Latihan Topikal SPM Reka Cipta

MATA PELAJARAN ELEKTIF IKHTISAS

PANITIA REKA CIPTA NEGERI KELANTAN

MODUL LATIHAN TOPIKAL SPM

MATA PELAJARAN ELEKTIF IKHTISAS (MPEI)

PANITIA REKA CIPTA NEGERI KELANTAN

dengan kerjasama

UNIT TEKNIK DAN VOKASIONAL
SEKTOR PENGURUSAN AKADEMIK
JABATAN PENDIDIKAN NEGERI KELANTAN

MEI 2019

KANDUNGAN

BAB TAJUK MUKA SURAT

1 PENGENALAN KEPADA REKA CIPTA 1
2 ASAS REKA BENTUK DALAM REKA CIPTA 6
3 FAKTOR PEMILIHAN REKA BENTUK DALAM REKA CIPTA 19
4 PENYATAAN MASALAH 23
5 PENYELIDIKAN DAN KAJIAN PRODUK 31
6 PENJANAAN IDEA 35
7 MODEL OLOKAN (MOCK-UP) 41
8 LUKISAN KERJA 45
9 LUKISAN TERBANTU KOMPUTER 52
10 BAHAN, PERALATAN DAN MESIN PEMBINAAN PRODUK 54
11 SISTEM 59
59
SISTEM MEKANIKAL 65
SISTEM ELEKTRIK 71
SISTEM ELEKTRONIK 74
SISTEM KAWALAN 78
12 PEMBINAAN DAN PENGUJIAN MODEL BERFUNGSI DAN PROTOTAIP 84
13 PENJENAMAAN PRODUK 90
14 PEMASARAN PRODUK 92
15 HARTA INTELEK 99
16 PENDOKUMENTASIAN 103
Jawapan

-

YBrs. En. Abu Hanipah @ Fauzi Bin Zahari
Pengarah Pendidikan Negeri Kelantan

En. Mohd Hassany Bin Hashim
Ketua Sektor Pengurusan Akademik JPN Kelantan

Tn. Hj. Rozmi Bin Ab. Rahim
Ketua Unit Teknik dan Vokasional
Sektor Pengurusan Akademik JPN Kelantan

Pn. Nor Hasliza Binti Seman
Penolong PPD Kota Bharu

Cikgu Suhaimi Bin Sulaiman
Ketua Jurulatih Utama

Reka Cipta Negeri Kelantan

dan

Semua Guru Reka Cipta Negeri Kelantan

yang telah menyokong dan turut sama
merealisasikan penghasilan

MODUL LATIHAN TOPIKAL SPM
MPEI REKA CIPTA

ini

1.0 PENGENALAN KEPADA REKA CIPTA

1.1 Pengenalan Reka Cipta dan Pereka Cipta

1 Berikan definisi bagi perkataan berikut:

(i) Inventif
………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………

(ii) Inovasi

………………………………………………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………………………………………
[2 markah]

2 Jadual 1 menunjukkan definisi-definisi menerangkan beberapa istilah. Nyatakan istilah
yang tepat bagi definisi yang diberi.

Definisi Istilah

(i) Berupaya mereka cipta sesuatu yang baharu atau ……………………………….
berdaya saing

(ii) Sesuatu yang baru diperkenalkan seperti kaedah, ……………………………….
system, adat dan lain-lain yang baharu

(iii) Kemampuan mencipta, berdaya kreatif atau ……………………………….
kekreatifan

Jadual 1

[ 3 markah]

1|Modul Latihan Topikal Reka Cipta SPM

3 Jadual 2 menyenaraikan pereka cipta dan hasil ciptaan mereka. Nyatakan hasil ciptaan bagi
setiap pereka cipta berikut:

Pereka cipta Hasil ciptaan
(i) Alexander Graham Bell ………………………………………………

(ii) Wilbur dan Orville Wright ………………………………………………

(iii) Joseph Marie Jacquard ………………………………………………

Jadual 2

[3 markah]

4 Perkembangan reka cipta telah berlaku dalam pelbagai bidang. Senaraikan tiga bidang
perkembangan tersebut:

(i) ………………………………………………………………………..

(ii) ………………………………………………………………………..

(iii) ………………………………………………………………………..

[3 markah]

5 Senaraikan dua hasil ciptaan pereka cipta berikut :

(a) Zulkifli bin Haron
(i) ………………………………………………………………………..
(ii) ………………………………………………………………………..

(b) Robest Yong
(i) ………………………………………………………………………..
(ii) ………………………………………………………………………..

[4 markah]

6 Senaraikan empat ciri yang perlu ada pada seorang pereka cipta
(i) ………………………………………………………………………..
(ii) ………………………………………………………………………..
(iii) ………………………………………………………………………..
(iv) ………………………………………………………………………..

[4 markah]

2|Modul Latihan Topikal Reka Cipta SPM

Minat (ii)

Empiritif Ciri-ciri seorang Menjaga alam sekitar
Empati pereka cipta Tidak putus asa

(i) (iii)

Rajah 1

7 Rajah 1 menunjukkan ciri-ciri seorang pereka cipta. Lengkapkan Rajah 1 dengan
menyatakan ciri bertanda (i), (ii) dan (iii)

(i) ………………………………………………………………………..

(ii) ………………………………………………………………………..

(iii) ………………………………………………………………………..

[3 markah]

8 Jadual 3 menunjukkan beberapa sumber tenaga. Kelaskan sumber tenaga tersebut
mengikut jenisnya.

Sumber tenaga Jenis tenaga
(i) Arang batu
(ii) Solar ……………………………………………….
(iii) Bahan radioaktif ……………………………………………….
(iv) Geoterma ……………………………………………….
……………………………………………….

Jadual 3

[4 markah]

3|Modul Latihan Topikal Reka Cipta SPM

9 Jadual 4 menunjukkan ciri-ciri tenaga tidak boleh diperbaharui dan tenaga boleh
diperbaharui. Bandingbezakan jenis sumber tenaga tersebut dalam Jadual 4.

Tenaga tidak boleh diperbaharui Tenaga boleh diperbaharui

Mengambil masa yang lama untuk Boleh diperbaharui dalam masa yang
diperbaharui singkat

(i) (ii)

(iii) (iv)

Jadual 4

[4 markah]

10 Jadual 5 menunjukkan huraian ciri pereka cipta. Kenal pasti dan nyatakan ciri pereka cipta
berdasarkan huraian pada Jadual 5.

Huraian Ciri Pereka Cipta
……………………………………………
 Memahami kumpulan sasaran
(i)  Menyelidik keperluan dan masalah pengguna ……………………………………………

melalui tinjauan dan pemerhatian

 Berupaya mencipta, mewujud atau
menghasilkan sesuatu yang baharu.

(ii)  Berfikir secara kritikal, menilai secara
analitikal dan memberikan cadangan yang
praktikal

(iii)  Sentiasa berusaha mengatasi kegagalan ……………………………………………
 Sentiasa bersemangat untuk terus mencuba

Jadual 5

[3 markah]

4|Modul Latihan Topikal Reka Cipta SPM

11 Rajah 2 menunjukkan beberapa sumber tenaga. Nyatakan klasifikasi sumber tenaga
tersebut pada ruang jawapan yang diberi.

Sumber tenaga Klasifikasi

………………………………………

(i)
………………………………………

………………………………………

(ii)
………………………………………

Rajah 2 [2 markah]

5|Modul Latihan Topikal Reka Cipta SPM

2.0 ASAS REKA BENTUK DALAM REKA CIPTA

2.1 Prinsip Reka Bentuk

1 Definisikan prinsip-prinsip reka bentuk yang berikut:

(i) Kesatuan

......................................................................................................................................

......................................................................................................................................
[2 markah]

(ii) Penekanan

......................................................................................................................................

......................................................................................................................................
[1 markah]

(iii) Pergerakan

......................................................................................................................................

......................................................................................................................................
[1 markah]

2 Jadual 1 menunjukkan penyataan-penyataan mengenai prinsip imbangan. Nyatakan jenis
imbangan yang betul berdasarkan penyataan yang diberi.

Penyataan Jenis Imbangan
.......................................
Elemen disusun di sekitar satu titik
(i) tengah dan elemen tersebut boleh jadi .......................................

serupa

Elemen imbangan yang digunakan pada
(ii) satu sisi rekaan yang sama dengan sisi

rekaan yang lain

(iii) Sisi antara satu sama lain yang berbeza .......................................
tetapi kelihatan stabil

Jadual 1

[3 markah]

6|Modul Latihan Topikal Reka Cipta SPM

Rajah 1

3 Rajah 1 menujukkan satu reka bentuk menggunakan prinsip kesatuan.
Nyatakan dua prinsip yang digunakan untuk menghasilkan prinsip kesatuan tersebut.

(i) ................................................................................

(ii) ................................................................................

[2 markah]

Rajah 2
4 Rajah 2 menunjukkan sebuah hasil karya seni oleh seorang pereka.

(i) Apakah prinsip reka bentuk yang jelas kelihatan dalam karya tersebut?
......................................................................................................................................
[1 markah]

(ii) Nyatakan kesan yang dapat dihasilkan daripada penggunaan prinsip tersebut.
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
[2 markah]

7|Modul Latihan Topikal Reka Cipta SPM

Rajah 3
5 Rajah 3 menunjukkan satu reka bentuk grafik menggunakan prinsip pergerakan. Kenal pasti

dua fungsi prinsip pergerakan.

(i) ......................................................................................................................................

(ii) ......................................................................................................................................
[2 markah]

6 Jadual 2 menunjukkan tiga reka bentuk grafik menggunakan prinsip rentak. Lengkapkan
Jadual 2 dengan menyatakan jenis rentak berdasarkan rajah diberi.

Reka bentuk Jenis rentak

(i) ................................................

(ii) ................................................

(iii) ................................................

Jadual 2 [3 markah]
8|Modul Latihan Topikal Reka Cipta SPM

Elemen Reka Bentuk

7 Jadual 3 menunjukkan penyataan-penyataan mengenai elemen reka bentuk. Namakan
elemen reka bentuk yang betul mengikut penyataan yang diberi pada ruang jawapan.

Penyataan Elemen Reka Bentuk

i Kawasan rata yang dilingkari garisan yang ..........................................
bertemu titik permulaan dan titik penghujungnya

ii Satu laluan yang terbentuk daripada sambungan ..........................................
dua atau lebih titik-titik

iii Kualiti permukaan secara fizikal atau visual ..........................................
sebagai rupa permukaan

Jadual 3

A
B

Rajah 4

8 Rajah 4 menunjukkan logo satu aktiviti sosial menggunakan elemen ruang. Namakan jenis
ruang yang bertanda A dan B

(i) A : ................................................................................

(ii) B : ................................................................................

[2 markah]

9|Modul Latihan Topikal Reka Cipta SPM

9 Rajah 5 menunjukkan jenis-jenis elemen bentuk. Lengkapkan Rajah 5 dengan menyatakan
jenis bentuk berdasarkan keterangan diberi.

Bentuk

(i) ......................................................... (ii) .........................................................

Bentuk visual, bersifat dua dimensi Bentuk objek sebenar, dapat dilihat,
disentuh dan dirasa

Rajah 5

[2 markah]

[C]

Kuning
Kuning jingga

Jingga

[D] [E]

Biru Ungu cerah
Jingga Ungu

Ungu gelap

Rajah 6

10 Rajah 6 menunjukkan tiga kumpulan gubahan warna. Namakan kumpulan warna C, D dan E
berdasarkan contoh gubahan warna diberi.

(i) C : ..............................................................................................
(ii) D : ..............................................................................................

(iii) E : ..............................................................................................

[3 markah]

10 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

2.2 Teori Asas Lakaran

F

G

Rajah 7
11 Rajah 7 menunjukkan sebuah lakaran yang dihasilkan oleh pereka. Nyatakan alasan

mengapa situasi-situasi berikut berlaku.
(i) Bahagian bertanda F merupakan bahagian cerah

......................................................................................................................................
(ii) Bahagian bertanda G dilorekkan dengan warga gelap

......................................................................................................................................
[2 markah]

11 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

2.3 Kemasan Lakaran

H

Rajah 8

12 Rajah 8 menunjukkan sebahagian lakaran produk dihasilkan oleh seorang pereka.

(a) Namakan dua peralatan yang sesuai untuk kemasan lakaran pada bahagian
bertanda H.

(i) ................................................................................

(ii) ................................................................................

[2 markah]

(b) Nyatakan tiga bahan yang sesuai digunakan sebagai bahan kemasan lakaran reka
bentuk pada Rajah 8

(i) ................................................................................
(ii) ................................................................................
(iii) ................................................................................

[3 markah]

12 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

2.4 Lukisan Perspektif

I
J

K

Rajah 9

13 Rajah 9 menunjukkan lakaran sebuah lukisan perspektif.
Namakan elemen lukisan perspektif yang bertanda I, J dan K pada Rajah 9.

(i) I : ..........................................................................................................................

(ii) J : ..........................................................................................................................

(iii) K : ..........................................................................................................................
[3 markah]

13 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

14 Jadual 4 menunjukkan tiga lukisan perspektif. Namakan jenis lukisan perspektif tersebut
pada ruang jawapan yang diberi.

Lukisan Perspektif Jenis Lukisan Perspektif

................................................
(i)

................................................

................................................
(ii)

................................................

................................................
(iii)

................................................

Jadual 4

[3 markah]

14 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

Rajah 10
15 Rajah 10 menunjukkan satu reka bentuk poster ucapan Hari Raya Aidilfitri.

(a) Kenal pasti satu prinsip reka bentuk yang ketara pada reka bentuk poster pada
Rajah 10.
......................................................................................................................................
[1 markah]

(b) Namakan tiga elemen reka bentuk yang diaplikasi oleh pereka dalam reka bentuk
poster pada Rajah 10.
(i) ..........................................................................................................................
(ii) ..........................................................................................................................
(iii) ..........................................................................................................................
[3 markah]

15 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

(c) Lukiskan satu reka bentuk sampul duit raya pada Rajah 11 menggunakan prinsip
reka bentuk penekanan dan tiga elemen reka bentuk yang jelas.

Rajah 11

[6 markah]

16 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

Rajah 12

16 Rajah 12 menunjukkan reka bentuk botol pencuci pakaian.

(a) Kenal pasti satu prinsip reka bentuk botol pada Rajah 12.

......................................................................................................................................
[1 markah]

(b) Nyatakan satu prinsip reka bentuk yang penting bagi menyerlahkan jenama serta
kelebihan pencuci pakaian tersebut.

......................................................................................................................................
[1 markah]

(c) Nyatakan tiga elemen reka bentuk yang sesuai digunakan dalam penghasilan reka
bentuk label botol pada Rajah 12.

(i) .......................................................................................

(ii) .......................................................................................

(iii) .......................................................................................

[3 markah]

17 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

(d) Lukiskan reka bentuk label untuk kegunaan botol cecair pencuci pada Rajah 12 pada
ruang jawapan di bawah dengan menggunakan prinsip reka bentuk pada jawapan
16(b) dan elemen-elemen reka bentuk pada jawapan 16(c).

[5 markah]

18 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

3.0 FAKTOR PEMILIHAN REKA BENTUK DALAM REKA CIPTA

3.1 Pemilihan Reka Bentuk Produk C D

A E
B

Rajah 1

1 Rajah 1 menunjukkan beberapa lakaran untuk reka bentuk bekas menyimpan air panas.

(a) Apakah tujuan seseorang pereka membuat lebih daripada satu idea reka bentuk?
…………………………………………………………………………………………………………………………………
[1 markah]

(b) Senaraikan empat faktor yang perlu dipertimbangkan semasa proses pemilihan
reka bentuk.
(i) ………………………………………………………………………………………………….
(ii) ………………………………………………………………………………………………….
(iii) ………………………………………………………………………………………………….
(iv) ………………………………………………………………………………………………….
[4 markah]

19 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

2 Jadual 1 menyenaraikan kriteria yang dipertimbangkan bagi faktor-faktor pemilihan reka
bentuk. Lengkapkan Jadual 1 dengan menyatakan faktor reka bentuk yang betul pada
ruang jawapan berdasarkan kriteria diberi.

Kriteria Faktor Pemilihan Reka Bentuk

(i) Mampu menyelesaikan masalah dan ………………………………………………….
berkecekapan tinggi

(ii) Selesa serta serasi dengan pengguna ………………………………………………….

(iii) Mudah digunakan dan dikendalikan oleh ………………………………………………….
pengguna dari semua peringkat umur

Harga yang berpatutan sesuai dengan ………………………………………………….
(iv) kualiti dan tahap ekonomi pengguna

sasaran

Jadual 1

[4 markah]

3 Jadual 2 menyenaraikan kriteria yang dipertimbangkan bagi faktor-faktor pemilihan reka
bentuk. Lengkapkan Jadual 2 dengan menyatakan faktor reka bentuk yang betul pada
ruang jawapan berdasarkan kriteria diberi.

Kriteria Faktor Pemilihan Reka Bentuk

(i) Rupa bentuk yang sesuai dengan fungsi ………………………………………………….
produk serta pengguna sasaran

Reka bentuk memenuhi cita rasa semasa ………………………………………………….
(ii) dan dapat menarik minat serta

mempengaruhi pengguna

(iii) Mampu dibeli dan sesuai untuk ………………………………………………….
pengeluaran besar-besaran

(iv) Hiasan terakhir permukaan produk yang ………………………………………………….
sesuai, kemas dan menarik

Jadual 2

[4 markah]

20 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

4 Rajah 2 menunjukkan dua alat memerangkap sampah yang dicadangkan untuk kegunaan
pada longkang di sebuah kawasan perumahan.

Perangkap Sampah A

Bahan : Besi
Berat : 5 kg
Warna : Merah

Perangkap Sampah B

Bahan : Aluminium
Berat : 2 Kg
Warna : Putih/ Biru/ Kuning

Rajah 2

(a) Tentukan perangkap sampah yang paling sesuai diletakkan dalam longkang dengan
membandingkan kedua-dua perangkap sampah.
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………

21 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………

[9 markah]
(b) Lakar dan labelkan dua pengubahsuaian yang dapat meningkatkan kefungsian

perangkap sampah itu yang ditentukan di 4(a).

[5 markah]
(c) Nyatakan satu kebaikkan penambahbaikan berdasarkan jawapan anda di 3a(ii)

…………………………………………………………………………………………………………………………………
[1 markah]

22 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

4.0 PENYATAAN MASALAH

4.1 Pengenalan Metodologi Kajian

1 Nyatakan tiga kaedah pengumpulan data dalam proses mereka cipta.
(i) ………………………………………………………………………………………..
(ii) ………………………………………………………………………………………..
(iii) ………………………………………………………………………………………..

[3 markah]

2 Jadual 1 menunjukkan aktiviti-aktiviti pengumpulan maklumat dan data yang dijalankan.
Nyatakan kaedah pengumpulan data yang betul mengikut aktiviti pada ruang jawapan.

Aktiviti Pengumpulan Kaedah Pengumpulan Data
Maklumat dan Data

(i) ● Bertemu dengan responden dan …………………………………………….
mengemukakan soalan secara lisan.

● Memerhati, mengambil gambar dan

(ii) mencatat segala perlakuan yang dilihat, …………………………………………….
serta dilakukan.

● Dilakukan selama lima hari.

● Menerangkan kejadian yang pernah …………………………………………….
(iii) dialami sendiri berkaitan dengan masalah

yang telah dikenal pasti.

Jadual 1

[3 markah]

23 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

3 Rajah 1 menunjukkan aktiviti dilakukan untuk satu kaedah kajian. Tuliskan langkah kerja
yang perlu dilaksanakan untuk mendapatkan data dan maklumat. Jawapan langkah (ii) dan
(iv) diberi.

Rajah 1
(i) ……..…………………………………………..………………………………………

(ii) Menentukan sampel dan bilangan
(iii) ……..…………………………………………..………………………………………

(iv) Menganalisis maklum balas responden
(v) ……..…………………………………………..………………………………………

[3 markah]

24 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

4 Rajah 2 menunjukkan langkah mengumpul data dengan kaedah pemerhatian. Lengkapkan
Rajah 2 mengikut urutan yang betul pada ruang yang disediakan.

(i) Mencatat maklumat (ii)
…………………………..… berkaitan dan mengambil …………………………..…
gambar dan video
…………………………….. ……………………………..

…………………………….. ……………………………..

………………………….…. ………………………….….

Rajah 2

[2 markah]

5 Rajah 3 menunjukkan format bibliografi bacaan buku. Kenal pasti elemen bertanda (i), (ii)
dan (iii) supaya penulisan bibliografi mengikut format yang betul.

(i) .(Tahun diterbitkan). (ii) .

Tempat diterbitkan : (iii)

Rajah 3
(i) ………………………………………………………………………..
(ii) ………………………………………………………………………..
(iii) ………………………………………………………………………..

4.2 Penyataan Masalah

6 Nyatakan empat perkara penting yang perlu diambil perhatian dalam menulis pernyataan
masalah.

(i) ………………………………………………………………………..

(ii) ………………………………………………………………………..

(iii) ………………………………………………………………………..

(iv) ………………………………………………………………………..

[4 markah]

25 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

7 Rajah 4 menunjukkan langkah-langkah dalam proses pengenalpastian masalah. Lengkapkan
langkah tersebut dengan menulis jawapan yang betul pada Rajah 4. Jawapan (i) dan
langkah (iii) diberi.

(i) Mengenal pasti masalah

(ii)…………………………………………………………………………

(iii)Menganalisis masalah berdasarkan data dan maklumat

(iv) ………………………………………………………………………..

(v)……………………………………………………………………….

Rajah 4

[3 markah]

26 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

8 Jadual 2 menunjukkan data yang dikumpulkan berkenaan masalah yang dihadapi oleh
responden semasa menyembur racun rumpai.

Bil Masalah Bil. Responden
Ya Tidak
1 Mengambil masa yang lama 28 12
2 Memerlukan banyak tenaga 34 6
3 Pernah tercedera 23 17

Jadual 2

(a) Berdasarkan Jadual 2, nyatakan:

(i) Masalah utama yang dihadapi responden.

……………………………………………………………………………………………………………………
[1 markah]

(ii) Jumlah responden.

……………………………………………………………………………………………………………………
[1 markah]

(b) Hitungkan peratus responden yang menghadapi masalah tertinggi.

[2 markah]

27 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

(c) Lukiskan carta bar berdasarkan maklumat di Jadual 2.

[4 markah]
(d) Rumuskan hasil dapatan daripada data yang diperolehi dalam Jadual 2.

…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………

[2 markah]

28 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

9 Jadual 3 menunjukkan maklumat dan data tentang masalah gangguan tikus di kawasan
perumahan yang diperolehi dengan menggunakan borang tertentu.

Masalah yang dihadapi Bilangan responden Bilangan responden Jumlah

yang setuju yang tidak setuju

Najis tikus merata-rata 76 24 100

Makanan tercemar 94 6 100

Perabot dan perkakas 70 30 100
rumah rosak

Jadual 3

(a) Namakan kaedah pengumpulan maklumat yang paling sesuai untuk mendapatkan
data di atas.

………………………………………………………………………………………………

[1 markah]

(b) Berdasarkan Jadual 3, lukiskan carta bar menerangkan masalah yang dihadapi
mengikut peratus responden.

[4 markah]

29 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

(c) Huraikan satu masalah yang paling tinggi melibatkan responden daripada hasil
dapatan berdasarkan 9(a)
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
[3 markah]

(d) Rumuskan hasil dapatan di 9(c)
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
[2 markah]

30 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

5.0 PENYELIDIKAN DAN KAJIAN PRODUK

5.1 Asas Kajian Dalam Reka Cipta Produk
1 Rajah 1 menunjukkan perkara yang diperlukan sewaktu menjalankan kajian ke atas produk

sedia ada. Lengkapkan Rajah dengan menyatakan perkara (i), (ii) dan (iv) pada ruang
jawapan diberi

(i)

Kajian produk

(ii) sedia ada (iv)

(iii) Fungsi operasi

Rajah 1 [3 markah]
(i) ....................................................................................................... [2 markah]
(ii) .......................................................................................................
(iv) .......................................................................................................

2 Nyatakan dua kajian produk yang perlu dibuat dalam reka cipta produk
(i) .......................................................................................................
(ii) .......................................................................................................

31 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

3 Kenalpasti kekuatan produk sedia ada dari segi fungsi dan rupa bentuk pada Rajah 2.

Produk kajian
(Alat Pemindahan-

Troli)

Fungsi Fungsi

............................................... ...............................................

............................................... ...............................................

............................................... ...............................................

Kekuatan

Rupa bentuk Rupa bentuk

............................................... ...............................................

............................................... ...............................................

............................................... ...............................................

Rajah 2

[4 markah]

32 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

4 Rajah 3 menunjukkan dua reka bentuk khemah berdasarkan analisis hasil dapatan alat
perkhemahan semasa mengembara di dalam hutan.

KHEMAH A KHEMAH B

Bahan : canvas Bahan : Plastik
Warna : 2 kombinasi warna Warna : Hijau
Berat :1.5kg Berat : 1kg
Muatan : 4-5 orang Muatan : 6 orang

Rajah 3

(a) Bandingkan alat perkhemahan itu berdasarkan analisis yang diperolehi dari segi

(i) Fungsi

………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………

[3 markah]
(ii) Rupa bentuk

………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………

[3 markah]

33 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

(iii) Bahan
………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………

[3 markah]
(ii) Saiz
………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………

[3 markah]
(b) Bagaimanakah cara produk alat perkhemahan berfungsi berdasarkan tujuan ia di

reka cipta.
………………………………………………………………………………………………………………………………

[1 markah]
(c) Terangkan satu penambahbaikan pada alat perkhemahan yang dipilih agar lebih

baik fungsi penggunaannya.
………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………

[2 markah]

34 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

6.0 PENJANAAN IDEA

6.1 Proses Penjanaan Idea

1 Senaraikan tiga teknik pemikiranan dan penjanaan idea secara terancang.

(i) ........................................................................................

(ii) ........................................................................................

(iii) ........................................................................................

[3 markah]

2 Jadual 1 menunjukkan penyataan mengenai jenis-jenis pemikiran. Lengkapkan Jadual 1 dengan
menyatakan jenis jenis pemikiran yang tepat berdasarkan penyataan diberi.

Penyataan Jenis Pemikiran
Pemikiran Logikal
(a) Mengenal pasti sama ada idea yang .............................................
dijana adalah betul dari segi logik Pemikiran Analitikal
.............................................
(b) Keupayaan atau kebolehan individu .............................................
mencipta sesuatu yang baharu Pemikiran Lateral

(c) Melihat sesuuatu perkara atau butiran
secara mendalam dan terperinci

(d) Keputusan dibuat berdasarkan kepada
gerakan hati atau naluri

(e) Mengenalpasti kesilapan, kelemahan ,
kekurangan dan kesalahan

(f) Idea yang dijana tidak dinilai sama ada
betul atau salah

Jadual 1

35 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

3 Rajah 1 menunjukkan peraturan dalam sesi sumbangsaran. Lengkapkan Rajah 1 dengan
menamakan perkara (i) dan (ii).

Dapat Ahli kumpulan (i)
digunakan mengenali dan
mempercayai Memahami
dalam topik yang
membuat antara satu
keputusan sama lain hendak
dibincangkan
(ii) Peraturan
Dalam Sesi
Sumbangsaran

Menghadkan
masa supaya
ahli kumpulan
lebih kreatif

Rajah 1

[2 markah]

4 Apakah tujuan diadakan perbincangan dalam kumpulan?

..................................................................................................................................................
[1 markah]

36 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

5 Rajah 2 menunjukkan peraturan semasa sesi perbincangan. Lengkapkan Rajah 2 dengan
menyatakan peraturan (ii) dan (v)
Peraturan Semasa Sesi Perbincangan

Tetapkan topik

(i)

Bincang dan bahas idea serta buat
catatan

Setiap idea mempunyai data atau
maklumat

(ii)

Rajah 2
(i) ..........................................................................................................
(ii) ..........................................................................................................

[2 markah]

37 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

6 Jadual 2 menunjukkan peraturan dalam sesi kritik. Lengkapkan Jadual 2 dengan
menyatakan perkara (i) dan (ii)

Peraturan dalam Sesi Kritik
Melantik seorang ketua

(i)
Melakukan kritikan setelah selesai pembentangan

idea
(ii)

Jadual 2
(i) ..........................................................................................................
(ii) ..........................................................................................................

[2 markah]

38 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

Lakaran idea troli 1 Lakaran idea troli 2

Rajah 3

7 Rajah 3 menunjukkan lakaran-lakaran dalam proses penjanaan idea.

(a) Nyatakan jenis lakaran dalam Rajah 3

......................................................................................................................................
[1 markah]

(b) Lakar dan labelkan gabungan idea pada ruang jawapan berikut.

[4 markah]

39 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

(c) Tuliskan analisis kekuatan dan kelemahan berdasarkan 7(b).

Kekuatan Kelemahan

[2 markah]

(d) Lukiskan lukisan persembahan troli berdasarkan 7(c)

[5 markah]

40 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

7.0 MODEL OLOKAN (MOCK-UP)

7.1 Pembinaan Model Olokan

1 Apakah yang maksud dengan model olokan?

.................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................
[2 markah]

2 Senaraikan tiga bahan yang digunakan dalam pembinaan model olokan

(i) ....................................................................................

(ii) ....................................................................................

(iii) ....................................................................................

[3 markah]

3 Senaraikan tiga peralatan yang digunakan dalam pembinaan model olokan

(i) ....................................................................................

(ii) ....................................................................................

(iii) ....................................................................................

[3 markah]

41 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

Rajah 1

4 Rajah 1 menunjukkan sebuah model olokan. Senaraikan bahan yang sesuai digunakan
untuk membuat model itu.

(i) ....................................................................................

(ii) ....................................................................................

(iii) ....................................................................................

(iv) ....................................................................................

[4 markah]

5 Nyatakan tiga kepentingan model olokan. [3 markah]
(i) .................................................................................... [3 markah]
(ii) ....................................................................................
(iii) ....................................................................................

6 Nyatakan tiga ciri model olokan.
(i) ....................................................................................
(ii) ....................................................................................
(iii) ....................................................................................

42 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

7 Jadual 1 menunjukkan perbandingan antara model berfungsi dangan prototaip.
Lengkapkan Jadual 1 dengan menyatakan perbandingan antara model berfungsi dan
prototaip berdasarkan kriteria yang diberi.

Kriteria Model berfungsi Prototaip

Penggunaan
bahan

Kefungsian

Jadual 1

[4 markah]

Rajah 2

8 Rajah 2 menunjukkan sebuah model olokan.
Berdasarkan Rajah 2,

(a) Nyatakan tiga ciri model olokan
(i) ....................................................................................
(ii) ....................................................................................
(iii) ....................................................................................

[3 markah]

43 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

(b) Nyatakan tiga kelemahan sekiranya model olokan pada rajah 4 tidak dibina oleh
pereka.
(i) ..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
(ii) ..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
(iii) ..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
[3 markah]

(c) Merujuk pada jawapan di 8(b), terangkan dua penambahbaikan pada model olokan
di atas supaya dapat membawa beban yang lebih banyak.
(i) ..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
(ii) ..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
[4 markah]

44 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

8.0 LUKISAN KERJA

8.1 Lukisan Ortografik

1 Rajah 1 menunjukkan kedudukan pandangan unjuran ortografik. Nyatakan jenis unjuran
bagi kedudukan pandangan sukuan lukisan ortografik pada ruang jawapan.

Kedudukan Pandangan Jenis Unjuran

..................................................
(i)

..................................................

..................................................
(ii)

..................................................

Rajah 1

[2 markah]

45 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

Rajah 2
2 Rajah 2 menunjukkan satu lukisan ortografik unjuran sudut ketiga bagi sebuah bongkah

permukaan rata. Nyatakan urutan langkah membina lukisan ortografik unjuran sudut
ketiga.

Kenal pasti sisi-sisi yang memberi informasi tentang tinggi , lebar dan
kedalaman objek.

(i)

(ii)

Melukis pandangan hadapan objek

Unjurkan setiap sisi pandangan atas dan pandangan hadapan ke sisi kanan

(iii)
Rajah 2
(i) ........................................................................................................................
(ii) ........................................................................................................................
(iii) ........................................................................................................................

[3 markah]

46 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M