sains

Daya Buku Teks: m.s. 88 – 89 29 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................ UNIT 6 Daya 1. Daya wujud di persekitaran kita. SP6.1.1 TP1 (a) Apakah daya? Daya ialah tarikan atau tolakan yang bertindak ke atas sesuatu objek . (b) Nyatakan jenis daya berpandukan dengan maksud yang diberikan di bawah. DAYA i. Daya tarikan ii. Daya tolakan Tindakan yang menggerakkan objek mendekati kita Tindakan yang menggerakkan objek menjauhi kita 2. Nyatakan jenis daya yang bertindak ke atas objek dalam aktiviti-aktiviti di bawah. SP6.1.1 (a) (d) (b) (e) (c) (f) Daya tarikan Daya tolakan Daya tolakan Daya tarikan dan tolakan Daya tarikan dan tolakan Daya tarikan TP 1 2 3 4 5 6 © Sasbadi Sdn. Bhd.

Kesan Daya Buku Teks: m.s. 90 – 91 30 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................ Nyatakan kesan daya bagi aktiviti-aktiviti di bawah. Padankan. SP6.1.2 TP2 Aktiviti Kesan daya Daya mengubah kelajuan objek Daya mengubah bentuk objek Daya mengubah arah gerakan objek Daya menghentikan objek yang bergerak Daya menggerakkan objek pegun 1. 2. 3. 4. 5. TP 1 2 3 4 5 6 Aktiviti Interaktif Aktiviti Interaktif © Sasbadi Sdn. Bhd.

Kesan Daya Buku Teks: m.s. 90 – 91 31 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................ Rajah di bawah menunjukkan dua pergerakan yang dilakukan oleh Syafiq sewaktu bermain bola. Pergerakan I Pergerakan II (a) Apakah jenis daya yang ditunjukkan dalam Pergerakan I? SP6.1.1 Daya tolakan (b) Apakah kesan daya ke atas objek yang berlaku dalam rajah di atas? SP6.1.2 TP2 Pergerakan I II Kesan daya Daya menggerakkan objek yang pegun Daya menghentikan pergerakan objek (c) Rajah di bawah menunjukkan Syafiq telah mengemikkan tin minuman. SP6.1.2 TP2 Apakah kesan daya daripada perbuatan Syafiq itu? Daya mengubah bentuk objek TP 1 2 3 4 5 6 © Sasbadi Sdn. Bhd.

• Daya Geseran • Kesan Daya Geseran Buku Teks: m.s. 93 – 96 32 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................ Rajah di bawah menunjukkan seorang budak sedang menarik sebuah kapal mainan. Daya tarikan Daya P (a) Apakah daya P? SP6.2.1 Daya geseran (b) Pilih pernyataan yang benar tentang daya P. Tandakan ( ✓ ). SP6.2.1 TP1 Wujud apabila dua permukaan bersentuhan ✓ Daya yang memudahkan pergerakan objek Daya yang menentang pergerakan objek ✓ (c) Rajah di bawah menunjukkan permukaan komponen-komponen mesin yang bersentuhan. SP6.2.2 TP2 Berikan dua keburukan kesan daya geseran ke atas permukaan komponen-komponen mesin ini. 1. Permukaan komponen-komponen menjadi haus dan panas 2. Menghasilkan bunyi yang bising TP 1 2 3 4 5 6 © Sasbadi Sdn. Bhd.

• Faktor-faktor yang Mempengaruhi Daya Geseran • Daya Geseran dalam Kehidupan Harian Buku Teks: m.s. 97 – 100 33 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................ Rajah di bawah menunjukkan seorang budak sedang menolak sebuah kotak di atas dua permukaan yang berlainan. (a) i. Apakah pemerhatian kamu tentang daya yang diperlukan untuk menolak kotak di permukaan yang berlainan? Daya yang lebih besar diperlukan untuk menolak kotak di atas permukaan tar berbanding di atas permukaan jubin. ii. Berdasarkan jawapan kamu di (a)i, berikan satu alasan. Menganalisis Daya geseran yang wujud di antara kotak dengan permukaan tar adalah lebih besar daripada permukaan jubin. (b) Apakah faktor yang mempengaruhi daya geseran berdasarkan pemerhatian dalam rajah di atas? SP6.2.3 TP4 Jenis permukaan lantai (c) Jenis permukaan lantai mempengaruhi daya geseran yang wujud antara objek dengan permukaan yang bersentuhan. Bina satu hipotesis berdasarkan maklumat di atas. SP6.2.3 TP4 Semakin kasar permukaan lantai, semakin besar daya geseran yang wujud antara objek dengan permukaan yang bersentuhan. (d) Budak itu kemudiannya menolak kotak seberat 50 kg di atas permukaan tar. Ramalkan daya yang diperlukan oleh budak itu. SP6.2.3 Daya yang lebih besar diperlukan untuk menolak kotak yang lebih berat. (e) Cadangkan satu cara untuk mengurangkan daya geseran yang wujud. SP6.2.4 Menggunakan troli beroda 30 kg 30 kg Permukaan jubin Permukaan tar TP 1 2 3 4 5 6 Aktiviti PAK-21 Rujuk m.s. E4 © Sasbadi Sdn. Bhd.

Tekanan Udara Buku Teks: m.s. 101 – 103 34 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................ Rajah di bawah menunjukkan satu penyiasatan yang dijalankan oleh Razli. Razli mengisikan air ke dalam sebiji gelas sehingga penuh dan menutup gelas itu dengan sekeping kad. Kemudian, dia memegang kad dan gelas itu diterbalikkan dengan cepat. SP6.3.1 TP1 Air Kad (a) Apakah pemerhatian kamu apabila tangan yang memegang kad itu dilepaskan? Kad itu tidak jatuh/Air tidak mengalir keluar (b) Berdasarkan pemerhatian ini, apakah inferens yang dapat dibuat? Tekanan udara yang dikenakan ke atas kad adalah kuat untuk menyokong berat air yang terdapat di dalam gelas itu. (c) Rajah di bawah menunjukkan perlanggaran zarah-zarah udara pada dinding suatu bekas. Dinding bekas Zarah udara i. Apakah yang terhasil daripada perlanggaran zarah-zarah udara ke atas dinding bekas? Tekanan udara ii. Apakah tekanan udara? Isi tempat kosong dengan jawapan yang betul. Tekanan udara bermaksud tekanan yang dihasilkan oleh perlanggaran zarah-zarah udara ke atas permukaan luar dan permukaan dalam sesuatu objek. TP 1 2 3 4 5 6 Video Video © Sasbadi Sdn. Bhd.

Hubung Kait antara Tekanan Udara dengan Ketinggian Buku Teks: m.s. 105 – 106 35 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................ Rajah di bawah menunjukkan dua kedudukan, iaitu puncak gunung (P) dan kaki gunung (Q). SP6.3.2 TP3 (a) Bandingkan tekanan udara di P dengan Q. Tekanan udara di P lebih rendah daripada tekanan udara di Q. (b) Berdasarkan jawapan kamu di (a), berikan satu alasan. Bilangan zarah-zarah udara di P kurang daripada di Q. (c) Berikan pendapat kamu tentang perbezaan tekanan udara di antara puncak gunung dengan kaki gunung. Menilai Di puncak gunung, bilangan zarah-zarah gas adalah sedikit . Perlanggaran zarahzarah adalah lebih rendah . Oleh itu, tekanan udara di puncak gunung adalah lebih rendah daripada di kaki gunung. (d) Tekanan udara dipengaruhi oleh ketinggian dari permukaan Bumi. Bina satu hipotesis berdasarkan maklumat di atas. Semakin tinggi dari permukaan Bumi, semakin rendah tekanan udara. (e) Apakah corak perubahan tekanan udara apabila ketinggian semakin bertambah? Menurun P Q TP 1 2 3 4 5 6 © Sasbadi Sdn. Bhd.

Aplikasi Tekanan Udara Buku Teks: m.s. 107 – 108 36 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................ Pelbagai peralatan dalam kehidupan harian berfungsi dengan menggunakan prinsip tekanan udara. SP6.3.3 TP5 (a) Tuliskan ‘Tekanan udara tinggi’ atau ‘Tekanan udara rendah’ dalam ruang yang disediakan di bawah. i. Penyedut minuman ii. Picagari (b) Terangkan penggunaan prinsip tekanan udara dalam penyedut minuman dan picagari. i. Apabila udara di dalam penyedut minuman disedut keluar, tekanan udara rendah terbentuk di dalam penyedut minuman. Tekanan udara yang lebih tinggi di luar akan menolak air daripada gelas masuk ke dalam penyedut minuman. ii. Apabila omboh ditarik ke atas, isi padu udara di dalam silinder bertambah , maka, tekanan udara yang rendah terbentuk di dalam silinder. Tekanan udara yang lebih tinggi di luar akan menolak cecair masuk ke dalam picagari. (c) Berikan dua peralatan yang berfungsi dengan menggunakan prinsip tekanan udara. 1. Sifon 2. Pelocok Omboh Ditarik Disedut Silinder Tekanan udara tinggi Tekanan udara rendah Tekanan udara tinggi Tekanan udara rendah TP 1 2 3 4 5 6 Praktis Ekstra Praktis Ekstra © Sasbadi Sdn. Bhd.

Unit Kelajuan Buku Teks: m.s. 114 – 115 37 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................ Encik Hafey tinggal di Kuala Lumpur dan beliau dikehendaki menghadiri kursus di Perlis yang jaraknya 500 km. Rajah di bawah menunjukkan pilihan pengangkutan yang beliau ada untuk ke destinasinya. SP7.1.1 Kereta api Kapal terbang Bas Kereta (a) Apakah kenderaan yang paling cepat untuk Encik Hafey sampai ke destinasinya? Kapal terbang (b) Berikan inferens berdasarkan jawapan kamu di (a). Menilai Kapal terbang bergerak paling laju. (c) Susun jenis kenderaan di atas mengikut urutan dari paling laju kepada yang paling perlahan. SP7.1.1 TP1 Paling laju Paling perlahan Jenis kenderaan i. Kapal terbang ii. Kereta api iii. Kereta iv. Bas (d) Apakah unit ukuran yang paling sesuai digunakan untuk mengukur kelajuan bagi kenderaankenderaan di atas? Tandakan ( ✓ ) pada jawapan yang betul. SP7.1.1 TP2 Meter per jam (m/j) ✓ Kilometer per jam (km/j) TP 1 2 3 4 5 6 UNIT 7 Kelajuan Aktiviti Interaktif Aktiviti Interaktif © Sasbadi Sdn. Bhd.

Hubungan antara Kelajuan, Jarak dan Masa Buku Teks: m.s. 116 38 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................ Rajah di bawah menunjukkan dua orang murid sedang menolak troli dengan kelajuan yang berbeza menuju ke lokasi yang berjarak 50 meter. SP7.1.2 TP4 BERAS Ramuan: kjgjfj bnlkg nkb j kjgjg ngk n n bn lbnlbm l nhj lkbn lkl lkn l e loo jvhvu nk knd b ln o vodhgk vk khnnk lfiw wii gjdvin jh on koob id GULA PASIR Detergent BERAS Ram kjgj uan: fj bnlk nkbn gj kjgjg ngkn bn lbnlbm l lkbn lkl lkn nhje l loo jvhvub nk kn ln do vodhg khn k vk nk jh lfiw wii gjdvin on koob id GULA PASIR Detergent Kelajuan Fahmi = 20 m/s Kelajuan Ah Lim = 10 m/s (a) Siapakah yang menolak troli dengan lebih pantas? Fahmi (b) Bandingkan masa yang diperlukan oleh Fahmi dengan Ah Lim untuk tiba di lokasi. Menganalisis Fahmi mengambil masa yang lebih singkat berbanding Ah Lim untuk tiba di lokasi. (c) Nyatakan pemboleh ubah-pemboleh ubah yang terlibat dalam penyiasatan ini. i. Pemboleh ubah dimanipulasikan: Kelajuan murid menolak troli ii. Pemboleh ubah bergerak balas: Masa untuk tiba di lokasi (d) Nyatakan hubungan antara kelajuan dengan masa yang diambil untuk bergerak dari permulaan menuju ke lokasi. Semakin laju troli ditolak, semakin singkat masa yang diambil untuk bergerak dari permulaan menuju ke lokasi. (e) Rajah di bawah menunjukkan dua kenderaan dengan kelajuan yang berbeza. Kereta A = 300 km/j Kereta B = 100 km/j i. Kereta yang manakah akan sampai terlebih dahulu di lokasi? Kereta A ii. Berikan inferens berdasarkan jawapan kamu di (e)i. Menganalisis Kereta A bergerak lebih laju. TP 1 2 3 4 5 6 Rujuk m.s. E5 Aktiviti PAK-21 © Sasbadi Sdn. Bhd.

Mengira Kelajuan, Jarak dan Masa Buku Teks: m.s. 119 – 121 39 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................ Jadual di bawah menunjukkan kelajuan bagi kenderaan J, K dan L. SP7.1.3 TP3 Kenderaan Jarak yang dilalui Masa yang diambil (jam) J 180 2 K 255 3 L 400 4 (a) Apakah rumus yang digunakan untuk mengira kelajuan? Kelajuan = Jarak Masa (b) Kira kelajuan bagi kenderaan J, K dan L. i. Kenderaan J = 180 km 2 j = 90 km/j ii. Kenderaan K = 255 km 3 j = 85 km/j iii. Kenderaan L = 400 km 4 j = 100 km/j (c) Berdasarkan jawapan kamu di (b), kenderaan yang manakah bergerak paling laju? Kenderaan L (d) Encik Hafiz memandu lorinya dengan kelajuan 90 km/j. Dia bertolak pada pukul 1.30 petang ke bandar Q yang jaraknya ialah 450 km. Pada pukul berapakah Encik Hafiz dijangka tiba di bandar Q? Menganalisis Kelajuan = Jarak Masa Masa = Jarak Kelajuan = 450 km 90 km/j = 5 jam Encik Hafiz dijangka tiba di bandar Q pada pukul = 1.30 petang + 5 jam = 6.30 petang TP 1 2 3 4 5 6 © Sasbadi Sdn. Bhd.

Mengira Kelajuan, Jarak dan Masa Buku Teks: m.s. 119 – 121 40 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................ Carta palang di bawah menunjukkan masa yang diambil oleh lima orang murid untuk menamatkan larian sejauh 100 meter. SP7.1.4 TP5 Masa yang diambil (s) Murid Lim Lina Aina Raju Hafiz (a) Siapakah yang berlari paling laju? Hafiz (b) Siapakah yang berlari paling perlahan? Raju (c) Sekiranya Aina menamatkan larian tersebut dengan catatan kelajuan 4 m/s, berapakah anggaran kelajuan Hafiz? Tandakan ( ✓ ) pada jawapan yang betul. 2 m/s 5 m/s ✓ (d) Berdasarkan jawapan kamu di (c), kira masa Hafiz untuk sampai ke garisan penamat. Menganalisis Kelajuan = Jarak Masa Masa = Jarak Kelajuan = 100 m 5 m/s = 20 saat TP 1 2 3 4 5 6 Praktis Ekstra Praktis Ekstra © Sasbadi Sdn. Bhd.

1. Lengkapkan rajah di bawah untuk menunjukkan ciri-ciri makanan yang telah rosak. SP8.1.1 TP1 (a) Berbau busuk (e) Mempunyai rasa yang tidak enak (b) Berkulat (c) Berubah tekstur (d) Berubah warna Ciri-ciri makanan yang rosak 2. Rajah di bawah menunjukkan beberapa jenis makanan. Tandakan ( ✓ ) pada makanan yang telah rosak. SP8.1.1 TP1 (a) \\\ (b) \\\ (c) \\\ (d) \\\ (e) \\\ (f) \\\ ✓ ✓ ✓ TP 1 2 3 4 5 6 UNIT 8 Teknologi Pengawetan Makanan Kerosakan Makanan Buku Teks: m.s. 128 – 129 41 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................ © Sasbadi Sdn. Bhd.

Rajah di bawah menunjukkan keadaan sandwic yang dibiarkan di atas meja selama dua hari. (a) Nyatakan pemerhatian kamu berdasarkan rajah di atas. SP8.1.3 TP1 Sandwic ditumbuhi kulat (b) Apakah yang menyebabkan keadaan itu berlaku? SP8.1.2 Tindakan mikroorganisma (c) Bagaimanakah cara untuk mengatasi masalah itu? SP8.1.3 Simpan sandwic di dalam peti sejuk (d) Rajah di bawah menunjukkan sekeping roti yang direnjis beberapa titis air dan diletakkan di atas meja. Roti itu dibiarkan selama lima hari. SP8.1.3 Lakarkan keadaan roti selepas dibiarkan selama lima hari di dalam petak di bawah. Menilai TP 1 2 3 4 5 6 Kerosakan Makanan Buku Teks: m.s. 128 – 129 42 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................ © Sasbadi Sdn. Bhd.

1. Apakah tujuan pengawetan makanan? SP8.2.1 TP2 Pengawetan makanan bertujuan untuk menghalang atau melambatkan pertumbuhan mikroorganisma. 2. Tandakan ( ✓ ) bagi kaedah pengawetan yang sesuai bagi setiap makanan di bawah. (a) Epal (b) Susu (c) Daging Pemasinan Pembungkusan Penyejukbekuan ✓ Pelilinan ✓ Pempasteuran ✓ Pendinginan (d) Cili (e) Pisang (f) Sosej Penjerukan ✓ Penyalaian ✓ Pembungkusan vakum ✓ Pemasinan Pengetinan Penyalaian (g) Ikan (h) Telur (i) Cendawan Pelilinan Penyejukbekuan Pengetinan ✓ Pengeringan ✓ Pemasinan ✓ Penjerukan TP 1 2 3 4 5 6 Pengawetan Makanan Buku Teks: m.s. 131 – 134 Aktiviti Interaktif 43 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................ Aktiviti Interaktif © Sasbadi Sdn. Bhd.

PBD Pengawetan Makanan Buku Teks m.s. 131 – 134 Rajah di bawah menunjukkan buah strawberi yang telah menjalani dua kaedah pengawetan makanan. S T (a) Apakah kaedah pengawetan makanan di atas? SP8.2.4 TP3 S: Pembotolan T: Pengeringan (b) Mengapakah kaedah-kaedah pengawetan makanan di atas membolehkan makanan disimpan dalam tempoh yang lama? SP8.2.2 TP3 Mikroorganisma dimusnahkan dalam proses ini (c) Berikan satu faktor keperluan pertumbuhan mikroorganisma yang disingkirkan. SP8.2.2 TP3 Air/Udara (d) Terangkan secara ringkas bagaimana kaedah pengawetan ini dapat mengelakkan makanan daripada cepat rosak. SP8.2.2 TP3 Pembotolan Pengeringan Proses pembotolan melibatkan pendidihan makanan untuk membunuh mikroorganisma. Makanan kemudian disejukkan dan dimasukkan ke dalam bekas kedap udara . Proses pengeringan merupakan kaedah mengeluarkan atau menyingkirkan kebanyakan air daripada makanan. Mikroorganisma tidak dapat bertumbuh dengan persekitaran yang kering . TP 1 2 3 4 5 6 Pengawetan Makanan Buku Teks: m.s. 131 – 134 Video 44 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................ Video Rujuk m.s. E6 Aktiviti PAK-21

PBD Projek Pengawetan Makanan Buku Teks m.s. 135 – 138 Teliti langkah kerja projek pengawetan makanan di bawah dan jawab soalan-soalan yang berikut. 1. Basuh cili sehingga bersih dan keringkan 2. Potong cili secara menyerong 4. Angkat dan toskan cili tersebut 5. Larutkan gula bersama air suam ke dalam botol dan masukkan cili yang telah ditoskan 6. Biarkan semalaman dan jeruk cili sedia dimakan 3. Larutkan garam dan rendam cili semalaman (a) Namakan proses pengawetan makanan di atas. SP8.2.3 TP3 Penjerukan (b) Apakah yang menyebabkan cili yang diawet dengan menggunakan kaedah yang dinyatakan di atas tahan lebih lama? SP8.2.2 TP3 Keasidan atau kepekatan gula yang tinggi menjadikan keadaan tidak sesuai untuk mikroorganisma bertumbuh. (c) Nyatakan kaedah pengawetan lain yang sesuai untuk mengawet cili. SP8.2.4 TP3 Pembungkusan vakum/pendinginan (d) Berikan dua makanan lain yang boleh diawetkan dengan menggunakan kaedah penjerukan. 1. Buah pala/lobak putih 2. Buah kedondong (e) Afis mempunyai lima tandan pisang yang hampir masak di rumahnya. Berikan dua kaedah pengawetan yang sesuai digunakan bagi mengawet pisang tersebut. SP8.2.4 TP3 1. Penyalaian 2. Pengeringan TP 1 2 3 4 5 6 Projek Pengawetan Makanan Buku Teks: m.s. 135 – 138 45 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................

Ayah Fahmi merupakan seorang nelayan. Sewaktu tangkapan ikan yang banyak, ayahnya buntu untuk menyimpan hasil tangkapannya itu. SP8.2.5 TP5 TP 1 2 3 4 5 6 (a) Tandakan ( ✓ ) dua kaedah pengawetan yang sesuai untuk ayah Fahmi mengatasi masalahnya itu. Pemasinan ✓ Pelilinan Pengeringan ✓ (b) Mengapakah ikan yang diawet dengan kaedah di (a) dapat tahan lebih lama? Kerana mikroorganisma tidak dapat bertumbuh dengan kaedah tersebut (c) Dua kaedah di (a) boleh digabungkan untuk mengawet ikan. Susun langkah-langkah berikut mengikut urutan yang betul untuk gabungan kaedah pengawetan makanan. 4 Ikan dijemur di bawah cahaya matahari sehingga kering. 1 Ikan disiang dan dibersihkan dengan air. 2 Ikan dibelah pada bahagian sisi. 3 Garam dilumurkan pada seluruh bahagian ikan. Gabungan Kaedah Pengawetan Makanan Buku Teks: m.s. 139 Praktis Ekstra 46 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................ Praktis Ekstra

Pengurusan Bahan Buangan Buku Teks: m.s. 148 – 149 47 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................ Rajah di bawah menunjukkan beberapa jenis bahan buangan. (a) Apakah maksud bahan buangan? SP9.1.1 Bahan buangan ialah bahan yang tidak diperlukan lagi dan tidak mahu disimpan. (b) Nyatakan jenis bahan buangan di atas. SP9.1.1 TP1 P Kaca T Kertas Q Sisa makanan U Logam R Plastik V Sisa toksik S Tinja (c) Antara yang berikut, yang manakah merupakan bahan buangan yang berbahaya? Tandakan ( ✓ ) pada petak yang betul. SP9.1.1 \\\ \\\ ✓ SARDIN BAHAN KIMIA BAHAN KIMIA BAHAN KIMIA BAHAN KIMIA UNIT 9 Bahan Buangan TP 1 2 3 4 5 6 P Q R S T U V Aktiviti Interaktif Aktiviti Interaktif

48 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................ Rajah di bawah menunjukkan dua jenis bahan buangan. Bahan X Bahan Y (a) Kelaskan bahan-bahan buangan berikut. SP9.1.2 TP2 i. Bahan X: Bahan buangan terbiodegradasi ii. Bahan Y: Bahan buangan tidak terbiodegradasi (b) Nyatakan maksud bahan buangan di bawah. Padankan. SP9.1.2 i. Bahan buangan terbiodegradasi Bahan buangan yang tidak boleh diuraikan oleh mikroorganisma. ii. Bahan buangan tidak terbiodegradasi Bahan buangan yang boleh diuraikan oleh mikroorganisma dan menjadi nutrien di dalam tanah. (c) Bahan ini diperlukan oleh manusia untuk membesar dan memberikan tenaga. Bahan ini mudah rosak dan tidak tahan lama. Bahan ini berbau busuk dan mereput apabila rosak akibat tindakan mikroorganisma. i. Apakah kelas bahan buangan yang dimaksudkan dalam maklumat di atas? SP9.1.2 Bahan buangan terbiodegradasi ii. Berikan satu contoh bahan buangan yang kamu nyatakan di (c)i. SP9.1.2 Sisa makanan/Tinja/Kertas TP 1 2 3 4 5 6 OS IKAN SARDIN Y Video Bahan Buangan Terbiodegradasi dan Bahan Buangan Tidak Terbiodegradasi Buku Teks: m.s.150 – 151 Video

Pengurusan Bahan Buangan Secara Terancang Buku Teks: m.s. 156 – 160 49 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................ Rajah di bawah menunjukkan satu jenis pencemaran alam. (a) Apakah jenis bahan buangan tersebut? SP9.1.3 Sisa toksik (b) Adakah bahan buangan ini berbahaya? Ya (c) Apakah keburukan bahan buangan yang dinyatakan di (a)? SP9.1.3 TP4 Bahan buangan ini akan mencemarkan sungai (d) Apakah kelas bahan buangan ini? Tandakan ( ✓ ) pada petak yang betul. SP9.1.3 TP2 Bahan buangan terbiodegradasi ✓ Bahan buangan tidak terbiodegradasi (e) Nyatakan dua kesan sekiranya bahan buangan tersebut tidak dikendalikan dengan betul. SP9.1.4 TP5 1. Sisa toksik akan mencemarkan persekitaran dan menjejaskan ekosistem. 2. Sisa toksik sangat berbahaya seperti pengeluaran gas beracun yang boleh menjejaskan kesihatan dan boleh menyebabkan kematian hidupan. (f) Nyatakan dua cara untuk mengendalikan bahan buangan tersebut secara berhemah. SP9.1.5 TP6 1. Merawat sisa toksik sebelum dilupuskan. 2. Menanam sisa toksik yang telah dirawat di dalam tanah mengikut cara yang betul. TP 1 2 3 4 5 6

Pengurusan Bahan Buangan Secara Terancang Buku Teks: m.s. 156 – 160 50 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................ Rajah di bawah menunjukkan satu tempat bagi menguruskan bahan buangan domestik. SP9.1.5 TP6 (a) Adakah tempat pengurusan tersebut baik untuk menjamin kehidupan yang lestari? Mengapa? Ya. Kerana dapat mengurangkan bahan buangan. (b) Nyatakan satu peranan kamu dalam menguruskan bahan buangan dengan cara terancang. Mengaplikasi Mengurus setiap bahan buangan mengikut cara yang betul secara berhemah (c) Nyatakan amalan pengurusan yang betul bagi setiap bahan buangan di bawah. TP 1 2 3 4 5 6 Kitar semula Membaik pulih barangan rosak Membuat baja kompos Guna semula i. iii. ii. iv. Praktis Ekstra Praktis Ekstra Rujuk m.s. E7 Aktiviti PAK-21

N M O X UNIT10 Gerhana TP 1 2 3 4 5 6 Rajah di bawah menunjukkan satu fenomena alam semula jadi. SP10.1.1 TP1 (a) Berdasarkan rajah di atas, apakah fenomena yang dapat diperhatikan? Gerhana Bulan (b) Mengapakah fenomena ini berlaku? Fenomena ini berlaku kerana Bumi berada di antara Matahari dengan Bulan dalam satu garis lurus. (c) Apakah objek M, N dan O? M Matahari N Bumi O Bulan (d) Antara yang berikut, yang manakah menunjukkan bentuk Bulan apabila Bulan berada di kedudukan X? Tandakan ( ✓ ) pada jawapan yang betul. ✓ Gerhana Bulan Buku Teks: m.s. 166 – 167 Aktiviti Interaktif 51 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................ Aktiviti Interaktif

Rajah di bawah menunjukkan satu simulasi yang dijalankan oleh sekumpulan murid tahun 6 Kenanga. Bola tenis Lampu suluh Glob Z (a) Apakah fenomena yang dikaji dalam penyiasatan ini? SP10.1.2 TP1 Gerhana Matahari (b) Berdasarkan rajah di atas, apakah yang dapat kamu perhatikan pada permukaan glob? SP10.1.2 Bayang-bayang bola tenis (c) Nyatakan satu inferens bagi pemerhatian di (b). SP10.1.2 Kerana cahaya lampu suluh dihalang oleh bola tenis (d) Terangkan secara ringkas bagaimana gerhana Matahari berlaku. SP10.1.2 TP3 Gerhana Matahari berlaku apabila Bulan melindungi Bumi daripada cahaya matahari secara keseluruhan atau sebahagiannya . (e) Padankan model simulasi di atas dengan jawapan yang betul. SP10.1.2 i. Lampu suluh • • Bumi ii. Bola tenis • • Matahari iii. Glob • • Bulan (f) Semasa gerhana Matahari penuh, apakah yang dapat dilihat di kedudukan Z? Tandakan ( ✓ ) pada jawapan yang betul. SP10.1.2 TP 1 2 3 4 5 6 ✓ Gerhana Matahari Buku Teks: m.s. 168 – 169 Video 52 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................ Video Rujuk m.s. E8 Aktiviti PAK-21

Rajah di bawah menunjukkan kejadian gerhana Bulan. SP10.1.3 TP3 Matahari Bumi Bulan (a) Berdasarkan rajah di atas, apakah fenomena yang dapat diperhatikan? Tandakan ( ✓ ) pada petak yang betul. Gerhana Bulan penuh ✓ Gerhana Bulan separa (b) Mengapakah fenomena tersebut berlaku? Bulan berada dalam kawasan bayangan umbra dan penumbra Bumi. (c) Apakah sifat cahaya yang terlibat semasa gerhana Bulan? Tandakan ( ✓ ) pada petak yang betul. Cahaya bergerak lurus ✓ Cahaya boleh dipantulkan Cahaya tidak dapat menembusi objek legap ✓ Cahaya hanya kelihatan pada waktu siang (d) Rajah di bawah menunjukkan kedudukan Matahari, Bumi dan Bulan. Matahari Bumi Bulan Adakah gerhana Bulan berlaku jika Bulan berada pada kedudukan seperti yang ditunjukkan dalam rajah di atas? Tidak TP 1 2 3 4 5 6 Hubung kait antara Gerhana dengan Sifat Cahaya Buku Teks: m.s. 171 – 172 53 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................

Rajah di bawah menunjukkan gerhana Matahari penuh. SP10.1.4 TP3 (a) Apakah objek bulat yang dikelilingi cahaya itu? Bulan (b) Apakah keadaan yang akan berlaku di Bumi semasa gerhana Mahatari? Tandakan ( ✓ ) pada petak yang betul. (c) Nyatakan dua keadaan yang berlaku di Bumi semasa gerhana Matahari. 1. Keadaan sekeliling menjadi semakin gelap 2. Suhu sekeliling menurun (d) Apakah reaksi haiwan semasa gerhana Matahari penuh berlaku? Haiwan akan pulang ke sarangnya. (e) Nyatakan alat yang sesuai digunakan untuk memerhatikan gerhana Matahari. Cermin mata penuras TP 1 2 3 4 5 6 ✓ Keadaan di Bumi Semasa Gerhana Buku Teks: m.s. 174 – 175 Praktis Ekstra 54 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................ Praktis Ekstra

Kenali Galaksi Buku Teks: m.s. 180 – 182 1. Bulatkan alat yang digunakan untuk mencerap galaksi. SP11.1.1 TP1 2. Apakah maksud galaksi? Tandakan ( ✓ ) pada jawapan yang betul. SP11.1.1 TP1 Suatu sistem yang terdiri daripada planet-planet sahaja. ✓ Suatu sistem yang terdiri daripada berjuta-juta bintang, gas, debu dan jirim lain. Suatu sistem yang terdiri daripada benda hidup dan mikroorganisma. 3. Tandakan “BETUL” untuk pernyataan yang benar tentang galaksi dan “SALAH” untuk pernyataan yang tidak benar tentang galaksi. SP 11.1.1 TP1 (a) Terdapat lapan galaksi dalam alam semesta. SALAH (b) Galaksi dalam alam semesta mempunyai pelbagai bentuk dan saiz. BETUL (c) Saiz galaksi terdiri daripada beberapa juta bintang hingga beberapa BETUL trillion bintang. (d) Bintang-bintang di dalam galaksi bertaburan di sepanjang orbit. SALAH (e) Pusat galaksi sangat gelap dan tidak dapat dilihat. SALAH (f) Galaksi Andromeda ialah galaksi pilin yang paling besar. SALAH (g) Galaksi Andromeda berada paling dekat dengan Bumi. BETUL (h) Galaksi Andromeda dapat dilihat dengan mata kasar di hemisfera selatan di langit yang sangat terang. SALAH TP 1 2 3 4 5 6 UNIT11 Galaksi 55 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................

Kenali Galaksi Buku Teks: m.s.180 – 182 (Sedikit, Banyak) (Kecil, Besar) (Terang, Gelap) (Elips, Berpilin) (Menonjol, Leper) 1. Nyatakan jenis galaksi di bawah. SP 11.1.2 TP2 TP 1 2 3 4 5 6 2. Rajah di bawah menunjukkan satu galaksi. Gariskan maklumat yang berkaitan dalam ruangan yang disediakan. SP11.1.2 TP2 (a) Galaksi berpilin (b) Galaksi elips (c) Galaksi tidak sekata (a) Bilangan bintang (c) Saiz galaksi (b) Keadaan pusat (d) Bentuk galaksi (e) Bahagian tengah Aktiviti Interaktif 56 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................ Aktiviti Interaktif

Galaksi Bima Sakti Buku Teks: m.s. 183 – 185 Jawab soalan yang berkaitan dengan galaksi Bima Sakti di bawah. SP11.1.2 (a) Apakah Bima Sakti? Bulatkan jawapan yang betul. Buruj Galaksi Musim (b) Rajah di bawah menunjukkan galaksi Bima Sakti. Isikan jawapan yang betul dalam ruangan yang disediakan. SP11.1.2 TP2 Pusat palang galaksi Lengan berpilin galaksi Sistem Suria (c) Gariskan jawapan yang betul. SP11.1.3 TP5 i. Galaksi Bima Sakti ialah galaksi (pilin, elips, tidak sekata) berpalang yang mempunyai (satu, dua, tiga) lengan utama. Pusat galaksi Bima Sakti dikeliling oleh berbilion-bilion (bulan, bintang, matahari) yang (gelap, cerah, samar-samar) dan tebal. ii. Galaksi Bima Sakti ini kelihatan (kecil, sederhana, besar) kerana Bumi berada di (dalam, luar, tengah) galaksi ini. Kita hanya dapat melihat (sebahagian, kebanyakan bahagian, semua bahagian) galaksi Bima Sakti kerana Bumi berada di pinggir galaksi ini. iii. Sistem Suria terdiri daripada Matahari, Bumi dan (enam, tujuh, lapan) planet lain yang merupakan sebahagian daripada galaksi Bima Sakti. TP 1 2 3 4 5 6 Video i. Lengan berpilin galaksi ii. Pusat palang galaksi iii. Sistem Suria 57 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................ Video

Saiz Sistem Suria di dalam Galaksi Bima Sakti Buku Teks: m.s.187 TP 1 2 3 4 5 6 Rajah di bawah menunjukkan andaian saiz galaksi Bima Sakti dan Sistem Suria. SP11.1.4 TP5 Pensel Padang bola Diameter (a) Bandingkan saiz antara galaksi Bima Sakti dengan Sistem Suria. Lengkapkan jadual berikut. Galaksi Bima Sakti Sistem Suria Andaian saiz Seluruh kawasan padang bola Diameter sebatang pensel (b) Bandingkan saiz antara objek-objek angkasa lepas. Tuliskan jawapan kamu dalam ruangan yang disediakan. Alam semesta Bulan Galaksi Bima Sakti Bumi Sistem Suria i. Alam semesta iii. Sistem Suria ii. Galaksi Bima Sakti iv. Bumi v. Bulan Saiz semakin bertambah 58 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................ Praktis Ekstra Praktis Ekstra

• Kestabilan Objek dan Binaan • Faktor-faktor yang Mempengaruhi Kestabilan Objek dan Binaan Buku Teks: m.s. 194 – 195 1. Nyatakan maksud kestabilan dan binaan dan juga pusat graviti objek. Lengkapkan ayat di bawah dengan jawapan yang betul. SP12.1.1 TP2 Pusat graviti (a) Kestabilan objek dan binaan ialah objek dan binaan untuk atau tersebut. (b) Pusat graviti ialah pada ketinggian suatu objek. Semakin pusat graviti, semakin objek tersebut. 2. Tandakan ( ✓ ) pada objek yang lebih stabil. SP12.1.2 TP1 (a) (c) (b) (d) TP 1 2 3 4 5 6 UNIT12 Kes abilan dan Kekua an Aktiviti Interaktif

• Kekuatan Objek dan Binaan • Faktor-faktor yang Mempengaruhi Kekuatan Objek dan Binaan Buku Teks: m.s. 199 – 201 TP 1 2 3 4 5 6 1. Nyatakan secara ringkas maksud kekuatan objek dan binaan. Lengkapkan ayat di bawah dengan jawapan yang betul. SP12.1.1 TP2 Kekuatan objek dan binaan ialah objek dan binaan untuk yang akan merosakkan atau menukarkan objek dan binaan tersebut. 2. Senaraikan jenis bahan yang digunakan bagi menjamin kekuatan struktur binaan. 3. Jenis bahan dan bentuk struktur objek dan binaan mempengaruhi kekuatan. Tandakan ( ✓ ) pada objek atau binaan yang lebih kuat. SP12.1.2 TP1 (a) (c) (b) (d) Baldi logam Rumah konkrit Gabungan kekuda bumbung Jambatan lurus Rumah papan Bumbung biasa Jambatan lengkung Baldi plastik

Faktor-faktor yang Mempengaruhi Kekuatan Objek dan Binaan Buku Teks: m.s. 202 – 204 Hussen menggunakan kad berukuran 12 cm × 12 cm untuk membina alang, X, Y dan Z. Dia menggantungkan cangkuk pada ketiga-tiga alang tersebut dan meletakkan pemberat sehingga berlaku perubahan pada alang. SP12.1.4 TP5 Alang X 10 g 20 g 30g Alang Y Alang Z Alang Alang Alang 2 lipatan 4 lipatan 6 lipatan (a) Catatkan keputusan penyiasatan dalam jadual di bawah. Alang XYZ Jisim pemberat yang ditampung (g) (b) Apakah inferens yang dapat dibuat ke atas pemerhatian pada alang Z? SP12.1.4 TP5 Menganalisis (c) Nyatakan pemboleh ubah-pemboleh ubah dalam penyiasatan ini. i. Pemboleh ubah dimanipulasikan: ii. Pemboleh ubah bergerak balas: (d) Apabila bilangan lipatan alang bertambah, apakah corak perubahan jisim pemberat yang boleh ditampung oleh alang. (e) Apakah definisi secara operasi bagi kekuatan alang ini? (f) Apakah kesimpulan yang dapat dibuat daripada penyiasatan ini? TP 1 2 3 4 5 6

Kepentingan Binaan yang Kuat dan Stabil Buku Teks: m.s. 206 Rajah di bawah menunjukkan keadaan dua buah pondok pada semasa dibina dan selepas 10 tahun. SP12.1.5 Pondok Keadaan sejurus dibina Keadaan selepas 10 tahun (a) Nyatakan pemerhatian kamu dalam penyiasatan ini. (b) Apakah inferens yang dapat dibuat daripada pemerhatian kamu di (a)? (c) Apakah kepentingan binaan yang kuat kepada kita? SP12.1.5 TP4 (d) Anda diberi 6 biji botol mineral, pelekat dan kain tuala untuk membina sebuah bangku. Lakarkan binaan bangku kamu dalam ruangan di bawah. Tandakan ( ✓ ) pada faktor yang dipertimbangkan semasa memilih bahan binaan. SP12.1.5, 12.1.6 TP6 Bahan binaan yang mahal harga ✓ Menjimatkan kos baik pulih ✓ Selamat digunakan ✓ Dapat digunakan dalam tempoh yang lama TP 1 2 3 4 5 6 Praktis Ekstra Pondok konkrit Pondok kayu

Teknologi dan Kepentingannya Buku Teks: m.s. 212 – 213 63 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................ 1. Nyatakan maksud teknologi. SP13.1.1 TP1 Teknologi merupakan satu daripada aplikasi pengetahuan sains untuk membantu mengatasi had keupayaan manusia . 2. Namakan alat ciptaan untuk membantu manusia mengatasi had keupayaan di bawah. SP13.1.1 TP2 (a) Mikroskop (b) Teleskop (c) Mikrofon (d) Stetoskop (e) Telefon (f) Kenderaan 3. Padankan alat ciptaan dengan had keupayaan yang diatasi. SP13.1.1 TP2 (a) (b) (c) (d) (e) Pendengaran Penglihatan Jarak pergerakan Mikrofon Teleskop Stetoskop Kenderaan Mikroskop TP 1 2 3 4 5 6 UNIT13 Teknologi Video Video

Perkembangan Teknologi Buku Teks: m.s. 214 – 217 64 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................ TP 1 2 3 4 5 6 Nyatakan bidang perkembangan teknologi di bawah. SP13.1.2 TP3 Aktiviti Interaktif 1. Bidang pertanian 2. Bidang penternakan 3. UBAT Bidang perubatan 4. Bidang pengangkutan 5. Bidang komunikasi 6. Bidang pembinaan Aktiviti Interaktif

Perkembangan Teknologi Buku Teks: m.s. 214 – 217 65 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................ TP 1 2 3 4 5 6 1. Nyatakan bidang perkembangan teknologi berdasarkan maklumat yang diberi. SP13.1.2 TP3 Bidang pertanian Bidang komunikasi Bidang pembinaan Bidang penternakan Bidang perubatan Bidang pengangkutan (a) Penciptaan peralatan agrikultur memudahkan kerja membajak, menyiram, membaja dan menuai. Bidang pertanian (b) Penciptaan mikroskop elektron, mesin ultra bunyi, mesin sinar-X dan mesin MRI membolehkan doktor mengesan penyakit manusia. Bidang perubatan (c) Kepelbagaian rangkaian perkhidmatan pengangkutan awam menjimatkan masa dan mengelakkan kesesakan lalu lintas. Bidang pengangkutan (d) Penyelidikan dalam bidang bioteknologi meningkatkan kualiti makanan ternakan tempatan. Bidang penternakan (e) Rumah pasang siap dibina dalam masa yang singkat dan kos pembinaan lebih rendah. Bidang pembinaan (f) Pembelajaran dan pengajaran, mesyuarat dan urusan kerja dijalankan secara dalam talian. Bidang komunikasi 2 Tuliskan bidang yang sesuai dengan perkembangan teknologinya. SP13.1.2 TP3 (a) Bidang pengangkutan Bidang pembinaan (b)

Kebaikan dan Keburukan Teknologi Buku Teks: m.s. 218 – 219 66 Nama: .......................................................................... Kelas: ............................ Tarikh: ............................ TP 1 2 3 4 5 6 Nyatakan kebaikan dan keburukan perkembangan teknologi berdasarkan maklumat yang diberi. SP13.1.3 TP5 (a) i. Kebaikan: Membantu manusia merawat penyakit dan meningkatkan kualiti kesihatan ii. Keburukan: Penyalahgunaan ubat-ubatan menyebabkan ketagihan (b) i. Kebaikan: Membantu manusia menjimatkan masa dan tenaga ii. Keburukan: Mengakibatkan pencemaran kepada alam sekitar (c) i. Kebaikan: Memudahkan pergerakan dari satu tempat ke satu tempat lain dalam masa singkat ii. Keburukan: Pembebasan gas berbahaya dan mencemarkan udara alam sekitar (d) i. Kebaikan: Perkongsian maklumat berlaku dengan pantas dan menjimatkan masa ii. Keburukan: Data peribadi senang dicerobohi dan disalahgunakan (e) i. Kebaikan: Kawasan berbukit diterokai dan rumah dapat dibina ii. Keburukan: Flora dan fauna musnah akibat aktivitit penebangan hutan Praktis Ekstra Praktis Ekstra Rujuk m.s. E10 Aktiviti PAK-21

UNIT 1: Kemahiran Saintifik Muka Surat 1 1. Konduktor P V S U Penebat Q W R T 2. Ciri-ciri TumbuhTumbuhan Urat daun Akar Batang Berbunga Jejari Selari Tunjang Serabut Berkayu Tidak berkayu Ya Tidak Padi ✓ ✓ ✓✓ Pokok keembung ✓ ✓ ✓✓ Jagung ✓ ✓ ✓✓ Pokok durian ✓✓ ✓ ✓ Muka Surat 2 1. (a) Pembaris meter (d) Neraca tiga palang (b) Pita pengukur (e) Bikar (c) Neraca digital (f) Silinder penyukat 2. (a) Ikan tidak dapat bernafas tanpa udara. (b) Kutub magnet yang sama akan menolak antara satu sama lain. 3. (a) Air di dalam mangkuk berkurang selepas proses penyejatan. (b) Rumput layu dan berwarna kekuningan tanpa cahaya. Muka Surat 3 (a) Bikar Isi padu air masih tinggal selepas penyiasatan (ml) P 120 Q 200 R 30 S 60 (b) 20 40 60 80 100 120 140 160 180 200 220 240 0 PQRS Bikar Isu padu air masih tinggal selepas penyiasatan (ml) Muka Surat 4 (a) Masa yang diambil untuk 10 ayunan adalah paling panjang. (b) Bandul dengan panjang benang yang paling panjang mengambil masa yang paling lama untuk membuat 10 ayunan. (c) Pemboleh ubah dimanipulasikan: Panjang benang bandul Pemboleh ubah bergerak balas: Masa yang diambil Pemboleh ubah dimalarkan: Bilangan ayunan (d) Semakin panjang benang bandul, semakin panjang masa ayunan. (e) Semakin panjang benang bandul, semakin panjang masa ayunan. UNIT 2: Manusia Muka Surat 5 (a) Testis Zakar (b) i. Tiub Fallopio iii. Ovari ii. Uterus iv. Faraj Muka Surat 6 1. (a) Tempat sperma dihasilkan (b) Menyalurkan sperma ke dalam organ pembiakan perempuan 2. (a) Saluran yang menerima sperma daripada zakar (b) Tempat proses persenyawaan berlaku antara sperma dengan ovum (c) Tempat ovum atau telur dihasilkan setiap bulan (d) Tempat khas embrio berkembang dan membesar Muka Surat 7 1. Ovari menghasilkan ovum dan zakar lelaki menyalurkan sperma masuk ke dalam faraj perempuan. 2. Sperma berenang ke arah tiub Fallopio. Proses persenyawaan berlaku apabila satu sperma bercantum dengan satu ovum di tiub Fallopio. 3. Zigot ialah ovum yang telah disenyawakan dengan sperma dan akan membahagi dan membentuk banyak sel yang dikenali sebagai embrio. 4. Embrio akan berkembang di dalam uterus ibu dan membentuk fetus yang akan kekal di situ untuk jangka masa kurang lebih sembilan bulan. 5. Fetus dilahirkan melalui faraj dan dikenali sebagai bayi. Muka Surat 8 1. (a) Sistem saraf pusat (d) Saraf tunjang (b) Sistem saraf periferi (e) Rangkaian saraf (c) Otak 2. (a) Menerima maklumat dari organ deria dan mengkoordinasi gerak balas (b) Menghantar isyarat dari bahagian tubuh dan menghantar isyarat arahan ke seluruh bahagian tubuh Muka Surat 9 (a) Bell’s palsy ialah keadaan yang berlaku apabila saraf periferi di bahagian otot muka rosak. (b) Kawalan otot muka mengalami gangguan dan menyebabkan separuh daripada bahagian muka menjadi herot. (c) 1. Sukar untuk senyum 2. Sukar untuk menutup mata JAWAPAN 67

(d) Tubuh akan hilang keseimbangan ketika berjalan. (e) Perjalanan isyarat dari otak dan saraf tunjang ke bahagian tubuh terganggu. Muka Surat 10 1. – Makan makanan yang seimbang – Tidur yang mencukupi – Menjalankan aktiviti harian dengan postur yang betul 2. (a) (b) Untuk mengelakkan kecederaan pada otak sekiranya berlaku kemalangan 3. Untuk mengelak pemakai daripada tercedera di bahagian saraf tunjang UNIT 3: Mikroorganisma Muka Surat 11 1. (a) Virus (d) Protozoa (b) Fungi (e) Bakteria (c) Alga 2. (a) spora (d) bergerak (b) nutrien (e) Virus (c) fotosintesis Muka Surat 12 (a) Adunan tepung menaik selepas 30 minit. (b) Mikroorganisma bernafas. (c) Karbon dioksida (d) Fungsi gula: Membekalkan nutrien kepada mikroorganisma Fungsi air suam: Mengaktifkan mikroorganisma (e) Adunan tepung tidak menaik. Garam menghalang pertumbuhan yis. Muka Surat 13 (a) Roti Keadaan roti selepas satu minggu P Tiada tompok hitam Q Tiada tompok hitam R Wujud tompok hitam (b) Jenis roti (c) i. Mikroorganisma tidak dapat hidup tanpa air. ii. Mikroorganisma tidak aktif di dalam keadaan suhu yang rendah. (d) Pertumbuhan mikroorganisma dengan kewujudan air, nutrien, udara dan suhu yang sesuai. Muka Surat 14 (a) i. Jenis larutan di dalam bekas ii. Keadaan jambu batu selepas dua minggu (b) Keasidan larutan cuka tidak sesuai untuk pertumbuhan mikroorganisma. (c) i. Hirisan jambu batu kekal elok. ii. Ketidakhadiran air Muka Surat 15 (a) i. Bakteria, fungi iii. yogurt ii. tempe iv. Yis (b) i. antibiotik ii. vaksin, antibodi (c) mengurai, baja organik (d) pereputan, loji kumbahan Muka Surat 16 1. (a) Fungi (b) Merosakkan makanan 2. (a) Asid (b) Mereputkan gigi 3. (a) Keracunan makanan (b) Salmonella 4. Mengganggu proses fotosintesis 5. Influenza, Campak, Kurap, Beguk UNIT 4: Interaksi antara Hidupan Muka Surat 17 (a) Mangsa: Haiwan yang diburu atau dimakan oleh haiwan lain Pemangsa: Haiwan yang memburu haiwan lain untuk dimakan (b) i. Rusa ii. Harimau (c) Interaksi antara haiwan Mangsa Pemangsa Kucing dengan tikus Tikus Kucing Burung helang dengan arnab Arnab Burung helang Labah-labah dengan pepatung Pepatung Labah-labah Ular sawa dengan ayam Ayam Ular sawa Muka Surat 18 1. (a) Persaingan antara spesies haiwan yang sama. (b) Persaingan antara haiwan yang berlainan spesies. 2. (a) Intraspesies (b) Interspesies 3. (a) Intraspesies (c) Interspesies (b) Interspesies (d) Intraspesies Muka Surat 19 1. (a) Makanan (b) Air (c) Kawasan/Tempat tinggal (d) Pasangan 2. (a) Makanan (b) Pasangan Muka Surat 20 1. Simbiosis adalah hubungan rapat antara dua spesies haiwan. 2. (a) Mutualisme (b) Komensalisme (c) Parasitisme 3. (a) Interaksi yang membawa manfaat kepada kedua-dua organisma. (b) Interaksi yang memberikan manfaat kepada satu pihak tetapi tidak memberikan manfaat kepada pihak lain. (c) Interaksi yang memberi manfaat kepada satu pihak sahaja dan merugikan satu pihak yang lain. Muka Surat 21 1. (a) Air (d) Nutrien (b) Ruang (c) Cahaya 2. (a) SALAH (c) SALAH (b) BETUL (d) BETUL Muka Surat 22 (a) R: Komensalisme S: Parasitisme (b) – Pokok orkid menumpang pada pokok perumah untuk mendapatkan sokongan, cahaya matahari dan nutrien daripada persekitaran. – Pokok orkid membuat makanan sendiri melalui proses fotosintesis di atas pokok perumah. 68

(c) – Pokok (dedalu, perumah) menyerap nutrien dan air daripada pokok (dedalu, perumah). – Pokok dedalu mendapat (manfaat, kerugian) manakala pokok perumah mendapat (manfaat, kerugian) dalam interaksi simbiosis ini. UNIT 5: Pemeliharaan dan Pemuliharaan Muka Surat 23 1. – Haiwan yang sudah lenyap sama sekali dari muka Bumi – Haiwan yang tidak wujud lagi di Bumi 2. (a) ✓ (d) ✓ (b) ✓ (f) ✓ Muka Surat 24 1. Pupus Terancam Dinosaur Burung Dodo Harimau bertaring lengkung Bunga pakma Badak sumbu Periuk kera Terancam 2. Diancam kepupusan ialah bilangan spesies hidupan tersebut semakin berkurang dari tahun ke tahun. Muka Surat 25 1. Aktiviti manusia Pencemaran Bencana alam Pembalakan haram Penerokaan hutan Pemburuan haram Tumpahan minyak Pembuangan sampah Pembuangan sisa toksik Gempa bumi Banjir Puting beliung Faktor yang Menyebabkan Kepupusan 2. (a) Aktiviti I: Pemburuan haram Aktiviti II: Pembalakan hutan (b) Hidupan liar diancam kepupusan/Kemusnahan habitat semula jadi Muka Surat 26 1. (a) Usaha mengekalkan haiwan dan tumbuhan kepada keadaan asal yang seimbang daripada musnah. 2. (a) Mengitar semula kertas (b) Menghalang pemburuan haram (c) Mewartakan kawasan hutan sebagai hutan simpan (d) Memboikot penjualan produk daripada spesies terancam Muka Surat 27 (a) Usaha mengembalikan haiwan dan tumbuhan kepada keadaan asal (b) Untuk melindungi penyu daripada kepupusan (c) Spesies penyu dapat dilindungi supaya tidak pupus (d) i. Penanaman semula pokok selepas aktiviti pembalakan. ii. Mewujudkan pusat pemuliharaan haiwan. Muka Surat 28 1. Pembakaran hutan Kemusnahan habitat semula jadi hidupan Gempa bumi Mengancam kehidupan haiwan dan tumbuhan akuatik Tumpahan minyak HAIWAN DAN TUMBUHAN DIANCAM KEPUPUSAN Banyak haiwan mati kerana tidak dapat melarikan diri 2. (a) Mengekalkan keseimbangan gas oksigen dan gas karbon dioksida (b) Mengelakkan haiwan dan tumbuhan kehilangan habitat (c) Mengelakkan kepupusan haiwan dan tumbuhan (d) Mengurangkan kebergantungan kepada sumber semula jadi UNIT 6: Daya Muka Surat 29 1. (a) Daya ialah tarikan atau tolakan yang bertindak ke atas sesuatu objek. (b) i. Daya tarikan ii. Daya tolakan 2. (a) Daya tarikan (b) Daya tolakan (c) Daya tarikan dan tolakan (d) Daya tolakan (e) Daya tarikan dan tolakan (f) Daya tarikan Muka Surat 30 1. Daya mengubah bentuk objek 2. Daya mengubah kelajuan objek 3. Daya menggerakkan objek pegun 4. Daya mengubah arah gerakan objek 5. Daya menghentikan objek yang bergerak Muka Surat 31 (a) Daya tolakan (b) Pergerakan I: Daya menggerakkan objek yang pegun Pergerakan II: Daya menghentikan pergerakan objek (c) Daya mengubah bentuk objek Muka Surat 32 (a) Daya geseran (b) – Wujud apabila dua permukaan bersentuhan – Daya yang menentang pergerakan objek (c) 1. Permukaan komponen-komponen menjadi haus dan panas 2. Menghasilkan bunyi yang bising Muka Surat 33 (a) i. Daya yang lebih besar diperlukan untuk menolak kotak di atas permukaan tar berbanding di atas permukaan jubin. ii. Daya geseran yang wujud di antara kotak dengan permukaan tar adalah lebih besar daripada permukaan jubin. (b) Jenis permukaan lantai (c) Semakin kasar permukaan lantai, semakin besar daya geseran yang wujud di antara objek dengan permukaan yang bersentuhan. 69

(d) Daya yang lebih besar diperlukan untuk menolak kotak yang lebih berat. (e) Menggunakan troli beroda Muka Surat 34 (a) Kad itu tidak jatuh/Air tidak mengalir keluar (b) Tekanan udara yang dikenakan ke atas kad adalah kuat untuk menyokong berat air yang terdapat di dalam gelas itu. (c) i. Tekanan udara ii. Tekanan udara bermaksud tekanan yang dihasilkan oleh perlanggaran zarah-zarah udara ke atas permukaan luar dan permukaan dalam sesuatu objek. Muka Surat 35 (a) Tekanan udara di P lebih rendah daripada tekanan udara di Q. (b) Bilangan zarah-zarah udara di P kurang daripada di Q (c) Di puncak gunung, bilangan zarah gas adalah sedikit. Perlanggaran zarah adalah lebih rendah. Oleh itu, tekanan udara di puncak gunung adalah lebih rendah daripada di kaki gunung. (d) Semakin tinggi dari permukaan Bumi, semakin rendah tekanan udara. (e) Menurun Muka Surat 36 (a) i. Tekanan udara tinggi Tekanan udara tinggi Tekanan udara rendah Omboh Silinder Tekanan udara rendah ii. (b) i. Apabila udara di dalam penyedut minuman disedut keluar, tekanan udara rendah terbentuk di dalam penyedut minuman. Tekanan udara yang lebih tinggi di luar akan menolak air daripada gelas masuk ke dalam penyedut minuman. ii. Apabila omboh ditarik ke atas, isi padu udara di dalam silinder bertambah, maka, tekanan udara yang rendah terbentuk di dalam silinder. Tekanan udara yang lebih tinggi di luar akan menolak cecair masuk ke dalam picagari. (c) 1. Sifon 2. Pelocok UNIT 7: Kelajuan Muka Surat 37 (a) Kapal terbang (b) Kapal terbang bergerak paling laju. (c) i. Kapal terbang iii. Kereta ii. Kereta api iv. Bas (d) Kilometer per jam (km/j) Muka Surat 38 (a) Fahmi (b) Fahmi mengambil masa yang lebih singkat berbanding Ah Lim untuk tiba di lokasi. (c) i. Kelajuan murid menolak troli ii. Masa untuk tiba di lokasi (d) Semakin laju troli ditolak, semakin singkat masa yang diambil untuk bergerak dari permulaan menuju ke lokasi. (e) i. Kereta A ii. Kereta A bergerak lebih laju. Muka Surat 39 (a) Kelajuan = Jarak ——— Masa (b) i. 180 km –——— 2 j = 90 km/j ii. 255 km –——— 3 j = 85 km/j iii. 400 km –——— 4 j = 100 km/j (c) Kenderaan L (d) Kelajuan = Jarak ——— Masa Masa = Jarak ——–––— Kelajuan = 450 km –——— 90 km/j = 5 jam Encik Hafiz dijangka tiba di bandar Q pada pukul = 1.30 petang + 5 jam = 6.30 petang Muka Surat 40 (a) Hafiz (b) Raju (c) 5 m/s (d) Kelajuan = Jarak ——— Masa Masa = Jarak ——–––— Kelajuan = 100 m ——— 5 m/s = 20 saat UNIT 8: Teknologi Pengawetan Makanan Muka Surat 41 1. (a) Berbau busuk (b) Berkulat (c) Berubah tekstur (d) Berubah warna (e) Mempunyai rasa yang tidak enak 2. (a) ✓ (c) ✓ (f) ✓ Muka Surat 42 (a) Sandwic ditumbuhi kulat (b) Tindakan mikroorganisma (c) Simpan sandwic di dalam peti sejuk (d) Muka Surat 43 1. Pengawetan makanan bertujuan untuk menghalang atau melambatkan pertumbuhan mikroorganisma. 2. (a) Pelilinan (f) Pembungkusan vakum (b) Pempasteuran (g) Pengeringan (c) Penyejukbekuan (h) Pemasinan (d) Penjerukan (i) Pengetinan (e) Penyalaian Muka Surat 44 (a) S: Pembotolan T: Pengeringan (b) Mikroorganisma dimusnahkan dalam proses ini (c) Air/Udara (d) Pembotolan: Proses pembotolan melibatkan pendidihan makanan untuk membunuh mikroorganisma. Makanan kemudian disejukkan dan dimasukkan ke dalam bekas kedap udara. 70

Pengeringan: Proses pengeringan merupakan kaedah mengeluarkan atau menyingkirkan kebanyakan air daripada makanan. Mikroorganisma tidak dapat bertumbuh dengan persekitaran yang kering. Muka Surat 45 (a) Penjerukan (b) Keasidan atau kepekatan gula yang tinggi menjadikan keadaan tidak sesuai untuk mikroorganisma bertumbuh. (c) Pembungkusan vakum/Pendinginan (d) 1. Buah pala/lobak putih 2. Buah kedondong (e) 1. Penyalaian 2. Pengeringan Muka Surat 46 (a) – Pemasinan – Pengeringan (b) Kerana mikroorganisma tidak dapat bertumbuh dengan kaedah tersebut (c) 1. Ikan disiang dan dibersihkan dengan air. 2. Ikan dibelah pada bahagian sisi. 3. Garam dilumurkan pada seluruh bahagian ikan. 4. Ikan dijemur di bawah cahaya matahari sehingga kering. UNIT 9: Bahan Buangan Muka Surat 47 (a) Bahan buangan ialah bahan yang tidak diperlukan lagi dan tidak mahu disimpan. (b) P: Kaca Q: Sisa makanan R: Plastik S: Tinja T: Kertas U: Logam V: Sisa toksik (c) BAHAN KIMIA BAHAN KIMIA Muka Surat 48 (a) i. Bahan buangan terbiodegradasi ii. Bahan buangan tidak terbiodegradasi (b) i. Bahan buangan yang boleh diuraikan oleh mikroorganisma dan menjadi nutrien di dalam tanah ii. Bahan buangan yang tidak boleh diuraikan oleh mikroorganisma. (c) i. Bahan buangan terbiodegradasi ii. Sisa makanan/Tinja/Kertas Muka Surat 49 (a) Sisa toksik (b) Ya (c) Bahan buangan ini akan mencemarkan sungai (d) Bahan buangan tidak terbiodegradasi (e) 1. Sisa toksik akan mencemarkan persekitaran dan menjejaskan ekosistem. 2. Sisa toksik sangat berbahaya seperti pengeluaran gas beracun yang boleh menjejaskan kesihatan dan boleh menyebabkan kematian hidupan. (f) 1. Merawat sisa toksik sebelum dilupuskan. 2. Menanam sisa toksik yang telah dirawat di dalam tanah mengikut cara yang betul. Muka Surat 50 (a) Ya. Kerana dapat mengurangkan bahan buangan. (b) Mengurus setiap bahan buangan mengikut cara yang betul secara berhemah (c) i. Kitar semula ii. Membaik pulih barangan rosak iii. Membuat baja kompos iv. Guna semula UNIT 10: Gerhana Muka Surat 51 (a) Gerhana Bulan (b) Fenomena ini berlaku kerana Bumi berada di antara Matahari dengan Bulan dalam satu garis lurus. (c) M: Matahari N: Bumi O: Bulan (d) Muka Surat 52 (a) Gerhana Matahari (b) Bayang-bayang bola tenis (c) Kerana cahaya lampu suluh dihalang oleh bola tenis (d) Gerhana Matahari berlaku apabila Bulan melindungi Bumi daripada cahaya matahari secara keseluruhan atau sebahagiannya. (e) i. Matahari iii. Bumi ii. Bulan (f) Muka Surat 53 (a) Gerhana Bulan separa (b) Bulan berada dalam kawasan bayangan umbra dan penumbra Bumi. (c) – Cahaya bergerak lurus – Cahaya tidak dapat menembusi objek legap (d) Tidak Muka Surat 54 (a) Bulan (b) ✓ (c) 1. Keadaan sekeliling menjadi semakin gelap 2. Suhu sekeliling menurun (d) Haiwan akan pulang ke sarangnya. (e) Cermin mata penuras UNIT 11: Galaksi Muka Surat 55 1. 71

2. Suatu sistem yang terdiri daripada berjuta-juta bintang, gas, debu dan jirim lain. 3. (a) SALAH (e) SALAH (b) BETUL (f) SALAH (c) BETUL (g) BETUL (d) SALAH (h) SALAH Muka Surat 56 1. (a) Galaksi berpilin (c) Galaksi tidak sekata (b) Galaksi elips 2. (a) Banyak (d) Berpilin (b) Terang (e) Menonjol (c) Besar Muka Surat 57 (a) Galaksi (b) i. Lengan berpilin galaksi ii. Pusat palang galaksi iii. Sistem Suria (c) i. Galaksi Bima Sakti ialah galaksi (pilin, elips, tidak sekata) berpalang yang mempunyai (satu, dua, tiga) lengan utama. Pusat galaksi Bima Sakti dikeliling oleh berbilionbilion (bulan, bintang, matahari) yang (gelap, cerah, samar-samar) dan tebal. ii. Galaksi Bima Sakti ini kelihatan (kecil, sederhana, besar) kerana Bumi berada di (dalam, luar, tengah) galaksi ini. Kita hanya dapat melihat (sebahagian, kebanyakan bahagian, semua bahagian) galaksi Bima Sakti kerana Bumi berada di pinggir galaksi ini. iii. Sistem Suria terdiri daripada Matahari, Bumi dan (enam, tujuh, lapan) planet lain yang merupakan sebahagian daripada galaksi Bima Sakti. Muka Surat 58 (a) Galaksi Bima Sakti: Seluruh kawasan padang bola Sistem Suria: Diameter sebatang pensel (b) i. Alam semesta iv. Bumi ii. Galaksi Bima Sakti v. Bulan iii. Sistem Suria UNIT 12: Kestabilan dan Kekuatan Muka Surat 59 1. (a) Kestabilan objek dan binaan ialah keupayaan objek dan binaan untuk kekal atau kembali ke kedudukan asal objek dan binaan tersebut. (b) Pusat graviti ialah titik tengah pada ketinggian suatu objek. Semakin rendah pusat graviti, semakin stabil objek tersebut. 2. (a) (c) ✓ ✓ (b) (d) ✓ ✓ Muka Surat 60 1. Kekuatan objek dan binaan ialah keupayaan objek dan binaan untuk menampung daya yang akan merosakkan atau menukarkan bentuk struktur objek dan binaan tersebut. 2. (a) Konkrit (c) Kayu (b) Besi (d) Plastik 3. (a) Baldi logam (b) Rumah konkrit (c) Jambatan lengkung (d) Gabungan kekuda bumbung Muka Surat 61 (a) Alang XYZ Jisim pemberat yang ditampung (g) 10 20 30 (b) Lipatan pada alang Z paling banyak, kekuatan alang adalah paling tinggi. (c) i. Bilangan lipatan pada alang ii. Jisim pemberat yang boleh ditampung oleh alang (d) Menaik (e) Kekuatan alang ditentukan berdasarkan jisim pemberat yang boleh ditampung. (f) Semakin banyak lipatan pada alang, semakin bertambah jisim pemberat yang boleh ditampung oleh alang. Muka Surat 62 (a) Selepas 10 tahun, pondok konkrit masih elok manakala pondok kayu sudah rosak. (b) Binaan yang kuat dan stabil akan terus kekal dan teguh. (c) Untuk menjamin kehidupan yang lestari (d) Jawapan murid – Menjimatkan kos baik pulih – Selamat digunakan – Dapat digunakan dalam tempoh yang lama UNIT 13: Teknologi Muka Surat 63 1. Teknologi merupakan satu daripada aplikasi pengetahuan sains untuk membantu mengatasi had keupayaan manusia. 2. (a) Mikroskop (d) Stetoskop (b) Teleskop (e) Telefon (c) Mikrofon (f) Kenderaan 3. (a) Pendengaran (d) Jarak pergerakan (b) Penglihatan (e) Penglihatan (c) Pendengaran Muka Surat 64 1. Bidang pertanian 4. Bidang pengangkutan 2. Bidang penternakan 5. Bidang komunikasi 3. Bidang perubatan 6. Bidang pembinaan Muka Surat 65 1. (a) Bidang pertanian (d) Bidang penternakan (b) Bidang perubatan (e) Bidang pembinaan (c) Bidang pengangkutan (f) Bidang komunikasi 2. (a) Bidang pengangkutan (b) Bidang pembinaan Muka Surat 66 (a) i. Membantu manusia merawat penyakit dan meningkatkan kualiti kesihatan ii. Penyalahgunaan ubat-ubatan menyebabkan ketagihan (b) i. Membantu manusia menjimatkan masa dan tenaga ii. Mengakibatkan pencemaran kepada alam sekitar (c) i. Memudahkan pergerakan dari satu tempat ke satu tempat lain dalam masa singkat ii. Pembebasan gas berbahaya dan mencemarkan udara alam sekitar (d) i. Perkongsian maklumat berlaku dengan pantas dan menjimatkan masa ii. Data peribadi senang dicerobohi dan disalahgunakan (e) i. Kawasan berbukit diterokai dan rumah dapat dibina ii. Flora dan fauna musnah akibat aktiviti penebangan hutan 72

E1 MODUL PEMBELAJARAN ABAD KE-21 MODUL PEMBELAJARAN ABAD KE-21 Aktiviti 1 Inside-Outside Circle m.s. 15 Unit 3: Mikroorganisma Penerangan umum: Aktiviti yang dilakukan ini boleh menjadi alat untuk mengenali jenis mikroorganisma dan kegunaannya. Arahan: 1. Murid mencari pasangan masing-masing. 2. Bentukkan dua bulatan, iaitu Bulatan 1 (di dalam) dan Bulatan 2 (di luar). 3. Seorang murid berdiri di dalam Bulatan 1 dan pasangannya di dalam Bulatan 2. 4. Soalan-soalan diberikan kepada murid dalam bulatan 1. 5. Murid dalam Bulatan 2 perlu menjawab soalan yang dikemukakan itu. 6. Murid dalam Bulatan 1 akan memberi pujian jika jawapannya betul atau membetulkan jawapan yang diberikan oleh pasangannya itu jika salah. 7. Kemudian, murid bertukar peranan dan kemukakan soalan baru. Contoh: Cadangan soalan dan jawapan Soalan Jawapan 1. Apakah mikroorganisma? Mikroorganisma ialah hidupan seni yang tidak dapat dilihat oleh mata kasar. 2. Nyatakan jenis-jenis mikroorganisma. Bakteria, fungi, alga, protozoa, virus 3. Berikan satu contoh bagi setiap jenis mikroorganisma. Bakteria - Spirillum, Fungi - Penicillium, Alga - Volvox, Protozoa - Amoeba, Virus - bakteriofaj 4. Mikroorganisma yang manakah mempunyai sifat tumbuhan? Alga 5. Mikroorganisma yang manakah hidup dengan mengurai objek yang menjadi tempat tinggalnya? Fungi 6. Nyatakan kegunaan mikroorganisma yang memberikan faedah kepada kita. Pembuatan makanan (roti, keju, tempe, tapai), penghasilan ubat-ubatan, penghasilan baja organik, perawatan sisa kumbahan Peranan murid: Bulatan 1: 1 – Mengemukakan soalan 2 – Membetulkan jawapan pasangan Bulatan 2: 1 – Menjawab soalan Bulatan 1 Bulatan 2

E2 Aktiviti 2 Deklamasi Sajak/Nyanyian m.s. 19 Unit 4: Interaksi antara Hidupan Penerangan umum: • Murid dibenarkan membuat persediaan dalam kumpulan. • Tajuk diberikan mengikut kumpulan. • Murid boleh mengubah suai mengikut kreativiti masing-masing dan kesesuaian tajuk. • Murid membuat persembahan di hadapan kelas. Arahan: 1. Lakukan aktiviti ini secara berkumpulan. 2. Cari melodi yang sesuai. 3. Pilih lirik/perkataan yang sesuai dengan melodi. 4. Persembahkan nyanyian/sajak kamu di hadapan kelas dengan bersemangat. Contoh: Lagu Interaksi Melodi: Anak Kampung (Jimmy Palikat) Lirik: Cikgu Sharifah Aziah Memang aku ini hidup sendirian Aku tiada teman Elak persaingan Tak kongsi makanan, tak kongsi kawasan Air dan pasangan Memang aku hidup berkumpulan Mudah mencari makan Banyak kelebihan Mudah bina sarang Jaga keselamatan Anak dan kawanan *Hidup sendirian ada kelemahan Susah cari makan Mudah diserang musuh Nak cari pasangan Kena tunggu musim Hai musim mengawan Hidup berkumpulan banyak persaingan Kena rebut makan Kena rebut pasangan Mudah dijangkiti penyakit berjangkit Dan ditangkap musuh Saing sama spesies dipanggil intraspesies Kalau beza spesies dipanggil interspesies Persaingan wujud jika keperluan asasnya terhad Ulang*

E3 Aktiviti 3 Jigsaw Puzzle m.s. 24 Unit 5: Pemeliharaan dan Pemuliharaan Penerangan umum: Aktiviti yang dilakukan ini boleh menjadi alat untuk menamakan dan mengelaskan haiwan yang telah pupus dan haiwan atau tumbuhan yang diancam kepupusan. Arahan: 1. Murid-murid diberikan kad puzzle yang bernombor 1, 2, 3………… 2. Murid-murid masuk ke dalam kumpulan masing-masing mengikut nombor pada kad puzzle tersebut. Contoh: Murid-murid yang mendapat nombor 1 masuk ke dalam stesen 1, murid-murid yang mendapat nombor 2 masuk ke dalam stesen 2 dan seterusnya. 3. Murid-murid dalam stesen yang sama perlu (a) mencantumkan puzzle. (b) menamakan haiwan atau tumbuhan bagi gambar puzzle masing-masing. (c) menyatakan sama ada haiwan gambar puzzle mereka ialah haiwan yang telah pupus atau haiwan yang diancam kepupusan. (d) mengelaskan haiwan dan menulis nama haiwan dalam kad peta pokok yang disediakan. (e) memberikan penerangan tentang haiwan atau tumbuhan tersebut. Contoh: Burung Dodo Dinosaur Penyu Bunga pakma Peta pokok pengelasan haiwan yang pupus dan haiwan atau tumbuhan yang diancam kepupusan. Haiwan Haiwan yang telah pupus Haiwan atau tumbuhan yang diancam kepupusan Burung Dodo Penyu Dinosaur Bunga pakma

E4 Aktiviti 4 Eksperimen m.s. 33 Unit 6: Daya Penerangan umum: • Murid melakukan aktiviti secara berkumpulan dengan pengawasan guru. • Keputusan direkodkan dalam jadual yang sesuai. • Hasil dapatan dibentangkan di dalam kelas. Arahan: 1. Lakukan aktiviti ini secara berkumpulan. 2. Bincangkan yang berikut: (a) Pernyataan masalah: Adakah jenis permukaan mempengaruhi daya geseran? (b) Tujuan: Untuk menyiasat sama ada jenis permukaan yang berbeza mempengaruhi daya geseran (c) Radas dan bahan yang diperlukan: Kereta mainan, kepingan kaca, kepingan kadbod, kepingan permaidani dan pita pengukur 3. Dalam penyiasatan ini, (a) rancang langkah-langkah untuk menjalankan eksperimen dengan menggunakan radas dan bahan yang diberi (b) jalankan eksperimen (c) rekodkan keputusan dalam jadual yang sesuai (d) buat kesimpulan berdasarkan eksperimen ini (e) tulis laporan eksperimen dan bentangkan hasil di hadapan kelas © Sasbadi Sdn. Bhd.

E5 Aktiviti 5 Kajian Lapangan m.s. 38 Unit 7: Kelajuan Penerangan umum: • Murid dikehendaki melakukan aktiviti ini secara berpasangan dengan pengawasan guru. • Hasil dapatan dibentangkan. Arahan: 1. Lakukan aktiviti ini secara berpasangan di padang sekolah. 2. Tandakan garisan permulaan dengan kon. 3. Ukur jarak 30 m dan tandakan dengan kon sebagai garisan penamat. 4. Minta rakan kamu melakukan pergerakan yang berbeza seperti yang berikut: (a) Berjalan perlahan (b) Berjalan laju (c) Berlari 5. Rekod dan catatkan masa yang diambil bagi setiap pergerakan rakan kamu dari garisan permulaan sehingga ke garisan penamat di dalam jadual seperti di bawah. Jenis pergerakan Jarak (m) Masa (s) Berjalan perlahan 30 Berjalan laju 30 Berlari 30 6. Bentangkan hasil dapatan kamu. © Sasbadi Sdn. Bhd.

E6 Aktiviti 6 Penyelesaian Masalah m.s. 44 Unit 8: Teknologi Pengawetan Makanan Penerangan umum: • Murid dikehendaki melakukan aktiviti dalam kumpulan. • Guru mengemukakan satu contoh makanan. • Secara bergilir-gilir, murid mencatatkan satu idea pengawetan makanan. • Hasil dapatan dirujuk/dibentang. Arahan: 1. Aktiviti ini dilakukan secara berkumpulan. 2. Pilih sejenis buah yang mudah didapati. 3. Pilih cara pengawetan yang paling sesuai bagi buah tersebut. 4. Huraikan di hadapan kelas kelebihan kaedah pengawetan ini dari segi faktor pertumbuhan mikroorganisma. 5. Lakukan aktiviti pengawetan buah tersebut dengan bimbingan guru. Contoh: © Sasbadi Sdn. Bhd.