ISO 14001&45001 Risk management

2 การบง่ ช้ ีอนั ตราย(Identification of hazard)

2. ไฟฟ้า - ตัวอย่างเช่น

 จากกจิ กรรมการเกดิ สะเกด็ ไฟจากการเชื่อม
 จากไฟดบั
 จากการใช้ไฟฟ้าเกนิ กาลังทาใหเ้ กิดไฟช็อต

และไฟไหม้

2 การบง่ ช้ ีอนั ตราย(Identification of hazard)

3. รังสี เช่น

 จากรังสแี กมมาทใ่ี ช้ในการควบคุม
กระบวนการ เช่น การตรวจสอบความ
เข้มข้นของสารเคมีในอุตสาหกรรมเส้นใย
สังเคราะห์

 จากการใช้ในการตรวจสอบรอยเช่ือม
 การใช้โคบอลต์ 60 ในการรักษาโรคมะเร็ง
 การแผ่รังสที ม่ี ากเกนิ ไป

2 การบง่ ช้ ีอนั ตราย(Identification of hazard)

4. สารเคมี เช่น

 จากนา้ มัน “Fine oil” สามารถซึมแทรกผ่านผิวหนัง
 จากการสูดดม เช่น สารตะก่วั
 กรดซลั ฟุลริก จากการหกและกระเดน็ เข้าตา
 การปนเปื้ อน เน่ืองจากการกนิ เช่น สารตะก่วั ปนเปื้ อนสู่

อาหาร

2 การบง่ ช้ ีอนั ตราย(Identification of hazard)

5. อัคคีภัยและการระเบดิ เช่น

 การจดั เกบ็ และการเคลือ่ นยา้ ยสารเคมที ไี่ ม่เหมาะสม
 โอกาสในการระเบดิ เนื่องจาก การถา่ ยสารดา่ งสู่สารกรด

2 การบง่ ช้ ีอนั ตราย(Identification of hazard)

6. อนื่ ๆ เช่น

 จากการลนื้ ล้มบนพนื้
 จากยานพาหนะ
 ความรุนแรงทะเลาะววิ าทของพนักงาน
 อุณหภมู ทิ ไี่ ม่เหมาะสมของสภาพแวดล้อม
 การยศาสตร์ (Ergonomic)
 พฤตกิ รรมเสย่ี ง (Human Behavior)
 ปัจจัยส่วนบุคคล (Human Factory)
 อันตรายจากภายนอกทสี่ ่งผลกระทบเข้ามาในพนื้ ทท่ี างาน
 อันตรายจากภายใน ทส่ี ่งผลกระทบออกไปภายในอกโรงงาน



วิธกี ารบง่ ช้ ีอนั ตราย

BS 8800(Job Safety Analysis : JSA)

เป็ นการวเิ คราะหง์ านเพอื่ ความปลอดภยั เป็ น กิจกรรมพ้ ืนฐานท่ี
ทาไดง้ ่าย ๆ จุดประสงค์เพ่ือสืบคน้ แนว โน้มของ อนั ตราย ที่จะ
เกิดข้ ึนใน แต่ละ ข้ันตอน แล้วหาทางแก้ไขโดย การปรับปรุ ง
วธิ ีการ ทางาน ใหถ้ ูกตอ้ ง JSA สมยั ใหม่ จะไม่เน้นแต่การสืบ
คน้ หาอนั ตราย ในส่วนที่มี แนวโน้ม จะเกิดอุบตั ิเหตุ เท่าน้ัน แต่จะ
วิเคราะห์ไปถึงอันตราย อื่น ๆด้วย เช่น เคมี ฝ่ ุนผง สภา พ
บรรยากาศรวมไป ถึงการหาขอ้ มลู ในทางการยศาสตร์

2 การบง่ ช้ ีอนั ตราย(Identification of hazard)

• การบง่ ชอี้ นั ตราย แบบการวเิ คราะหง์ านเพอื่ ความปลอดภยั
(JSA)

2. การบ่งชีอ้ นั ตราย

ทาการบ่งช้ีอนั ตรายจากขอ้ 1.1 ขอ้ 1.2 การบ่งช้ีอนั ตรายควรพจิ ารณา
จากคาถาม 3 ขอ้ ไดแ้ ก่

2.1มแี หล่งกาเนิดอันตรายหรือไม่? โดยพจิ ารณาจาก

• แหลง่ ท่ีเป็นเครอ่ื งจกั ร อปุ กรา์ เชน่ สว่ นท่ีเป็นเชิงกล / เชิงไฟฟำ้
• แหลง่ ท่ีเก่ียวขอ้ งกบั วสั ดหุ รอื สำรเคมีตำ่ งๆ เช่น

• สว่ นท่ีเก่ียวกบั รงั สแี ละควำมรอ้ น
• สว่ นท่ีเก่ียวกบั สำรเคมี

2 การบง่ ช้ ีอนั ตราย(Identification of hazard)

2.2 ใคร(หรืออะไร) เป็ นผู้ไดร้ ับอนั ตราย ? ใหพ้ จิ ารณาถงึ

ผลกระทบทจี่ ะ

เกิดขึน้ ใน 4 ดา้ นไดแ้ ก่
• ผลกระทบตอ่ คน (People) เชน่ กำรบำดเจ็บ กำรเจ็บป่วย
• ผลกระทบตอ่ เครอ่ื งจกั ร อปุ กรา์ (Equipment) เชน่ ชำรุดเสียหำย

ประสทิ ธิภำพกำรทำงำนลดลง

• ผลกระทบตอ่ วตั ถดุ บิ ผลิตภาั ฑ์ (Material) เชน่ ของเสีย
• ผลกระทบตอ่ สิ่งแวดลอ้ ม (Environmental) เช่น
• เสยี งดงั อำกำศเสยี ฝ่นุ ละออง สำรเคมี

2 การบง่ ช้ ีอนั ตราย(Identification of hazard)

2.3 อนั ตรำยจะเกดิ ขนึ้ อย่ำงไร ? โดยลกั ษณะของอนั ตรำยต่อไปนี้
ช่วยพจิ ำรณำได้แก่

• การล่ืน หกลม้  ถูกของแหลมมีคมท่ิมแทง บาด / ตดั

• การตกจากท่ีต่างระดบั หรือถูกแขวน
• ถูกกระแทก/ทุบตี  การเกิดไฟไหมแ้ ละการระเบิด
 สมั ผสั สารเคมีทางผวิ ระบหายใจ

• กระแทกกบั วตั ถุเคลื่อนท่ี และทางปาก

• ถูกหนีบ / ถูกบีบ  ถูกบดหรือกดทบั

 สมั ผสั กบั ไฟฟ้า ความร้อน ความเยน็ รังสี

2 การบง่ ช้ ีอนั ตราย(Identification of hazard)

ตัวอย่ำง สิ่งที่ได้รับอนั ตรำย อนั ตรำยเกดิ ขนึ้ ได้อย่ำงไร

งำนทรี่ ับผดิ ชอบ/ผลกำร แหล่งกำเนิดของอนั ตรำย
สำรวจพืน้ ท่ี

1. ขบั รถ Forklift ส่วนท่ีเป็นเชิงกล เพ่ือนร่วมงาน ถกู ชนกระแทก
ขนส่ งสารเคมี

ส่วนที่เก่ยี วกับ ทรัพย์สิน: สารเคมี ถกู ชนกระแทก
สารเคมี ( Methanol )

2. Methanol ส่ วนท่ีเกี่ยวกบั ผ้ปู ฏิบัติงาน สัมผสั สารเคมี
หกรั่วไหล สารเคมี ทางผิวหนัง

การประเมินความเสี่ยง
( Risk Assessment )

3 การประเมินความเสยี่ ง

• การประเมนิ ความเสี่ยง แบบการใหค้ ะแนน ( Scoring )
3.1. ประมาณระดบั ความเสีย่ ง

โอกาสในการเกดิ ระดบั ความรนุ แรง

นอกจากนย้ี งั สามารถพจิ ารณาถงึ ;

“กฎหมาย และขอ้ กาหนดอน่ื ”

3 การประเมินความเสยี่ ง

การประมาณระดบั ความเสย่ี ง เนอ่ื งจากอนั ตราย

3 การประเมินความเสยี่ ง

หลกั เกณฑป์ ระกอบการพจิ ารณาโอกาสทจ่ี ะเกดิ อนั ตราย

1. จานวนคนทส่ี มั ผสั
2. ความถแี่ ละระยะเวลาทส่ี มั ผสั อนั ตราย
3. การสมั ผสั กบั สงิ่ ทเ่ี ป็ นอนั ตราย
4. ขนั้ ตอน/วธิ ปี ฏบิ ตั /ิ ขอ้ กาหนดในการควบคมุ
5. การฝึ กอบรม
6. การควบคมุ ตรวจสอบ สภาพอนั ตรายอยา่ งตอ่ เนอื่ ง
7. PPE และการใช้
8. เครอ่ื งมอื เครอื่ งจกั ร อปุ กรณ์ อปุ กรณค์ วามปลอดภยั
9. การตรวจความปลอดภยั
10. การเตอื นอนั ตราย

3 การประเมินความเส่ยี ง

3.2 การตดั สนิ ความเสย่ี ง จะพจิ ำรณำโดยใช้ “ระดบั ควำมเส่ียง”

ของควำมรุนแรงและโอกำสทจี่ ะเกดิ อนั ตรำย ดงั ตำรำงต่อไปนี้

โอกาสทจี่ ะเกดิ ระดบั ความรนุ แรง เล็กนอ้ ย
อนั ตราย มาก ปานกลาง

โอกาสมาก ความเสย่ี งทไี่ มอ่ าจยอมรบั ได้ ความเสยี่ งสงู ความเสย่ี งปานกลาง

(5) (4) (3)

โอกาส ความเสย่ี งสงู ความเสย่ี งปานกลาง ความเสย่ี งทย่ี อมรบั ได้
ปานกลาง
(4) (3) (2)

โอกาสนอ้ ย ความเสย่ี งปานกลาง ความเสย่ี งทยี่ อมรบั ได้ ความเสย่ี งเล็กนอ้ ย

(3) (2) (1)

3 การประเมินความเส่ยี ง

การพจิ ารณาขอ้ กฎหมาย

• ถา้ มกี ฎหมายทเี่ กยี่ วขอ้ งกาหนดใหม้ กี ารควบคมุ การพจิ ารณาระดบั ความเสยี่ งขน้ั สดุ ทา้ ย
ใหม้ รี ะดบั ความเสย่ี งทยี่ อมรบั ไมไ่ ด้ สงู หรอื ปานกลางตามตวั เลขทอี่ อกมา ใหพ้ จิ ารณา
จากความรนุ แรงของอนั ตรายนน้ั ๆ

• ถา้ ปญั หานนั้ เกนิ กวา่ กฎหมายหรอื ขอ้ กาหนดอนื่ ๆ ใหจ้ ดั งานหรอื พนื้ ทน่ี น้ั อยใู่ นระดบั
ความเสย่ี งทยี่ อมรบั ไมไ่ ดห้ รอื สงู ไดเ้ ลย การพจิ ารณาดา้ นอน่ื ๆ เชน่ จดุ สนใจของสาธารณะชน
สว่ นประกอบของนโยบาย สามารถทจี่ ะนามาประกอบการพจิ ารณาขนั้ สดุ ทา้ ย
แตไ่ มต่ า่ กวา่ ตวั เลขทไี่ ดร้ ะบไุ ว้

มาตรการควบคมุ ความเสย่ี ง
( Risk Control )

4 มาตรการควบคมุ ความเสย่ี ง

วตั ถปุ ระสงคข์ องการคมุ ความเส่ียง

เพอื่ ควบคมุ ระดบั ความเสีย่ งท่ยี อมรบั ไดไ้ ม่ให้
เพ่ิมระดบั มากข้ ึนและลดระดบั ความเสย่ี งตง้ั แต่
ปานกลางข้ ึนไปใหอ้ ยูใ่ นระดบั ที่ยอมรบั ไดเ้ ป็ น
อยา่ งนอ้ ย”

4 มาตรการควบคมุ ความเสี่ยง

การจดั การความเสี่ยง

ข้ ึนกบั ผลของการประเมินความเสี่ยง จงึ ตดั สนิ
 ไม่ตอ้ งทาอะไรเลย
 มีการควบคมุ อยูแ่ ลว้ ไม่จาเป็ นตอ้ งเพิ่ม
 จดั ทาการลดความเสี่ยง
 หยุดงานและลดความเสี่ยงก่อนเริม่ งาน

มำตรกำรควบคุมควำมเสี่ยงตำมคำแนะนำในมำตรฐำน BS 8800

การควบคุมความเสยี่ ง จัดตามระดับจากผลการประเมนิ ความเสยี่ ง 5 ระดับ

ระดบั ควำมเส่ียง มาตรฐานการควบคุม

ควำมเส่ียงเลก็ น้อย ไม่จาเป็นตอ้ งมีการควบคุม
ควำมเส่ียงทย่ี อมรับได้ ไม่จาเป็นตอ้ งมีการควบคุมเพ่ิมเติม แต่อาจพจิ ารณา
ในการปรับปรุงวธิ ีการและกาหนดการตรวจติดตาม
ควำมเสี่ยงปำนกลำง เพ่อื ใหม้ นั่ ใจถึงวา่ ยงั มีการควบคุมอยู่
จาเป็นตอ้ งลดความเส่ียง ตามระยะเวลา

ควำมเส่ียงสูง ตอ้ งลดความเส่ียงก่อนเร่ิมงานและปรับปรุงแกไ้ ข

อยา่ งทนั ที

ควำมเสี่ยงทย่ี อมรับไม่ได้ ตอ้ งหยดุ งานทนั ทีจนกวา่ จะลดความเส่ียง ถึงแมว้ า่
จะถูกจากดั ดว้ ยทรัพยากรที่จาเป็น

4 มาตรการควบคมุ ความเสย่ี ง

เชือ่ มโยงไปสู่

• การฝึ กอบรม

• การตรวจวัดการตรวจตดิ ตาม

• การสื่อสาร

• การจดั ทาเอกสารและควบคุม

• การแก้ไขและป้องกัน

แผนงำนบริหำรจดั กำรควำมเสี่ยงที่เป็ นลำยลกั ษณ์อกั ษร

1. แผนปฏบิ ัติกำรสำหรับกำรควบคุมกำรดำเนินกำร
2. แผนปฏบิ ัตกิ ำรณ์ควบคุมควำมเส่ียง

4 มาตรการควบคมุ ความเสย่ี ง
แผนปฏิบัตกิ ำรสำหรับกำรควบคุมกำรดำเนินกำร

งำน/สถำนที่ หน่วยปฏิบัติ ควำมเส่ียง Control Item Control Target ผ้ตู รวจ ควำมถ่ี

งำนขนย้ำย พนักงำนขบั รถ 1. ชนคน 1. ควบคุมควำม 1. กำหนดควำมเร็ว ผจก. Weekly

วตั ถุดบิ Forklift 2. ชนส่ิงของ เร็ว ในเขตควบคุม แผนก

3. ของตก ไม่เกนิ 10 กม./ชม. สโตร์

หรือถ้ำเป็ นนอกเขต

ควบคุมควำมเร็ว

ไม่เกนิ 15 กม./ชม.

(ดูหมำยเหตุ)

2. เปิ ดเสียงเตือน 2. เปิ ดเสียงเตือน

เม่ือรถทำงำน เมื่อรถทำงำน

3. ควบคุมปริมำณ 3. ควบคุมปริมำณ

กำรขนย้ำย กำรขนย้ำย

4. ขบั รถในพืน้ ที่ 4. ขบั รถในพืน้ ที่

ทกี่ ำหนด ที่กำหนด

4 มาตรการควบคมุ ความเส่ยี ง

สุดทา้ ย
มาตรการควบคุมความเส่ยี งทมี่ ปี ระสทิ ธิภาพจะตอ้ ง
สามารถลดระดบั ของความเสย่ี งอนั ตรายได้ ทงั้ นี้
องคก์ รตอ้ งทบทวนการชีบ้ ง่ อันตรายและการประเมนิ
ความเสยี่ งหลังจากมีมาตรการควบคุมความเสย่ี งอยา่ ง
เหมาะสมระบบเพอ่ื พจิ ารณาถงึ ประสทิ ธิภาพของการ
ควบคุม

4 มาตรการควบคมุ ความเสย่ี ง

ตัวอยา่ ง กระบวนการฉีดพลาสตกิ

เครื่องฉีด

อันตราย
• อนั ตรายจากเสียง
• อนั ตรายจากการสูดดมควันจากการหลอมเม็ด
พลาสตกิ
• อันตรายจากการชนแขนกล ขณะหยบิ ชิน้ งาน

4 มาตรการควบคมุ ความเสย่ี ง

เครื่องฉีด
การควบคุม
• ตดิ ป้ายเตอื น
• ใหพ้ นักงานสวมใส่ PPE
• มีการระบายอากาศทด่ี ี
• ตดิ ป้ายเตอื น ขณะแขนกลเคล่ือนยา้ ย

4 มาตรการควบคมุ ความเสย่ี ง

เอกสำรทเี่ กย่ี วข้อง

• รูปหรือข้อความป้ายเตอื น

• WI การใช้ PPE

การเชอื่ มโยงไปยังการควบคุมอน่ื ๆ

 ตรวจวดั อากาศบริเวณทางาน

 ตรวจวดั เสียงบริเวณทำงำน

 กำรฝึ กอบรมให้ควำมรู้พนักงำน

 ตรวจติดตำมกำรปฏบิ ตั ติ ำม WI/ ป้ายเตอื น

 อน่ื ๆ

ทำแบบทดสอบ
สแกนที่นี้



QSHE Plus : Training and consultant everything c12a8 n do.