3 ประการ คือ ความพอประมาณ ความมีเหตุผล และการมีภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว โดยความหมายของความพอประมาณนั้น หมายถึง ความพอดี ที่ไม่น้อยเกินไปและไม่มากเกินไป โดยไม่เบียดเบียนตนเองและผู้อื่น เช่น การผลิตและการ บริโภคที่อยู่ในระดับพอประมาณ 13.ผู้เรียนฝึกปฏิบัติกิจกรรมจัดทำสมุดเงินสด 2 ช่อง ในใบงาน ขั้นสรุปและการประยุกต์ 14.ผู้เรียนตอบคำถามเป็นรายบุคคลหรือกลุ่ม เกี่ยวกับสมุดเงินสด 2 ช่อง และให้ทำแบบฝึกปฏิบัติ 15.ครูและผู้เรียนสรุปสมุดเงินสด 2 ช่อง มีลักษณะคล้ายกับบัญชีแยกประเภททั่วไป ด้านเดบิตใช้ บันทึกรายการรับเงินส่วนด้านเครดิตใช้บันทึกรายการจ่ายเงิน นอกจากนี้ยังทำหน้าที่เป็นบัญชีแยกประเภทเงิน สดและเงินฝากธนาคาร ซึ่งรูปแบบของสมุดเงินสด 2 ช่อง มี 2 รูปแบบ คือ แบบที่กิจการไม่มีเงินฝากธนาคาร และกรณีที่กิจการมีเงินฝากธนาคาร แต่ที่นิยมใช้กันมากที่สุดคือแบบที่กิจการมีเงินฝากธนาคาร 16.ผู้เรียนทำแบบประเมินหลังเรียน 17.ผู้เรียนทำแบบฝึกปฏิบัติ สื่อและแหล่งการเรียนรู้ 1. หนังสือเรียนวิชาการบัญชีเบื้องต้น (30200-0001) 2. ใบความรู้ 3. มาตรฐานการบัญชี 4. อินเทอร์เน็ต, Power Point หลักฐาน 1.บันทึกการสอนของสถานศึกษา 2.ผลงานของผู้เรียน 3.แผนจัดการเรียนรู้ การวัดผลและการประเมินผล วิธีวัดผล 1. สังเกตพฤติกรรมรายบุคคล 2. ตรวจใบงาน 3. ตรวจแบบฝึกปฏิบัติ 4. ตรวจแบบประเมินผลการเรียนรู้ก่อน/หลังเรียน 5. ประเมินกิจกรรมเสนอแนะผู้เรียนเป็นสำคัญ และส่งเสริมคุณธรรมนำความรู้
6 ประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม 7 สังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม 8 การสังเกตและประเมินพฤติกรรมด้านคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ เครื่องมือวัดผล 1. แบบสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล 2. แบบประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม (โดยครู) 3. แบบสังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม (โดยผู้เรียน) 4. แบบประเมินกิจกรรมใบงาน 5. แบบประเมินแบบฝึกปฏิบัติ 6. แบบประเมินผลการเรียนรู้ก่อน/หลังเรียน 7. แบบประเมินกิจกรรมเสนอแนะผู้เรียนเป็นสำคัญ และส่งเสริมคุณธรรมนำความรู้ 8. แบบประเมินคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ โดยครูและผู้เรียน ร่วมกันประเมิน เกณฑ์การประเมินผล 1. เกณฑ์ผ่านการสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล ต้องไม่มีช่องปรับปรุง 2. เกณฑ์ผ่านการประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม คือ ปานกลาง (50 % ขึ้นไป) 3. เกณฑ์ผ่านการสังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม คือ ปานกลาง (50% ขึ้นไป) 4. กิจกรรมใบงาน เกณฑ์ผ่าน คือ 50% 5. กิจกรรมฝึกปฏิบัติ เกณฑ์ผ่าน คือ 50% 6. แบบประเมินผลการเรียนรู้ก่อน/หลังเรียนมีเกณฑ์ผ่าน 50% 7. แบบประเมินกิจกรรมเสนอแนะผู้เรียนเป็นสำคัญและส่งเสริมคุณธรรมนำความรู้ผ่าน 50% 8 แบบประเมินคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คะแนนขึ้นอยู่กับ การประเมินตามสภาพจริง
แผนการจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการที่10 หน่วยที่- รหัสวิชา 30200-0001 การบัญชีเบื้องต้น (2-2-3) สอนครั้งที่10 (34-40) ชื่อหน่วย/เรื่อง ทบทวน/สอบกลางภาคเรียน จำนวนชั่วโมง 4 ช.ม. แนวคิด ศึกษาและปฏิบัติเกี่ยวกับความหมายวัตถุประสงค์ และ ประโยชน์ของการบัญชี ข้อสมมติทางบัญชี ความหมายของสินทรัพย์ หนี้สิน และส่วนเจ้าของตามกรอบแนวคิดสำหรับการรายงานทางการเงิน สมการ บัญชี การวิเคราะห์รายการค้า การบันทึกรายการค้าตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไปของธุรกิจบริการเจ้าของ คนเดียวในสมุดรายวันทั่วไป สมุดเงินสด 2 ช่อง ผ่านรายการไปบัญชีแยกประเภท งบทดลอง กระดาษ ทำการ ชนิด 6 ช่อง งบการเงิน ปรับปรุง ปิดบัญชี และสรุปวงจรบัญชี ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง 1.มีความเข้าใจหลักการ วิธีการ และขั้นตอนการจัดทำบัญชีสำหรับกิจการเจ้าของคนเดียวประเภท ธุรกิจบริการ 2.มีทักษะปฏิบัติงานบัญชีตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไปสำหรับกิจการเจ้าของคนเดียวประเภท ธุรกิจบริการ 3.มีกิจนิสัย มีระเบียบ ละเอียดรอบคอบ ซื่อสัตย์ มีวินัย ตรงต่อเวลา และมีเจตคติที่ดีต่อวิชาชีพบัญชี 4.มีการพัฒนาคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้สำเร็จการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา ที่ครูสามารถสังเกตได้ขณะทำการสอนในเรื่อง 4.1 ความมีมนุษยสัมพันธ์ 4.2 ความมีวินัย 4.3 ความรับผิดชอบ 4.4 ความซื่อสัตย์สุจริต 4.5 ความเชื่อมั่นในตนเอง 4.6 การประหยัด 4.7 ความสนใจใฝ่รู้ 4.8 การละเว้นสิ่งเสพติดและการพนัน 4.9 ความรักสามัคคี 4.10 ความกตัญญูกตเวที
สมรรถนะรายวิชา 1.แสดงความรู้เกี่ยวกับหลักการ และวิธีการบัญชีสำหรับกิจการเจ้าของคนเดียวประเภทธุรกิจบริการ 2.ปฏิบัติงานบัญชีสำหรับกิจการเจ้าของคนเดียวประเภทธุรกิจบริการตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป สาระการเรียนรู้ ทบทวน/สอบกลางภาคเรียน ▪หน่วยที่ 1 ▪หน่วยที่ 2 ▪หน่วยที่ 3 ▪หน่วยที่ 4 ▪หน่วยที่ 5 ▪’หน่วยที่ 6-7 ภาพรวม (Big Idea)
แผนการจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการที่11 หน่วยที่8 รหัสวิชา 30200-0001 การบัญชีเบื้องต้น (2-2-3) สอนครั้งที่11 (41-44) ชื่อหน่วย/ชื่อเรื่อง งบทดลอง จำนวนชั่วโมง 4 ช.ม. แนวคิด เมื่อวิเคราะห์รายการค้าว่ามีผลกระทบต่อสินทรัพย์ หนี้สิน ส่วนของเจ้าของ รายได้ และค่าใช้จ่าย อย่างไรบ้าง ก็จะนำไปจดบันทึกไว้ในสมุดรายวันทั่วไปตามหลักการบัญชีของระบบบัญชีคู่ และผ่านรายการ จากสมุดรายวันทั่วไปไปสมุดบัญชีแยกประเภท เพื่อจัดหมวดหมู่ของรายการบัญชีทั้ง 5 หมวด แล้วจึงนำไป จัดทำงบทดลองของกิจการต่อไป ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง 1.อธิบายความหมาย และประโยชน์ของบทดลองได้ 2.อธิบายรูปแบบของงบทดลองได้ 3.จัดทำงบทดลองได้ 4.บอกแนวทางปฏิบัติเมื่องบทดลองไม่ลงตัวได้ 5.มีการพัฒนาคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้สำเร็จการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา ที่ครูสามารถสังเกตได้ขณะทำการสอนในเรื่อง 5.1 ความมีมนุษยสัมพันธ์ 5.2 ความมีวินัย 5.3 ความรับผิดชอบ 5.4 ความซื่อสัตย์สุจริต 5.5 ความเชื่อมั่นในตนเอง 5.6 การประหยัด 5.7 ความสนใจใฝ่รู้ 5.8 การละเว้นสิ่งเสพติดและการพนัน 5.9 ความรักสามัคคี 5.10 ความกตัญญูกตเวที
สมรรถนะรายวิชา 1.แสดงความรู้เกี่ยวกับหลักการ และวิธีการบัญชีสำหรับกิจการเจ้าของคนเดียวประเภทธุรกิจบริการ 2.ปฏิบัติงานบัญชีสำหรับกิจการเจ้าของคนเดียวประเภทธุรกิจบริการตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป สาระการเรียนรู้ 1.ความหมาย และประโยชน์ของบทดลอง 2.รูปแบบของงบทดลอง 3.หลักการจัดทำงบทดลอง 4.แนวทางปฏิบัติเมื่องบทดลองไม่ลงตัว กิจกรรมการเรียนรู้ ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน 1.ครูสนทนากับผู้เรียนว่างบที่จัดทำขึ้นเพื่อพิสูจน์ความถูกต้องของการบันทึกบัญชี โดยจะทำขึ้นก่อน การจัดทำงบการเงิน หากมีข้อผิดพลาดในการบันทึกบัญชีจะแก้ไขได้ง่ายและทำให้การจัดทำงบการเงินเป็นไป อย่างสะดวกและรวดเร็ว เรียกว่า “งบทดลอง” 2.ผู้เรียนยกตัวอย่างรายการบัญชี 5 หมวด เพื่อรวบรวมไปจัดทำในงบทดลอง ขั้นสอน 4.ครูและผู้เรียนใช้เทคนิควิธีสอนแบบใช้โสตทัศนวัสดุ (Audio-Visual Meterial of Instruction Method) เป็นวิธีสอนที่นำอุปกรณ์โสตทัศน์วัสดุมาช่วยพัฒนาคุณภาพการเรียนการสอน โสตทัศน์วัสดุดังกล่าว ได้แก่ Power Point เพื่ออธิบายความหมาย และประโยชน์ของบทดลอง โดยงบทดลอง (Trial Balance) หมายถึง งบทดลองเป็นรายงานที่แสดงยอดคงเหลือของบัญชีแยกประเภททั่วไปของกิจการ ณ วันใดวันหนึ่ง เพื่อแสดงว่าการบันทึกบัญชีด้านเดบิตและเครดิตของบัญชีต่างๆ เป็นไปตามระบบบัญชีคู่ ซึ่งจะเป็นการช่วยใน การจัดทำงบการเงินของแต่ละงวดโดยจัดทำขึ้นเพื่อพิสูจน์ความถูกต้องของการบันทึกบัญชีในสมุดรายวันทั่วไป และผ่านรายการไปสมุดแยกประเภททั่วไปตามระบบบัญชีคู่ว่าถูกต้องตามหลักการบัญชีที่นำมาใช้หรือไม่
6.ครูอธิปรายเพิ่มเติมว่างบทดลองไม่ใช่งบการเงิน แต่เป็นงบที่ใช้พิสูจน์ความถูกต้องของข้อมูลทาง บัญชีเท่านั้น เพื่อนำข้อมูลบัญชีไปใช้ในการแสดงผลการดำเนินงานว่ากิจการมีกำไรหรือขาดทุนจำนวนเท่าใด และแสดงฐานะการเงินของกิจการว่ามีสินทรัพย์ หนี้สิน และส่วนของเจ้าของทั้งสิ้นจำนวนเท่าใด จึงต้องได้ ข้อมูลจากการจดบันทึกและวิเคราะห์รายการค้าลงในสมุดบัญชี และการพิสูจน์ความถูกต้องของการบันทึก บัญชี 7.ครูอธิบายการจัดทำงบทดลองประกอบด้วยบัญชี5 หมวด คือ สินทรัพย์หนี้สิน ส่วนของเจ้าของ หมวดรายได้และค่าใช้จ่าย ซึ่งในการทำงบทดลองกิจการจะมีการจัดทำทุก 1 เดือน 3 เดือน 6 เดือน หรือ 1 ปีขึ้นอยู่กับกิจการแต่ละประเภทตามขั้นตอนดังนี้ 7.ครูอธิบายรูปแบบของงบทดลอง และให้ผู้เรียน ดังนี้ ชื่อกิจการ.................................(1) งบทดลอง (2) วันที่......เดือน...................พ.ศ. ……….(3) ชื่อบัญชี เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต (4) (5) (6) (7) (8) (9)
8.ผู้เรียนบอกส่วนประกอบของงบทดลอง 1.เขียนชื่อกิจการ 2.เขียนคำว่า “งบทดลอง” ไว้ตรงกึ่งกลาง กระดาษ 3.วัน เดือน ปี พ.ศ. ที่จัดทำงบทดลอง 4.ช่องชื่อบัญชีใช้สำหรับเขียนชื่อบัญชีต่างๆ ที่ได้มาจากสมุดบัญชีแยกประเภท 5.ช่องเลขที่บัญชี 6.ช่องจำนวนเงินทางด้านเดบิต 7.ช่องจำนวนเงินทางด้านเครดิต 8.ยอดรวมจำนวนเงินด้านเดบิต 9.ยอดรวมจำนวนเงินด้านเครดิต 9.ครูและผู้เรียนใช้เทคนิคแบบ Demonstration Method การจัดการเรียนรู้แบบสาธิต และครู ยกตัวอย่างเพื่อให้ผู้เรียนได้มีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็นร่วมกันในเรื่องขั้นตอนการหายอดคงเหลือของ บัญชีแยกประเภทด้วยดินสอ เพื่อให้การจัดทำงบทดลองมีความสะดวกและรวดเร็วยิ่งขึ้น จึงควรที่จะทำการหา ยอดคงเหลือของบัญชีต่างๆ ในสมุดบัญชีแยกประเภททั่วไปก่อน แล้วจึงนำมาจัดทำงบทดลอง ดังนั้น จึงมักจะ ใช้ดินสอดำ (Pencil Footing) เพื่อหายอดคงเหลือ โดยขั้นตอนการหายอดคงเหลือในบัญชีต่างๆ ของแต่ละ บัญชี มีดังนี้ 1) รวมจำนวนเงินทั้งหมดในช่องเดบิต แล้วเขียนจำนวนเงินด้วยดินสอดำลงในช่องเดบิตชิดกับเส้น บรรทัดสุดท้ายต่อจากจำนวนเงินของบัญชีนั้นๆ 2) รวมจำนวนเงินทั้งหมดในช่องเครดิต แล้วเขียนจำนวนเงินด้วยดินสอดำลงในช่องเครดิตชิดกับเส้น บรรทัดสุดท้ายต่อจากจำนวนเงินของบัญชีนั้นๆ 3) หาผลต่างระหว่างจำนวนเงินในช่องเดบิตและเครดิต ดังนี้ 3.1 ถ้ายอดรวมเดบิตมากกว่ายอดรวมเครดิต ผลต่างเรียกว่า “ยอดคงเหลือเดบิต (Debit Balance)” 3.2 ถ้ายอดรวมเครดิตมากกว่ายอดรวมเดบิต ผลต่างเรียกว่า “ยอดคงเหลือเครดิต (Credit Balance)” 3.3 ถ้ายอดรวมเดบิตเท่ากับยอดรวมเครดิต จะไม่มียอดคงเหลือจึงไม่ต้องนำไปลงในงบทดลอง 3.4 ถ้าในบัญชีแยกประเภทมีรายการเพียงรายการเดียว หรือด้านเดียวให้ถือว่ารายการนั้นเป็นยอด คงเหลือไม่ต้องรวมด้วยดินสอ 10.ครูและผู้เรียนสาธิตการจัดทำงบทดลอง มีวิธีปฏิบัติดังนี้ 1) เขียนรูปแบบ หรือแบบฟอร์มที่จะใช้ในการจัดทำงบทดลองและเขียนหัวงบทดลอง ตามส่วนประกอบต่างๆ ตามที่ได้ศึกษามาแล้วข้างต้น 2) หายอดคงเหลือในบัญชีแยกประเภททั่วไปแต่ละบัญชีด้วยดินสอ (Pencil Footing) 3) นำยอดคงเหลือของบัญชีแยกประเภททั่วไปมาใส่ในรูปแบบของงบทดลอง โดยเขียนชื่อบัญชีและ เลขที่บัญชีเรียงตามหมวด คือ สินทรัพย์ หนี้สิน ส่วนของเจ้าของ รายได้ และค่าใช้จ่าย และใส่จำนวนเงินตาม ยอดคงเหลือของแต่ละบัญชี
4) บัญชีแยกประเภททั่วไป จะแสดงยอดคงเหลือดังนี้ หมวดที่ 1 สินทรัพย์ จะมียอดคงเหลือด้านเดบิต หมวดที่ 2 หนี้สิน จะมียอดคงเหลือด้านเครดิต หมวดที่ 3 ส่วนของเจ้าของ จะมียอดคงเหลือด้านเครดิต หมวดที่ 4 รายได้ จะมียอดคงเหลือด้านเครดิต หมวดที่ 5 ค่าใช้จ่าย จะมียอดคงเหลือด้านเดบิต 5) รวมจำนวนเงินช่องเดบิตและเครดิต ยอดรวมของทั้งสองด้านต้องเท่ากัน ก็แสดงว่าการบันทึกบัญชี แยกประเภททั่วไปถูกต้องตามระบบบัญชีคู่ ตัวอย่างที่ นำข้อมูลจากตัวอย่างที่ 6 หน่วยที่ 7 มาจัดทำงบทดลอง ดังนี้ ร้านบางขุนเทียนบริการ งบทดลอง วันที่ 31 มกราคม 25X8 ชื่อบัญชี เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต บาท สต. บาท สต. เงินสด 101 15,600 - เงินฝากธนาคาร 102 9,000 - ลูกหนี้การค้า 103 4,000 - เครื่องใช้สำนักงาน 104 80,000 - อุปกรณ์ 105 10,000 - ทุน-นายเทียน 301 100,000 - ถอนใช้ส่วนตัว 302 8,000 - รายได้ค่าบริการ 401 51,000 - ค่าเช่า 501 12,000 - ค่าพาหนะ 502 1,400 - ค่าสาธารณูปโภค 503 2,500 - เงินเดือน 504 8,500 - 151,000 - 151,000 - 11.ครูและผู้เรียนบอกแนวทางปฏิบัติเมื่องบทดลองไม่ลงตัว เมื่อจัดทำงบทดลองแล้วไม่ลงตัว จะต้อง ตรวจสอบค้นหาข้อผิดพลาดซึ่งอาจเกิดจากสาเหตุต่างๆ ในกรณีที่งบทดลองไม่ลงตัว คือ ยอดรวมด้านเดบิตไม่
เท่ากับยอดรวมด้านเครดิต แสดงว่ามีข้อผิดพลาดในการทำงบทดลองหรือในการบันทึกรายการค้า มีสาเหตุ ดังนี้ 1) เกิดจากความผิดพลาดในการผ่านรายการจากสมุดรายวันทั่วไปไปบัญชีแยกประเภท ได้แก่ 1.1 หลงลืม หรือละเลยไม่ผ่านรายการเดบิต หรือเครดิต 1.2 ผ่านรายการสลับด้าน เช่น ควรจะเดบิตกลับไปเครดิตหรือควรจะเครดิตไปเดบิต 1.3 ผ่านรายการด้วยจำนวนเงินที่ไม่ถูกต้องไปยังบัญชีที่เกี่ยวข้อง 2) เกิดจากความผิดพลาดในการคำนวณหายอดคงเหลือของบัญชีแยกประเภทต่างๆ ได้แก่ 2.1 การใส่ยอดคงเหลือผิดด้าน 2.2 การคำนวณหายอดคงเหลือผิดพลาด 3) เกิดจากความผิดพลาดในขั้นตอนของการจัดทำงบทดลอง ได้แก่ 3.1 ใส่ยอดคงเหลือเดบิต ในช่องเครดิตหรือในทางกลับกัน การใส่ยอดคงเหลือเครดิตในช่องเด บิต 3.2 ใส่จำนวนยอดคงเหลือของบัญชีใดบัญชีหนึ่งหรือหลายบัญชี ผิดพลาด 3.3 การบวกเลขในช่องใดช่องหนึ่งของงบทดลองผิดพลาด วิธีปฏิบัติเมื่องบทดลองไม่ลงตัวนั้น มีขั้นตอนในการตรวจสอบค้นหาข้อผิดพลาด ดังต่อไปนี้ ขั้นที่ ตรวจสอบค้นหาข้อผิดพลาดในงบทดลอง 1.1 คำนวณหาจำนวนแตกต่างระหว่างยอดรวมเดบิต กับเครดิต 1.2 ตรวจสอบรายชื่อบัญชี และยอดคงเหลือที่ปรากฏในงบทดลองกับบัญชี แยกประเภทบัญชีว่านำมาใส่ช่องผิด หรือจำนวนเงินถูกต้องหรือไม่ 1.3 ตรวจสอบการรวมยอดเดบิต หรือเครดิต ในงบทดลองใหม่อีกครั้ง ขั้นที่ ตรวจสอบค้นหาข้อผิดพลาดในบัญชีแยกประเภท 2.1 ตรวจสอบการคำนวณเพื่อหายอดคงเหลือของแต่ละบัญชีในสมุดแยกประเภทใหม่ 2.2 ตรวจสอบการผ่านรายการจากสมุดรายวันไปยังบัญชีแยกประเภทว่าถูกต้องทั้งชื่อ บัญชีและจำนวนเงิน ขั้นที่ ตรวจสอบค้นหาข้อผิดพลาดในสมุดรายวันทั่วไป 3.1 ตรวจสอบการคำนวณจำนวนเงินที่บันทึก 3.2 ตรวจสอบการนำรายการจากเอกสารใบสำคัญต่างๆ ไปบันทึกในสมุดรายวัน ว่าบัญชีและจำนวนเงินถูกต้องหรือไม่
3.3 ตรวจสอบการบันทึกรวมยอดด้านเดบิต และเครดิต ว่าบันทึกจำนวนเท่ากันสองข้างหรือไม่ โดยปกติแล้วไม่จำเป็นต้องทำทุกขั้นตอน ก็สามารถค้นพบข้อผิดพลาดได้ นอกจากนี้หากต้องการทราบ ข้อผิดพลาดโดยเร็วก็สามารถตรวจสอบโดยใช้วิธีลัด 12.ครูแนะนำวิธีลัดในการตรวจสอบค้นหาข้อผิดพลาดของงบทดลอง เมื่องบทดลองไม่ลงตัว โดยทั่วไปจะต้องตรวจสอบค้นหาข้อผิดพลาดในตัวงบทดลองก่อนเป็นขั้นตอนแรก ในกรณีที่งบทดลองไม่ลงตัว โดยที่ด้านเครดิต และด้านเดบิตต่างกันด้วยตัวเลขตามที่ปรากฏในตัวอย่างนี้ จะมีวิธิหาข้อผิดพลาดแบบวิธีลัด ได้ดังนี้ 1) ถ้าผลต่างของยอดรวมเดบิต หรือเครดิต ต่างกันเป็นจำนวน 0.01, 0.10, 1, 10, 100 หรือ 1,000 บาท อาจเป็นเพราะความผิดพลาดที่เกิดจากการบวกหรือลบตัวเลข 2) ถ้าผลต่างของยอดรวมเดบิตหรือเครดิต หารด้วย 2 ลงตัว แสดงว่าข้อผิดพลาดอาจเกิดจากการนำ ยอดคงเหลือทางด้านเดบิตของบัญชีแยกประเภทบัญชีใดบัญชีหนึ่งไปใส่ในงบทดลองทางด้านเครดิต หรือถ้านำ ยอดคงเหลือทางด้านเครดิตของบัญชีแยกประเภทบัญชีใดบัญชีหนึ่งไปใส่ในงบทดลองด้านเดบิต กรณีนี้จะทำ ให้ยอดรวมด้านเดบิตและยอดรวมด้านเครดิตในตัวงบทดลองมียอดต่างกันเท่ากับสองเท่าของยอดคงเหลือของ บัญชีแยกประเภทที่ถูกใส่ผิดในงบทดลอง 3) ถ้าผลต่างของยอดรวมเดบิต กับเครดิต หารด้วย 9 หรือ 99 ลงตัว แสดงว่า ข้อผิดพลาดเกิดจากการ เขียนเลขผิดหลัก หรือสลับกัน เช่น 549 เขียนเป็น 495 หรืออาจเกิดจากการใส่ทศนิยมผิดตำแหน่ง เช่น 549.00 เขียนเป็น 54.90 หรือเขียนเป็น 5,490.00 เป็นต้น หมายเหตุแต่ถ้างบทดลองไม่ลงตัวด้วยสาเหตุของข้อผิดพลาดหลายประการรวมกัน การใช้วิธีลัดข้างต้น ก็ไม่สามารถค้นพบข้อผิดพลาดได้ดังนั้นก็ต้องใช้วิธีปฏิบัติตามขั้นตอนโดยละเอียด 13.ผู้เรียนปฏิบัติกิจกรรมดังต่อไปนี้ หายอดคงเหลือด้วยดินสอในสมุดแยกประเภททั่วไปของร้านคุณดินซักสะอาด บัญชีเงินสด เลขที่ 101 พ.ศ.25X8 รายการ หน้า บัญชี เดบิต พ.ศ.25X8 รายการ หน้า บัญชี เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. เดือน วันที่ บาท สต. มี.ค. 1 ยอดยกมา 30,000 - มี.ค. 2 ค่าเช่า ร.ว.1 10,000 - 20 รายได้ค่าบริการ ร.ว.1 80,000 - 16 ค่าพาหนะ ร.ว.1 2,000 - 24 ลูกหนี้การค้า ร.ว.2 20,000 - 22 เจ้าหนี้การค้า ร.ว.2 30,000 -
27 ถอนใช้ส่วนตัว ร.ว.2 10,000 - บัญชีลูกหนี้การค้า เลขที่ 102 พ.ศ.25X8 รายการ หน้า บัญชี เดบิต พ.ศ.25X8 รายการ หน้า บัญชี เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. เดือน วันที่ บาท สต. มี.ค. 1 ยอดยกมา 44,000 - มี.ค. 24 เงินสด ร.ว.1 20,000 - 22 รายได้ค่าบริการ ร.ว.2 140,000 - บัญชีอุปกรณ์สำนักงาน เลขที่ 103 พ.ศ.25X8 รายการ หน้า บัญชี เดบิต พ.ศ.25X8 รายการ หน้า บัญชี เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. เดือน วันที่ บาท สต. มี.ค. 1 ยอดยกมา 136,000 - 24 เจ้าหนี้การค้า ร.ว.2 40,000 - บัญชีเจ้าหนี้การค้า เลขที่ 201 พ.ศ.25X8 รายการ หน้า บัญชี เดบิต พ.ศ.25X8 รายการ หน้า บัญชี เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. เดือน วันที่ บาท สต. มี.ค. 22 เงินสด ร.ว.2 30,000 - มี.ค. 1 ยอดยกมา 100,000 - 24 อุปกรณ์ฯ ร.ว.2 40,000 -
บัญชีทุน-ร้านคุณดิน เลขที่ 301 พ.ศ.25X8 รายการ หน้า บัญชี เดบิต พ.ศ.25X8 รายการ หน้า บัญชี เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. เดือน วันที่ บาท สต. มี.ค. 1 ยอดยกมา 110,000 - บัญชีถอนใช้ส่วนตัว เลขที่ 302 พ.ศ.25X8 รายการ หน้า บัญชี เดบิต พ.ศ.25X8 รายการ หน้า บัญชี เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. เดือน วันที่ บาท สต. มี.ค. 27 เงินสด ร.ว.1 10,000 - บัญชีรายได้ค่าบริการ เลขที่ 401 พ.ศ.25X8 รายการ หน้า บัญชี เดบิต พ.ศ.25X8 รายการ หน้า บัญชี เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. เดือน วันที่ บาท สต. มี.ค. 20 ลูกหนี้การค้า ร.ว.1 80,000 - 22 ลูกหนี้การค้า ร.ว.1 140,000 - บัญชีค่าเช่า เลขที่ 501 พ.ศ.25X8 รายการ หน้า บัญชี เดบิต พ.ศ.25X8 รายการ หน้า บัญชี เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. เดือน วันที่ บาท สต. มี.ค. 2 เงินสด ร.ว.1 10,000 -
บัญชีค่าพาหนะ เลขที่ 502 พ.ศ.25X8 รายการ หน้า บัญชี เดบิต พ.ศ.25X8 รายการ หน้า บัญชี เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. เดือน วันที่ บาท สต. มี.ค. 16 เงินสด ร.ว.1 2,000 - จัดทำงบทดลองของร้านคุณดินซักรีด ร้านคุณดินซักรีด งบทดลอง วันที่ 31 มีนาคม 25X8 ชื่อบัญชี เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต บาท สต. บาท สต. 14.ผู้เรียนแข่งขันการเขียนคำศัพท์บัญชี 15.ครูเน้นการนำหลักของเศรษฐกิจพอเพียงไปประยุกต์ใช้ในการจัดทำกระดาษทำงานซึ่งในเนื้อหา ของสัปดาห์นี้สามารถสรุปได้ดังนี้ (1) สร้างภูมิคุ้มกันที่ดีในตัวเองได้ เช่น ใช้ความรอบคอบในการบันทึกบัญชีไม่ให้ผิดพลาด (2) มีเหตุผลในการวิเคราะห์รายการค้าแต่ละรายการ เพื่อบันทึกบัญชี (3) มีความเพียงพอ ในการซื้อขายสินค้าเพื่อบริโภคหรือจำหน่าย (4) มีเงื่อนไขด้านคุณธรรม ได้แก่ บันทึกบัญชีให้ถูกต้อง (5) มีเงื่อนไขด้านวิชาการ ได้แก่ บันทึกบัญชีตามหลักการบัญชีที่ยอมรับทั่วไป และมีความรู้ เรื่องมาตรฐานการบัญชี (6) นำรายการบัญชีไปบันทึกในเครื่องคอมพิวเตอร์หรือโปรแกรมสำเร็จรูปบัญชีได้ 16.ผู้เรียนทำกิจกรรมใบงาน
ขั้นสรุปและการประยุกต์ 17.สรุปงบทดลอง จัดทำขึ้นเพื่อพิสูจน์ความถูกต้องของการบันทึกบัญชีในสมุดรายวันทั่วไป และผ่าน รายการไปสมุดบัญชีแยกประเภทตามระบบบัญชีคู่ ซึ่งบัญชีที่แสดงในงบทดลองประกอบด้วย สินทรัพย์ หนี้สิน ส่วนของเจ้าของ รายได้และค่าใช้จ่าย ในการจัดทำงบทดลองนั้น จะต้องหายอดคงเหลือในบัญชีแยกประเภท ต่างๆ โดยใช้ดินสอดำ เรียกว่า Pencil Footing 18.ผู้เรียนทำแบบประเมินผลการเรียนรู้ สื่อและแหล่งการเรียนรู้ 1. หนังสือเรียนวิชาการบัญชีเบื้องต้น (30200-0001) 3. ใบความรู้ 4. มาตรฐานการบัญชี 5. อินเทอร์เน็ต 6. Power Point หลักฐาน 1.บันทึกการสอนของสถานศึกษา 2.ผลงานของผู้เรียน 3.แผนจัดการเรียนรู้ การวัดผลและการประเมินผล วิธีวัดผล 1. สังเกตพฤติกรรมรายบุคคล 2. ตรวจใบงาน 3. ตรวจแบบประเมินผลการเรียนรู้ก่อน/หลังเรียน 4. ตรวจแบบประเมินผลการฝึกปฏิบัติ 5. ประเมินกิจกรรมเสนอแนะผู้เรียนเป็นสำคัญ และส่งเสริมคุณธรรมนำความรู้ 6 ประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม 7 สังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม 8 การสังเกตและประเมินพฤติกรรมด้านคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ เครื่องมือวัดผล 1. แบบสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล 2. แบบประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม (โดยครู) 3. แบบสังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม (โดยผู้เรียน) 4. แบบประเมินกิจกรรมใบงาน
5. แบบประเมินผลแบบฝึกปฏิบัติ 6. แบบประเมินผลการเรียนรู้ก่อน/หลังเรียน 7. แบบประเมินกิจกรรมเสนอแนะผู้เรียนเป็นสำคัญ และส่งเสริมคุณธรรมนำความรู้ 8. แบบประเมินคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ โดยครูและผู้เรียน ร่วมกันประเมิน เกณฑ์การประเมินผล 1. เกณฑ์ผ่านการสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล ต้องไม่มีช่องปรับปรุง 2. เกณฑ์ผ่านการประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม คือ ปานกลาง (50 % ขึ้นไป) 3. เกณฑ์ผ่านการสังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม คือ ปานกลาง (50% ขึ้นไป) 4. กิจกรรมใบงาน เกณฑ์ผ่าน คือ 50% 5. แบบประเมินผลแบบฝึกปฏิบัติ เกณฑ์ผ่าน 50% 6. แบบประเมินผลการเรียนรู้ก่อน/หลังเรียนมีเกณฑ์ผ่าน 50% 7. แบบประเมินกิจกรรมเสนอแนะผู้เรียนเป็นสำคัญและส่งเสริมคุณธรรมนำความรู้ผ่าน 50% 8 แบบประเมินคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คะแนนขึ้นอยู่กับ การประเมินตามสภาพจริง
แผนการจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการที่12 หน่วยที่9 รหัสวิชา 30200-0001 การบัญชีเบื้องต้น (2-2-3) สอนครั้งที่12 (45-48) ชื่อหน่วย/ชื่อเรื่อง กระดาษทำการ จำนวนชั่วโมง 4 ช.ม. แนวคิด กระดาษทำการเป็นเครื่องมือที่นำมาใช้ในการจำแนกตัวเลขจำนวนเงินของบัญชีต่างๆ จากงบทดลอง นำมาจัดทำงบกำไรขาดทุน เพื่อคำนวณหาผลการดำเนินงานของกิจการว่าเป็นกำไรสุทธิหรือขาดทุนสุทธิ และ จัดทำงบดุลเพื่อแสดงฐานะการเงินของกิจการว่ามีสินทรัพย์ หนี้สินและส่วนของเจ้าของเป็นเท่าใด ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง 1.อธิบายความหมายและประโยชน์ของกระดาษทำการได้ 2.บอกรูปแบบของกระดาษทำการชนิด 6 ช่องได้ 3.จัดทำกระดาษทำการ 6 ช่อง ตามขั้นตอนได้ 4.มีการพัฒนาคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้สำเร็จการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา ที่ครูสามารถสังเกตได้ขณะทำการสอนในเรื่อง 4.1 ความมีมนุษยสัมพันธ์ 4.2 ความมีวินัย 4.3 ความรับผิดชอบ 4.4 ความซื่อสัตย์สุจริต 4.5 ความเชื่อมั่นในตนเอง 4.6 การประหยัด 4.7 ความสนใจใฝ่รู้ 4.8 การละเว้นสิ่งเสพติดและการพนัน 4.9 ความรักสามัคคี 4.10 ความกตัญญูกตเวที สมรรถนะรายวิชา 1.แสดงความรู้เกี่ยวกับหลักการ และวิธีการบัญชีสำหรับกิจการเจ้าของคนเดียวประเภทธุรกิจบริการ 2.ปฏิบัติงานบัญชีสำหรับกิจการเจ้าของคนเดียวประเภทธุรกิจบริการตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป
สาระการเรียนรู้ 1.ความหมายและประโยชน์ของกระดาษทำการ 2.รูปแบบของกระดาษทำการชนิด 6 ช่อง 3.ขั้นตอนในการจัดทำกระดาษทำการ 6 ช่อง กิจกรรมการเรียนรู้ ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน 1.ครูและผู้เรียนสนทนากันว่ากระดาษทำการ (Work Sheet) หมายถึง แบบฟอร์มซึ่งเป็นเครื่องมือที่ ช่วยในการจัดเตรียม ทำงบการเงินให้สะดวก รวดเร็วขึ้น และไม่ผิดพลาด โดยกระดาษทำการจะมีด้วยกันหลาย ชนิด เช่น ชนิด 6 ช่อง 8 ช่อง หรือ 10 ช่อง เป็นต้น 2.ครูและผู้เรียนบอกประโยชน์ของกระดาษทำการ 1) ทำให้ทราบผลการดำเนินงานสำหรับระยะเวลาหนึ่งว่ามีกำไรสุทธิและขาดทุนสุทธิเป็นจำนวน เท่าใด 2) แสดงให้เห็นฐานะการเงินของกิจการว่ามีสินทรัพย์ หนี้สิน และส่วนของเจ้าของเป็นจำนวนเงิน เท่าใด 3) ช่วยให้การจัดทำงบการเงิน สะดวก และรวดเร็ว 4) วยในการตรวจสอบความถูกต้องของการจัดทำงบการเงิน 3) ผู้เรียนบอกส่วนประกอบงบการเงิน เช่น งบแสดงฐานะการเงิน งบกำไรขาดทุน เป็นต้น ขั้นสอน 3.ครูและผู้เรียนอธิบายความหมายและประโยชน์ของกระดาษทำการ โดยกระดาษทำการ (Work Sheet) หมายถึง แบบฟอร์มซึ่งเป็นเครื่องมือที่ช่วยในการจัดเตรียม ทำงบการเงินให้สะดวก รวดเร็วขึ้น และไม่ ผิดพลาด โดยกระดาษทำการจะมีด้วยกันหลายชนิด เช่น ชนิด 6 ช่อง 8 ช่อง หรือ 10 ช่อง เป็นต้น กระดาษทำการ เป็นเครื่องมือที่ช่วยให้การแบ่งแยกบัญชีต่างๆ ในงบทดลองไปจัดทำงบกำไรขาดทุน และงบแสดงฐานะทางการเงิน โดยจะนำหมวดรายได้และค่าใช้จ่ายไปจัดทำงบกำไรขาดทุน เพื่อแสดงผลการ
ดำเนินงาน และนำบัญชีหมวดสินทรัพย์ หนี้สิน และส่วนของเจ้าของไปจัดทำงบแสดงฐานะการเงิน เพื่อแสดง ฐานะการเงินของกิจการ 4.ครูบอกประโยชน์ของกระดาษทำการ ดังนี้ 1) ทำให้ทราบผลการดำเนินงานสำหรับระยะเวลาหนึ่งว่ามีกำไรสุทธิหรือขาดทุนสุทธิเท่าใด 2) แสดงให้เห็นฐานะการเงินของกิจการว่ามีสินทรัพย์ หนี้สิน และส่วนของเจ้าของเป็นจำนวนเงินเท่าใด 3) ช่วยให้การจัดทำงบการเงิน สะดวก และรวดเร็วขึ้น 4) ช่วยในการตรวจสอบความถูกต้องของการจัดทำงบการเงิน 5.ครูแสดงรูปแบบของกระดาษทำการชนิด 6 ช่อง โดยการจัดทำกระดาษทำการสามารถทำได้หลาย รูปแบบขึ้นอยู่กับความต้องการของแต่ละกิจการที่มีลักษณะการประกอบธุรกิจที่แตกต่างกัน สำหรับหน่วยนี้จะ กล่าวถึงเฉพาะกระดาษทำการ 6 ช่อง ชื่อกิจการ………………………….(1.1) กระดาษทำการ (1.2) สำหรับรอบระยะเวลา….…สิ้นสุดวันที่……(1.3) ชื่อบัญชี เลขที่ บัญชี งบทดลอง งบกำไรขาดทุน งบแสดงฐานะ การเงิน เดบิต เครดิต เดบิต เครดิต เดบิต เครดิต ซึ่งมีรูปแบบและส่วนประกอบต่างๆ ดังนี้ ส่วนหัวของกระดาษทำการ 1.1 ชื่อกิจการ 1.2 ข้อความที่ระบุว่า “กระดาษทำการ” 1.3 รอบระยะเวลาบัญชีและงวดบัญชีที่จัดทำ ช่องชื่อบัญชี ช่องเลขที่บัญชี ช่องงบทดลอง แบ่งออกเป็นด้านเดบิตและเครดิต
ช่องงบกำไรขาดทุน แบ่งออกเป็นด้านเดบิตและเครดิต ช่องงบแสดงฐานะการเงิน แบ่งออกเป็นด้านเดบิตและเครดิต 6.ครูและผู้เรียนสาธิตขั้นตอนในการจัดทำกระดาษทำการ 6 ช่อง โดยใช้สื่อ Power Point ประกอบ และการจัดทำกระดาษทำการมีวิธีปฏิบัติ ดังนี้ 1) ส่วนหัวของกระดาษทำการ แบ่งเป็น 3 บรรทัด เขียนตามลำดับ ดังนี้ บรรทัดที่ 1 เขียนชื่อกิจการ บรรทัดที่ 2 เขียนว่า “กระดาษทำการ” บรรทัดที่ 3 เขียนว่า สำหรับรอบระยะเวลาบัญชีที่กระดาษทำการแสดง 2) นำยอดคงเหลือของบัญชีแยกประเภท หรือลอกงบทดลองที่ได้จัดทำไว้แล้ว มาแสดงในกระดาษทำ การช่องชื่อบัญชีช่องเลขที่บัญชีช่องงบทดลอง แล้วรวมเงินช่องเดบิตและเครดิต ซึ่งทั้ง 2 ช่องจะต้องเท่ากัน 3) นำจำนวนเงินในช่องงบทดลองไปใส่ที่ช่องงบกำไรขาดทุน ช่องงบแสดงฐานะการเงิน ดังนี้ บัญชีหมวดสินทรัพย์ นำไปใส่ในช่องงบแสดงฐานะการเงินด้านเดบิต บัญชีหมวดหนี้สิน นำไปใส่ในช่องงบแสดงฐานะการเงินด้านเครดิต บัญชีหมวดส่วนของเจ้าของ (ทุน) นำไปใส่ในช่องงบแสดงฐานะการเงินด้านเครดิต บัญชีหมวดส่วนของเจ้าของ (ถอนใช้ส่วนตัว) นำไปใส่ในช่องงบแสดงฐานะการเงิน ด้านเดบิต บัญชีหมวดรายได้ นำไปใส่ในช่องงบกำไรขาดทุนด้านเครดิต บัญชีหมวดค่าใช้จ่าย นำไปใส่ในช่องงบกำไรขาดทุนด้านเดบิต 4) รวมยอดเงินในช่องเดบิตและเครดิตของงบกำไรขาดทุน และงบแสดงฐานะการเงิน 5) หาผลต่างระหว่างช่องเดบิตและเครดิตของงบกำไรขาดทุน ถ้ายอดรวมด้านเครดิตมากกว่าด้านเดบิต ผลต่างก็คือกำไรสุทธิให้เขียนจำนวนเงินกำไรสุทธิในช่องกำไรขาดทุนด้านเดบิต และในช่องงบแสดงฐานะ การเงินด้านเครดิต แต่ถ้ายอดรวมด้านเดบิตมากกว่าด้านเครดิต ผลต่างก็คือขาดทุนสุทธิให้เขียนจำนวนเงินใน ช่องงบกำไรขาดทุนด้านเครดิต และช่องงบแสดงฐานะการเงินด้านเดบิต 6) รวมยอดเงินในช่องงบกำไรขาดทุนและงบแสดงฐานะการเงิน ด้านเดบิตและด้านเครดิตต้องเท่ากันเสมอ 7.ผู้เรียนแสดงการทำกระดาษทำการ 6 ช่อง ดังนี้
ตัวอย่างที่ กรณีที่มีกำไรสุทธิ ร้านกระปุกบริการ งบทดลอง วันที่31 ธันวาคม 25X8 ชื่อบัญชี เลข ที่ บัญชี เดบิต เครดิต บาท สต. บาท สต. เงินสด 101 80,000 - ลูกหนี้การค้า 102 15,000 - อุปกรณ์ 103 70,000 - เครื่องตกแต่ง 104 40,000 - อาคาร 105 350,000 - เจ้าหนี้การค้า 201 21,000 - ทุน – นางกระปุก 301 495,000 - ถอนใช้ส่วนตัว 302 15,000 - รายได้ค่าบริการ 401 92,000 - ค่าเช่า 501 16,000 - ค่าพาหนะ 502 2,500 - เงินเดือน 503 15,000 - ค่าสาธารณูปโภค 504 4,500 - 608,000 - 608,000 -
ขั้นสรุปและการประยุกต์ 14.สรุปโดยให้ผู้เรียนตอบคำถามเป็นกลุ่มหรือรายบุคคล และทำใบงาน ทำแบบประเมินผล โดยครูจะ เฉลยใส่แผ่นใสให้ผู้เรียนสลับกันตรวจเอง 15.ครูและผู้เรียนแสดงขั้นตอนการทำกระดาษทำการ จัดทำขึ้นเพื่อเป็นเครื่องมือในการจัดทำงบ การเงิน ได้รวดเร็วขึ้น และสามารถทราบผลการดำเนินงานและฐานะการเงินโดยไม่ต้องทำการบันทึกปิดบัญชีก่อน ทำ ให้สามารถนำงบการเงินไปใช้ประโยชน์ในการวางแผน ควบคุมและตัดสินใจได้ทันทีและเป็นการช่วย ตรวจสอบ การบันทึกบัญชีให้เป็นไปอย่างถูกต้อง การจัดทำกระดาษทำการ 6 ช่อง จะจัดทำตามรูปแบบหรือแบบฟอร์มที่ กำหนดตามขั้นตอนในการจัดทำเพื่อนำไปใช้ประโยชน์ต่อไป 16.ครูแนะนำให้ผู้เรียนยึดหลักในการครองตนเป็นพลเมืองดี เช่น ไม่เสียเวลาไปกับการถกเถียงเรื่องไร้ สาระ ไม่ใจแคบ ไม่ประมาท กระตือรือร้นทุกเวลา ปฏิบัติภารกิจหน้าที่สม่ำเสมอโดยสมบูรณ์ มีความสุภาพ อ่อนน้อมและยอมรับฟังความคิดเห็นของคนอื่น 17.ผู้เรียนวางแผนการนำหลักของเศรษฐกิจพอเพียงไปประยุกต์ใช้ดังนี้ (1) สร้างภูมิคุ้มกันที่ดีในตัวเองได้ เช่น ใช้ความรอบคอบในการบันทึกบัญชีไม่ให้ผิดพลาด (2) มีเหตุผลในการวิเคราะห์รายการค้าแต่ละรายการ เพื่อบันทึกบัญชี (3) มีความเพียงพอ ในการซื้อขายสินค้าเพื่อบริโภคหรือจำหน่าย (4) มีเงื่อนไขด้านคุณธรรม ได้แก่ บันทึกบัญชีให้ถูกต้อง (5) มีเงื่อนไขด้านวิชาการ ได้แก่ บันทึกบัญชีตามหลักการบัญชีที่ยอมรับทั่วไป และมีความรู้เรื่อง มาตรฐานการบัญชี (6) สามารถนำรายการบัญชีไปบันทึกในเครื่องคอมพิวเตอร์หรือโปรแกรมสำเร็จรูปบัญชีได้ 18.ผู้เรียนทำแบบประเมินผลหลังเรียน สื่อและแหล่งการเรียนรู้ 1. หนังสือเรียนวิชาการบัญชีเบื้องต้น (30200-0001) 3. ใบความรู้ 4. มาตรฐานการบัญชี 5. อินเทอร์เน็ต 6. Power Point หลักฐาน 1.บันทึกการสอนของสถานศึกษา
2.ผลงานของผู้เรียน 3.แผนจัดการเรียนรู้ การวัดผลและการประเมินผล วิธีวัดผล 1. สังเกตพฤติกรรมรายบุคคล 2. ตรวจใบงาน 3. ตรวจแบบประเมินผลการเรียนรู้ก่อน/หลังเรียน 4. ตรวจแบบประเมินผลการฝึกปฏิบัติ 5. ประเมินกิจกรรมเสนอแนะผู้เรียนเป็นสำคัญ และส่งเสริมคุณธรรมนำความรู้ 6 ประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม 7 สังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม 8 การสังเกตและประเมินพฤติกรรมด้านคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ เครื่องมือวัดผล 1. แบบสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล 2. แบบประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม (โดยครู) 3. แบบสังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม (โดยผู้เรียน) 4. แบบประเมินกิจกรรมใบงาน 5. แบบประเมินผลแบบฝึกปฏิบัติ 6. แบบประเมินผลการเรียนรู้ก่อน/หลังเรียน 7. แบบประเมินกิจกรรมเสนอแนะผู้เรียนเป็นสำคัญ และส่งเสริมคุณธรรมนำความรู้ 8. แบบประเมินคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ โดยครูและผู้เรียน ร่วมกันประเมิน เกณฑ์การประเมินผล 1. เกณฑ์ผ่านการสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล ต้องไม่มีช่องปรับปรุง 2. เกณฑ์ผ่านการประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม คือ ปานกลาง (50 % ขึ้นไป) 3. เกณฑ์ผ่านการสังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม คือ ปานกลาง (50% ขึ้นไป) 4. กิจกรรมใบงาน เกณฑ์ผ่าน คือ 50% 5. แบบประเมินผลแบบฝึกปฏิบัติ เกณฑ์ผ่าน 50% 6. แบบประเมินผลการเรียนรู้ก่อน/หลังเรียนมีเกณฑ์ผ่าน 50% 7. แบบประเมินกิจกรรมเสนอแนะผู้เรียนเป็นสำคัญและส่งเสริมคุณธรรมนำความรู้ผ่าน 50% 8 แบบประเมินคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คะแนนขึ้นอยู่กับ การประเมินตามสภาพจริง
แผนการจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการที่13 หน่วยที่10 รหัสวิชา 30200-0001 การบัญชีเบื้องต้น (2-2-3) สอนครั้งที่14 (49-52) ชื่อหน่วย/เรื่อง งบการเงิน จำนวนชั่วโมง 4 ช.ม. แนวคิด งบการเงินเป็นการนำเสนอฐานะการเงินและผลการดำเนินงานทางการเงินของกิจการอย่างมี แบบแผน เพื่อให้ข้อมูลเกี่ยวกับฐานะการเงิน ผลการดำเนินงานและกระแสเงินสดของกิจการ ซึ่งเป็นประโยชน์ ต่อการตัดสินใจเชิงเศรษฐกิจของผู้ใช้งบการเงินกลุ่มต่างๆ นอกจากนี้งบการเงินยังแสดงถึงผลการบริหารงาน ของฝ่ายบริหารซึ่งได้รับมอบหมายให้ดูแลทรัพยากรของกิจการ เพื่อที่จะบรรลุวัตถุประสงค์ดังกล่าว งบการเงิน ต้องให้ข้อมูลของกิจการเกี่ยวกับสินทรัพย์หนี้สิน ส่วนของเจ้าของ รายได้และค่าใช้จ่าย รวมถึงผลกำไรและ ขาดทุน รวมทั้งเงินทุนที่ได้รับจากผู้เป็นเจ้าของและการจัดสรรส่วนทุนให้ผู้เป็นเจ้าของในฐานะที่เป็นเจ้าของ และกระแสเงินสด โดยข้อมูลเหล่านี้และข้อมูลอื่นเปิดเผยในหมายเหตุประกอบงบการเงินช่วยผู้ใช้งบการเงินใน การคาดการณ์เกี่ยวกับจังหวะเวลาและความแน่นอนที่กิจการจะก่อให้เกิดกระแสเงินสดในอนาคตของกิจการ ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง 1.อธิบายความหมายของงบการเงินได้ 2.บอกจุดมุ่งหมายของงบการเงินได้ 3.อธิบายงบการเงินฉบับสมบูรณ์ได้ 4.อธิบายการกำหนดรายการย่อที่ต้องมีในงบการเงินได้ 5.จัดทำงบกำไรขาดทุนได้ 6.มีการพัฒนาคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้สำเร็จการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา ที่ครูสามารถสังเกตได้ขณะทำการสอนในเรื่อง 6.1 ความมีมนุษยสัมพันธ์ 6.2 ความมีวินัย 6.3 ความรับผิดชอบ 6.4 ความซื่อสัตย์สุจริต 6.5 ความเชื่อมั่นในตนเอง 6.6 การประหยัด 6.7 ความสนใจใฝ่รู้ 6.8 การละเว้นสิ่งเสพติดและการพนัน
6.9 ความรักสามัคคี 6.10 ความกตัญญูกตเวที สมรรถนะรายวิชา 1.แสดงความรู้เกี่ยวกับหลักการ และวิธีการบัญชีสำหรับกิจการเจ้าของคนเดียวประเภทธุรกิจบริการ 2.ปฏิบัติงานบัญชีสำหรับกิจการเจ้าของคนเดียวประเภทธุรกิจบริการตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป สาระการเรียนรู้ 1.ความหมายของงบการเงิน 2.จุดมุ่งหมายของงบการเงิน 3.งบการเงินฉบับสมบูรณ์ 4.การกำหนดรายการย่อที่ต้องมีในงบการเงิน 5.งบกำไรขาดทุน ภาพรวม (Big Idea) กิจกรรมการเรียนรู้ ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน 1.ครูและผู้เรียนสนทนาว่าตามมาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 1 เรื่องการนำเสนองบการเงิน ของสภา วิชาชีพบัญชี ได้ให้รายละเอียด ข้อกำหนดต่างๆ และวิธีการเกี่ยวกับการนำเสนองบการเงินบางส่วน 2.ครูอภิปรายว่างบการเงินเป็นการนำเสนอฐานะการเงินและผลการดำเนินงานของกิจการอย่างมีแบบ แผน เพื่อให้ข้อมูลเกี่ยวกับฐานะการเงิน ผลการดำเนินงานและกระแสเงินสดของกิจการ ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อ การตัดสินใจเชิงเศรษฐกิจของผู้ใช้งบการเงินกลุ่มต่างๆ ยังแสดงถึงผลการบริหารงานของฝ่ายบริหารซึ่งได้รับ มอบหมายให้ดูแลทรัพยากรของกิจการ งบการเงินต้องให้ข้อมูลทุกข้อดังต่อไปนี้เกี่ยวกับกิจการ 3.ผู้เรียนบอกส่วนประกอบงบการเงินแต่ละประเภท เช่น งบแสดงฐานะการเงิน งบกำไรขาดทุน เป็น ต้น
4.ผู้เรียนทำแบบประเมินผลก่อนเรียน โดยใช้เวลาประมาณ 10 นาที แล้วสลับกันตรวจ ขั้นสอน 5.ครูและผู้เรียนใช้เทคนิควิธีสอนแบบใช้โสตทัศนวัสดุ (Audio-Visual Meterial of Instruction Method) เป็นวิธีสอนที่นำอุปกรณ์โสตทัศน์วัสดุมาช่วยพัฒนาคุณภาพการเรียนการสอน โสตทัศน์วัสดุดังกล่าว ได้แก่ Power Point เพื่ออธิบายความหมายของงบการเงิน โดยงบการเงิน (Financial Statement) ตาม มาตรฐานการบัญชี ฉบับที่ 1 หมายถึง งบการเงินที่จัดทำขึ้นเพื่อสนองความต้องการของผู้ใช้งบการเงินซึ่งไม่อยู่ ในฐานะที่จะเรียกร้องให้กิจการจัดทำรายงานที่มีการดัดแปลงตามความต้องการข้อมูลที่เฉพาะเจาะจง 6.ครูและผู้เรียนใช้เทคนิควิธีการจัดการเรียนรู้แบบอภิปราย (Discussion Method) คือกระบวนการ ที่ผู้สอนมุ่งให้ผู้เรียนมีโอกาสสนทนาแลกเปลี่ยนความคิดเห็นหรือระดมความคิด โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อให้ผู้เรียน เข้าใจเนื้อหาได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยอภิปรายเรื่องจุดมุ่งหมายของงบการเงิน โดยงบการเงินเป็นการ นำเสนอฐานะการเงินและผลการดำเนินงานทางการเงินของกิจการอย่างมีแบบแผน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ ข้อมูลเกี่ยวกับฐานะการเงิน ผลการดำเนินงาน และกระแสเงินสดของกิจการ ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อการตัดสินใจ เชิงเศรษฐกิจของผู้ใช้งบการเงินกลุ่มต่างๆ นอกจากนี้งบการเงินยังแสดงถึงผลการบริหารงานของฝ่ายบริหารซึ่งได้รับมอบหมายให้ดูแลทรัพยากรของ กิจการ เพื่อที่จะบรรลุวัตถุประสงค์ดังกล่าว งบการเงินต้องให้ข้อมูลทุกข้อดังต่อไปนี้เกี่ยวกับกิจการ 1) สินทรัพย์ 2) หนี้สิน 3) ส่วนของเจ้าของ 4) รายได้และค่าใช้จ่าย รวมถึงผลกำไรและขาดทุน 5) เงินทุนที่ได้รับจากผู้เป็นเจ้าของและการจัดสรรส่วนทุนให้ผู้เป็นเจ้าของในฐานะที่เป็นเจ้าของ 6) กระแสเงินสด 7.ครูอธิบายงบการเงินฉบับสมบูรณ์ โดยงบการเงินฉบับสมบูรณ์ (The complete financial statement) ตามมาตรฐานการบัญชีประกอบด้วย 1) งบแสดงฐานะการเงิน ณ วันสิ้นงวด (Statement of the financial position) 2) งบกำไรขาดทุนเบ็ดเสร็จสำหรับงวด (Statement of comprehensive income) 3) งบแสดงการเปลี่ยนแปลงส่วนของเจ้าของสำหรับงวด (Statement of changes in shareholders' equity) 4) งบกระแสเงินสดสำหรับงวด (Cash flow statement)
5) หมายเหตุประกอบงบการเงิน ซึ่งประกอบด้วยสรุปนโยบายการบัญชีที่สำคัญ ข้อมูลที่ ให้คำอธิบายอื่น (Notes to financial statement) 6) งบแสดงฐานะการเงิน ณ วันต้นงวดของงวดที่นำมาเปรียบเทียบงวดแรกสุด เมื่อกิจการได้นำนโยบายการบัญชีใหม่มาถือปฏิบัติย้อนหลังหรือการปรับงบการเงินย้อนหลัง หรือเมื่อกิจการมีการจัดประเภทรายการในงบการเงินใหม่ กิจการอาจจะใช้ชื่ออื่นสำหรับงบการเงิน นอกเหนือจากที่ระบุในมาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 1 นี้ 7.การกำหนดรายการย่อที่ต้องมีในงบการเงิน กรมพัฒนาธุรกิจการค้ากำหนดให้งบการเงินของผู้มีหน้าที่ จัดทำบัญชีต้องมีรายการย่อ ดังนี้ ➢ห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน ต้องมีรายการย่อตามแบบ 1 ➢บริษัทจำกัด ต้องมีรายการย่อตามแบบ 2 ➢บริษัทมหาชนจำกัด ต้องมีรายการย่อตามแบบ 3 ➢นิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายต่างประเทศ ต้องมีรายการย่อตามแบบ 4 ➢กิจการร่วมค้าตามประมวลรัษฎากร ต้องมีรายการย่อตามแบบ 5 เพื่อให้ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีเข้าใจถึงแนวคิดในการกำหนดรูปแบบและความหมายของรายการย่อที่ต้อง มีในงบการเงิน รวมทั้งเพื่อให้การจัดทำงบการเงินมีมาตรฐานเดียวกัน กรมพัฒนาธุรกิจการค้าจึงขอชี้แจงดังนี้ 1) การกำหนดความหมายและรูปแบบของรายการย่อที่ต้องมีในงบการเงิน 1.1 ความหมายของศัพท์ที่มีความหมายเฉพาะ กิจการที่ไม่มีส่วนได้เสียสาธารณะ (Non-Publicly Accountable Entities: NPAEs) หมายถึงกิจการที่ไม่เข้าลักษณะ ดังต่อไปนี้ (1) กิจการที่มีตราสารทุนหรือตราสารหนี้ของกิจการ ซึ่งมีการซื้อขายต่อประชาชน ไม่ว่าจะเป็นตลาด หลักทรัพย์ในประเทศหรือต่างประเทศ หรือการซื้อขายนอกตลาดหลักทรัพย์ (Over the Counter) รวมทั้ง ตลาดในท้องถิ่นและในภูมิภาค หรือกิจการที่นำส่งหรืออยู่ในกระบวนการของการนำส่งงบการเงินของกิจการ ให้แก่สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์หรือหน่วยงานกำกับดูแลอื่น เพื่อ วัตถุประสงค์ในการออกขายหลักทรัพย์ใดๆ ต่อประชาชน (2) กิจการที่ดำเนินธุรกิจหลักในการดูแลสินทรัพย์ของกลุ่มบุคคลภายนอกในวงกว้าง เช่น สถาบัน การเงิน บริษัทประกันชีวิต บริษัทประกันวินาศภัย บริษัทหลักทรัพย์กองทุนรวม ตลาดสินค้าเกษตรล่วงหน้า แห่งประเทศไทย ตามกฎหมายว่าด้วยการนั้น เป็นต้น (3) บริษัทมหาชนจำกัด ตามกฎหมายว่าด้วยบริษัทมหาชนจำกัด (4) กิจการอื่นที่สภาวิชาชีพบัญชีจะกำหนดเพิ่มเติม 1.2 การกำหนดรูปแบบรายการย่อที่ต้องมีในงบการเงิน
(1) รูปแบบรายการย่อที่ต้องมีในงบการเงินของบริษัทมหาชนจำกัด (แบบ 3) กำหนดขึ้นโดยอ้างอิงมา จากมาตรฐานการรายงานทางการเงินที่สภาวิชาชีพบัญชีประกาศกำหนดตามมาตรฐานการรายงานทางการเงิน ระหว่างประเทศ (International Financial Report Standard: IFRS) (2) รูปแบบรายการย่อที่ต้องมีในงบการเงินของห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน (แบบ 1) บริษัทจำกัด (แบบ 2) นิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายต่างประเทศ (แบบ 4) และกิจการร่วมค้าตามประมวลรัษฎากร (แบบ 5) กำหนดขึ้นโดยอ้างอิงมาจากมาตรฐานการรายงานทางการเงินสำหรับกิจการที่ไม่มีส่วนได้เสียสาธารณะ (TFRS for Non-Publicly Accountable Entities: TFRS for NPAEs) ที่ สภาวิชาชีพบัญชีประกาศกำหนด 1.3 การกำหนดความหมายของรายการย่อที่ต้องมีในงบการเงิน ความหมายของรายการย่อที่ต้องมีใน งบการเงินจะอธิบายเฉพาะคำนิยามของแต่ละรายการเท่านั้น สำหรับการรับรู้รายการ และการวัดมูลค่า ให้ กิจการถือปฏิบัติตามมาตรฐานรายงานทางการเงินที่เกี่ยวข้อง 2) การจัดทำงบการเงิน 2.1 ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีต้องจัดทำงบการเงินตามประกาศของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ได้แก่ (1) ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีที่ต้องจัดทำงบการเงิน และต้องนำส่งต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ตามมาตรา 11 แห่งพระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ.2543 ได้แก่ ห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน บริษัทจำกัด บริษัทมหาชนจำกัด นิติ บุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายต่างประเทศ และกิจการร่วมค้าตามประมวลรัษฎากร (2) นิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายต่างประเทศ คือนิติบุคคลที่ไม่ได้จดทะเบียนในประเทศไทยและเข้า มาประกอบธุรกิจในประเทศไทยทุกกรณีไม่ว่าจะได้รับอนุญาตตามกฎหมายว่าด้วยการประกอบธุรกิจของคน ต่างด้าวหรือไม่ก็ตาม โดยครอบคลุมถึงสำนักงานผู้แทนของนิติบุคคลต่างประเทศในธุรกิจการค้าระหว่าง ประเทศและสำนักงานภูมิภาคของบริษัทข้ามชาติด้วย (3) การกำหนดรายการย่อของงบการเงินตามประกาศกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เป็นการกำหนดรายการ ย่อของงบการเงินสำหรับธุรกิจทั่วไปเท่านั้น ธุรกิจที่ต้องปฏิบัติตามกฎหมายเฉพาะ เช่น สถาบันการเงิน บริษัท ประกันภัย บริษัทหลักทรัพย์ บริษัทบริหารสินทรัพย์ บริษัทโฮลดิ้งที่เป็นบริษัทแม่ของกลุ่มธุรกิจทางการเงิน ให้ใช้รายการย่อตามที่กำหนดในกฎหมายเฉพาะนั้น 2.2 หลักการจัดทางบการเงิน (1) ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีแต่ละประเภทต้องจัดทำงบการเงิน ดังนี้
(2) ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีที่เป็นห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน บริษัทจำกัด นิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมาย ต่างประเทศ และกิจการร่วมค้าตามประมวลรัษฎากร ที่เข้าเงื่อนไขเป็นกิจการที่มีส่วนได้เสียสาธารณะหรือเข้า เงื่อนไขเป็นกิจการที่ไม่มีส่วนได้เสียสาธารณะแต่มีความประสงค์จะจัดทำบัญชีตามมาตรฐานการรายงานทาง การเงินที่สภาวิชาชีพบัญชีประกาศกำหนดโดยอ้างอิงมาตรฐานการรายงานทางการเงินระหว่างประเทศ (IFRS) ให้ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีดังกล่าวจัดทำงบการเงินโดยนำรูปแบบรายการย่อที่ต้องมีในงบการเงินของบริษัท มหาชนจำกัด (แบบ 3) มาใช้โดยปรับปรุงรายการที่เกี่ยวข้องกับส่วนของเจ้าของให้สอดคล้องกับข้อเท็จจริง ตามกฎหมายและข้อกำหนดของมาตรฐานการรายงานทางการเงิน (3) เมื่อผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีเลือกแสดงงบกำไรขาดทุนเบ็ดเสร็จแบบใดแบบหนึ่ง หรือเลือกแสดงงบ กำไรขาดทุนแบบใดแบบหนึ่งของกรมธุรกิจกาค้า ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีควรถือปฏิบัติอย่างสม่ำเสมอเพื่อ ประโยชน์ในการเปรียบเทียบ อย่างไรก็ตาม หากผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีมีการเปลี่ยนแปลงแบบที่เลือกไว้ให้ กิจการปฏิบัติตามมาตรฐานการรายงานทางการเงินที่เกี่ยวข้อง และให้เปิดเผยไว้ในหมายเหตุประกอบงบ การเงินด้วย (4) ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีที่เป็นนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายต่างประเทศ ตามข้อ 2.1 (2) เมื่อจัดทำ รายการย่อที่ต้องมีในงบการเงินตามแบบ 4 ในรายการทุนขั้นต่ำตามกฎหมายแยกตามประเภทธุรกิจ ให้แยก ทุนขั้นต่ำตามกฎหมายที่ได้รับจากสำนักงานใหญ่ตามประเภทธุรกิจนั้น โดยอาจแสดงรายละเอียดแต่ละ ประเภทในงบการเงิน หรืออาจแสดงยอดรวมไว้ในงบการเงินแล้วเปิดเผยรายละเอียดแยกตามประเภทธุรกิจไว้ ในหมายเหตุประกอบงบการเงินก็ได้ (5) ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีที่มีฐานะเป็นคนต่างด้าวและได้รับอนุญาตให้ประกอบธุรกิจตาม กฎหมายว่าด้วยการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวให้เปิดเผยข้อมูลเพิ่มเติมในหมายเหตุประกอบงบการเงิน เกี่ยวกับรายการดังต่อไปนี้ด้วย (6) กรณีที่ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีจัดทำงบการเงินตามแบบ 3 และได้นำนโยบายการบัญชีใหม่ มาถือปฏิบัติย้อนหลัง หรือการปรับงบการเงินย้อนหลัง หรือเมื่อกิจการมีการจัดประเภทรายการในงบการเงิน ใหม่ ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีต้องนำเสนองบแสดงฐานะการเงิน ณ วันต้นงวดของงวดที่นำมาเปรียบเทียบที่ใกล้ ที่สุดด้วย (7) สำหรับรอบระยะเวลาบัญชีแรกที่จัดทำงบการเงิน หรือกรณีที่มีการแปรสภาพกิจการระหว่างปีงบ การเงินของรอบระยะเวลาบัญชีก่อนที่นำมาเปรียบเทียบอาจมีการจัดประเภทรายการหรือมีรูปแบบที่แตกต่าง จากประกาศฉบับนี้ ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีควรจัดประเภทรายการหรือรูปแบบ ที่จะนำมาเปรียบเทียบให้สอดคล้องกับประกาศฉบับนี้ด้วย เว้นแต่ในทางปฏิบัติไม่สามารถทำได้ (8) การจัดประเภทรายการในงบการเงิน ให้พิจารณา ดังนี้
ให้พิจารณาลักษณะการดำเนินงานของธุรกิจ และมาตรฐานการรายงานทางการเงินที่เกี่ยวข้องกับ เรื่องนั้นๆ รวมทั้งคำนึงถึงนโยบายการกำกับดูแลของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ให้พิจารณาเนื้อหาเชิงเศรษฐกิจมากกว่ารูปแบบทางกฎหมาย เช่น หุ้นบุริมสิทธิซึ่งให้สิทธิผู้มีหน้าที่ จัดทำบัญชีที่ออกหุ้นในการบังคับไถ่ถอนด้วยจำนวนเงินที่แน่นอนหรือที่สามารถทราบได้ ณ วันที่กำหนดไว้ หรือวันที่ทราบได้ หรือหุ้นบุริมสิทธิซึ่งให้สิทธิแก่ผู้ถือหุ้นในการเรียกร้องให้ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีไถ่ถอนหุ้นใน หรือหลังวันที่ที่กำหนดไว้ด้วยจำนวนเงินที่แน่นอนหรือที่ทราบได้หุ้นบุริมสิทธินั้นต้องจัดประเภทเป็นหนี้สินใน งบแสดงฐานะการเงิน เป็นต้น ทั้งนี้ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีต้องเปิดเผยข้อมูลให้สอดคล้องตามข้อเท็จจริงและ มาตรฐานการรายงานทางการเงินที่เกี่ยวข้อง (9) รูปแบบรายการย่อเป็นเพียงแนวทางที่กำหนดให้แสดงรายการแยกเป็นแต่ละบรรทัดพร้อมจำนวน เงิน หากผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีไม่มีรายการตามที่แบบรายการย่อกำหนดไว้ก็ไม่ต้องแสดงรายการดังกล่าวไว้ใน งบการเงิน เช่น - งบกำไรขาดทุนเบ็ดเสร็จ หากผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีไม่มีรายการกำไรขาดทุนเบ็ดเสร็จอื่น ก็ไม่ต้องแสดงรายการดังกล่าว โดยให้แสดงรายการกำไร (ขาดทุน) เบ็ดเสร็จรวมสำหรับปีต่อจากรายการกำไร (ขาดทุน) สำหรับปี - งบแสดงการเปลี่ยนแปลงส่วนของผู้ถือหุ้น ถ้าในระหว่างปีมีการเปลี่ยนแปลงเฉพาะกำไร (ขาดทุน) สำหรับปีเท่านั้น ไม่มีการเปลี่ยนแปลงในรายการอื่น ก็ให้แสดงเฉพาะการเปลี่ยนแปลงในกำไร (ขาดทุน) สำหรับปีเท่านั้น (10) กรณีที่ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีมีรายการนอกเหนือจากที่รูปแบบรายการย่อกำหนดไว้ให้แสดงรายการ นั้นได้ตามความจำเป็นและเหมาะสมแก่กรณีเช่น แบบรายการย่อกำหนดให้แสดงรายการย่อไว้เพียงรายการ เดียว ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีจะแสดงรายละเอียดภายใต้รายการนั้นก็ได้ แต่ต้องแสดงรายการให้ถูกต้องตาม ประเภทและลักษณะของสินทรัพย์หนี้สิน ส่วนของเจ้าของ รายได้หรือค่าใช้จ่าย เป็นต้น ส่วนกรณีที่มาตรฐาน การรายงานทางการเงินกำหนดให้มีรายการย่อนอกเหนือจากรายการที่กำหนดในประกาศฉบับนี้ให้แสดง รายการนั้นเพิ่มเติมตามที่มาตรฐานการรายงานทางการเงินกำหนด (11) การแสดงรายการส่วนเกิน (ต่ำกว่า) มูลค่าหุ้นบุริมสิทธิหรือส่วนเกิน (ต่ำกว่า) มูลค่าหุ้นสามัญ หาก มีทั้งส่วนเกินและส่วนต่ำของหุ้นทุนประเภทเดียวกันและมีเนื้อหาเศรษฐกิจเดียวกันสามารถนำมาหักกลบ และ แสดงเป็นมูลค่าสุทธิได้ เช่น ส่วนต่ำกว่ามูลค่าหุ้นสามัญสามารถหักกลบกับส่วนเกินมูลค่าหุ้นสามัญได้แต่ไม่ให้ หักกลบส่วนต่ำกว่ามูลค่าหุ้นสามัญกับส่วนเกินมูลค่าหุ้นบุริมสิทธิเนื่องจากเป็นหุ้นทุนคนละประเภทและมีสิทธิ ตามกฎหมายที่แตกต่างกัน ทั้งนี้การหักกลบดังกล่าวเป็นเพียงการนำเสนอข้อมูลในงบการเงินเท่านั้น อย่างไรก็ ตาม ในการบันทึกรายการบัญชีจะต้องแยกบันทึกรายการส่วนเกินมูลค่าหุ้น และส่วนต่ำกว่ามูลค่าหุ้นของทั้ง หุ้นบุริมสิทธิและหุ้นสามัญเป็นแต่ละบัญชีแยกจากกัน รายการส่วนเกินมูลค่าหุ้น ต้องเป็นเงินหรือสิ่งตอบ
แทนที่ได้รับจากการขายหุ้นส่วนที่สูงกว่ามูลค่าที่ตราไว้ตามที่จดทะเบียนหรือที่ได้มาจากการลดทุนจดทะเบียน ในส่วนที่ได้มีการชำระเงินจากผู้ถือหุ้นแล้วและมิได้คืนกลับให้ผู้ถือหุ้น (12) การกำหนดหน่วยจำนวนเงินบาท อาจแสดงเป็นหน่วยของหลักพัน หลักหมื่น หลักแสน หลักล้าน ได้ตามความเหมาะสม แต่ต้องระบุหน่วยของหลักที่ใช้ไว้ในงบการเงิน (13) หมายเลขกำกับรายการที่ปรากฏในงบการเงินมีไว้เพื่อความสะดวกในการอ้างอิงเท่านั้น ในการ จัดทำงบการเงินไม่ต้องแสดงหมายเลขดังกล่าว (14) รายการย่อของงบการเงินตามที่กำหนดไว้ในประกาศกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เรื่อง กำหนดรายกา ย่อที่ต้องมีในงบการเงิน จะได้กล่าวต่อไป 8.ครูอธิบายงบกำไรขาดทุน (Income Statement or profit and loss statement) หมายถึง งบที่ แสดงผล การดำเนินงานของกิจการในรอบระยะเวลาใดเวลาหนึ่งว่ามีรายได้ ค่าใช้จ่าย และกำไรหรือขาดทุนสุทธิเท่าใด ซึ่งอาจจะจัดทำงบกำไรขาดทุนสำหรับระยะเวลา 3 เดือน 6 เดือน หรือ 12 เดือน งบกำไรขาดทุนแบบรายงาน สามารถแสดงได้ 2 รูปแบบ คือ 1) งบกำไรขาดทุน จำแนกค่าใช้จ่ายตามลักษณะของค่าใช้จ่าย 2) งบกำไรขาดทุน จำแนกค่าใช้จ่ายตามหน้าที่ แบ่งออกได้ 2 ลักษณะ ได้แก่ 2.1 จำแนกค่าใช้จ่ายตามหน้าที่-แบบขั้นเดียว (Single step) 2.2 จำแนกค่าใช้จ่ายตามหน้าที่-แบบหลายขั้น (Multiple step) อย่างไรก็ตาม การจัดทำงบกำไรขาดทุนไม่ว่ารูปแบบใด หากพิจารณาแล้วจะมีบัญชีหลักๆ อยู่ 3 กลุ่ม ด้วยกัน ได้แก่ รายได้ ค่าใช้จ่าย (รวมต้นทุน) และกำไร (ขาดทุน) สุทธิ ซึ่งสำหรับกิจการเจ้าของคนเดียว ประเภทธุรกิจบริการได้นำเอางบกำไรขาดทุนของห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน (ตามแบบที่ 1) มาประยุกต์ใช้โดย เน้นสาระสำคัญของเนื้อหาของกิจการเจ้าของคนเดียวประเภทธุรกิจบริการ มากกว่ารูปแบบ 9.ผู้เรียนบอกขั้นตอนการจัดทำงบกำไรขาดทุนอย่างง่ายๆ ได้ดังนี้ 1) เขียนหัวงบกำไรขาดทุน 2) นำบัญชีหมวดรายได้ที่เป็นยอดสุทธิมาใส่ในงบกำไรขาดทุนแล้วรวมยอดทั้งสิ้น ถ้ารายการใดที่ต้อง หารายได้สุทธิให้แสดงไว้ในหมายเหตุประกอบฯ แยกต่างหาก นำเฉพาะรายได้สุทธิมาใส่เท่านั้น 3) นำบัญชีหมวดค่าใช้จ่าย ที่เป็นยอดรวมแต่ละประเภทมาแสดงไว้ในงบกำไรขาดทุน ถ้ารายการใดมี มากกว่า 1 รายการ ให้แสดงไว้ในหมายเหตุประกอบ ฯ แยกไว้ต่างหากแล้วนำเฉพาะยอดรวมมาใส่เท่านั้น 4) หาผลต่างระหว่างยอดรวมของรายได้และยอดรวมของค่าใช้จ่าย 4.1 ถ้ายอดรวมของรายได้มากกว่ายอดรวมของค่าใช้จ่าย ผลต่างคือ “กำไรสุทธิ” 4.2 ถ้ายอดรวมของค่าใช้จ่ายมากกว่ายอดรวมของรายได้ผลต่างคือ “ขาดทุนสุทธิ”
งบกำไรขาดทุน จำแนกค่าใช้จ่ายตามลักษณะของค่าใช้จ่าย หน่วย : บาท หมายเหตุ 25XX 1. รายได้ 1.1 รายได้จากการให้บริการ XX 1.2 รายได้อื่น XX รวมรายได้ (1.1 + 1.2) XX 2. ค่าใช้จ่าย 2.1 งานที่กิจการทำและถือเป็นรายจ่ายฝ่ายทุน XX 2.2 ค่าใช้จ่ายพนักงาน XX 2.3 ขาดทุนจากการด้อยค่าของสินทรัพย์ XX 2.4 ค่าใช้จ่ายอื่น XX รวมค่าใช้จ่าย (2.1+2.2+2.3+2.4) XX 3. กำไร (ขาดทุน) ก่อนต้นทุนทางการเงิน (1-2) XX 4. ต้นทุนทางการเงิน XX 5. กำไร (ขาดทุน) สุทธิ (3-4) XX งบกำไรขาดทุน จำแนกค่าใช้จ่ายตามหน้าที่ 2.1งบกำไรขาดทุน จำแนกค่าใช้จ่ายตามหน้าที่ – แบบขั้นเดียว หน่วย : บาท หมายเหตุ 25XX 1. รายได้ 1.1 รายได้จากการให้บริการ XX 1.2 รายได้อื่น XX รวมรายได้ (1.1 + 1.2) XX 2. ค่าใช้จ่าย 2.1 ต้นทุนการให้บริการ XX 2.2 ค่าใช้จ่ายในการให้บริการ XX 2.3 ค่าใช้จ่ายในการบริหาร XX 2.4 ค่าใช้จ่ายอื่น XX รวมค่าใช้จ่าย (2.1+2.2+2.3+2.4) XX 3. กำไร (ขาดทุน) ก่อนต้นทุนทางการเงิน (1-2) XX 4. ต้นทุนทางการเงิน XX 5. กำไร (ขาดทุน) สุทธิ XX
2.2 งบกำไรขาดทุน จำแนกค่าใช้จ่ายตามหน้าที่ – แบบหลายขั้น หน่วย : บาท หมายเหตุ 25XX 1. รายได้จากการให้บริการ XX 2. ต้นทุนการให้บริการ XX 3. กำไร (ขาดทุน) ขั้นต้น (1-2) XX 4. รายได้อื่น XX 5. กำไร (ขาดทุน) ก่อนค่าใช้จ่าย (3+4) XX 6. ค่าใช้จ่ายในการให้บริการ XX 7. ค่าใช้จ่ายในการบริหาร XX 8. ค่าใช้จ่ายอื่น XX 9. รวมค่าใช้จ่าย (6+7+8) XX 10.กำไร (ขาดทุน) ก่อนต้นทุนทางการเงิน (5-9) XX 11.ต้นทุนทางการเงิน XX 12.กำไร (ขาดทุน) สุทธิ (10-11) XX *กรณีที่กิจการเลือกแสดง “งบกำไรขาดทุน แบบจำแนกค่าใช้จ่ายตามหน้าที่” ต้องเปิดเผยข้อมูลเพิ่มเติมใน หมายเหตุประกอบงบการเงินเกี่ยวกับค่าใช้จ่ายตามลักษณะของค่าใช้จ่าย ตามที่กำหนดในมาตรฐานการบัญชี 10.ครูและผู้เรียนอธิบายหมายเหตุประกอบงบการเงิน โดยหมายเหตุประกอบงบการเงินต้องจัดทำให้ สอดคล้องกับมาตรฐานการบัญชีมี2 ส่วน คือ 1) สรุปนโยบายการบัญชีที่สำคัญ และ 2) ข้อมูลเพิ่มเติมอื่น 11.ครูและผู้เรียนสาธิตการจัดทำงบกำไรขาดทุน
ตัวอย่างที่ กระดาษทำการของร้านเนเจอร์ซาลอน ซึ่งมีนายเนมเป็นเจ้าของมีข้อมูลดังนี้ ร้านเนเจอร์ซาลอน กระดาษทำการ สำหรับรอบระยะเวลา 1 ปี สิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 25X8 ชื่อบัญชี เลขที่ บัญชี งบทดลอง งบกำไรขาดทุน งบแสดงฐานะ การเงิน เดบิต เครดิต เดบิต เครดิต เดบิต เครดิต เงินสด 101 100,000 100,000 เงินฝากธนาคาร 102 60,000 60,000 ลูกหนี้การค้า 103 35,000 35,000 อุปกรณ์ 104 50,000 50,000 เครื่องตกแต่ง 105 40,000 40,000 อาคาร 105 270,000 270,000 เจ้าหนี้การค้า 201 38,000 38,000 เงินกู้ระยะยาว 6% 202 60,000 60,000 ทุน-นายเนม 301 400,000 400,000 ถอนใช้ส่วนตัว-นาย เนม 302 12,000 12,000 รายได้ค่าบริการ 401 320,000 320,000 รายได้อื่นๆ 402 80,000 80,000 ค่าพาหนะ 501 12,000 12,000 ค่าโฆษณา 502 110,000 110,000
ค่ารับรองลูกค้า 503 30,000 30,000 ค่าสาธารณูปโภค 504 40,000 40,000 ค่าเสียหายจากน้ำท่วม 505 14,000 14,000 ค่าใช้จ่ายอื่นๆ 506 15,000 15,000 ดอกเบี้ยจ่าย 507 32,000 32,000 เงินเดือน 508 78,000 78,000 898,000 898,000 331,000 400,000 567,000 498,000 กำไรสุทธิ 69,000 69,000 400,000 400,000 567,000 567,000 งบกำไรขาดทุน จำแนกค่าใช้จ่ายตามลักษณะของค่าใช้จ่าย ร้านเนเจอร์ซาลอน งบกำไรขาดทุน สำหรับรอบระยะเวลา 1 ปี สิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 25X8 หมายเหตุ หน่วย: บาท รายได้ รายได้จากการให้บริการ 320,000 รายได้อื่นๆ 80,000 รวมรายได้ 400,000 ค่าใช้จ่าย งานที่กิจการทำและถือเป็นรายจ่ายฝ่ายทุน 118,000 ค่าใช้จ่ายในการให้บริการและบริหาร 152,000 ค่าใช้จ่ายอื่น ๆ 29,000 รวมค่าใช้จ่าย 299,000
กำไรก่อนต้นทุนทางการเงิน 101,000 หัก ต้นทุนทางการเงิน 32,000 กำไรสุทธิ 69,000 งบกำไรขาดทุน จำแนกตามหน้าที่-แบบขั้นเดียว ร้านเนเจอร์ซาลอน งบกำไรขาดทุน สำหรับรอบระยะเวลา 1 ปี สิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 25X8 หมายเหตุ หน่วย: บาท รายได้ รายได้จากการให้บริการ 320,000 รายได้อื่นๆ 80,000 รวมรายได้ 400,000 ค่าใช้จ่าย ต้นทุนการให้บริการ 118,000 ค่าใช้จ่ายในการให้บริการและบริหาร 152,000 ค่าใช้จ่ายอื่นๆ 29,000 รวมค่าใช้จ่าย 299,000 กำไรก่อนต้นทุนทางการเงิน 101,000 หัก ต้นทุนทางการเงิน 32,000 กำไรสุทธิ 69,000
งบกำไรขาดทุน จำแนกตามหน้าที่-แบบหลายขั้น ร้านเนเจอร์ซาลอน งบกำไรขาดทุน สำหรับรอบระยะเวลา 1 ปี สิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 25X8 หมายเหตุ หน่วย: บาท รายได้จากการให้บริการ 320,000 หัก ต้นทุนการให้บริการ 118,000 กำไรขั้นต้น 202,000 บวก รายได้อื่น 80,000 กำไรก่อนค่าใช้จ่าย 282,000 ค่าใช้จ่ายในการให้บริการและบริหาร 152,000 ค่าใช้จ่ายอื่น 29,000 รวมค่าใช้จ่าย 181,000 กำไรก่อนต้นทุนทางการเงิน 101,000 หัก ต้นทุนทางการเงิน 32,000 กำไรสุทธิ 69,000 หมายเหตุประกอบงบการเงิน หมายเหตุฯ งานที่กิจการทำและถือเป็นรายจ่ายฝ่ายทุน (และต้นทุนการให้บริการ) ค่าสาธารณูปโภค 40,000 บาท เงินเดือน 78,000 บาท รวม 118,000 บาท หมายเหตุฯ ค่าใช้จ่ายในการให้บริการและบริหาร ค่าพาหนะ 12,000 บาท ค่าโฆษณา 110,000 บาท ค่ารับรองลูกค้า 30,000 บาท รวม 152,000 บาท
หมายเหตุฯ ค่าใช้จ่ายอื่นๆ ค่าเสียหายจากน้ำท่วม 14,000 บาท ค่าใช้จ่ายอื่นๆ 15,000 บาท รวม 29,000 บาท 12.ครูเพิ่มเติมปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง นอกเหนือจากคุณลักษณะด้านความพอประมาณ ยังมี คุณลักษณะด้านความมีเหตุผลต้องเป็นไปอย่างมีเหตุผลโดยพิจารณาจากเหตุปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ตลอดจน คำนึงถึงผลที่คาดว่าจะเกิดขึ้นจากการกระทำนั้นๆ อย่างรอบคอบ นำมาประยุกต์ให้เข้ากับการดำเนินชีวิตได้ อย่างไร 13.ผู้เรียนฝึกปฏิบัติกิจกรรม ดังนี้ 1) บันทึกรายการเปิดบัญชีและรายการค้าระหว่างเดือนสิงหาคมในสมุดรายวันทั่วไป 2) ผ่านรายการจากสมุดรายวันทั่วไป ไปบัญชีแยกประเภททั่วไป 3) งบทดลอง 4) กระดาษทำการ 5) งบกำไรขาดทุน 14.เปิดโอกาสให้ผู้เรียนแสดงความคิดเห็นร่วมกัน และนำผลงานส่งครูเพื่อประเมินผล 15.ผู้เรียนทำกิจกรรมใบงาน ขั้นสรุปและการประเมินผล 16.สรุปโดยให้ผู้เรียนฝึกทำแบบฝึกปฏิบัติตามตัวอย่างการเรียนการสอนเพื่อนำไปประยุกต์ใช้ต่อไป 17.ครูผู้สอนปลูกฝังให้ผู้เรียนพูดจาไพเราะ มีความสุภาพอ่อนโยน ไม่หยาบคาย มีความเสงี่ยมงาม รัก ความประณีต สะอาด เรียบร้อย รู้จักเผื่อแผ่แบ่งปัน ช่วยเหลือคนทั่วไป มีน้ำใจเอื้อเฟื้อสงเคราะห์มิตรสหาย เป็นผู้มีส่วนบำรุงพระสงฆ์ ผู้ทรงความรู้ ผู้ทรงศีล เป็นต้น 18.ผู้เรียนฝึกทำงบกำไรขาดทุนในแบบฝึกปฏิบัติ สื่อและแหล่งการเรียนรู้ 1. หนังสือเรียนวิชาการบัญชีเบื้องต้น (30200-0001) 3. ใบความรู้ 4. มาตรฐานการบัญชี 5. อินเทอร์เน็ต 6. Power Point หลักฐาน
1.บันทึกการสอนของสถานศึกษา 2.ผลงานของผู้เรียน 3.แผนจัดการเรียนรู้ การวัดผลและการประเมินผล วิธีวัดผล 1. สังเกตพฤติกรรมรายบุคคล 2. ตรวจใบงาน 3. ตรวจแบบประเมินผลการเรียนรู้ก่อน/หลังเรียน 4. ตรวจแบบประเมินผลการฝึกปฏิบัติ 5. ประเมินกิจกรรมเสนอแนะผู้เรียนเป็นสำคัญ และส่งเสริมคุณธรรมนำความรู้ 6 ประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม 7 สังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม 8 การสังเกตและประเมินพฤติกรรมด้านคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ เครื่องมือวัดผล 1. แบบสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล 2. แบบประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม (โดยครู) 3. แบบสังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม (โดยผู้เรียน) 4. แบบประเมินกิจกรรมใบงาน 5. แบบประเมินผลแบบฝึกปฏิบัติ 6. แบบประเมินผลการเรียนรู้ก่อน/หลังเรียน 7. แบบประเมินกิจกรรมเสนอแนะผู้เรียนเป็นสำคัญ และส่งเสริมคุณธรรมนำความรู้ 8. แบบประเมินคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ โดยครูและผู้เรียน ร่วมกันประเมิน เกณฑ์การประเมินผล 1. เกณฑ์ผ่านการสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล ต้องไม่มีช่องปรับปรุง 2. เกณฑ์ผ่านการประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม คือ ปานกลาง (50 % ขึ้นไป) 3. เกณฑ์ผ่านการสังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม คือ ปานกลาง (50% ขึ้นไป) 4. กิจกรรมใบงาน เกณฑ์ผ่าน คือ 50% 5. แบบประเมินผลแบบฝึกปฏิบัติ เกณฑ์ผ่าน 50% 6. แบบประเมินผลการเรียนรู้ก่อน/หลังเรียนมีเกณฑ์ผ่าน 50% 7. แบบประเมินกิจกรรมเสนอแนะผู้เรียนเป็นสำคัญและส่งเสริมคุณธรรมนำความรู้ผ่าน 50% 8 แบบประเมินคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คะแนนขึ้นอยู่กับ การประเมินตามสภาพจริง
แผนการจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการที่14 หน่วยที่10 รหัสวิชา 30200-0001 การบัญชีเบื้องต้น (2-2-3) สอนครั้งที่14 (53-56) ชื่อหน่วย/เรื่อง งบการเงิน (ต่อ) จำนวนชั่วโมง 4 ช.ม. แนวคิด งบการเงินเป็นการนำเสนอฐานะการเงินและผลการดำเนินงานทางการเงินของกิจการอย่างมี แบบแผน เพื่อให้ข้อมูลเกี่ยวกับฐานะการเงิน ผลการดำเนินงานและกระแสเงินสดของกิจการ ซึ่งเป็นประโยชน์ ต่อการตัดสินใจเชิงเศรษฐกิจของผู้ใช้งบการเงินกลุ่มต่างๆ นอกจากนี้งบการเงินยังแสดงถึงผลการบริหารงาน ของฝ่ายบริหารซึ่งได้รับมอบหมายให้ดูแลทรัพยากรของกิจการ เพื่อที่จะบรรลุวัตถุประสงค์ดังกล่าว งบการเงิน ต้องให้ข้อมูลของกิจการเกี่ยวกับสินทรัพย์หนี้สิน ส่วนของเจ้าของ รายได้และค่าใช้จ่าย รวมถึงผลกำไรและ ขาดทุน รวมทั้งเงินทุนที่ได้รับจากผู้เป็นเจ้าของและการจัดสรรส่วนทุนให้ผู้เป็นเจ้าของในฐานะที่เป็นเจ้าของ และกระแสเงินสด โดยข้อมูลเหล่านี้และข้อมูลอื่นเปิดเผยในหมายเหตุประกอบงบการเงินช่วยผู้ใช้งบการเงินใน การคาดการณ์เกี่ยวกับจังหวะเวลาและความแน่นอนที่กิจการจะก่อให้เกิดกระแสเงินสดในอนาคตของกิจการ ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง 6.จัดทำงบแสดงฐานะการเงินได้ 7.มีการพัฒนาคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้สำเร็จการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา ที่ครูสามารถสังเกตได้ขณะทำการสอนในเรื่อง 7.1 ความมีมนุษยสัมพันธ์ 7.2 ความมีวินัย 7.3 ความรับผิดชอบ 7.4 ความซื่อสัตย์สุจริต 7.5 ความเชื่อมั่นในตนเอง 7.6 การประหยัด 7.7 ความสนใจใฝ่รู้ 7.8 การละเว้นสิ่งเสพติดและการพนัน 7.9 ความรักสามัคคี 7.10 ความกตัญญูกตเวที
สมรรถนะรายวิชา 1.แสดงความรู้เกี่ยวกับหลักการ และวิธีการบัญชีสำหรับกิจการเจ้าของคนเดียวประเภทธุรกิจบริการ 2.ปฏิบัติงานบัญชีสำหรับกิจการเจ้าของคนเดียวประเภทธุรกิจบริการตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป สาระการเรียนรู้ 6.งบแสดงฐานะการเงิน กิจกรรมการเรียนรู้ ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน 1.ครูอภิปรายงบแสดงฐานะการเงิน (Statement of the financial position) เป็นงบที่แสดงถึงฐานะ ทางการเงินของกิจการ ณ วันสิ้นงวด หรือวันที่จัดทำงบแสดงฐานะการเงินนั้น บัญชีที่แสดงในงบแสดงฐานะ การเงิน ได้แก่ บัญชีประเภทสินทรัพย์หนี้สิน และทุนหรือส่วนของเจ้าของ 2.ผู้เรียนยกตัวอย่างรายการที่จะแสดงในงบแสดงฐานะการเงิน จากความรู้เดิมที่เคยศึกษามาบ้างแล้ว ขั้นสอน 3.ครูและผู้เรียนใช้เทคนิควิธีการจัดการเรียนรู้แบบอภิปราย (Discussion Method) คือกระบวนการ ที่ผู้สอนมุ่งให้ผู้เรียนมีโอกาสสนทนาแลกเปลี่ยนความคิดเห็นหรือระดมความคิด โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อให้ผู้เรียน เข้าใจเนื้อหาได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยอภิปรายเรื่องความหมายของงบแสดงฐานะการเงิน (Statement of the financial position) หมายถึงงบที่แสดงถึงฐานะทางการเงินของกิจการ ณ วันใดวันหนึ่ง บัญชีที่แสดงใน ได้แก่ บัญชีประเภทสินทรัพย์หนี้สิน และทุนหรือส่วนของเจ้าของ (ทุน) สำหรับกิจการเจ้าของคนเดียวประเภทธุรกิจบริการนั้น ตามมาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 1 และกรม พัฒนาธุรกิจการค้าไม่ได้กำหนดรูปแบบไว้ จึงนำรูปแบบงบแสดงฐานะการเงินของห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน (แบบ 1) มาประยุกต์ใช้และกำหนดรายการบัญชีตามความเหมาะสมของธุรกิจบริการสำหรับเจ้าของคนเดียว 4.ครูและผู้เรียนสาธิตการจัดทำงบแสดงฐานะการเงินตามกรมพัฒนาธุรกิจการจะมีรูปแบบเดียวคือ แบบรายงาน ซึ่งจะแบ่งรายการออกเป็น 2 ส่วน คือ
ส่วนที่หนึ่ง จะแสดงรายการเกี่ยวกับสินทรัพย์ทั้งหมดเรียงกันลงมาตามลำดับแล้วทำการรวม ยอดเงินของสินทรัพย์ทั้งหมด ส่วนที่สอง จะแสดงรายการหนี้สินและส่วนของเจ้าของเรียงกันลงมาเช่นเดียวกัน แล้วทำการ รวมยอดหนี้สินและทุน ซึ่งยอดรวมทั้งสองส่วนคือ ด้านสินทรัพย์หนี้สิน และส่วนของเจ้าของจะต้องเท่ากัน ดังนี้ 1) เขียนหัวกลางกระดาษ โดยจะประกอบด้วย 3 บรรทัด คือ ➢ บรรทัดแรก เขียนชื่อกิจการ ➢ บรรทัดที่2 เขียนคำว่า “งบแสดงฐานะการเงิน” ➢ บรรทัดที่3 เขียนวันที่ที่จัดทำงบแสดงฐานะการเงิน 2) เขียนคำว่า “สินทรัพย์” ไว้กลางกระดาษ แล้วนำบัญชีสินทรัพย์มาใส่และรวมยอดสินทรัพย์ทั้งหมด 3) เขียนคำว่า “หนี้สินและส่วนของเจ้าของ” ไว้กลางกระดาษ แล้วให้นำบัญชีหมวดหนี้สินมาใส่และ รวมยอดหนี้สินทั้งหมด ต่อจากนั้นให้นำบัญชีหมวดส่วนของเจ้าของ มาใส่และนำยอดรวมของส่วนของเจ้าของ รวมกับยอดรวมหนี้สินทั้งหมด ซึ่งจะต้องเท่ากับยอดรวมของสินทรัพย์ รูปแบบงบแสดงฐานะการเงินของกิจการเจ้าของคนเดียวประเภทธุรกิจบริการที่ประยุกต์จากรูปแบบ ของห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน (แบบ 1) ตามประกาศของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า มีดังนี้ รายการย่อตามแบบที่1 งบแสดงฐานะการเงิน ------------------------------------ สินทรัพย์ หน่วย : บาท หมายเหตุ 25XX 1. สินทรัพย์หมุนเวียน 1.1 เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด 1.2 เงินลงทุนชั่วคราว 1.3 ลูกหนี้การค้า – สุทธิ 1.4 เงินให้กู้ยืมระยะสั้นแก่บุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกัน 1.5 เงินให้กู้ยืมระยะสั้นแก่บุคคลหรือกิจการอื่น 1.6 สินค้าคงเหลือ 1.7 สินทรัพย์หมุนเวียนอื่น
รวมสินทรัพย์หมุนเวียน 2. สินทรัพย์ไม่หมุนเวียน 2.1 เงินลงทุนระยะยาวอื่น 2.2 เงินให้กู้ยืมระยะยาวแก่บุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกัน 2.3 เงินให้กู้ยืมระยะยาวแก่บุคคลหรือกิจการอื่น 2.4 ที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์– สุทธิ 2.5 สินทรัพย์ไม่มีตัวตน – สุทธิ 2.6 สินทรัพย์ไม่หมุนเวียนอื่น รวมสินทรัพย์ไม่หมุนเวียน รวมสินทรัพย์ หนี้สินและส่วนของผู้เป็นหุ้นส่วน 3. หนี้สินหมุนเวียน 3.1 เงินเบิกเกินบัญชีและเงินกู้ยืมระยะสั้นจากสถาบันการเงิน 3.2 เจ้าหนี้การค้า 3.3 เงินกู้ยืมระยะยาวที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปี 3.4 เงินกู้ยืมระยะสั้นจากบุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกัน 3.5 เงินกู้ยืมระยะสั้นจากบุคคลหรือกิจการอื่น 3.6 ประมาณการหนี้สินระยะสั้น 3.7 หนี้สินหมุนเวียนอื่น รวมหนี้สินหมุนเวียน 4. หนี้สินไม่หมุนเวียน 4.1 เงินกู้ยืมระยะยาวจากบุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกัน 4.2 เงินกู้ยืมระยะยาวจากบุคคลหรือกิจการอื่น 4.3 ประมาณการหนี้สินระยะยาว 4.4 หนี้สินไม่หมุนเวียนอื่น รวมหนี้สินไม่หมุนเวียน รวมหนี้สิน 5. ส่วนของผู้เป็นหุ้นส่วน 5.1 ทุนของผู้เป็นหุ้นส่วนแต่ละคน 5.2 ผลกำไร (ขาดทุน) ที่ยังไม่เกิดขึ้นจริง 5.3 กำไร (ขาดทุน) สะสมยังไม่ได้แบ่ง
รวมส่วนของผู้เป็นหุ้นส่วน รวมหนี้สินและส่วนของผู้เป็นหุ้นส่วน เพื่อให้ง่ายต่อการทำความเข้าใจ จึงมีการปรับปรุงรายการบางส่วนในการนำงบแสดงฐานะการเงินไป ประยุกต์ใช้ในหน่วยการเรียนรู้ ดังต่อไปนี้ รูปแบบงบดุลแบบรายงาน ร้าน.............. งบแสดงฐานะการเงิน วันที่ ......เดือน............พ.ศ. ........ สินทรัพย์ สินทรัพย์หมุนเวียน เงินสด XX สินทรัพย์ไม่หมุนเวียน รถยนต์ XX อุปกรณ์สำนักงาน XX เครื่องตกแต่ง XX XX รวมสินทรัพย์ XX หนี้สินและส่วนของเจ้าของ หนี้สินหมุนเวียน เจ้าหนี้ XX หนี้สินไม่หมุนเวียน เงินกู้ระยะยาว XX รวมหนี้สิน XX ส่วนของเจ้าของ ทุน (เจ้าของกิจการ) XX บวก กำไรสุทธิ XX XX หัก ถอนใช้ส่วนตัว XX XX รวมหนี้สินและส่วนของเจ้าของ XX 5.ครูอธิบายการจัดทำหมายเหตุประกอบงบการเงิน โดยตามมาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 1 กล่าวถึง หมายเหตุประกอบงบการเงินประกอบด้วย ข้อมูลที่แสดงเพิ่มเติมจากข้อมูลที่แสดงในงบแสดงฐานะการเงิน ยอดรวม เท่ากัน + + + + + -
งบกำไรขาดทุนเบ็ดเสร็จ งบเฉพาะกำไรขาดทุน (ถ้ามีการนำเสนอ) งบแสดงการเปลี่ยนแปลงส่วนของเจ้าของ และงบกระแสเงินสด หมายเหตุประกอบงบการเงินเป็นการอธิบายหรือการแยกแสดงของรายการที่นำเสนอใน งบการเงินดังกล่าวและข้อมูลเกี่ยวกับรายการที่มีคุณสมบัติไม่เพียงพอที่จะรับรู้ในงบการเงินที่นำเสนอ 6.ครูอธิบายเพิ่มเติมเกี่ยวกับงบการเงิน หมายความรวมถึงหมายเหตุประกอบงบการเงิน รายละเอียด ประกอบและข้อมูลอื่น เช่น งบการเงินอาจแสดงข้อมูลเพิ่มเติมอื่นที่เกี่ยวข้องกับรายการในงบแสดงฐานะ การเงิน และงบกำไรขาดทุนซึ่งจำเป็นต่อผู้ใช้งบการเงิน งบการเงินอาจรวมถึงการเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับความ เสี่ยง และความไม่แน่นอนที่มีผลกระทบต่อกิจการ และข้อมูลเกี่ยวกับทรัพยากรหรือภาระผูกพันที่ไม่ได้แสดง ไว้ในงบแสดงฐานะการเงิน (เช่น ปริมาณสำรองแร่) ข้อมูลเกี่ยวกับการจำแนกส่วนงานทางภูมิศาสตร์และทาง อุตสาหกรรม และผลกระทบต่อกิจการจากการเปลี่ยนแปลงระดับราคา 7.ครูและผู้เรีนสยกตัวอย่างหมายเหตุประกอบงบการเงิน หมายเหตุฯ เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด หน่วย: บาท เงินสด XX เงินฝากกระแสรายวันและออมทรัพย์ XX ตั๋วเงินที่มีอายุคงเหลือไม่เกินกว่า 3 เดือน XX หัก เงินฝากเพื่อลูกค้า (XX) รวมเงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด XX 8.ครูและผู้เรียนสาธิตการจัดทำงบแสดงฐานะการเงิน โดยใช้โจทย์ตัวอย่างที่ 2 ร้านเนเจอร์ซาลอน งบแสดงฐานะการเงิน วันที่ 31 ธันวาคม 25X8 สินทรัพย์ หมายเหตุ หน่วย: บาท สินทรัพย์หมุนเวียน เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด 160,000 ลูกหนี้การค้า-สุทธิ 35,000 รวมสินทรัพย์หมุนเวียน 195,000 สินทรัพย์ไม่หมุนเวียน
อุปกรณ์ 50,000 เครื่องตกแต่ง 40,000 อาคาร 270,000 รวมสินทรัพย์ไม่หมุนเวียน 360,000 รวมสินทรัพย์ 555,000 หนี้สินและส่วนของเจ้าของ หนี้สินหมุนเวียน เจ้าหนี้การค้า 38,000 หนี้สินไม่หมุนเวียน เงินกู้ยืมระยะยาว 6% 60,000 รวมหนี้สิน 98,000 ส่วนของเจ้าของ ทุน-นายเนม 457,000 รวมหนี้สินและส่วนของเจ้าของ 555,000 หมายเหตุประกอบงบการเงิน หมายเหตุฯ เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด เงินสด 100,000 บาท เงินฝากธนาคาร 60,000 บาท รวม 160,000 บาท หมายเหตุฯ ส่วนของเจ้าของ ทุน-นายเนม 400,000 บาท บวก กำไรสุทธิ 69,000 บาท 469,000 บาท
หัก ถอนใช้ส่วนตัว 12,000 บาท ทุน-นายเนม 457,000 บาท 9.ผู้เรียนฝึกปฏิบัติกิจกรรมเสริมทักษะ ความชำนาญ ดังนี้ 1) บันทึกรายการเปิดบัญชีและรายการค้า ในสมุดรายวันทั่วไป 2) ผ่านรายการไปบัญชีแยกประเภททั่วไป 3) งบทดลอง 4) กระดาษทำการ 5) งบกำไรขาดทุน 6) งบแสดงฐานะการเงิน 10.ครูแนะนำให้ผู้เรียนนำเงื่อนไขความรู้ไปใช้ให้เกิดประโยชน์ประกอบด้วยความรอบรู้เกี่ยวกับ วิชาการต่างๆ ที่เกี่ยวข้องรอบด้าน ความรอบคอบที่จะนำความรู้เหล่านั้นมาพิจารณาให้เชื่อมโยงกัน เพื่อ ประกอบการวางแผนและความระมัดระวังในการปฏิบัติและเงื่อนไขคุณธรรมที่จะต้องเสริมสร้าง ประกอบด้วย มีความตระหนักใน คุณธรรม มีความซื่อสัตย์สุจริตและมีความอดทน มีความเพียร ใช้สติปัญญาในการดำเนิน ชีวิต 11.ผู้เรียนทำกิจกรรมใบงาน 12.ผู้เรียนฝึกปฏิบัติทักษะท้ายหน่วยการเรียน ขั้นสรุปและการประเมินผล 12.งบการเงิน คือ รายงานทางการเงินขั้นสุดท้ายของขบวนการทางบัญชี เพื่อแสดงข้อมูลทางการเงิน ของกิจการโดยการสรุปผลการดำเนินงานของกิจการตามงวดบัญชีและฐานะการเงินของกิจการว่ามีรายการ สินทรัพย์ หนี้สิน และส่วนของเจ้าของเท่าไร ซึ่งงบการเงินที่ได้กล่าวถึงในหน่วยการเรียนรู้นี้ ได้แก่ งบกำไร ขาดทุนและงบแสดงฐานะการเงิน 10.ผู้เรียนวางแผนการนำหลักของเศรษฐกิจพอเพียงไปประยุกต์ใช้ดังนี้ (1) สร้างภูมิคุ้มกันที่ดีในตัวเองได้ เช่น ใช้ความรอบคอบในการบันทึกบัญชีไม่ให้ผิดพลาด (2) มีเหตุผลในการวิเคราะห์รายการค้าแต่ละรายการ เพื่อบันทึกบัญชี (3) มีความเพียงพอ ในการซื้อขายสินค้าเพื่อบริโภคหรือจำหน่าย (4) มีเงื่อนไขด้านคุณธรรม ได้แก่ บันทึกบัญชีให้ถูกต้อง (5) มีเงื่อนไขด้านวิชาการ ได้แก่ บันทึกบัญชีตามหลักการบัญชีที่ยอมรับทั่วไป และมีความรู้ เรื่องมาตรฐานการบัญชี (6) สามารถนำรายการบัญชีไปบันทึกในเครื่องคอมพิวเตอร์หรือโปรแกรมสำเร็จรูปบัญชีได้ 11.สรุปโดยให้ผู้เรียนฝึกทำแบบฝึกปฏิบัติตามตัวอย่างการเรียนการสอน และแบบประเมินผลหลัง เรียน
สื่อและแหล่งการเรียนรู้ 1. หนังสือเรียนวิชาการบัญชีเบื้องต้น (30200-0001) 2. ใบความรู้, มาตรฐานการบัญชี 3. อินเทอร์เน็ต 4. Power Point หลักฐาน 1.บันทึกการสอนของสถานศึกษา 2.ผลงานของผู้เรียน 3.แผนจัดการเรียนรู้ 4.แบบประเมินกิจกรรม การวัดผลและการประเมินผล วิธีวัดผล 1. สังเกตพฤติกรรมรายบุคคล 2. ตรวจใบงาน 3. ตรวจแบบประเมินผลการเรียนรู้ก่อน/หลังเรียน 4. ตรวจแบบประเมินผลการฝึกปฏิบัติ 5. ประเมินกิจกรรมเสนอแนะผู้เรียนเป็นสำคัญ และส่งเสริมคุณธรรมนำความรู้ 6 ประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม 7 สังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม 8 การสังเกตและประเมินพฤติกรรมด้านคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ เครื่องมือวัดผล 1. แบบสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล 2. แบบประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม (โดยครู) 3. แบบสังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม (โดยผู้เรียน) 4. แบบประเมินกิจกรรมใบงาน 5. แบบประเมินผลแบบฝึกปฏิบัติ 6. แบบประเมินผลการเรียนรู้ก่อน/หลังเรียน 7. แบบประเมินกิจกรรมเสนอแนะผู้เรียนเป็นสำคัญ และส่งเสริมคุณธรรมนำความรู้ 8. แบบประเมินคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ โดยครูและผู้เรียน ร่วมกันประเมิน
เกณฑ์การประเมินผล 1. เกณฑ์ผ่านการสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล ต้องไม่มีช่องปรับปรุง 2. เกณฑ์ผ่านการประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม คือ ปานกลาง (50 % ขึ้นไป) 3. เกณฑ์ผ่านการสังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม คือ ปานกลาง (50% ขึ้นไป) 4. กิจกรรมใบงาน เกณฑ์ผ่าน คือ 50% 5. แบบประเมินผลแบบฝึกปฏิบัติ เกณฑ์ผ่าน 50% 6. แบบประเมินผลการเรียนรู้ก่อน/หลังเรียนมีเกณฑ์ผ่าน 50% 7. แบบประเมินกิจกรรมเสนอแนะผู้เรียนเป็นสำคัญและส่งเสริมคุณธรรมนำความรู้ผ่าน 50% 8 แบบประเมินคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คะแนนขึ้นอยู่กับ การประเมินตามสภาพจริง
แผนการจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการที่15 หน่วยที่11 รหัสวิชา 30200-0001 การบัญชีเบื้องต้น (2-2-3) สอนครั้งที่16 (57-60) ชื่อหน่วย/เรื่อง รายการปรับปรุงบัญชี จำนวนชั่วโมง 4 ช.ม. แนวคิด การปรับปรุงบัญชีเป็นการปรับปรุงจำนวนเงินที่บันทึกไว้ในบัญชีให้ถูกต้องก่อนการจัดทำงบการเงิน ซึ่ง ต้องบันทึกในสมุดรายวันทั่วไปและผ่านไปสมุดบัญชีแยกประเภททั่วไปที่เกี่ยวข้อง โดยจะต้องทำในวันสิ้นงวด บัญชี เนื่องจากจะมีผลทำให้งบการเงินแสดงให้เห็นว่ากิจการมีสินทรัพย์ หนี้สิน และส่วนของเจ้าของ ณ วันสิ้น งวดจำนวนเท่าใด และทำให้ทราบว่ากิจการมีผลการดำเนินงานอย่างไรบ้าง รายการปรับปรุงที่จำเป็น ได้แก่ รายได้รับล่วงหน้า รายได้ค้างรับ ค่าใช้จ่ายล่วงหน้า ค่าใช้จ่ายค้างจ่าย หนี้สงสัยจะสูญ วัสดุสำนักงาน และค่า เสื่อมราคา ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง 1.อธิบายเกณฑ์การบันทึกบัญชีได้ 2.อธิบายความหมายและบอกประเภทของรายการปรับปรุงบัญชีได้ 3.คำนวณและบันทึกบัญชีรายได้รับล่วงหน้าได้ 4.คำนวณและบันทึกบัญชีรายได้ค้างรับได้ 5.คำนวณและบันทึกบัญชีค่าใช้จ่ายล่วงหน้าได้ 6.มีการพัฒนาคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้สำเร็จการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา ที่ครูสามารถสังเกตได้ขณะทำการสอนในเรื่อง 6.1 ความมีมนุษยสัมพันธ์ 6.2 ความมีวินัย 6.3 ความรับผิดชอบ 6.4 ความซื่อสัตย์สุจริต 6.5 ความเชื่อมั่นในตนเอง 6.6 การประหยัด 6.7 ความสนใจใฝ่รู้ 6.8 การละเว้นสิ่งเสพติดและการพนัน 6.9 ความรักสามัคคี 6.10 ความกตัญญูกตเวที