X03-20-หนังสืออนุสรณ์ วัชรปรัชญาปารมิตาสูตร 3 ภาษา 2561-12-18 Print

金剛般若波羅蜜多經

ว� ช ร ป ร� ช ญ า ป า ร มิ ต า สู ต ร

Vajracchedikā Prajñāpāramitā Sūtra

Diamond Sūtra

Background of the Diamond Sutra

อ นั ต ต ลั ก ข ณ สู ต ร

บ ท ส ว ด บ า ลี อ นั ต ต ลั ก ข ณ สู ต ร

Anatta-lakkhana Sutta

The Discourse on the Not-self Characteristic

สรา งถวายโดย

คุณพอ แตแต แซอ ว ง 黄俤俤 Huang Di Di + คุณแม ฉวิ เอ้ียง แซเ อยี ะ 葉秋燕 Ye Qiu Yan
คณุ ปู อวงเต็กอ่ี 黄德挹 Huang De Yi + คุณยา ผางอาโหมย 彭亜妹 Peng A Mei

คุณตา เอียะฮิ่งลอ่ื 葉興吕 Ye Xing Lv + คุณยาย เต้อื งเจียหลาง 張芝蘭 Zhang Zhi Lan

พรอมท้งั ลกู หลานเหลน

คาํ อทุ ิศสว นบญุ กุศล

ขอนอ มบญุ กศุ ลครัง้ นถี้ วายพระสยามเทวาธิราช
พระมหากษตั รยิ ไทยทุกๆพระองค
ขอนอ มถวายกุศลผลบญุ น้ี

เปนพุทธบูชาแดพระพทุ ธเจา ทกุ ๆพระองค
พรอ มท้งั พระปจ เจกพุทธเจา ทกุ ๆพระองค
ถวายเปนธรรมบูชา แดค าํ สอน ๘๔,๐๐๐ พระธรรมขนั ธ
ถวายเปน สังฆบูชา แดพ ระอรยิ เจาทงั้ หลาย
พรอมท้ังบิดามารดา ครบู าอาจารย พรหมและเทวดา
เจากรรมนายเวร สัมภเวสี ทง้ั หลายทง้ั ปวง
ขอทา นทงั้ หลายโปรดอนุโมทนาและอโหสิกรรม
และขอใหข าพเจา ทง้ั หลายไดเ ขา ถงึ ซงึ่ พระนิพพานดวยเทอญ



หนงั สืออนุสรณ
เน่อื งในงานทําบญุ อฐั � บรรพบรุ ษุ บพุ การ�

黄 Huang Family

[ รูปถา ย ปา ยฮวงซุย คุณพอ + คณุ แม ]
คุณพอ แตแต แซอวง 黄俤俤 Huang Di Di + คุณแม ฉวิ เอยี้ ง แซเอียะ 葉秋燕 Ye Qiu Yan

[ รูปถาย ปายฮวงซุย คุณปู + คุณยา ]
คณุ ปู อว งเตก็ อี่ 黄德挹 Huang De Yi + คณุ ยา ผางอาโหมย 彭亜妹 Peng A Mei

[ รูปถาย ปา ยฮวงซยุ คุณตา + คณุ ยาย ]
คณุ ตา เอียะฮิ่งลื่อ 葉興吕 Ye Xing Lv + คุณยาย เต้อื งเจียหลาง 張芝蘭 Zhang Zhi Lan



ประวัติโดยสังเขป ของ 黄 Huang Family

เสนทางชวี ติ 100 ป จากเมืองจีน มาสูเมอื งไทย

อุตสาหกรรมยานยนตที่ขยายตัวอยางรวดเร็วท่ัวโลกและเฟองฟูอยางมาก ตั้งแตคริสตทศวรรษ 1860
สง ผลใหค วามตอ งการใชย างพารา ซึง่ เปนสวนประกอบสําคัญในอุตสาหกรรมน้ีเพ่มิ ขึ้น โดยเฉพาะกลุมประเทศ
ผูผลิตรถยนตรายใหญของโลก เชน ประเทศสหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร และเยอรมนี ซ่ึงมีอัตราการผลิต
และกําลังซ้อื ท่ีสูง ลวนมีความตอ งการยางพารา เพ่ือปอนอุตสาหกรรมยานยนตภายในประเทศจํานวนมาก อปุ
สงคของการใชยางพาราที่เพ่มิ จํานวนมากขึ้นตามลําดบั ทําใหอังกฤษเรมิ่ สนใจหาพน้ื ทปี่ ลูกยางพารา และเลือก
อาณานคิ มมลายาเปน แหลง ปลกู ยางพาราที่สําคญั ต้ังแตครสิ ตท ศวรรษ 1880 - 1910

กลุมประเทศผูผลิตรถยนตรายใหญของโลก ท้ังประเทศสหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร เยอรมนี รัสเซีย
และฝรั่งเศส มีความตองการใชยางพาราในปริมาณท่ีสงู และมียอดการนาํ เขายางพาราเพม่ิ ขึน้ อยางตอเน่ืองทุก
ป ดวยเหตุดังกลาวอังกฤษจึงตองการใหมลายาเปนแหลงปลูกยางพาราที่สําคัญ ทําใหมีการเผยแพรพันธุ
ยางพาราและสงเสริมการปลูกยางพาราในมลายาอยางจริงจัง การเกณฑแรงงานชาวอินเดียและชาวจีนเปน
นโยบายสําคัญของอังกฤษท่ีสงเสริมการทําสวนยางพาราในมลายา เนื่องจากแรงงานเหลาน้ีเปนกําลังสําคัญใน
การทําสวนยางพาราขนาดใหญของกลมุ นายทนุ องั กฤษและนายทุนจนี

ในคริสตศตวรรษท่ี 19 ชาวจีนเปนแรงงานที่ถูกเกณฑเขาไปทําเหมืองแรในมลายาจํานวนมาก ตอมาใน
คริสตทศวรรษ 1910 เมื่อความนิยมของการทําสวนยางพาราในมลายาแพรหลายมากขึ้น จึงมีการจางแรงงาน
ชาวจีนเขาไปทําสวนยางพาราขนาดใหญข องนายทุนจนี และนายทุนองั กฤษ ชาวจีนทต่ี องการเขา ไปเปนแรงงาน
ในมลายาจะตอ งตดิ ตอ ผา นนายหนาในประเทศจีน และมกี ารทําสัญญารวมถึงจายคาเดินทาง ตลอดจนคา ดํารง
ชีพระหวางการเดินทางเขาไปในมลายาใหแกสํานักงานนายหนา เม่ือแรงงานชาวจีนเดินทางไปถึงมลายา
สํานักงานนายหนาจะจัดหาท่ีพักใหอาศัยอยูในสํานกั งานที่พํานักช่ัวคราว จนกวาชาวจีนที่อพยพมาจะมีงานทาํ
และชําระหน้ีครบตามสัญญา อน่ึงแรงงานชาวจีนจะมีอสิ ระในการเลอื กทํางานกบั นายจางไดตามความสมคั รใจ
และไมมีขอผูกมัดเหมือนแรงงานชาวอินเดีย แรงงานชาวอินเดียและชาวจีนนับเปนแรงงานที่มีความสําคัญตอ
การทาํ สวนยางพาราในมลายาอยางมาก โดยเฉพาะในปลายคริสตทศวรรษ 1900 ความตอ งการแรงงานในการ
ทาํ สวนยางพารามจี าํ นวนมาก เพอ่ื รองรับการขยายพืน้ ทก่ี ารทําสวนยางพาราในมลายาที่เพมิ่ ข้ึน

เวลากวา 100 ป ที่ชาวจีนฮกจิวท่ีมีถ่ินฐานเดิม ณ ตําบลกูเท้ียน เมืองฮกจิว (ฝูโจว) มณฑลฮกเก้ียน (ฝู
เจ้ียน) เดินทางอพยพจากประเทศจีนมารับจางทําเกษตรกรรมใน เมืองซิเทียวัน (Sitiawan) รัฐเประ (Perak)
ประเทศมาเลเซีย ในประมาณ พ.ศ. 2444 จนเม่ือประมาณป พ.ศ. 2468 มีชาวจีนฮกจิวจากรัฐเประกลุมหน่ึง
นําโดย ล่ิงจื้อปอ ลาวฮวาลิ่ง พางมิงอู กงกวางจ๊ัว โดยสารรถไฟจากมาเลเซียมาลงท่ีสถานีรถไฟทุงสง คางที่ทุง
สง 1 คืน จากนนั้ ตอ รถไฟมาลงทีส่ ถานรี ถไฟคลองจัง และเดนิ เทามาตั้งชุมชนท่แี ปด คอื สะพานรถไฟจากทุง สง
ถึงนาบอนเปน สะพานท่ีแปด และตอ มาไดเ รยี กชอ่ื ตามหมบู านนาบอนวา “ตลาดนาบอน” เมือ่ ชาวจนี ฮกจวิ เขา
มาในเมืองไทย ปลูกยางพารากันเปนสวนใหญ จึงไดสถิติเปนเมืองปลูกยางพารามากที่สุดในเมืองไทย ต้ังแตป

พ.ศ. 2508-2516 คําวา “นาบอน” จึงเปนที่รูจักของคนท่ัวโลก ซ่ึงอาจนับไดวาเปนชาวจีนกลมุ ทายๆ ท่ีเขามา
ต้ังถนิ่ ฐานชุมชนในประเทศไทย จากเส่อื ผืนหมอนใบ มาสคู วามย่งิ ใหญในปจจบุ นั

คุณพออวงแตแตและคุณแมเอียะฉิวเอี้ยง ไดเดินทางมาจากเมืองจีน เพ่ือแสวงหาแหลงทํามาหากินที่
ดีกวาที่บานเกิด โดยเดินทางจากเมืองจีน ไปยังเมืองมลายา แลวเขามายังภาคใตของเมืองไทย ตามคนจีนรุน
กอ นๆ ท่ีไดเ ดินทางมาลวงหนา แลว คุณพอไดจ ากเมอื งจนี มาตอนอายปุ ระมาณ 16 ป สว นคณุ แมม าถึงเมอื งไทย
ตอนอายุ 3 ขวบเทา น้นั ท้งั สองทา นไดต้งั รกรากทําอาชีพปลูกยางพาราท่ี ต.นาบอน อ.ทงุ สง จ.นครศรีธรรมราช
กอนจะเกดิ สงครามโลกครง้ั ที่ 2

ครอบครัวคุณพอมีพี่นองเปนชายจํานวน 4 คน ทานเปนลูกคนเล็กสุด พี่ชายคนโตอยูและตายท่ีเมืองจีน
ไมมีลูกหลานสืบสกุล พ่ีชายคนที่ 2 อยูมาเลเซีย มีลูกชายสืบสกุลและกลับไปอยูเมืองจีน และพี่ชายคนท่ี 3 ได
ตามทานมาอยูเมืองไทย มีลูกชาย 2 คน ติดมาดวย สวนครอบครัวของคุณแมมีพ่ีนอง 4 คน คุณตาคุณยายท้ัง
สองคนพาทา นมาจากเมืองมลายาตั้งแตอ ายุ 3 ขวบ แลว มีลูกชายหญงิ ตอ จากคุณแมเ พ่ิมอีก 3 คน โดยมคี ณุ แม
เปน คนโต มีลูกชาย 1 คน และลูกสาว 3 คน และคณุ ตาคุณยายกไ็ ดเสยี ชวี ิต ฝง รางไวบนผืนแผน ดนิ ไทย

คุณพออว งแตแตและคณุ แมเ อียะฉวิ เอย้ี ง ไดกําเนดิ ลูกทงั้ หมด 9 คน เปนลกู ชาย 6 คน และลกู สาว 3 คน
ทานทั้งสองไดเลี้ยงดูลูกดวยอาชีพทําสวนยางพารา และใหการศึกษาลูกท้ังหมดอยางดี ตามความตองการของ
ลกู แตล ะคน ลกู ชายคนท่ี 2 ไดดาํ เนนิ รอยตามทา น ไปบุกเบิกการทําสวนยางพาราที่ ต.มาบอาํ มฤต อ.ปะทิว จ.
ชุมพร พรอมกับลูกสาวคนโตและครอบครัว ไดยายจาก ต.จันดี มาบุกเบิกทําสวนยางพาราท่ี ต.มาบอํามฤต
ดวย ปจจุบันชาวฮกจิวที่เดินทางจากโพนทะเล มาตั้งรกรากท่ีเมืองไทย พรอมท้ังลูกหลานที่เกิดในเมืองไทย
สามารถขยายพื้นท่ีทําสวนยางพารา จากนาบอน จันดี ทุงสง ไปยัง นาสาร ละแม บานสอง มาบอํามฤต หลัง
สวน ระยอง กระจายออกไปทั่วท้ังเมืองไทย สรางรายไดใหกับเมืองไทยอยางมหาศาล น่ีคือ 100 ปของบรรพ
ชน ทล่ี งทนุ ดว ยชวี ติ เดนิ ทางดวยความยากลําบาก เพือ่ ชีวติ ท่ีมน่ั คงและอยูดีกินดี สาํ หรบั ลูกหลานในอนาคต

บรรพชนท่ีอาศัยต้ังรกรากท่ี ณ หมูบานตระกูลอวง ตําบลกูเท้ียน เมืองฮกจิว (ฝูโจว) มณฑลฮกเกี้ยน (ฝู
เจี้ยน) เปนเวลามากกวา 400 ป ปจจุบันยังคงมีประชากรอาศัยอยู จํานวนมากกวา 1,000 คน ท้ังหมดใช
แซอ วง 黄 (สําเหนียงแตจ ว๋ิ อึ้ง หมายถงึ สีเหลือง หรอื ฮอ งแต) เหมอื นกันหมด เพราะสืบเช้ือสายตอเนื่องมา
ยาวนาน ที่บานยังมีเก็บปายซุมประตูพระราชทานจากฮองแต ขอความวา สามารถสืบทอดทายาทไดอยาง
ตอเนื่อง 5 ชั่วคน และในตอนนี้สามารถสืบเช้ือสายลงมาจนถึงปจจุบัน นับเปน 18 ถึง 20 ช่ัวคนแลว ประวัติ
บรรพชนแตล ะรุน มีการจดบนั ทึกรายช่ือแตล ะชว่ั คน (Family Tree) เก็บไวทห่ี อบรรพชนจนถึงปจ จบุ ันน้ี

ในชั่วชีวิตหน่ึง บรรพชนสามารถอาศัยกายเน้ือ เดินทางฝาฟนอุปสรรคตางๆนาๆ อาบเหง่ือตางนํ้า เอา
ชีวิตเขาแลก ขามน้ําขามทะเลขามภูเขา ไปเปนระยะทางเปนพันเปนหม่ืนล้ี เอาเลือดเนื้อกระดูกฝงไวบนพื้น
แผน ดินเมอื งไทยนบั ไมถ วน แตส งั สารวัฏฏทต่ี องเวียนวา ยตายเกดิ เดินทางดวยกายทิพย มรี ะยะทางนบั ภพชาติ
ไมถวน มีความรักผูกพันในสายเลือดสายวงศตระกูล มีบาปและบุญเปนเคร่ืองนําทางไปเทาน้ัน จนกวาจะมี
ปญญา มองเห็นหนทางสูค วามพน ทกุ ขอ ยางถาวร ...นามอ ออนที อ ฮุก... นะโม อะมติ าภะ พทุ ธายะ.

จบ ประวตั ิโดยสงั เขป ของ 黄 Huang Family

1 of 11

2 of 11

3 of 11

4 of 11

5 of 11

6 of 11

7 of 11

8 of 11

9 of 11

10 of 11

11 of 11

รายช�อ่ -ปย†ู ‹า-ตายาย-พ‹อแม-‹ ลูกหลาน-เหลน
黄 Huang Family

คณุ ปู อว งเต็กอี่ 黄德挹 Huang De Yi + คณุ ยา ผางอาโหมย 彭亜妹 Peng A Mei มลี กู 4 คน

คุณตา เอียะฮ่ิงลอ่ื 葉興吕 Ye Xing Lv + คุณยาย เตอื้ งเจียหลาง 張芝蘭 Zhang Zhi Lan มลี ูก 4 คน

คณุ พอ แตแต แซอวง 黄俤俤 Huang Di Di + คุณแม ฉิวเอีย้ ง แซเ อียะ 葉秋燕 Ye Qiu Yan มีลูก 9 คน

1.นางไถม วย แซอ ว ง + นายอินทรยี  ซ่ือธานุวงศ มลี ูก 6 คน
1.1.น.ส.ปยนันท ซ่อื ธานวุ งศ
1.2.น.ส.เกสนิ ี ซ่อื ธานุวงศ
1.3.น.ส.ญาณนี ซ่ือธานุวงศ + นายประพฤติ วองสมบูรณส ิน มีลกู 2 คน
1.3.1.น.ส.นฤภร วอ งสมบูรณส นิ
1.3.2.นายศุภกร วองสมบูรณสนิ
1.4.นายกนกศกั ด์ิ ซ่อื ธานุวงศ + น.ส.ออยใจ เลิศลํ้า มีลูก 1 คน
1.4.1.ด.ช.ทอปราน ซอ่ื ธานุวงศ
1.5.น.ส.กลั ยรัตน ซ่อื ธานุวงศ + นายชยตุ กังวานธรรม มีลูก 2 คน
1.5.1.ด.ช.ชยนิ กงั วานธรรม
1.5.2.ด.ญ.ชลิดา กงั วานธรรม
1.6.น.ส.ดลฤดี ซอื่ ธานุวงศ + นายกนกศกั ด์ิ จิตติเรืองวิชัย มีลกู 2 คน
1.6.1.ด.ญ.พชิ ชานันท จติ ติเรืองวิชัย
1.6.2.ด.ญ.นันทรตั น จิตตเิ รืองวิชยั

2.นายดิฐ หวังพฒั นาพาณิชย + นางณฐั ยิ า ชูชวย มีลูก 3 คน
2.1.น.ส.สายดนยี  หวงั พัฒนาพาณิชย (โบว)
2.2.น.ส.ปย าพร หวังพฒั นาพาณชิ ย (แอน)
2.3.น.ส.ภาสนิ ี หวงั พัฒนาพาณชิ ย (ออ น)

3.นายลงกรณ ปตภัทรวบิ ูลย + นางมกุ ดา แซผ า ง มีลกู 4 คน
3.1.นายอนันตฤทธิ์ เหลืองนิพัทธ (A 黄祖金)
3.2.น.ส.ธนันตณ ชั ปตภทั รวบิ ลู ย (B 黄素琳)

3.3.นายเทพฤทธ์ิ ชนื่ โชคสันต (M 黄祖贵) + น.ส.วรธกานต นิรนั ดรสุข (แซหล่ี) มลี กู 1 คน
3.3.1.ด.ช.ณฐั วรรธน ชน่ื โชคสันต (กา ว 黄荣步)

3.4.นายไกรฤทธ์ิ ปตภัทรวิบลู ย (K 黄祖利) + น.ส.ชญานี บอ จักรพนั ธ มีลูก 2 คน
3.4.1.ด.ช.ดนัยวัฒน ปต ภัทรวบิ ูลย (ไท 黄荣泰)
3.4.2.ด.ญ.ภญิ ญาพชั ญ ปตภัทรวิบลู ย (สุย 黄水水)

4.นายปราการ ช่นื โชคสันต + นางบุษบง เพชรพุม มลี ูก 2 คน
4.1.น.ส.อริสา ชืน่ โชคสันต + นายธนิศร รงั สริ ักษ (แซโซว)
4.2.นายอดิศร ชน่ื โชคสนั ต

5.นางวรากุล ชนื่ โชคสนั ต + นายธีรพล บุญกลู (แซเ ตอ้ื ง) มลี ูก 1 คน
5.1.นายพลวีรฺ บญุ กูล (กอลฺฟ)

6.นายวีระเทพ ชื่นโชคสนั ต + นางนวรตั น เกยี รตพิ ิมล (แซเ ลา ) มลี ูก 4 คน
6.1.น.ส.อญั ชลุ ี ชน่ื โชคสันต (ลีล่ ี)่
6.2.นายเมษา ชนื่ โชคสนั ต (หน่ึง) + นางนฤมล สุขใส
6.3.น.ส.สายพิณ ชืน่ โชคสนั ต (ปน )
6.4.น.ส.ผกาทพิ ย ช่ืนโชคสนั ต (แหวน)

6.นายวีระเทพ ชื่นโชคสันต + นางชนญั ชดิ า ยอดสมุทร มลี กู 3 คน
6.5.นายศิโรดม ช่นื โชคสันต (เซยี น)
6.6.นายเมธสั ช่นื โชคสนั ต (เซิน)
6.7.ด.ญ.พรหมพริ ิยา ช่นื โชคสนั ต (ซ)ี

7.นายศานต ช่ืนโชคสันต + นางสุภานันท วินัยจรูญ มีลกู 2 คน
7.1.น.ส.ภชู ญา ชน่ื โชคสนั ต (ปลา)
7.2.นายพรี วัส ชื่นโชคสันต (เบิรด)

8.นายวรวรรธน ช่ืนโชคสันต

9.นางนวลจันทร ช่นื โชคสนั ต + นายจรูญ ไพรัตน (แซภ ู) มีลูก 2 คน
9.1.น.ส.กลั ยารตั น ไพรัตน (ปอ)
9.2.นายธรี ภัทร ไพรัตน (บอล)

คณุ ป่ ู อ้วงเต็กอี คณุ ยา่ ผ่างอาโหมย่ คณุ ตา เอียะฮิงลอื คณุ ยาย เตอื งเจียหลาง
黄德挹 Huang De Yi 彭亜妹 Peng A Mei 葉興吕 Ye Xing Lv 張芝蘭 Zhang Zhi Lan

คุณพอ แตแต แซอ ว ง คณุ แม ฉิวเอย้ี ง แซเอยี ะ
黄俤俤 Huang Di Di 葉秋燕 Ye Qiu Yan

1.นางไถ่ม้วย 2.นายดฐิ 3.นายลงกรณ 4.นายปราการ 5.นางวรากุล 6.นายวีระเทพ 7.นายศานต 8.นายวรวรรธน 9.นางนวลจันทร
แซอ่ ้วง หวังพัฒนาพาณิชย ปตภัทรวิบลู ย ช่นื โชคสันต ชน่ื โชคสันต ช่ืนโชคสนั ต ชน่ื โชคสันต ชืน่ โชคสันต ช่นื โชคสันต

1.นายอนิ ทรีย 2.นางณฐั ิยา 3.นางมกุ ดา 4.นางบุษบง 5.นายธรี พล 6.นางนวรัตน 7.นางสุภานันท 9.นายจรูญ
ซื่อธานวุ งศ ชชู ่วย แซผ่ ่าง เพชรพุม บญุ กลู เกียรตพิ ิมล วินัยจรญู ไพรัตน

1.1.น.ส.ปยนันท 2.1.น.ส.สายดนีย 3.1.นายอนนั ตฤทธิ 4.1.น.ส.อรสิ า 5.1.นายพลวีรฺ 6.1.น.ส.อัญชุลี 7.1.น.ส.ภชู ญา 9.1.น.ส.กัลยารัตน
ซอ่ื ธานุวงศ หวังพัฒนาพาณชิ ย เหลอื งนพิ ทั ธ์ ชืน่ โชคสนั ต บญุ กูล ชน่ื โชคสนั ต ช่นื โชคสันต ไพรัตน

1.2.น.ส.เกสนิ ี 2.2.น.ส.ปย าพร 3.2.น.ส.ธนันตณัช 4.2.นายอดิศร 6.2.นายเมษา 7.2.นายพีรวัส 9.2.นายธีรภัทร
ซ่อื ธานวุ งศ หวังพฒั นาพาณชิ ย ปต ภทั รวิบูลย ชืน่ โชคสนั ต ชนื่ โชคสนั ต ช่ืนโชคสันต ไพรัตน

1.3.น.ส.ญาณนี 2.3.น.ส.ภาสินี 3.3.นายเทพฤทธิ์ 6.3.น.ส.สายพณิ
ซื่อธานุวงศ หวงั พัฒนาพาณิชย ช่นื โชคสันต ชน่ื โชคสนั ต

1.4.นายกนกศักดิ์ 3.4.นายไกรฤทธิ์ 6.4.น.ส.ผกาทิพย
ซือ่ ธานวุ งศ ปตภัทรวบิ ูลย ชน่ื โชคสันต

1.5.น.ส.กัลยรัตน รุ‹น 6.นางชนญั ชิดา
ซอื่ ธานุวงศ ป+†ู ย‹า ตา+ยาย ยอดสมุทร

1.6.น.ส.ดลฤดี พอ‹ +แม‹ 6.5.นายศโิ รดม
ซือ่ ธานุวงศ ลูกชายหญิง ช่ืนโชคสนั ต

Update @ 2561 B.E. 6.6.นายเมธัส 黄 Huang
ชนื่ โชคสันต Family Tree

6.7.ด.ญ.พรหมพิริยา
ช่ืนโชคสันต

Update @ 2561 B.E. 1.นางไถมวย
แซอ วง
黄 Huang Family Tree
1.นายอินทรีย
ซือ่ ธานุวงศ

1.3.น.ส.ญาณนี 1.3.นายประพฤติ 1.4.นายกนกศักดิ์ 1.4.น.ส.ออ ยใจ 1.5.น.ส.กลั ยรตั น 1.5.นายชยตุ 1.6.น.ส.ดลฤดี 1.6.นายกนกศักด์ิ
ซ่อื ธานุวงศ กังวานธรรม
ซอ่ื ธานุวงศ วอ งสมบูรณสิน ซอื่ ธานุวงศ เลศิ ลา้ํ ซื่อธานวุ งศ จติ ตเิ รืองวชิ ัย

1.3.1.น.ส.นฤภร 1.4.1.ด.ช.ทอปราน 1.5.1.ด.ช.ชยิน 1.6.1.ด.ญ.พิชชานันท
วอ งสมบรู ณสิน ซือธานวุ งศ์ กังวานธรรม จติ ติเรอื งวิชัย

1.3.2.นายศุภกร 1.5.2.ด.ญ.ชลดิ า 1.6.2.ด.ญ.นนั ทรัตน
วอ งสมบรู ณสนิ กังวานธรรม จติ ตเิ รืองวชิ ัย

3.นายลงกรณ์ 4.นายปราการ 6.นายวีระเทพ
ปีตภทั รวบิ ลู ย์ ชน่ื โชคสันต ชื่นโชคสนั ต

3.นางมกุ ดา 4.นางบษุ บง 6.นางนวรัตน
แซผ่ า่ ง เพชรพุม เกยี รตพิ มิ ล

3.3.นายเทพฤทธิ์ 3.3.น.ส.วรธกานต 3.4.นายไกรฤทธิ์ 3.4.น.ส.ชญานี 4.1.น.ส.อริสา 4.1.นายธนิศร 6.2.นายเมษา 6.2.นางนฤมล
ชื่นโชคสนั ต รังสริ ักษ ชื่นโชคสันต สุขใส
ช่นื โชคสันต นริ นั ดรสุข ปต ภัทรวบิ ูลย บอ จักรพนั ธ

3.3.1.ด.ช.ณัฐวรรธน 3.4.1.ด.ช.ดนัยวฒั น ร‹ุน
ชน่ื โชคสนั ต ปตภทั รวบิ ูลย พ‹อ + แม‹
ลกู ชายหญงิ + ภรรยาสามี
3.4.2.ด.ญ.ภิญญาพชั ญ หลาน - เหลน
ปต ภัทรวิบูลย



金剛般若波羅蜜多經

ว ช ร ป ร ช ญ า ป า ร มิ ต า สู ต ร

Vajracchedikā Prajñāpāramitā Sūtra

Diamond Sūtra

Section 1: The cause of the Dharma assembly Section 2: Elder Subhūti opens the question

Section 3: The true way of the Great Vehicle Section 4: The wondrous practice of non-abiding

Section 5: The principle for true perception Section 6: The rarity of true belief

Section 7: No obtaining, no expounding Section 8: Emerging from the Dharma

Section 9: The appearance without appearance Section 10: The adornment of pure lands

Section 11: Unconditioned merits surpass all Section 12: Venerating the true teachings

Section 13: Receiving and maintaining the Dharma Section 14: Leaving appearances: Nirvāṇa

Section 15: The merits of maintaining this sutra Section 16: Able to purify obstructions

Section 17: Ultimately without self Section 18: Of a single unified perception

Section 19: Pervading the Dharma Realm Section 20: Leaving form, leaving appearance

Section 21: No speaking, no dharma to speak Section 22: No dharmas may be grasped

Section 23: The virtuous practice of a pure mind Section 24: The merits of prajñā are incomparable

Section 25: Transformations are not transformations Section 26: The Dharmakāya is without appearance

Section 27: No severing, no annihilation Section 28: Not receiving, not desiring

Section 29: Power and position destroyed in silence Section 30: The principle of the unity of appearances

Section 31: Unborn knowing and perceiving Section 32: Transforming the unreal

ภ า ค ผ น ว ก ป ร ะ วั ติ วั ช ร ป รั ช ญ า ป า ร มิ ต า สู ต ร

ภ า ค ผ น ว ก ป ร ะ วั ติ พ ร ะ สุ ภู ติ เ ถ ร ะ

Background of the Diamond Sutra

ข อ มู ล สั ง เ ข ป อ นั ต ต ลั ก ข ณ สู ต ร
บ ท ส ว ด บ า ลี อ นั ต ต ลั ก ข ณ สู ต ร
Anatta-lakkhana Sutta

The Discourse on the Not-self Characteristic

ลํา นาํ มู ล ฐ า น ท า ง ส า ย ก ล า ง ข อ ง น า ค า ร ชุ น
ป รั ช ญ า ป า ร มิ ต า ห ฤ ทั ย สู ต ร

พุ ท ธ อุ ท า น ค า ถ า ป ฏิ จ จ ส มุ ป บ า ท
หั ว ใ จ คํา ส อ น ข อ ง พ ร ะ พุ ท ธ อ ง ค



金剛般若波羅蜜多經

ว ช ร ป ร ช ญ า ป า ร มิ ต า สู ต ร

Vajracchedikā Prajñāpāramitā Sūtra

Diamond Sūtra

เสถยี ร โพธนิ ันทะ แปลพากยไ ทย
Alex Johnson แปลพากยองั กฤษ

พระสูตรน้ีมีชื่อเต็มวา วัชรเฉทิกปรัชญาปารมิตาสูตร แปลวาพระสูตรเพชรสําหรับตัดกิเลส
อวิชชาและอุปาทาน ความยึดมั่นถือมั่นในความมีความเปนของสรรพสิ่งทั้งปวง เปนพระสูตรฝาย
มหายานหมวดปรัชญาปารมิตา ที่เนนการใชปญญาในการนําพาสูฝงขางโนน อันไดแกพระนิพพาน
พระสูตรนี้เปนพระสูตรท่ีชาวพุทธฝายเถรวาทควรไดอาน เพราะประกาศหลักทฤษฎีอนัตตาได
กระจาง แสดงจุดยืนของพุทธศาสนาวา ปฏิเสธอาตมันของปรัชญาพราหมณอยางเด็ดขาด และไม
ยอมรับวามีสิ่งหนึ่งส่ิงใดท่ีจะ “มีอยู” จริงๆไดโดยตัวของมันเองโดยไมอิงอาศัยส่ิงใด เมื่อทุกสิ่งลวน
ตองอาศัยเหตุปจจัย ไมดํารงอยูไดโดยลําพังและไมเที่ยง จึงเปนสิ่งท่ีไมมีอยูจริงเลย เปนสักแตช่ือ
เปนสมมตุ ิบญั ญัตเิ ทาน้นั

อยางไรก็ตาม พระสูตรน้ีมีเน้ือหาท่ีลุมลึกข้ันปรมัตถธรรมอยูมาก อาจเขาใจไดยากแกผูเร่ิม
ศกึ ษา จําตอ งอาศัยการใครครวญพจิ ารณาเปน ลําดบั ถา ไดศ กึ ษาปรชั ญามาธยมกิ ะมาบาง คงชวยให
อานพระสตู รไดซ าบซ้ึงยงิ่ ขน้ึ พระสูตรนีแ้ ปลจากฉบับภาษาจีนของพระกมุ ารชวี ะ โดยอาจารยเ สถยี ร
โพธนิ ันทะ ปราชญทางพทุ ธศาสนาผูลวงลับไปแลว

法會因由分第一
如 是 我 聞 。 一時佛在舍衛國祇樹給孤獨園。與大比丘眾、千兩百五十人俱。 爾時,釋
尊食時,著衣持缽,入舍衛大城乞食。 於其 城中次第乞已, 還至本處 。 飯食訖,收衣缽,洗足已,
敷座而坐 。

ขาพเจาไดสดับมาแลวอยางน้ี สมัยหน่ึงพระผูมีพระภาคประทับอยู ณ เชตวนารามวิหารของ
ทา นอณาถบิณฑกิ เศรษฐี แขวงเมืองสาวัตถี พรอมดวยภิกษุสงฆหมใู หญ 1}250 รปู ก็โดยสมัยนน้ั แล
เปนกาลแหงภัตต พระผูมีพระภาคทรงครองจีวรทรงบาตร เสด็จจาริกไปบิณฑบาตในนครสาวัตถี
โดยลําดับ ครั้นแลวเสด็จกลับมายงั เชตวนาราม ทรงกระทําภตั กิจเสร็จ เก็บบาตรข้ึน ชําระพระบาท
ประทับนง่ั สมาธิบลั ลังก

Section 1: The cause of the Dharma assembly
This is what I heard.
At one time the Buddha was staying in the Jeta Grove, near the city of Sravasti.
With him there was a community of 1,250 venerable monks and devoted disciples.

1

One day before dawn, the Buddha clothed himself, and along with his disciples took up
his alms bowl and entered the city to beg for food door to door, as was his custom.

After he had returned and eaten, he put away his bowl and cloak, bathed his feet, and
then sat with his legs crossed and body upright upon the seat arranged for him.

He began mindfully fixing his attention in front of himself, while many monks approached
the Buddha, and showing great reverence, seated themselves around him.

善現啟請分第二
時長老須菩提,在大眾中,即從座起偏袒右肩,右膝著地,合掌恭敬 而白佛言: 希有世尊 ,如
來善護念諸菩薩 ,善付囑諸菩薩。 世尊, 善男子善女人,發阿耨多羅三藐三菩提心 , 應云何住 ,
云 何降伏其心？ 佛言: 善哉善哉 。 須菩提 , 如汝所說 , 如來善護念諸菩薩 , 善付囑諸菩薩
。 汝今諦聽 ,當為汝說 。 善男子 善女人 , 發阿耨多羅三藐三菩提心 , 應如是住 , 如是降伏
其心。 唯然,世尊,願樂欲聞 。

คร้ังน้ันแล พระสภุ ตู ผิ มู อี ายไุ ดล กุ ขึ้นจากทามกลางประชมุ สงฆ ทําจีวรเฉลียงบา ดว ยการลดไหล
ขวา แลว คุกเขาขวาลงสพู ืน้ ประคองอญั ชลีมายงั พระผูม พี ระภาค พลางกราบทลู ถามขึ้นวา

สุ.-“หาไดยากนักหนา ขาแตพระผูมีพระภาค ท่ีพระตถาคตทรงคอยระฤกในการตามคุมครอง
และอบรมส่ังสอนปวงพระโพธสิ ตั วอ ยา งดียิง่ ขา แตพ ระองคผ เู จริญ กลุ บตุ รหรือกลุ ธดิ าใดๆ ผูบังเกิด
จิตมุงตอพระอนุตตรสัมมาสัมโพธิ ควรจักปฏิบัติต้ังจิตของตนโดยสถานใด ควรจักควบคุมบําราบจิต
ของตนอยา งไรหนอพระเจา ขา”

พ.-“สาธๆุ สุภูติ เปนความจริงดุจท่ีเธอกลาว ตถาคตยอมตามระฤกในการคมุ ครอง และอบรม
สั่งสอนปวงพระโพธิสัตวเปนอยางดี เธอจงตั้งใจฟง เราจักแสดงแกเธอ กุลบุตรหรือกุลธิดาใดๆ ผู
บังเกิดจิตมุงตอพระอนุตตรสัมมาสัมโพธิ ควรจักปฏิบัติต้ังจิตของตนอยางนี้ ควรจักควบคุมบําราบ
จิตของตนอยางน”้ี

ส.ุ -“อยา งนน้ั พระสคุ ต ขาพระองคม คี วามปลาบปลม้ื ยินดีเฝา คอยสดับอย”ู

Section 2: Elder Subhūti opens the question
After a time a most venerable monk named Subhuti, who was sitting in the congregation,
rose from his seat.
He uncovered his right shoulder, placed his right knee on the ground, and as he joined
his palms together he respectfully bowed and then addressed the Buddha:
“Most Honored One, It is truly majestic how much knowledge and wisdom your monks
and disciples have been given through your most inspired teachings! It is remarkable that you
look after our welfare so selflessly and so completely.”
“Most Honored One, I have a question to ask you. If sons and daughters of good families
want to develop the highest, most fulfilled and awakened mind, if they wish to attain the

2

Highest Perfect Wisdom, what should they do to help quiet their drifting minds and help
subdue their craving thoughts?”

The Buddha then replied:

“So it is as you say, Subhuti. Monks and disciples have been favored with the highest
favor by the Buddha, the monks and disciples have been instructed with the highest instruction
by the Buddha. The Buddha is constantly mindful of the welfare of his followers. Listen
carefully with your full attention, and I will speak to your question.”

“If sons and daughters of good families want to develop the highest, most fulfilled and
awakened mind, if they wish to attain the Highest Perfect Wisdom and quiet their drifting minds
while subduing their craving thoughts, then they should follow what I am about to say to you.
Those who follow what I am about to say here will be able to subdue their discriminative
thoughts and craving desires. It is possible to attain perfect tranquility and clarity of mind by
absorbing and dwelling on the teachings I am about to give.”

Then the Buddha addressed the assembly.

大乘正宗分第三

佛告須菩提 : 諸菩薩摩訶薩 , 應如是降伏其心 。 所有一切眾 生之類,若卵生 、 若胎生
、 若濕生、若化生、若有色、若無 色、若有想、若無想、若非有想、非無想,我皆令入無餘涅槃
而滅度之。如是滅度無量無數無邊眾生,實無眾生得滅度者。何以故,須菩提,若菩薩有我相人相眾
生 相壽者相 , 即非菩薩 。

พ.-“ดูกอน สุภูติ ปวงพระโพธิสัตว มหาสัตวควรจักควบคุมบําราบจิตของตนอยางนี้วา สรรพ
สัตวไ มวา จกั เปน เหลาใดๆ คอื จกั เปนอัณฑะชะกําเนิดกด็ ี, จักเปนชลาพุชะกาํ เนิดก็ด,ี จักเปนสังเสท
ชะกําเนิดก็ดี, จักเปนอุปปาติกะกําเนิดก็ดี, หรือจักมีรูปก็ดี ไมมีรูปก็ดี มีสัญญาหรือไมม ีสญั ญาก็ดี มี
สัญญาก็มิใชไมมีสัญญาก็มิใชก็ดี เราจักโปรดสตั วท้ังหลายดังกลา วนี้ ใหบรรลุสําเร็จแกอนุปาทิเสสนิ
พพานธาตุ โดยประการฉะนี้ ปราศจากขอบเขตแตโดยความจริงแลว ก็ไมมีสัตวใดๆเปนผูบรรลุ
สําเร็จแกอนุปาทิเสสนิพพานธาตุเลย ขอนั้นเพราะเหตุดังฤา สุภูติ ถาพระโพธิสัตวยังมีความยืดถือ
ผูกพันในอาตมะลักษณะ ในปุคคละลักษณะ ในสัตวะลักษณะ ในชีวะลักษณะไซร น้ันหาชื่อวาเปน
พระโพธิสตั วไม”

Section 3: The true way of the Great Vehicle
“All living beings, whether born from eggs, from the womb, from moisture, or
spontaneously; whether they have form or do not have form; whether they are aware or
unaware, whether they are not aware or not unaware, all living beings will eventually be led
by me to the final Nirvana, the final ending of the cycle of birth and death. And when this

3

unfathomable, infinite number of living beings have all been liberated, in truth not even a
single being has actually been liberated.”

“Why Subhuti? Because if a disciple still clings to the arbitrary illusions of form or
phenomena such as an ego, a personality, a self, a separate person, or a universal self existing
eternally, then that person is not an authentic disciple.”

妙行無住分第四
復次,須菩提!菩薩於法,應無所住,行於布施。 所謂不住色布 施,不住聲香味觸法布施。須
菩提,菩薩應如是布施,不住於相。何以故？若菩薩不住相布施,其福德不可思量。須菩提,於意云
何,東方虛空,可思量不？不也, 釋尊。須菩提,南西北方,四維上下虛空,可思量不？不也,釋尊。
須菩提,菩薩應無住相布施,福德亦復如是不可思量。須菩提,菩薩但應如所教住。

“อน่ึง สุภูติ ในการบําเพ็ญทานบารมี พระโพธิสัตวจักตองไมยึดติดอยูในธรรม กลาวคือจัก
บําเพ็ญทานดวยความไมย ดึ ถือผูกพนั ในรปู ไมยึดถือผกู พันในเสยี ง กลิ่น รส สัมผัส และบําเพญ็ ทาน
ดวยความไมยดึ ถือผูกพนั ในธรรมารมณ ดูกอ น สภุ ูติ พระโพธสิ ตั วพงึ บําเพ็ญทาน ดวยความไมยึดถอื
ผูกพนั ในการบาํ เพ็ญทาน ยอมมีบุญกุศล อนั จกั คดิ ประมาณมไิ ดเ ลย สภุ ตู ิ เธอมคี วามคดิ เห็นเปนไฉน
อากาศเบือ้ งทศิ ตะวนั ออกจกั พึงคดิ คาํ นวณประมาณไดอ ยูฤาหนอ”

ส.ุ -“หามิได ขา แตพระผูมพี ระภาค”

พ.-“ดูกอนสุภูติ ถาเชนน้ัน อากาศเบ้ืองทิศใต ทิศตะวันตก ทิศเหนือ ทิศตะวันออกเฉียงเหนือ
ทิศตะวันออกเฉยี งใต ทิศตะวนั ตกเฉียงเหนือ ทิศตะวนั ตกเฉียงใต ตลอดจนอากาศเบอื้ งบนและเบอ้ื ง
ลาง จกั พึงคิดคํานวณประมาณไดอ ยูฤ าหนอ”

สุ.-“หามิได ขาแตพ ระผูมพี ระภาค”

พ.-“ดูกอน สุภูติ พระโพธิสัตวไมเปนผูมีความยึดถือผูกพันในการบําเพ็ญทาน ยอมมีบุญกุศล
อันไมพ งึ คดิ คาํ นวณประมาณไดด จุ กนั สภุ ูติ พระโพธสิ ตั วพึงปฏบิ ัตติ ามคาํ สอนอยา งนี้แล”

Section 4: The wondrous practice of non-abiding
“Furthermore, Subhuti, in the practice of compassion and charity a disciple should be
detached. That is to say, he should practice compassion and charity without regard to
appearances, without regard to form, without regard to sound, smell, taste, touch, or any
quality of any kind. Subhuti, this is how the disciple should practice compassion and charity.
Why? Because practicing compassion and charity without attachment is the way to reaching
the Highest Perfect Wisdom, it is the way to becoming a living Buddha.”

“Subhuti, do you think that you can measure all of the space in the Eastern Heavens?”

“No, Most Honored One. One cannot possibly measure all of the space in the Eastern
Heavens.”

4

“Subhuti, can space in all the Western, Southern, and Northern Heavens, both above and
below, be measured?”

“No, Most Honored One. One cannot possibly measure all the space in the Western,
Southern, and Northern Heavens.”

“Well, Subhuti, the same is true of the merit of the disciple who practices compassion
and charity without any attachment to appearances, without cherishing any idea of form. It is
impossible to measure the merit they will accrue. Subhuti, my disciples should let their minds
absorb and dwell in the teachings I have just given.”

如理實見分第五
須菩提,於意云何 ,可以相見如來不？不也, 釋尊, 不可相得見 如來。 何以故,如來所說相
,即非相。 佛告須菩提 ,凡所有相皆 是虛妄,若見諸相非相,則見如來。

พ.-“ดูกอน สุภูติ เธอมีความคิดเห็นเปนไฉน พระตถาคตน้ันพึงจักเห็นไดดวยรูปลักษณะฤา
หนอ”

สุ.-“หามิได ขาแตพระผูมีพระภาค พระตถาคตเจามิอาจจักเห็นไดดวยรูปลักษณะเลย ขอน้ัน
เพราะเหตุใด ก็เพราะวาพระตถาคตเจาตรัสแลววา รูปลักษณะน้ัน โดยความจริงแลวมิไดมีสภาวะ
รูปลกั ษณะอยูเลย”

พ.-“ดกู อ น สภุ ตู ิ ส่ิงทมี่ ลี ักษณะทั้งปวง ยอมเปน มายา ถาสามารถเหน็ แจงวา รูปลกั ษณะทงั้ ปวง
โดยความจรงิ แลวไมมีสภาวะแหงรปู ลกั ษณะ กย็ อ มเหน็ ตถาคตได”

Section 5: The principle for true perception
“Subhuti, what do you think? Can the Buddha be recognized by means of his bodily
form?”

“No, Most Honored One, the Buddha cannot be recognized by means of his bodily form.
Why? Because when the Buddha speaks of bodily form, it is not a real form, but only an
illusion.”

The Buddha then spoke to Subhuti: “All that has a form is illusive and unreal. When you
see that all forms are illusive and unreal, then you will begin to perceive your true Buddha
nature.”

正信希有分第六
須菩提白佛言 : 釋尊,頗有眾生,得聞如是言說章句,生實信不？ 佛告須菩提,莫做是說。如
來滅後,後五百歲,有持戒修福者,於此章句, 能生信心,以此為實。當知是人,不於一佛二佛三四五
佛而種善根,已於無量千萬佛所,種諸善根。聞是句,乃至一念生淨信者,須菩提,如來悉知悉見,是
諸眾 生,得如 是無量福德。何以故？是諸眾生,無復我相人相眾生相相 ,無法相,亦無非法相。何
以故？是諸眾生,若心取相,則為著我人眾生壽者。若取法相,即著我人眾生壽者。何以故 ？若取
非法相,即 著我人眾生壽者。是故,不應取法,不應取非法。以是義故 ,如來常說,汝等比丘,知我
說法如筏喻者。 法尚應捨,何況非法。

5

สุ.-“ขาแตพ ระองคผ เู จริญ ยังจักมสี ตั วใ ดที่ไดสดับพระธรรมบรรยาย ฉะน้แี ลวแลบงั เกดิ ศรัทธา
อนั แทจ ริงขึน้ หรือหนอ”

พ.-“อยากลาวอยางนั้นซิ สุภูติ เมื่อตถาคตดับขันธปรินิพพานไปแลว 500 ป หากมีบุคคลผูถอื
ศีลบําเพ็ญกุศลมาบังเกิดความศรัทธาอันแทจริงในพระธรรมบรรยาย นี้แลเขาจักถือวานั่นเปนความ
จริงไซร เธอพึงสําเหนียกไวเถอะวา บุคคลน้ันหาไดปลูกฝงกุศลมูลเพียงในพระพุทธเจา 1 พระองค
หรือพระพุทธเจา 2 พระองค 3 พระองค 4 พระองค 5 พระองคไม แตเขาไดปลูกฝงกุศลใน
พระพุทธเจานับดวยพันเปนอเนก นับดวยหม่ืนเปนอเนก จักนับประมาณพระองคมิได บุคคลใดได
สดับพระธรรมบรรยายน้ี บังเกิดจิตศรัทธาอันบริสุทธิ์แมเพียงช่ัวขณะเดียว สุภูติ ตถาคตยอมรูอยู
ยอมเห็นอยใู นเขาเหลาน้ัน สัตวท้ังหลายน้ีไดบ รรลบุ ุญกุศลอนั จกั ประมาณมิไดเลย ขอนั้นเพราะเหตุ
ดังฤา เพราะสรรพสัตวเหลานี้ยอมจักไมมีอาตมะลักษณะ ปุคคละลักษณะ สัตวะสักษณะ ชีวะ
ลักษณะ ไมมีธรรมลักษณะ หรืออธรรมลักษณะ ดวยเหตุเปนไฉน ดวยเหตุสรรพสัตวเหลา น้ี ถายังมี
จติ ยดึ ถอื ผกู พันในลักษณะ ก็ช่ือวายงั มคี วามยืดถอื ในอาตมะ ปุคคละ สตั วะ และชวี ะ หากยงั มคี วาม
ยึดถือในธรรมลักษณะ ก็ชื่อวายังมีความยึดถือในอาตมะ ปุคคละ สัตวะ และชีวะ ขอนั้นเพราะเหตุ
ดังฤา หรือหากมีความยึดถอื ในอธรรมลักษณะ ก็ยังชอ่ื วามีความยึดถอื ในอาตมะ ปคุ คละ สตั วะ และ
ชีวะดุจกัน เพราะเหตุฉะนั้นแล จึงไมควรยึดถือในธรรมและไมควรยึดถือในอธรรม น้ีคือเหตุผลที่
ตถาคตพรํ่าสอนอยูเสมอวา ดูกอนภิกษุทั้งหลาย เธอท้ังหลายพึงกําหนดรูวา ธรรมะท่ีเราแสดงมี
อุปมาดังผูอ าศยั พว งแพ แมแ ตธ รรมก็ยงั ตองละเสีย จกั กลา วไปใยกบั อธรรมเลา”*1

Section 6: The rarity of true belief
Subhuti respectfully asked the lord Buddha, “Most Honored One! In the future, if a person
hears this teaching, even if it is only a phrase or sentence, is it possible for that person to have
a true faith and knowledge of Enlightenment awaken in their mind?”

“Without a doubt, Subhuti. Even 500 years after the Enlightenment of this Buddha there
will be some who are virtuous and wise, and while practicing compassion and charity, will
believe in the words and phrases of this Sutra and will awaken their minds purely. After they
come to hear these teachings, they will be inspired with belief. This is because when some
people hear these words, they will have understood intuitively that these words are the truth.”

“But you must also remember, Subhuti, that such persons have long ago planted the
seeds of goodness and merit that lead to this realization. They have planted the seeds of good
deeds and charity not simply before one Buddhist temple, or two temples, or five, but before
hundreds of thousands of Buddhas and temples. So when a person who hears the words and

6

phrases of this Sutra is ready for it to happen, a pure faith and clarity can awaken within their
minds.”

“Subhuti, any person who awakens faith upon hearing the words or phrases of this Sutra
will accumulate countless blessings and merit.”

“How do I know this? Because this person must have discarded all arbitrary notions of
the existence of a personal self, of other people, or of a universal self. Otherwise their minds
would still grasp after such relative conceptions. Furthermore, these people must have already
discarded all arbitrary notions of the non-existence of a personal self, other people, or a
universal self. Otherwise, their minds would still be grasping at such notions. Therefore anyone
who seeks total Enlightenment should discard not only all conceptions of their own selfhood,
of other selves, or of a universal self, but they should also discard all notions of the non-
existence of such concepts.”

“When the Buddha explains these things using such concepts and ideas, people should
remember the unreality of all such concepts and ideas. They should recall that in teaching
spiritual truths the Buddha always uses these concepts and ideas in the way that a raft is used
to cross a river. Once the river has been crossed over, the raft is of no more use, and should
be discarded. These arbitrary concepts and ideas about spiritual things need to be explained
to us as we seek to attain Enlightenment. However, ultimately these arbitrary conceptions can
be discarded. Think Subhuti, isn’t it even more obvious that we should also give up our
conceptions of non-existent things?”

(*1 ธรรมของพระพุทธองคดุจยานพาหนะ มีแพเปนตน สําหรับผูขามพนทุกขอาศัยขามวัฏฏสงสาร เม่ือบรรลุ
ถึงฝงอมตนิพพานท่ีปรารถนาแลว ผูนั้นก็ยอมไมแบกหามแพใหเปนภาระ คงปลอยทิ้งไวท่ีชายฝงนั่นเอง แต
ในขณะที่ยังไมบรรลุถึงฝง ก็จําตองอาศัยไปพลางๆ ขอความน้ีเปรียบเทียบไดกับพุทธภาษิต ในอลคัททูปมสูตร
แหง บาลีมชั ฌมิ นิกาย-ผแู ปล)

無得無說分第七
須菩提,於意云何。如來得阿耨多羅三藐三菩提耶？如來有所說法耶？須菩提言:如我解佛所
說義,無有定法,名阿耨多羅三藐三菩提。亦無有定法,如來可說。何以故？如來所說法,皆不可取
, 不可說, 非法,非非法。所以者何,一切聖賢,皆以無為法,而有 差別。

“สภุ ตู ิเอย เธอมีความคิดเห็นเปนไฉน ตถาคตไดบ รรลุพระอนตุ ตรสัมมาสมั โพธิญาณฤา ตถาคต
ไดแสดงพระธรรมเทศนาอยฤู า”

ส.ุ -“ขาแตพ ระผมู พี ระภาค ตามความเขา ใจของขา พระองค ในธรรมอรรถอันพระสุคตไดตรสั ไว
ก็ไมมีสภาวะใดแนนอน ท่ีเรียกวาพระอนุตตระสัมมาสมั โพธิ และก็ไมมสี ภาวะธรรมแนนอนอันใดซึง่
พระองคแสดง ขอนั้นเพราะเหตุไฉน เพราะวาธรรมซ่ึงพระผูมีพระภาคตรัสท้ังหมดไมควรยึดถือ ไม

7

ควรกลาว ไมใชธรรม และไมใชอธรรม ทั้งน้ีดวยเหตุอันใด ดวยเหตุวา พระอริยะบุคคลท้ังหลาย
อาศัยอสังขตธรรมนีแ้ ลว จงึ มคี วามแตกตางกัน*2

Section 7: No obtaining, no expounding

Then Buddha asked Subhuti, “What do you think, Subhuti, has the Buddha arrived at the highest, most fulfilled,
most awakened and enlightened mind? Does the Buddha teach any teaching?”

Subhuti replied, “As far as I have understood the lord Buddha’s teachings, there is no
independently existing object of mind called the highest, most fulfilled, awakened or
enlightened mind. Nor is there any independently existing teaching that the Buddha teaches.
Why? Because the teachings that the Buddha has realized and spoken of cannot be conceived
of as separate, independent things and therefore cannot be described. The truth in them is
uncontainable and inexpressible. It neither is, nor is it not. What does this mean? What this
means is that Buddhas and disciples are not enlightened by a set method of teachings, but by
an internally intuitive process which is spontaneous and is part of their own inner nature.”
(*2 ธรรมทง้ั ปวงมคี วามศูนยเปน ลกั ษณะ จงึ กลา วไมไ ดวาเปนธรรมหรอื อธรรม และจากความศูนยน ี้ เราจึงแบง
ประเภทอริยบุคคลตางๆ เชน พระโสดา สกทาคามี อนาคามี และพระอรหันต ท้ังนี้เพราะธรรมทั้งปวงไมมี
สภาวะแนนอนอยูไดโดยตัวมันเอง ถามีสภาวะแนนอนในตัวของมันเองไซร พระอริยบุคคลประเภทตางๆน้ีก็
เกิดขึน้ ไมได)

依法出生分第八
須菩提,於意云何。若人滿三千大千世界七寶,以用布施,是人所 得福德,甯為多不？須菩提
言:甚多,釋尊,何以故？是福德,即 非福德性, 是故如來說福德多。若復有人,於此經中受持,乃至
四句偈等,為他人說,其福勝彼。何以故？須菩提,一切諸佛,及諸 佛阿耨多羅三藐三菩提法,皆從
此經出。須菩提,所謂佛法者 , 即非佛法。

พ.-“ดูกอนสุภูติ เธอมีความคิดเห็นเปนไฉน ถามีบุคคลใดบําเพ็ญทานบริจาค ดวยสัปตรัตนะ
อันเต็มเปยมทวั่ มหาตรีสหัสโลกธาตุ บุคคลน้นั จกั ไดเสวยบญุ กศุ ลอนั มากมายกระน้นั ฤาหนอ”

สุ.-“มากมายนั้นแลวพระเจาขา ขอนั้นเพราะเหตุใด เพราะวาบุญกุศลน้ันโดยความจริงแลว ก็
ปราศจากสภาวะอันใดทเี่ ปน กศุ ล ฉะน้นั พระตถาคตเจาจงึ ตรสั วา ไดบ ุญกศุ ลมากมาย”*3

พ.-“ถามีบุคคลไดอาศัยปฏิบัติตามพระสตู รนี้ แมที่สุดเพียงคาถา 4 บาท และประกาศสั่งสอน
แกผูอ่ืน บุญกุศลของผูนั้นจักโอฬารย่ิงกวาผูทําทานดวยสัปตรัตนะ ขอน้ันเพราะเหตุดังฤา สุภูติ
พระพทุ ธเจา ท้งั หลาย ตลอดจนพระพุทธอนตุ ตรสัมมาสมั โพธิธรรมทง้ั ปวง ลวนมีกําเนิดจากพระสตู ร
น้ี สุภูตเิ อย สิ่งที่เรียกวา พระพุทธธรรมนัน้ โดยความจรงิ แลวกไ็ มมีสภาวะพระพุทธธรรมน้ันเลย”

Section 8: Emerging from the Dharma

“Let me ask you Subhuti? If a person filled over ten thousand galaxies with the seven
treasures for the purpose of compassion, charity, and giving alms, would this person not gain
great merit and spread much happiness?”

8

“Yes, Most Honored One. This person would gain great merit and spread much happiness,
even though, in truth, this person does not have a separate existence to which merit could
accrue. Why? Because this person’s merit is characterized with the quality of not being merit.”

The Buddha continued, “Then suppose another person understood only four lines of this
Sutra, but nevertheless took it upon themselves to explain these lines to someone else. This
person’s merit would be even greater than the other person’s. Why? Because all Buddhas and
all the teachings and values of the highest, most fulfilled, most awakened minds arise from
the teachings in this Sutra. And yet, even as I speak, Subhuti, I must take back my words as
soon as they are uttered, for there are no Buddhas and there are no teachings.”

(*3 โดยปรมัตถบ ุญกุศลก็เปนอนตั ตาหรอื ศูนยตา การที่ไมย ดึ ถือบญุ กศุ ลนั่นแหละ จึงนบั วา เปนบุญกุศลโดยแท
เพราะเปนบญุ กุศลชนดิ วิวฏั ฏะ-ผูแ ปล)

一相無相分第九

須菩提,於意云何。須陀洹能作是念,我得須陀洹果不。須菩提 言: 不也,世尊。何以故。須
陀洹名為入流,而無所入,不入色聲 香味觸法,是名須陀洹。須菩提,於意云何。斯陀含能作是念,
我得斯陀含果不。須菩提言:不也,世尊。何以故。斯陀含名一往 來,而實無往來,是名斯陀含。須
菩提,於意云何 。 阿那含能作 是念,我得阿那含果不。須菩提言:不也,世尊。何以故。阿那 含
名為不來,而實無不來,是故名阿那含。須菩提,於意云何。阿 羅漢能作是念,我得阿羅漢道不。須
菩提言:不也,世尊。何以 故。實無有法名阿羅漢。世尊若阿羅漢作是念,我得阿羅漢道。即著我
人眾生壽者。世尊,佛說我得無諍三昧,人中最為第一,是第 一離欲阿羅漢。世尊,我不作是念,我
是離欲阿羅漢。世尊,我若 作是念,我得阿羅漢道,世尊則不說須菩提是樂阿蘭那行者。以須菩提
實無所行,而名須菩提是樂阿蘭那行。

“ดูกอนสุภูติ เธอมีความคดิ เห็นเปนไฉน พระโสดาบันจักสามารถนมสิการวา เราไดบรรลโุ สดา
ปต ตผิ ลฤา”

สุ.-“หามิได ขาแตพระผูมีพระภาค ขอนั้นเพราะเหตุใด เพราะวาพระโสดาบันบุคคลน้ันช่ือวา
เปนผูเ ขา สูกระแส แตโดยความจริงแลว กไ็ มม สี ภาวะใดที่เจาสูกระแสเลย การไมเ ขาถงึ รปู เสยี ง กลนิ่
รส สัมผัส และธรรมารมณ เปนสกั แตชื่อเรยี กวา พระโสดาบนั ”

พ.-“ดูกอนสุภูติ เธอมีความคดิ เห็นเปนไฉน พระสกทาคามีจักสามารถมนสิการวา เราไดบรรลุ
สกทาคามผี ลฤา”

สุ.-“หามิได ขาแตพระผูมีพระภาค ขอน้ันเพราะเหตุใด เพราะวาพระสกทาคามชี ่ือวาเปนผูจ ัก
เวียนกลับมา (ในกามาวจรภพ) อีกครั้งเดียว แตโดยความจริงแลวก็ไมมีสภาวะใดเวียนกลับมาอีก
เปนสกั แตช่อื เรียกวา พระสกทาคามี”

พ.-“ดูกอนสุภูติ เธอมีความคิดเห็นเปนไฉน พระอนาคามีจักสามารถมนสิการวา เราไดบรรลุ
อนาคามผี ลฤา”

9

สุ.-“หามิได ขาแตพระผูมีพระภาค ขอน้ันเพราะเหตุใด เพราะวาพระอนาคามีช่ือวาเปนผูไม
กลับมาอีก (ในกามาวจรภพ) แตโดยความจริงแลวก็ไมมีสภาวะใดท่ีไมกลับมาอีก เปนสักแตช่ือวา
พระอนาคามี”

พ.-“ดูกอนสุภูติ เธอมีความคิดเห็นเปนไฉน พระอรหันตจักสามารถมนสิการวา เราไดบรรลุ
อรหัตตมรรคผลฤา”

สุ.-“หามิได ขาแตพระผูมีพระภาค ขอน้ันเพราะเหตุใด เพราะโดยความจริงแลวก็ไมมีสภาวะ
ใดที่เรียกวา อรหนั ต ขา แตพ ระสุคต หากพระอรหนั ตจ ักพงึ มนสกิ ารวา เราบรรลอุ รหัตตมรรคอยา งนี้
ไซร ก็ชอ่ื วา ไดย ึดถอื ในอาตมะ ปุคคละ สัตวะ ชีวะ เขา แลว ขา แตพระองคผูเ จริญ พระองคตรัสวาใน
หมูผูบรรลุอารัณยิกสมาธิอันยอดเยี่ยมน้ัน ไดแกตัวขาพระองค ซ่ึงเปนพระอรหันตผูยอดเยี่ยมพน
แลวจากกิเลสราคะ ขาแตพระองคผูควรบูชา ขาพระองคไมมนสิการวา ตัวเราไดบรรลุเปนพระ
อรหันตผูยอดเยี่ยมพนแลวจากกิเลสราคะ ขาแตพระผูมีพระภาค ถาขาพระองคยังมนสิการวา ตัว
เราไดบรรลุอรหัตตมรรคอยางนี้ไซร พระสุคตจักไมตรัสวาสุภูติเปนผูยินดีในอารัณยกปฏิปทาเลย
โดยความจริงแลวสุภูติมิไดยึดถือในปฏิปทาเลย ฉะน้ันพระองคจึงตรัสยกยองวา สุภูติเปนผูยินดีใน
อารณั ยกปฏิปทา”

Section 9: The appearance without appearance
Buddha then asked, “What do you think, Subhuti, does one who has entered the stream
which flows to Enlightenment, say ‘I have entered the stream’?”
“No, Buddha”, Subhuti replied. “A true disciple entering the stream would not think of
themselves as a separate person that could be entering anything. Only that disciple who does
not differentiate themselves from others, who has no regard for name, shape, sound, odor,
taste, touch or for any quality can truly be called a disciple who has entered the stream.”
Buddha continued, “Does a disciple who is subject to only one more rebirth say to
himself, ‘I am entitled to the honors and rewards of a Once-to-be-reborn.’?”
“No, Lord. ‘Once-to-be-reborn’ is only a name. There is no passing away, or coming into,
existence. Only one who realizes this can really be called a disciple.”
“Subhuti, does a venerable One who will never more be reborn as a mortal say to
himself, ‘I am entitled to the honor and rewards of a Non-returner.’?”
“No, Perfectly Enlightened One. A ‘Non-returner’ is merely a name. There is actually no
one returning and no one not-returning.”
“Tell me, Subhuti. Does a Buddha say to himself, ‘I have obtained Perfect
Enlightenment.’?”

10

“No, lord. There is no such thing as Perfect Enlightenment to obtain. If a Perfectly
Enlightened Buddha were to say to himself, ‘I am enlightened’ he would be admitting there
is an individual person, a separate self and personality, and would therefore not be a Perfectly
Enlightened Buddha.”

Subhuti then said, “Most Honored One! You have said that I, Subhuti, excel amongst thy
disciples in knowing the bliss of Enlightenment, in being perfectly content in seclusion, and in
being free from all passions. Yet I do not say to myself that I am so, for if I ever thought of
myself as such then it would not be true that I escaped ego delusion. I know that in truth
there is no Subhuti and therefore Subhuti abides nowhere, that he neither knows nor does he
not know bliss, and that he is neither free from nor enslaved by his passions.”

莊嚴淨土分第十

佛告須菩提,於意云何,如來昔在然燈佛所,於法有所得不？不 也,世尊。如來在然燈佛所,於
法實無所得。須菩提,於意云何, 菩薩莊嚴佛土不？不也,世尊。何以故。莊嚴佛土者,即非莊嚴,
是名莊嚴。是故須菩提,諸菩薩摩訶薩,應如是生淨心,不應住色 生心,不應住聲香味觸法生心,應
無所住而生其心 。 須菩提,譬 如有人,如須彌山王, 於意云何,是為大不？須菩提言,甚大,世尊
。 何以故,佛說非,是名

พ.-“สุภูติเอย เธอมีความคิดเห็นเปนไฉน ณ เบ้ืองอดีตกาลโนน เมื่อตถาคต (ยังเปนพระ
โพธิสัตว) อยูในสาํ นักของพระทปี งกรพทุ ธเจา ตถาคตไดบรรลุธรรมอันใดฤา”

สุ.-“หามิได ขา แตพระผมู ีพระภาค เม่ือพระตถาคต (ยังเปน พระโพธสิ ัตว) อยใู นสาํ นักพระทีปง
กรพทุ ธเจา มไิ ดท รงบรรลธุ รรมใดๆเลย”*4

พ.-“ดูกอนสุภูติ เธอมีความคิดเห็นเปนไฉน พระโพธิสัตวบุคคลจักพึงกระทําตบแตงอลังการ
พระพุทธเกษตรฤาหนอ”

สุ.-“หามิได ขาแตพระสุคต ขอน้ันเพราะเหตุใด เพราะเหตุวาการกระทําตบแตงอลังการพระ
พทุ ธเกษตรนน้ั โดยความจริงมไิ ดม สี ภาวะการกระทาํ ตบแตงอลังการพระพุทธเกษตรเลย เปนสักแต
ชอ่ื เรยี กวา กระทาํ ตบแตงอลังการพระพทุ ธเกษตรเทานนั้ ”

พ.-“เพราะฉะนัน้ แล สุภูติ พระโพธสิ ัตว มหาสัตวท ้ังปวงพงึ ยงั จิตใหบ ริสุทธิ์สะอาดโดยประการ
อยางนี้ กลาวคือพึงยังจิตมิใหยึดถือผูกพันในรูป พึงยังจิตมิใหยึดถือผูกพันในเสียง ในกลิ่น ในรส ใน
สมั ผัส ในธรรมารมณ พงึ ยงั จิตมิใหบงั เกดิ มคี วามยึดถือผูกพันในสภาวะใดๆ”

“สุภูติ อุปมาด่ังบุคคลผูมีรูปกายสัณฐานดุจขุนเขาพระสุเมรุ เธอจักมีความคิดเห็นเปนไฉน รูป
กายแหง บคุ คลนน้ั มโหฬารฤาหนอแล”

11

สุ.-“มโหฬารนักแลว ขาแตพระผูมีพระภาค ขอนั้นเพราะเหตุใดเลา เพราะพระสัมมาสัมพุทธ
เจาตรัสวา รูปกายนั้นโดยความจริงแลวก็ไมมีสภาวะ เปนสักแตช่ือเรียกวารูปกายอันมโหฬาร
เทา นั้น”

Section 10: The adornment of pure lands
The Buddha then continued, “What do you think, Subhuti? When I was in a previous life,
with Dipankara Buddha, did I receive any definite teaching or attain any degree of self-control,
whereby I later became a Buddha?”

“No, honorable one. When you were a disciple of Dipankara Buddha, in truth, you
received no definite teaching, nor did you attain any definite degree of self-control.”

“Subhuti, know also that if any Buddha would say, ‘I will create a paradise,’ he would
speak falsely. Why? Because a paradise cannot be created nor can it not be uncreated.”

“A disciple should develop a mind which is in no way dependent upon sights, sounds,
smells, tastes, sensory sensations or any mental conceptions. A disciple should develop a
mind which does not rely on anything.”

“Therefore, Subhuti, the minds of all disciples should be purified of all thoughts that
relate to seeing, hearing, tasting, smelling, touching, and discriminating. They should use their
minds spontaneously and naturally, without being constrained by preconceived notions arising
from the senses.”

“Suppose, Subhuti, a man had an enormous body. Would the sense of personal existence
he had also be enormous?”

“Yes, indeed, Buddha,” Subhuti answered. “His sense of personal existence would be
enormous. But the Buddha has taught that personal existence is just a name, for it is in fact
neither existence nor non-existence. So it only has the name ‘personal existence’.”

(*4 เมื่อคร้ังพระศาสดาเรายังเสวยพระชาติเปนโพธิสัตว ในชาติหนึ่งเกิดเปนดาบสชื่อสุเมธ ไดทอดองคลงตาง
สะพานไปในลุมเลน พรอมทั้งสยายเกศาปกคลุมสถานสกปรกน้ัน เพ่ือพระทีปงกรพุทธเจาและพระอรหันต
สาวกเสด็จผาน สุเมธดาบสไดต้ังความปรารถนาพระโพธิญาณ ในขณะท่ีพระทีปงกรพุทธเจาเสด็จเหยียบบน
รา งกายของตน และไดร ับพุทธพยากรณว า จะไดต รัสรเู ปน พระพุทธเจา ในอนาคตการ-ผูแปล)

無為福勝分第十一

須菩提,如恆河中所有沙數,如是沙等恆河,於意云何,是諸恆河 沙,甯為多不？須菩提言,甚
多,世尊。但諸恆河,尚多無數,何 況其沙。須菩提,我今實言告汝,若有善男子善女人,以七寶滿爾
所恆河沙數三千大千世界,以用布施,得福多不？須菩提言,甚多,世尊。佛告須菩提,若善男子 善
女人於此經中乃至受持四句 偈等,為他人說,而此福德勝前福德。

12

พ.-“ดูกอนสุภูติ อุปมาด่ังจํานวนเมล็ดทรายในทองคงคานที แลมีแมน้ําคงคาเปนอันมากนับ
ดวยเมล็ดทรายเหลานั้น เธอมีความคิดเห็นเปนไฉน จํานวนแหงเมล็ดทรายในคงคานทีทั้งหลาย จัก
นบั ไดวา มากมายอยฤู าหนอ”

สุ.-“มากมายนักแลว ขาแตพระผูมีพระภาค เพราะคงคานทีเองก็ยังมีปริมาณมากจนมิอาจ
คํานวนได จักปว ยกลาวไปใยถึงเมลด็ ทรายในนทเี หลานนั้ ”

พ.-“ดูกอนสุภูติ เรากลาวกับเธอโดยแทจริงวา ถามีกุลบุตรกุลธิดาใดๆ นําสัปตรัตนะซึ่งมี
ปริมาณเตม็ เปย มดจุ เมล็ดทรายในคงคานที ทั่วมหาตรสหัสโลกธาตมุ าบริจาคทาน จักไดบญุ กศุ ลมาก
อยฤู าหนอแล”

สุ.-“มากมายนกั แลว ขาแตพระผมู ีภาค”

พระสัมพทุ ธเจาตรัสกันพระสภุ ูตวิ า

พ.-“ถากุลบุตรกุลธิดาใดๆ หากไดประพฤติปฏิบัติตามพระสูตรน้ี ที่สุดแมจะปฏิบัติคาถาเพียง
4 บาท หรอื ประกาศแสดงแกค นอืน่ ๆ ขอ น้นั ยอ มจะเปนบญุ กุศลวิเศษยิ่งกวา บุญกุศลท่ีกลา วแลวน้ัน
อีก”

Section 11: Unconditioned merits surpass all
“Subhuti, if there were as many Ganges rivers as the number of grains of sand in the
Ganges, would you say that the number of grains of sand in all those Ganges rivers would be
very many?”
Subhuti answered, “Very many indeed, Most Honored One. If the number of Ganges rivers
were that large, how much more so would be the number of grains of sand in all those Ganges
rivers.”
“Subhuti, I will declare a truth to you. If a good man or a good woman filled over ten
thousand galaxies of worlds with the seven treasures for each grain of sand in all those Ganges
rivers, and gave it all away for the purpose of compassion, charity and giving alms, would this
man or woman not gain great merit and spread much happiness?”
Subhuti replied, “Very much so, Most Honored One.”
“Subhuti, if after studying and observing even a single stanza of this Sutra, another person
were to explain it to others, the happiness and merit that would result from this virtuous act
would be far greater.”

尊重正教分第十二
復次,須菩提,隨說是經,乃至四句偈等,當知此處,一切世間天 人阿修羅,皆應供養如佛塔廟,
何況有人,盡能受持讀誦。須菩提,當知是人, 成就最上第一希有之法。若是經典所在之處,則為有
佛,若尊重弟子。

13

“อนึ่ง สุภูติ ณ สถานที่ใดมีผูไดประกาศแสดงพระสูตรน้ี แมที่สุดคาถาเพียง 4 บาท เธอพึง
สําเหนียกไวเถอะวา ณ สถานท่ี (ประกาศแสดง) น้ัน ทวยเทพมนุษยและอสูรในโลกทั้งหลาย ถึง
กระทําสกั การบูชาดุจพระพทุ ธสถูปวิหาร จักปวยกลา วไปใยกับบุคคลผูปฏิบตั ิประพฤติตามพระสูตร
นที้ ้ังหมด ตลอดจนสามารถเจรญิ สาธยายไดเ ลา สุภตู ิเอย เธอพึงสาํ เหนยี กไวเ ถอะวา บุคคลดังกลาว
นั้นแลไดยังความสาํ เร็จแลว ในธรรม อันเปนยอดสูงสุดซึง่ หาไดโดยยาก ถาพระสตู รน้ปี ระดิษฐานอยู
ณ สถานท่ีใด ณ สถานท่ีน้ัน ยอมช่ือวาพระสัมมาสัมพุทธเจาประดับอยู และมีพระอัครสาวกสํานัก
อยู”

Section 12: Venerating the true teachings
“Furthermore, Subhuti, if any person in any place were to teach even four lines of this
Sutra, the place where they taught it would become sacred ground and would be revered by
all kinds of beings. How much more sacred would the place become if that person then
studied and observed the whole Sutra! Subhuti, you should know that any person who does
that would surely attain something rare and profound. Wherever this Sutra is honored and
revered there is a sacred site enshrining the presence of the Buddha or one of the Buddha’s
most venerable disciples.”

如法受持分第十三
爾時須菩提白佛言,世尊,當何名此經,我等云何奉持。佛告須菩 提,是經名為金剛般若波羅
蜜,以是名字,汝當奉持。所以者何。 須菩提,佛說般若波羅蜜,即非般若波羅蜜,是名般若波羅蜜
。須菩提於意云何,如來有所說法不？須菩提白佛言,世尊, 如來無所 說。須菩提,於意云何,三千
大千世界,所有微塵,是為多不？須 菩提言,甚多,世尊。須菩提,諸微塵,如來說非微塵,是名微塵
。如來說世界,非世界,是名世界。須菩提,於意云何,可以三十二相見如來不？不也,世尊,不 可以
三十二相得見如來,何以故,如來說三十二相,即是非相,是名三十二相。須菩提,若有善 男子善女
人,以恆河沙 命布施,若復有人,於此經中,乃至受持四句偈等,為他人說 其福甚多

ก็โดยสมัยนั้นแล พระสุภูติไดก ราบทูลถามพระสมั พทุ ธเจา ขนึ้ วา

ส.ุ -“ขา แตพระผมู ีพระภาค พระสตู รน้ีมีนามวากระไรพระเจาขา และขา พระองคท ัง้ หลายจกั พงึ
รับปฏิบัตอิ ยา งไร พระเจาขา ”

พระสัมพุทธเจาจึงตรสั กบั พระสุภตู วิ า

พ.-“พระสูตรน้ีชื่อวา วัชรปรัชญาปารมิตาสูตร นี้แลเปนนามอันเธอพึงรับปฏิบัติ ขอนั้นเพราะ
เหตุดังฤา สุภูติ พระพุทธเจาตรัสวา ปรัชญาปารมิตาน้ันโดยความจริงแลวก็ไมมีสภาวะแหงปรัชญา
ปารมิตาเลย เปนสักแตชื่อเรียกวา ปรัชญาปารมิตา เทาน้ัน ดูกอนสุภูติ เธอมีความคิดเห็นเปนไฉน
ตถาคตไดแ สดงพระธรรมเทศนาอยูฤา”

พระสุภตู กิ ราบทลู สนองพระสมั พุทธเจาวา

ส.ุ -“ขา แตพระผมู ีพระภาค พระตถาคตเจา มไิ ดแ สดงพระธรรมเทศนาใดๆเลย”

14

พ.-“ดูกอ นสภุ ูติ เธอมีความคิดเห็นเปน ไฉน ปรมาณูในมหาตรสี หสั โลกธาตุ มปี ริมาณมากอยฤู า
หนอแล”

ส.ุ -“มากมายนักแลว ขาแตพระสคุ ต”

พ.-“สภตู ิเอย กป็ รมาณเู หลา นนั้ ตถาคตกลาววา โดยความจรงิ แลวไมมีสภาวะปรมาณูเลย เปน
สักแตช่ือเรียกวาปรมาณู ตถาคตกลาววา โลกธาตุก็ไมมีสภาวะแหงโลกธาตุอยูเลย เปนสักแตช่ือวา
โลกธาตุเทาน้นั ดูกอนสุภูติ เธอมีความคดิ เห็นเปนไฉน จักถึงเห็นตถาคตไดในมหาปุรสิ สลกั ษณะ 32
ประการฤาหนอ”

สุ.-“หามิได ขาแตพระผูมีพระภาค จักเห็นพระตถาคตเจาโดยมหาปุริสสลักษณะ 32 ประการ
มิไดเลย ขอน้นั เพราะเหตุใด เพราะวาพระตถาคตเจาตรัสวา ลักษณะ 32 ประการนัน้ โดยความจรงิ
แลว ก็ไมมสี ภาวะแหงลกั ษณะอยูเลย เปน สักแตช่ือเรยี กวาลักษณะ 32 ประการเทา น้นั ”

พ.-“ดูกอนสุภูติ ถามีกุลบุตรกุลธิดาใดๆ ไดสละรางกายกอบท้ังชีวิตอันมีประมาณดุจเมล็ด
ทรายในคงคานทอี อกบรจิ าคทาน แตห ากมีบุคคลไดป ฏิบัติตามพระสูตรน้แี มท่สี ุดเพียงคาถา 4 บาท
ประกาศแสดงอรรถแกบ ุคคลอ่ืน ยอ มมีบญุ กุศลมากมายยงิ่ กวา ”

Section 13: Receiving and maintaining the Dharma
Subhuti said to the Buddha, “By what name shall we know this Sutra, so that it can be
honored and studied?”
The lord Buddha replied, “This Sutra shall be known as
‘The Diamond that Cuts through Illusion’.
By this name it shall be revered and studied and observed. What does this name mean?
It means that when the Buddha named it, he did not have in mind any definite or arbitrary
conception, and so named it. This Sutra is hard and sharp, like a diamond that will cut away
all arbitrary conceptions and bring one to the other shore of Enlightenment.”
“What do you think, Subhuti? Has the Buddha taught any definite teaching in this Sutra?”
“No lord, the Buddha has not taught any definite teaching in this Sutra.”
“What do you think, Subhuti? Are there many particles of dust in this vast universe?”
Subhuti replied: “Yes, many, Most Honored One!”
“Subhuti, when the Buddha speaks of particles of dust, it does not mean I am thinking of
any definite or arbitrary thought, I am merely using these words as a figure of speech. They are
not real, only illusion. It is just the same with the word universe; these words do not assert
any definite or arbitrary idea, I am only using the words as words.”

15

“Subhuti, what do you think? Can the Buddha be perceived by means of his thirty-two
physical characteristics?”

“No, Most Honored One. The Buddha cannot be perceived by his thirty-two physical
characteristics. Why? Because the Buddha teaches that they are not real but are merely called
the thirty-two physical characteristics.”

“Subhuti, if a good and faithful person, whether male or female, has, for the sake of
compassion and charity, been sacrificing their life for generation upon generation, for as many
generations as the grains of sands in 3,000 universes; and another follower has been studying
and observing even a single section of this Sutra and explains it to others, that person’s
blessings and merit would be far greater.”

離相寂滅分第十四

爾時須菩提聞說是經,深解義趣,涕淚悲泣,而白佛言,希有世 尊,佛說如是甚深經典,我從昔
來所得慧眼,未曾得聞如是之經。 世尊,若復有人得聞是經,信心清淨,則生實相,當知是人成就第
一希有功德。世尊,是實相者,即是非相,是故如來說名實相。世 尊,我今得聞如是經典,信解受持,
不足為難。若當來世,後五百 歲,其有眾生得聞是經, 信解受持,是人則為第一希有。何以故。此
人無我相、無人相、無眾生相、無壽者相。所以者何。我相即是 非相,人相眾生相壽者相,即是非
相。何以故。離一切諸相,則名 諸佛。佛告須菩提,如是如是。若復有人得聞是經,不驚不怖不畏,
當知是人,甚為希有。何以故。須菩提,如來說第一波羅蜜,即非第一波羅蜜,是名第一波羅蜜。須
菩提,忍辱波羅蜜,如來說 非忍辱波羅蜜,是名忍辱波羅蜜。何以故。須菩提如我昔為歌利 王割截
體,我於爾時,無我相、無人相、無眾生相、無壽者相。何以故。我於往昔節節支解時,若有我相人
相眾生相壽者相,應生瞋恨。須菩提,又念過去,於五百 世作忍辱仙人,於爾所世,無我相、無人相
、無眾生相、無壽者相。是故須菩提,菩薩應離一切相,發阿耨多羅三藐三菩提心,不應住色生心,
不應住聲香味觸法生 心,應生無所住心。若心有住,則為非住。是故佛說菩薩心,不 應住色布施。
須菩提,菩薩為利益一切眾生故,應如是布施。如來 說一切諸相,即是非相,又說一切眾生,即非眾
生。須菩提,如來是真語者,實語者,如語者,不誑語者,不異語者。須菩提, 如來 所得法,此法無實
無虛。須菩薩,若菩薩心住於法而行布施,如人 入闇,則無所見。若菩薩心不住法而行布施,如人有
目,日光明照, 見種種色。須菩提,當來之世,若有善男子善女人,能於此經受持讀 誦,則為如來以
佛智慧,悉 知是人,悉見是人,皆得成就無 量無邊功德。

คร้ังน้ันแล พระสุภูติไดสดับพระสูตรน้ีแลว เปนผูมีความซาบซ้ึงแจมชัดในธรรมอรรถน้ัน จึง
บงั เกดิ อาการรอ งไหห ลั่งนา้ํ ตา (ดว ยความปติ) แลวกราบทลู พระสมั พทุ ธเจา วา

สุ.-“หาไดยากนัก ขาแตพระผูมีภาค ในการที่พระสัมพุทธเจาตรัสพระสูตรอันสุขุมลํ้าลึกเปน
ปานฉะนี้ ในอดีตกาลนบั แตขาพระองคไ ดบรรลปุ ญ ญาจักษุเปนตนมา มิไดเคยสดับพระสตู รดั่งน้ีเลย
ขาแตพระสุคต ถามีบุคคลผูไดสดับพระสูตรดังกลาวน้ี มีศรัทธาอันบริสุทธิ์ แลวบังเกิดลักษณะอัน
แทจริง (กลาวคือปญญารูแจงในสภาพตามเปนจริง) ก็พึงสําเหนยี กไดวา บุคคลน้ันไดบรรลสุ ําเรจ็ ซ่ึง
คุณานิสงสอันเย่ียมยอดหาไดโดยยาก ขาแตพระองคผูเจริญ ก็ลักษณะอันแทจริงนั้น โดยความจริง
ไมม ลี กั ษณะ ฉะนน้ั พระตถาคตเจา จึงตรัสวา นน่ั เปนลกั ษณะทีแ่ ทจริง ขา แตพ ระผูมภี าค ขาพระองค
ไดสดับพระสูตรน้ี ณ บัดน้ี มีความศรัทธาและซาบซ้ึงในธรรมอรรถรับปฏิบัติตาม ยอมไมเปนขอ

16

ยากเย็นอะไรเลย ก็แตวาในอนาคตกาลจากนี้ 500 ป หากมีสรรพสัตวใดไดสดับพระสูตรนี้ แลวแล
บังเกิดความศรัทธาซาบซ้ึงในธรรมอรรถรับปฏิบัติตาม บุคคลน้ันนับวาเปนบุคคลอยางเยี่ยมยอด
ชนิดหาไดโดยยากทีเดียวพระเจา ขา ขอ นน้ั เพราะเหตุใด เพราะวา บคุ คลน้ันจกั เปน ผูปราศจากความ
ยึดถือผูกพันในอาตมะลักษณะ ไมยึดถือผูกพันในปุคคละลักษณะ ไมยึดถือผูกพันในสัตวะลักษณะ
ไมย ดึ ถอื ผกู พนั ในชวี ะลักษณะ ขอ นั้นเพราะเหตุไฉน เพราะวา อาตมะลกั ษณะนัน้ ไมม ีสภาวะลกั ษณะ
เลย ดวยเหตุดังฤา เม่ือละความยึดถือในสรรพลักษณะท้ังปวง ไดชื่อวาเปนผูรูแจงตรัสรูเชน
พระสมั พทุ ธเจา ท้ังหลาย”

พระสัมพทุ ธเจาตรัสกบั พระสุภูติวา

พ.-“อยางน้ันอยางน้ัน ถามีบุคคลผูไดสดับพระสูตรนี้แลวแลไมบังเกิดความกลัว ไมบังเกิด
ความครั่นคราม ไมบังเกิดความระยอ*5 เธอพึงสําเหนียกไวเถอะวา บุคคลน้ันเปนผูหาไดโดยยาก
ขอนั้นเพราะเหตุไฉน สุภูติ ตถาคตกลาววา บารมีอันยอดเย่ียมน้ันโดยความจริงแลว ก็ไมมีสภาวะ
แหงบารมีอันยอดเยี่ยมน้ันเลย เปนสักแตชื่อเรียกวาบารมีอันยอดเยี่ยมเทาน้ัน ดูกอนสุภูติ ขันติ
บารมีนั้นตถาคตกลาววา แทจริงไมมีสภาวะแหงขันติบารมีน้ันเลย เปนสักแตชื่อเรียกวาขันติบารมี
เทานั้น ท้ังน้ีเพราะเหตุดังฤา สุภูติเอย ณ เบื้องอดีตกาลนานโพน เม่ือคร้ังเราถูกพระเจากลิราชาตดั
หั่นสรีระ*6 คร้ังนั้นเราไมถือม่ันในอาตมะลักษณะ ไมถือมั่นในปุคคละสักษณะ ไมถือมั่นในสัตวะ
ลกั ษณะ ไมถอื มั่นในชวี ะลกั ษณะ ขอ น้ันเพราะเหตุใด เพราะวาสมัยนนั้ ขณะท่ีสรีระของเราถูกหั่นฉะ
เชือดออกเปนสวนๆ หากเรามีความถือมั่นในอาตมะลักษณะ ปุคคละลักษณะ สัตวะลักษณะ สัตวะ
ลักษณะ ชวี ะลกั ษณะไซร กจ็ ะพึงบังเกดิ ความโกรธแคน อาฆาต”

“ดูกอ นสภุ ูติ อน่ึง เรายงั ตามระลึกถึงกาลทีล่ วงมาแลว 500 ชาติ เมื่อเราเปนกษานติวาทีดาบส
ในชาติน้ันเราปราศจากความถือม่ันในอาตมะลักษณะ ปราศจากความถือม่ันในปุคคลลักษณะ
ปราศจากความถอื มั่นในสตั วะลักษณะ ปราศจากความถือมน่ั ในชวี ะลักษณะ ดว ยเหตฉุ ะนั้นแล สุภตู ิ
พระโพธิสตั วพึงเปนผลู ะความยดึ ถือในลักษณะทง้ั ปวง แลวบังเกิดจิตมุงตอพระอนตุ ตรสัมมาสมั โพธิ
พึงยังจิตมิใหยึดถือผูกพันในรูป พึงยังจิตมิใหยึดถือผูกพันในเสียง ในกลิ่น ในรส ในสัมผัส ใน
ธรรมารมณ พึงยังจิตใหปราศจากความยึดถือผูกพนั ใดๆ และถาจิตยังมีความยดึ ถือผูกพนั อยู ก็ยอม
ช่ือวาจิตมิไดตั้งอยูใ นสถานะท่คี วร (แกอนุตตรสัมมาสัมโพธิ กลาวคือจิตที่ต้ังอยูในสถานะท่ีความแก
อนุตตรสัมมาสัมโพธิ ตองเปนจิตชนิดที่ปราศจากความยึดถือผูกพัน) ฉะนั้น พระพุทธเจาจึงตรัสวา
พระโพธิสัตวไมพึงบริจาคทานดวยจิตซ่ึงยึดถือผูกพันในรูป ดูกอนสุภูติ พระโพธิสัตวผูยังประโยชน
สุขแกสรรพสัตว พึงบริจาคทานอยางน้ีแล ตถาคตกลาววาลักษณะทั้งปวง โดยความจริงแลว ก็

17

ปราศจากสภาวะแหงลักษณะ และกลาววาสรรพสัตว โดยความจริงแลว ก็ปราศจากสภาวะแหง
สรรพสตั วด ุจกัน”

“ดูกอนสุภูติ ตถาคตเปนสัจจวาที ภูตวาที ตถวาที อวิตถวาที อนัญญถวาที สุภูติ ธรรมอัน
ตถาคตบรรลุ มิไดเปนสิ่งมีอยูจริงหรอื เปนสงิ่ ไรแกนสารก็หาไม*7 สุภูติ หากพระโพธิสัตวมีจิตยดึ ถอื
ผูกพันในธรรมแลวแลบริจาคทาน อุปมาดั่งบุคคลผูเขาสูสถานที่มืด ยอมไมอาจเห็นสิ่งอะไรไดเลย
แตถาพระโพธิสัตวมีจิตไมยึดถือผูกพันในธรรมแลวและบริจาคทาน มีอุปมาดั่งบุคคลผูมีจักษุสวาง
และ (เขา ไปในสถาน) ท่ีซ่ึงมีแสงอาทิตยสวา ง ยอ มจะเห็นชดั ในรูปตางๆได”

“ดูกอ นสภุ ูติ ในอนาคตกาลเบอ้ื งหนา หากมกี ุลบุตรกุลธดิ าใดๆ อาจสามารถรบั ปฏิบตั ติ ามพระ
สูตรน้ี หรือเจริญสาธยายก็ดี อาศัยอํานาจแหงพุทธปญญาของตถาคตยอมทราบชัดอยซู ่ึงผูน้ัน ยอม
เห็นอยูซ ง่ึ ผูนัน้ จกั สาํ เร็จบรรลุคณุ านิสงส อนั จกั ประมาณมิไดและไมม ขี อบเขต”

Section 14: Leaving appearances: Nirvāṇa

At that time, after listening to this Sutra, Subhuti had understood its profound meaning
and was moved to tears.

He said, “What a rare and precious thing it is that you should deliver such a deeply
profound teaching. Since the day I attained the eyes of understanding, thanks to the guidance
of the Buddha, I have never before heard teachings so deep and wonderful as these. Most
Honored One, if someone hears this Sutra, and has pure and clear confidence in it they will
have a profound insight into the truth. Having perceived that profound insight, that person will
realize the rarest kind of virtue. Most Honored One, that insight into the truth is essentially not
insight into the truth, but is what the Buddha calls insight into the truth.”

“Most Honored One, having listened to this Sutra, I am able to receive and retain it with
faith and understanding. This is not difficult for me, but in ages to come – in the last five
hundred years, if there is a person who hears this Sutra, who receives and retains it with faith
and understanding, then that person will be a rare one, a person of most remarkable
achievement. Such a person will be able to awaken pure faith because they have ceased to
cherish any arbitrary notions of their own selfhood, other selves, living beings, or a universal
self. Why? Because if they continue to hold onto arbitrary conceptions as to their own
selfhood, they will be holding onto something that is non-existent. It is the same with all
arbitrary conceptions of other selves, living beings, or a universal self. These are all expressions
of non-existent things. Buddhas are Buddhas because they have been able to discard all

18

arbitrary conceptions of form and phenomena, they have transcended all perceptions, and
have penetrated the illusion of all forms.”

The Buddha replied:

“So it is, Subhuti. Most wonderfully blest will be those beings who, on hearing this Sutra,
will not tremble, nor be frightened, or terrified in any way. And why? The Buddha has taught
this Sutra as the highest perfection. And what the Buddha teaches as the highest perfection,
that also the innumerable Blessed Buddhas do teach. Therefore is it called the ‘highest
perfection’.”

“Subhuti, when I talk about the practice of transcendent patience, I do not hold onto
any arbitrary conceptions about the phenomena of patience, I merely refer to it as the practice
of transcendent patience. And why is that? Because when, thousands of lifetimes ago, the
Prince of Kalinga severed the flesh from my limbs and my body I had no perception of a self,
a being, a soul, or a universal self. If I had cherished any of these arbitrary notions at the time
my limbs were being torn away, I would have fallen into anger and hatred.”

“I also remember Subhuti that during my five hundred previous lives I had used life after
life to practice patience and to look upon my life humbly, as though I were a saint called upon
to suffer humility. Even then my mind was free of arbitrary conceptions of the phenomena of
my self, a being, a soul, or a universal self.”

“Therefore, Subhuti, disciples should leave behind all distinctions of phenomena and
awaken the thought of the attainment of Supreme Enlightenment. A disciple should do this
by not allowing their mind to depend upon ideas evoked by the world of the senses – by not
allowing their mind to depend upon ideas stirred by sounds, odors, flavors, sensory touch, or
any other qualities. The disciple’s mind should be kept independent of any thoughts that
might arise within it. If the disciple’s mind depends upon anything in the sensory realm it will
have no solid foundation in any reality. This is why Buddha teaches that the mind of a disciple
should not accept the appearances of things as a basis when exercising charity. Subhuti, as
disciples practice compassion and charity for the welfare of all living beings they should do it
without relying on appearances, and without attachment. Just as the Buddha declares that
form is not form, so he also declares that all living beings are, in fact, not living beings.”

(*5 ท้ังนี้เนื่องดวยพระสูตรน้ีแสดงเรื่อง ศูนยตา อันเปนปรมัตถสุดยอด ผูท่ียังมีความหลงใหลอยู เม่ือฟงแลวก็
เขาใจวาเปนมิจฉาทิฎฐิ หรือเกิดความกลัวในความวางเปลาขึ้น ท้ังนี้โดยสัญชาติญาณแหงภวตัณหาของสัตว

19

ท่ัวๆไป แมจ นกระทง่ั พรหมชนั้ สูง พากันคิดในความมีความเปน เมือ่ มาฟงคารมปฏิเสธในพระสตู รน้ี จึงอาจเกิด
ความกลัวความระยอ-ผูแปล)

(*6 ในชาดกกลาววา เมื่อคร้ังพระโพธิสัตวเสวยพระชาติเปนกษานติวาทีดาบส (บาลี คือขันติวาทีดาบส)ครั้ง
หน่ึงจาริกมาพักอยูในราชอุทยานของพระเจากลาปุ หรือกลิราชาแหงเมืองพาราณสี วันหนึ่งพระราชาพานาง
สนมกํานัลประพาสอุทยาน เสวยนํ้าจัณฑเมาบรรทมหลับไป ครั้นต่ืนข้ึนไมเหน็ นางสนมกาํ นัลเหลานัน้ จึงเสด็จ
เที่ยวหา มาพบนางในเหลาน้ันหอมลอมฟงธรรมของดาบสอยู พระราชาบังเกิดความหึงหวง ดํารัสใหลงโทษ
ดาบส และถามดาบสถือธรรมอะไร พระโพธิสัตวตอบวาถือขันติ พระราชาก็ย่ิงใหทําทรมานมากขึ้น จนถึงตัด
มือตัดเทา ทรมานจนพระโพธิสัตวมรณภาพ แลวพระราชาจึงเสด็จกลับ คร้ันเสด็จถึงประตูอทุ ยานก็ถูกธรณสี บู
ลงสอู เวจีมหานรก–ผแู ปล)

(*7กลาวคือจะวามีสภาวะโดยตัวมันเองอยูอยางจริงแท ก็ชื่อวาตกเปนฝายอัตถิตา ขางสัสสตทิฎฐิไป จะวาวาง
เปลาไรสาระเสียเลยทีเดียว เปนการปฏิเสธตอสมมติบัญญต ก็ช่ือวาตกเปนฝายนัตถิตา ขางนัตถิกทิฎฐิ ธรรมะ
ของพระพุทธองคไมเปนท้ังอัตถิตาหรือนัตถิตา เพราะพระองคแสดงโดยปรมัตถนัยและโลกิยนัย ท้ังมิใหยึดถือ
ทง้ั ในความมอี ยูหรอื ไมม อี ยู–ผแู ปล)

持經功德分第十五

須菩提,若有善男子善女人,初日分,以恆河沙等布施;中日分,復以 恆河沙等布施;後日分,亦
以恆河沙等布施 如是無量百千萬億劫以身 布施。若復有人聞此經典,信心不逆,其福勝彼,何況書
寫受持讀誦,為人解說。須菩提,以要言之,是經有不可思議、不可稱量、無邊功德, 如來為發大乘
者說,為發最上乘者說。若有人能受持讀誦,廣為人說, 如來悉知是人,悉見是人,皆得成就不可量
、不可稱、無有邊,不可思議功德。如是人等,則為荷擔如來阿耨多羅三藐三菩提。何以故。須菩
提,若樂小法者,著我見人見眾生見壽者見,則於此經,不能聽受讀誦, 為人解說。須菩提,在在處處
,若有此經,一切世間天人阿修羅,所應供養。當知此處則為是塔,皆應恭敬作禮圍繞,以諸華香而散
其處。

“สุภูติเอย กุลบุตรกุลธิดาใดๆ ในยามเชา จักบริจาคสรีระกายอันมีประมาณดุจเมล็ดทรายใน
คงคานทีออกเปนทานก็ดี ในยามกลางวัน ยังจักบริจาคสรีระกายอันมีปริมาณดุจเมล็ดทรายในคง
คานทอี อกเปน ทานกด็ ี แมในยามเยน็ กย็ งั จักบรจิ าคสรรี ะกายอนั มปี รมิ าณดุจเมล็ดทรายในคงคานที
ออกเปนทานก็ดี เขาจักสละสรีระตลอดกาลนับหลายรอยพันหมื่นโกฏิกัลปอันไมมีประมาณ ออก
บรจิ าคเปน ทานอยูตลอดกต็ าม แตถา มบี ุคคลผูไดสดับพระสตู รน้ีแลว บังเกิดจิตศรัทธาไมคัดคา น บุญ
กุศลของเขาผูน้ันยังประเสริฐกวา จักปวยกลาวไปใยกับการที่เขาคัดลอก รับปฏิบัติ เจริญสาธยาย
และอธิบายอรรถ ซ่ึงพระสูตรนี้แกบุคคลอืน่ ๆไดเลา ”

“อน่งึ สุภูติ โดยสรุปความสาํ คัญแลว กก็ ลา วไดว า พระสตู รนมี้ ีคณุ านิสงสอันจักพึงคดิ คาดคะเน
มิได หรือจักประมาณกม็ ไิ ด ประกอบดว ยคุณานิสงสอันไมม ีขอบเขต ตถาคตประกาศพระสูตรน้ี เพอ่ื
บุคคลผูมุงตอมหายาน และประกาศพระสูตรน้ีเพื่อบุคคลผูมุงตออนุตตรยาน ถามีบุคคลผูสามารถ
รับปฏิบัติตามก็ดี เจริญสาธยายก็ดี ประกาศแสดงแกบุคคลอ่นื ๆก็ดี ตถาคตยอมทราบชัดอยซู ึง่ ผูน ัน้
ยอมเห็นอยูซึ่งผูน้ัน บุคคลนั้นๆทั้งหมดจักบรรลุคุณานิสงสซึ่งประมาณมิได กลาวมิได ปราศจาก

20

ขอบเขต และเปนอจินไตย บุคคลผูเชนน้ีชื่อวาเปนผูแบกคอนพระอนุตตรสัมมาสัมโพธิของพระ
ตถาคต ขอน้ันเปนเพราะเหตุดังฤา สุภูติ หากบุคคลใดเปนผูยินดีในธรรมอันคับแคบ มีความยึดถือ
ผกู พันเหน็ วามอี าตมะ เหน็ วามีปคุ คละ เหน็ วา มีสัตวะ และเห็นวามีชีวะไซร เขาผนู ้ันยอมไมส ามารถ
รับฟงและปฏิบัติตามพระสูตรนี้ได และไมสามารถเจริญสาธยายหรือประกาศพระสูตรน้ีแกบุคคล
อืน่ ๆไดเลย”

“ดูกอนสุภูติ ในสถานท่ีใดๆ ถามีพระสูตรน้ีประดิษฐานอยู สถานท่ีน้ันๆยอมเปนสถานอนั ทวย
เทพ ตลอดจนมนุษยและอสูรในโลกท้ังหลาย จักพึงกระทําสักการบูชา เธอพึงสําเหนียกไวเถอะวา
ณ.สถานทด่ี งั กลา วน้ีแลเปนพระสถูปเจดีย ควรแกการเคารพพนมไหวกระทําการประทักษณิ และนาํ
บุปผาชาตนิ านาพรรณมาเกลยี่ บูชา”

Section 15: The merits of maintaining this sūtra
“Subhuti, if on the one hand, a son or daughter of a good family gives up his or her life
in the morning as many times as there are grains of sand in the Ganges river as an act of
generosity, and gives as many again in the afternoon and as many again in the evening, and
continues doing so for countless ages; and if, on the other hand, another person listens to this
Sutra with complete confidence and without contention, that person’s happiness will be far
greater. But the happiness of one who writes this Sutra down, receives, recites, and explains it
to others cannot even be compared it is so great.”

“Subhuti, we can summarize by saying that the merit and virtue of this Sutra is
inconceivable, incalculable and boundless. The Buddha has declared this teaching for the
benefit of initiates on the path to Enlightenment; he has declared it for the benefit of initiates
on the path to Nirvana. If there is someone capable of receiving, practicing, reciting, and sharing
this Sutra with others, the Buddha will see and know that person, and he or she will receive
immeasurable, incalculable, and boundless merit and virtue. Such a person is known to be
carrying the Supreme Enlightenment attained by the Buddha. Why? Subhuti, if a person is
satisfied with lesser teachings than those I present here, if he or she is still caught up in the
idea of a self, a person, a living being, or a universal self, then that person would not be able
to listen to, receive, recite, or explain this Sutra to others.”

“Subhuti, wherever this Sutra shall be observed, studied and explained, that place will
become sacred ground to which countless spiritually advanced beings will bring offerings. Such
places, however humble they may be, will be revered as though they were famous temples,
and countless pilgrims will come there to worship. Such a place is a shrine and should be

21

venerated with formal ceremonies, and offerings of flowers and incense. That is the power of
this Sutra.”

能淨業障分第十六
復次,須菩提,若善男子善女人受持讀誦此經,若為人見賤,是人先世罪業,應墮惡道,以今世人
賤故,先世罪業,則為消滅,當得阿耨多羅 三藐三菩提。須菩提,我念過去無量無邊阿僧祇劫,於然
燈佛前,得值八百四千萬億那由他諸佛,悉皆供養承事,無空過者。若復有人,於後 末世能受持讀誦
此經,所得功德,於我所供養諸佛功德,百分不及一, 千萬億分,乃至算數譬喻所不能及。須菩提,若
若善男子善女人於後末世,有受持讀誦此經 。所得功德,我若具說者,或有人聞,心則狂亂 狐疑不
信。須菩提,當知是經義不可思議,果報亦不可思議

“อนง่ึ สุภตู ิ กลุ บตุ รกุลธิดาใดๆ มารบั ปฏบิ ัติหรือเจรญิ สาธยายซ่ึงพระสตู รนี้ แลแลว ถูกคนเขาดู
หมิ่นย่ํายี บุคคลน้ัน (คือผูปฏิบัติตามพระสูตรนี้) อันอกุศลกรรมแตปางหลังชาติกอน สมควรแกการ
จบลงสูอบายทุคคติภูมิ แตเม่ือเขาไดรับการดูหม่ินยํ่ายีจากคนอื่นในภพปจจุบัน (มาชดเชย)
อกศุ ลกรรมแตปางกอนจึงดับศนู ย บคุ คลนัน้ จกั บรรลพุ ระอนตุ ตรสัมมาสมั โพธิ”

“สุภูติเอย เรามาตามระฤกไดอยูซ่ึงอดีตนับดวยอสงไขยกัลปอันจักประมาณมิได เบ้ืองหนาแต
กอ นทีจ่ ะไดเ ฝาพระทีปง กรพทุ ธเจา เราไดเ ฝาพระสัมพทุ ธเจา ท้งั หลาย นับจํานวนแปดรอยสีพ่ ันหมื่น
องสไขยนยิ ุตะองค* 8 เราไดเฝาปฏบิ ตั บิ ูชาพระสมั พทุ ธเจาทง้ั หลายเหลานั้น โดยมพิ ลาดโอกาสแมส กั
พระองคหนึ่งเลย อนึ่ง หากมีบุคคลกาลอนาคตสมัยปลายแหงพระสัทธรรม อาจสามารถรับปฏิบัติ
เจริญสาธยายซ่ึงพระสูตรน้ี คุณานิสงสซึ่งเขาพึงไดนั้น เมื่อมาเปรียบเทียบกับคุณานิสงสซึ่งเราบูชา
พระสัมพุทธเจาทงั้ หลาย ในรอ ยสว นไมถึงหนง่ึ สว น (ในคุณานสิ งสข องผูน้นั ) นับดวยพันหม่ืนอสงไขย
กัลปส ว น ทสี่ ุดจนเหลอื คณานับ ซ่ึงจะเปรียบเทียบมิไดเลย”

“ดูกอนสุภูติ กุลบุตรกุลธิดาใดๆ ในสมัยเบ้ืองปลายแหงพระสัทธรรม ไดมาปฏิบัติและเจริญ
สาธยายพระสตู รนี้ คุณานิสงสอนั เขาไดน้ัน ถาเราจักพงึ อธิบายโดยละเอยี ดสมบูรณซ่งึ คุณานสิ งสนั้น
แลว หากมีผูใดสดับเขา ก็จะพึงบังเกิดความวุนวายแหงจิต มีวิจิกิจฉาไมเชื่อถือเลย*9 สุภูติ เธอพึง
สําเหนียกไวเถอะวา ธรรมอรรถแหงพระสูตรนี้เปนอจินไตย แมผลานิสงสก็เปนอจินไตยดุจกันอยา ง
นี้แล”

Section 16: Able to purify obstructions
“Furthermore, Subhuti, if a good man or good woman who accepts, upholds, reads or
recites this Sutra is disdained or slandered, if they are despised or insulted, it means that in
prior lives they committed evil acts and as a result are now suffering the fruits of their actions.
When their prior life’s evil acts have finally been dissolved and extinguished, he or she will
attain the supreme clarity of the most fulfilled, and awakened mind.”

“Subhuti, in ancient times before I met Dipankara Buddha, I had made offerings to and
had been attendant of all 84,000 million Buddhas. If someone is able to receive, recite, study,

22

and practice this Sutra in a later, more distant age, then the happiness and merit brought about
by this virtuous act would be hundreds of thousands of times greater than that which I brought
about by my service to the Buddhas in ancient times. In fact, such happiness and merit cannot
be conceived or compared with anything, even mathematically. If I were to explain all this in
detail now some people might become suspicious and disbelieving, and their minds may even
become disoriented or confused. Subhuti, you should know that the meaning of this Sutra is
beyond conception and discussion. Likewise, the fruit resulting from receiving and practicing
this Sutra is beyond conception and discussion.”

(*8 ตอนนี้กลาวถีงอานุภาพของการปฏิบัติพระสูตรน้ี ทําใหอกุศลกรรมแตกอน ซึ่งควรใหผลในชาติตอไป
กลายเปน ยนเวลาใหส น้ั มา ใหผลในปจ จบุ นั เพียงแคไ ดรับการดหู ม่ินจากผอู น่ื เทาน้นั –ผูแปล)

(*9 กลาวคืออานิสงสซ่ึงกลาวมาแตตน เปนเพียงสวนหนึ่งเทานั้น ถากลาวอธิบายอานิสงสทั้งหมด จะเปนการ
มโหฬารพนั ลึก เกรงผูเขา ไมถ ึงจะไมเ ชือ่ –ผูแปล)

究竟無我分第十七

爾時須菩提白佛言,世尊,善男子善女人發阿耨多羅三藐三菩提心, 云 何應住,云何降伏其心
。佛告須菩提,善男子善女人發阿耨多羅三藐三 菩提心者,當生如是心,我應滅度一切眾生,滅度一
切眾生已, 而無有一眾生實滅度者。何以故。須菩提,若菩薩有我相人相眾生相壽者相, 則非菩薩
。所以者何。須菩提,實無有法,發阿耨多羅三藐三菩提心者。 須菩提,於意云何,如來於然燈佛所
,有法得阿耨三藐三菩提不。不也,世尊,如我解佛所說義,佛於然燈佛所,無有法得阿耨三藐三菩提
。 佛言,如是如是,須菩提,實無有法,如來得阿耨三藐三菩提。須菩提, 若有法得阿耨三藐三菩提
者,然燈佛則不與我記,汝於來世當得作佛,號釋迦牟尼。以實無有法,得阿耨多羅三藐三菩提,是故
然燈佛與我授 記,作是言,汝於來世當得作佛,號釋迦牟尼。何以故。如來者,即諸 法如義。若有
人言如來得阿耨三藐三菩提須菩提,實無有法、佛得阿耨三藐三菩提。須菩提,如來所得阿耨三藐
三菩提,於是中無實無虛, 是故如來說一切法皆是佛法。須菩提,所言一切法者,即非一切法,是 故
名一切法。須菩提,譬如人長大。須菩提言,世尊,如來說人生長大,則為非大,是名大。須菩提, 菩
薩亦如是,若作是言,我當滅度無量眾 生,則不名菩薩。何以故。須菩提,實無有法,名為菩薩,是故
佛說一切 法,無我無人無眾生無壽者。須菩提,若菩薩作是言,我當莊嚴佛土,是不名菩薩。何以故
。如來說莊嚴佛土者,即非莊嚴,是名莊嚴。須菩 提,若菩薩通達無我法者,如來說名真是菩薩 。

โดยสมัยน้ันแล พระสุภูติกราบทูลถามพระผูมีพระภาควา “ขาแตพระผูมีพระภาค กุลบุตร
กุลธิดาใดๆ ผูบังเกิดจิตมุงตอพระอนุตตรสัมมาสัมโพธิ ควรจักปฏิบัติต้ังจิตของตนโดยสถานใด ควร
จักบาํ ราบจติ ของตนอยางไรหนอ พระเจาขา”

พระสัมพุทธเจาตรสั กับพระสุภูติวา

พ.-“กุลบุตรกุลธิดาใดๆ ผูบังเกิดจิตมุงตอพระอนุตตรสัมมาสัมโพธิ ควรจักปฏิบัติต้ังจิตของตน
อยางน้ี ควรจักควบคุมบําราบจิตของตนอยางน้ีวา เราจักเปนผูโปรดสรรพสัตวใหสําเร็จแกอนุปาทิ
เสสนิพพานธาตุ แลสรรพสัตวเหลานั้นไดสําเร็จแกอนุปาทิเสสนิพพานธาตุแลวก็จริง แตโดยความ
จริงแลวก็มิไดมีสัตวใดๆแมสักผูหนึ่งไดดับขันธนิพพานเลย ขอน้ันเพราะเหตุใดฤา สุภูติ ถาพระ

23

โพธิสัตวยังมีความยดึ ถือผูกพนั ในอาตมะลกั ษณะ ปุคคละลักษณะ สัตวะลักษณะ ชีวะลักษณะ น่ันก็
หาใชพระโพธสิ ัตวไ ม”

“ทั้งน้ีดวยเหตุเปนไฉน สุภูติ โดยความจริงแลว ก็ไมมีสภาวธรรมที่จะ (เปนผู) บังเกิดจิตมุงตอ
พระอนตุ ตรสมั มาสัมโพธญิ าณนนั่ เอง”*10

“ดูกอนสุภูติ เธอมีความคิดเห็นเปนไฉน เม่ือตถาคตอยูในสํานักแหงพระทีปงกรพุทธเจา มี
ธรรมอนั ใดทเี่ ราพงึ บรรลุพระอนตุ ตรสัมมาสมั โพธิฤา”

สุ.-“ไมมีเลย ขาแตพระผูมีพระภาค ตามความเขาใจของขาพระองคในธรรมอรรถของ
พระสัมพุทธเจา เม่ือครั้งพระองคอยูในสํานักพระทีปงกรพุทธเจา ปราศจากธรรมอันพึงบรรลุพระ
อนุตตรสมั มาสมั โพธเิ ลย”

พ.-“อยางน้นั อยางนั้น สภุ ูติ โดยความจรงิ แลว ยอมไมม ีธรรมใดซึง่ ตถาคตจักบรรลุพระอนตุ ตร
สัมมาสัมโพธิเลย ดูกอนสุภูติ หากพึงมีธรรมใดซ่ึงตถาคตบรรลุพระอนุตตรสัมมาสัมโพธิไซร พระที
ปงกรพุทธเจาก็จักไมพยากรณแกเราวา “ในอนาคตกาลทานจักไดเปนพระพุทธเจามีนามกรวา พระ
ศากยมนุ ี” แตทีแ่ ทย อ มไมมีธรรมใดซง่ึ จกั บรรลพุ ระอนุตตรสมั มาสัมโพธิ ฉะนั้น พระทีปงกรพทุ ธเจา
จึงตรัสพยากรณแกเราวา “ในอนาคตกาลทานจักไดเปน พระพุทธเจามีนามกรวา พระศากยมุนี”
ขอนั้นเพราะเหตุใด ก็เพราะวา “ตถาคต” น้ัน คือสภาพความเปนอยางน้ันแหงธรรมดาทั้งปวง ถามี
ผกู ลาววา ตถาคตบรรลแุ กพระอนตุ ตรสัมมาสมั โพธิไซร สภุ ูติ โดยความจริงแลว กไ็ มมีสภาวะธรรมใด
เลย ซ่ึงพระพุทธเจาจักบรรลุพระอนุตตรสัมมาสัมโพธิ สุภูติเอย โดยความจริงแลว พระอนตุ ตรสัมมา
สัมโพธิอันตถาคตบรรลนุ ั้น ในพระอนุตตรสมั มาสัมโพธิยอ มไมมสี ภาวะความมอี ยู และไมมอี สภาวะ
ความไมมีอยูเลย และดวยเหตุดังกลาวน้ันแล ตถาคตจึงกลาววาธรรมทั้งหลายลวนเปนพระพุทธ
ธรรม”

“อนึ่ง สุภูติ ตามท่ีเรากลาววา ธรรมท้ังหลายลวนเปนพระพุทธธรรมน้ัน โดยความจริงแลว ก็ไม
มสี ภาวะแหง ธรรมทง้ั หลายเลย เปนสกั แตเรียกวา ธรรมท้งั หลายเทา นน้ั ”

“ดกู อนสุภตู ิ อุปมาดง่ั บคุ คลผูม ีรปู กายสูงมหมึ า”

สุ.-“ขาแตพระผูมีพระภาค พระตถาคตตรัสวา บุคคลผูมีรูปกายสูงมหึมา โดยแทจริงแลวก็
ปราศจากสภาวะแหงรปู กายสูงมหมึ า เปนสกั แตช ือ่ เรยี กวา รูปกายสูงมหมึ าเทา นน้ั ”

พ.-“ดูกอนสุภูติ โดยประการเดียวกัน ถาพระโพธิสัตวยังมีวาทะกลาววา เราเปนผูโปรดสรรพ
สัตวใหบรรลุนิพพานธาตุไซร ก็หาช่ือวาเปนพระโพธิสัตวไม ขอน้ันเพราะเหตุดังฤา สุภูติ โดยความ
จรงิ แลว ไมม ีสภาวะใดทเี่ รยี กวาพระโพธิสัตว ฉะน้นั พระพุทธเจาจงึ ตรัสวาธรรมท้ังหลายไมมีอาตมะ
ไมม ปี คุ คละ ไมมสี ตั วะ และไมมีชวี ะ”

24