79 การประเมินคัดเลือก สสอ. ดีเด่น ระดับประเทศ ปี 2566 สำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ส่วนที่ 4 งานสนับสนุนบริการ เวชปฏิบัติ นโยบายและยุทธศาสตร์กระทรวง ตารางที่ 39 ผลการดำเนินงานพัฒนาคุณภาพการจัดการอนามัยสิ่งแวดล้อมในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ตามเกณ์ GREEN&CLEAN Sub-district Health Promoting Hospital ปี 2566 อำเภอ รพ.สต. ทั้งหมด โอนย้าย อบจ. ปี 2565 จำนวน รพ.สต. คงเหลือ เป้าหมาย รพ.สต.ที่ต้องผ่าน การรับรองมาตรฐานอย่าง น้อย ร้อยละ 15 (แห่ง) ผลงาน (ประเมินออนไลน์ ในระบบ) พิบูลมังสาหาร 19 1 18 3 2(66.67%) หมายเหตุ : ข้อมูลจากงานอนามัยสิ่งแวดล้อมและอาชีวอนามัย สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด อุบลราชธานี ณ วันที่ 6 มิถุนายน พ.ศ.2566 5.2.6 ปัญหาอุปสรรค/ การปรับปรุงพัฒนา 1) ผู้ปฏิบัติงานและภาคีเครือข่ายมี ภาระงานมาก จึงทําให้การบริหาร เวลาที่ตรงกันเป็นไปได้ยาก 2) เมื่อผู้ปฏิบัติงานมีภารกิจ เร่งด่วนทําให้ต้องปรับเปลี่ยน แผนการดําเนินงานอยู่บ่อยครั้ง 3) บางพื้นที่ พบว่าการบริโภคอาหารและน้ำที่ไม่สะอาดเป็นสาเหตุสำคัญของการเกิดโรคภัยไข้เจ็บ 5.2.7 การจัดการระบบบำบัดสิ่งปฏิกูลในชุมชน อำเภอพิบูลมังสาหาร มีการดำเนินงานการจัดการระบบบำบัดสิ่งปฏิกูล ใช้งานได้ 1 แห่ง ได้แก่ บ่อบำบัดสิ่งปฏิกูลภายใต้การดูแลของเทศบาลเมืองพิบูลมังสาหาร และดำเนินการขับเคลื่อนเพื่อให้องกรค์ ปกครองส่วนท้องถิ่น เล็งเห็นถึงความสำคัญในการจัดทำบ่อบำบัดสิ่งปฏิกูล ส่งเสริมองกรค์ปกครองส่วนท้องถิ่น ร่างข้อบัญญัติส่งเสริมให้มีการบังคับใช้กฎหมาย ทั้งหน่วยงานของรัฐเองและผู้ประกอบการเอกชนเพื่อให้เกิด การจัดการสิ่งปฏิกูลที่มีประสิทธิภาพ พร้อมกันนั้นได้นำข้อมูลการตรวจคัดกรองพยาธิใบไม้ตับในเวทีประชุม ประจำเดือนผู้นำชุมชน และเวทีพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ เพื่อผลักดันการสร้างบ่อบำบัดสิ่งปฏิกูล เป้าหมายเพิ่มอีก 1 แห่ง ในอำเภอพิบูลมังสาหาร ระบบบำบัดสิ่งปฏิกูลเทศบาลเมืองพิบูลมังสาหาร
80 การประเมินคัดเลือก สสอ. ดีเด่น ระดับประเทศ ปี 2566 สำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ส่วนที่ 4 งานสนับสนุนบริการ เวชปฏิบัติ นโยบายและยุทธศาสตร์กระทรวง 6. การดำเนินงานคุ้มครองผู้บริโภค 6.1 ความปลอดภัยด้านอาหาร อำเภอพิบูลมังสาหาร ดำเนินงานการดำเนินงานความปลอดภัยด้านอาหาร โดยดำเนินงานตาม เกณฑ์มาตรฐาน อาหารสะอาด รสชาติอร่อย (Clean Food Good Taste) สำหรับร้านอาหารและแผงลอย จำหน่ายอาหาร อย่างต่อเนื่องทุกปี โดยในระดับอำเภอดำเนินงานร่วมกับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล เทศบาลเมืองพิบูลมังสาหารและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในการสนับสนุนและติดตามผู้ประกอบการในพื้นที่ การดำเนินการเฝ้าระวังความปลอดภัยด้านอาหารและขับเคลื่อนให้ร้านจำหน่ายอาหารและแผงลอยได้มี มาตรฐาน เพื่อเป็นการดูแลความปลอดภัยด้านอาหารให้แก่ผู้บริโภค ข้อมูลร้านอาหารและแผงลอยจำหน่ายอาหาร ปีงบประมาณ 2566 ข้อมูล ณ 31 พฤษภาคม 2566 อำเภอพิบูลมังสาหาร มีร้านอาหารและแผงลอยจำหน่ายอาหาร จำนวนทั้งสิ้น 637 แห่ง จากจำนวน 14 ตำบล โดยเทศบาล มีจำนวนมากที่สุด จำนวน 149 แห่ง รองลงมาคือตำบลเมืองศรีไค แห่ง มีจำนวน 116 แห่ง และน้อยที่สุดตำบลคำขวาง จำนวน 10 แห่ง ดังรายละเอียดตามตาราง ตารางที่ 40 จำนวนตลาด ร้านอาหาร และแผงลอยจำหน่ายอาหาร อำเภอพิบูลมังสาหาร ปี2566 ลำดับ ตำบล จำนวนตลาด ร้านอาหาร และแผงลอย ตลาด (แห่ง) ร้านอาหาร (ร้าน) แผงลอยจำหน่าย อาหาร(แผง) รวม (แห่ง) 1 เทศบาลเมืองพิบูลมังสาหาร 1 62 20 83 2 เทศบาลกุดชมภู 0 7 7 14 3 เทศบาลโพธิ์ศรี 0 0 15 15 4 เทศบาลโพธิ์ไทร 1 17 5 23 5 เทศบาลอ่างศิลา 1 1 3 4 6 ตำบลทรายมูล 0 2 4 6 7 ตำบลระเว 0 9 15 24 8 ตำบลดอนจิก 0 18 15 33 9 ตำบลหนองบัวฮี 0 10 0 10 10 ตำบลนาโพธิ์ 0 18 1 19 11 ตำบลไร่ใต้ 0 17 0 17 12 ตำบลบ้านแขม 0 10 6 3 13 ตำบลโนนกลาง 0 21 0 2 14 ตำบลโนนกาหลง 0 4 4 4 รวม 3 196 95 293
81 การประเมินคัดเลือก สสอ. ดีเด่น ระดับประเทศ ปี 2566 สำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ส่วนที่ 4 งานสนับสนุนบริการ เวชปฏิบัติ นโยบายและยุทธศาสตร์กระทรวง ตารางที่ 41 ข้อมูลร้านอาหารที่ผ่านเกณฑ์ด้านสุขาภิบาลอาหาร และร้านอาหารที่ได้รับป้าย Clean Food Good Teste อาหารสะอาดรสชาติอร่อย ปี 2563-2566 ปีงบประมาณ ร้านอาหาร / แผงลอย ที่ผ่านเกณฑ์สุขาภิบาล ร้านอาหาร/แผงลอยที่ได้รับป้าย Clean Food Good Teste อาหารสะอาดรสชาติอร่อย จำนวนร้าน ทั้งหมด จำนวนร้านที่ ผ่านเกณฑ์ ร้อยละ จำนวนร้าน ทั้งหมด จำนวนร้านที่ ผ่านเกณฑ์ ร้อยละ ปี2563 287 280 97.56 287 280 97.56 ปี2564 290 283 97.58 290 283 97.58 ปี2565 285 282 98.94 285 282 98.94 ปี2566 กำลังดำเนินงาน ที่มา : ข้อมูลจากการสำรวจร้านอาหาร เครือข่ายบริการสุขภาพอำเภอพิบูลมังสาหาร จากตาราง พบว่า ปีงบประมาณ 2563 มีร้านอาหาร/แผงลอยทั้งหมด 287 ร้าน ผ่านเกณฑ์ด้าน สุขาภิบาลอาหาร และได้รับป้ายอาหารสะอาดรสชาติอร่อย จำนวน 280 ร้าน คิดเป็นร้อยละ 97.56 ปีงบประมาณ 2564 มีร้านอาหาร/แผงลอยทั้งหมด 290 ร้าน ผ่านเกณฑ์ด้านสุขาภิบาลอาหาร และได้รับป้าย อาหารสะอาดรสชาติอร่อย จำนวน 283 ร้าน คิดเป็นร้อยละ 97.58 ปีงบประมาณ 2565 มีร้านอาหาร/แผงลอย ทั้งหมด 285 ร้าน ผ่านเกณฑ์ด้านสุขาภิบาลอาหาร และได้รับป้ายอาหารสะอาดรสชาติอร่อย จำนวน 282 ร้าน คิดเป็นร้อยละ 98.94 และปีงบประมาณ 2566 อยู่ระหว่างดำเนินการ แผนภูมิที่6 แสดงร้อยละร้านอาหาร/แผงลอยที่ผ่านเกณฑ์ด้านสุขาภิบาลอาหาร และร้านอาหารที่ได้รับป้าย Clean Food Good Teste อาหารสะอาดรสชาติอร่อย ปี 2563-2565 97.56 97.58 98.94 2.44 2.42 1.06 0 20 40 60 80 100 2563 2564 2565 ร้อยละร้านอาหาร/แผงลอยผ่านเกณฑ์ ร้อยละร้านอาหาร/แผงลอยไม่ผ่านเกณฑ์
82 การประเมินคัดเลือก สสอ. ดีเด่น ระดับประเทศ ปี 2566 สำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ส่วนที่ 4 งานสนับสนุนบริการ เวชปฏิบัติ นโยบายและยุทธศาสตร์กระทรวง ผลการดำเนินงานการตรวจสารปนเปื้อนในอาหาร อำเภอพิบูลมังสาหาร มีการจัดทำแผน แผนการตรวจสารปนเปื้อนในอาหารของโรงพยาบาลส่งเสริม สุขภาพตำบลสังกัดสำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี เพื่อเป็นการเฝ้าระวังและ ตรวจสอบคุณภาพความปลอดภัยของอาหารและร้านจำหน่ายอาหาร ภายในเขตพื้นที่ โดยมีการตรวจประจำทุก เดือน และส่งรายงานมาที่สำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร ทุกๆ 4 เดือน ตารางที่ 42 ตัวอย่างรายงานสรุปผลการตรวจสารปนเปื้อนในอาหาร อำเภอพิบูลมังสาหาร ปี2564-2566 ปีงบประมาณ 2564 2565 2566 จำนวน ตัวอย่าง ที่ตรวจ ไม่พบ สาร อันตราย ร้อย ละ จำนวน ตัวอย่าง ที่ตรวจ ไม่พบ สาร อันตราย ร้อย ละ จำนวน ตัวอย่าง ที่ตรวจ ไม่พบ สาร อันตราย ร้อยละ บอแรกซ์ 110 110 100.00 112 112 100.00 123 123 100.00 ฟอร์มาลีน 103 103 100.00 105 105 100.00 133 131 98.50 สารฟอกขาว 101 101 100.00 103 103 100.00 115 115 100.00 สารกันรา 100 100 100.00 102 102 100.00 113 112 99.11 สารโพลาร์ 110 110 100.00 ที่มา : จากรายงานสารปนเปื้อนในอาหารงานคุ้มครองผู้บริโภค เครือข่ายบริการสุขภาพอำเภอพิบูลมังสาหาร แผนภูมิที่7 ร้อยละการตรวจสารปนเปื้อนในอาหาร ผัก และผลไม้ ปีงบประมาณ 2564-2566 100 100 100 100 100 98.5 100 100 100 100 100 99.11 100 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 2564 2565 2566 บอแรกซ์ ฟอร์มาลีน สารฟอกขาว สารกันรา สารโพลาร์
83 การประเมินคัดเลือก สสอ. ดีเด่น ระดับประเทศ ปี 2566 สำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ส่วนที่ 4 งานสนับสนุนบริการ เวชปฏิบัติ นโยบายและยุทธศาสตร์กระทรวง จากแผนภูมิที่ 7 ผลการตรวจสารปนเปื้อน ได้แก่ สารบอแรกซ์ สารฟอร์มาลีน สารฟอกขาว และสารกันรา พบว่า อาหารที่ตรวจมีความปลอดภัย ร้อยละ 99.38 โดยมีอาหารบางชนิด พบสารปนเปื้อน คือ ฟอร์มาลีน ใน ปลาหมึกกรอบ และสไบนาง พบในร้านหมูกระทะ และพบสารกันรา ในผัดกาดขาว และ น้ำผักดอง พบในร้านค้า/แผงลอยหมู่บ้าน โดยจากการตรวจสอบพบว่า อาหารทั้ง 2 ชนิดได้รับมาจาก ต่างจังหวัดเข้ามาจำหน่าย ทั้งนี้ต้องอาศัยความร่วมมือจากภาคีเครือข่ายได้ติดตามและเฝ้าระวัง เพื่อไม่ให้เกิด การตรวจพบสารปนเปื้อนในอาหาร ปัญหาและอุปสรรค 1. แหล่งที่มาของอาหารผ่านการซื้อขายมาจากต่างจังหวัด ทำให้ไม่ทราบแหล่งผลิตที่แท้จริง 2. ผู้ประกอบการบางรายยังไม่ให้ความร่วมมือในการหยุดจำหน่ายสินค้าที่ไม่ผ่านการตรวจตามเกณฑ์ มาตรฐาน แนวทางแก้ไขปัญหา 1. ประชาสัมพันธ์ให้ผู้ประกอบการทราบถึงความสำคัญของการเลือกซื้อสินค้าจำหน่ายจากแหล่งผลิต ที่แท้จริง 2. คืนข้อมูลการตรวจสารปนเปื้อนในอาหาร ผัก ผลไม้ ให้ผู้ประกอบการทราบ และอธิบายถึง ผลกระทบต่อผู้บริโภคในการรับประทานอาหารที่มีสารปนเปื้อน กิจกรรมตรวจสารปนเปื้อน ประจำโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล กิจกรรมสุ่มตรวจสารปนเปื้อนสถานประกอบการ / ห้องเย็น 6.2 ความปลอดภัยด้านสถานที่จำหน่าย/ผลิตอาหาร/น้ำบริโภค อำเภอพิบูลมังสาหารมีสถานที่ผลิตน้ำบริโภค จำนวน 25 แห่ง และน้ำแข็งบริโภค จำนวน 4 แห่ง การผลิตน้ำบริโภคและน้ำแข็งบริโภค ไม่พบปัญหา โดยมีการตรวจสถานที่ปีละ 1 ครั้ง และสถาน ประกอบการเก็บตัวอย่างส่งตรวจ ล่าสุดเก็บผลตรวจ ครบ 25 แห่ง ผลวิเคราะห์ ผ่านเกณฑ์ 15 แห่ง ดังรายละเอียดในตารางที่ 43 ในหน้าถัดไป
84 การประเมินคัดเลือก สสอ. ดีเด่น ระดับประเทศ ปี 2566 สำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ส่วนที่ 4 งานสนับสนุนบริการ เวชปฏิบัติ นโยบายและยุทธศาสตร์กระทรวง ตารางที่ 43 ทะเบียนข้อมูลแหล่งผลิตน้ำบริโภคและน้ำแข็งบริโภค อำเภอพิบูลมังสาหาร ปี 2564-2566
85 การประเมินคัดเลือก สสอ. ดีเด่น ระดับประเทศ ปี 2566 สำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ส่วนที่ 4 งานสนับสนุนบริการ เวชปฏิบัติ นโยบายและยุทธศาสตร์กระทรวง 6.3 การดำเนินงานควบคุมตามมาตรฐาน Primary GMP อำเภอพิบูลมังสาหาร มีกลุ่มผู้ผลิตที่เข้าสู่การประเมิน Primary GMP อำเภอพิบูลมังสาหาร ได้แก่ น้ำบริโภคในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท น้ำแข็ง อาหารอื่นๆ และซาลาเปา (เป็นผลิตภัณฑ์ของดีประจำอำเภอ พิบูลมังสาหาร) ปีงบประมาณ 2563 โดยแหล่งผลิตทุกแห่งผ่านการประเมินรับรองมาตรฐาน Primary GMP ซึ่งแสดงให้เห็นว่าผู้ประกอบการให้ความร่วมมือในการปรับปรุงแหล่งผลิตให้ได้มาตรฐาน และเป็นผลดีต่อ ผู้บริโภคในระยะยาว โดยแสดงรายละเอียดดังตารางที่ 44 ตารางที่44 ผลการดำเนินงานการดำเนินงาน Primary GMP อำเภอพิบูลมังสาหาร ปีงบประมาณ 2564-2566 ปี จำนวนกลุ่มผลิตทั้งหมด (แห่ง) การประเมิน Primary GMP ผ่าน(แห่ง) ร้อยละ ปี 2564 74 74 100.00 ปี 2565 75 75 100.00 ปี 2566 77 77 100.00 ที่มา : ข้อมูลประเมินการดำเนินงาน Primary GMP เครือข่ายบริการสุขภาพอำเภอพิบูลมังสาหาร ปัญหาและอุปสรรค ผู้ประกอบการบางรายที่ผ่านการประเมินและได้มาตรฐานการผลิตขั้นต้น GMP แล้วยังขาดความ ตระหนักในการรักษามาตรฐานให้คงไว้ แนวทางแก้ไขปัญหา จัดอบรมให้ความรู้แก่ผู้ประกอบการ เพื่อให้การผลิตได้มาตรฐานครบทุกด้าน กิจกรรมออกตรวจประเมินผู้ประกอบการน้ำดื่ม น้ำแข็ง
86 การประเมินคัดเลือก สสอ. ดีเด่น ระดับประเทศ ปี 2566 สำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ส่วนที่ 4 งานสนับสนุนบริการ เวชปฏิบัติ นโยบายและยุทธศาสตร์กระทรวง 6.4 การดำเนินการสำรวจและเฝ้าระวังในร้านค้าประเภท ร้านขายของชำ อำเภอพิบูลมังสาหาร ได้ดำเนินการสำรวจร้านค้าร้านชำอำเภอพิบูลมังสาหาร ซึ่งข้อมูลปีงบประมาณ 2563-2565 พบว่าในปี 2563 จำนวนร้านค้าที่มีผลการดำเนินงาน ผ่านเกณฑ์ด้านยาที่ห้ามจำหน่ายในร้าน ร้อยละ 98.88 ปี 2564 ร้อยละ 99.65 และปี 2565 ร้อยละ 99.65 ตามลำดับ ส่วนสินค้ารายการอื่นมีแนวโน้ม การผ่านเกณฑ์เพิ่มขึ้น การดำเนินงานทั้งหมดต้องอาศัยความร่วมมือจากเจ้าของร้านหรือผู้ประกอบการในการ พิจารณาที่จะเลือกซื้อสินค้ามาจำหน่ายโดยคำนึงถึงความปลอดภัยของผู้บริโภคเป็นลำดับแรก ผลการเฝ้าระวัง สินค้าแต่ละประเภทปรากฏดงัตารางที่ 45 ตารางที่ 45 ผลการดำเนินงานสำรวจร้านค้า ร้านชำ ปีงบประมาณ 2563 – 2565 ประเภท 2563 2564 2565 สำรวจ ผ่าน ร้อยละ สำรวจ ผ่าน ร้อยละ สำรวจ ผ่าน ร้อยละ อาหาร 842 842 100.00 954 954 100.00 992 992 100.00 วัตถุอันตราย 737 737 100.00 836 836 100.00 910 910 100.00 สารระเหย 736 736 100.00 845 845 100.00 898 898 100.00 เครื่องสำอาง 776 771 99.36 904 892 98.67 911 903 99.12 ยาที่ห้ามจำหน่าย 702 694 98.86 716 708 98.88 711 703 98.87 ยาสูบ/บุหรี่ 768 768 100.00 771 771 100.00 745 745 100.00 ที่มา : งานคุ้มครองผู้บริโภคและผลิตภัณฑ์สุขภาพ เครือข่ายบริการสุขภาพอำเภอพิบูลมังสาหาร ปัญหาและอุปสรรค 1.ผู้ประกอบการบางร้านรับซื้อสินค้าจากรถเร่เพื่อจำหน่าย ซึ่งส่วนใหญ่เป็นสินค้าไม่มีฉลาก ไม่ระบุชื่อ ที่อยู่ผู้ผลิต ไม่มีวันผลิต หมดอายุ 2.ผู้ประกอบการบางร้านยังมีการจำหน่ายยาห้ามจำหน่ายในร้านชำ เช่น ยาปฏิชีวนะ ยาชุด ยาอันตราย และยาคุมกำเนิด 3.ผู้ประกอบการบางร้านมีการจำหน่ายเครื่องสำอางที่ห้ามจำหน่าย 4.ผู้ประกอบการบางร้านยังไม่ปฏิบัติตามกฎหมายการจำหน่ายบุหรี่-สุรา
87 การประเมินคัดเลือก สสอ. ดีเด่น ระดับประเทศ ปี 2566 สำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ส่วนที่ 4 งานสนับสนุนบริการ เวชปฏิบัติ นโยบายและยุทธศาสตร์กระทรวง 7. การดำเนินงานสนับสนุนวิชาการ การพัฒนาคุณภาพบริการ งานพัฒนาคุณภาพชีวิตอำเภอพิบูลมังสาหาร เกิดจากกลไกการจัดกระบวนการในการดูแลคุณภาพ ชีวิตของประชาชน และการสรุปบทเรียนเพื่อการพัฒนาอย่างต่อเนื่องในทุกระดับ จากภาครัฐ ภาควิชาการ และภาคประชาชน รวมถึงเอกชนผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ร่วมเป็นคณะกรรมการและคณะทำงานที่ร่วมกัน ขับเคลื่อน โดยมีคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ จำนวน 21 คน เป็นผู้ส่งเสริม สนับสนุน และ ประสานงาน มีคณะอณุกรรมการจากทุกภาคส่วนเป็นคณะทำงานและขับเคลื่อนงาน ภายใต้การนำของ นายสมมาฏฐ์ โพธิซึ่งเป็นประธานคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ (พชอ.) อำเภอพิบูลมังสาหาร, นายแพทย์ทนง คำศรี ผู้อำนวยการโรงพยาบาลพิบูลมังสาหาร รองประธาน และนายวานิช สายยืน สาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหารเลขานุการ ซึ่งมีคณะอนุกรรมการจากภาครัฐ ภาควิชาการ และภาค ประชาชนทั้งระดับอำเภอ ตำบล และชุมชนร่วมขับเคลื่อนมีการบูรณาการขับเคลื่อนงานพัฒนาคุณภาพชีวิต ระดับอำเภอ (พชอ.) ควบคู่กับการดำเนินงานสมัชชาสุขภาพและการดำเนินงานระบบสุขภาพอำเภอ โดยมีเป้าหมายในการพัฒนาคุณภาพชีวิตประชาชนในพื้นที่ร่วมกัน “ พิบูลมังสาหาร เมืองอาหารปลอดภัย ไม่ ทิ้งใครไว้ข้างหลัง” 7.1 สภาพปัญหาของพื้นที่ จากการค้นหาและวิเคราะห์ปัญหาที่ได้จากเวทีประชาคมระดับตำบล การรับฟังความคิดเห็นและ ความต้องการของประชาชนผู้เข้าร่วม คือ ตัวแทนของประชาชนทุกกลุ่มวัย และภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้องทุก ภาคส่วนในเวทีสมัชชาสุขภาพอำเภอพิบูลมังสาหาร พบปัญหาสุขภาพที่สำคัญ คือ โรคไม่ติดต่อ (เบาหวาน/ ความดันโลหิตสูง/ไต) ที่เพิ่มขึ้น ปัญหาฆ่าตัวตาย มะเร็งตับ สุขภาวะผู้สูงอายุ และพัฒนาการเด็กสมวัย เมื่อได้ปัญหาจากการประชาคมร่วมกันแล้ว คณะทำงานระดับอำเภอนำปัญหาที่ได้มาวิเคราะห์ เพื่อสรุปเป็นประเด็นสุขภาพระดับอำเภอ พร้อมส่งคืนข้อมูลสู่เวทีระดับอำเภอ ชุมชนและภาคีเครือข่าย ปี 2566 เครือข่ายคณะทำงาน พชอ. อำเภอพิบูลมังสาหาร มีการเชื่อมโยงการดำเนินงานจากภาคส่วน ต่างๆ ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน ภาควิชาการ และภาคประชาสังคม ภายใต้หลักการจัดบริการและการแก้ไขปัญหา คุณภาพชีวิตที่มีคุณภาพ เน้นการสร้างความเข้าใจ การมีส่วนร่วมและพัฒนางานร่วมกัน โดยมีประชาชน เป็นฐานภายใต้ประเด็น พชอ. 2 ประเด็น ดังต่อไปนี้
88 การประเมินคัดเลือก สสอ. ดีเด่น ระดับประเทศ ปี 2566 สำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ส่วนที่ 4 งานสนับสนุนบริการ เวชปฏิบัติ นโยบายและยุทธศาสตร์กระทรวง ประเด็นที่ 1 คนพิบูลไม่ทอดทิ้งกัน : ผู้สูงอายุ มติของคณะกรรมการ พชอ.เห็นว่า จากข้อมูลสุข ภาวะของประชาชนของอำเภอพิบูลมังสาหาร จำนวนประชากรกลุ่มผู้สูงอายุมีจำนวนมากถึง ร้อยละ 16.67 และมีแนวโน้มที่จะเพิ่มขึ้น จึงมีมติเห็นควรจัดบริการสุขภาพ และการดูแลกลุ่มของผู้สูงอายุให้เหมาะสมทุกกลุ่ม และครอบคลุม ทั้ง ผู้สูงอายุติดสังคม ติดบ้าน ติดเตียง ตามความเหมาะสม ประเด็นที่ 2 พิบูลมังสาหาร เมืองอาหารปลอดภัย ด้วยอำเภอพิบูลมังสาหาร เป็นอำเภอที่บริบูรณ์ ด้วยอาหาร ของดีของฝากขึ้นชื่อในระดับจังหวัด และอำเภอพิบูลมังสาหารยังมีแหล่งท่องเที่ยวหลายแห่ง ท่านนายอำเภอพิบูลมังสาหาร จึงได้วางเป้าหมายสำคัญ คือ “พิบูลมังสาหาร เมืองอาหารปลอดภัย ” ได้ให้ ความสำคัญ ตั้งแต่ต้นน้ำ คือ การผลิตผลการเกษตรอินทรีย์ กลางน้ำ มาตรฐานแหล่งผลิตที่ได้มาตรฐาน/ ผลิตภัณฑ์สุขภาพ และปลายน้ำ คือ การตลาดที่มีผลผลิตและผลิตภัณฑ์ที่ปลอดภัยเพื่อออกสู่ตลาดให้กับ ผู้บริโภค ภายใต้โครงการ พลังบวรบำบัดทุกข์ บำรุงสุข พัฒนาหมู่บ้านยั่งยืน ซึ่งอำเภอพิบูลมังสาหารมี เกษตรกรได้รับการรับรองเกษตรอินทรีย์ผ่านระบบการตรวจรับรองแบบมีส่วนร่วม (Participatory Guarantee Systems : PGS) จำนวน 20 ราย เกษตรกรแปลงใหญ่ 34 กลุ่ม และ มีตลาดสีเขียวจำนวน 20 ร้าน อำเภอพิบูลมังสาหาร มีรูปแบบการขับเคลื่อนและพัฒนางาน พชอ. ตามองค์ประกอบ UCCARE ในประเด็นที่พื้นที่กำหนดในการพัฒนาคุณภาพชีวิต คำนึงถึงความต้องการของประชาชน ทุกคนมีส่วนร่วม ดังนี้ 7.2 บริบทที่1 การทำงานร่วมกันในการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ ดำเนินงานภายใต้หลักการ Unity Team : รวมทีมเป็นหนึ่ง พชอ. อำเภอพิบูลมังสาหาร ดำเนินงานภายใต้สโลแกนที่ว่า “ พิบูลมังสาหาร เมืองอาหารปลอดภัย ไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง” ประชาชนได้รับการดูแล มีคุณภาพชีวิตที่ดี และสามารถพึ่งตนเองได้ ด้วยภาคีเครือข่ายทุกภาคส่วน เชื่อมโยงกับทีมระดับตำบล ชุมชน และประชาชนใน พื้นที่ กิจกรรมประชุมคณะกรรมการ พชอ. 7.3 บริบทที่ 2 การพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ ดำเนินงานภายใต้หลักการ Customer Focus: คำนึงถึงความต้องการของประชาชน นำปัญหาที่ได้จากเวทีประชาคมระดับตำบล และการรับฟัง ความคิดเห็นในเวทีสมัชชาสุขภาพอำเภอมาวิเคราะห์ เพื่อสรุปเป็นประเด็นพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ (พชอ.) และส่งคืนข้อมูลสู่เวทีระดับอำเภอ ชุมชนและภาคีเครือข่าย 7.4 บริบทที่ 3 การทำงานจนเกิดคุณค่าทั้งกับผู้บริการและผู้ให้บริการเองในการพัฒนาคุณภาพ ชีวิตระดับอำเภอ (DHB) ดำเนินงานภายใต้หลักการ Community participation & Appreciation : ทุกคนมีส่วนร่วม ด้วยการสร้างความมุ่งมั่นและให้คุณค่า อำเภอพิบูลมังสาหารมีการพัฒนางานคุณภาพชีวิต ให้กับประชาชนในพื้นที่มาอย่างต่อเนื่องจากความร่วมมือของทุกภาคส่วน มีกิจกรรมร่วมชื่นชมแลกเปลี่ยนสิ่งที่ ดี มีการเยี่ยมเสริมพลังในทุกตำบล ส่งผลให้คณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ(พชอ.) อำเภอ พิบูลมังสาหาร ได้รับคัดเลือก จากกรมควบคุมโรค ได้รับรางวัลความมุ่งมั่นการพัฒนาตามเกณฑ์คุณภาพ แห่งชาติการป้องกัน ควบคุมโรคและภัยสุขภาพ 4.0 โดยกลไกการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับพื้นที่ ประจำปี งบประมาณ พ.ศ.2564 ภายใต้โครงการ “ ขบวนรถไฟสายสุขภาพ คนพิมูล บ่มีขี้โผ่น”
89 การประเมินคัดเลือก สสอ. ดีเด่น ระดับประเทศ ปี 2566 สำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ส่วนที่ 4 งานสนับสนุนบริการ เวชปฏิบัติ นโยบายและยุทธศาสตร์กระทรวง 7.5 บริบทที่ 4 การแบ่งปันทรัพยากร และพัฒนาบุคลากรในการจัดการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับ อำเภอ ดำเนินงานภายใต้หลักการ Resources Sharing and Human Development : ร่วมพัฒนา ร่วมแบ่งปัน คณะกรรมการพัฒนา คุณภาพชีวิตอำเภอพิบูลมังสาหารและคณะทำงาน มีการส่งคืนข้อมูล สู่เวทีประชุมระดับอำเภอ เวทีประชุมระดับตำบล เวทีประชุมระดับชุมชน ซึ่งภาคีเครือข่ายทุกภาคีร่วม วิเคราะห์ ร่วมระดมทรัพยากร เพื่อแก้ไขปัญหาตามบริบทของพื้นที่ ด้วยทรัพยากรในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง และมีการแลกเปลี่ยนผลการขับเคลื่อนกิจกรรมอย่างต่อเนื่องในเวทีระดับอำเภอเดือนละ 1 ครั้ง เครือข่ายสำนักป้องกันควบคุมโรคที่10 ติดตามถอดบทเรียนประเด็นผู้สูงอายุ ในวันที่ 30 พฤษภาคม 2566 7.6 บริบทที่ 5 การให้บริการสุขภาพตามบริบทที่จำเป็นในการจัดการสุขภาพระดับอำเภอ (DHS) ดำเนินงานภายใต้หลักการ Essential Care : สร้างสรรค์บริการที่จำเป็นเพื่อคุณภาพชีวิตทีดี เช่น มีการ จัดบริการที่จำเป็นในกลุ่มผู้สูงอายุติดบ้าน ติดสังคม ติดเตียง ผู้พิการ และผู้ป่วยประคับประคอง การสร้างบ้าน ให้คนยากไร้ การดูแลสิทธิสวัสดิการกลุ่มบุคคลไร้รัฐ ไร้สัญชาติ การส่งเสริมอาชีพ เป็นต้น
90 การประเมินคัดเลือก สสอ. ดีเด่น ระดับประเทศ ปี 2566 สำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ส่วนที่ 4 งานสนับสนุนบริการ เวชปฏิบัติ นโยบายและยุทธศาสตร์กระทรวง 8.การแก้ไขปัญหาสาธารณสุขตามบริบทพื้นที่ (พชอ.) การพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ (พชอ.) ตามที่รัฐบาลมีนโยบายในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของ ประชาชน และได้ออกระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับพื้นที่ พ.ศ.2561 โดยมี เป้าหมายเพื่อให้เกิดการขับเคลื่อนการพัฒนาคุณภาพชีวิตในระดับพื้นที่ที่อยู่ใกล้ชิดกับประชาชน เกิดการบูรณา การเป้าหมาย ทิศทาง และยุทธศาสตร์ร่วมกันระหว่างหน่วยงานของรัฐ ภาคเอกชนและภาคประชาชนอย่างเป็น องค์รวม เน้นการมีส่วนร่วมของประซาชนทุกภาคส่วน โดยมีพื้นที่เป็นฐานและประชาชนเป็นศูนย์กลาง มีความ เป็นเจ้าของและภาวะการนำร่วมกัน โดยบูรณาการและประสานความร่วมมือในการนำไปสู่การสร้างเสริมให้ บุคคล ครอบครัว ชุมชน มีสุขภาวะทางกาย จิตและสังคมเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีและเกิดความยั่งยืนสืบไป การขับเคลื่อนการพัฒนาเครือข่ายและการดำเนินงานคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ (พชอ.) อำเภอพิบูลมังสาหาร ภายหลังการรับนโยบายในระดับเขตตรวจราชการและต่อยอดในระดับจังหวัดได้ ดำเนินการพัฒนาโดยประเมินตนเองได้ทุกบริบท ดังนี้ 1. การทำงานร่วมกันในระดับอำเภอ (Unity District) คณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ (พชอ. อำเภอพิบูลมังสาหาร โดยมีนายอำเภอพิบูลมัง สาหาร ทำหน้าที่ประธานคณะกรรมการ ปลัดอำเภอ หัวหน้าฝ่ายบริหารงานปกครองและผู้อำนวยการ โรงพยาบาลพิบูลมังสาหาร ทำหน้าที่รองประธานฯคณะกรรมการประกอบด้วยหัวหน้าส่วนราชการในอำเภอ พิบูลมังสาหาร ผู้แทนจากภาคเอกชน ประชาชน และท้องถิ่น สำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหารโดย สาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร ทำหน้าที่เป็นเลขานุการ หัวหน้ากลุ่มงานบริการด้านปฐมภูมิและองค์รวม โรงพยาบาลพิบูลมังสาหาร ปลัดอำเภอ และผู้ช่วยสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหารทำหน้าที่เป็นทีมของสำนัก เลขานุการฯ เพื่อรับทราบทิศทางการดำเนินงานร่วมกัน ซึ่งจะส่งผลต่อความร่วมมือและบูรณาการดำเนินงาน ตามกลุ่มเป้าหมายเดียวกัน พื้นที่เดียวกัน ที่จะนำมาซึ่งพลังขับเคลื่อนโดยคณะกรรมการอำนวยการมีหน้าที่ วางแผนยุทธศาสตร์และแผนปฏิบัติการที่สามารถดำเนินงานได้อย่างเป็นรูปธรรม ซึ่งเกิดจากการพัฒนาต่อเนื่อง ของทุกปี
91 การประเมินคัดเลือก สสอ. ดีเด่น ระดับประเทศ ปี 2566 สำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ส่วนที่ 4 งานสนับสนุนบริการ เวชปฏิบัติ นโยบายและยุทธศาสตร์กระทรวง 2.การมีส่วนร่วมของชุมชนและเครือข่าย (Community Participation) การดำเนินงานแก้ไขปัญหาสุขภาพระดับอำเภอพิบูลมังสาหาร ได้รับความร่วมมือจากเครือข่ายและ ชุมชนในการร่วมทำกิจกรรม สนับสนุนงบประมาณในการดำเนินงาน ติดตามผลการดำเนินงานทั้งแบบเป็น ทางการและไม่เป็นทางการ ทั้งยังร่วมแสดงความคิดเห็นในการปรับปรุง แก้ไขปัญหาที่เกิดจากการดำเนินงาน ในส่วนที่เป็นทางการนั้น เช่น จากการประชุมคณะกรรมการในแต่ละครั้งการประชุมประจำเดือนของส่วน ราชการ มีการรายงานความก้าวหน้าของการดำเนินงาน ส่วนไม่เป็นทางการนั้น เช่น จากการพบปะของชมรม ต่าง ๆ เช่น ชมรมเสือพิบูล ชมรมผู้สูงอายุ ชมรมลีลาส ชมรมแอโรบิค ชมรมสุขภาพคนพิบูล หรือการ ประสานงานติดต่อทางสื่ออิเล็กทรอนิกส์เช่น Line, Facebook, โทรศัพท์มือถือ เป็นต้น 3.การทำงานจนเกิดคุณค่าทั้งกับผู้รับบริการและผู้ให้บริการ (Appreciation) การจัดการสุขภาพระดับอำเภอพิบูลมังสาหารนั้น ได้มอบหมายงานให้เจ้าหน้าที่ ที่มีบทบาทหน้าที่ โดยตรงจัดตั้งทีมในการปฏิบัติงาน ซึ่งผู้รับผิดชอบงานมีข้อมูลพื้นฐาน ผลการดำเนินงาน เพื่อนำมาวิเคราะห์หา สาเหตุ แนวทางในการดำเนินงานเพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ที่ต้องการ โดยได้รับคำแนะนำจากที่ปรึกษาและ เครือข่ายสุขภาพ ทำให้เกิดความเป็นทีมร่วมแบ่งปันความรับผิดชอบหน้าที่ ผลงาน ความสำเร็จ หรือแม้กระทั่ง ปัญหาที่เกิดจากการปฏิบัติงาน ไม่เกิดความรู้สึกโดดเดี่ยวในการปฏิบัติงาน เกิดความสมัครสมานสามัคคี ความรักในทีมงาน และรู้สึกมีความสุขกับการปฏิบัติงาน รวมถึงการแบ่งปันความสุข ความสำเร็จในการ ปฏิบัติงานที่ส่งผลดีต่อสุขภาพประชาชนตามวัตถุประสงค์ของการดำเนินงานคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิต ระดับอำเภอ 4.การแบ่งปันทรัพยากรและการพัฒนาบุคลากร (Resource sharing and human development) เพื่อให้การดำเนินงานส่งเสริม ป้องกัน รักษาพยาบาล คุ้มครองผู้บริโภคและฟื้นฟูสุขภาพดำเนินงานไป ด้วยคุณภาพภายใต้ข้อจำกัดของบุคลากร เครือข่ายบริการสุขภาพอำเภอพิบูลมังสาหาร จึงจัดทำแผนพัฒนา บุคลากร ปีงบประมาณ พ.ศ.๒๕๖๖ ขึ้น เพื่อเป็นแนวทางให้ทุกงานตั้งแต่ระดับบุคคล หน่วยงาน และองค์กร สามารถดำเนินงานพัฒนาบุคลากรให้สอดคล้องและสนับสนุนซึ่งกันและกัน อันจะทำให้เกิดประโยชน์สูงสุดใน การใช้งบประมาณอย่างคุ้มค่า ทั้งพัฒนาความรู้ ทักษะในแต่ละบุคคล เพื่อนำการเรียนรู้สู่งานประจำ และ พัฒนาการดำเนินงานให้เกิดเป็นนวัตกรรม อันส่งผลให้เกิดคุณภาพและความสุขจากการปฏิบัติงาน 5.การวิเคราะห์ข้อมูลด้านต่างๆในสถานการณ์ปัจจุบัน - ด้านเศรษฐกิจ จากลักษณะทางกายภาพของอำเภอพิบูลมังสาหาร ทำให้พื้นที่เหมาะสมต่อการทำการเกษตร โดยมีอาชีพที่สำคัญๆของประชาชนในพื้นที่คือ การทำนา ทำเกษตรกร เป็นต้น โดยอาศัยน้ำฝนตามธรรมชาติ เป็นหลัก และมีระบบชลประทานในการทำนาปรัง รายได้ส่วนใหญ่จึงได้จากการขายข้าว และพืชผักทางการ เกษตร นอกจากนี้ยังมีการเลี้ยงสัตว์ หลังเสร็จสิ้นฤดูกาลเก็บเกี่ยวประชาชนส่วนหนึ่งจะเดินทางไปทำงานตาม เมืองใหญ่ๆ หรือในกรุงเทพมหานคร เพื่อหารายได้มาจุนเจือครอบครัว สามารถหารายได้ได้เพิ่มขึ้น ปัจจุบันทาง ราชการ โดยส่วนราชการต่างๆและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นได้มีการสนับสนุนและส่งเสริมอาชีพให้กับ ประชาชนมีงานทำและสร้างรายได้ให้กับครอบครัวมากยิ่งขึ้นเช่น สนับสนุนการจัดตั้งกลุ่มอาชีพต่างๆในการทำ อุตสาหกรรมครัวเรือน หัตถกรรมไทยต่างๆ เป็นต้น ทำให้ประชาชนมีอาชีพเสริมและรายได้เพิ่มขึ้น โดยมีแหล่ง ท่องเที่ยวทางธรรมชาติเป็นส่วนที่สำคัญในการกระตุ้นเศรษฐกิจ เช่น แก่งสะพือ แก่งไฮ วัดป่าปากโดม วัด ภูเขาแก้ว
92 การประเมินคัดเลือก สสอ. ดีเด่น ระดับประเทศ ปี 2566 สำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ส่วนที่ 4 งานสนับสนุนบริการ เวชปฏิบัติ นโยบายและยุทธศาสตร์กระทรวง - ด้านสังคม ประชาชนของอำเภอพิบูลมังสาหาร เป็นสภาพสังคมสะดวกสบายในด้านการคมนาคมขนส่ง การสื่อสารที่ครบครันด้วยสาธารณูปโภค เป็นบ้านเมืองที่มีความพร้อมด้านทรัพยากร เศรษฐกิจ สื่อการเรียนรู้ และการศึกษาที่มีมาตรฐานชั้นนำ ลักษณะของประชาชนจะเป็นผู้รักษาความสงบ มีความขยันขันแข็ง ค่อนข้าง เคร่งครัดในศาสนาไม่มีความแตกแยกในกลุ่มประชากรประชาชนส่วนใหญ่มีการศึกษาภาคบังคับ มีส่วนน้อยที่ได้ ศึกษาต่อในระดับที่สูงขึ้น ลักษณะการดำรงชีวิตของประชาชนมีมีลักษณะเรียบง่าย สอดคล้องกับวิถีความเชื่อ ในทางศาสนา - ด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ในการที่ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพการทำเกษตรกรรม จากการสำรวจยังพบว่ามีการใช้ ยาปราบศัตรูพืชอย่างไร้การควบคุมหรือ ปริมาณที่ไม่เหมาะสมกับสภาพพื้นที่ และผลจากกรณีดังกล่าวประกอบ กับการที่เกษตรกรยังขาดความรู้ วิธีการ การป้องกันที่ดี จึงทำให้ส่งผลกระทบต่อคุณภาพของดิน และการแพร่ ระบาดของแมลงมากยิ่งขึ้น แนวทางการแก้ไขปัญหาดังกล่าวในส่วนของอำเภอพิบูลมังสาหารและหน่วยงานที่ เกี่ยวข้องได้ดำเนินการรณรงค์ ส่งเสริมการปราบปรามศัตรูพืชโดยวิธีการควบคุมธรรมชาติ ทั้ง แนะนำการใช้ยา ปราบศัตรูพืช ปุ๋ยเคมี ในจำนวนที่จำกัด แต่กลับส่งเสริมและสนับสนุนการใช้สารจุลินทรีย์ธรรมชาติในการทำ การเกษตรทั้งการบำรุงดิน พืชผล การปราบศัตรูพืช ด้านการปศุสัตว์ ด้านการประมง ตลอดจนด้านสิ่งแวดล้อม เนื่องจากอำเภอพิบูลมังสาหารเป็นแหล่งท่องเที่ยวมีแก่งกลางแม่น้ำมูล และอ่างเก็บน้ำ จึงมีปัญหาดังนี้ (1) ปัญหาเรื่องความไม่สะอาดของสถานที่ท่องเที่ยว (2) การจัดระบบการท่องเที่ยวยังไม่ดีเท่าที่ควร (3) พื้นที่ประสบอุทกภัยทุกปี ประกอบด้วย ตำบลไร่ใต้ ตำบลโพธิ์ไทร เนื่องจากเป็นพื้นที่ลุ่ม น้ำป่าไหล หลากท่วม ถ้าปีไหนปริมาณน้ำฝนมากจะท่วมมากกว่าทุกปี การประเมินศักยภาพทางยุทธศาสตร์ของพื้นที่อำเภอ (SWOT Analysis) การวิเคราะห์ จุดแข็ง จุดอ่อน โอกาส และภัยคุกคามหรืออุปสรรค ในการพัฒนาของอำเภอ พิบูลมังสาหาร ด้วยเทคนิค SWOT Analysis 1. จุดแข็ง (Strengths : S) - มีสภาพภูมิประเทศที่เอื้อต่อการเกษตรอินทรีย์ ผ่านมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ PGS - มีการส่งเสริมและเสริมสร้างยุวเกษตรกร - มีเครือข่ายและกลไกการปฏิบัติงานในระดับหมู่บ้าน ตำบล รวมทั้งองค์กร ประชาชนในรูปแบบต่าง ๆ - มีข้อมูลพื้นฐานในการพัฒนาอย่างสมบูรณ์ - เป็นเมืองที่มีความสงบสุข - มีผู้นำชุมชนที่เข้มแข็ง ตั้งใจทำงาน - ประชาชนและหน่วยงานภาครัฐร่วมกันอนุรักษ์ขนบธรรมเนียมประเพณีต่าง ๆ - มีขนบธรรมเนียมประเพณีที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว มีแหล่งทองเที่ยวทางธรรมชาติ แก่งสะพือ และแหล่งท่องเที่ยวทางจิตวิญญาณที่โด่งดัง เช่น วัดป่าปากโดม - เป็นเมืองที่มีของฝากขึ้นชื่อเป็นอาหาร คือ ซาลาเปา ขนมเบรกแตก ปลาส้ม
93 การประเมินคัดเลือก สสอ. ดีเด่น ระดับประเทศ ปี 2566 สำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ส่วนที่ 4 งานสนับสนุนบริการ เวชปฏิบัติ นโยบายและยุทธศาสตร์กระทรวง 2.จุดอ่อน (Weaknesses: W) - มีรายงานพบผู้ป่วยด้วยโรคอุจจาระร่วง โรคอาหารเป็นพิษ (ที่มา : โรคที่ต้องเฝ้าระวังทางระบาด วิทยา ปี 2565 รายงาน R 506 ของศูนย์ระบาดวิทยาอำเภอพิบูลมังสาหาร) - พบสารปนเปื้อนจากการสุ่มตรวจอาหาร เช่น สารกันรา, สารฟอร์มาลิน - ประชาชนสวนใหญ่ไม่เข้าใจและไม่เห็นความสำคัญของเกษตรอินทรีย์ - ประชาชนไม่เข้าใจและไม่ยึดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง - ประชากรวัยผู้สูงอายุ มีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น และอาศัยเพียงลำพังไม่มีผู้ดูแล - ผู้สูงอายุ มีปัญหาด้านสุขภาพ เช่น ด้านการมองเห็น การปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน สุขภาพช่องปาก 3.โอกาส (Opportunity: O) - นโยบายด้านการเกษตรที่ส่งเสริมการผลิตสินค้าให้ได้มาตรฐาน - การสนับสนุนจากภาครัฐในการทำเกษตรอินทรีย์ - แนวโน้มการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการบริโภคของผู้บริโภคต่อสินค้าอาหารค่านิยมใน การบริโภค อาหารปลอดภัยไรสารเคมี - นโยบายรัฐบาลในการส่งเสริมวิถีชีวิตตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง - รัฐบาลมีนโยบายสงเสริมให้มีการพัฒนาคน ตลอดจนการแก้ปัญหาความยากจน TPMAP (ระบบ บริหารจัดการข้อมูลการพัฒนาคนแบบชี้เป้า) - การติดต่อสื่อสารที่ทันสมัย ทำให้การเรียนรู้ต่างๆ ของคนในชุมชนสะดวกและฉับไวมากยิ่งขึ้น - มีเทคโนโลยีและช่องทางการประชาสัมพันธ์อำเภอที่หลากหลาย 4.ภัยคุกคามหรืออุปสรรค (Threat: T) - ราคาน้ำมันสูง ต้นทุนในการทำเกษตรกรรมสูง สินค้าการเกษตรมีราคาแพง - เกษตรกรไม่สามารถกำหนดราคาผลผลิตทางการเกษตรได้ - ช่องทางการตลาดรองรับผลผลิตทางการเกษตรยังมีอยู่น้อย - ภัยธรรมชาติ เช่น อุทกภัย วาตภัย และภัยแล้ง การวินิจฉัยปัญหาสาธารณสุขในพื้นที่ คณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ (พชอ.) อำเภอพิบูลมังสาหารได้วิเคราะห์ข้อมูลจาก การรวบรวมข้อมูลพื้นฐานของ คปสอ.พิบูลมังสาหาร ปัญหาในพื้นที่รวมถึงผลการดำเนินงานสุขภาพที่ยังไม่ผ่าน เกณฑ์มาตรฐานคุณภาพบริการ การให้บริการสุขภาพตามบริบทที่จำเป็นและร่วมหาแนวทางในการแก้ไขปัญหา ตามพื้นที่ โดยมีการประเมินผลการพัฒนาและร่วมกันแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นในพื้นที่โดยกำหนดยุทธศาสตร์ ในการดำเนินการและแก้ไขปัญหา 2 ประเด็น ดังนี้ (1) ประเด็น พิบูลมังสาหาร เมืองอาหารปลอดภัย - การจัดการต้นน้ำ : การยกระดับมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ ,ปศุสัตว์อินทรีย์ - การจัดการกลางน้ำ : มาตรฐานแหล่งผลิตและแปรรูปอาหารให้มาตรฐาน,ส่งเสริมสถานประกอบการ/ ผลิตภัณฑ์สุขภาพชุมชนด้านอาหารให้ได้รับรางวัล ควอลิตี้ อวอร์ด, อย., มาตรฐาน GMP - การจัดการปลายน้ำ : ร้านอาหารและมีวัตถุดิบปลอดภัย มีมาตรฐาน (2) ประเด็น พิบูลมังสาหาร ไม่ทอดทิ้งกัน : ผู้สูงอายุ ผู้มีภาวะพึ่งพิง ได้รับการดูแลทั่วถึง - ผู้สูงอายุ ได้รับคัดกรองความถดถอย 9 ด้าน และมีการจัดทำแผนการดูแลสุขภาพรายบุคคล Care Plan โดยมี CM CG ดำเนินการในแต่ละกลุ่ม ดังนี้
94 การประเมินคัดเลือก สสอ. ดีเด่น ระดับประเทศ ปี 2566 สำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ส่วนที่ 4 งานสนับสนุนบริการ เวชปฏิบัติ นโยบายและยุทธศาสตร์กระทรวง การส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุกลุ่มติดสังคม มีการดำเนินการสนับสนุนการจัดกิจกรรมเพื่อ ส่งเสริม สุขภาพทั้งทางร่างกายและจิตใจ แก่สมาชิกในชมรม เพื่อส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพ เพื่อให้ผู้สูงอายุที่เป็น สมาชิกของชมรมมีสุขภาพที่แข็งแรง และลดการเข้าสู่ภาวะพึ่งพิง โดยมีชมรมผู้สูงอายุ ครบทุกทุกหมู่บ้าน/ ชุมชน มีโรงเรียนผู้สูงอายุ เพื่อเตรียมความพร้อมเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างสมบูรณ์ มีการจัดกิจกรรมเพื่อป้องกัน การพลัดตกหกล้ม มีการปรับสภาพแวดล้อมให้เหมาะสม มีนวัตกรรมทางสุขภาพ การส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุติดบ้าน ติดเตียง ผู้สูงอายุติดบ้านได้รับการเยี่ยมและส่งเสริมฟื้นฟูสภาพ ผู้สูงอายุและผู้ดุแลได้รับคำแนะนำและฟื้นฟูสุขภาพ กระบวนการดำเนินงานโครงการโดยประชาชนมีส่วนร่วม อำเภอพิบูลมังสาหาร ได้สร้างการมีส่วนร่วมเป็นกระบวนการที่เปิดโอกาสให้ประชาชนและผู้ที่เกี่ยวข้อง ทุกภาคส่วนของสังคมได้เข้ามามีส่วนร่วมการสร้างเสริมสุขภาพชุมชน ซึ่งสามารถแบ่งระดับของการสร้างการมี ส่วนร่วมของประชาชนออกเป็น 5 ระดับ 1. การให้ข้อมูลข่าวสาร 2. การรับฟังความคิดเห็น 3. การเกี่ยวข้อง เป็นการมีส่วนร่วมของประชาชนในการปฏิบัติงานหรือร่วมเสนอแนะ 4. ความร่วมมือ เป็นการมีส่วนร่วมของประชาชน ผู้แทนภาคสาธารณะ 5. การเสริมอำนาจแก่ประชาชน ใช้กระบวนการจัดลำดับความสำคัญของปัญหา จากการวิเคราะห์ข้อมูลสุขภาพของอําเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานีในปี 2566 ปัญหา สาธารณสุขในเขตอําเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ได้รวบรวมประเด็นปัญหาในระดับพื้นที่ตำบล และเทศบาลในการประชุมวางแผนในระดับตำบลทั้งหมด 14 ตำบล ดังนี้ 1. กลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง โรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง มะเร็งตับ 2. สารตกค้างในเลือดเกษตรกร/เกษตรอินทรีย์ 3. ผู้สูงอายุ ติดบ้าน ติดเตียง 4. กลุ่มโรคติดต่อ โควิด ไข้เลือดออก 5. เด็ก 0-5 ปี พัฒนาการเด็กสมวัย 6. พบสารตกค้างในเลือดเกษตรกร 7. พบสารปนเปื้อนในอาหาร 8. ตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควร Teenage pregnancy (รพ.สต.กุดชมภูและ รพ.สต.หนองโพธิ์ เรียนสายอาชีพ) หลังจากนั้นเมื่อพิจารณานําปัญหาสาธารณสุขมาทําการวิเคราะห์จัดลําดับความสําคัญ เพื่อหา ปัญหา 5 อันดับแรก ได้แก่ อาหารพบสารปนเปื้อน โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (โรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง) มะเร็งตับ สุขภาวะผู้สูงอายุ พัฒนาการเด็กสมวัย ตามลําดับ ดังตารางที่ 46 ในหน้าถัดไป
95 การประเมินคัดเลือก สสอ. ดีเด่น ระดับประเทศ ปี 2566 สำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ส่วนที่ 4 งานสนับสนุนบริการ เวชปฏิบัติ นโยบายและยุทธศาสตร์กระทรวง ตารางที่ 46 แสดงการจัดลําดับความสําคัญของปัญหาสาธารณสุขในพื้นที่อําเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ปี 2566 ปัญหา ขนาดของกลุ่มคน ที่ได้รับผลกระทบ (น้ำหนัก = 4 ) ความรุนแรง เร่งด่วน (น้ำหนัก = 5) ความยากง่าย (น้ำหนัก=4 ) ศักยภาพของ ชุมชนในการ แก้ปัญหา (น้ำหนัก = 3) รวม ลําดับ ความสํา คัญ ของ คะแนน ปัญหา คะแนน ที่ถ่วง น้ำหนัก คะแนน คะแนน ที่ถ่วง น้ำหนัก คะแนน คะแนน ที่ถ่วง น้ำหนัก คะแนน คะแนน ที่ถ่วง น้ำหนัก 1. อาหารพบสารปนเปื้อน, พบ สารตกค้างในเลือดเกษตรกร 5 20 4 20 5 20 3 9 69 1 2. โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (โรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง) 4 16 5 25 4 16 2 6 63 2 3. มะเร็งตับ 3 12 3 15 3 12 3 9 48 4 4. สุขภาวะผู้สูงอายุ 3 12 4 20 3 12 3 9 53 3 5. เด็ก 0-5 ปีพัฒนาการเด็กสมวัย 3 12 3 15 3 12 2 6 45 5 9.พัฒนาระบบการแพทย์ปฐมภูมิอย่างต่อเนื่อง 9.1 ทีมแพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว ตามที่กระทรวงสาธารณสุขกำหนดนโยบายด้านการบริการเป็นเลิศ แผนงานพัฒนาระบบ การแพทย์ปฐมภูมิ ตามตัวชี้วัด จำนวนการจัดตั้งหน่วยบริการปฐมภูมิและเครือข่ายหน่วยบริการปฐมภูมิตาม พระราชบัญญัติระบบสุขภาพปฐมภูมิ พ.ศ.2562 ในการจัดบริการของอำเภอพิบูลมังสาหาร เน้นการดูแล สุขภาพแบบองค์รวม โดยแพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว จัดทีมแพทย์และทีมสหวิชาชีพ ออกให้บริการหน่วย บริการปฐมภูมิทุกเดือน ในการให้บริการมีการดูแลผู้ป่วยในระดับหน่วยบริการ โดยใช้เทคโนโลยีเข้ามาช่วย อำนวยความสะดวกในระบบบริการ เช่น Tele Medicine Smart refer มีการประชุมทีมนำ เพื่อพัฒนางาน และเพื่อยกระดับการให้บริการในระดับพื้นที่อย่างต่อเนื่อง ในแผนการจัดตั้งหน่วยบริการปฐมภูมิ ปีงบประมาณ 2566 มีหน่วยบริการที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็น หน่วยบริการปฐมภูมิและเครือข่ายหน่วยบริการปฐมภูมิ ตามพระราชบัญญัติระบบสุขภาพปฐมภูมิ พ.ศ.2562 แล้ว จำนวน 5 ทีม (ร้อยละ45.45) คือ PCUรพ.พิบูลฯ ,PCUกุดชมภู,NPCUห้วยแดง (รพ.สต.ห้วยแดง และ รพ.สต.ดอนจิก),NPCUไร่ใต้(สอน.ไร่ใต้ และรพ.สต.นาโพธิ์ ) และ PCUหนองโพธิ์ จากทั้งหมด 11 ทีม ซึ่งในแผนพัฒนาจัดตั้งเพิ่มอีก 1 ทีม คือ NPCUอ่างศิลา
ส่วนที่ 5 ผลงานวิจัย นวัตกรรมและผลงานยอดเยี่ยม 96 การประเมินคัดเลือก สสอ. ดีเด่น ระดับประเทศ ปี 2566 สำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ส่วนที่ 5 ผลงานวิจัย นวัตกรรมและผลงานยอดเยี่ยม ผลงานวิจัย ( Research ) ชื่อเรื่อง การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพของผู้ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง และกลุ่ม เปราะบาง อำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ผู้วิจัยวานิช สายยืน, ชนะชัย ญาวงศ์ และคณะสำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- บทคัดย่อ สถานการณ์สังคมสูงวัยถือเป็นความท้าทายในด้านการดำเนินแผนนโยบายและยุทธศาสตร์ระดับประเทศและ ระดับโลกอย่างยิ่ง ทั้งมิติของแรงงาน เศรษฐกิจ และสุขภาพ การศึกษานี้เป็นการวิจัยและพัฒนา (Researchand Development) เพื่อศึกษาการส่งเสริมความรอบรู้ในการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุภาวะพึ่งพิงและกลุ่มเปราะบางของผู้ดูแล และพัฒนารูปแบบการส่งเสริมความรอบรู้ในการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุภาวะพึ่งพิงและกลุ่มเปราะบางของผู้ดูแล อำเภอพิบูลมังสาหารกลุ่มตัวอย่างที่ศึกษาเป็นผู้ดูแลผู้สูงอายุภาวะพึ่งพิงและกลุ่มเปราะบางอำเภอพิบูลมังสาหาร คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างด้วยวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบง่าย (Simplerandom sampling)จำนวน 185คน รวบรวมข้อมูล ระหว่างเดือนเมษายน ถึง เดือนมิถุนายน 2566เครื่องมือที่ใช้คือโปรแกรมพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพในการดูแล ผู้สูงอายุและแบบสอบถามการวิจัยความรอบรู้ในการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุภาวะพึ่งพิงและกลุ่มเปราะบาง ตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือโดยผู้เชี่ยวชาญการวิจัยด้านสาธารณสุขจำนวน 3 ท่าน และค่าสัมประสิทธิ์ความเชื่อมั่น เท่ากับ 0.91วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา โดยการแจกแจงความถี่ ร้อยละค่าเฉลี่ยส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าสถิติt- test เพื่อเปรียบเทียบผลการดำเนินงาน ผลการศึกษาการศึกษาบริบท พบว่าปัญหาจากผู้ดูแลที่ไม่ได้รับการอบรมความรอบรู้ด้านสุขภาพส่วนใหญ่ นานกว่า 5 ปีปัญหาจากผู้สูงอายุภาวะพึ่งพิงและกลุ่มเปราะบางที่ให้ผู้ดูแล หรือลูกหลานตัดสินใจเกี่ยวกับความ ต้องการด้านสุขภาพ ปัญหาจากแผนการดูแลของ Care Manager ที่มีแนวทางการดูแลไม่ครอบคลุม นำผลการศึกษา บริบทเป็นแนวทางพัฒนา โปรแกรมการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพในการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุภาวะพึ่งพิงและ กลุ่มเปราะบาง พบว่าค่าเฉลี่ยความรอบรู้เพิ่มขึ้นมากกว่าก่อนกระบวนการพัฒนาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ(P-value < .05)และนำผลจากการดำเนินงาน ข้อเสนอแนะตามแนวทางการประเมิน มาพัฒนาเป็น รูปแบบการส่งเสริมความ รอบรู้ด้านสุขภาพในการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุภาวะพึ่งพิงและกลุ่มเปราะบาง อำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัด อุบลราชธานีทำให้ผู้ดูแลผู้สูงอายุภาวะพึ่งพิงและกลุ่มเปราะบางอำเภอพิบูลมังสาหารมีความรอบรู้ในการดูแลสุขภาพ ผู้สูงอายุภาวะพึ่งพิงและกลุ่มเปราะบาง ที่ดีขึ้น ดังนั้น บุคลากรสาธารณสุขจึงควรนำ รูปแบบการส่งเสริมความรอบรู้ใน การดูแลสุขภาพผู้สูงอายุภาวะพึ่งพิงและกลุ่มเปราะบางของผู้ดูแลเป็นแนวทางในการจัดกิจกรรมที่เหมาะสมกับระดับ ความรอบรู้ด้านสุขภาพของผู้ดูแลผู้สูงอายุภาวะพึ่งพิงและกลุ่มเปราะบางแต่ละพื้นที่ต่อไป คำสำคัญ : ผู้สูงอายุภาวะพึ่งพิง, กลุ่มเปราะบาง, ความรอบรู้ด้านสุขภาพ, ผู้ดูแลผู้สูงอายุ
ส่วนที่ 5 ผลงานวิจัย นวัตกรรมและผลงานยอดเยี่ยม 97 การประเมินคัดเลือก สสอ. ดีเด่น ระดับประเทศ ปี 2566 สำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ชื่อเรื่อง การพัฒนารูปแบบการจัดการระบบสุขภาพผู้สูงอายุ อำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ผู้วิจัย ชนะชัย ญาวงศ์, ดลนภา สุขประดิษฐ์และ สมปอง ชาววัง -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- บทคัดย่อ จากสถานการณ์และบริบทของอำเภอพิบูลมังสาหาร ยังพบปัญหาเกี่ยวกับการคัดกรองสุขภาพ ผู้สูงอายุ ที่มีการให้ความร่วมมือน้อย และ ข้อมูลการประเมินคุณภาพชีวิตของประชาชนของปีที่ผ่านมา ส่วน ใหญ่ไม่ได้รับจากประชาชนที่มีปัญหาด้านคุณภาพชีวิต การวิจัยและพัฒนา (Research and Development) ครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาและพัฒนารูปแบบการจัดการระบบสุขภาพอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัด อุบลราชธานี โดยมีกลุ่มตัวอย่างคือ กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน และผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จำนวน 218 คน โดยใช้กระบวนการวิจัย PAOR ร่วมกับ Six Building Blocks Plus One. ประเมินผลโดยใช้ แบบสอบถามการประเมินตามแนวทาง UCCARE ค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.88 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ ร้อย ละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน เปรียบเทียบความแตกต่างด้วย t-test for dependent Samples ผลการวิจัย พบว่า การประเมินผลการพัฒนาระบบการจัดการสุขภาพอำเภอพิบูลมังสาหาร ตามแนวทาง UCCARE เปรียบเทียบก่อนกระบวนการพัฒนา ส่วนใหญ่อยู่ในระดับดี (ระดับ 3) หลังกระบวนการ พัฒนาส่วน ใหญ่ดำเนินการได้ ระดับดีมาก (ระดับ 4) ได้รูปแบบการจัดการระบบสุขภาพอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัด อุบลราชธานี MKFF Model การปฏิบัติงานภายใต้แผนการดำเนินงานเปรียบเทียบผลการดำเนินการ ก่อน กระบวนการพัฒนา Mean/S.D.= 54.89/26.18 หลังกระบวนการพัฒนา Mean/S.D.= 95.17/6.21 โดยหลัง กระบวนการพัฒนามีค่าเฉลี่ยการเข้าร่วมคัดกรองสุขภาพผู้สูงอายุ เพิ่มขึ้นมากกว่าก่อนกระบวนการพัฒนา อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P-value < .05) สรุป ต้นแบบ MKFF Model สามารถพัฒนาระบบการจัดการ ระบบสุขภาพในอำเภอ ทุกภาคส่วนสามารถบูรณาการกับงานประจำของหน่วยงาน สร้างความเข้าใจ และยก ร่างเป็นธรรมนูญหมู่บ้าน ธรรมนูญตำบล และธรรมนูญอำเภอ ต่อไป คำสำคัญ การจัดการระบบสุขภาพ, UCCARE, Six Building Blocks Plus One
ส่วนที่ 5 ผลงานวิจัย นวัตกรรมและผลงานยอดเยี่ยม 98 การประเมินคัดเลือก สสอ. ดีเด่น ระดับประเทศ ปี 2566 สำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ผลงานวิจัย ( Research ) ชื่อเรื่อง การศึกษาความคิดเห็นของประชาชน และการดำเนินงานทันตสาธารณสุข ของโรงพยาบาลส่งเสริม สุขภาพตำบลที่ขาดแคลนบุคลากรทันตสาธารณสุข ในอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ผู้วิจัย ชนะชัย ญาวงศ์ -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- บทคัดย่อ การวิจัยเชิงคุณภาพนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความคิดเห็นของประชาชนในพื้นที่โรงพยาบาล ส่งเสริมสุขภาพตำบลที่ขาดแคลนบุคลากรทันตสาธารณสุขในอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี 2) ศึกษาการดำเนินงานของบุคลากรทันตสาธารณสุขในพื้นที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลที่ขาดแคลน บุคลากรทันตสาธารณสุขในอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานีกลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย 1) ประชาชนผู้มารับบริการในพื้นที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลที่ขาดแคลนบุคลากรทันตสาธารณสุขใน อำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี 2) บุคลากรสาธารณสุข สังกัดสำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิบูลมัง สาหาร โดยเลือกแบบเจาะจง เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่มร่วมกับการ วิเคราะห์เอกสาร ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา และหาความเที่ยงของเครื่องมือด้วยวิธีการ InterRater Reliability วิเคราะห์ข้อมูล โดยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) ความคิดเห็นจากการสัมภาษณ์ประชาชนที่มารับบริการ ในพื้นที่โรงพยาบาล ส่งเสริมสุขภาพตำบลที่ขาดแคลนบุคลากรทันตสาธารณสุข พบว่า ประชาชนต้องการให้มีบุคลากรทันต สาธารณสุขประจำที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล 2) การดำเนินงานของบุคลากรทันตสาธารณสุขในพื้นที่ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลที่ขาดแคลนบุคลากรทันตสาธารณสุข พบว่า ก่อนจะมีการให้ทันตสุขศึกษา หรือการส่งเสริมทันตสุขภาพที่มีประสิทธิภาพมากที่สุด จำเป็นที่จะต้องมีบุคลากรทันตสาธารณสุขหรือ กำลังคนด้านสุขภาพก่อนเป็นอันดับแรก คำสำคัญ : บุคลากรทันตสาธารณสุข, งานทันตกรรม, โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล, ระบบกำลังคนด้าน สุขภาพ (Health workforce system)
ส่วนที่ 5 ผลงานวิจัย นวัตกรรมและผลงานยอดเยี่ยม 99 การประเมินคัดเลือก สสอ. ดีเด่น ระดับประเทศ ปี 2566 สำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ผลงานวิจัย ( Research ) ชื่อเรื่อง แบบจำลองการพยากรณ์โรคไข้เลือดออก ด้วยทฤษฎีสัดส่วนทองคำ Fibonacci โดยใช้เทคนิคการทำ เหมืองข้อมูล อำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ผู้วิจัย ชนะชัย ญาวงศ์และ ณัฐพงศ์ ประเสริฐพงษ์ -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- บทคัดย่อ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพยากรณ์การเกิดโรคไข้เลือดออก อำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัด อุบลราชธานี พ.ศ. 2566 เป็นวิจัยเชิงปริมาณด้วยวิธีการทางสถิติแบบอ้างอิง (Inference Statistics) ใช้ข้อมูล ในอดีต และทฤษฎีทางสถิติด้านการพยากรณ์ (Forecasting Method) สัดส่วนทองคำ Fibonacci มาใช้ใน การพยากรณ์และหาแนวโน้มของจำนวนผู้ติดเชื้อโรคไข้เลือดออก 2566 มีขั้นตอนดำเนินการวิจัย ตาม กระบวนการมาตรฐานในการทำเหมืองข้อมูล (CRISP-DM) 6 ขั้นตอน ประเมินผลแบบจำลองจากค่าความ ผิดพลาดสัมบูรณ์เฉลี่ยของการพยากรณ์ MAPE เท่ากับร้อยละ 9.60 ผลการวิจัย พยากรณ์จำนวนผู้ป่วยด้วยทฤษฎีสัดส่วนทองคำ Fibonacci ได้ว่า เดือนมกราคม ถึง เมษายน พ.ศ.2566 จำนวนผู้ป่วยโรคไข้เลือดออก มีแนวโน้มลดลงต่ำกว่า 23.6 หรือมีผู้ป่วยต่อเดือน ไม่เกิน 4 คน สามารถแบบจำลองนี้ประยุกต์ใช้ในการวางแผนการดำเนินงานป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก อำเภอ พิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานีพ.ศ. 2566ทั้งในงานส่งเสริมสุขภาพ และงานป้องกันควบคุมโรคติดต่อ เพื่อลดภาระงานที่ทับซ้อนโดยไม่จำเป็น ส่งเสริมให้การทำงานมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น คำสำคัญ: แบบจำลองการพยากรณ์, โรคไข้เลือดออก, Fibonacci, การทำเหมืองข้อมูล
ส่วนที่ 5 ผลงานวิจัย นวัตกรรมและผลงานยอดเยี่ยม 100 การประเมินคัดเลือก สสอ. ดีเด่น ระดับประเทศ ปี 2566 สำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ผลงานวิจัย ( Research ) ชื่อเรื่อง ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับระดับอาการทางคลินิกของผู้ป่วยโรคโควิด-19 อำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัด อุบลราชธานี ผู้วิจัย นางสาวดลนภา สุขประดิษฐ์ -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- บทคัดย่อ การศึกษานี้เป็นการศึกษาเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง (Cross-sectional study) โดยมี วัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะทางระบาดวิทยาของผู้ป่วยโรคโควิด-19 และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับระดับ อาการทางคลินิกของผู้ป่วยโรคโควิด-19 อำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ในระหว่างวันที่ 1 เมษายน 2565 – 30 กันยายน 2565 โดยทำการเก็บข้อมูลจากทุติยภูมิ ลิงค์รายงานผู้ป่วยของอำเภอพิบูลมังสาหาร วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าสถิติค่าความถี่ร้อยละ ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐานและวิเคราะห์ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับ ระดับอาการป่วยของผู้ป่วยโควิด-19 ด้วยสถิติไคว์สแควร์คำนวณตัวอย่างโดยโดยใช้สูตร Taro Yamane ที่ ระดับช่วงความเชื่อมั่น 95 %ความคลาดเคลื่อน 5% ได้กลุ่มตัวอย่างทั้งหมด 390 คน สุ่มการสุ่มตัวอย่างแบบ ง่าย(Random sampling)โดยวิธีตารางเลขสุ่ม (Random number) ผลการศึกษาพบว่า ส่วนใหญ่เพศหญิง ร้อยละ61.03 ส่วนใหญ่กลุ่มอายุ 40-59ปี ร้อยละ 34.62 อายุเฉลี่ย 46 ปี(min=6เดือน max=91 ปี,SD=20.66) อาการที่พบส่วนใหญ่ คือ ไอ เจ็บคอ ไข้ มีน้ำมูก/คัด จมูก ร้อยละ 75.58,59.64,56.92 และ50.51ตามลำดับ ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับระดับอาการทางคลินิกของ ผู้ป่วยโรคโควิด-19 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ โรคประจำตัว (P-value < 0.001) และอาการแสดง หายใจหอบเหนื่อย/แน่นหน้าอก(P-value < 0.05) สรุปผลการศึกษาพบว่า อาการที่พบส่วนใหญ่ คือ ไอ เจ็บคอ ไข้ มีน้ำมูก/คัดจมูก ร้อยละ 75.58,59.64,56.92 และ50.51ตามลำดับ สอดคล้องกับการศึกษาลักษณะทางคลินิกของโรคไวรัสโคโรนา 2019ในประเทศจีน ที่พบว่า ไข้ร้อยละ 88.72 ไอ ร้อยละ 67.79 และสอดคล้องสอดคล้องกับการศึกษาแบบ ย้อนหลังลักษณะทางคลินิกของผู้ป่วยโรคปอดอักเสบจากโรคโควิด 19 ที่รักษาในสถาบันบำราศนราดูร พบ อาการไอ ร้อยละ 83.33 ไข้ร้อยละ 75.64 และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ คือ โรค ประจำตัว(P-value < 0.001) และอาการแสดงหายใจหอบเหนื่อย/แน่นหน้าอก(P-value < 0.05) สอดคล้องกับการศึกษาปัจจัยทำนายระดับความรุนแรงของผู้ป่วยโรคติดเชื้อไวรสโคโรนา 2019 จังหวัดพังงา ที่พบว่ากลุ่มตัวอย่างที่มีประวัติมีโรคเรื้อรังประจำตัว ส่วนใหญ่เป็นโรคความดันโลหิตสูง ร้อยละ 24.24 รองลงมา คือ โรคเบาหวาน ร้อยละ 13.13 มีปัจจัยเสี่ยงที่มีความสัมพันธ์ต่อระดับความรุนแรงของโรค โควิด 19 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P-value < 0.05) เพื่อนำไปใช้ในการสื่อสารข้อมูลให้เครือข่ายสุขภาพของอำเภอพิบูลมังสาหาร นำไปสื่อสารความเสี่ยง และประชาสัมพันธ์แก่ประชาชนในพื้นที่ต่อไป คำสำคัญ: ลักษณะทางระบาดวิทยา, โรคโควิด19,ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์
ส่วนที่ 5 ผลงานวิจัย นวัตกรรมและผลงานยอดเยี่ยม 101 การประเมินคัดเลือก สสอ. ดีเด่น ระดับประเทศ ปี 2566 สำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ผลงานวิจัย ตารางที่47 ผลงานวิจัยของสำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร ลำดับ ปี พ.ศ. ผลงานยอดเยี่ยม 1 2565 ดลนภา สุขประดิษฐ์ ศึกษาวิจัยเรื่อง ความรอบรู้ด้านสุขภาพ กลุ่มวัยทำงาน ในเขต ตำบลบ้านแขม อำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี 2 2565 ดลนภา สุขประดิษฐ์และ ขวัญเนตร สุขประดิษฐ์ - ศึกษาวิจัยเรื่อง ความฉลาดด้านสุขภาพของประชาชนวัยทำงาน ในเขตตำบลบ้านแขมอำเภอ พิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี 3 2566 ชนะชัย ญาวงศ์, ดลนภา สุขประดิษฐ์ และ สมปอง ชาววัง - ศึกษาวิจัยเรื่อง การพัฒนารูปแบบการจัดการระบบสุขภาพผู้สูงอายุ อำเภอพิบูลมัง สาหาร จังหวัดอุบลราชธานี 4 2566 ชนะชัย ญาวงศ์ - ศึกษาวิจัยเรื่อง การศึกษาความคิดเห็นของประชาชน และการดำเนินงานทันต สาธารณสุข ของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลที่ขาดแคลนบุคลากรทันต สาธารณสุข ในอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี 5 2566 ชนะชัย ญาวงศ์ และ ณัฐพงศ์ ประเสริฐพงษ์ศึกษาวิจัยเรื่อง - แบบจำลองการพยากรณ์โรคไข้เลือดออก ด้วยทฤษฎีสัดส่วนทองคำ Fibonacci โดยใช้เทคนิคการทำเหมืองข้อมูล อำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี 6 2566 ดลนภา สุขประดิษฐ์ และ ขวัญเนตร สุขประดิษฐ์ ศึกษาวิจัยเรื่อง - ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับระดับอาการทางคลินิกของผู้ป่วยโรคโควิด-19 อำเภอ พิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี 7 2566 วานิช สายยืน, สันติ ฝักทอง, ชนะชัย ญาวงศ์, ณัฐพงศ์ ประเสริฐพงษ์,สมปอง ชาววัง , ปิยะพร สายโสภา, ดลนภา สุขประดิษฐ์, นิภาภรณ์ แสงสอน, รัตนาภรณ์ พุ่ม จันทร์, จิรวัฒน์ พวงแก้ว, ณิชาภัทร จันทร์เทา, ศศิปภาดา บุญยะสิงห์สิโรดม - การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมความรอบรู้ในการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุภาวะพึ่งพิง และกลุ่มเปราะบางของผู้ดูแล อำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี
ส่วนที่ 5 ผลงานวิจัย นวัตกรรมและผลงานยอดเยี่ยม 102 การประเมินคัดเลือก สสอ. ดีเด่น ระดับประเทศ ปี 2566 สำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ผลงานยอดเยี่ยม ตารางที่48 ผลงานยอดเยี่ยม สำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร ลำดับ ปี พ.ศ. ผลงานยอดเยี่ยม 1 2561 ได้รับการคัดเลือกเป็นหน่วยงานต้นแบบ ในการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใส (ITA) ระดับจังหวัด เขตสุขภาพที่10 2 2561 ผ่านเกณฑ์ประเมินเครือข่ายโรงเรียนเด็กไทยฟันดี "ดีมาก" ระดับประเทศ ประจำ ศูนย์อนามัยที่ 10 อุบลราชธานี 3 2562 มีส่วนร่วมสำคัญในการพัฒนาและขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะของจังหวัด อุบลราชธานี โดยใช้สมัชชาสุขภาพและธรรมนูญเป็นเครื่องมือ 4 2563 ผ่านการประเมิน ITA ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2563 (ร้อยละ90) ระดับ A 5 2563 เป็นแหล่งฝึกประสบการณ์วิชาชีพสาธารณสุขชุมชน และฝึกปฏิบัติวิชาชีพทันต สาธารณสุข ประจำปีการศึกษา 256 6 2563 คณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอพิบูลมังสาหาร ได้เข้าร่วมขับเคลื่อน โครงการ สร้างเสริมเครือข่ายชุมชนสุขภาวะสู้ โควิด-19 พื้นที่เขตสุขภาพที่ 10 (สมัชชาพลเมืองตื่นรู้สู้โควิด-19) 7 2564 ผ่านการประเมิน ITA ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2564 (ร้อยละ92) ระดับ AA 8 2564 ได้เข้าร่วมขับเคลื่อนธรรมนูญสุขภาพตำบลสู้โควิด-19 เพื่อสร้างเสริมสุขภาวะของ ประชาชนเขตพื้นที่ 10 โดยคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ 9 2564 ได้รับการประเมินเป็น องค์กรคุณธรรมต้นแบบ ระดับจังหวัด โครงการขับเคลื่อน แผนแม่บทส่งเสริมคุณธรรม จังหวัดอุบลราชธานี ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2564 ภายใต้แผนแม่บทส่งเสริมคุณธรรมแห่งชาติ ฉบับที่ 1 10 2565 ได้รับรางวัล รองชนะเลิศ การประกวดสำนักงานสาธารณสุขอำเภอดีเด่น ระดับ จังหวัด ประจำปี 2565 11 2565 ได้รับรางวัล ความมุ่งมั่นสู่การพัฒนาตามเกณฑ์คุณภาพแห่งชาติการป้องกัน ควบคุม โรคและภัยสุขภาพ 4.0 โดยกลไกการพัฒนาคุณภาพชีวิดระดับพื้นที่ ภายใต้โครงการ “ขบวนรถไฟสายสุขภาพ คนพิบูล บ่มีขี้โผ่น” 12 2566 ได้รับรางวัล รองชนะเลิศ การประกวดสำนักงานสาธารณสุขอำเภอดีเด่น ระดับจังหวัด ประจำปี 2566 13 2566 ได้รับรางวัล รองชนะเลิศ การประกวดสำนักงานสาธารณสุขอำเภอดีเด่น ระดับเขตสุขภาพที่ 10 ประจำปี 2566
สำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี การประเมินคัดเลือก สสอ. ดีเด่น ระดับประเทศ ปี 2566 คณะผู้จัดทำ ที่ปรึกษา ๑. นายสมมาฏฐ์ โพธิ นายอำเภอพิบูลมังสาหาร ๒. นายทนง คำศรี โรงพยาบาลพิบูลมังสาหาร ๓. นายวานิช สายยืน สาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร ๔. ผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ทุกแห่ง อำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี คณะทำงาน ๑. นายสันติ ฝักทอง ผู้ช่วยสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร ประธานกรรมการ ๒. นางรุ่งฤดี ศรีอุบล เจ้าพนักงานสาธารณสุขชำนาญงาน กรรมการ ๓. นางสมปอง ชาววัง พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ กรรมการ ๔. นางสาวปิยะพร สายโสภา พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ กรรมการ ๕. นายอาทิตย์ ธรรมจักร์ เจ้าพนักงานสาธารณสุขชำนาญงาน กรรมการ ๖. นางสาวนิภาภรณ์ แสงสอน นักวิชาการสาธารณสุขปฏิบัติการ กรรมการ ๗. นางสาวดลนภา สุขประดิษฐ์ นักวิชาการสาธารณสุขชำนาญการ กรรมการ ๘. นางสาวรัตนาภรณ์ พุ่มจันทร์ นักวิชาการสาธารณสุขปฏิบัติการ กรรมการ ๙. นายชนะชัย ญาวงศ์ นักวิชาการสาธารณสุขชำนาญการ กรรมการ ๑๐.นายจิระวัฒน์ พวงแก้ว นักวิชาการคอมพิวเตอร์ปฏิบัติการ กรรมการ ๑๑.นางสาวศศิปภาดา บุญยะสิงห์สิโรดม นักวิชาการสาธารณสุข กรรมการ ๑๒.นางสาวณิชาภัทร จันทร์เทา นักวิชาการสาธารณสุข กรรมการ ๑๓.นายณัฐพงศ์ ประเสริฐพงษ์ นักวิชาการสาธารณสุขชำนาญการกรรมการและเลขานุการ