การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 161 2.6.5 ผลการทดสอบและสรุปผล การทดสอบหาหน่วยน้ าหนัก และช่องว่างระหว่างมวลรวม (Bulk Unit Weightand Voids of Coarse Aggregate) ชนิดหิน หินปูน แหล่งหิน จังหวัดสระบุรี ขนาดโตสุด ½” นิ้ว ความถ่วงจ าเพาะหิน(Gs ) 2.76* เปอร์เซนต์การดูดซึมของหิน (A) 0.81*% เส้นผ่านศูนย์กลางถังทรงกระบอก 155 มม. ความสูงถังทรงกระบอก 155 มม. ครั้งที่ 1 ครั้งที่ 2 เฉลี่ย น้ าหนักถังทรงกระบอก: T กก. 2.4614 2.4614 น้ าหนักถังทรงกระบอก + หิน : G กก. 6.7355 6.7415 น้ าหนักหิน :S = G-T กก. 4.2741 4.2801 น้ าหนักถังทรงกระบอก + น้ า: E กก. 5.1511 5.1515 น้ าหนักน้ า : W = E-T กก. 2.6897 2.6901 อุณหภูมิของน้ า องศา เซลเซียส 27.0 27.0 หน่วยน้ าหนักน้ า : Mw (จากตารางที่ 2.8) กก./ลบ.ม. 996.51 996.51 ปริมาตรถัง :V = W Mw ลบ.ม. 0.0027 0.0027 หน่วยน้ าหนักอัดแน่น (Oven-Dry) : M= S V กก./ลบ.ม. 1,583.00 1,585.22 1,584.11 หน่วยน้ าหนักที่สภาพอิ่มตัวผิวแห้ง : Mssd=M× (1+ A 100 ) กก./ลบ.ม. 1,711.22 1,713.62 1,712.43 เปอร์เซ็นต์ปริมาณช่องว่างระหว่างมวลรวม : % Voide= (Gs × Mw )-M (Gs × Mw ) ×100 % 42.44 42.36 42.40 *ค่าความถ่วงจ าเพาะและค่าการดูดซึมของหิน ได้จากการทดสอบหาค่าความถ่วงจ าเพาะ และการดูดซึมของมวล รวมหยาบ
การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 162 ตัวอย่างการค านวณ ปริมาตรถัง : V = W Mw หน่วยน้ าหนักอัดแน่น : M = S V หน่วยน้ าหนักที่สภาพอิ่มตัวผิวแห้ง : Mssd = M (1+ A 100 ) เปอร์เซ็นต์ปริมาณช่องว่างของมวลรวม :%Voide = (Gs × Mw )-M (Gs × Mw ) ×100 เมื่อ A = เปอร์เซ็นต์การดูดซึมของหิน(%) G = น้ าหนักถังทรงกระบอก + หิน (กก.) Gs = ความถ่วงจ าเพาะของหิน M = หน่วยน้ าหนักอัดแน่น (Oven-Dry)(กก./ลบ.ม.) Mssd = หน่วยน้ าหนักที่สภาพอิ่มตัวผิวแห้ง(กก./ลบ.ม.) Mw = หน่วยน้ าหนักน้ า (กก./ลบ.ม.) S = น้ าหนักหิน (กก.) T = น้ าหนักถังทรงกระบอก (กก.) V = ปริมาตรถัง (ลบ.ม.) W = น้ าหนักน้ า (กก.) การค านวณการทดสอบครั้งที่ 1 1. น้ าหนักน้ า (W) = (น้ าหนักถังทรงกระบอก + น้ า) – (น้ าหนักถังทรงกระบอก) = 5.1511 – 2.4614 = 2.6897 กก. 2. หาความหนาแน่นของน้ า (Mw) อุณหภูมิน้ าที่ทดสอบเท่ากับ 27 องศาเซลเซียส
การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 163 ตารางที่ 2.5 ความหนาแน่นของน้ าที่อุณหภูมิต่างๆ อุณหภูมิ ปอนด์/ลบ.ฟุต กก./ลบ.ม. องศาฟาเรนไฮต์ องศาเซลเซียส 60.0 15.6 62.366 999.01 65.0 18.3 62.336 998.54 70.0 21.1 62.301 997.97 (73.4) (23.0) (62.274) (997.54) 75.0 23.9 62.261 997.32 80.0 26.7 62.216 996.59 85.0 29.4 62.166 995.83 ที่มา: คู่มือการทดสอบหิน ทราย และคอนกรีต, บริษัทซีเพค หน้าที่ 28 อุณหภูมิน้ าเท่ากับ 27 องศาเซลเซียส อุณหภูมิอยู่ระหว่าง 26.7 ถึง 29.4 หน่วยน้ าหนักน้ าเท่ากับ 997.54 ถึง 995.83 กก./ลบ.ม. (จากตารางที่ 2.5) หาความแตกต่างของอุณหภูมิ 26.7 และ 29.4 = (29.4 – 26.7) = 2.70 องศาเซลเซียส หาความแตกต่างหน่วยน้ าหนักที่อุณหภูมิ26.7 และ 29.4 = 995.83 - 996.59 = - 0.76 กก./ลบ.ม. หาความแตกต่างหน่วยน้ าหนักต่ออุณหภูมิที่เปลี่ยนแปลง = -0.76 2.70 = - 0.28 อุณหภูมิต่ าสุด 26.7องศาเซลเซียสอุณหภูมิน้ าในห้องปฏิบัติการเท่ากับ 27.0องศาเซลเซียส ผลต่างอุณหภูมิ = (27.0 – 26.7) = 0.3 องศาเซลเซียส หน่วยน้ าหนักน้ า = 996.59 + (-0.28 × 0.3) = 996.51 กก./ลบ.ม. 3. หาปริมาตรถัง (V) ปริมาตรถัง : V = W Mw = 2.6897 996.51 = 0.0027 ลบ.ม.
การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 164 4. หาน้ าหนักหิน (S) = น้ าหนักถังทรงกระบอก +หิน(G) – น้ าหนักถังทรงกระบอก (T) = 6.7355 - 2.4614 = 4.2741 กก. 5. หาหน่วยน้ าหนักอัดแน่น (M) M = S V = 4.2741 0.0027 = 1,583.00 กก./ลบ.ม. 6. หาหน่วยน้ าหนักที่สภาพอิ่มตัวผิวแห้ง (Mssd) Mssd = M (1+ A 100 ) = 1,583.00 × (1+ 0.81 100 ) = 1,711.22 กก./ลบ.ม. 7. หาเปอร์เซ็นต์ปริมาณช่องว่างของมวลรวม (%Voide) %Voide= (Gs × Mw )-M (Gs × Mw ) ×100 = (2.76 ×996.51) -1,583.00 (2.76 × 996.51) ×100 = 42.44 % ค่าเฉลี่ยการทดสอบหาค่าหน่วยน้ าหนัก และช่องว่างระหว่างมวลรวม หน่วยน้ าหนักอัดแน่นเฉลี่ย= 1,583.00 + 1,585.00 2 = 1,584.11 กก./ลบ.ม. หน่วยน้ าหนักอิ่มตัวผิวแห้งเฉลี่ย= 1,711.22 + 1,731.62 2 = 1,712.43 กก./ลบ.ม. เปอร์เซ็นต์ปริมาณช่องว่างระหว่างมวลรวมเฉลี่ย= 44.44 + 42.36 2 = 42.40%
การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 165 สรุปผลการทดสอบ จากการทดสอบหาหน่วยน้ าหนัก และช่องว่างระหว่างมวลรวม ซึ่งหินตัวอย่างที่น ามาทดสอบมีขนาดโต สุดที่ ½” (12.5 มม.) จากการทดสอบ 2 ครั้ง ได้ค่าเฉลี่ยหน่วยอัดแน่น 1,584.11 กก./ลบ.ม. ซึ่งจัดอยู่ใน ประเภทมวลรวมน้ าหนักปกติ และเปอร์เซ็นต์ปริมาณช่องว่างระหว่างมวลรวมเฉลี่ย 42.40 % ซึ่งค่าไม่สูง มาก ถือว่ามวลรวมหยาบที่น ามาทดสอบสามารถน าไปใช้เป็นส่วนผสมของคอนกรีตได้
การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 166 2.6.6 ใบสั่งงาน ใบสั่งงาน (Job Sheet ) วันที่...................เดือน.......................................พ.ศ................เวลา.................ชม...............นาที ค าสั่งหลัก:การทดสอบหาหน่วยน้ าหนัก และช่องว่างระหว่างมวลรวม ค าสั่งย่อย: 1. ท าขั้นตอนที่ 9 หยุดให้ครูผู้สอนไปตรวจสอบ 2. ท าขั้นตอนที่ 10 หยุดให้ครูผู้สอนไปตรวจสอบ 3. ท าขั้นตอนที่ 12 หยุดให้ครูผู้สอนไปตรวจสอบ ล าดับขั้นการปฏิบัติงาน เครื่องมือ/อุปกรณ์ วัสดุ 1. น าหินมาร่อนบนตะแกรงเบอร์ 4 ทิ้งส่วนที่ผ่าน ตะแกรงทิ้งไป 2. น าหินตัวอย่างมาแบ่งสี่ ตามวิธี D 75 และ C 702 3. ล้างหิน 4. อบมวลรวมให้แห้งจนน้ าหนักคงที่ ณ อุณหภูมิ 110 ± 5 องศาเซลเซียส ประมาณ 3-4 ชั่วโมง 5. ชั่งน้ าหนักถังทรงกระบอกเปล่า 6. น าหินตัวอย่างใส่ในถังทรงกระบอกประมาณ 1/3 ของความจุ เกลี่ยให้ได้ระดับแล้วต าด้วยเหล็ก ต า 25 ครั้ง โดยต าให้ทั่วทั้งผิวหน้า 7. เติมหินตัวอย่างวัดให้ได้ปริมาณ 1/3 ของความ จุ เกลี่ยให้ได้ระดับแล้วต าด้วยเหล็กวัดให้ได้ ปริมาณ 2/3 ของความจุต า 25 ครั้ง โดยต าให้ ทั่วทั้งผิวหน้า 8. เติมหินตัวอย่างให้เต็มจนล้นถังทรงกระบอก ต า อีก 25 ครั้ง ใช้เหล็กปาดให้เรียบเสมอขอบถัง 9. ชั่งน้ าหนักถังทรงกระบอกพร้อมหินตัวอย่าง และ บันทึกค่า 10. เติมน้ าให้เต็มถังทรงกระบอกจนล้น ไล่ ฟองอากาศในน้ าให้หมด ชั่งน้ าหนักถัง ทรงกระบอกที่บรรจุน้ าเต็มถังพร้อมบันทึกค่า 11. ค านวณหาน้ าหนักของน้ าที่บรรจุในถัง ทรงกระบอก 1. ตู้อบ 2. ตะแกรง มาตรฐานเบอร์ 4 3. เครื่องชั่ง 4. ถังใส่น้ า 5. ถาด 6. กะบะ 7. ถังเหล็ก ทรงกระบอก 8. แท่งเหล็กกระทุ้ง 9. เทอร์โมมิเตอร์ 10. เหล็กปาด 11. ช้อนตักวัสดุ 12. เกรียงเหล็ก 13. ตลับเมตร 1. หิน 2. น้ าสะอาด
การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 167 ใบสั่งงาน (Job Sheet ) ล าดับขั้นการปฏิบัติงาน เครื่องมือ/อุปกรณ์ วัสดุ 12. วัดอุณหภูมิของน้ าในถังทรงกระบอก เพื่อหา หน่วยน้ าหนักของน้ าจากตารางที่ 2.8 ถ้า อุณหภูมิไม่ตรงตามข้อมูลที่แสดงในตารางให้ เทียบตามสัดส่วนได้ 13. ค านวณหาค่าหน่วยน้ าหนักหิน และเปอร์เซ็นต์ ปริมาณช่องว่างระหว่างมวลรวมแล้วสรุปผลการ ทดสอบ
การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 168 ใบสั่งงาน (Job Sheet ) ปฏิบัติการทดสอบคอนกรีตเทคโนโลยี สาขางานโยธา วิทยาลัยเทคนิคขอนแก่น ชื่อ-สกุล................................................................สาขา.................เลขที่.............ชั้น...........ห้อง............... วันที่ทดสอบ.......................................................วันส่งผลทดสอบ.............................................................. การทดสอบหาหน่วยน้ าหนัก และช่องว่างระหว่างมวลรวม (Bulk Unit Weightand Voids of Coarse Aggregate) ชนิดหิน แหล่งหิน ขนาดโตสุด นิ้ว ความถ่วงจ าเพาะหิน(Gs ) เปอร์เซนต์การดูดซึมของหิน (A) % เส้นผ่านศูนย์กลางถังทรงกระบอก มม. ความสูงถังทรงกระบอก มม. ครั้งที่ 1 ครั้งที่ 2 เฉลี่ย น้ าหนักถังทรงกระบอก: T กก. น้ าหนักถังทรงกระบอก + หิน : G กก. น้ าหนักหิน : S = G-T กก. น้ าหนักถังทรงกระบอก + น้ า: E กก. น้ าหนักน้ า : W = E-T กก. อุณหภูมิของน้ า องศาเซลเซียส หน่วยน้ าหนักน้ า : Mw (จากตารางที่ 2.8 ) กก./ลบ.ม. ปริมาตรถัง :V = W Mw ลบ.ม. หน่วยน้ าหนักอัดแน่น (Oven-Dry) : M= S V กก./ลบ.ม. หน่วยน้ าหนักที่สภาพอิ่มตัวผิวแห้ง : Mssd = M (1+ A 100 ) กก./ลบ.ม. เปอร์เซ็นต์ปริมาณช่องว่างระหว่างมวลรวม : % Voide= (Gs × Mw )-M (Gs × Mw ) ×100 % บันทึก
การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 169 ใบสั่งงาน (Job Sheet) บันทึก
การทดสอบคุณสมบัติของมวลรวม 170 เอกสารอ้างอิง 1. บริษัท เอสซีจี ซีเมนต์ จ ากัด, ปูนซีเมนต์และการประยุกต์ใช้งาน, พิมพ์ครั้งที่ 4 เมษายน, กรุงเทพฯ, พ.ศ. 2554. 2. ดร.วีรชาติ ตั้งจิรภัทร และ ศ.ดร.ชัย จาตุรพิทักษ์กุล, คู่มือการทดสอบคุณสมบัติของปูนซีเมนต์ มวล รวมและคอนกรีต, พิมพ์ครั้งพิเศษ เมษายน: บริษัทเอสซีจี ซีเมนต์ จ ากัด, 2555. 3. ผศ. อุดมวิทย์ กาญจนวรงค์, ปฏิบัติการทดสอบคอนกรีตเทคโนโลยี, พิมพ์ครั้งที่ 4 : บริษัท สกายบุ๊กส์, กรุงเทพฯ พ.ศ. 2543. 4. มาตรฐานงานชาง มยธ (ท) 101.1-2534 วิธีการทดสอบหาสวนคละของวัสดุมวลรวม กรมโยธาธิการ กระทรวงมหาดไทย. 5. วัสดุงานโครงสร้างและวิธีการทดสอบ, ภาควิชาวิศวกรรมโยธา คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. 6. คู่มือปฏิบัติงานควบคุมคุณภาพวัสดุ, กรมทางหลวงชนบท กระทรวงคมนาคม. 7. วินิต ช่อวิเชียร, คอนกรีตเทคโนโลยี, พิมพ์ครั้งที่ 9 :กรุงเทพฯ พ.ศ. 2544. 8. American Society for Testing and Materials, ASTM C 33-01: Standard Specification of Concrete Aggregates, Annual Book of ASTM Standards, 2001, Vol.04.02, Philadelphia, 10-17. 9. American Society for Testing and Materials, ASTM C 136-96a : Standard Test Method for Sieve Analysis of Fine and Coarse Aggregates, Annual Book of ASTM Standards, 2001, Vol.04.02, Philadelphia, 78-72. 10. American Society for Testing and Materials, ASTM C 128-97 : Standard Test Method for Specific Gravity and Absorption of Fine Aggregate, Annual Book of ASTM Standards, 2001, Vol.04.02, Philadelphia,69-73. 11. American Society for Testing and Materials, ASTM C 702-98 : Standard Practice for Reducing Samples of Aggregate, Annual Book of ASTM Standards, 2001, Vol.04.02, Philadelphia,374- 377. 12. American Society for Testing and Materials, ASTM C 127- 88(Reapproved 2001): Standard Test Method for Specific Gravity and Absorption of Coarse Aggregate, Annual Book of ASTM Standards, 2001, Vol.04.02, Philadelphia, 64-68.
การทดสอบคอนกรีตสด 171 บทที่ 3 การทดสอบคุณสมบัติคอนกรีตสด Fresh Concrete Property Test 3.1 การทดสอบหาค่าการยุบตัวของคอนกรีต (Slump Test Concrete) 3.1.1 ทฤษฎีการทดสอบ การทดสอบค่ายุบตัว (Slump Test) ค่ายุบตัวไม่ได้เป็นค่าที่วัดความสามารถเทได้ของ คอนกรีตโดยตรงแต่เป็นการวัดความข้นเหลวของคอนกรีต (Consistency) หรือลักษณะการไหลตัว ของคอนกรีต (Flow Characteristic) แม้วิธีนี้จะไม่เหมาะสมส าหรับทดสอบคอนกรีตที่เหลว หรือ แห้งมาก แต่ก็มีประโยชน์อย่างมาก และสะดวกส าหรับการควบคุมความสม่ าเสมอของการผลิต คอนกรีตผสมเสร็จ เช่น ในกรณีที่ค่ายุบตัวของคอนกรีตมีค่ามากกว่าปกติที่ออกแบบไว้แสดงให้ เห็นว่าจะต้องมีความผิดปกติเกิดขึ้นในสัดส่วนผสมขนาดคละ หรือความชื้นในมวลรวมซึ่งจะช่วยให้ ผู้ผลิตคอนกรีตสามารถตรวจสอบ และแก้ไขได้ การวัดค่าการยุบตัวของคอนกรีต เป็นวิธีที่ใช้กันโดยทั่วไปในสนาม และห้องปฏิบัติการ เนื่องจากวิธีนี้ท าได้สะดวกและง่าย เครื่องมือที่ใช้แบบหล่อทดสอบมาตรฐานท าด้วยโลหะลักษณะ กรวยปลายตัด (Frustum) ท าด้วยแผ่นเหล็กบางชุบสังกะสี เส้นผ่านศูนย์กลางปลายบน 10 เซนติเมตร เส้นผ่านศูนย์กลางปลายล่าง 20 เซนติเมตร และสูง 30 เซนติเมตร มีหูจับ และมีแผ่น เหล็กยื่นออกมาที่ปลายล่างส าหรับให้เท้าเหยียบทั้งสองข้าง ค่าจะมาก หรือน้อยจะขึ้นอยู่กับ ปริมาณน้ าที่ใช้ผสมคอนกรีตเป็นหลัก ถ้าคอนกรีตมีความข้นเหลวพอดี การยุบตัวจะตั้งรูปทรงดี (True Slump) ถ้าส่วนผสมไม่เหมาะสมการยึดเกาะน้อย กองคอนกรีตจะพังทลายเลือนไหลหลุดไป ข้างใดข้างหนึ่ง (Shear Slump) หรือถ้าใส่น้ ามากเกินไป คอนกรีตจะยุบตัวกองลงกับพื้น (Collapse Slump) ดังแสดงไว้ในรูปที่ 3.1
การทดสอบคอนกรีตสด 172 รูปที่ 3.1 แบบการยุบตัว ที่มา: ปูนซีเมนต์และการประยุกต์ใช้งาน บริษัท เอส ซี จี ซีเมนต์ จ ากัด หน้า 207 การยุบตัวของคอนกรีตสดโดยทั่วไปมี 3 แบบคือ 1) การยุบตัวแบบล้ม (Collapse Slump) เป็นการยุบตัวที่เกิดจากคอนกรีตมีความเหลวมากดังรูป ที่ 3.1 (ก) 2) การยุบตัวแบบเฉือน (Shear Slump) เป็นการยุบตัวโดยการเลื่อนไถลของคอนกรีตส่วนบน ใน ลักษณะเฉือนลงไปด้านข้างดังรูปที่ 3.1 (ข) 3) การยุบตัวแบบถูกต้อง (True Slump) เป็นการยุบตัวของคอนกรีตลงมาตรงๆ ดังรูปที่ 3.1 (ค) การทดสอบท าโดย ตักคอนกรีตใส่ลงในโคนที่มีลักษณะเป็นกรวยยอดตัด ต าด้วยเหล็กต า แล้ว จึงค่อยๆยกโคนขึ้นอย่างช้าๆ คอนกรีตจะยุบตัวลงด้วยน้ าหนักของตัวเอง ความสูงที่ยุบตัวลงของ คอนกรีตที่วัดได้ถือว่าเป็น “ค่ายุบตัวของคอนกรีต” ดังตารางที่ 3.1 ตารางที่ 3.1 ค่ายุบตัวที่เหมาะสมส าหรับงานก่อสร้างในประเทศไทย ประเภทของงาน ค่ายุบตัวที่เหมาะสม (ซม.) พื้นถนนสนามบิน 5.0 2.5 คอนกรีตส าหรับงานทั่วไป 7.5 2.5 คอนกรีตส าหรับงานฐานราก 10.0 2.5 คอนกรีตส าหรับงานปั๊ม 10.0 2.5 คอนกรีตส าหรับงานเสาเข็มเจาะเล็ก 10.0 2.5 คอนกรีตส าหรับงานเสาเข็มเจาะใหญ่ มากกว่า 15 คอนกรีตส าหรับงานฐานรากแผ่ขนาดใหญ่ มากกว่า 15 หรืองานที่มีเหล็กเสริมหนาแน่น ที่มา: ปูนซีเมนต์และการประยุกต์ใช้งาน บริษัท เอส ซี จี ซีเมนต์ จ ากัด หน้า 208 (ก) การยุบแบบล้ม Collapse Slump (ข) ยุบตัวแบบเฉือน Shear Slump (ค) ยุบตัวแบบถูกต้อง True Slump Slump Slump Slump
การทดสอบคอนกรีตสด 173 มาตรฐานทั่วไปก าหนดค่าความคลาดเคลื่อนในค่าการยุบตัว 2.5 ซม. เช่น ถ้าต้องการค่า ยุบตัว 7.5 ซม. ค่าที่ยอมรับได้คือ 7.5 2.5 ซม. หรือ 5 - 10 ซม. ส าหรับมาตรฐานการทดสอบค่าความยุบตัวของคอนกรีตใช้มาตรฐาน ASTM C 143-00 : Standard Test Method for Slump of Hydraulic Cement Concrete 3.1.2 หน้าที่ของเครื่องมือ และอุปกรณ์ ชื่อเครื่องมือ หน้าที่ ข้อควรระวัง แบบหล่อทรงกรวยปลายตัด โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ทดสอบค่าความยุบตัวของคอนกรีต แบบ (MOLD) ท าด้วยโลหะที่ไม่ท าปฏิกิริยากับ ปูนซีเมนต์ มีลักษณะเป็นรูปกรวยตัดมีความหนา ไม่น้อยกว่า 1.14 มิลลิเมตร ความสูง 305 ±3 มิลลิเมตร ฐานแบบมีเส้นผ่านศูนย์กลาง 303±3 มิลลิเมตร และส่วนตัดตอนบนมีเส้นผ่าน ศูนย์กลาง 103±3 มิลลิเมตร ส าหรับฐาน ต้องมี แผ่นเหล็กส าหรับเหยียบทั้ง สองข้าง - ความสะอาดก่อน และหลัง การใช้งาน - ตรวจสอบแผ่นเหล็กส าหรับ เหยียบ และหูจับ จะต้องอยู่ ในสภาพที่แข็งแรง แท่งเหล็กกระทุ้ง โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ใช้ส าหรับกระทุ้งคอนกรีต เหล็กกระทุ้งเป็นแท่ง เหล็กกลมขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 16 มิลลิเมตร (5/8 นิ้ว) ยาว 610 มิลลิเมตร (24 นิ้ว) ปลายด้าน ที่ใช้กระทุ้งมีลักษณะมน ตลับเมตร โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - วัดการยุบตัวของคอนกรีต ถาด โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ใส่วัสดุ หิน, ทราย, ปูนซีเมนต์ - ขนาดต้องพอเหมาะ
การทดสอบคอนกรีตสด 174 ชื่อเครื่องมือ หน้าที่ ข้อควรระวัง เครื่องชั่ง โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ชั่งวัสดุผสม - ควรวางในที่เรียบ - ต้องปรับเครื่องชั่งทุกครั้งก่อน ใช้งาน กะบะ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ผสมคอนกรีต - ขนาดต้องพอเหมาะส าหรับ ผสมคอนกรีตตัวอย่างขนาด 15 × 15 × 15 เซนติเมตร จ านวน 6 ก้อน ถังใสน้ า โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ใส่น้ าส าหรับผสมคอนกรีต - ควรเป็นถังที่สะอาด - ขนาดพอเหมาะกับการใส่น้ า ผสมคอนกรีต ถุงมือยาง โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ใช้ป้องกันคอนกรีตกัดมือ - ใช้งานเสร็จล้างด้วยน้ า สะอาด และผึ่งให้แห้งทุกครั้ง เกรียงเหล็ก โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ผสมคอนกรีต
การทดสอบคอนกรีตสด 175 3.1.3 วัสดุที่ใช้ปฏิบัติการทดสอบ (ส าหรับเก็บตัวอย่างคอนกรีต 6 ก้อน) 1) ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ ประมาณ 10.00 กิโลกรัม 2) ทรายหยาบ ประมาณ 20.00 กิโลกรัม 3) หิน ประมาณ 25.00 กิโลกรัม 4) น้ าสะอาด ประมาณ 5.00 กิโลกรัม 3.1.4 ขั้นตอนและวิธีการทดสอบ ภาพล าดับการปฏิบัติงาน ขั้นตอนการปฏิบัติงาน เครื่องมือ ข้อควรระวัง ชั่งน้ าหนักปูนซีเมนต์ โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 1. ชั่งปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ ประเภท 1 ตามที่ออกแบบไว้ ในแบบในแบบฝึกหัดท้าย หน่วยที่ 4 การออกแบบ ส่วนผสมของคอนกรีต - ถาดส าหรับใส่ ปูนซีเมนต์ - เครื่องชั่ง - การชั่งปูนซีเมนต์ต้อง บวกน้ าหนักกะละมัง ไปด้วย ชั่งทราย โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 2. ชั่งทรายหยาบ ตามที่ออกแบบ ไว้ในแบบในแบบฝึกหัดท้าย หน่วยที่ 4 การออกแบบ ส่วนผสมของคอนกรีต - ถาดใส่ทราย - เครื่องชั่ง - การชั่งทรายต้องบวก น้ าหนักกะละมังไป ด้วย ชั่งหิน โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 3. ชั่งหิน ตามที่ออกแบบไว้ใน แบบในแบบฝึกหัดท้ายหน่วยที่ 4 การออกแบบส่วนผสมของ คอนกรีต - ถาดใส่หิน - เครื่องชั่ง - การชั่งหินต้องบวก น้ าหนักกะละมังไป ด้วย ตวงน้ า โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 4. ชั่งน้ า ตามที่ออกแบบไว้ใน แบบในแบบฝึกหัดท้ายหน่วยที่ 4 การออกแบบส่วนผสมของ คอนกรีต - ถังใส่น้ า - เครื่องชั่ง - การชั่งน้ าสะอาดต้อง บวกน้ าหนักถังไปด้วย
การทดสอบคอนกรีตสด 176 ภาพล าดับการปฏิบัติงาน ขั้นตอนการปฏิบัติงาน เครื่องมือ ข้อควรระวัง ผสมซีเมนต์กับทราย โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 5. เททรายหยาบใส่กะบะเกลี่ยให้ แผ่กว้าง และเทปูนซีเมนต์ ลง ไปบนทราย แล้วเกลี่ยทับ ท า การคลุกแห้งจนปูนกับทราย ผสมกันจนเป็นสีเดียวกัน - กะบะ - เกรียงเหล็ก - ตอนเทปูนซีเมนต์ให้ ค่อยๆเท เพราะ ปูนซีเมนต์จะฟุ้ง กระจาย ซีเมนต์กับทรายผสมเข้าด้วยกัน โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 6. ท าการคลุกแห้งจนปูนกับ ทรายผสมกันจนเป็นสีเดียวกัน เกลี่ยส่วนผสมปูนทราย ออกเป็นรูปวงกลมคล้ายปาก ปล่องภูเขาไฟ - กะบะ - เกรียงเหล็ก - ถุงมือยาง - ปูนซีเมนต์กับทราย จะต้องเป็นสีเดียวกัน ทั้งกอง น าเอาหินและน้ าผสมลงไป โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 7. ใส่หินลงไปบริเวณตรงกลางใส่ น้ าลงไปในปล่อง ปล่อยให้ น้ าซึมเข้าไปในส่วนผสมสักครู่ - กะบะ - เกรียงเหล็ก - พยายามเทน้ าให้ทั่ว หิน ลักษณะคอนกรีตผสมเข้ากันดี โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 8. ท าการคลุกเคล้าส่วนผสมให้ เข้ากันดี - กะบะ - เกรียงเหล็ก - ถุงมือยาง - ถ้าใช้เกรียงไม่สะดวก อาจใช้มือช่วยผสมก็ได้ แต่จะต้องส่วมถุงมือ ยางเพื่องป้องกัน ปูนซีเมนต์กีดมือ วางแบบลงบนพื้นราบแล้วใช้เท้า เหยียบ โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 9. วางกรวยปลายตัด ลงบนพื้น ราบใช้เท้าเหยียบแผ่นเหล็กที่ ฐานทั้งสองข้างไว้ให้แน่น - กรวยปลายตัด - เหล็กกระทุ้ง - ช้อนตักคอนกรีต - กะบะ - กรวยปลายตัดเส้น ผ่านศูนย์กลาง 103 มิลลิเมตร อยู่ด้านบน ด้านเส้นผ่านศูนย์กลาง203 มิลลิเมตร อยู่ด้านล่าง
การทดสอบคอนกรีตสด 177 ภาพล าดับการปฏิบัติงาน ขั้นตอนการปฏิบัติงาน เครื่องมือ ข้อควรระวัง ใส่คอนกรีตชั้นที่ 1 โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 10. ใส่คอนกรีตที่จะทดสอบลงใน กรวยปลายตัดประมาณ 1 ใน 3 ของปริมาตรของแบบใช้ เหล็กกระทุ้งกระทุ้งให้ทั่วผิว ของคอนกรีตในแบบจ านวน 25 ครั้ง - กรวยปลายตัด - เหล็กกระทุ้ง - ช้อนตักคอนกรีต - กะบะ - เหยียบแบบให้แน่น - กระทุ้งให้ทั่วด้วย ความเร็วสม่ าเสมอ - การกระทุงกระทุ้งชั้น แรกให้กระทุ้งจนผ่าน ตลอดความลึกของชั้น ใส่คอนกรีตชั้นที่ 2 โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 11. ใส่คอนกรีตที่จะทดสอบลงใน กรวยปลายตัดชั้นที่ 2 ประมาณ 1 ใน 3 ของปริมาตร ของแบบใช้เหล็กกระทุ้ง กระทุ้งให้ทั่วผิวของคอนกรีต ในแบบจ านวน 25 ครั้ง - กรวยปลายตัด - เหล็กกระทุ้ง - ช้อนตักคอนกรีต - กะบะ - เหยียบแบบให้แน่น - กระทุ้งให้ทั่วด้วย ความเร็วสม่ าเสมอ - ให้กระทุ้งเลยไปจนถึง ชั้นที่อยู่ข้างล่าง ประมาณ 25 มม. ใส่คอนกรีตชั้นที่ 3 โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 12. ใส่คอนกรีตที่จะทดสอบลงใน กรวยปลายตัดชั้นที่ 3 ประมาณ 1 ใน 3 ของ ปริมาตรของแบบใช้เหล็ก กระทุ้ง กระทุ้งให้ทั่วผิวของ คอนกรีตในแบบจ านวน 25 ครั้ง - กรวยปลายตัด - เหล็กกระทุ้ง - ช้อนตักคอนกรีต - กะบะ - เหยียบแบบให้แน่น - กระทุ้งให้ทั่วด้วย ความเร็วสม่ าเสมอ - ให้กระทุ้งเลยไปจนถึง ชั้นที่อยู่ข้างล่าง ประมาณ 25 มม. ปาดคอนกรีตให้เรียบ โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 13. ใช้เหล็กกระทุ้งปาดขอบผิว บนของกรวยปลายตัดจน คอนกรีตเรียบ - กรวยปลายตัด - เหล็กกระทุ้ง - กะบะ - ถ้าคอนกรีตไม่เต็ม แบบก็ต้องเติมให้เต็ม แล้วจึงใช้เหล็กกระทุ้ง ปาดผิวให้เรียบ
การทดสอบคอนกรีตสด 178 ภาพล าดับการปฏิบัติงาน ขั้นตอนการปฏิบัติงาน เครื่องมือ ข้อควรระวัง ยกกรวยปลายตัด โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 14. ใช้มือจับหูจับทั้ง 2 ของกรวย ปลายตัด ยกกรวยปลายตัด ขึ้นตรงๆ ภายในเวลา 5-10 วินาที - กรวยปลายตัด - ขณะยกกรวยให้ยกขึ้น ตรงๆไม่ต้องหมุน กรวยปลายตัด - ใช้เวลาทดสอบตั้งแต่ เริ่มตักคอนกรีตกรวย ปลายตัดจนเสร็จสิ้น การทดสอบภายใน เวลา 2 นาที 30 วินาที วางแบบข้างคอนกรีต โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 15.วางกรวยปลายตัดข้าง คอนกรีตตัวอย่างที่ทดสอบ โดยหงายกรวยปลายตัดขึ้น - กรวยปลายตัด - กะบะ - เหล็กกระทุ้ง - ระยะห่างที่วางกรวย ต้องไม่ใกล้ หรือไกล จนเกินไป - พื้นวางกรวยกับพื้น ของคอนกรีตควรอยู่ ในระดับเดียวกับ น าเหล็กกระทุ้งวางบนแบบ โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 16.วางเหล็กกระทุ้งบนวางบน กรวยปลายตัดโดยให้ยื่นไป ทางคอนกรีตยุบตัว - กรวยปลายตัด - กะบะ - เหล็กกระทุ้ง - ให้เหล็กกระทุ้งยื่น ออกไปในคอนกรีต ตัวอย่างให้มากที่สุด วัดระยะการยุบตัว โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 17. วัดระยะที่ยุบตัวของคอนกรีต ตัวอย่าง และบันทึกค่า - กรวยปลายตัด - เหล็กกระทุ้ง - กะบะ - ตลับเมตร - วัดตรงส่วนที่คอนกรีต ตัวอย่างโผล่สูงที่สุด
การทดสอบคอนกรีตสด 179 3.1.5 ผลการทดสอบและสรุปผล ผลการทดสอบหาค่าการยุบตัว (Slump Test and Collect Concrete Samples) คอนกรีตใช้ส าหรับงาน เสาชั้น 1 ก าลังอัดคอนกรีตที่อายุ 28 วัน 240 กก./ตร.ซม. เก็บตัวอย่างคอนกรีตวันที่ 9 กันยายน 2556 เวลาที่เก็บตัวอย่าง 14:20 น. อัตราส่วนผสม 1. ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ประเภทที่ 1 จ านวน 4.80 กก. 2. หินขนาดใหญ่สุด 1/2” จ านวน 12.00 กก. 3. ทรายหยาบ น้ าโขง จ านวน 9.36 กก. 4. น้ าสะอาด 2.40 ลิตร 5. น้ ายาประเภท - จ านวน - cc. 6. อัตราส่วนน้ าต่อปูนซีเมนต์ 0.50. 7. ค่าความยุบตัวในการออกแบบ 8 ± 2 ซม. ครั้งที่ 1 ครั้งที่ 2 ครั้งที่ 3 เวลาผสมเสร็จ 13:45 13:55 14:15 เวลาทดสอบ (นาที) 13:48 13:57 14:17 รวมเวลา (นาที) 3 2 2 ค่ายุบตัว (ซม.) 8.2 7.5 8.0 ค่ายุบตัวเฉลี่ย (ซม.) 7.9 สรุปผลการทดสอบ จากการทดสอบค่าความยุบตัวของคอนกรีตพบว่าค่าความยุบตัวของคอนกรีต เฉลี่ยอยู่ที่ 7.9 ซม. ซึ่งถือว่าผ่านอยู่ในเกณฑ์ที่ได้ออกแบบไว้ ค่าความยุบตัวที่ออกแบบอยู่ที่ 8 ±2 ซม. จึงถือว่าคอนกรีตที่ ผสมมีค่าความยุบตัวตามที่ออกแบบไว้ และได้ท าการเก็บตัวอย่างคอนกรีต ตามมาตรฐานของอังกฤษ จ านวน 6 ตัวอย่าง เพื่อท าการทดสอบการรับก าลังอัดที่ อายุ 7 วัน และ 28 วัน ตามล าดับ
การทดสอบคอนกรีตสด 180 3.1.6 ใบสั่งงาน ใบสั่งงาน (Job Sheet) วันที่...................เดือน.......................................พ.ศ................เวลา.................ชม...............นาที ค าสั่งหลัก: การทดสอบหาค่าการยุบตัว และการเก็บตัวอย่างของคอนกรีต ค าสั่งย่อย: 1. ท าขั้นตอนที่ 16 หยุดให้ครูผู้สอนไปตรวจสอบ 2. ท าขั้นตอนที่ 19 หยุดให้ครูผู้สอนไปตรวจสอบ ล าดับขั้นการปฏิบัติงาน เครื่องมือ/อุปกรณ์ วัสดุ 1. ชั่งปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ประเภท 1, ทราย หยาบ, หิน, และน้ า ตามที่ออกแบบไว้ใน แบบในแบบฝึกหัดท้ายหน่วยที่ 4 การ ออกแบบส่วนผสมของคอนกรีต 2. เททรายหยาบใส่กะบะเกลี่ยให้แผ่กว้าง 3. เทปูนซีเมนต์ลงไปบนทราย แล้วเกลี่ยทับ ท า การคลุกแห้งจนปูนกับทรายผสมกันจนเป็นสี เดียวกัน 4. เกลี่ยส่วนผสมปูนทรายออกเป็นรูปวงกลม คล้ายปากปล่องภูเขาไฟ 5. ใส่หินลงไปบริเวณตรงกลางใส่น้ าลงไปใน ปล่อง ปล่อยให้น้ าซึมเข้าไปในส่วนผสม สักครู่ 6. ท าการคลุกเคล้าส่วนผสมให้เข้ากันดี 7. วางกรวยปลายตัด ลงบนพื้นราบใช้เท้า เหยียบแผ่นเหล็กที่ฐานทั้งสองข้างไว้ให้แน่น ใส 8. คอนกรีตที่จะทดสอบลงในกรวยปลายตัด ประมาณ 1 ใน 3 ของปริมาตรของกรวย ปลายตัด 9. ใช้เหล็กกระทุ้งกระทุ้งให้ทั่วผิวของคอนกรีต ในแบบจ านวน 25 ครั้ง 10. ใส่คอนกรีตที่จะทดสอบลงในกรวยปลายตัด ชั้นที่ 2 ประมาณ 1 ใน 3 ของปริมาตรของ กรวยปลายตัด 1. แบบหล่อทรงกรวยปลาย ตัด 2. เหล็กกระทุ้งเส้นผ่าน ศูนย์กลาง 16 มิลลิเมตร 3. กะบะ 4. เครื่องชั่ง 5. กระบองตวงน้ า 6. เกรียงเหล็ก 7. ถุงมือยาง 8. ถาด 9. ตลับเมตร 1. ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ประเภท 1 2. ทรายหยาบ 3. หิน 4. น้ าสะอาด
การทดสอบคอนกรีตสด 181 ใบสั่งงาน (Job Sheet) ล าดับขั้นการปฏิบัติงาน เครื่องมือ/อุปกรณ์ วัสดุ 11. ใช้เหล็กกระทุ้งกระทุ้งให้ทั่วผิวของคอนกรีต ในแบบจ านวน 25 ครั้ง 12. ใส่คอนกรีตที่จะทดสอบลงในกรวยปลายตัด ชั้นที่ 3 ให้เต็มกรวยปลายตัด 13. ใช้เหล็กกระทุ้งกระทุ้งให้ทั่วผิวของคอนกรีต ในแบบจ านวน 25 ครั้ง 14. เติมคอนกรีตให้เต็ม 15. ใช้แท่งเหล็กปาดขอบผิวบนของกรวยปลาย ตัด จนคอนกรีตเรียบ 16. ยกกรวยปลายตัดขึ้น 17. วางกรวยปลายตัดข้างคอนกรีตตัวอย่างที่ ทดสอบโดยหงายกรวยปลายตัดขึ้น 18. วางเหล็กกระทุ้งบนวางกรวยปลายตัด ให้ ปลายของเหล็กกระทุ้งชี้ไปที่ที่คอนกรีตยุบตัว 19. วัดระยะที่ยุบตัวของคอนกรีตตัวอย่าง และ บันทึกค่า
การทดสอบคอนกรีตสด 182 ใบสั่งงาน (Job Sheet) ปฏิบัติการทดสอบคอนกรีตเทคโนโลยี สาขางานโยธา วิทยาลัยเทคนิคขอนแก่น ชื่อ-สกุล.............................................................สาขา.............เลขที่.............ชั้น...........ห้อง.............วันที่ ทดสอบ.........................................................วันส่งผลทดสอบ....................................................... การทดสอบหาค่าการยุบตัว (Slump Test and Collect Concrete Samples) คอนกรีตใช้ส าหรับงาน ก าลังอัดคอนกรีตที่อายุ วัน กก./ตร.ซม. เก็บตัวอย่างคอนกรีตวันที่ เวลาที่เก็บตัวอย่าง น. อัตราส่วนผสม 1. ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ประเภทที่ จ านวน กก. 2. หินขนาดใหญ่สุด จ านวน กก. 3. ทรายหยาบ จ านวน กก. 4. น้ าสะอาด ลิตร 5. น้ ายาประเภท จ านวน cc. 6. อัตราส่วนน้ าต่อปูนซีเมนต์ . 7. ค่าความยุบตัวในการออกแบบ ซม. ครั้งที่ 1 ครั้งที่ 2 ครั้งที่ 3 เวลาผสมเสร็จ เวลาทดสอบ (นาที) รวมเวลา (นาที) ค่ายุบตัว (ซม.) ค่ายุบตัวเฉลี่ย (ซม.) บันทึก
การทดสอบคอนกรีตสด 183 ใบสั่งงาน (Job Sheet) บันทึก
การทดสอบคอนกรีตสด 184 3.2 การทดสอบหาค่าหน่วยน ้าหนักของคอนกรีต และปริมาณอากาศ (Unit Weight and Air Content of Concrete Gravimetric) 3.2.1 ทฤษฎีการทดสอบ หน่วยน ้าหนักของคอนกรีต (Unit Weight of Concrete) เป็นค่าที่บอกให้ทราบว่า คอนกรีตที่ มี ปริมาตรหนึ่งๆ นั้นมีค่าน ้าหนักเท่าใด ใช้ส าหรับเปลี่ยนค่าปริมาตรให้เป็นค่าน้ าหนัก หรือค่า น้ าหนักให้เป็น ค่าปริมาตร เพื่อค านวณหาค่าน้ าหนักของโครงสร้าง และปริมาณอากาศ (Air Content) ในคอนกรีตนั้น บอกให้ทราบว่าในหนึ่งหน่วยปริมาตรคอนกรีตนั้นมี ปริมาณอากาศร้อย ละเท่าใด ซึ่งปริมาณอากาศนั้นมีผลต่อ การแยกตัว การเยิ้ม ค ายุบตัว ก าลังอัด และความคงทน ต่อการแข็งตัวของน้ า(Freeze and Thaw)และเพื่อใช้ในการค านวณหาค่าปริมาณอากาศด้วยวิธี Gravimetric ปัจจัยส าคัญที่ส่งผลต่อค่าหน่วยน ้าหนักของ คอนกรีต (Unit Weight of Concrete) คือ 1) จ านวนและหน่วยน ้าหนักของมวลรวมที่น ามาผสมท าคอนกรีต มวลรวมเบา (Lightweight Aggregate) ที่ใช้ส าหรับผลิตคอนกรีตเบา เช่น Expanded Clay Aggregate, Expanded ShaleAggregate, Foamed Slag, Sintered Fly Ash, Vermiculite, Perlite, หรือ Pumice มีหน่วยนั้าหนัก อยู่ระหว่าง 60-1,000 กก./ลบ.ม. ส่วนมวลรวมหนัก (Heavyweight Aggregate) ที่ใช้ส าหรับผลิต คอนกรีตหนัก เช่น Magnetite (FesO4 ), Barite (BaSO4 ) หรือก้อนเหล็ก มีหน่วยน้ าหนักอย่ระหว่าง 2,100 - 6,100 กก./ลบ.ม. และมวลรวมปกติที่ใช้ส าหรับ ผลิตคอนกรีตทั่วไป เช่น หินปูนหรือ กรวดมีหน่วย น้ าหนักอยู่ระหว่าง 1,100-1,750 กก./ลบ.ม. 2) ฟองอากาศที่ถูกกักกระจาย (Entrained Air) และปริมาณ,ช่องว่างของน ้าที่ถูกกักอยู่ใต้ มวลรวม หรือเหล็กเสริม (Entrapped Air) การที่คอนกรีต มีช่องว่าง หริอปริมาณ อากาศมากขึ้นท าให้เนื้อแท้ของ คอนกรีตลดลง ซึ่งจะส่งผลให้หน่วยน้ าหนักลดลง นั้นเอง 3) อัตราส่วนน ้าต่อซีเมนต์การที่คอนกรีตมี อัตราส่วนน้ าต่อซีเมนต์ต่ านั้น จะมีเนื้อแน่น และส่งผลให้ค่าหน่วยน้ าหนักสูงขึ้นด้วย ส าหรับการทดสอบหาค่าการทดสอบหาค่าหน่วยน ้าหนักของคอนกรีตและปริมาณอากาศ ใช้ตามมาตรฐาน ASTM C 1 3 8 Standard Method for Unit Weight and Air Content (Gravimetric) of Concrete
การทดสอบคอนกรีตสด 185 3.2.2 หน้าที่ของเครื่องมือ และอุปกรณ์ ชื่อเครื่องมือ หน้าที่ ข้อควรระวัง ถังเหล็กทรงกระบอก โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ใส่คอนกรีตสดเพื่อหาหน่วยน้ าหนักของ คอนกรีตสด - ควรเลือกใช้ให้เหมาะสม ตามตาราง ที่ 3.2 เครื่องชั่งอ่านค่าละเอียดได้ถึง1กรัม โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ชั่งน้ าหนักวัสดุ - ที่วางเครื่องชั่งต้องมั่นคง - ต้องปรับระดับเครื่องชั่งทุกครั้งก่อน ใช้งานครั้งแรก - สถานที่ชั่งจะต้องไม่มีลมพัด เหล็กกระทุ้ง โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - แท่งเหล็กกระทุ้งหนัก 1.8 กก. (4 ปอนด์) ยาว 375 มิลลิเมตร (15 นิ้ว) ปลายที่ กระทุ้งคอนกรีตมีลักษณะมน พื้นที่หน้าตัดประมาณ 1 ตร.นิ้ว เทอร์โมมิเตอร์ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ใช้วัดอุณหภูมิของน้ าเพื่อหา หน่วย น้ าหนักของน้ า - ต้องอยู่ในอุณหภูมิห้อง - ตกแตกได้ง่าย เหล็กปาด โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ใช้ปาดหินให้เรียบ - ความยาว ควรยาวกว่าเส้นผ่านศูนย์กลางของถังทรงกระบอก ค้อนยาง โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - เคาะถังทรงกระบอกเพื่อไล่ฟองอากาศ ในคอนกรีต
การทดสอบคอนกรีตสด 186 ชื่อเครื่องมือ หน้าที่ ข้อควรระวัง ตลับเมตร โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - วัดเส้นผ่านศูนกลางถังทรงกระบอก ช้อนตักวัสดุ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ตักวัสดุผสม - ต้องแห้งและสะอาด เกรียงเหล็ก โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ใช้แต่งผิวหน้าคอนกรีต กะบะ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ใช้ใส่หินตัวอย่าง - ขนาดต้องพอเหมาะ ถุงมือยาง โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ใช้ป้องกันคอนกรีตกัดมือ - ใช้งานเสร็จล้างด้วยน้ าสะอาดและ ผึ่งให้แห้งทุกครั้ง
การทดสอบคอนกรีตสด 187 3.2.3 วัสดุที่ใช้ปฏิบัติการทดสอบ 1) คอนกรีตที่ผสมเพื่อการทดสอบหาค่าความยุบตัว 2) ถังทรงกระบอกที่น ามาใช้จะทดสอบจะใช้ตามตารางที่ 3.2 ตารางที่ 3.2 ขนาดถังเหล็กที่ใช้ในการทดสอบ ขนาดใหญ่สุดของหิน (นิ้ว) ขนาดถังเหล็กมาตรฐาน (ลิตร) 1 6 1 ½” 11 2 14 3 28 4 ½ ” 70 6 100 ที่มา: คู่มือการทดสอบหิน ทราย และคอนกรีต, บริษัทซีเพค หน้าที่ 71 5) จ านวนครั้งที่ต าคอนกรีตตัวอย่างแต่ละชั้นจะใช้ตามตารางที่ 3.3 ตารางที่ 3.3 จ านวนครั้งที่ต าตามขนาดถัง ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง (ซม.) จ านวนครั้งที่ต า (ครั้ง) 14 10 24 25 35 50 ที่มา: คู่มือการทดสอบหิน ทราย และคอนกรีต, บริษัทซีเพค หน้าที่ 71
การทดสอบคอนกรีตสด 188 3.2.4 ขั้นตอนและวิธีการทดสอบ ภาพล าดับการปฏิบัติงาน ค าอธิบายขั้นตอนการท างาน เครื่องมือ/อุปกรณ์ ข้อควรระวัง ชั่งน้ าหนักถังเปล่า โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 1. ชั่งน้ าหนักถังทรงกระบอกเปล่า พร้อมบันทึกค่า - ถังทรงกระบอก - เครื่องชั่ง - การเลือกขนาด ของถังให้เลือก ตามขนาดโตสุด ของหินที่มา ทดสอบตามตาราง ที่ 2.7 เติมน้ าให้เต็มถัง โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 2. เติมน้ าให้เต็มถังทรงกระบอกจน ล้น และไล่ฟองอากาศในน้ าให้ หมด - ถังทรงกระบอก ชั่งน้ าหนักถังที่บรรจุน้ าเต็มถัง โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 3. ชั่งน้ าหนักถังทรงกระบอกที่บรรจุ น้ าเต็มถังพร้อมบันทึกค่า - ถังทรงกระบอก - เครื่องชั่ง - ไม่ให้น้ าหกออก จากถัง วัดอุณหภูมิของน้ าในถัง โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 4. วัดอุณหภูมิน้ าภายในถัง ทรงกระบอก - ถังทรงกระบอก - เทอร์โมมิเตอร์ - เพื่อหาหน่วย น้ าหนักของน้ าจาก ตารางที่ 6.6 ถ้า อุณหภูมิไม่ตรง ตามข้อมูลที่แสดง ในตารางให้เทียบ ตามสัดส่วนได้ ใส่คอนกรีตลงในถัง โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 5. ใส่คอนกรีตตัวอย่างในถัง ทรงกระบอกประมาณ 1/3 ของ ความจุ - ถังทรงกระบอก - ช้อนตักคอนกรีต - กะปริมาณ คอนกรีตตัวอย่าง อย่าให้เกิน 1/3 ของถัง
การทดสอบคอนกรีตสด 189 ภาพล าดับการปฏิบัติงาน ค าอธิบายขั้นตอนการท างาน เครื่องมือ/อุปกรณ์ ข้อควรระวัง ต าด้วยเหล็กต า โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 6. เกลี่ยให้ได้ระดับแล้วต าด้วย เหล็กตามข้อก าหนดที่ขึ้นกับ ขนาดถัง ดังตารางที่ 6.5 โดยต า ให้ทั่วทั้งผิวหน้า - ถังทรงกระบอก - ช้อนตักคอนกรีต - เหล็กกระทุ้ง - ต าชั้นแรกไม่ควร ให้เหล็กต ากระทบ กันถัง ใช้ค้อนยางเคาะ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 7. ใช้ค้อนยางเคาะด้านข้าง 10-15 ครั้ง - ถังทรงกระบอก - ฆ้อนยาง - ใช้แรงเคาะ พอประมาณ ใส่คอนกรีตลงในถัง โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 8. ใส่คอนกรีตตัวอย่างในถัง ทรงกระบอกอีกประมาณ 1/3 ของความจุ - ถังทรงกระบอก - ช้อนตักคอนกรีต - กะปริมาณ คอนกรีตตัวอย่าง อย่าให้เกิน 1/3 ของถัง ต าด้วยเหล็กต า โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 9. เกลี่ยให้ได้ระดับแล้วต าด้วย เหล็กตามข้อก าหนดที่ขึ้นกับ ขนาดถัง ดังตารางที่ 6.5 โดยต า ให้ทั่วทั้งผิวหน้า - ถังทรงกระบอก - ช้อนตักคอนกรีต - เหล็กกระทุ้ง - การต าให้เหล็ก กระทุ้งจมลงไปชั้น ที่1 ประมาณ 2.5 ซม. ใช้ค้อนยางเคาะ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 10. ใช้ค้อนยางเคาะด้านข้าง 10-15 ครั้ง - ถังทรงกระบอก - ฆ้อนยาง - ใช้แรงเคาะ พอประมาณ
การทดสอบคอนกรีตสด 190 ภาพล าดับการปฏิบัติงาน ค าอธิบายขั้นตอนการท างาน เครื่องมือ/อุปกรณ์ ข้อควรระวัง ใส่คอนกรีตลงในถัง โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 11. ใส่คอนกรีตตัวอย่างให้เต็มความ จุ ของถังทรงกระบอก - ถังทรงกระบอก - ช้อนตักคอนกรีต ต าด้วยเหล็กต า โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 12. เกลี่ยให้ได้ระดับแล้วต าด้วย เหล็กตามข้อก าหนดที่ขึ้นกับ ขนาดถัง ดังตารางที่ 6.5 โดยต า ให้ทั่วทั้งผิวหน้า - ถังทรงกระบอก - ช้อนตักคอนกรีต - เหล็กกระทุ้ง - การต าให้เหล็ก กระทุ้งจมลงไปชั้น ที่2 ประมาณ 2.5 ซม. ใช้ค้อนยางเคาะ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 13. ใช้ค้อนยางเคาะด้านข้าง 10-15 ครั้ง - ถังทรงกระบอก - ฆ้อนยาง - ใช้แรงเคาะ พอประมาณ เหล็กปาดให้เรียบเสมอขอบถัง โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 14. ใช้เหล็กปาดหรือเกรียงเหล็ก แต่งหน้าคอนกรีตตัวอย่างให้ เรียบ - ถังทรงกระบอก - เหล็กปาด - ชั่งน้ าหนักถังพร้อมคอนกรีต โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ 15. ชั่งน้ าหนักถังพร้อมคอนกรีต ตัวอย่างพร้อมบันทึกค่า - ถังทรงกระบอก - เครื่องชั่ง - หักน้ าหนักที่ชั่งได้ ด้วยน้ าหนักถัง เปล่า จะได้ น้ าหนักของหิน ตัวอย่างทดสอบ
การทดสอบคอนกรีตสด 191 3.2.5 ผลการทดสอบ และสรุปผล การทดสอบหาค่าหน่วยน ้าหนักของคอนกรีตและปริมาณอากาศ (Unit Weight and Air Content of Concrete Gravimetric) อัตราส่วนผสมต่อคอนกรีต 1 ลบ.ม. ค่าความยุบตัวของคอนกรีตที่ออกแบบ 7.5 2.5 ซม. 1. ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ประเภทที่ จ านวน 375.00 กก. ความถ่วงจ าเพาะ(Gce) 3.15 2. ทรายหยาบ จ านวน 747.00 กก. ความถ่วงจ าเพาะ(Gs ) 2.65 3. หินขนาดใหญ่สุด 1 นิ้ว จ านวน 1,121.00 กก. ความถ่วงจ าเพาะ(Ga ) 2.70 4. น้ าสะอาด จ านวน 180.00 กก. ความถ่วงจ าเพาะ(Gw) 1.00 รวมน้ าหนักวัสดุผสมคอนกรีต 1 ลบ.ม. (W) 2,423.00 กก. ค่าความยุบตัวจริง 12.00 ซม.ผลต่าง +2.00 ซม. ถังทรงกระบอกเส้นผ่านศูนย์กลาง 14.00 ซม. จ านวนต าคอนกรีต 10 ครั้ง/ชั้น ครั้งที่ 1 ครั้งที่ 2 เฉลี่ย น้ าหนักถังทรงกระบอก: T กก. 7.102 น้ าหนักถังทรงกระบอก + น้ า : B กก. 16.148 น้ าหนักน้ า: Ww = B - A กก. 9.046 อุณหภูมิของน้ า องศาเซลเซียส 27 หน่วยน้ าหนักน้ า : Mw (จากตารางที่ 6.6) กก./ลบ.ม. 996.51 ปริมาตรถัง : Vc = Ww Mw ลบ.ม. 9.07810-3 น้ าหนักถังทรงกระบอก + คอนกรีต : G กก. 28.896 น้ าหนักคอนกรีต :Wc = G-T กก. 21.794 หน่วยน้ าหนักคอนกรีต: Wu = Wc Vc กก./ลบ.ม. 2,400.22 ปริมาตรสัมบูรณ์ : V = Wce (Gce× γw ) + Ws (Gs × γw ) + Wa (Ga × γw ) + Ww (Gw × γw ) ลบ.ม. 0.996 ปริมาณอากาศ (%) = (W/V)-Wu (W/V) ×100 % 1.35 ตัวอย่างการค านวณ ปริมาตรถัง : Vc = Ww Mw หน่วยน ้าหนักคอนกรีต: Wu = Wc Vc ปริมาตรสัมบูรณ์ : V = Wce (Gce× γw ) + Ws (Gs × γw ) + Wa (Ga × γw ) + Ww (Gw × γw )
การทดสอบคอนกรีตสด 192 ปริมาณอากาศ(%) = (W/V)-Wu (W/V) ×100 เมื่อ Vc = ปริมาตรถัง (ลบ.ม.) Ww = น ้าหนักน ้า (กก.) Mw = หน่วยน ้าหนักน ้า (กก./ลบ.ม.) Wu = หน่วยน ้าหนักคอนกรีต(กก./ลบ.ม.) WC = น ้าหนักคอนกรีตในถัง(กก.) W = น ้าหนักของวัสดุทั้งหมดที่น ามาใช้เป็นส่วนผสมคอนกรีต 1 ลบ.ม.(กก.) V = ปริมาตรสัมบูรณ์ของคอนกรีต 1 ลบ.ม.(กก./ลบ.ม.) Wce = น ้าหนักปูนซีเมนต์ที่น ามาใช้เป็นส่วนผสมคอนกรีต 1 ลบ.ม.(กก.) Ws = น ้าหนักทรายที่น ามาใช้เป็นส่วนผสมคอนกรีต 1 ลบ.ม.(กก.) Wa = น ้าหนักหินที่น ามาใช้เป็นส่วนผสมคอนกรีต 1 ลบ.ม.(กก.) Ww = น ้าหนักน ้าที่น ามาใช้เป็นส่วนผสมคอนกรีต 1 ลบ.ม.(กก.) Gce = ความถ่วงจ าเพาะของปูนซีเมนต์ Gs = ความถ่วงจ าเพาะของทราย Ga = ความถ่วงจ าเพาะของหิน Gw = ความถ่วงจ าเพาะของน ้า w = หน่วยน ้าหนักของน ้าต่อ 1 ลบ.ม. (กก./ลบ.ม.) การคา นวณการทดสอบครั้งที่1 1. น้ าหนักน้ า (Ww) = (น้ าหนักถังทรงกระบอก + น้ า) – (น้ าหนักถังทรงกระบอก) = 16.148 – 7.102 = 9.046 กก.
การทดสอบคอนกรีตสด 193 2. หาหน่วยน้ าหนักของน้ า (Mw) อุณหภูมิน้ าที่ทดสอบเท่ากับ 27 องศาเซลเซียส ตารางที่ 3.4 ความหนาแน่นของน้ าที่อุณหภูมิต่างๆ อุณหภูมิ ปอนด์/ลบ.ฟุต กก./ลบ.ม. องศาฟาเรนไฮต์ องศาเซลเซียส 60.0 15.6 62.366 999.01 65.0 18.3 62.336 998.54 70.0 21.1 62.301 997.97 (73.4) (23.0) (62.274) (997.54) 75.0 23.9 62.261 997.32 80.0 26.7 62.216 996.59 85.0 29.4 62.166 995.83 ที่มา: คู่มือการทดสอบหิน ทราย และคอนกรีต, บริษัทซีเพค หน้าที่ 28 อุณหภูมิน้ าเท่ากับ 27 องศาเซลเซียส อุณหภูมิอยู่ระหว่าง 26.7 ถึง 29.4 หน่วยน้ าหนักน้ าเท่ากับ 997.54 ถึง 995.83 กก./ลบ.ม. (จากตารางที่ 3.3) หาความแตกต่างของอุณหภูมิ 26.7 และ 29.4 = (29.4 – 26.7) = 2.70 องศาเซลเซียส หาความแตกต่างหน่วยน้ าหนักที่อุณหภูมิ 26.7 และ 29.4 = 995.83 - 996.59 = - 0.76 กก./ลบ.ม. หาความแตกต่างหน่วยน้ าหนักต่ออุณหภูมิที่เปลี่ยนแปลง = - 0.76 2.70 = - 0.28 อุณหภูมิต่ าสุด 26.7องศาเซลเซียสอุณหภูมิน้ าในห้องปฏิบัติการเท่ากับ 27.0 องศาเซลเซียส ผลต่างอุณหภูมิ = (27.0 – 26.7) = 0.3 องศาเซลเซียส หน่วยน้ าหนักน้ า = 996.59 + (-0. 28 × 0.3) = 996.51 กก./ลบ.ม. 3. หาปริมาตรถัง (Vc) ปริมาตรถัง : Vc = Ww Mw = 9.046 996.51 = 9.078 × 10-3 ลบ.ม. 4. หาน้ าหนักในถังคอนกรีต (Wc) = น้ าหนักถังทรงกระบอก + คอนกรีต (G) – น้ าหนักถังทรงกระบอก (T) = 28.896 - 7.102 = 21.794 กก.
การทดสอบคอนกรีตสด 194 5. หาหน่วยน้ าหนักคอนกรีต (Wu) หน่วยน้ าหนักคอนกรีต : Wu = Wc Vc = 21.794 9.078 × 10-3 หน่วยน้ าหนักคอนกรีต = 2,400.833 2,423.00 กก./ลบ.ม. 6. หาปริมาตรสัมบูรณ์ของคอนกรีต 1 ลบ.ม.(V) ปริมาตรสัมบูรณ์ : V = Wce (Gce× γw ) + Ws (Gs × γw ) + Wa (Ga × γw ) + Ww (Gw × γw ) V = 375 3.15×1,000 + 747 2.65 ×1,000 + 1,121 2.70 ×1,000 + 180 1.00 ×1,000 ปริมาตรสัมบูรณ์ (V) = 0.996 ลบ.ม. 7. หาปริมาณอากาศในคอนกรีต ปริมาณอากาศ (%) = (W / V)-Wu (W / V) ×100 ปริมาณอากาศ (%) = (2,423/0.996) - 2,400.22 (2,423/0.996) ×100 ปริมาณอากาศ = 1.35 % สรุปผลการทดสอบ จากการทดสอบหาการทดสอบหาค่าหน่วยน ้าหนักของคอนกรีตและปริมาณอากาศ ที่ออกแบบไว้ ค่าความยุบตัวอยู่ที่ 7.5 2.5 ซม. ส่วนหน่วนน้ าหนักของคอนกรตต่อ 1 ลบ.ม. 2,423 กก. และเมื่อ ทดสอบค่าความยุบตัวของคอนกรีตที่ผสมจริงได้ 12.00 ซม.ผลต่าง +2.00 ซม. และหน่วยน้ าหนัก ของคอนกรีต 2,400.22 กก./ลบ.ม. ค่าความยุบตัวจะสูงกว่าค่าที่ออกแบบไว้ 2 ซม. อันอาจเป็นผลมาจากหิน และทรายที่น ามาผสมมีความชื้น ส่วนหน่วนน้ าหนักของคอนกรีตไม่ม่ต่างจากที่ออกแบบไว้
การทดสอบคอนกรีตสด 195 3.2.6 ใบสั่งงาน ใบสั่งงาน (Job Sheet) วันที่...................เดือน.......................................พ.ศ................เวลา.................ชม...............นาที ค าสั่งหลัก: การทดสอบหาค่าหน่วยน ้าหนักของคอนกรีต และปริมาณอากาศ ค าสั่งย่อย: 1. ท าขั้นตอนที่ 3 หยุดให้ครูผู้สอนไปตรวจสอบ 2. ท าขั้นตอนที่ 12 หยุดให้ครูผู้สอนไปตรวจสอบ ล าดับขั้นการปฏิบัติงาน เครื่องมือ/อุปกรณ์ วัสดุ 1. ชั่งน้ าหนักถังทรงกระบอกเปล่าพร้อมบันทึกค่า 2. เติมน้ าให้เต็มถังทรงกระบอกจนล้น และไล่ ฟองอากาศในน้ าให้หมด 3. ชั่งน้ าหนักถังทรงกระบอกที่บรรจุน้ าเต็มถัง พร้อมบันทึกค่า 4. วัดอุณหภูมิน้ าภายในถังทรงกระบอก 5. ใส่คอนกรีตตัวอย่างในถังทรงกระบอกประมาณ 1/3 ของความจุ 6. เกลี่ยให้ได้ระดับแล้วต าด้วยเหล็กตามข้อก าหนด ที่ขึ้นกับขนาดถัง ดังตารางที่ 6.5 โดยต าให้ทั่ว ทั้งผิวหน้า ใช้ค้อนยางเคาะด้านข้าง 10-15 ครั้ง 7. ใส่คอนกรีตตัวอย่างในถังทรงกระบอกอีก ประมาณ 1/3 ของความจุ 8. เกลี่ยให้ได้ระดับแล้วต าด้วยเหล็กตามข้อก าหนด ที่ขึ้นกับขนาดถัง ดังตารางที่ 6.5 โดยต าให้ทั่ว ทั้งผิวหน้า ใช้ค้อนยางเคาะด้านข้าง 10-15 ครั้ง 9. ใส่คอนกรีตตัวอย่างให้เต็มความจุของถัง 10. เกลี่ยให้ได้ระดับแล้วต าด้วยเหล็กตามข้อก าหนด ที่ขึ้นกับขนาดถัง ดังตารางที่ 6.5 โดยต าให้ทั่ว ทั้งผิวหน้า ใช้ค้อนยางเคาะด้านข้าง 10-15 ครั้ง 11. ใช้เหล็กปาดหรือเกรียงเหล็กแต่งหน้าคอนกรีต ตัวอย่างให้เรียบ 12. ชั่งน้ าหนักถังพร้อมคอนกรีตตัวอย่างพร้อม บันทึกค่า 3) ถังทรงกระบอก 4) เครื่องชั่ง 5) เหล็กกระทุ้งปลายมน 6) เทอร์โมมิเตอร์ 7) เหล็กปาดคอนกรีต 8) ค้อนยาง 9) ตลับเมตร 10) ช้อนตักวัสดุ 11) เกรียงเหล็ก 12) กะบะ 13) ถุงมือยาง 1) คอนกรีตสด
การทดสอบคอนกรีตสด 196 ใบสั่งงาน (Job Sheet) ปฏิบัติการทดสอบคอนกรีตเทคโนโลยี สาขางานโยธา วิทยาลัยเทคนิคขอนแก่น ชื่อ-สกุล.............................................................สาขา.............เลขที่.............ชั้น...........ห้อง.............วันที่ ทดสอบ.........................................................วันส่งผลทดสอบ....................................................... การทดสอบหาค่าหน่วยน ้าหนักของคอนกรีตและปริมาณอากาศ (Unit Weight and Air Content of Concrete Gravimetric) อัตราส่วนผสมต่อคอนกรีต 1 ลบ.ม. ค่าความยุบตัวของคอนกรีตที่ออกแบบ ซม. 1. ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ประเภทที่ จ านวน กก. ความถ่วงจ าเพาะ(Gce) 2. ทรายหยาบ จ านวน กก. ความถ่วงจ าเพาะ(Gs ) 3. หินขนาดใหญ่สุด นิ้ว จ านวน กก. ความถ่วงจ าเพาะ(Ga ) 4. น้ าสะอาด จ านวน กก. ความถ่วงจ าเพาะ(Gw) รวมน้ าหนักวัสดุผสมคอนกรีต 1 ลบ.ม. (W) กก. ค่าความยุบตัวจริง ซม. ผลต่าง ซม. ถังทรงกระบอกเส้นผ่านศูนย์กลาง ซม. จ านวนต าคอนกรีต ครั้ง/ชั้น ครั้งที่ 1 ครั้งที่ 2 เฉลี่ย น้ าหนักถังทรงกระบอก: T กก. น้ าหนักถังทรงกระบอก + น้ า : B กก. น้ าหนักน้ า: Ww = B – A กก. อุณหภูมิของน้ า องศาเซลเซียส หน่วยน้ าหนักน้ า : Mw (จากตารางที่ 6.6) กก./ลบ.ม. ปริมาตรถัง : Vc = Ww Mw ลบ.ม. น้ าหนักถังทรงกระบอก + คอนกรีต : G กก. น้ าหนักคอนกรีต :Wc = G-T กก. หน่วยน้ าหนักคอนกรีต: Wu = Wc Vc กก./ลบ.ม. ปริมาตรสัมบูรณ์ : V = Wce (Gce× γw ) + Ws (Gs × γw ) + Wa (Ga × γw ) + Ww (Gw × γw ) ลบ.ม. ปริมาณอากาศ (%) = (W/V)-Wu (W/V) ×100 %
การทดสอบคอนกรีตสด 197 ใบสั่งงาน (Job Sheet) บันทึก
การทดสอบคอนกรีตสด 198 3.3 การเก็บตัวอย่างของคอนกรีต (Collect Concrete Samples) 3.3.1 ทฤษฎีการทดสอบ ส่วนการเก็บตัวอย่างคอนกรีตเพื่อทดสอบในสนาม ในปัจจุบันจะนิยมน ามาทดสอบหาค่า ก าลังอัดของคอนกรีต การเก็บตัวอย่างจะท าการเก็บทุกครั้งที่มีการเทคอนกรีต หรือที่มีการเท คอนกรีตทุกปริมาตร 100 ลูกบาศก์เมตร หรือ ทุกพื้นที่ 500 ตารางเมตร ของคอนกรีตที่หล่อ โดยกระท าตามวิธีของ ASTM C172 หรือ BS 1881 Part 101 : 1983 ว่าด้วยการสุ่มตัวอย่างจาก คอนกรีตสด การเก็บตัวอย่างคอนกรีตในสนาม เพื่อทดสอบการก าลังอัดของคอนกรีต จะเป็นการเก็บ ตัวอย่างคอนกรีตสดแบบรวม แล้วน าตัวอย่างที่ได้มาท าการทดสอบ เพื่อควบคุมคุณภาพที่ ต้องการ ตัวอย่างของคอนกรีตสดนี้ถือว่าเป็นตัวแทนของคอนกรีตขณะท าการก่อสร้าง การเลือก เก็บตัวอย่างแต่ละชุดตัวอย่างเป็นการเลือกแบบสุ่ม โดยไม่เจาะจงว่าจะเก็บชุดที่ผสมที่เท่าไร หรือ เมื่อไร การเก็บตัวอย่างคอนกรีต เพื่อสดสอบก าลังอัด ควรเก็บตัวอย่าง จ านวน 6 ตัวอย่าง เพื่อท า การทดสอบก าลังอัดที่คอนกรีตมีอายุ 7 วัน และ 28 วันตามล าดับ คอนกรีตที่หล่อโดยกระท าตาม วิธีของ ASTM C172 หรือBS 1881 Part 101 : 1983 ว่าด้วยการสุ่มตัวอย่างจากคอนกรีตสด การ บ่มตัวอย่างทดสอบในห้องปฏิบัติการให้กระท าตามวิธีของ ASTM C31 ว่าด้วยการเตรียม และบ่ม คอนกรีตทรงกระบอกในสนาม และทดสอบแท่งคอนกรีตทรงกระบอกตามวิธีของ ASTM C39 ว่า ด้วยการทดสอบก าลังอัดของแท่งคอนกรีตทรงกระบอก ก าลังของคอนกรีตแต่ละชนิดจะถือเป็นที่ ยอมรับได้ เมื่อผลเฉลี่ยก าลังอัดของการทดสอบ 3 ครั้งติดต่อกันให้ค่าเท่ากับหรือมากกว่า fc’ และ ก าลังอัดที่ทดสอบแต่ละครั้งอาจจะต่ ากว่า fc’ ที่ก าหนดได้ไม่เกิน 35 กก./ตร.ซม. วิศวกรผู้ ควบคุมอาจสั่งให้มีการทดสอบก าลังของแท่งคอนกรีตทรงกระบอกที่บ่มในสนามเพื่อตรวจสอบ ความเพียงพอของการบ่มโครงสร้างคอนกรีตที่เทนั้น แท่งคอนกรีตทรงกระบอกที่บ่มในสนามต้อง เป็นไปตามวิธีของ ASTM C31 ดังต่อไปนี้ 1) เมื่อผลการทดสอบตัวอย่างบ่มในสนาม ให้ก าลังต่ ากว่าร้อยละ 85 ของตัวอย่างที่บ่ม ในห้องปฏิบัติการ ให้ปรับปรุงวิธีการบ่มคอนกรีตของโครงสร้างนั้นๆ ให้ดีขึ้น 2) ถ้าค่าก าลังอัดของตัวอย่างบ่มในสนาม สูงกว่าที่ค่าก าลังอัดก าหนด เกิน 35 กก./ตร. ซม. ถึงแม้จะไม่ถึงร้อยละ 85 ของค่าที่ได้จากการบ่มในห้องปฏิบัติการ ก็ยอมรับว่า การบ่มคอนกรีตในสนามนั้นใช้ได้ 3) ในกรณีที่ก าลังอัดของตัวอย่างบ่มในห้องปฏิบัติการต่ ากว่าค่าก าลังอัดก าหนด ที่ ก าหนดเกิน 35 กก./ตร.ซม. หรือผลการทดสอบตัวอย่างบ่มในสนามตามข้อที่2) บ่งชี้
การทดสอบคอนกรีตสด 199 ว่าการบ่มคอนกรีตยังไม่ดีพอให้ปฏิบัติตามล าดับต่อไปนี้เพื่อให้แน่ใจว่าโครงสร้างยัง สามารถรับน้ าหนักบรรทุกได้อย่างปลอดภัย 1.1) ให้เจาะเอาตัวอย่างคอนกรีตจากโครงสร้างในบริเวณที่มีปัญหาไปทดสอบตามวิธี ของ ASTM C42 โดยในการทดสอบแต่ละครั้งให้เจาะจ านวน 3 ตัวอย่าง 1.2)ต้องผึ่งแท่งคอนกรีตที่เจาะไว้ให้แห้งในอากาศเป็นเวลา 7 วัน ก่อนการทดสอบ 1.3)ถ้าก าลังอัดของแต่ละแท่งของคอนกรีตมีค่าไม่น้อยกว่าร้อยละ 75 ของค่าก าลังอัด ก าหนด ที่ก าหนดและค่าก าลังอัดของแท่งคอนกรีตที่เจาะได้เฉลี่ยจาก 3 แท่งไม่ น้อยกว่าร้อยละ 85 ของค่าก าลังอัดก าหนด ที่ก าหนดให้ถือว่าโครงสร้างส่วนนั้นมี ความแข็งแรงเพียงพอหากผลการทดสอบไม่ผ่าน และมีข้อสงสัยในความมั่นคง ของโครงสร้างวิศวกรผู้รับผิดชอบอาจสั่งให้ทดสอบการบรรทุกน้ าหนัก ส าหรับการเก็บตัวอย่างคอนกรีตในสนามใช้ BS 12390-3 Part 2 : Making and curing specimens for strength tests 3.3.2 หน้าที่ของเครื่องมือ และอุปกรณ์ ชื่อเครื่องมือ หน้าที่ ข้อควรระวัง แบบหล่อขนาด 15 X 15 X 15ซม. โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ใส่คอนกรีตตัวอย่างเป็นลักษณะเหนียว จะ ประกอบไปด้วย 5 ชิ้น คือแบบฐาน 1 ชิ้น แบบ ด้านข้าง 4 ชิ้น เมื่อน าแบบทั้งหมดมาประกอบ กันจะได้แบบขนาดวัดจากภายใน 15 × 15 × 15 เซนติเมตร - แบบภายในจะต้องไม่เป็นสนิม เหล็กกระทุ้ง โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - แท่งเหล็กกระทุ้งหนัก 1.8 กก. (4 ปอนด์) ยาว 375 มิลลิเมตร (15 นิ้ว) ปลายที่กระทุ้งคอนกรีต มีลักษณะมน พื้นที่หน้าตัดประมาณ 1 ตร.นิ้ว ค้อนยาง โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - เคาะแบบหล่อคอนกรีตขนาด 151515 ซม. เพื่อไล่ฟองอากาศในคอนกรีต เกรียงเหล็ก โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ผสมคอนกรีต
การทดสอบคอนกรีตสด 200 ชื่อเครื่องมือ หน้าที่ ข้อควรระวัง ช้อนตักวัสดุ โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ตักวัสดุผสม - ต้องแห้งและสะอาด ตลับเมตร โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - วัดขนาดของแบบคอนกรีต ถุงมือยาง โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - ใช้ป้องกันคอนกรีตกัดมือ - ใช้งานเสร็จล้างด้วยน้ า สะอาด และผึ่งให้แห้งทุกครั้ง ถังบ่มคอนกรีต โดย: นายอนุวัติ พาระพัฒน์ - บ่มก้อนคอนกรีตตัวอย่าง - ปริมาณน้ าจะต้องมากพอเมื่อ แช่ก้อนคอนกรีตตัวอย่าง จะต้องท่วม - อุณหภูมิของน้ าจะต้องไม่ร้อน หรือเย็นจนเกินไป 3.3.3 วัสดุที่ใช้ปฏิบัติการทดสอบ 1) คอนกรีตที่ผสมเพื่อการทดสอบหาค่าความยุบตัว
การทดสอบคอนกรีตสด 201 3.3.4 ขั้นตอนและวิธีการทดสอบ ภาพล าดับการปฏิบัติงาน ขั้นตอนการปฏิบัติงาน เครื่องมือ ข้อควรระวัง ประกอบแบบหล่อ โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 1. ประกอบแบบหล่อ - แบบหล่อ คอนกรีตขนาด 151515 ซม. จ านวน 6 ลูก - ต้องยึดน๊อตให้แน่น ทาน้ ามันที่แบบหล่อ โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 2. ทาน้ ามันภายในแบบหล่อ เพื่อ ป้องกันคอนกรีตติดแบบหล่อ - แบบหล่อ คอนกรีตขนาด 151515 ซม. - ไม่ควรทาน้ ามันมาก จนเกินไป ตักคอนกรีตใส่แบบหล่อ โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 3. น าคอนกรีตที่จะต้องการเก็บ ตัวอย่างลงในแบบประมาณ 1 ใน 3 ของปริมาตรของแบบ - แบบหล่อ คอนกรีตขนาด 151515 ซม. - เกรียงเหล็ก - กะปริมาณคอนกรีต 1 ใน 3 ของแบบหล่อ กระทุ้งคอนกรีตชั้นที่ 1 โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 4. กระทุ้งคอนกรีตชั้นที่ 1 ด้วย แท่งเหล็กกระทุ้ง จ านวน 35 ครั้ง - แบบหล่อ คอนกรีตขนาด 151515 ซม. - เหล็กกระทุ้ง - กระทุ้งให้ทั่วทั้ง พื้นที่หน้าตัดด้วยแรง พอเหมาะ ใช้ค้อนยางทุบข้างแบบ โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 5. หลังจากกระทุ้งครบ 35 ครั้ง ใช้ค้อนยางเคาะข้างแบบหล่อ 10 - 15 ครั้งเพื่อไล่ ฟองอากาศออกจากคอนกรีต ตัวอย่าง - แบบหล่อ คอนกรีตขนาด 151515 ซม. - ค้อนยาง - ไม่เคาะข้างแบบแรง จนเกินไป
การทดสอบคอนกรีตสด 202 ภาพล าดับการปฏิบัติงาน ขั้นตอนการปฏิบัติงาน เครื่องมือ ข้อควรระวัง ตักคอนกรีตในแบบชั้นที่ 2 โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 6. ใส่คอนกรีตที่ต้องการเก็บ ตัวอย่างในแบบอีกประมาณ 1 ใน 3 ของปริมาตรของแบบ - แบบหล่อ คอนกรีตขนาด 151515 ซม. - เกรียงเหล็ก - กะปริมาณคอนกรีต 2 ใน 3 ของแบบหล่อ กระทุ้งคอนกรีตในแบบชั้นที่ 2 โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 7. กระทุ้งคอนกรีตชั้นที่ 2 ด้วย แท่งเหล็กกระทุ้งจ านวน 35 ครั้ง - แบบหล่อ คอนกรีตขนาด 151515 ซม. - เหล็กกระทุ้ง - กระทุ้งให้ทั่วทั้ง พื้นที่หน้าตัดด้วยแรง พอเหมาะ ใช้ค้อนยางทุบข้างแบบ โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 8. หลังจากกระทุ้งชั้นที่ 2 ครบ 35 ครั้งใช้ค้อนยางเคาะข้าง แบบหล่อ 10 - 15 ครั้ง เพื่อ ไล่ฟองอากาศออกจาก คอนกรีตตัวอย่าง - แบบหล่อ คอนกรีตขนาด 151515 ซม. - ค้อนยาง - ไม่เคาะข้างแบบแรง จนเกินไป ตักคอนกรีตในแบบชั้นที่ 3 โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 9. ใส่คอนกรีตที่ต้องการเก็บ ตัวอย่างลงในแบบหล่อให้เต็ม - แบบหล่อ คอนกรีตขนาด 151515 ซม. - เกรียงเหล็ก - ใส่คอนกรีตตัวอย่างให้ ล้นแบบหล่อเล็กน้อย กระทุ้งคอนกรีตในแบบชั้นที่ 3 โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 10. กระทุ้งคอนกรีตชั้นที่ 3 ด้วยแท่งเหล็กกระทุ้ง จ านวน 35 ครั้ง - แบบหล่อ คอนกรีตขนาด 151515 ซม. - เหล็กกระทุ้ง - กระทุ้งให้ทั่วทั้ง พื้นที่หน้าตัดด้วยแรง พอเหมาะ
การทดสอบคอนกรีตสด 203 ภาพล าดับการปฏิบัติงาน ขั้นตอนการปฏิบัติงาน เครื่องมือ ข้อควรระวัง ใช้ค้อนยางทุบข้างแบบ โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 11. หลังจากกระทุ้งชั้นที่ 2 ครบ 35 ครั้งใช้ค้อนยางเคาะข้าง แบบหล่อ 10 - 15 ครั้งเพื่อไล่ ฟองอากาศออกจากคอนกรีต ตัวอย่าง - แบบหล่อ คอนกรีตขนาด 151515 ซม. - ค้อนยาง - ไม่เคาะข้างแบบแรง จนเกินไป แต่งหน้าคอนกรีต โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 12. แต่งหน้าคอนกรีตให้เรียบ โดยใช้เกรียง - แบบหล่อ คอนกรีตขนาด 151515 ซม. - เกรียงเหล็ก - ใช้เกรียงฉาบ หรือ เกรียงเหล็กแต่งผิวหน้า คอนกรีตให้เรียบ บ่มคอนกรีตตัวอย่าง โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 13. บ่มคอนกรีตที่อุณหภูมิห้อง เป็นเวลา 24 ชม. - แบบหล่อ คอนกรีตขนาด 151515 ซม. - อุณหภูมิที่บ่มจะต้อง ไม่ร้อนจนเกินไป หาก อุณภูมิร้อนจนเกินไป จะต้องใช้ผ้าชุบน้ า คลุมก้อนคอนกรีต ตัวอย่างไว้ คอนกรีตตัวอย่างครบ 24 ชม. โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 14. ก้อนคอนกรีตตัวอย่างเมื่อ อายุครบ 24 ชม - แบบหล่อ คอนกรีตขนาด 151515 ซม. - ถอดแบบหล่อคอนกรีต โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 15. ถอดแบบหล่อ - ประแจเบอร์ 17 - อย่าให้ก้อนคอนกรีต ตัวอย่างไดรับความ กระทบกระเทือน
การทดสอบคอนกรีตสด 204 ภาพล าดับการปฏิบัติงาน ขั้นตอนการปฏิบัติงาน เครื่องมือ ข้อควรระวัง บ่มคอนกรีตก้อนตัวอย่าง โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 16. น าก้อนตัวอย่าง คอนกรีตไปแช่น้ าสะอาด - บ่อบ่มคอนกรีต - น้ าที่ใช้ต้องสะอาด และมีอุณหภูมิปกติ - ก้อนตัวอย่างจะต้อง จมทั้งก้อน ท าความสะอาดแบบหล่อ โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 17. ท าความสะอาดแบบ หล่อพร้อมทาน้ ามัน บางๆ ภายในแบบหล่อ - แปรง - เกรียงโป๊ - ไม่ควรทาน้ ามันจนเยิ้ม แบบหล่อ ประกอบแบบหล่อ โดย:อนุวัติ พาระพัฒน์ 18. ประกอบแบบหล่อ - แบบหล่อ คอนกรีตขนาด 151515 ซม. - ประแจเบอร์ 17 - ต้องประกอบให้เข้าชุด ของแบบหล่อ และ ขันน๊อตทุกตัวให้แน่น
การทดสอบคอนกรีตสด 205 3.3.5 ใบสั่งงาน ใบสั่งงาน (Job Sheet) วันที่...................เดือน.......................................พ.ศ................เวลา.................ชม...............นาที ค าสั่งหลัก: การเก็บตัวอย่างของคอนกรีต ค าสั่งย่อย: 1. ท าขั้นตอนที่ 7 หยุดให้ครูผู้สอนไปตรวจสอบ 2. ท าขั้นตอนที่ 12 หยุดให้ครูผู้สอนไปตรวจสอบ ล าดับขั้นการปฏิบัติงาน เครื่องมือ/อุปกรณ์ วัสดุ 1. ประกอบแบบขนาด 15×15×15 ซม. ขันน๊อตแบบ หล่อ 2. ทาน้ ามันภายในแบบหล่อ 3. วางแบบหล่อพื้นราบ 4. ใส่คอนกรีตตัวอย่างประมาณ 1 ใน 3 ของ ปริมาตรของแบบใช้เหล็กกระทุ้งให้ทั่วผิวของ คอนกรีตในแบบจ านวน 35 ครั้ง แล้วใช้ค้อนยาง เคาะข้างแบบ 10-15 ครั้ง 5. ใส่คอนกรีตที่จะทดสอบลงในแบบชั้นที่ 2 ประมาณ 1 ใน 3 ของปริมาตรของแบบใช้เหล็ก กระทุ้งให้ทั่วผิวของคอนกรีตในแบบจ านวน 35 ครั้ง แล้วใช้ค้อนยางเคาะข้างแบบ 10-15 ครั้ง 6. ใส่คอนกรีตที่จะทดสอบลงในแบบชั้นที่ 3 ประมาณ 1 ใน 3 ของปริมาตรของแบบหล่อใช้ เหล็กกระทุ้งให้ทั่วผิวของคอนกรีตในแบบจ านวน 35 ครั้ง แล้วใช้ค้อนยางเคาะข้างแบบ 10-15 ครั้ง 7. ใช้เกรียงเหล็กปาดขอบผิวบนของแบบจน คอนกรีตเรียบ 8. ท าความสะอาดเครื่องมือ 9. ปล่อยคอนกรีตทิ้งไว้ประมาณ 1 ชั่วโมง เขียน เครื่องหมาย หรือ วัน เดือน ปี ที่ท าการหล่อบน หน้าคอนกรีต 10.น าไปเก็บไว้ในห้องบ่มชื้น ทิ้งไว้ 24 ชม.
การทดสอบคอนกรีตสด 206 ใบสั่งงาน (Job Sheet) ล าดับขั้นการปฏิบัติงาน เครื่องมือ/อุปกรณ์ วัสดุ 11. น าคอนกรีตออกจากห้องบ่มชื้นถอดแบบหล่อ 12. น าก้อนตัวอย่างคอนกรีตไปบ่มโดยการแช่ในน้ า สะอาด 13. ท าความแบบหล่อ และเก็บเข้าที่
การทดสอบคอนกรีตสด 207 เอกสารอ้างอิง 1. บริษัท เอสซีจี ซีเมนต์ จ ากัด, ปูนซีเมนต์และการประยุกต์ใช้งาน, พิมพ์ครั้งที่ 4 เมษายน, กรุงเทพฯ, พ.ศ. 2554. 2. ดร.วีรชาติ ตั้งจิรภัทร และ ศ.ดร.ชัย จาตุรพิทักษ์กุล, คู่มือการทดสอบคุณสมบัติของปูนซีเมนต์ มวลรวมและคอนกรีต, พิมพ์ครั้งพิเศษ เมษายน: บริษัทเอสซีจี ซีเมนต์ จ ากัด, พ.ศ. 2555. 3. American Society for Testing and Materials, ASTM C 143-00 : Standard Test Method for Slump of Hydraulic Cement Concrete, Annual Book of ASTM Standards, 2001, Vol.04.02, Philadelphia, pp.89-91. 4. American Society for Testing and Materials, ASTM C31-00: Standard Practice for Making and Curing Concrete Test Specimens in the Field ; Annual Book of ASTM Standards, 2001, Vol.04.02, Philadelphia pp.5-9. 5. American Society for Testing and Materials, ASTM C172-99: Standard Practice for Sampling Freshly Mixed Concrete; Annual Book of ASTM Standards, 2001, Vol.04.02, Philadelphia pp. 106-108. 6. American Society for Testing and Materials, ASTM C232 : Standard Test Method for Bleeding of Concrete, 2007 7. British Standards Institution,BS 1881Part 101: Method of sampling fresh concrete on site 8. British Standards Institution,BS 12390-3Part 1: Shape, dimensions and other requirements for specimens and molds. 9. British Standards Institution,BS 12390-3Part 2: Making and curing specimens for strength tests 10. มาตรฐานทางหลวงชนบท, มถ-ท-102-2550: มาตรฐานการเก็บตัวอย่างคอนกรีตในหน้างานและ การน าไปบ ารุงรักษา, กระทรวงคมนาคม.
การทดสอบคอนกรีตที่แข็งตัวแล้ว 208 บทที่ 4 การทดสอบคอนกรีตที่แข็งตัวแล้ว Hardened Concrete Testing 4.1 การทดสอบก าลังต้านแรงอัดของคอนกรีต (Compressive Strength of Concrete Test) 4.1.1 ทฤษฎีการทดสอบ การทดสอบหาก าลังต้านทานแรงอัดของคอนกรีตท าได้โดยการกด แท่งทดสอบรูป ลูกบาศก์ตามมาตรฐานอังกฤษ หรือรูปทรงกระบอกตามมาตรฐานอเมริกัน ซึ่งบ่มชื้นตาม ระยะเวลาที่ก าหนดจนกระทั่งแตกแล้วท าการค านวณหาค่าความต้านทานแรงอัดประลัยมีหน่วย เป็น กก./ตร.ซม. หรือปอนด์/ตร.นิ้ว ก้อนตัวอย่างมาตรฐานที่ท าเพื่อทดสอบก าลังอัดที่ใช้กันอยู่ อย่างแพร่หลายมี 2 รูปทรงคือ 1) รูปทรงกระบอก เป็นการทดสอบตามมาตรฐานอเมริกา ขนาดที่ใช้ คือขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 15 เซนติเมตร สูง 30 เซนติเมตร 2) รูปทรงลูกบาศก์เป็นการทดสอบตามมาตรฐานอังกฤษขนาดที่ใช้คือขนาด 15x15x15 เซนติเมตร ก าลังอัดของ 2 รูปทรงนี้จะแตกต่างกันถึงแม้จะใช้ส่วนผสมของคอนกรีตเดียวกันโดยก าลัง อัดด้วยตัวอย่างรูปทรงกระบอกจะมีค่าน้อยกว่าก าลังอัดของตัวอย่างรูปทรงลูกบาศก์ทั้งนี้ เนื่องจากองค์ประกอบ - แรงเสียดทานระหว่างผิวของก้อนตัวอย่างกับแผ่นรองกดก่อให้เกิด Confining Stress ซึ่งจะมีผลท าให้ค่าก าลังอัดของรูปทรงลูกบาศก์ที่ได้สูงกว่าความเป็นจริง - องค์ประกอบเรื่องความชะลูดกล่าวคือ เนื่องจากรูปทรงกระบอกมีความสูงมากกว่า ด้านกว้างท าให้ผลด้าน Confining Stress ลดลงอย่างมาก ตามมาตรฐานส าหรับอาคารคอนกรีตเสริมเหล็กของวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย (มาตรฐาน วสท.) ได้ให้กราฟแสดงความสัมพันธ์ระหว่างก าลังอัดรูปทรงลูกบาศก์กับก าลังอัดรูป ทรงกระบอก
การทดสอบคอนกรีตที่แข็งตัวแล้ว 209 รูปที่ 4.1 ความสัมพันธ์ระหว่างก าลังอัดรูปทรงกระบอกและรูปทรงลูกบาศก์ ที่มา: คอนกรีตเทคโนโลยี บริษัทผลิตภัณฑ์และวัตถุก่อสร้าง จ ากัด หน้า 86 ในทางปฏิบัตินั้นผิวด้านบนของก้อนตัวอย่างรูปทรงกระบอกมักจะไม่เรียบท าให้ผลการ ทดสอบผิดพลาดได้ ดังนั้นก่อนการทดสอบจะต้องท าการ Cap ก้อนตัวอย่างทั้ง 2 ด้านด้วย ก ามะถันเสียก่อนส่วนก้อนตัวอย่างรูปทรงลูกบาศก์นั้นไม่ต้อง Cap ก้อนตัวอย่างเพราะมีผิว ด้านข้างอีก 4 ด้านเรียบที่สามารถน ามาทดสอบได้ ก าลังอัด รูปที่ 4.2 ก้อนรูปตัวอย่างที่ Cap และไม่ Cap หัว ที่มา: ปูนซีเมนต์และการประยุกต์ใช้งาน บริษัทปูนซีเมนต์ไทย จ ากัด จ ากัด หน้า 265 ลักษณะการแตกของแท่งคอนกรีตตัวอย่างที่รับแรงอัด ส าหรับแท่งตัวอย่างที่เป็นรูป ทรงกระบอก มักจะแตกเป็นรูปกรวยคู่ (Shear Failure) โดยเกิดจากการถูกเฉือนในระนาบที่เอียง กับแรงกด อันเนื่องมาจากแรงยึดเหนียวระหว่างวัสดุผสมและแรงเสียดทานภายใน การแตกแบบ 0 100 200 300 400 500 600 700 0 100 200 300 400 500 600 700 ก าลังอัดทรงกระบอก กก./ตร.ซม. ก าลังอัดลูกบาศก์ กก./ตร.ซม. 100% 60-70%
การทดสอบคอนกรีตที่แข็งตัวแล้ว 210 แยกออก (Splitting Failure) และการรวมเอาลักษณะการแตกทั้ง 2 แบบ (Combination Shear and Splitting Failure) 1 (ก) Shear Failure (ข) Splitting Failure (ค) Combination Shear and Splitting Failure รูปที่ 4.3 ลักษณะการแตกของแท่งคอนกรีตตัวอย่างแบบทรงกระบอก ที่มา: ปูนซีเมนต์และการประยุกต์ใช้งาน บริษัทปูนซีเมนต์ไทย จ ากัด จ ากัด หน้า 268 ส่วนการแตกของก้อนตัวอย่างคอนกรีตรูปทรงลูกบาศก์ที่ถูกต้องจะต้องแตกเป็น 2 แบบ คือ 1) แบบแยกออก (Non-Explosive Failure ) ดังแสดงในรูปที่ 4.4 (ก) 2) แบบรูปปีรามิด (Explosive Failure)ดังแสดงในรูปที่ 4.4 (ข) และ (ค) รูปที่ 4.4 ลักษณะการแตกของแท่งคอนกรีตตัวอย่างแบบทรงลูกบาศก์ที่ถูกต้อง ที่มา: ปูนซีเมนต์ และการประยุกต์ใช้งาน บริษัทปูนซีเมนต์ไทย จ ากัด จ ากัด หน้า 268 (ก) (ข) (ค)