BAB 6 PENGURUSAN

Cara Laluan Genting (Critical Path Method)

• Kaedah untuk mengenal pasti aktiviti penting (KRITIKAL) yang
telah dijadualkan bagi sesuatu projek & memudahkan pihak
pengurusan membuat pengawalan – dari segi kos.

• Membantu pengurus memastikan projek dirancang dapat
dilaksanakan mengikut masa ditetapkan.

• Rajah – menggunakan garisan – mewakili turutan aktiviti &
jangka masa diperuntukkan – bagi menyiapkan aktiviti.

• Tujuan: Supaya jangka masa terpanjang (laluan genting) untuk
menyiapkann sesutu projek dapat diketahui.

Contoh soalan

Senarai aktiviti dalam sesebuah projek XYZ ditunjukkan dalam jadual yang
berikut:

Aktiviti Masa (hari) Aktiviti sebelumnya

A1 -

B4A

C3A

D7A

E6B

F 2 C,D

G 7 E,F

H9D

I 4 G,H

Berdasarkan maklumat yang diberikan;
(a) Lukis rajah laluan kritikal bagi semua aktiviti.
(b) Tentukan jangka masa bagi setiap laluan.
(c) Tentukan laluan kritikal.
(d) Nyatakan anggaran masa untuk menyiapkan projek tersebut.

(e) Kirakan jumlah masa slak bagi setiap laluan

Aktiviti Masa (hari) Aktiviti sebelumnya
-
A1 A
A
B4 A
B
C3
C,D
D7 E,F
D
E6 G,H

F2 G7 I4

G7 78

H9 H9

I4

(a) Lukis rajah laluan kritikal bagi semua aktiviti.

1 A1 2 B4 3 E6 Tamat

Mula C3 6

4 D0 F2

D7

5

(sambungan)

(b) Tentukan jangka masa setiap laluan

Jangka masa setiap laluan ialah;

Laluan A-B-E-G-I = 1+4+8+7+4 = 22 hari

Laluan A-C-D-F-G-I = 1+3+0+2+7+4 = 17 hari

Laluan A-D-H-I = 1+7+9+4 = 21 hari

Laluan A-D-F-G-I = 1+7+2+7+4 = 21 hari

(c) Tentukan laluan kritikal
Laluan kritikal ialah laluan A-B-E-G-I .

(d) Nyataka anggaran masa untuk menyiapkan projek tersebut.
Anggaran masa untuk menyiapkan projek tersebut ialah 22 hari.

A1 B4 3 E6 G7 I4

12 C3 6 7 8 Tamat

Mula 4 D0 F2 H9

D7

5

(sambungan)

(e) Kirakan jumlah masa slak bagi setiap laluan.
Maksud slak
- Perbezaan antara masa yang ada untuk melaksanakan sesuatu kegiatan dengan
jangka masa sebenar yang diperlukan untuk menyiapkan kegiatan tersebut.
- Formula : Slak = Masa siap terlewat (LF) – Masa siap terawal (EF)

Laluan J/masa siap terlewat – J/masa sebenar Masa slak
A-B-E-G-I 22 hari – 22 hari 0 hari
A-C-D-F-G-I 22 hari – 17 hari 5 hari
A-D-H-I 22 hari – 21 hari 1 hari
A-D-F-G-I 22 hari – 21 hari 1 hari

A1 B4 3 E6 G7 I4

12 C3 6 7 8 Tamat

Mula 4 D0 F2 H9

D7

5

6.3.4 PERANCANGAN STRATEGIK

Unsur-unsur Maksud Contoh

Visi Gambaran umum tentang Visi Air Asia
(V) matlamat akhir yang ingin Menjadi syarikat penerbangan tambang rendah terbesar dan

dicapai pada masa memberikan perkhidmatan kepada tiga billion orang yang kini

hadapan (jangka masa tidak mendapatkan perkhidmatan yang maksimum kerana

panjang) sambungan yang kurang dan tambang yang tinggi.

Misi Penyataan umum tentang Misi Air Asia
(M) tujuan / sebab utama  Pekerja dilayan seperti ahli keluarga besar dan menjadi
penubuhan organisasi
Objektif (meliputi skop operasi, syarikat terbaik untuk bekerja.
(O) pihak bekepentingan yang  Mencipta jenama ASEAN yang dikenali dunia.
terlibat & produk yang  Mencapai kos terendah yang menjadikan sesiapapun boleh
ditawarkan
terbang dengan Air Asia.
 Mengekalkan produk berkualiti tinggi, merangkumi teknologi

bagi mengurangkan kos dan menambah tahap perkhidmatan.

Sasaran atau hasil akhir Objektif Air Asia
yang ingin dicapai oleh  Penyediaan penuh latihan & pembangunan kepada
organisasi dalam jangka
masa tertentu secara juruterbang Air Asia, jurutera pesawat, krew cabin &
khusus daripada misi.
kakitangan perkhidmatan penumpang.
 Mengembangkan akademi sebagai tempat latihan

penerbangan untuk memenuhi inspirasi AirAsia sebagai

sebuah hub latihan penerbangan serantau.
 Berfungsi sebagai landasan terhadap Air Asia sebagai sebuah

industri membangun yang terbaru untuk menggabungkan

latihan yang terbaik dalam operasi mereka

6.3.4 PERANCANGAN STRATEGIK

Unsur-unsur Maksud / Penerangan Contoh

Strategi Rancangan menyeluruh – Strategi AirAsia

menerarangkan bagaimana (menjadikan model tambang rendah dengan

organisasi dapat mencapai misi pelaksannaan strategi berikut)

& matlamat  Utamakan Keselamatan

(menyatakan program umum  Penggunaan pesawat secara maksimum

bagaimana sumber diperoleh &  Tambang rendah, Tidak berlebihan

digunakan)  Operasi lebih cekap

- Skop lebih luas dan tempoh  Sistem Pengedaran

yang panjang

Taktik Satu pelan operasi yang spesifik Taktik Air Asia

– memperincikan bagaimana,  Taktik ketepatan masa penerbangan

bila, di mana sesuatu strategi  Taktik tempahan tiket dan ‘check-in’

dilaksanakan menggunakan laman sesawang Air Asia

- Skop lebih sempit berbanding  Taktik aliran penerbangan serantau

strategi & tempoh lebih

pendek

- Berorerintasikan tindakan

6.3.4 PERANCANGAN STRATEGIK

Unsur-unsur Maksud / Penerangan Contoh

Dasar / Penyataan asas syarikat – panduan Polisi Bagasi Kabin Air Asia
polisi
kepada pengurus – membuat  Penumpang dibenarkan untuk membawa hanya dua beg dengan
Prosedur
keputusan & tindakan – jumlah keseluruhan yang dibenarkan untuk kedua-dua beg
Standard
pencapaian matlamat perlulah tidak melebihi 7 kilogram.

 Penumpang hanya bolej membawa sebuah bagasi kabin yang

berukuran tidak melebihi 56cm x 36cm x 23cm yang termasuk

pemegang bagasi, roda, dan poket tepi. Bagasi ini juga perlulah

muat untuk disimpan di dalam tempat simpanan overhed di

dalam kabin pesawat.

Tatacara atau langkah khusus yang Prosedur AirAsia
perlu diikuti secara berturutan –
sebagai panduan melaksanakan (Sumber: AirAsia Newsroom online)
tugas – pencapaian matlamat
(dituli secara formal, disampaikan “ AirAsia laksana Prosedur Tanpa Sentuhan bagi perjalanan penting”
kepada pekerja & disimpan sebagai  Pembayaran tanpa sentuhan dengan menggunakan aplikasi Wave,
rujukan
dan boleh mencetak pas masuk dan tag bagasi setelah mendaftar

masuk secara dalam talian di www.airasia.com
 Sistem Penyelarasan Penumpang (PRS) - mendigitalkan proses

menaiki penerbangan dengan mengimbas semua pas masuk di

pintu pelepasan & tidak lagi mengambil pas masuk fizikal.
 Pengemaskinian Aplikasi Mudah Alih – penumpang boleh

mengimbas passport

Satu ukuran piawai yang ditetapkan Standard Prosedur Air Asia
& boleh digunakan untuk membuat (berikutan pandemik Covid19)
perbandingan dengan pencapaian
semasa (sebagai panduan Semua pesawat Air Asia dilengkapi dengan Penapis Udara Kecekapan
pengurusan bawahan dalam Tinggi (HEPA) standard hospital perlu melalui prosedur embasmian
melaksanakan tugas) kuman secara menyeluruh selepas setiap penerbangan.
Ciri2nya:
JELAS,MUDAH DIFAHAMI

6.3.4 PERANCANGAN STRATEGIK
(ANALISIS SWOT)

Persekitaran Faktor-faktor Penerangan Contoh

Persekitaran Kekuatan Faktor dalaman  Pekerja yang mahir, cekap, proaktif dan
dalaman (Strengths)
yang membantu bersikap positif.

dalam proses  Kedudukan kewangan yang kukuh atau

perancangan & keupayaan mendapatkan sumber kewangan

pelaksansaan dengan mudah.

strategik organisasi  Pihak pengurusan yang cekap

perniagaan.  Jenama yang terkenal

 Reputasi/Imej perniagaan yang baik

 Penggunaan teknologi yang canggih

 Jaringan pengedaran yang luas

Kelemahan Faktor dalaman  Kekurangan sumber tenaga kerja yang

(Weaknesses) yang menghalang / mahir

melemahkan  Kekurangan sumber bahan mentah / tidak

perancangan & mencukupi / terhad

pelaksanaan  Bahan mentah tidak / kurang bermutu atau

strategik organisasi harga yang mahal

perniagaan  Pihak pengurusan yang tidak cekap

 Jenama yang tidak dikenali

 Reputasi yang tidak baik

 Penggunaan teknologi lapuk

6.3.4 PERANCANGAN STRATEGIK
(ANALISIS SWOT)
Kajian kes: AirAsia

Persekitaran Faktor-faktor Penerangan Contoh

Persekitaran Peluang Persekitaran luaran  Perubahan dasar kerajaan – beri
luaran
(Opportunities) organisasi yang memberi peluang kepada syarikat untuk

kesan positif dengan mengeluarkan produk baharu

menyediakan ruang atau dalam pasaran

peluang kepada  Kemunculan teknologi baharu

organisasi – pencapaian  Pemansuhan sekatan dagangan

objektif yang lebih baik. antarabangsa

 Keadaan ekonomi yang baik

 Keadaaan politik yang stabil

 Kelonggaran peraturan

Ancaman Persekitaran luaran  Perubahan trend dan citarasa
(Threats) organisasi yang bolej
pengguna
menghalang /  Kemunculan prosedur, peraturan
melemahkan
pelaksanaan strategi atau undang-undang baharu
organisasi bagi  Sekatan perniagaan
pencapaian matlamat.  Bencana alam / penyakit pandemik
 Kemunculan produk baharu
 Persangan yangs engit

6.4 PENGORGANISASIAN
(Kuliah 3: 23/4/21 @ Jumaat)

Maksud:
Proses menyusun + mengagih + menyelaras

sumber manusia + sumber fizikal

melaksanakan tugas

mencapai matlamat organisasi

KEPENTINGAN PENGORGANISASIAN

Mengagihkan
sumber manusia
& fizikal secara

cekap

Membentuk Menentukan
ssusunan tenaga bidang tugas
jabatan & pekerja
kerja yang
sistematik

Mebentuk rantaian Penyelarasan
arahan & sistem antara
pelaporan jabatan

6.4.1 REKA BENTUK ORGANISASI

Maksud: CARTA ORGANISASI
1

Diagram pembahagian + susunan kerja + jenis jabatan
+ hubungan autoriti +rantaian arahan + posisi individu
ATAU
2

Gambar rajah lini (baris) struktur jabatan (organisasi)
+ pengelompokkan kerja dalam satu jabatan
ATAU
3

Rajah fungsi + jabatan + hubungan autoriti
mengikut posisi individu dalam organisasi

MAKLUMAT DALAM CARTA ORGANISASI

Bil Maklumat Huraian Contoh

1 Peringkat Menunjukkan Kedudukan Ketua Pegawai Eksekutif (CEO) sebagai

pengurusan hierarki pengurusan Pengurus Atasan, Pengurus Kewangan sebagai Pengurus

organisasi Pertengahan, & Penyelia Akaun sebagai pengurus bawahan

2 Autoriri lini Garis menegak Ketua Pegawai Eksekutif
Pengurus Kewangan
dalam carta – Penyelia Akaun

menyambung kotak2

menunjukkan

kedudukan autoriti

seseorang ke atas

pihak lain

3 Sistem Subordinat melapor

pelaporan kepada seorang

ketua sahaja

4 Pembahagian Kerja dikumpulkan & Ketua Pegawai Eksekutif

kerja dibahagikan

(pengelompok mengikut bidang Pengurus Jabatan Pengurus Jabatan Pengurus
Pemasatan Pegeluaran Kewangan
an kerja) atau fungsi tertentu

(satu kotak = satu

posisi kerja)

MAKLUMAT DALAM CARTA ORGANISASI

Bil Maklumat Huraian Contoh

5 Rantaian Semua arahan & laporan

arahan disalurkan secara formal

(dari pengurusan atasan

kepada pengurusan

bawahan)

6 Tugas-tugas Tugas atau fungsi berbeza
pengkhususan antara satu bahagian
dengan bahagian lain
(menunjukkan jawata
tertentu

7 Jangkauan Menunjukkan

kawalan tanggungjawab pengurus

menyelia sebilangan

pekerja di bawahnya &

pekerja melaporkan kerja

mereka kepada pengurus

secara terus

Bentuk Penjabatanan Organisasi & rasionalnya

Maksud Penjabatanan
Cara pengurus mengelompokkan pekerja & tugas

ikut persamaan & kepentingan

mencapai matlamat organisasi
Huraian:

Penyusunan & pembahagian tugas

unit atau bahagian atau kumpulan

Contoh:

Pekerja diberikan tugas secara khusus – ikut kemahiran yang dimiliki (pengkhususan kerja)
& perlu dikelompokkan mengikut fungsi-fungsi tertentu – memudahkan koordinasi &
pengawalan

BENTUK PENJABATANAN ( 3 BENTUK)

1. Penjabatanan mengikut fungsi

Maksud:
Pengelompokkan aktiviti kerja – fungsian perniagaan , cthnya kewangan, pemasaran,
pengeluaran/operasi dan sumber manusia.

Huraian:
Mengelompokkan pekerja – mempunyai kemahiran yang sama – kedalam fungsi khusus
yang berkaitan dengan kemahiran mereka.

Rasionalnya : Sesuai untuk organisasi kecil atau sederhana dengan sumber terhad &
beroperasi dalam persekitaran stabil
(sila baca sendiri : KEKUATAN & KELEMAHAN)

Contoh soalan:
Lakarkan penjabatan mengikut fungsi

Pengurus besar

Pengurus Pengurus Pengurus Pengurus
Kewangan Pengeluaran / Operasi Sumber Manusia Pemasaran

BENTUK PENJABATANAN ( 3 BENTUK)

2. Penjabatanan mengikut divisyen

Maksud:
Pengelompokkan aktiviti kerja – produk (atau perkhidmatan)

- pasaran (kumpulan pelanggan)
- geografi (kawasan pasaran)

(a) Penjabatan mengikut divisyen produk
Maksud: Kerja & pekerja dikelompokkan bersama – keluarkan produk / servis yang sama
Huraian : Pembahagian jabatan kepada produk yang berlainan yang dikeluarkan syarikat.
(SILA BACA SENDIRI KEBAIKAN DAN KELEMAHAN)

Contoh soalan:
Lakarkan penjabatan mengikut divisyen produk

Pengurus besar

Pengurus Pengurus Bahagian Pengurus Bahagian
Bahagian Peralatan Sukan Kasut Sukan Pakaian Sukan

BENTUK PENJABATANAN ( 3 BENTUK)

2. Penjabatanan mengikut divisyen

Maksud:
(b) Penjabatan mengikut divisyen pasaran

Maksud: Kerja & pekerja dikelompokkan bersama – memenuhi keperluan pelanggan atau
sasaran pasaran

Huraian : Keperluan menyediakan perkhidmatan yang khusus kepada pelanggan dalam
kelompok sama.
(SILA BACA SENDIRI KEKUATAN & KELEMAHAN)

Contoh soalan:
Lakarkan penjabatan mengikut divisyen pasaran

Pengurus besar

Pengurus Pengurus Pengurus
Pasaran Kerajaan Pasaran Peruncitan Pasaran Pemborongan

BENTUK PENJABATANAN ( 3 BENTUK)

2. Penjabatanan mengikut divisyen

Maksud:
(c) Penjabatan mengikut divisyen geografi

Maksud: Kerja & pekerja dikelompokkan bersama – memenuhi keperluan pelanggan
mengikut kawasan atau wilayah atau lokasi.

Huraian:
 Jabatan dibentuk di setiap kawasan di mana organisasi menjalankan perniagaan
 Sesuai utk syarikat berorientasikan perkhidmatan (bank, insurans, pendidikan dll)

(BACA SENDIRI KEBAIKAN & KELEMAHAN)

Contoh soalan:
Lakarkan penjabatan mengikut divisyen geografi

Ketua Pegawai Eksekutif

Pengurus Pengurus Pengurus
Asia Barat Asia Timur Asia Tenggara

BENTUK PENJABATANAN ( 3 BENTUK)

3. Penjabatanan mengikut matriks

Maksud:
Campuran dua jenis struktur organisasi – mengikut fungsi (menegak) & mengikut produk / projek (mendatar)

Huraian :
 Pekerja dimiliki oleh dua kumpulan formal.
 Pekerja akan melaporkan kepada dua orang ketua (KETUA JABATAN FUNGSI & KETUA PRODUK / PROJEK)
 Sesuai untuk : organisasi menghadapi persaingan yang kuat dalam inovasi produk & perkhidmatan,

perubahan pasaran, perubahan teknologi yang pesat & sumber tenaga mahir terhad.
 Cth firma: Bank, Firma konsultan, agensi pengiklanan & profesional.

(BACA SENDIRI KEBAIKAN & KELEMAHAN)

Ketua Pegawai Eksekutif

Pengurus Pengurus Pengurus
Pemasaran Kewangan Pengeluaran

Pengurus Pekerja Pekerja Pekerja
Produk A Pemasaran 1 Kewangan 1 Pengeluaran 1

Pengurus Pekerja Pekerja Pekerja
Produk B Pemasaran 2 Kewangan 2 Pengeluaran 2

BENTUK-BENTUK LAIN STRUKTUR ORGANISASI

(4 BENTUK)

BIL BENTUK LAIN PENERANGAN

1 Struktur berdasarkan • Terdiri drpd pasukan kerja – menuju ke arah matlamat yang

Pasukan sama.

• Tidak mempunyai hierarki atau rantaian arahan.

• Dibentuk berdasarkan kepercayaan bahawa matlamat hanya

dapat divapai melalui kerja berpasukan.

• Setiap ahli mempunyai akauntabiliti.

• Kebaikan: meningkatkan kualiti & produktiviti – prestasi

meningkat

2 Struktur berdasarkan • Pekerja diberikan projek secara kekal (mirip dengan matriks),

Projek namun bila projek selesai, pekerja tidak akan kembali ke jabatan

masing2 – meruskan dengan projek baharu.

3 Struktur berdasarkan • Merangkumi keseluruhan syarikat atau sebahagian kecil syatikat.

Unit Perniagaan Strategik • Mempunyai strategi & objektif perniagaan yang berbeza dengan

(SBU) induk.

• Eksekutif SBU – melaporkan kepada Pengarah Eksekutif syarikat

induk.

• Kelemahan: Kos pengurusan yang tinggi (banyak SBU)

4 Struktur berdasarkan • Organisasi tidak berstruktur kerana tidak wujud rantaian arahan,

Organsasi tanpa tiada had dalam jangkauan kawalan.

sempadan • Kebaika: Menekankan fleksibiliti & tindak balas cepat.

6.4.2 (d)
PROSES PENGORGANISASIAN

1) Penentuan objektif
2) Pengenalpastian aktiviti
3) Pengelasan aktiviti
4) Pengelompokan aktiviti
5) Pengagihan Tugas, Autoriti dan

Tanggungjawab

6.4.2 (d)
PROSES PENGORGANISASIAN

Proses Maksud & huraian Contoh

1 Maksud: pasti matlamat Sebuah organisasi perabot menentukan
Penentuan objektif Mengenal & objektif setiap objektif perniagaannya iaitu:
organisasi (a) Meningkatkan keuntungan
jabatan (b) Menyadiakan perabot yang memenuhi

Huraian: citarasa pembeli
Objektif mestilah sesuatu spesifik, (c) Menepati masa penghantaran perabot.
boleh diukur, boleh dicapai,
realistic dan mempunyai jangka
masa.

2 Maksud: Aktiviti perniagaan perabot ialah:
Pengenalpastian mengenal pasti aktiviti yang perlu (a) Menempah perabot daripada pembekal
dilaksanakan secara khusus & (b) Memberikan khidmat nasihat kepada
aktiviti terperinci.
pelanggan
Huraian; (c) Menerima bayaran daripada pelanggan
Bagi memastikan aktiviti-aktiviti (d) Menerima tempahan daripada pelanggan
ditentukan selaras dengan fungsi (e) Menghantar perabot kepada pelanggan
jabatan & tidak bertindih dengan (f) Memasang perabot
jabatan yang lain (g) Merekod jualan & belian perabot

6.4.2 (d)

PROSES PENGORGANISASIAN

Proses Maksud & huraian Contoh

3 Maksud: Sebuah organisasi perabot mengkelaskan
Pengelasan Semua aktiviti yang telah dikenal aktiviti memberikan khidmat kepada
pasti akan dikelaskan & disusun pelanggan, menerima tempahan daripada
aktiviti mengikut kemahiran, kecekapan & pelanggan & menerima bayaran daripada
kriteria2 tertentu pelanggan di bawah kategori khidmat
pelanggan.
Huraian:
Penting agar tidak berlaku
pertindihan aktiviti dan tugas dapat
dijalankan lebih berfokus.

4 Maksud: Jabatan Khidmat Pelanggan akan terlibat
Pengelompokan Aktiviti-aktiviti yang dikelaskan akan dalam aktiviti memberikan khidmat nasihat
dikelompokkan mengikut unit-unit dan perundingan kepada pelanggan,
aktiviti tertentu sepadan dengan fungsi & menerima tempahan & bayaran daripada
sifatnya. pelanggan, manakala Jabatan Penghantaran
& Logisik akan terlibat dalam aktiviti
Huraian; mengedar, menghantar & memasang
Nama jabatan / unit akan diberikan perabot.
berdasarkan jenis kerja yang
dioertanggungjawabkan.

6.4.2 (d)

PROSES PENGORGANISASIAN

Proses Maksud & huraian Contoh

5 Maksud: Pihak pengurusan sebuah organisasi perabot
Pengagihan Menentukan bilangan pekerja yang akan menetapkan tugas untuk membuat lejar
tugas, autoriti diperlukan, pihak yang akan berdasarkan dokumen urus niada kepada
melakukan tugas, bidang tugas dan pekerja yang mempunyai kemahiran dalam
dan tanggungjawab pekerja, serta bidang perakaunan.
tanggungjawab rantaian arahan selepas unit-unit
tertentu dibentuk.

Huraian:
Pihak pengurusan akan mengagihkan
tugas kepada ketua-ketua jabatan
atau unit (pengurus) & akan
memaklumkan objektif yang perlu
dicapai.

6.4.2 (e) MANUAL ORGANISASI

Jenia Maksud & Kegunaan
Manual Organisasi

Maksud Manual Organisasi
Dokumen – berkaitan dasar & tatacara – meliputi semua aspek pemgurusan
Kepentingan: membantu pekerja melaksanakan tugas & tanggungjawab dengan cekap &

berkesan megikut standard yang ditetapkan oleh organisasi.

Fail Meja Dokumen rujukan – peringkat individu atau sesuatu jawatan,
mengandungi carta organisasi, objektif jabatan dan prosedur
Manual Prosedur kerja berkaitan kerja yang disandang.
Kerja
Dokumen rujukan utama – melakukan sesuatu tugas dalam
Prosedur Kualiti organisasi atau jabatan meliputi fungsi & objektif, prosedur-
prosedur yang harus diikuti, pegawai dan pekerja yang
bertanggungjawab melaksanakan aktiviti.

Dokumen – memastikan rekod kualiti diwujudkan, & diselenggara
– bukti pematuhan standard & pelaksanaan sistem kualiti.

6.4.3 KONSEP PENGORGANISASIAN

1) Autoriti
2) Tanggungjawab
3) Akauntabiliti
4) Pemusatan dan Pemencaran Autoriti
5) Penugasan
6) Empowermen
7) Autoriti Lini dan Staf
8) Jangkauan Kawalan ( Luas dan Sempit)
9) Rantaian Arahan

6.4.3 KONSEP PENGORGANISASIAN

Konsep Maksud & huraian Kebaikan & kelemahan/ Contoh
Autoriti
Maksud: Contoh:

Kuasa atau hak yang sah kepada Kedudukan Ketua Pegawai Eksekutif

pengurus bagi membuat keputusan & (CEO) di peringkat atasan

memberi arahan, mengambil tindakan mempunyai autoriti yang lebih

untuk menjalankan tugas / tanggung besar berbanding Pengurus dan

jawab Penyelia, dan beliau akan

bertanggungjawab tentang

Huraian: sebarang kejayaan atau kegagalan

Pengurus diberikan autoriti kerana perniagaannya.

mereka memerlukan kuasa formal

untuk mengarah, mengawal & menilai

subordinat.

6.4.3 KONSEP PENGORGANISASIAN

Konsep Maksud & huraian Kebaikan & kelemahan/ Contoh

Tanggungjawab Maksud: Contoh:

Kewajipan seorang pekerja untuk Pekerja perlu melaksanakan tugas

melaksanakan tugas yang diberikan yang diberikan oleh Penyelia

oleh pengurus kepadanya. Pemasaran untuk mempromosikan

produk terbaru syarikat dengan

Huraian: kaedah pemasaran yang agresif.

Pengurus dengan autoriti yang ada

padanya bertanggungjawab

terhadap tugas tertentu dan

memastikan pekerjanya

melaksanakan tugas mereka dengan

berkesan.

6.4.3 KONSEP PENGORGANISASIAN

Konsep Maksud & huraian Kebaikan & kelemahan/ Contoh
Akauntabiliti
Maksud: Contoh:

Sikap bertanggungjawab seorang Pengurus mengharapkan pekerja

pengurus atau pekerja terhadap melaporkan hasil kerja mereka bagi

sebarang tindakan yang diambil memastikan kerja mereka mencapai

dalam melaksanakan tugasnya & standard yang ditetapkan dan

bersedia memberikan jawapan mengikut garis panduan.

terhadap tindakan yang

dilakukannya.

Huraian:
Seseorang pengurus atau pekerja
boleh dipersalahkan sekiranya tidak
menjalankan tanggungjawab yang
diamanahkan kepadanya.

6.4.3 KONSEP PENGORGANISASIAN

Konsep Maksud & huraian Kebaikan & kelemahan/ Contoh

Maksud: Kebaikan
Pemusatan Pemusatan dalam membuat keputusan
boleh mengkordinasi aktiviti-aktiviti
Segala keputusan mengenai sesuatu aktiviti hanya dalam organisasi.
dibuat oleh pengurus peringkat atasan sahaja.
Manakala, autoriti yang diberikan kepada orang
bawahan subordinat hanya sedikit sahaja.

Pemusatan dan Huraian:
pemencaran Segala keputusan atau arahan hanya datang dari
autoriti peringkat atasan sahaja, pekerja tidak diberi
peluang untuk bersuara dalam sebarang keputusan
yang dbuat.

Maksud: Kebaikan
Pemencaran 1) Mengurangkan beban tugas pengurus

Segala keputusan mengenai sesuatu aktiviti yang atasan
diagihkan oleh pihak pengurusan atasan kepada 2) Meningkatkan motivasi & kepuasan
peringkat penyelia adalah besar dan meluas.
pekerja
Huraian: 3) Mengurangkan karenah birokrasi.
Merujuk kepada pengagihan autoriti yang mana Kelemahan
autoriti diturunkan kepada pengurusan bawahan 1) Pekerja menyalahgunakan kuasa.
dalam organisasi 2) Tidak semua sanggup menerima

pemencaran autoriti
3) Pengurus terpaksa menanggung

kegagalan sekiranya tugas gagal
disempurnakan oleh pekerja.

6.4.3 KONSEP PENGORGANISASIAN

Konsep Maksud & huraian Kebaikan & kelemahan/ Contoh
Penugasan
Maksud: Kebaikan

Pemberian hak kepada pekerja 1) Meningkatkan motivasi &

bawahan untuk membuat kepuasan pekerja

keputusan & bertindak dalam tugas 2) Meningkatkan penglibatan &

atau bidang tertentu. pengalaman baharu

3) Mengurangkan beban tugas

Huraian: pengurus

Proses penyerahan tanggungjawab 4) Menjimatkan masa pengurus

& autoriti kepada subordinat untuk

melaksanakan tugas tertentu. Kelemahan

1) Subordinat menyalahgunakan

autoriti yang diberi.

2) Subordinat kurang sesuai

kerana tiada kebolehan atau

kemahiran.

3) Masalah dalam mengawal

kemajuan sesuatu tugas.

6.4.3 KONSEP PENGORGANISASIAN

Konsep Maksud & huraian Kebaikan & kelemahan/ Contoh
Empowermen
Maksud: Kebaikan

Pemberian kuasa, autoriti & 1) Meningkatkan kualiti serta

tanggungjawab kepada pekerja produktiviti.

untuk memikirkan, bergelagat, 2) Mengurangkan kos.

bertindak dan membuat keputusan 3) Menggalakkan inovasi &

secara bebas dalam melaksanakan kreativiti dalam kalangan

tugas. subordinat.

4) Meningkatkan motivasi &

Huraian: kesungguhan dalam melakukan

Pekerja boleh menggunakan tugas.

kebebasan, mengawal kerja mereka,

menggunakan kemahiran &

kebolehan untuk organisasi.

6.4.3 KONSEP PENGORGANISASIAN

Konsep Maksud & huraian Kebaikan & kelemahan/ Contoh

Autoriti Lini Maksud: Contoh
dan Staf Autoriti Lini Autoriti lini bagi seorang Pengurus
Sumber Manusia adalah untuk
Autoriti formal – memberikan hak kepada melakukan aktiviti2 berikut;
seseorang pengurus mengikut rantaian arahan (a) Pengambilan pekerja
untuk membuat keputusan – dalam mengarah & (b) Pemecatan pekerja
mengawal pekerja bagi mencapai matlamat (c) Penilaian prestasi pekerja
organisasi. (d) Pemberian ganjaran kepada pekerja

Huraian:
Merupakan autoriti yang berhubung secara
langsung dengan aktiviti utama syarikat
(ditunjukkan oleh garis lurus dalam CO)

Maksud: Contoh
Autoriti Staf Juruaudit syarikat, Pegawai Undang-
undang syarikat, Pengurus Sumber
Pengurus yang mempunyai hak memberikan Manusia yang terlibat dalam hal-hal
nasihat kepakaran & perkhidmatan sokongan berkaitan kewangan syarikat,
kepada pengurus lini di jabatan lain dalam bidang peraturan dan perundangan
tertentu bagi menyokong aktiviti jabatan. pekerjaan.

Huraian:
Pengurus staf membantu & menasihati pengurus
lini dalam hal-hal tertentu dalam lingkungan
kepakaran mereka.

6.4.3 KONSEP PENGORGANISASIAN

Konsep Maksud & huraian Kebaikan & kelemahan/ Contoh

Jangkauan Maksud Kebaikan
kawalan 1) Pengurus dapat membuat penugasan kerja.
(Bilangan Jangkauan kawalan luas / lebar 2) Subordinat berasa bebas kerana kurang penyeliaan.
pekerja Merujuk kepada keadaan seorang 3) Pengurus dapat menumpukan tugas lan yang lebih
bawahan yang ketua / pengurus mengawal
melaporkan bilangan pekerja yang ramai. penting.
terus hasilnya Kelemahan
kepada 1) Sukar menyelia ramai subordinat dalam satu-satu
seseorang
pengurus) masa.
2) Pengurus kurang berinteraksi dengan subordinat.
3) Pengurus sukar memahami masalah pekerja.

Maksud Kebaikan
1) Pengurus dapat mengawal subordinat dengan
Jangkauan kawalan sempit
Merujuk kepada keadaan seorang mudah.
ketua atau pengurus mengawal 2) Pengurus mudah memahami masalah subordinat.
bilangan pekerja yang sedikit. 3) Penyeliaan subordinat lebih mudah.
Kelemahan
1) Terdapat banyak tingkat hierarki pengurusan.
2) Aliran komunikasi dari atas ke bawah adalah

lambat.
3) Pengurus banyak terlibat dalam kerja-kerja atau

tugas subordinat.

6.4.3 KONSEP PENGORGANISASIAN

Konsep Maksud & huraian Kebaikan & kelemahan/ Contoh

Rantaian Maksud: Contoh
arahan
Melibatkan rantaian perintah yang Subordinat hanya perlu mendapat

jelas & tidak ada sekatan atau arahan daripada seorang ketua

halangan dalam menghubungkan sahaja.

antara setiap pekerja dalam

organisasi dengan pekerja di Arahan datang daripada banyak

peringkat lebih tinggi iaitu pengurus ketua akan mengakibatkan:

yang wujud dalam carta organisasi. (a) Kerja dihasilkan kurang

berkualiti

Huraian: (b) Meningkatkan tekanan kerja

Arahan bermula dari pengurus (c) Berlaku konflik peranan

atasan kepada pengurus bawahan

hinggalah kepada pekerja di posisi

bawah carta organisasi (membentuk

rantaian garisan menegak yang

menggambarkan arah autoriti dan

aliran komunikasi.

6.5 KEPIMPINAN

Maksud Kepimpinan:

Proses – pengurus / pemimpin – mempengaruhi gelagat pekerja – agar mereka
melaksanakan tugas & tanggungjawab yang diberikan dengan cekap dan berkesan –

mencapai matlamat organisasi

Kepentingan 1) Membantu pencapaian matlamat organisasi.
2) Mengkomunikasikan dasar dan rancangan kepada staf bawahan

tentang perkara yang perlu dilaksanakan.
3) Memotivasikan pekerja dengan menawarkan insentif kewangan

dan bukan kewangan.
4) Memberikan tunjuk ajar dan bimbingan kepada pekerja.
5) Membentuk tingkat keyakinan yang tinggi dalam diri pekerja.
6) Membentuk pasukan kerja & menggerakkan pasukan ke arah

pencapaian matlamat.

Ciri-ciri 1) Kreatif 7) Ciri-ciri sosial
pemimpin 2) Inovatif 8) Berpengetahuan & berkebolehan
3) Keyakinan diri 9) Personaliti
4) Kejujuran dan berintegriti 10) Latar belakang sosial
5) Bersifat terbuka 11) Berwawasan
6) Berkarisma 12) Kemampuan & kebijaksanaan

6.5.1
JENIS KUASA

Jenis Kuasa Maksud & huraian Contoh

1 Maksud: Ketua Pegawai Eksekutif (CEO)
Kuasa Diperoleh daripada jawatan yang sah mempunyai kuasa sah terhadap
disandangnya ATAU kedudukan formal semua pekerja dalam organisasi
Sah dalam organisasi kerana mempunyai jawatan yang
paling tinggi dalam herarki
2 Huraian: organisasi (kuasa sah tertinggi).
Kuasa
Ganjaran Keupayaan seseorang untuk

mempengaruhi gelagat orang lain

disebabkan oleh hak-hak formal yang

terhasil daripada jawatan seseorang

dalam organisasi.

Maksud: Pengurus memberikan ganjaran
Kuasa untuk memberikan ganjaran kepada pekerja yang menunjukkan
(bentuk wang atau bukan wang) kepada prestasi kerja yang cemerlang
pekerja – bagi mempengaruhi seperti;
produktiviti organisasi. (a) memberikan bonus
(b) Kenaikan pangkat
Huraian: (c) Memberi pujian secara lisan
Sekiranya ganjaran yang tinggi diberikan (d) Menawarkan hak istimewa
kepada pekerja – pekerja berpuas hati – (e) Memberikan jawatan yang lebih
bekerja bersungguh2 – meningkatkan
produktiviti penting

6.5.1
JENIS KUASA

Jenis Kuasa Maksud & huraian Contoh

3 Maksud: 1) Pengurus mengenakan tindakan
Kuasa Kuasa untuk mengenakan tindakan yang bersifat negatif yang ingkar
Desakan negatif kepada pekerja yang tidak mematuhi terhadap pematuhan dan
kehendak organisasi. perundangan pekerjaan seperti;
4 (a) Penurunan pangkat
Kuasa Huraian: (b) Pemecatan
Rujukan Tindakan bersifat negatif adalah diperlukan (c) Pemotongan gaji
untuk mengawal pekerja dalam melaksanakan
arahan yang diberikan. ATAU
2) Pengurus mengugut
untukmengambil tindakan tatatertib
jika pekerja ingkar arahan.

Maksud: Pengikut / pekerja sanggup
Kebolehan seorang pemimpin untuk mengikuti arahan pengurus yang
mempengaruhi pekerja melalui ciri-ciri berkaliber dan berkarismatik serta
peribadi, perlakuan atau karisma yang ada sanggup menurut arahannya
padanya & boleh dicontohi oleh pekerja / disebabkan rasa hormat, suka dan
pengikut. ingin mencontohinya.

Huraian:
Pemimpin memiliki daya penarik yang
memaparkan keyakinan terhadap apa yang
ingin dicapai dan disanjung oleh pekerja /
pengikut.

6.5.1
JENIS KUASA

Jenis Kuasa Maksud & huraian Contoh

5 Maksud: Akauntan Kanan boleh
Kuasa Kuasa yag diperoleh kerana pengetahuan dan
Kepakaran kemahiran dalam bidang2 tertentu yang menggunakan kemahiran,
dimilikinya.
kepakaran dan pengalamannya
Huraian:
Kuasa ini dimiliki oleh pemimpin yang untuk mempengaruhi tindaktanduk
mempunyai kemahiran, kebolehan,
kepakarab, pengetahuan dan pengelaman perjalanan sesebuah syarikat.
dalam bidang seperti teknikal, pengurusan
dan pencarian sumber manusia.

6.5.2
JENIS-JENIS KEPIMPINAN

Jenis Kepimpinan Maksud & huraian Contoh

1 Maksud: Pemberian bonus diberikan kepada
Transactional Pemimpin menentukan perkara yang perlu pekerja berdasarkan merit
dilakukan oleh subordinat untuk mencapai (prestasi) yang ditunjukkan, makala
objektif organisasi, yang menekankan pekerja yang gagal mencapai
penyeliaan, pengorganisasian, dan prestasi kerja standard akan diberikan hukuman
pasukan. atau dendaan.

Huraian:
Pemimpin jenis ini banyak bergantung pada
hukuman dan ganjaran untuk mempengaruhi &
mendorong pekerja bagi melaksanakan tugas.

Maksud: Pemimpin menunjukkan
Pemimpin jenis ini akan membuat perubahan
yang drastik dalam sesebuah organisasi, dan kesungguhan untuk bekerja, sangat
memberi insprirasi kepada pengikutnya untuk
melakukan perubahan & inovasi ke arah komited untuk mencapai kejayaan
kebaikan bagi mencapai matlamat & kejayaan
2 organisasi. & mempunyai kebolehan untuk
Transformational
menjadikan pekerja bersemangat

serta bertenaga untuk terus

bekerja.

Huraian:
Perubahan dibuat terhadap visi dan misi, serta
melibatkan pekerja supaya dapat melakukan
perubahandi dalam atau di luar organisasi

6.5.2
JENIS-JENIS KEPIMPINAN

Jenis Kepimpinan Maksud & huraian Contoh

3 Maksud: Pemimpin memiliki sifat peribadi
Karismatik Pemimpin yang mempunyai kebolehan untuk yang amat tinggi dan dianugerahkan
mendorong, mengarah dan mempengaruhi dengan kualiti peribadi yang
pekerjanya supa melakukan tugas. mampu menjadi contoh yang baik &
diikuti oleh pekerjanya (menjadi
Huraian: model ikutan).
Pemimpin menyediakan persekitaran yang
bertenaga & pengukuhan yang positif kepada
pekerja, serta mewujudkan hubungan yang baik
dengan pengikutnya.

4 Maksud: Pemimpin memberikan inspirasi &
Berwawasan Pemimpin jenis ini akan membentuk satu harapan kepada semua pekerja
(visionary) wawasan yang realistik, munasbah dan menarik tentang peribahan yang dilakukan
mencorakkan masa depan organisasi. pada masa hadapan agar hayat
organisasi dapat terus dikekalkan.
Huraian:
Pemimpin harus mempunyai kemahiran
mengkomunikasikan wawasan yang dibentuk
kepada orang lain & mampu mewujudkan imej
yang positif untuk masa depan organisasi.

6.5.3
GAYA KEPIMPINAN

Jenis Kepimpinan Maksud & huraian Contoh

1 Maksud: Gaya ini sesuai bagi organisasi yang
Autokratik Semua keputusan adalah dibuat oleh pengurus berikut;
tanpa bertanya atau berunding kepada rakan 1) Menghadapi krisis
2 sejawat atau pekerja. 2) Mempunyai pekerja baharu
Demokratik 3) Pekerja yang tidak bermotivasi
Huraian:
Pekerja bawahan tidak terlibat langsung dalam dan kurang berkemahiran
proses membuat keputusan kerana pandangan 4) Pekerja tiada pengalaman
mereka tidak diambil kira. 5) Pekerja yang tidak berdisiplin

Maksud: Gaya ini sesuai digunakan kepada
Pengurus memberi kebebasan kepada pekerja Penyelia Jualan, Penyelia Kilang, dan
atau staf bawahan untuk menyumbang idea & Pengurus Pengeluaran
berbincang dalam proses pembuatan keputusan,
TETAPI keputusan akhir masih terletak dalam
tangan pengurus.

Huraian:
Penglibatan pekerja dalam proses membuat
keputusan bergantung kepada situasi masalah
yang dihadapi oleh organisasi.

6.5.3
GAYA KEPIMPINAN

Jenis Kepimpinan Maksud & huraian Contoh

3 Maksud: Gaya ini sesuai dan berkesan jika
Laissez-faire Kuasa membuat keputusan dan mengambil pekerja mempunyai kemahiran,
tindakan diserahkan sepenuhnya kepada pekerja motivasi dan kebolehan yang tinggi
/staf bawahan yang bebas menggunakan untuk bekerja sendiri seperti
kemahiran & kepakarannya. peguam, akauntan, doktor dan
pensyarah.
Huraian:
Pekerja/staf bawahan akan membuat
pertimbangan sendiri dalam membuat
keputusan bagi menyelesaikan sesuatu masalah.

4 Maksud: Pengurus menggunakan gaya
Kontingensi Gaya kepimpinan ini disesuaikan mengikut kepimpinan autokratik apabila
keadaan atau situasi dengan melihat elemen2 menghadapi krisis yang perlu
persekitaran dalaman dan luaran organisasi. diperbetulkan segera, dan pada
masa yang sama menggunakan gaya
Huraian: kepimpinan demokratik apabila
Pengurus perlu memahami situasi dan keadaan cadangan yang bernas diperlukan
yang berbeza seperti kuasa ketua, persekitaran daripada pekerja.
kerja, tugas pekerja, personaliti pekerja,
kemahiran & keupayaan pekerja.

6.5.4
PEMIMPIN DAN PENGURUS

PERANAN PEMIMPIN (5)
(Jurulatih/Mentor, Pembimbing / Fasilitator, Pendorong, Penyelesai Masalah, Perunding)

Dimensi Pemimpin Pengurus

Maksud / Takrif Pihak yang menggunakan kuasa formal Pihak yang menggunakan kuasa formal untuk
Halatuju & kuasa tidak formal dalam merancang, mengorganisasi, memimpin, &
mempengaruhi pekerja untuk mengawal semua aktiviti yang ditetapkan
mencapai matlamat organisasi. untuk mencapai matlamat organisasi.

Membentuk visi organisasi. Membentuk peracangan & bajet.

Tugas Menyusun atur pekerja ke arah Melaksanakan fungsi pengorganisasian &
Peranan pencapaian matlamat. penstafan.
Autoriti
Memberi inspirasi & memotivasikan Melakukan aktiviti pengawalan & penyelsaian
pekerja. masalah.

Memiliki kuasa dari sumebr peribadi. Memdapat kuasa dari sumber posisi atau
jawatan.
Tanggungjawab Menekankan hubungan interpersonal
yang baik & harmoni dengan pengikut. Menekankan persiapan tugas kerana ia
Tahap pembuatan menjadi tanggungjawab pengurus.
keputusan Penyelesaian masalah yang lebi
menekankan konflik,pekerja dan Penyelesaian masalah melibatkan masalah
menangani perubahan dalam pengurusn dan kerumitan pekerjaan dalam
organisasi. organisasi.

6.5.5
PEMIMPIN FORMAL DAN TIDAK FORMAL

1) FORMAL
- Dilantik secara rasmi
- Ada jawatan dan peranan yang dipegang dalam

organisasi
- Mempunyai autoriti formal

2) TIDAK FORMAL
- Dipilih melalui persetujuan ramai
- Tidak mempunyai autoriti formal
- Dipilih oleh ahli kumpulan

6.5.6 MOTIVASI

1) Teori Motivasi Maslow (Lima Hierarki Keperluan Maslow)

2) Teori Motivasi Herzberg (Teori Penjagaan-Motivasi / Teori
Dua Faktor)

3) Teori Motivasi McGregor (Teori X dan Teori Y)

4) Teori Motivasi McClelland (3 Jenis Kehendak Manusia)
a) Keperluan PENCAPAIAN
b) Keperluan BERAFILIASI (Berhubungan)\
c) Keperluan BERKUASA

6.5.7 PASUKAN

Kumpulan yang terdiri daripada individu-
individu yang berinteraksi antara satu sama
lain mempengaruhi untuk mencapai suatu
matlamat yang sama

Jenis Pasukan
1) Pasukan formal
2) Pasukan tidak formal

KEPENTINGAN PASUKAN

1) Membolehka kerja disiapkan dalam waktu
ditetapkan

2) Meringankan beban kerja ahli pasukan
3) Menjana idea lebih baik
4) Menyelesaikan masalah secara berkesan
5) Memotivasikan ahli pasukan