Latihan Topikal SPM Reka Cipta

12 Susun Prosedur Permohonan Reka Bentuk Susun Atur Litar Bersepadu mengikut urutan
yang betul dalam Jadual 2. Jawapan (ii), (iv) dan (vi) diberi.

Prosedur Permohonan Urutan
Reka Bentuk Susun Atur Litar Bersepadu

(i) Kelulusan perlindungan Hak cipta.

(ii) Surat makluman kepada pereka cipta untuk kelulusan 7
permohonan Reka Bentuk Susun Atur Litar Bersepadu.

(iii) Tidak lulus – makluman kepada pereka cipta

(iv) Menerima borang permohonan Perlindungan Harta 1
Intelek daripada pereka cipta. 3

(v) Semakan borang permohonan (Invention Disclosure
Form) maklumat lengkap/tidak.

(vi) Tidak lengkap – kembalikan kepada pereka cipta.

(vii) Sediakan surat makluman kepada pereka cipta.

Jadual 2

[4 markah]

13 Nyatakan empat perkara yang perlu dititik beratkan berkaitan isu-isu kepentingan Harta
Intelek.

(i) .........................................................................................

(ii) .........................................................................................
(iii) .........................................................................................

(iv) .........................................................................................

[4 markah]

97 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

14 Berdasarkan huraian dalam Jadual 3, kenal pasti justifikasi keperluan pendaftaran harta
intelek.

Huraian Jawapan

Pendaftaran harta intelek dikategorikan sebagai

salah satu aspek pengurusan risiko. Memberi

(i) perlindungan kepada harta intelek sebelum
memperkenalkan kepada pasaran akan

mengurangkan risiko melanggar harta intelek

pihak lain.

Melalui pendaftaran harta intelek, pencipta karya
boleh memberitahu kepada umum bahawa
produk tersebut ialah kepunyaan mereka
(ii) terutamanya bagi cap dagangan dan petunjuk
geografi. Pendaftaran harta intelek adalah seperti
meletakkan label pada produk supaya mudah
dikenal.

Sekiranya mana-mana pihak yang menjadi
mangsa dalam aktiviti ini, mereka boleh
(iii) membuat tuntutan untuk pampasan dengan
pihak yang bertentangan melalui kaedah yang
sah selagi mereka adalah pemilik harta intelek.

Melalui hak eksklusif, pemilik boleh
memperuntukkan penggunaan harta intelek
mereka kepada pihak lain sama ada dalam
(iv) bentuk perlesenan atau usaha sama bagi
memperoleh manfaat dalam aspek kewangan.
Harta intelek yang bernilai dapat membantu
memasuki pasaran global.

Jadual 3

[4 markah]

98 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

16.0 PENDOKUMENTASIAN

16.1 Dokumentasi dan Persembahan Reka Ciptaan
1 Apakah definisi pendokumentasian?

..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................

[2 markah]
2 Nyatakan tiga kepentingan pendokumentasian.

(i) .....................................................................................................................................
(ii) .....................................................................................................................................
(iii) .....................................................................................................................................

[3 markah]
3 Lengkapkan kepentingan pendokumentasian pada rajah 1 di bawah.

KEPENTINGAN
PENDOKUMENTASIAN

(i) (iii)

(ii)
Rajah 1

[3 markah]

99 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

4 Lengkapkan Jadual 1 dengan menyatakan kepentingan pendokumentasian.

Huraian Kepentingan
Pendokumentasian

Pereka cipta yang ingin membuat inovasi serta

(i) Penyelidikan dan Pembangunan (R&D) boleh
membuat rujukan menggunakan maklumat yang

terdapat dalam dokumentasi sedia ada.

Seorang pereka cipta perlu merekodkan semua

maklumat carian dan kajian serta lakaran

(ii) perkembangan idea sepanjang proses mereka
cipta sebagai bukti bahawa produk tersebut ialah

hasil reka ciptaannya sendiri dan bukan ditiru

daripada orang lain.

Pereka cipta yang ingin memfailkan permohonan
perlindungan paten perlu mengemukakan
(iii) permohonannya beserta dokumentasi lengkap
tentang ciptaan itu, disamping prototaip atau
model yang dihasilkan.

Jadual 1

[3 markah]

5 Nyatakan lima format dokumentasi.

(i) .........................................................................................................................

(ii) .........................................................................................................................

(iii) .........................................................................................................................
(iv) .........................................................................................................................

(v) .........................................................................................................................
[5 markah]

100 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

6 Lengkapkan format dokumentasi pada Rajah 2.
Tajuk / Tema

(i) ..............................................................................
Matlamat dan Objektif
Fungsi dan Kegunaan

(ii) ..............................................................................
(iii) ..............................................................................

Brosur
(iv) ..............................................................................
(v) ..............................................................................

Rajah 2
[5 markah]

7 Senaraikan empat perkara yang perlu ada dalam deskripsi projek.
(i) .........................................................................................................................
(ii) .........................................................................................................................
(iii) .........................................................................................................................
(iv) .........................................................................................................................
[4 markah]

101 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

Judul Buku : Reka Cipta Tingkatan 5
Penulis : Dr.Jamil bin Abd.Baser
Penerbit : Aras Mega (M) Sdn.Bhd
Tempat : Selangor
Tahun : 2017

Rajah 3

8 Rajah 3 menunjukkan maklumat berkaitan sebuah buku rujukan. Tuliskan bibliografi buku
tersebut mengikut format yang betul pada ruang jawapan.

[5 markah]

9 Nyatakan tiga perisian komputer yang digunakan dalam persembahan bagi kaedah
Teknologi Maklumat dan Komunikasi.

(i) ...............................................................................

(ii) ...............................................................................

(iii) ...............................................................................

[3 markah]

10 Apakah bentuk persembahan yang digunakan bagi kaedah Bukan Teknologi Maklumat dan
Komunikasi?

…………………………………………...................………………

[1 markah]

102 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

JAWAPAN

Bab 1

1 (i) Berupaya mereka cipta sesuatu yang baharu atau berdaya saing

(ii) Sesuatu yang baru diperkenalkan seperti kaedah, system, adat dan lain-lain yang

baharu

2 (i) Inventif / (ii) Inovasi / (iii) Kreativiti

3 (i) Telefon / (ii) Kapal terbang / (iii) Mesin tenun Jacquard

4 Bidang pengangkutan / Bidang pendidikan / Bidang pertanian / Bidang komunikasi / Bidang

pembinaan (mana-mana tiga jawapan)

5 (a) Jetboard/ Hovercraft/ Kerusi roda automatik/ Kamera lorong kecemasan/ Mesin

industri kecil dan sederhana (mana-mana dua jawapan)

(b) Polyclone/ mobiheat/ kamikaze/ egg incubator (mana-mana dua jawapan)

6 Minat / Empati / Kreatif / Inovatif / Empiritif / Perseptif / Tidak putus asa / Menjaga alam

sekitar (mana-mana empat jawapan)

7 Kreatif / Inovatif / Perseptif

8 (i) Tidak boleh diperbaharui / (ii) Boleh diperbaharui

(iii) Tidak boleh diperbaharui / (iv) Boleh diperbaharui

9

Tenaga tidak boleh Tenaga boleh diperbaharui
diperbaharui

Mengambil masa yang lama Boleh diperbaharui dalam masa
untuk diperbaharui yang singkat

(i) Sumber terhad/akan habis (ii) Sumber tahan lama @ tidak
(iii) Mencemarkan alam sekitar akan habis

(iv) Tidak mencemarkan alam
sekitar

10 (i) Empati / (ii) Kreatif / (iii) Tidak putus asa
11 (i) Tenaga boleh diperbaharui / (ii) Tenaga tidak boleh diperbaharui

Bab 2

1 (i) Kesatuan merujuk kepada gabungan elemen yang membentuk bahagian-bahagian

kecil visual dengan bahagian kecil yang lain / dan seterusnya membentuk satu

gambaran visual yang lebih besar

(ii) Penekanan ialah prinsip visual yang menangkap perhatian pandangan atau menjadi

titik fokus pandangan @ mewujudkan pertentangan atau kontras dengan yang lain

(iii) Pergerakan ialah keadaan yang bergerak, bergetar, bergoyang, berayun dan bersinar-

sinar

2 (i) Imbangan jejari / (ii) Imbangan simetri / (iii) Imbangan bukan simetri

3 Keseimbangan @ Pengulangan @ Harmoni (mana-mana dua jawapan)

4 (i) Penekanan @ Kontra

(ii) Menjadi titik fokus pandangan / dan dapat menangkap perhatian pandangan

5 Memberikan kesan lebih realistik / Menjadikan rekaan lebih menarik / Menimbulkan kesan

visual yang lebih berkesan (mana-mana dua jawapan)

6 (i) Rentak teratur / (ii) Rentak progresif / (iii) Rentak mengalir

103 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

7 (i) Rupa / (ii) Garisan / (iii) Jalinan

8 (i) Ruang positif / (ii) Ruang negatif

9 (i) Bentuk ilusi / (ii) Bentuk konkrit

10 (i) Warna harmoni / (ii) Warna kontra / (iii) Warna monokrom

11 (i) Pantulan cahaya / (ii) Tidak mendapat cahaya @ terlindung oleh objek

12 (a) Ellipse template @ Templat elips / Lengkung Perancis @ French Curve /

Pembaris boleh lentur @ Flexible curve (mana-mana dua jawapan)

(b) Pensel warna / Pastel / Marker / Warna air (mana-mana tiga jawapan)

13 I - Titik lenyap / J - Garisan ufuk / K - Satah gambar

14 (i) Perspektif dua titik / (ii) Perspektif dua titik / (iii) Perspektif satu titik

15 (a) Penekanan @ Corak

(b) Garisan @ Rupa @ Ruang @ Warna (mana-mana tiga jawapan)

(c) Prinsip penekanan / 3 elemen yang jelas (3) / Reka bentuk sesuai untuk sampul duit

raya / Kemas @ menarik

16 (a) Imbangan

(b) Penekanan @ Kontra

(c) Garisan / Rupa / Bentuk / Jalinan / Ruang / Warna / Nilai

(d) Prinsip 2(b) jelas dalam reka bentuk 1

Elemen 2(c) digunakan dalam reka bentuk 1

Reka bentuk sesuai sebagai label pencuci 1

Menarik @ Warna @ Kemas 1

Reka bentuk seimbang 1

Bab 3

1 (a) Untuk membolehkan pengguna membuat pilihan terbaik @ memenuhi citarasa

pengguna @ Pengguna tidak terikat dengan hanya satu pilihan reka bentuk

(b) Fungsi / Rupa bentuk / Bahan / Teknik pembuatan / Ergonomik / Kos / Nilai estetika /

Mesra pengguna / Keselamatan / Nilai komersial / Kemasan / Kelestarian

(mana-mana empat jawapan)

2 (i) Fungsi / (ii) Ergonomik / (iii) Mesra pengguna / (iv)Nilai komersial

3 (i) Rupa bentuk / (ii) Nilai estetika / (iii) Nilai komersial / (iv) Kemasan

4 (a) Jawapan mesti ada perbandingan kedua-dua produk

Perangkap sampah B

 Sesuai digunakan disemua jenis longkang berbanding PR A kerana bersaiz besar sukar

dimasukkan/digunakan/dipasang dalam longkang

 Cita rasa pengguna berbanding A yang tidak disukai pengguna kerana tidak sesuai

 Reka bentuk terkini berbanding A yang ketinggalan zaman/tidak mengikut trend

 Bersaiz kecil mudah diangkat/ubah berbanding A yang sangat berat dan sukar

diangkat/ ubah kemana-mana

 Ringan mudah dibawa berbanding A yang berat .....

Mesti ditulis : oleh itu perangkap sampah B lebih sesuai digunakan di kawasan perumahan.

(b) - Dua lakaran penambahbaikan 1

- Dua bahagian label bermaklumat 1

- Lakaran yang kemas 1

- 3 Dimensi 1

(c) - lebih mudah memerangkap sampah yang bersaiz kecil

- mudah dialih/ diangkat/ dipindahkan

104 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

Bab 4

1 Soal selidik / Pemerhatian / Temu bual / Pengalaman sendiri atau orang lain /

Rujukan media cetak atau elektronik (mana-mana tiga jawapan)

2 (i) Temu bual / (ii) Pemerhatian / (iii) Pengalaman sendiri

3 (i) Menyediakan borang soal selidik

(iii) Mengedar dan mengumpulkan semula borang soal selidik

(v) Merumuskan dan melaporkan dapatan

4 (i) Mengenal pasti lokasi, tempat dan masa untuk membuat pemerhatian.

(ii) Membuat rumusan laporan dapatan pemerhatian

5 (i) Nama penulis / (ii) Judul buku / (iii) Nama penerbit

6 (i) Latar belakang individu / (ii) Situasi / (iii) Kata Kunci / (iv) Kesan dan akibat

7 (ii) Menggunakan kaedah kajian yang sesuai untuk pengumpulan data

(iv) Menghuraikan dan mempersembahkan data dalam pelbagai kaedah

(v) Membuat rumusan

8 (a) (i) memerlukan banyak tenaga

(ii) 40 orang

(b) = 85%

(c)

Masalah Menyembur Racun Rumpai

Tajuk 1M / Petunjuk 1M / Paksi X & Y berlabel -1M / Bar yang betul – 1M
(d) Daripada kajian yang dijalankan didapati sebahagian besar responden menghadapi

masalah menyembur racun rumpai

105 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

9 (a) soal selidik
(b)

Tajuk – 1M / Petunjuk -1M / Paksi X & Y berlabel -1M / Bar yang betul – 1M
(c) Berdasarkan data yang dikumpul daripada 100 orang responden yang menghadapi

masalah gangguan tikus di kawasan perumahan didapati bahawa seramai 94 orang
(94%) mengatakan mereka menghadapi masalah makanan tercemar. Sementara itu,
seramai 6 orang (6%) mengatakan tidak menghadapi masalah tersebut.
(d) Daripada kajian ini didapati sebahagian besar responden menghadapi masalah
gangguan tikus di kawasan perumahan.

Bab 5 Kekuatan dan kelemahan rupa bentuk
1 (i) Gambar dan nama produk
Sumber maklumat diperoleh
(ii) Produk sedia ada / (ii) Bahan rujukan
(iii)
2 (i)
3

Fungsi Fungsi
Memudahkan barang-barang Memindahkan baranagn
berskala kecil dengan kauntiti yang bersaiz kecil sahaja
yang banyak
Kekuatan

Rupa bentuk Rupa bentuk
Mudah digunakan Mudah digunakan
Mudah dibersihkan

106 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

4 (a) (i) Fungsi
Khemah A -pengguna boleh mengisi ramai ahli/peserta dalam satu khemah,peserta selamat
dari segi terkena air embun berbanding deng an khemah B. Memilih khemah A untuk
berkhemah
(ii) Rupa bentuk
Khemah A- rupabentuk yang moden dan menarik.senang dibawa berbanding dengna
khemah B. Khemah A lebih sesuai untuk digunakan semasa perkhemahan.
(iii) Bahan
Khemah A-menggunakan bahan jenis kanvas berbanding khemah jenis B yang menggunakan
bahan plastik. Khemah lebih tahan lasak dari segi penggunaan kanvas. Khemah A lebih sesuai
digunakan.
(iv) Saiz
Khemah B lebih besar dan boleh memuatkan ramai ahli boleh yang boleh duduk dan lebih
terbuka tidak panas berbanding khemah A. Jadi khemah B lebih baik untuk pengguna.
(b) Alat perkhemahan ini direka dengan mempunyai dinding dan bumbung bagi
mengelakkan pengguna terdedah dari cahaya panas, air hujan dan memudahkan untuk
persalinan bagi peserta khemah wanita. Mempunyai tingkap untuk ruang pengudaraan dan
ciri yang moden.
(c) Khemah ini direka supaya membuat beg untuk memuatkannya mesra pengguna tidak
terlalu berat dan mampu di bawa oleh pengguna. Lapisan di bahagian bawah khemah dibuat
lebih tebal.

Bab 6
1 Logikal / Intuitif / Kritikal / Analitikal / Lateral / Kreatif (mana-mana tiga jawapan)
2 (b) Pemikiran Kreatif / (d)Pemikiran Intuitif / (e)Pemikiran Kritikal
3 (i) Tidak mengadili sesuatu idea / (ii) Berfikiran secara bebas tanpa paksaan
4 Mendapatkan idea dan kata putus secara bersama
5 (i) Idea yang diberi menjuruskan kepada penyelesaian masalah

(ii) Idea terbaik yang dipilih merupakan pilihan kumpulan
6 (i) Membentang idea secara indivitu atau kumpulan

(ii) Mengambil tindakan terhadap kritikan bertujuan membaiki kelemahan
7 (a) Lakaran sintesis Idea

(b)
(c)
(d)

Bab 7
1 Model yang tidak berasakan skala dan / boleh dikategorikan sebagai model separa siap /

untuk dibuat penilaian dan rujukan serta sukatan bagi model sebenar mahupun prototaip
2 Foam / Perekat (Latex) / Gam sentuh / Gam pengeras (hardener) / Mounting board / Kadbod

/ Kayu (mana-mana tiga jawapan)
3 Pelapik pemotong / Pembaris keluli / NT cutter / Gunting (mana-mana tiga jawapan)
4 Making board / Mounting board / Foam board / Kepingan PVC (PVC sheet)
5 Melihat gambaran sebenar model 3D yang akan dibina

Membuat penilaian dan penanda aras terhadap reka bentuk model 3D
Membantu mencari keseimbangan dan struktur reka bentuk model sebenar
6 Model statik / Tidak berfungsi / Reka bentuk sebenar tiga dimensi (3D) /
Dibuat secara tidak skala atau tidak mengikut saiz sebenar (mana-mana tiga jawapan)

107 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

7

Kriteria Model berfungsi Prototaip

Penggunaan bahan Tidak semestinya Dibina daripaa bahan

menggunakan bahan sebenar

sebenar

Kefungsian Separa berfungsi atau tidak Berfungsi penuh

berfungsi

8 (a) Model statik / Tidak berfungsi / Reka bentuk sebenar tiga dimensi (3D) /
Dibuat secara tidak skala atau tidak mengikut saiz sebenar

(b) Tidak dapat melihat gambaran sebenar model 3D akan dibina
Tidak dapat membuat penilaian dan penanda aras terhadap reka bentuk model 3D
Tidak dapat membantu mencari keseimbangan dan struktur reka bentuk model
sebenar

(c) Tambahkan bilangan bilah kipas / supaya dapat terbang lebih tinggi
Tambah bilangan bateri / supaya mampu menambung beban yang lebih besar dan
berat
Penggunaan bahan yang lebih teguh dan kuat / supaya dapat menampung beban
yang banyak untuk dibawa
Saiz yang boleh dilaraskan / supaya boleh mengangkat barang yang pelbagai saiz
(mana-mana dua jawapan)

Bab 8
1 (i) Ujuran sudut pertama / (ii) Ujuran sudut ketiga
2 (i) Melukis pandangan atas objek

(ii) Unjurkan setiap sisi pandangan atas ke pandangan hadapan dengan garis lurus
(iii) Melukis pandangan sisi objek
3 Mendimensi pinggir lurus / Mendimensi pingir condong / Mendimensi sudut /
Mendimensi bulatan dan lengkok (mana-mana dua jawapan)
4 (i) Sistem Ekaarah / (ii) Sistem Terjajar
5 Mendimensi pinggir lurus / Mendimensi pingir condong / Mendimensi sudut
Mendimensi bulatan dan lengkok (mana-mana dua jawapan)
6 (i) Lukiskan kotak isometri berdasarkan ukuran lebar , tinggi dan kedalaman.
(ii) Lukiskan bentuk objek dan hitamkan objek.
7 Setiap komponen dilebelkan dengan nombor yang merujuk kepada senarai bahan.
Komponen dilukis dalam bentuk isometrik.
Lukisan keratan disertakan bagi menerangkan bahagian lukisan yang sukar difahami.
8 (a) Kaedah sistem Ekaarah
(b) Pandangan Atas / Pandangan Hadapan / Pandangan Sisi
9 (a) Kaedah menghasilkan pandangan objek agar lebih jelas dalam bentuk lukisan tiga

dimensi.
(b) Dapat membantu memahami rupa bentuk sesuatu objek dengan lebih mudah serta

memberikan maklumat lebar, tinggi dan kedalaman.
(c) Memperlihatkan tiga pandangan iaitu pandangan atas, pandangan hadapan dan

pandangan sisi apabila dilihat pada satu pandangan.

108 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

Bab 9 SketchUp / (ii) Solid Edge / (iii) Solid Works
1 (i)
2 (i) elipse / (ii) circle / (iii) rectangle
3 (i)
4 (i) mirror / (ii) spline @ curve / (iii) offset

Menu bar / (ii)Command manager / (iii) Task pan / (iv) Configuration manager

Bab 10

1 (i) Lembut / (ii) Suhu cair yang rendah / (iii) Tidak berkarat

2

Logam Ferus Logam Bukan Ferus

Mengandungi karbon Tiada kandungan karbon

Mudah berkarat Sifat semulajadi tidak berkarat

Mempunyai kekuatan tinggi untuk Mempunyai kekuatan sederhana

menahan beban untuk menahan beban

(mana-mana dua perbezaan)

3 Aluminium

4 Merupakan ukuran kemampuan bahan untuk menahan daya atau tegangan tanpa pecah

atau meleding

5 (i) Kekuatan / (ii) Keanjalan / (iii) Kekerasan / (iv) Kemuluran

(v) Keteguhan

6

Sifat Mekanikal (i) Mengurangkan getaran

(ii) Boleh diproses semula

Kekuatan (ii) Lembut

Kelemahan (ii) Mudah bocor bila terkena benda tajam

7 Mesin canai mudah alih / Mesin pelelas mudah alih / Mesin kimpalan MIG

8 1 Pastikan anda memakai pakaian keselamatan seperti pelindung mata, apron,

pelindung mulut dan hidung, sarung tangan dan sebagainya

2 Kertas pelelas mestilah dalam keadaan baik dan sesuai dengan bahan kerja

3 Jangan menekan mesin terlalu kuat pada bahan kerja kerana ia akan merosakkan

mesin tersebut

4 Bersihkan mesin setelah selesai kerja

9 (a) Etika Kerja bermaksud murid dikehendaki mempunyai semangat dan etika kerja

yang baik semasa di dalam bengkel bagi mencegah kemalangan

(b) A Menumpukan sepenuh perhatian dan tenang ketika bekerja

B Jangan bergurau senda dengan rakan

C Mempunyai sikap dan tanggungjawab terhadap diri sendiri

Bab 11
11.1 Sistem Mekanikal

1 Sistem ialah gabungan beberapa elemen atau komponen / yang beroperasi mengikut fungsi /
yang diprogramkan untuk melakukan kerja.

2 Pengendalian kuasa atau tenaga / untuk melengkapkan sesuatu tugas / yang melibatkan
daya dan gerakan.

3 Gear ialah satu roda bulat yang bergerigi disekelilingnya
4 Gear taji / Gear heliks / Gear serong / Gear belitan / Gear rak dan pinan

(mana-mana tiga jawapan)

109 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

5 (i) Gear belitan / (ii) Gear taji / (iii) Gear rak dan pinan
6 (i) Bingkai / (ii) Pemegang berputar / (iii) Bindu
7 (ii) Gear serong berputar dan menggerakkan bindu

(iii) Mata gerudi pada bindu turut berpusing.
8 (i) Apabila daya dikenakan pada kedua-dua pemegang, bahagian hujung gunting akan

bergerak dan menjadi rapat.
(ii) Fulkrum yang dipasang sebagai pin berfungsi sebagai pusat tenaga untuk mengawal

pergerakan pemegang dan hujung gunting.
9 (a) (i) Pergerakan liner / (ii) Pergerakan putaran atau pusingan

(b) W : motor / X : tali sawat / Y : takal dipacu atau pengikut / Z: takal pemacu
(c) Kelajuan sistem mekanikal bertambah laju atau tinggi. Daya kilas sistem mekanikal

berkurangan atau susut atau kecil.
10 (a) Sistem takal

(b) Daya dihasilkan oleh orang yang menarik tali.
Semasa proses tarikan berlaku, roda pada takal berpusing dan menyebabkan geseran
diantara tali dan roda dapat dikurangkan.
Oleh itu, beban yang berat lebih mudah diangkat naik ke atas.

(c) Daya kurang untuk mengangkat beban yang besar / Mudah digunakan dalam pelbagai
situasi / Mudah dikendalikan dengan kepakaran yang sederhana
(mana-mana dua jawapan)

(d) Sistem mekanikal (mana-mana sistem yang berkaitan) /
Sistem elektrik / Sistem elektronik / Sistem kawalan (mana-mana satu jawapan)
11.2 Sistem Elektrik

1 Elektrik ialah satu jenis tenaga yang terhasil daripada pergerakan elektron dalam pengalir
2 Komponen yang mengawal suis supaya boleh berkeadaan terbuka atau tertutup dengan

mengaplikasikan konsep aruhan elektromagnet
3 (i) Geganti / (ii) Transformer injak turun / (iii) Motor elektrik
4 Medan elektromagnet akan terhasil di sekelilingnya
5 (i) Solenoid / (ii) Motor elektrik / (iii) Transformer injak turun
6 (a) (i) solenoid / (ii) menukarkan tenaga elektrik kepada tenaga mekanikal

(b) (i) loceng akan berbunyi kuat / (ii) loceng akan berbunyi perlahan
(c) Suis di tekan arus elektrik mengalir ke gegelung loceng

Gegelung akan menghasilkan elektromagnet
Penukul mengetuk gong hasil daripada aruhan elektromagnet
Bunyi berulang selagi suis di hidupkan
Tutup suis
(d) menambahkan gong yang lebih besar
menambahkan lilitan gegelung
menambah sumber kuasa bateri
7 (a) (i) perintang tetap / (ii) menghad pengaliran arus elektrik
(b) (i) mentol tidak menyala / (ii) LED terbakar
(c) suis S ditekan
arus elektrik daripada bateri/ sumber kuasa mengalir ke geganti
aruhan elektromagnet terhasil dan menghidupkan suis geganti, mentol menyala
suis s ditutup
(d) sambungan litar beban pada kaki geganti 4 dan 2

11.3 Sistem Elektronik
1 (i) Suis SPDT / (ii) Diod / (iii) LED @ diod pemancar cahaya
2 (i) anod@positif / (ii) katod@positif

110 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

3 Mengawal dan menghadkan aliran arus elektrik yang mengalir melaluinya

Membenarkan arus elektrik mengalir melaluinya dalam satu arah

Berfungsi untuk menyimpan dan menyahcaskan elektrik

4 Led menyala

5 Pembaz @ Buzzer / Transistor / Suis @ Suis SPDT

11.4 Sistem Kawalan

1 Satu set peranti / yang mengawal sesuatu pergerakan @ dan fungsi sesebuah peralatan atau

mesin.

2 Sistem kawalan terbuka bermaksud bahagian keluaran (output) tidak memberi sebarang

kesan terhadap sistem yang mengawalnya.

3 Sistem ini mempunyai satu atau lebih gegelung suapbalik di bahagian keluaran, ia akan

diukur dan seterusnya dibandingkan dengan nilai masukan.

4 (i) Input - proses - output / (ii) Sistem kawalan terbuka / (iii) Sistem kawalan tertutup

5 (i) Sistem kawalan tertutup / Sistem kawalan terbuka

6 Pemasa merupakan komponen elektrik dan elektronik yang digunakan khusus untuk

melewatkan gerakan atau kefungsian sesuatu system.

7 Litar bersepadu (Integrated Circuit)

8 (i) Bekalan kuasa / (ii) Trash hole / (iii) Keluaran

9 (i) Pengawal / (ii) Proses / (iii) Suapbalik

Bab 12

1 Model yang direka bentuk untuk dijadikan sebagai contoh kepada produk sebenar

2 Produk contoh yang boleh berfungsi sepenuhnya serta dibina menggunakan bahan dan saiz

sebenar

3 Carta alir merupakan proses kerja yang perlu dipatuhi dalam melaksanakan pembinaan

produk

4 (i) Tidak memerlukan menggunakan bahan sebenar

(ii) Tidak mengikut ukuran yang sebenar

(iii) Boleh berfungsi sebahagian komponen sahaja @ Tidak menunjukkan keupayaan dan

fungsi sebenar

5 (i) Menggunakan bahan yang sebenar

(ii) Saiz yang sama dengan produk sebenar

(iii) Berfungsi sepenuhnya

6 Jadual kerja bertujuan untuk membantu kita melaksanakan kerja pembinaan produk

mengikut masa yang ditetapkan

7 (i) Mula atau tamat proses / (ii) Proses atau operasi / (iii) Input atau output proses

8 (i) Proses penilaian atau membuat keputusan /(ii) Sambungan ke proses

seterusnya / (iii) Arah aliran proses

9 (i) Analisis / (ii) Pembangunan dan Pengujian produk / (iii) Persembahan

10 (i) Menggunakan bahan yang sebenar / (ii) Tidak mengikut ukuran sebenar

(iii) Berfungsi sepenuhnya

11 Ujian makmal dijalankan di dalam makmal atau bengkel dengan menggunakan peralatan

dan kelengkapan yang tertentu bersesuaian dengan jenis projek.

12 Ujian parameter ialah pengujian prototaip yang dibuat dalam suasana dan di tempat yang

sebenar bagi menentukan kefungsian, kesesuaian, keupayaan serta kebolehgunaan sesuatu

produk.

13 (i) Ujian parameter / (ii) Ujian makmal

14 (i) Ujian makmal / (ii) Ujian parameter

15 (i) Fokus pengujian / (ii) Tujuan pengujian / (iii) Hasil akhir

111 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

16 Bahagian yang bergerak dilindungi dangan penutup
Ada pemegang yang khusus untuk mengangkat atau mengalihkan produk /
Tiada kebocoran elektrik atau litar pintas /
Disertakan nombor talian kecemasan pada produk /
Bahan yang digunakan sesuai dan bukan mudah pecah /
Disertakan dengan manual pengguna / Kalis air / Menggunakan kod warna keselamatan
(mana-mana tiga jawapan)

17 Menambah baik ciri-ciri keselamatan / Memenuhi faktor ergonomik /
Pengubahsuaian supaya mantap dan efisien / Penambahan atau penggantian komponen
yang lebih sesuai / Menambah baik kemasan / Mengubah reka bentuk untuk disesuaikan
dengan fungsinya (mana-mana tiga jawapan)

Bab 13

1 Minyak / Gula / Gandum (dan lain-lain barangan keperluan asas)

2 (i) Barangan beli belah / (ii) Barangan keperluan asas / (iii) Barangan istimewa

3 Pendek dan ringkas / Mudah dingat / Senang disebut / Tiada unsur negatif /

Bermakna / Disukai / Sesuai (mana-mana empat jawapan)

4 (i) Bentuk nama / (ii) Bentuk cap / (iii) Bentuk cap berciri perseorangan /

(iv) Bentuk cap dagangan

5 Ringkas / Unik / Asli / Bermakna / Kesesuaian produk (mana-mana empat jawapan)

6 (i) Simbol / (ii) Representasi / (iii) Huruf

7 (i) Ringkas / (ii) Senang difahami / (iii)Bahasa yang mudah

8 (b) Pendek / Mudah dikenali / Senang disebut

(c) Ringkas / Unik @ Asli / Mudah diingat / Kesesuaian Produk

Bab 14
1 Suatu proses untuk merancang dan melaksanakan konsep, meletakkan harga, mempromosi

dan mengedarkan produk, idea dan perkhidmatan / untuk aktiviti pertukaran bagi memenuhi
objektif individu atau syarikat.
2 Mengekalkan minat pengguna / Meningkatkan jualan produk /
Memberi maklumat yang tepat dan terperinci tentang produk
Memastikan produk sentiasa mendapat sambutan dalam pasaran
Menarik perhatian pengguna mencuba atau membeli produk
(mana-mana dua jawapan)
3 Harga jualan seunit = RM87.00 + (RM87.00 X 30/100)

= RM87.00 + RM26.10
= RM113.10
4 (a) Surat khabar / Majalah / Radio / Televisyen / Papan tanda elektrik
Papan iklan @ Billboard / Internet
(mana-mana dua jawapan)
(b) Nama produk / Gambar produk / Harga / Logo dan slogan / Maklumat pengeluar /
Spesifikasi produk / Penerangan produk (mana-mana dua jawapan)

112 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

(c)
Maklumat pengeluar

Spesifikasi produk

S Penerangan produk
B

“Smart & Easy”

Nama produk dan gambar produk / Harga / Logo dan slogan / Maklumat pengeluar /
Spesifikasi produk @ Penerangan produk / Kreativiti @ Kekemasan @ Menarik

Bab 15

1 Harta yang lahir daripada kreativiti minda manusia seperti karya sastera dan seni, simbol,

nama, imej, reka cipta dan reka bentuk / yang digunakan dalam perdagangan

2 Hak untuk membuat / Hak untuk mengguna / Hak untuk mengedar / Hak untuk menjual /

Hak untuk mengimport (mana-mana tiga jawapan)

3 Hak Cipta / Harta Industri

4 (i) Harta Industri / (ii) Hak Cipta / (iii) Harta Industri / (iv) Hak Cipta

5 Perlindungan yang diberikan kepada penulis, pemilik hak cipta dan pelaku tertakluk / di

bawah Akta Hakcipta 1987

6 Karya Seni

7 Cap dagangan / Reka bentuk Industri / Petunjuk geografi / Reka bentuk susun atur litar

bersepadu

8 Satu hak esklusif yang dianugerahkan oleh pihak kerajaan / untuk suatu reka cipta baharu

sama ada rekaan itu merupakan satu produk atau satu proses

9 Paten, telah dipatenkan, surat paten diraja, berdaftar, reka bentuk berdaftar dan hak cipta

Mahkota atau lambang diraja atau lencana, lambang kebangsawanan atau lambang

kebesaran

Bulan Sabit Merah dan Geneva yang berwarna merah dan Palang Persekutuan Swiss yang

berwarna putih atau perak yang berlatarkan warna merah

Imej/ simbol angkatan tentera dan Polis Diraja Malaysia

Perkataan atau representasi ASEAN dan bunga raya

Suatu representasi nama, lambing, bendera mana-mana organisasi antarabangsa, negeri,

bandar raya, pertubuhan dan perbadanan.

Imej/simbol Yang di-Pertuan Agong, Sultan-sultan dan Yang Dipertua Negeri.

(mana-mana tiga jawapan)

10 (ii) Perkataan atau representasi bunga raya

(iii) Simbol angkatan tentera

(iv) Bendera negeri

11 Petunjuk geografi / Reka bentuk susun atur litar bersepadu / Cap dagangan

113 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

12 5, 7, 6, 1, 2, 3, 4
13 Kajian Kes / Punca / Kesan dan Akibat / Langkah Penyelesaian
14 (i) Pertahanan diri

(ii) Pengurangan kekeliruan pelanggan
(iii) Mengelakkan aktiviti peniruan, penyalinan, plagiarisme dan pemalsuan
(iv) Sumber kewangan

Bab 16

1 Pendokumentasian ialah satu laporan bertulis yang menghuraikan perincian reka cipta /

penting sebagai rujukan pada masa akan datang serta dokumen yang amat diperlukan

2 Menjadi bukti ciptaan seseorang / Untuk memfailkan permohonan paten /

Memudahkan untuk membuat rujukan dan penyelidikan

3 Menjadi bukti ciptaan seseorang / Untuk memfailkan permohonan paten /

Memudahkan untuk membuat rujukan dan penyelidikan

4 (i) Memudahkan untuk membuat rujukan dan penyelidikan

(ii) Menjadi bukti ciptaan seseorang

(iii) Untuk memfailkan permohonan paten

5 Tajuk @ Tema / Latar Belakang Pernyataan Masalah / Matlamat dan Objektif /

Fungsi dan Kegunaan / Lakaran / Deskripsi Projek / Brosur / Bibliografi / Lampiran

(mana-mana lima jawapan)

6 (i) Latar Belakang Pernyataan Masalah / (ii) Lakaran /

(iii) Deskripsi Projek / (iv) Bibliografi / (iv) Lampiran

7 Bahan atau komponen yang digunakan.

Lukisan kerja dalam bentuk lukisan terbantu komputer.

Langkah dan teknik pembuatan.

Pengujian produk reka ciptaan.

8 Dr. Jamil bin Abd.Baser. (2017). Reka Cipta Tingkatan 5. Selangor : Aras Mega (M) Sdn. Bhd.

9 Power Point / Adobe Flash / Video Presentation

10 Poster

114 | M o d u l L a t i h a n T o p i k a l R e k a C i p t a S P M

PANEL PENULIS MODUL

PENASIHAT

1 Tn. Hj. Rozmi Bin Ab. Rahim JPN Kelantan
2 Pn. Nor Hasliza Binti Seman PPD Kota Bharu

PENYELARAS

1 Cikgu Mohd Nazri Bin Awang SMK Kubang Kerian, Kota Bharu

PENULIS MODUL

1 Cikgu Suhaibah Binti Ramli SMK Mulong, Kota Bharu
2 Cikgu Mohd Nazri Bin Awang SMK Kubang Kerian, Kota Bharu
3 Cikgu Md. Azhar Bin Mohd Tajuddin SMK Beris Panchor, Bachok
4 Cikgu Noraini Binti Kadir SMK Badak, Bachok
5 Cikgu Amran Bin Mamat SMK Dato’ Biji Wangsa, Tumpat
6 Cikgu Kamarozaman Bin Othman SMK Kubang Kerian 2, Kota Bharu
7 Cikgu Asmanora Binti Awang SMK Wakaf Bharu, Tumpat
8 Cikgu Abdul Halim Bin Che Yusoff MRSM Pengkalan Chepa
9 Cikgu Mohd Sahfirul Izwan Bin Sa'ari SMK Kubang Telaga. Bachok
10 Cikgu Kartini Bt Mohamad SMK Sultan Yahya Petra 1, Kuala Krai
11 Cikgu Fauzi Bin Mamat SMK Ismail Petra, Kota Bharu
12 Cikgu Noriza Binti Abdul Rahman SMK Hamzah 1, Machang
13 Cikgu Ahmad Salihin Bin Mohd Yusof SMK Dato’ Ahmad Maher, Kota Bharu
14 Cikgu Zulhikman Bin Sha'ari SMK Kamil, Pasir Puteh
15 Cikgu Nurul Azam Bin Yaacob SMK Jelawat, Bachok
16 Cikgu Satriarahman Bin Ghazali SMK Tg. Panglima Raja, Pasir Mas
17 Cikgu Mohd Azanudin Bin Mohd Zin SMK Pangkal Meleret, Machang
18 Cikgu Rosmaziani Binti Ab. Roni SMK Pangkal Meleret, Machang
19 Cikgu Suhaimi Bin Sulaiman SMK Kota, Kota Bharu
20 Cikgu Farah Binti Mohd Ariffin SMK Kedai Buloh, Kota Bharu
21 Cikgu Ros Airien Binti Ibrahim SMK Tanah Merah 2, Tanah Merah
22 Cikgu Siti Norzailah Binti Che Daud SMK Sri Maharaja, Pasir Puteh

PANITIA REKA CIPTA NEGERI KELANTAN