พ.ศ. 2537. 6. ส้านักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม,มอก. 15 - 2514 : มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์,เล่ม 8 ข้อก้าหนดวิธีทดสอบจ้านวนน ้าที่เหมาะสมเพื่อให้ได้ความข้นเหลวปกติ ของปูนซีเมนต์ไฮโดรลิก, กระทรวงอุตสาหกรรม, กรุงเทพฯ, พ.ศ. 2514. 7. ส้านักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม,มอก. 15-2518: มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์,เล่ม 9 การหาระยะเวลาการก่อตัวของปูนซีเมนต์ไฮโดรลิกโดยใช้เข็มไวแคต, กระทรวงอุตสาหกรรม, กรุงเทพฯ, พ.ศ. 2518. 8. ส้านักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม, มอก. 15-2516: มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์, เล่ม 17 การผสมมอร์ตาร์ซีเมนต์ไฮโดรอลิกด้วยเครื่องผสม, กระทรวง อุตสาหกรรม, กรุงเทพฯ, พ.ศ. 2516. 9. ส้านักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม,มอก. 15-2532: มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์, เล่ม 12 วิธีการทดสอบความต้านทานแรงอัดของมอร์ตาร์ซีเมนต์ไฮโดรอลิก, กระทรวงอุตสาหกรรม, กรุงเทพฯ, พ.ศ. 2532. 10. American Society for Testing and Materials, ASTM C109/C 109M -99 : Standard Test Method for Compressive Strength of Hydraulic Cement Mortars (Using 2-in. or [50-mm] Cube Specimens), Annual Book of ASTM Standards, 2001, Vol.04.01, Philadelphia, 83 -88.
การทดสอบคุณสมบัติของปูนซีเมนต์ 68 11. American Society for Testing and Materials, ASTMC 230/C 230M-98: Standard Specification for Flow Table for Use in Tests of Hydraulic Cement, Annual Book of ASTM Standards, 2001, Vol.04.01, Philadelphia, 203-209. 12. American Society for Testing and Materials, ASTM C 188-95 : Standard Test Method for Density of Hydraulic Cement, Annual Book of ASTM Standards, 2001, Vol.04.01, Philadelphia, 179-180. 13. American Society for Testing and Materials, ASTM C 187-98 : Standard Test Method for Normal Consistency of Hydraulic Cement, Annual Book of ASTM Standards, 2001, Vol.04.01, Philadelphia, 177-178. 14. American Society for Testing and Materials, ASTM C 191-99 : Standard Test Method for Time of Setting of Hydraulic Cement by Vicat Needle, Annual Book of ASTM Standards, 2001, Vol.04.01, Philadelphia, 181-183. 15. American Society for Testing and Materials, ASTM C109/C 109M -99 : Standard Test Method for Compressive Strength of Hydraulic Cement Mortars (Using 2-in. or [50-mm] Cube Specimens), Annual Book of ASTM Standards, 2001, Vol.04.01, Philadelphia, 83 -88. 16. American Society for Testing and Materials, ASTMC 305-99: Standard Practice Mixing of Hydraulic Cement Pastes and Mortars of Plastic Consistency, Annual Book of ASTM Standards, 2001, Vol.04.01, Philadelphia, 220-222. 17. American Society for Testing and Materials, ASTMC 230/C 230M-98: Standard Specification for Flow Table for Use in Tests of Hydraulic Cement, Annual Book of ASTM Standards, 2001, Vol.04.01, Philadelphia, 203-209. 18. www.caer.uky.edukyasheducationtesting-mortar.shtml 19. American Society for Testing and Materials, ASTM C190-77 : Standard Test Method for Tensile Strength of Hydraulic Cement Mortars, Annual Book of ASTM Standards, 2001, Vol.04.01, Philadelphia, 195-198.
การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 87 บทที่ 2 การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม Aggregate Testing Properties 2.1 การทดสอบหาสารอินทรีย์ในมวลรวมละเอียด (Organic Impurities in Fine Aggregates for Concrete) 2.1.1 ทฤษฎีการทดสอบ มวลรวมละเอียด (Fine Aggregate)” หมายถึง วัสดุที่ใช้ในส่วนผสมของคอนกรีตที่มีขนาดเม็ด ตั้งแต่ 0.075 มิลลิเมตร ถึง 4.75 มิลลิเมตร ซึ่งในที่นี้หมายถึง ทราย ทรายที่น ามาใช้เป็นส่วนผสม คอนกรีตจะมี จาก 2 แหล่ง คือ ทรายบก และทรายแม่น้ า โดยเฉพาะทรายแม่น้ า เรานิยมน้ ามาใช้ใน งานคอนกรีต เนื่องจากสามารถหาได้ง่าย ตามแม่น้ า ล าคลองทั่วไป แต่ปัจจุบันคุณภาพของทราย แม่น้ าลดลง เนื่องจากการปล่อยน้ าเสียจากครัวเรือน หรือโรงงานอุตสาหกรรม ท าให้ทรายมีสาร ปนเปื้อน คือสารอินทรีย์ นั้นเอง “สารอินทรีย์ (Organic)” หมายถึง สารที่เกิดจากสิ่งมีชีวิตสามารถ ย่อยสลายได้สารอินทรีย์ที่ผสมในทรายหากน ามาใช้ในการผสมคอนกรีตอาจท าให้คอนกรีต มีการหด ตัว และท าให้เกิดการแตกร้าว ส่งผลต่อการรับก าลังของคอนกรีตลดลง และอายุการใช้งานของ คอนกรีต ส าหรับมาตรฐานการทดสอบหาสารอินทรีย์ในมวลรวมละเอียด ใช้มาตรฐาน ASTM C 87: Standard Test Method for Effect of Organic Impurities in Fine Aggregate on Strength of Mortar 2.1.2 หน้าที่ของเครื่องมือ และอุปกรณ์ ชื่อเครื่องมือ หน้าที่ ข้อควรระวัง สีมาตรฐานการ์ดเนอร์ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ใช้เปรียบเทียบสี เพื่อหาสารอินทรีย์ใน ทราย จะมี 5 สี คือ 5, 8, 11, 16, และ 18 สี 11 ถือว่ามาตรฐาน ส่วน สี 16,18 ถือว่า ทรายมีสารอินทรีย์เกินมาตรฐาน ส่วน สี 5, 8 ถือว่าทรายสะอาด -
การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 88 ชื่อเครื่องมือ หน้าที่ ข้อควรระวัง เครื่องชั่งค่าความละเอียดไม่น้อย กว่า 0.1 กรัม โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ชั่งน้ าหนักทราย - ชั่งน้ าหนักสารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์ - สถานที่วางจะต้องได้ระดับ - จะต้องปรับ เครื่องชั่งก่อนทุกครั้ง ก่อนการทดสอบ - ต้องไม่เคลื่อนที่เครื่องชั่งก่อนการ ทดสอบเสร็จเรียบร้อย ขวดทดลองรูปชมพู่ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ขวดรูปชมพู่ หรือมีอีกชื่อว่าคนโทรูปกรวยมี ทั้งแบบปากแคบ และปากกว้างตามแต่ผู้ใช งานเลือกโดยแต่ละขนาดจะมีสเกลบอก ปริมาตรในระดับต่างๆ - ใส่ทรายและน้ าที่ผสมสารละลายโซเดียมไฮ ดรอกไซด์ - สะอาด - แห้งสนิท บีกเกอร์ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ผสมน้ ากับสารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์ - ตกแตกได้ง่าย - ต้องแห้งสนิทไม่มีสารบป่นเปื้อน - ต้องสะอาด แท่งคนสารสะลาย โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ใช้คนสารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์ - เมื่อใช้เสร็จแล้วควรใช้น้ าสะอาด ล้างทันที ถาด โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ใส่ทราย - ขนาดไม่ใหญ่เกินไป
การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 89 ชื่อเครื่องมือ หน้าที่ ข้อควรระวัง กรวยพลาสติก โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ช่วยกรอกทรายลงในขวดรูปชมพู่ - กรวยต้องแห้ง เกรียงเหล็ก โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ใช้แบ่งทรายสี่ส่วน - ตักทราย กะบะ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ใส่ทรายเพื่อแบ่งสี่ ตะแกรงมาตรฐานเบอร์ 4 โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ร่อนเศษไม้, ดิน, และหินออกจากทราย ตัวอย่าง - ใช้แปรงขนอ่อนท าความสะอาด เมื่อใช้งานเสร็จ 2.1.3 ที่ใช้ปฏิบัติการทดสอบ 1) ทรายหยาบตัวอย่างประมาณ 1,000 กรัม 2) น้ ากลั่น หรือน้ าสะอาด 3) สารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์
การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 90 2.1.4 ขั้นตอนและวิธีการทดสอบ ภาพล าดับการปฏิบัติงาน ค าอธิบายขั้นตอนการท างาน เครื่องมือ/อุปกรณ์ ข้อควรระวัง ทรายหยาบ โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 1. น าทรายตัวอย่างประมาณ 1,000 กรัม - ถาด - ช้อนตักทราย - ทรายตัวอย่างไม่ ควรมีความชื้นมาก ร่อนทราย โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 2. ร่อนทรายผ่านตะแกรงมาตรฐาน เบอร์ 4 เพื่อเอา เศษกรวด, เศษ ดินออก - ตะแกรงมาตรฐาน เบอร์ 4 - ถาดรอง - ช้อนตักทราย - น าเอาเศษวัสดุที่ ค้างตะแกรง มาตรฐานเบอร์ 4 ทิ้ง แบ่งสีทรายตัวอย่าง โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 3. ท าการแบ่งสี่ ทรายตัวอย่าง - กะบะ - เกรียงเหล็ก - ให้เอาทราย ตัวอย่างที่อยู่ด้าน ตรงข้ามกันมาเป็น ทรายตัวอย่างที่ใช้ ในการทดสอบ ชั่งทราย โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 4. น าทรายไปชั่งน้ าหนัก 450 กรัม - เครื่องชั่ง - ถาด - ช้อนตักทราย - ไม่ควรชั่งบริเวณที่ ลมแรง - ห้ามวางทราย ตัวอย่างลงบน จานชั่งโดยตรง
การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 91 ภาพล าดับการปฏิบัติงาน ค าอธิบายขั้นตอนการท างาน เครื่องมือ/อุปกรณ์ ข้อควรระวัง ตวงน้ าสะอาด โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 5. ตวงน้ าสะอาด 300 มิลลิลิตร - บีกเกอร์ - ชั่งโซเดียมไฮดรอกไซด์ โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 6. ชั่งน้ าหนักสารโซเดียมไฮดรอกไซด์ 9 กรัม - เครื่องชั่ง - ถาด - อย่าสารละลาย โซเดียมไฮดรอก ไซด์โดนร่างกาย เทสารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์ ลงในน้ า โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 7. เทสารโซเดียมไฮดรอกไซด์ลงใน น้ า แล้วใช้แท่งคน คนให้เข้ากัน - บีกเกอร์ - แท่งคนสารละลาย - ต้องให้สารละลาย โซเดียมไฮดรอกไซด์ ละลายให้หมด - อย่าสารละลาย โซเดียมไฮดรอก ไซด์โดนร่างกาย เททรายตัวอย่างลงในขวด โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 8. เททรายตัวอย่าง ลงในขวดแก้ว ทดสอบจนได้ปริมาตร 130 มิลลิลิตร - ขวดชมพู่ - กรวยพลาสติก - ไม่ให้ทรายตัวอย่าง หก
การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 92 ภาพล าดับการปฏิบัติงาน ค าอธิบายขั้นตอนการท างาน เครื่องมือ/อุปกรณ์ ข้อควรระวัง สารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์มา ผสมกับน้ า เทลงในขวด โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 9. น าสารละลายโซเดียมไฮดรอก ไซด์มาผสมกับน้ า เทลงในขวด ชมพู่ที่มีทรายตัวอย่างอยู่ จนได้ ปริมาตรเป็น 200 มิลลิลิตร - ขวดชมพู่ - บีกเกอร์ - อย่าให้น้ าที่ผสม สารละลาย โซเดียมไฮดรอก ไซด์หก และโดน ร่างกาย ปิดฝาขวดแล้วเขย่าขวด โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 10. ปิดฝาขวดแล้วเขย่าแรง ๆ จนเห็น ว่าไม่มีฟองอากาศเหลืออยู่ ตรวจดูอีกครั้ง ถ้าระดับ สารละลายมีปริมาตรไม่ถึง 200 มิลลิลิตร ให้เติมสารละลายเพิ่ม อีกจนได้ปริมาตร 200 มิลลิลิตร บันทึกวันและเวลา - ขวดชมพู่ - ทิ้งขวดไว้ 24 ชม. โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 11. ตั้งขวดชมพู่ทิ้งไว้โดยไม่ให้มีการ กระทบกระเทือนจนครบ 24 ชั่วโมง - ขวดชมพู่ - เปรียบเทียบสีกับแถบสีมาตรฐาน โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 12. เมื่อครบ 24 ชั่วโมง แล้วให้ เปรียบเทียบกับแถบสีมาตรฐาน - ขวดชมพู่ - แผ่นกระจกสี- มาตราฐาน -
การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 93 การรายงานผล ตารางที่2.1 สีมาตรฐานการ์ดเนอร์เทียบกับกระจกสีมาตรฐาน สีมาตรฐานการ์ดเนอร์ เบอร์ กระจกสีมาตรฐาน เบอร์ 5 1 8 2 11 3 (สีมาตรฐาน) 14 4 16 5 ที่มา : มยผ. 1203-50 มาตรฐานการทดสอบหาสารอินทรีย์เจือปนในมวลรวมละเอียด 1) ถ้าสีของสารละลายที่ได้จากการทดสอบอ่อนกว่าสีของแถบสีมาตรฐานหมายเลข 3 หรืออ่อนกว่า สีของสารละลายมาตรฐานให้รายงาน “สีอ่อนกว่าสีมาตรฐาน”ถือว่าทรายตัวอย่างเหมาะสมที่ จะน ามาใช้งานได้ 2) ถ้าสีของสารละลายที่ได้จากการทดสอบใกล้เคียงกับสีของแถบสีมาตรฐานหมายเลข 3 หรือ ใกล้เคียงสีของสารละลายมาตรฐานให้รายงานว่า “สีใกล้เคียงกับสีมาตรฐาน”ถือว่าทราย ตัวอย่างเหมาะสมที่จะน ามาใช้งานได้ 3) ถ้าสีของสารละลายที่ได้จากการทดสอบเข้มกว่าสีของแถบสีมาตรฐานหมายเลข 3 หรือเข้มกว่าสี ของสารละลายมาตรฐานให้รายงานว่า “สีเข้มกว่าสีมาตรฐาน”ถือว่าทรายตัวอย่างไม่เหมาะสม ที่จะน ามาใช้งานได้
การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 94 2.1.5 ผลการทดสอบและสรุปผล การทดสอบหาสารอินทรีย์ในมวลรวมละเอียด (Organic Impurities in Fine Aggregates for Concrete) ชนิดทราย ทรายหยาบ แหล่งทราย แม่น้ าโขง . วันที่ทดสอบ 10/10/55 เวลา 11:30 วันที่อ่านผล 11/10/55 เวลา 11:30 กรณีเปรียบเทียบสีของสารละลายตัวอย่าง กับสีสารละลายมาตรฐาน ( ) สีอ่อนกว่าสีสารละลายมาตรฐาน ( ) สีใกล้เคียงกับสีสารละลายมาตรฐาน ( ) สีเข้มกว่าสีสารละลายมาตรฐาน กรณีเปรียบเทียบกับสีของสารละลายตัวอย่าง กับสีมาตรฐาน ( ) สีมาตรฐานการ์ดเนอร์หมายเลข 5 () สีมาตรฐานการ์ดเนอร์หมายเลข 8 ( ) สีมาตรฐานการ์ดเนอร์หมายเลข 11(มาตรฐาน) ( ) สีมาตรฐานการ์ดเนอร์หมายเลข 14 ( ) สีมาตรฐานการ์ดเนอร์หมายเลข 16 สรุปผลการทดสอบ ( ) เหมาะสมที่จะน ามาใช้งานได้ ( ) ไม่เหมาะสมที่จะน ามาใช้งาน สรุปผลการทดสอบ จากการทดสอบหาสารอินทรีย์ในมวลรวมละเอียด ปรากฏว่าทรายตัวอย่างอยู่ที่ สีมาตรฐานหมายเลข 2 “สีอ่อนกว่าสีมาตรฐาน” ถือว่าทรายตัวอย่างเหมาะสมที่จะน ามาใช้งานได้
การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 95 2.1.6 ใบสั่งงาน ใบสั่งงาน (Job Sheet) วันที่...................เดือน.......................................พ.ศ................เวลา..................ชม...............นาที ค าสั่งหลัก: การทดสอบหาสารอินทรีย์ในมวลรวมละเอียด ค าสั่งย่อย: 1. ท าขั้นตอนที่ 8 หยุดให้ครูผู้สอนไปตรวจสอบ 2. ท าขั้นตอนที่ 10 หยุดให้ครูผู้สอนไปตรวจสอบ 3. ท าขั้นตอนที่ 12 หยุดให้ครูผู้สอนไปตรวจสอบ ล าดับขั้นการปฏิบัติงาน เครื่องมือ/อุปกรณ์ วัสดุ 1. น าทรายหยาบประมาณ 1,000 กรัม 2. ใช้ตะแกรงมาตรฐานเบอร์ 4 ร่อนเพื่อน าเอาเศษกรวด, เศษดิน ออก 3. ท าการแบ่งสี ทรายตัวอย่าง 4. น าทราย ไปชั่งน้ าหนัก 450 กรัม 5. ตวงน้ าสะอาด 300 มิลลิลิตร 6. ชั่งน้ าหนักสารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์ 9 กรัม 7. ผสมสารโซเดียมไฮดรอกไซด์กับน้ าแล้วคนให้เข้ากัน 8. เททรายตัวอย่าง ลงในขวดแก้วทดสอบจนได้ปริมาตร 130 มิลลิลิตร 9. น าสารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์มาผสมกับน้ า เทลงในขวด ชมพู่ที่มีทรายตัวอย่างอยู่ จนได้ปริมาตรเป็น 200 มิลลิลิตร 10. ปิดฝาขวดแล้วเขย่าแรง ๆ จนเห็นว่าไม่มีฟองอากาศเหลืออยู่ ตรวจดูอีกครั้ง ถ้าระดับสารละลายมีปริมาตรไม่ถึง 200 มิลลิลิตร ให้เติมสารละลายเพิ่มอีกจนได้ปริมาตร 200 มิลลิลิตร บันทึกวันและเวลา 11. ตั้งขวดชมพู่ทิ้งไว้โดยไม่ให้มีการกระทบกระเทือนจนครบ 24 ชั่วโมง 12. เมื่อครบ 24 ชั่วโมง แล้วให้เปรียบเทียบกับแถบสีมาตรฐาน 1. ขวดรูปชมพู่ 2. แผ่นกระจกสี มาตรฐาน 3. เครื่องชั่งละเอียด ไม่น้อยกว่า 0.1 4. ถาด 5. บีกเกอร์ 6. เกรียงเหล็ก 7. ตะแกรงมาตรฐาน เบอร์ 4 8. กะบะ 1. ทรายหยาบ 2. น้ าสะอาดหรือน้ ากลั่น 3. สารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์
การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 96 ใบสั่งงาน (Job Sheet) ปฏิบัติการทดสอบคอนกรีตเทคโนโลยี สาขางานโยธา วิทยาลัยเทคนิคขอนแก่น ชื่อ-สกุล................................................................สาขา.................เลขที่.............ชั้น...........ห้อง................ วันที่ทดสอบ.....................................................วันส่งผลทดสอบ................................................................. การทดสอบหาสารอินทรีย์ในมวลรวมละเอียด (Organic Impurities in Fine Aggregates for Concrete) ชนิดทราย แหล่งทราย . วันที่ทดสอบ เวลา วันที่อ่านผล เวลา. . กรณีเปรียบเทียบสีของสารละลายตัวอย่าง กับสีสารละลายมาตรฐาน ( ) สีอ่อนกว่าสีสารละลายมาตรฐาน ( ) สีใกล้เคียงกับสีสารละลายมาตรฐาน ( ) สีเข้มกว่าสีสารละลายมาตรฐาน กรณีเปรียบเทียบกับสีของสารละลาย ตัวอย่างกับสีมาตรฐาน ( ) สีมาตรฐานหมายเลข 5 ( ) สีมาตรฐานหมายเลข 8 ( ) สีมาตรฐานหมายเลข 11 (มาตรฐาน) ( ) สีมาตรฐานหมายเลข 14 ( ) สีมาตรฐานหมายเลข 16 สรุปผลการทดสอบ ( ) เหมาะสมที่จะน ามาใช้งานได้ ( ) ไม่เหมาะสมที่จะน ามาใช้งาน บันทึก
การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 97 ใบสั่งงาน (Job Sheet) บันทึก
การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 98 2.2 การวิเคราะห์ขนาดคละของมวลรวมละเอียด โดยวิธีร่อนผ่านตะแกรง (Sieve Analysis of FineAggregate) 2.2.1 ทฤษฎีการทดสอบ ขนาดคละ(Gradation) คือการกระจายของขนาดต่างๆ ของอนุภาค ขนาดคละของมวลรวม นับเป็นคุณสมบัติที่ส าคัญส าหรับการก าหนดปริมาณเนื้อซีเมนต์เพสต์ที่ต้องการน าไปห่อหุ้มมวลรวม รวมถึงการวิเคราะห์ขนาดคละมวลรวม เพื่อควบคุมตรวจสอบให้ขนาดคละมวลรวมให้เป็นไปตามที่ ก าหนดไว้รวมทั้งใช้เพื่อหาอัตราส่วนส่วนผสมของมวลรวมขนาดต่างๆ เพื่อให้ได้ขนาดส่วนคละที่ เหมาะสม การวิเคราะห์โดยใช้ตะแกรงมาตรฐานเป็นหลัก (Sieve) ที่มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 8 นิ้ว ค่าโมดูลัสความละเอียด เป็นค่าที่ไม่มีหน่วย เป็นตัวบ่งบอกว่าลักษณะทรายนั้นหยาบหรือ ละเอียด ค่าโมดูลัสความละเอียดไม่สามารถใช้บอกขนาดคละของมวลรวมได้ แต่สามารถใช้ควบคุม ความสม่ าเสมอของมวลรวมที่ผลิตจากแหล่งเดียวกัน ทรายที่มีค่าโมดูลัสความละเอียด (Fineness Modulus ; F.M.) สูง คือ ทรายที่มีความหยาบมาก เช่น ทรายที่มี ค่าโมดูลัสความละเอียด (Fineness Modulus ; F.M.) = 3.2 จะมีความหยาบมากกว่าทรายที่มี ค่าโมดูลัสความละเอียด (Fineness Modulus ; F.M.) = 2.3 เนื่องจากทรายที่มีความละเอียดมากจ าเป็นต้องใช้น้ ามากเพื่อให้ได้ความสามารถเทได้เท่า ๆ กัน ดังนั้น ทรายที่เหมาะส าหรับผลิตคอนกรีต ควรมีค่าโมดูลัสความละเอียดในช่วง 2.30-3.20 นอกจากนี้ค่าโมดูลัสความละเอียดยังบอกถึงขนาดโดยส่วนใหญ่ของมวลรวมว่าค้างอยู่บนตะแกรง ล าดับที่เท่าใดโดยเริ่มนับจากตะแกรงเบอร์ 100 ตัวอย่างเช่น ค่าโมดูลัสความละเอียด = 3.00 หมายถึงมวลรวมที่ค้างบนตะแกรงล าดับที่ 3 (เบอร์ 30) นับจากตะแกรงมาตรฐานเบอร์ 100 เป็น ขนาดเฉลี่ยโดยส่วนใหญ่ของมวลรวมซึ่งหาได้จากการคิดที่ว่า ถาดรองเป็นตะแกรงล าดับที่ 0 ตะแกรง เบอร์ 100 เป็นตะแกรงล าดับที่ 1 จนถึง ตะแกรงเบอร์ 4 เป็นตะแกรงล าดับที่ 6 ตามล าดับ ต่อจากนั้น ท าการหาโมดูลัสความละเอียดจากค่าผลรวมร้อยละตัวอย่างที่ค้างสะสมหารด้วย 100 ส าหรับการวิเคราะห์ขนาดคละของมวลรวมละเอียด โดยวิธีร่อนผ่านตะแกรงจะใช้มาตรฐาน ของASTM C 136-9a: Standard Test Method for Sieve Analysis of Fine and Coarse Aggregates
การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 99 2.2.2 หน้าที่ของเครื่องมือ และอุปกรณ์ ชื่อเครื่องมือ หน้าที่ ข้อควรระวัง เครื่องเขย่าตะแกรง โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ร่อนทราย - ปลั๊กเสียบ - สวิทย์ปิด-เปิด ตะแกรงร่อนมาตรฐาน โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ใส่ทรายตัวอย่างเพื่อต้องการแยกขนาด เป็น ตะแกรงขนาดมาตรฐานมีเส้นผ่านศูนย์กลาง 8 นิ้ว - เรียงให้เรียงล าดับเบอร์หยาบอยู่บนสุด เบอร์ 4, 8, 16, 30, 50, 100 และถาด รองอยู่ชั้นล่างสุด ตู้อบ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - อบทรายไล่ความชื้นทราย - อุณหภูมิที่ตั้ง 110 ±5 องศาเซลเซียส ตั้งเวลา 24 ชั่วโมง ถาด โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ใส่ทรายตัวอย่าง - ขนาดพอเหมาะ
การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 100 ชื่อเครื่องมือ หน้าที่ ข้อควรระวัง เครื่องชั่งความละเอียดไม่น้อยกว่า 0.1 กรัม โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ชั่งน้ าหนักตะแกรง - ชั่งน้ าหนักทราย - สถานที่วางจะต้องได้ระดับ - จะต้องปรับเครื่องชั่งก่อนทุกครั้งก่อน การทดสอบ - ต้องไม่เคลื่อนที่เครื่องชั่งก่อนการ ทดสอบเสร็จเรียบร้อย ช้อนตักทราย โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ตักทราย - ต้องแห้งและสะอาด เกรียงเหล็ก โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ใช้ทดสอบ Quartering กะบะ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ใช้ใส่หินทดสอบ Quartering - ขนาดพอเหมาะ 2.2.3 วัสดุที่ใช้ปฏิบัติการทดสอบ 1) ทรายหยาบตัวอย่าง ประมาณ 2,000 กรัม
การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 101 2.2.4 ขั้นตอนและวิธีการทดสอบ ภาพล าดับการปฏิบัติงาน ค าอธิบายขั้นตอนการท างาน เครื่องมือ/อุปกรณ์ ข้อควรระวัง ทรายหยาบ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 1. น าทรายหยาบประมาณ 2,000 กรัม - ถาด - ช้อนตักทราย - ทรายตัวอย่างไม่ ควรมีความชื้น มากเกินไป ร่อนทรายหยาบ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 2. น าทรายหยาบร่อนผ่านตะแกรงมาตรฐานเบอร์ 4 - ถาด - กะบะ - ตะแกรงมาตรฐาน เบอร์ 4 - เอาทรายที่ค้าง ตะแกรงมาตรฐาน เบอร์ 4 ทิ้ง แบ่งสีทรายหยาบ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 3. น าทรายที่ต้องการทดสอบมาแบ่ง สี่ - กะบะ - เกรียงเหล็ก - ถาด - ใช้ตัวอย่างทราย 2 กองที่อยู่ด้าน ตรงข้ามกันมา รวมกันแล้วไป ทดสอบ น าทรายหยาบเข้าตู้อบ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 4. น าตัวอย่างอบให้ตัวอย่างแห้งจนมี น้ าหนักคงที่ที่อุณหภูมิ 110 ± 5 องศาเซลเซียสใช้เวลาในการอบ ประมาณ 6 ชั่วโมง - ตู้อบ - ถาด - อุณหภูมิที่ใช้อบ และเวลาที่ใช้
การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 102 ภาพล าดับการปฏิบัติงาน ค าอธิบายขั้นตอนการท างาน เครื่องมือ/อุปกรณ์ ข้อควรระวัง ชั่งน้ าหนักทรายหยาบ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 5. น าตัวอย่างที่ที่อบไล่ความชื้นแล้ว มาชั่งน้ าหนัก 500 กรัม - เครื่องชั่ง - ถาด - ช้อนตักทราย - ทรายจะต้องอยู่ใน อุณหภูมิห้อง ชั่งน้ าหนักตะแกรงมาตรฐาน โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 6. ชั่งน้ าหนักตะแกรงมาตรฐานเรียง ตามขนาด และถาดรอง พร้อม บันทึกค่า - เครื่องชั่ง - ตะแกรงมาตรฐาน - ควรเอาเศษหินที่ เศษทรายที่อยู่ ภายในตะแกรง มาตรฐานก่อนชั่ง น้ าหนัก เททรายหยาบลงตะแกรงมาตรฐาน โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 7. เททรายตัวอย่างลงในตะแกรง มาตรฐานที่เรียงกันไว้ตามล าดับ จากหยาบไปหาละเอียด - เครื่องเขย่าตะแกรง - ตะแกรงมาตรฐาน - อย่าให้ทรายหกลง บนพื้น ยึดตะแกรงมาตรฐาน โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 8. ปิดฝาและยึดตะแกรงมาตรฐาน กับเครื่องเขย่าให้แน่น - เครื่องเขย่าตะแกรง - ตะแกรงมาตรฐาน - ปิดฝาครอบก่อน จึงยึดตะแกรง มาตรฐานกับ เครื่องเขย่า เปิดสวิทย์เครื่องทดสอบ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 9. ตั้งเวลาเขย่า 10 นาที แล้วเปิด สวิทย์เครื่องเขย่า - เครื่องเขย่าตะแกรง - ตะแกรงมาตรฐาน - ให้ตั้งเวลาก่อนจึง เปิดสวิทย์เครื่อง ร่อนตะแกรง
การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 103 ภาพล าดับการปฏิบัติงาน ค าอธิบายขั้นตอนการท างาน เครื่องมือ/อุปกรณ์ ข้อควรระวัง ชั่งน้ าหนักทราย โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 10.ชั่งน้ าหนักของทรายตัวอย่างที่ค้าง อยู่บนตะแกรงมาตรฐานแต่ละชั้น พร้อมบันทึกค่า - เครื่องชั่ง - ตะแกรงมาตรฐาน - อย่าใช้ทรายที่ค้าง บนตะแกรง มาตรฐานร่วงล่น - เมื่อชั่งเสร็จแต่ละ ตะแกรงควรใช้ แปรงปัดหน้าจาน เครื่องชั่ง ท าความสะอาดเครื่องร่อน โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 11. ท าความสะอาดเครื่องร่อน โดยใช้ แปรงกวาดเอาเม็ดทรายออก จาก บริเวณฐานของเครื่องร่อน - แปรง - ควรใช้ขนอ่อน หรือแปรงทาสี ท าความสะอาดตะแกรง โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 12. ท าความสะอาดตะแกรงมาตรฐาน โดยใช้แปรงกวาดเอาเม็ดทราย ออก - แปรง - ควรใช้ขนอ่อน หรือแปรงทาสี
การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 104 2.2.5 ผลการทดสอบและสรุปผล การวิเคราะห์ขนาดคละของมวลรวมละเอียด โดยวิธีร่อนผ่านตะแกรง (Sieve Analysis of Fine Aggregate) ชนิดทราย ทรายหยาบ แหล่งทราย แม่น้ าโขง น้ าหนักทรายแห้ง 500 กรัม(A) ขนาด ตะแกรง ขนาดรู ตะแกรง (มม.) น้ าหนัก ตะแกรง (กรัม) (1) นน.ตะแกรง+ นน.ตัวอย่างที่ ค้าง (กรัม) (2) นน. ตัวอย่างที่ ค้าง (กรัม) (3) = (2)-(1) ร้อยละ ตัวอย่างที่ ค้าง [(3)/A]X100 ร้อยละ ตัวอย่างที่ ค้างสะสม ร้อยละ ตัวอย่างที่ ผ่านสะสม เบอร์ 4 4.75 460.00 460.00 - - - 100.00 เบอร์ 8 2.36 442.00 466.00 24.00 4.80 4.80 95.20 เบอร์ 16 1.18 415.00 532.00 117.00 23.40 28.20 71.80 เบอร์ 30 0.60 362.00 488.00 126.00 25.20 53.40 46.60 เบอร์ 50 0.30 340.00 459.00 119.00 23.80 77.20 22.80 เบอร์ 100 0.15 315.00 421.00 106.00 21.20 98.40 1.60 ถาดรอง 280.00 288.00 8.00 1.60 - - รวม 500.00 100.00 262.00 ค่าโมดูลัสความละเอียด(F.M.) = ผลรวมร้อยละตัวอย่างที่ค้างสะสม/100 2.62 การผิดพลาด(น้ าหนักของมวลรวมที่ทดสอบ – น้ าหนักที่ค้างทั้งหมด) 500 – 500 = 0 กรัม ร้อยละความคลาดเคลื่อน 0 . หมายเหตุ 1) หากค่าน้ าหนักทรายตัวอย่างแตกต่างจากน้ าหนักก่อนร่อนเกินร้อยละ 0.3 ให้ด าเนินการทดสอบ ใหม่ตั้งแต่ต้น 2) มวลรวมละเอียดจะต้องไม่ค้างบนตะแกรงระหวางตะแกรงเบอรใดๆ ที่ติดกันไดไมเกินรอยละ 45 3) ร้อยละความคลาดเคลื่อน (ไม่น าเครื่องหมายมาคิด) ร้อยละความคลาดเคลื่อน = น้ าหนักทรายตัวอย่างที่ใช้ทดสอบ-ผลรวมน้ าหนักทรายที่ค้างบนตะแกรง น้ าหนักทรายตัวอย่างที่ทดสอบ ×100
การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 105 ตัวอย่างการค านวณ 1. น้ าหนักตัวอย่างที่ค้างตะแกรง เบอร์ 8 = (น้ าหนักตะแกรง + ทรายตัวอย่าง) – น้ าหนักตะแกรง = 466.00 - 442.00 = 24.00 กรัม 2. ร้อยละตัวอย่างที่ค้างตะแกรงเบอร์ 8 = 24.00 500 × 100 = 4.80 % 3. ร้อยละตัวอย่างที่ค้างสะสมตะแกรงเบอร์ 8 = ร้อยละตัวอย่างที่ค้างตะแกรงเบอร์ 4 + ร้อยละตัวอย่าง ที่ค้างตะแกรงเบอร์ 8 = 0.00 + 4.80 = 4.80 % 4. ร้อยละตัวอย่างที่ผ่านตะแกรงเบอร์ 8 = 100.00 – 4.80 = 95.20 % 5. ความคลาดเคลื่อน = น้ าหนักตัวอย่างที่ทดสอบ - ผลรวมน้ าหนักตัวอย่างที่ ค้าง = 500 – 500 = 0.0 กรัม 6. ร้อยละความคลาดเคลื่อน = 500 - 500 500 = 0.0 % 7. โมดูลัสความละเอียด (F.M.) = ผลรวมร้อยละตัวอย่างที่ค้างสะสม 100 = 262.0 100 = 2.62 0 20 40 60 80 100 120 0.1 1 10 %ค้างสะสม ขนาดตะแกรงมาตรฐาน(Log Scale) No.100 No.50 No.30 No.16 No.8 No.4
การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 106 สรุปผลการทดสอบ จากการทดสอบหาส่วนคละของมวลรวมละเอียดปรากฏว่าทรายตัวอย่างที่น ามาทดสอบค้างตะแกรง มาตรฐานเบอร์ 30 มากที่สุดคือประมาณ 25 เปอร์เซ็นต์ และไม่เกิน 45 เปอร์เซ็นต์รองลงมาคือตะแกรง มาตรฐานเบอร์ 50 และเบอร์ 30 ตามล าดับ เมื่อน าค่าร้อยละตัวอย่างที่ค้างสะสมมาหาค่าโมดูลัสความ ละเอียดจะได้ค่าโมดูลัสความละเอียดอยู่ที่ 2.62 ซึ่งจัดอยู่ว่าตัวอย่างทรายมีความหยาบปานกลาง เหมาะ ส าหรับผลิตคอนกรีต เพราะค่าโมดูลัสความละเอียดของทรายที่เหมาะส าหรับน ามาผสมคอนกรีตอยู่ที่ 2.30 -3.20 จากกราฟจะเห็นว่าเส้นกราฟที่ออกมาจะไม่ชันมากนั้นแสดงให้เห็นว่าทรายตัวอย่างมีการกระจายตัวของ เม็ดทรายที่ใกล้เคียงกัน หรือมีส่วนคละที่ดีนั้นเอง จากผลการทดสอบทรายตัวอย่างเหมาะส าหรับน าไปใช้ในงานก่อสร้าง เนื่องจากมีค่าโมดูลัสความ ละเอียดไม่สูง หรือต่ าจนเกินไป และมีการกระจายตัวของขนาดเม็ดทรายที่เหมาะสม
การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 107 2.2.6 ใบสั่งงาน ใบสั่งงาน (Job Sheet) วันที่...................เดือน.......................................พ.ศ................เวลา.................ชม...............นาที ค าสั่งหลัก:การวิเคราะห์ขนาดคละของมวลรวมละเอียดโดยวิธีร่อนผ่านตะแกรง ค าสั่งย่อย: 1. ท าขั้นตอนที่ 5 หยุดให้ครูผู้สอนไปตรวจสอบ 2. ท าขั้นตอนที่ 9 หยุดให้ครูผู้สอนไปตรวจสอบ ล าดับขั้นการปฏิบัติงาน เครื่องมือ/อุปกรณ์ วัสดุ 1. น าทรายหยาบหนักประมาณ 2,000 กรัม 2. ร่อนทรายหยาบผ่านตะแกรงเบอร์ 4 3. น าทรายที่ร่อนทรายผ่านตะแกรงเบอร์ 4 มาแบ่งสี่ 4. น าตัวอย่างอบให้ตัวอย่างแห้งจนมีน้ าหนักคงที่ที่ อุณหภูมิ 110 ± 5 องศาเซลเซียส 5. ชั่งน้ าหนักทรายตัวอย่าง 500 กรัม 6. ชั่งน้ าหนักตะแกรงร่อนมาตรฐานเรียงตาม และถาด รอง พร้อมบันทึกค่า 7. เททรายตัวอย่างลงในตะแกรงร่อนมาตรฐานที่เรียง กันไว้ตามล าดับเบอร์4, 8, 16, 30, 50, 100 และถาด รองแล้วปิดฝาและยึดให้แน่น 8. เดินเครื่องเขย่าประมาณ 10 นาทีแล้วหยุดเครื่อง 9. ชั่งน้ าหนักของทรายตัวอย่างที่ค้างอยู่บนตะแกรงแต่ ละชั้นพร้อมบันทึกค่าแตกต่างไปจากน้ าหนักตัวอย่าง ก่อนทดสอบเกิน 30% ให้ท าการทดลองซ้ า 10. ค่าทรายที่ค้างอยู่บนตะแกรงแต่ละชั้นน าไปหาค่า โมดูลัสความละเอียดเขียนกราฟแสดงความสัมพันธ์ ระหว่างขนาดของตะแกรงและเปอร์เซ็นต์ตัวอย่างที่ ค้างสะสม หรือ เปอร์เซ็นต์ตัวอย่างที่ผ่านสะสม 2. ตะแกรงร่อน มาตรฐานเบอร์4, 8, 16, 30, 50, 100 และถาดรอง 3. ตู้อบ 4. เครื่องชั่งน้ าหนัก 5. ถาด 6. ช้อนตักทราย 7. เกรียงเหล็ก 8. กะบะ 1. ทรายหยาบ
การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 108 ใบสั่งงาน (Job Sheet) ปฏิบัติการทดสอบคอนกรีตเทคโนโลยี สาขางานโยธา วิทยาลัยเทคนิคขอนแก่น ชื่อ-สกุล.........................................................สาขา...................เลขที่...............ชั้น............ห้อง.................. วันที่ทดสอบ......................................................วันส่งผลทดสอบ................................................................. การวิเคราะห์ขนาดคละของมวลรวมละเอียด โดยวิธีร่อนผ่านตะแกรง (Sieve Analysis of Fine Aggregate) ชนิดทราย........................แหล่งทราย...................................น้ าหนักทรายแห้ง..................กรัม(A) ขนาด ตะแกรง ขนาดรู ตะแกรง (มม.) น้ าหนัก ตะแกรง (กรัม) (1) นน.ตะแกรง+ นน.ตัวอย่างที่ ค้าง(กรัม) (2) นน. ตัวอย่างที่ ค้าง (กรัม) (3) = (2)-(1) ร้อยละ ตัวอย่างที่ ค้าง [(3)/A)]X100 ร้อยละ ตัวอย่างที่ ค้างสะสม ร้อยละ ตัวอย่างที่ ผ่านสะสม เบอร์ 4 4.75 เบอร์ 8 2.36 เบอร์ 16 1.18 เบอร์ 30 0.60 เบอร์ 50 0.30 เบอร์ 100 0.15 ถาดรอง - รวม ค่าโมดูลัสความละเอียด(F.M.) = ผลรวมร้อยละตัวอย่างที่ค้าง/100 การผิดพลาด(น้ าหนักของมวลรวมที่ทดสอบ – น้ าหนักที่ค้างทั้งหมด)...................................................กรัม ร้อยละความคลาดเคลื่อน................................................
การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 109 ใบสั่งงาน (Job Sheet) บันทึก 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 0.1 1 10 %ค้างสะสม ขนาดตะแกรงมาตรฐาน (Log Scale)
การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 110 ใบสั่งงาน (Job Sheet) บันทึก