สารคดี
ความรู้เบือ้ งตน้ ในการดแู ลเมน่ แคระ
ขอ้ มูล เพจสารพันความเมน่
จัดทำ� ศริยาภรณ์ นาคถนอม
สำ�นกั พมิ พ์ สารคดี
พิมพค์ ร้งั ที่ 1
ราคา 120 บาท
เพจดี ๆ ในค�ำ แนะน�ำ เรื่องเมน่
สารคดี ความร้เู บอ้ื งตน้ ในการเลยี้ งเม่นแคระ
ศริยาภรณ์ นาคถนอม เรยี บเรยี ง
ขอ้ มลู เพจสารพนั ความเมน่
พิมพค์ รง้ั ท่ี 1
ราคา 150 บาท
สงวนสทิ ธิ์ ตามกฏหมาย © Copyright. All rights reserved.
สำ�นกั พมิ พ์สารคดี: 28-30 ถนนปรนิ ายก แขวงบา้ นพานถม เขตพระนคร
กรุงเทพฯ 10200
โทร: 281-6110,281-6241 แฟก็ ซ์: 282-7003
ค�ำ น�ำ
หนังสอื สารคดี ความรูเ้ บอื้ งตน้ ในการเลีย้ งเม่นแคระ ถูกจัดขึน้ เพอื่
มอบความรู้ในการดูแลเม่นแคระเบ้ืองต้นเพื่อให้เป็นประโยชน์ต่อการคน
ท่กี ำ�ลังสนใจหรอื ก�ำ ลังเลยี้ งเมน่ แคระอยู่ เพ่อื เปน็ แนวทางการแก้ปญั หา
เบ้ืองต้นสำ�หรับคนท่ีมีปัญหาในการดูแลเม่นแคระหรือแก้ปํญหาท่ีจะเกิด
จากเม่นแคระเบอื้ งต้น
ปัจจุบันเมน่ แคระถกู น�ำ มาเลี้ยงในไทยอย่างหลากหลายแต่กย็ งั คงมี
หลายคนท่เี ล้ยี งและมคี วามเข้าใจผิด ๆ ต่อการเลย้ี งเม่นแคระทง้ั การให้
อาหาร หรอกรจัดพ้ืนทอ่ี ย่อู าศัยในเหล่าเมน่ แคระ เน่ืองจากเมน่ แคระเปน็
สัตวท์ ่ีไมแ่ สดงอาการป่วยตา่ ง ๆ ออกมาให้เห็น เราจึงต้องดแู ลเมน่ แคระ
อย่างใกล้ชิดเพื่อสังเกตุอาการและหาแนวทางรักษาอย่างทันท่วงทีและ
หนังสือเลม่ นีจ้ ึงอาจจะเป็นตวั ชว่ งในการรกั ษาเบื้องต้นได้
ศริยาภรณ์
จากผ้เู ขียน
หนังสอื เลม่ นจ้ี ัดทำ�เพ่อื การศกึ ษาเทา่ นัน้ และมกี ารหยิบยกขอ้ มูล
หลาย ๆ อย่างมาจาก เพจสารพันความเมน่ และคนในกลุ่มคนรักดม่น มี
การหยิบเอาภาพและขแ้ มูลมาใช้ และมีการน�ำ ขอ้ มลู บางสว่ นมาจากเวบ็
ต่างประเทศจงึ อาจจะมีความผิดพลาดในการสื่อบ้างบางคำ� แว้ อาจจมี
ขอ้ มูลบางส่วนท่ีผิดพลาดจึงต้องขออภัยมา ณ ท่ณี ดี้ ้วย
ศริยาภรณ์
ทำ�ความรู้จกั เม่นแคระ
ทำ�ความรจู้ กั เมน่ แคระ
เม่นแคระแมจ้ ะถูกเรยี กว่าเมน่ แต่ไม่ไดอ้ ยใู่ นตระกูลเดยี วกบั เมน่ ตัวใหญท่เี รา ๆ เหน็
ทำ�ความรจู้ กั เม่นใหญ่
เมน่ ใหญแ่ ผงคอยาว, เมน่ ใหญ่
ช่อื ภาษาอังกฤษ / Malayan Porcupine
ช่ือทางวทิ ยาศาสตร์ / Hystrix brachyura
เมน่ ใหญจ่ ดั เปน็ สตั วฟ์ นั แทะกลมุ่ เดยี วกบั หนู กระรอก เมน่ ใหญม่ หี นวดยาวประมาณ 10-20 เซนตเิ มตร
ชว่ ยในการรบั ความรสู้ กึ มปี ระสาทการดมกลน่ิ และฟงั เสยี งดมี าก ดมี ากกวา่ ประสาทสมั ผสั การมองเหน็
ออกหากนิ ในเวลากลางคนื กนิ อาหารจ�ำ พวกรากพชื หนอ่ ไม้ เปลอื กไม้ ผลไมส้ กุ ทร่ี ว่ งจากตน้ กระดกู สตั ว์
รวมทง้ั เขาสตั วด์ ว้ ย เพอ่ื เพม่ิ แคลเซยี มใหก้ บั รา่ งกาย ซง่ี เปน็ ประโยชนใ์ นการสรา้ งขนหนามทแ่ี ขง็ แรงดว้ ย
อกี ทง้ั เปน็ การขดั ฟนั ไปในตวั ไมใ่ หย้ าวเกนิ ไปดว้ ย เพราะฟนั ของเมน่ งอกยาวตลอดชว่ งอายขุ ยั ของมนั เมน่
ใหญน่ อนหลบั ในเวลากลางวนั เวลานอนจะอยใู่ นโพรงทข่ี ดุ ขน้ึ มาเอง บรเิ วณปากโพรงจะปกคลมุ ดว้ ยพชื
หรอื กง่ิ ไมม้ ากองใหด้ รู กเพอ่ื อ�ำ พราง ในเวลาหนง่ึ วนั จะใชเ้ วลาครง่ึ หนง่ึ ส�ำ หรบั การนอน
1
สง่ิ ทเ่ี ปน็ เอกลกั ษณก์ ค็ อื มหี นามแหลมแขง็ ขน้ึ บรเิ วณหลงั หนามของเมน่ มลี กั ษณะกลวง โคนและปลายหนาม
สขี าว ตรงกลางสดี �ำ จมกู ปา้ น ไมแ่ หลมอยา่ งหนู หนวดยาวสดี �ำ ขนใตค้ อสขี าว บรเิ วณหวั และสว่ นดา้ นหนา้
ปกคลมุ ดว้ ยขนสน้ั สนี �ำ้ ตาล เมน่ ใหญส่ ามารถปรบั ตวั ใหอ้ าศยั ในหลากหลายสภาพแวดลอ้ มหากนิ เวลากลาง
คนื ในเวลากลางวนั จะหลบอยใู่ นโพรงดนิ เมอ่ื พบศตั รจู ะแสดงอาการขู่ โดยกระทบื เทา้ ตง้ั ขนขน้ึ และสน่ั หาง
ท�ำ ใหเ้ กดิ เสยี งดงั เมน่ ไมส่ ามารถสลดั ขนไลศ่ ตั รไู ด้ แตข่ นเมน่ หลดุ งา่ ย เมอ่ื ศตั รถู กู ขนเมน่ ต�ำ ขนจงึ หลดุ ตดิ ไป
กบั ศตั รู มหี นวดสดี �ำ ยาวประมาณ 10 - 20 เซนตเิ มตรชว่ ยในการรบั ความรสู้ กึ เมน่ ใหญม่ กี ารกระจายกวา้ ง
ในทวปี เอเชยี ในหลายประเทศ เนปาล ภาคตะวนั ออกเฉยี งเหนอื ของอนิ เดยี ภฏู าน ตอนกลางและตอนใตข้ อง
จนี บงั คลาเทศ พมา่ ไทย ลาว เวยี ดนาม กมั พชู า มาเลเซยี สงิ คโปร์ เกาะสมุ าตรา เกาะบอรเ์ นยี ว
2
ทำ�ความรจู้ ักเม่นแคระ
เมน่ แคระ
ช่อื ภาษาองั กฤษ / Hedgehog
ช่อื ทางวทิ ยาศาสตร์ / Atelerix spp.
เมน่ แคระจดั อยใู่ นพวกสตั วก์ นิ แมลง มลี กั ษณะตวั เลก็ ขนาดเทา่ ๆ หนแู กสป้ี เมน่ แคระ เปน็ สตั วเ์ ลย้ี งลกู
ดว้ ยนมขนาดเลก็ ทม่ี หี นามแหลมทว่ั ล�ำ ตวั แตส่ ามารถจบั ไดโ้ ดยไมต่ อ้ งกลวั วา่ จะถกู ขนทม่ิ หากจบั อยา่ งถกู วธิ ี
เมน่ แคระเมอ่ื ตกใจจะสง่ เสยี งฟอ่ และมว้ นหดตวั เปน็ วงกลมและเมน่ แคระนน้ั สามารถวง่ิ ไดอ้ ยา่ งรวดเรย็ วให้
ระยะเวลาเพยี งสน้ั ๆ โดยปกตแิ ลว้ ตามธรรมชาตเิ มน่ แคระจะสามารถเดนิ ทางไดร้ าว ๆ 5 - 10 กโิ ลเมตรใน
แตล่ ะคนื มกั จะพบสว่ นใหญใ่ นแถบยโุ รป แอฟรกิ า และเอเชยี แตบ่ างสายพนั ธก์ุ พ็ บในนวิ ซแี ลนด์ เมน่ แคระน้ี
มหี นา้ ตาคลา้ ยหนู เพยี งแตม่ ขี นทแ่ี หลมกวา่ เทา่ นน้ั มจี มกู แหลมยน่ื ออกมาจากใบหนา้ มหี นวดคลา้ ย ๆ กบั แมว
หรอื วา่ สนุ ขั เพยี งแตห่ ยาบกวา่ เลก็ นอ้ ย แตจ่ ะมเี อกลษั ณเ์ ฉพาะตวั อยตู่ รงขนทล่ี �ำ ตวั โดยขนของเมน่ แคระน้ี
จะมคี วามความหยาบหนากวา่ ขนเมน่ ชนดิ ใหญ่ และมขี นาดสน้ั กวา่ ซง่ึ จะไมส่ ลดั ขนใสค่ ตู่ อ่ สู้ เพยี งแตพ่ องขน
เทา่ นน้ั สว่ นขององุ้ เทา้ มเี ลบ็ เลก็ ๆ 5 เลบ็ ดว้ ยกนั จะเหน็ ฟนั 2 ซฟ่ี นั ดา้ นใน แตห่ ลงั จากทม่ี กี ารผสมขา้ มสาย
พนั ธก์ุ นั ไปมาท�ำ ใหบ้ างพนั ธม์ุ ฟี นั ถงึ 32 ซเ่ี ทา่ กบั คน ซง่ึ โดยธรรมชาตแิ ลว้ มกั จะอาศยั บนตน้ ไม้ ซากไม้ มนั ชอบ
หลบซอ่ นตามโพรง หรอื วา่ ตามหลบมมุ ตา่ งๆ สว่ นใหญช่ อบกนิ แมลง และสตั วเ์ ลก็ ๆ ทอ่ี าศยั อยตู่ ามเปลอื กไม้
และใบไม้ เปน็ อาหาร
3
เมน่ แคระมอี ปุ นสิ ยั ทข่ี อ้ี ายและขก้ี ลวั ชอบหลบหนา้ หลยบตาอยบู่ อ่ ยๆ ถา้ มอี ะไรทม่ี นั รสู้ กึ ไมช่ อบมาพากลขน้ึ
มาละก็ มนั จะหาทซ่ี กุ ตวั ตามมมุ ตา่ งๆ แลว้ ขดตวั กลมดคู ลา้ ยกบั ลกู ฟตุ บอลเลก็ ๆ พรอ้ มทง้ั ท�ำ ขนตง้ั ชนั ขน้ึ
เพอ่ื เปน็ การปอ้ งกนั ตวั
เมน่ แคระทถ่ี กู น�ำ มาเลย้ี งเพราะเปน็ สตั วท์ เ่ี ลย้ี งงา่ ย ถงึ แมจ้ ะหนา้ เหมอื นกบั หนู แตว่ า่ เรอ่ื งความวอ่ งไว
เวลาเมน่ แคระเคลอ่ื นยา้ ยไปไหน มนั จะคอ่ ยๆไป ทา่ ทางการเดนิ คลา้ ยๆ กบั หมู แตถ่ า้ มนั ตกใจขน้ึ มากซ็ อย
เทา้ เสยี ถย่ี บิ เหมอื นกนั หรอื ไมก่ ไ็ มเ่ คลอ่ื นยา้ ยไปไหนมนั จะนอนขดตวั เปน็ ลกู ฟตุ บอลอยา่ งนน้ั จนกวา่ จะแนใ่ จ
ว่าปลอดภัยจากภัยคุกคามมันถึงจะเร่มิ คลายตัวและยืดตัวออกส่วนเร่อื งอาหารของเม่นแคระน้นั มีท้งั
ส�ำ เรจ็ รปู ของเมน่ แคระเอง หนอนนกสด ซง่ึ ปจั จบุ นั มหี นอนอบแหง้ ส�ำ หรบั ผเู้ ลย้ี งไมอ่ ยากใหแ้ บบเปน็ ๆ เมน่
แคระกนิ ไดห้ มด เชน่ จง้ิ หรดี เปน็ ตน้
4
สายพนั ธข์ องเมน่ แคระบนโลก
สายพันธ์ของเม่นแคระบนโลกมีทั้งหมด 5 สายพนั ธ์
แบ่งออกมาได้ 18 ชนิด
5
สายพันธ์ท่ี 1
สายพันธท์ ่ี 1 Genus Atelerix
แบง่ ได้ 4 ชนิด
ชนิดที่ 1
African pygmy hedgehogs/Four
toed hedgehog/
Atelerix albiventris
เม่นแคระสน่ี ้ิว
เมน่ ส่ีนิว้ หรอื ทร่ี ูจ้ ักในชอื่ เมน่ แคระแอฟรกิ นั เปน็ สาย
พันธุ์ที่พบได้ท่วั ไปในภาคกลางและตะวันออกของ
แอฟรกิ า เมน่ เหลา่ นีเ้ จรญิ เตบิ โตในทงุ่ พืชผลและชวี
นิเวศทุ่งหญ้าสะวนั นา พบในพุม่ ไมห้ นาทบึ ป่าไม้ ทงุ่
หญา้ หรอื แมแ้ ตส่ วนนอกเมอื ง
เม่นสี่นิ้วมขี นาดเล็กกวา่ เม่นสายพันธอุ์ ื่นเลก็ นอ้ ย โดยมี
ความยาวประมาณ 8 ถงึ 10 น้วิ พวกเขายงั มลี �ำ ตัวสี
ขาวและหวั สเี ขม้ และเดนิ บนขาท่ีสนั้ มากซงึ่ มเี พียงสีน่ ิ้ว
ตอ่ เทา้ เม่นพนั ธุ์ทเ่ี ล็กกว่านค้ี ่อนข้างกระฉับกระเฉงและ
ชอบวา่ ยน้�ำ และปีนเขาและทำ�เสยี งดัง
เมน่ ตัวนม้ี กั ถกู เล้ียงไว้เปน็ สัตวเ์ ล้ยี งและมรี าคาไม่แพง
นักที่จะซ้ือ
6
ชนิดที่ 2
North African hedgehog/ Algerian
hedgehog/Atelerix algirus
เม่นแอฟรกิ ัน
เมน่ แอฟริกาเหนือเปน็ สตั วท์ ่มี ขี นาดเลก็ พอสมควรซง่ึ มีความยาวไม่เกิน 8 นวิ้ เป็นสายพันธุ์ทีพ่ บได้ตาม
ธรรมชาตทิ วั่ บรเิ วณขอบด้านเหนือของแอฟรกิ า และเพิ่งได้พบเพ่ิมเติมทฝี่ ร่งั เศสและสเปนด้วย ท�ำ ให้
เปน็ สัตวุ์ที่สามารถพบไดน้ อกแอฟริกา
ไม่ค่อยมใี ครรู้จักเก่ยี วกบั เมน่ สายพันธนุ์ ีม้ ากนัก แม้ว่าขอ้ เทจ็ จริงที่ว่าเม่นแคระแอฟริกนั ท่ีพบไดท้ ัว่ ไป
น้นั เปน็ ลกู ผสมระหวา่ งแอฟรกิ าเหนอื กับเม่นสน่ี ้ิว มีลักษณะคลา้ ยเมน่ ยุโรป แตม่ ีสีออ่ นกวา่ เลก็ กว่า
และวิง่ เรว็ กวา่ นอกจากนย้ี งั ขาดหนามแหลมของแม่มา่ ยบนกระหม่อม ทำ�ใหด้ มู ีเอกลกั ษณ์มาก
ชนิดท่ี 3
Southern African hedgehog/
Atelerix frontalis
เมน่ แอฟรกิ าใต้
เม่นแอฟริกาตอนใต้ พบได้ทางตอนใต้
ของแอฟริกา ได้แก่ แองโกลา บอตสวานา
แอฟรกิ าใต้ แทนซาเนยี และซิมบบั เว มีขนสี
น�้ำ ตาล และมักจะมีแถบสีขาวพาดผ่านหนา้
ผากของพวกมันเม่นแอฟรกิ นั ใตค้ อ่ นข้างเเชอ่ื งชา้ แต่สามารถวิง่ ไดอ้ ยา่ งรวดเร็วเมอื่ ถกู คุกคาม ใน
ระหว่างวัน สายพันธ์นุ ม้ี ักจะอาศยั อยใู่ นพน้ื ทท่ี ่มี พี ชื พรรณหรอื เพียงแคโ่ พรงในพ้นื ดนิ นอกจากนย้ี ังกิน
แมลงดว้ ย ซงึ่ หมายความว่ามีอาหารทปี่ ระกอบดว้ ยไสเ้ ดอื นและจง้ิ หรีดเปน็ หลกั อยา่ งไรกต็ าม เมื่อเวลา
ผา่ นไป พบวา่ มีการกนิ เนอื้ มากข้นึ เน่ืองจากการสญู เสียแหล่งท่ีอย่อู าศัย
7
ชนิดที่ 4
Somali hedgehog/ Atelerix sclateri
เมน่ โซมาเลยี
เม่นโซมาเลยี ยงั เป็นทร่ี จู้ กั กนั ในนาม ต้ังอยทู่ ช่ี ายแดน
ด้านนอกของโซมาเลยี อย่างเคร่งครดั สปีชีส์นย้ี งั ไม่ได้
รบั การศกึ ษาอยา่ งกวา้ งขวาง ดงั น้ันบุคลิกของพวก
มนั จงึ ไมค่ ่อยเปน็ ที่รู้จกั นัก อยา่ งไรก็ตาม เป็นท่ที ราบ
กนั ดีว่าเปน็ สตั วช์ นดิ หนง่ึ ทมี่ ขี นแหลมคล้ายเมน่ ทีช่ อบ
อาศัยอยู่ในทุ่งหญา้ และชวี นิเวศอนื่ ๆ ที่คอ่ นขา้ งเปดิ กว้าง พวกมันยงั มที อ้ งและขาสีขาวทม่ี ักจะมสี ีดำ�
หรือสนี ำ้�ตาล
8
สายพันธท์ ่ี 2
สายพันธ์ที่ 1 Genus Erinaceus
แบง่ ได้ 4 ชนดิ
ชนิดท่ี 1
European hedgehog/ Erinaceus
europaeus
เม่นยโุ รป
เม่นยโุ รป เปน็ สปีชสี ์นพ้ี บไดใ้ นประเทศตา่ งๆ ในยโุ รป
รวมทัง้ สเปน ฝรั่งเศส อติ าลี สหราชอาณาจกั ร และ
อ่นื ๆ อีกหลายแห่ง มนั สามารถอยูร่ อดไดใ้ นแหล่งทอี่ ยู่
อาศยั ทหี่ ลากหลาย ทำ�ใหม้ ันมอี ย่อู ยา่ งแพรห่ ลาย
เม่นยุโรปเป็นเมน่ ทใี่ หญท่ ีส่ ดุ โดยมคี วามยาวตัง้ แต่ 10
นิ้วขน้ึ ไป และหนักประมาณ 2.4 ปอนดข์ นึ้ ไป สีทวั่ ไปของ
มนั คอื สว่ นผสมสดี �ำ และสีน้ำ�ตาลทัว่ ไป แตอ่ าจปรากฏ
เป็นสบี ลอนด์ในบางกรณี
โดยท่ัวไปแลว้ เมน่ จะออกหากินเวลากลางคืน อย่างไร
ก็ตามเมน่ มปี ระชากรลดลงในช่วงไมก่ ปี่ ีที่ผ่านมา
9
ชนิดท่ี 2
Southern white-breasted hedgehog/
Erinaceus concolor
เมน่ หน้าอกขาวทางใต้
เม่นหน้าอกขาวทางใต้มคี วามคลา้ ยคลึงกันมากในหลาย ๆ ดา้ นกบั เม่นยุโรป อนั ที่จรงิ มคี วามคดิ มา
นานแลว้ ว่าทง้ั สองสายพันธุ์นี้เป็นเพยี งสายพนั ธเ์ุ ดยี ว ความแตกต่างทางกายภาพท่สี �ำ คัญระหวา่ งสอง
สายพนั ธุ์นค้ี อื มีจุดสขี าวที่หน้าอก ทำ�ให้ยากตอ่ การระบุสายพันธุน์ ้จี ากระยะไกล
ความแตกตา่ งอีกประการระหว่างเมน่ นีก้ ับสายพันธุ์ยโุ รปคือเมื่อกอ่ นไมข่ ดุ ถ�ำ้ แต่เลือกท่จี ะท�ำ รังจาก
หญา้ ในทีเ่ งียบๆ แทน นอกจากน้ียังตงั้ อยู่ในภูมภิ าคทีเ่ ล็กกว่า โดยมตี ั้งแตย่ โุ รปตะวันออกไปจนถึงเอเชยี
ตะวันตก
ชนิดท่ี 3
Northern white-breasted hedgehog/
Erinaceus roumanicus
เมน่ ขาวหน้าอกเหนอื
เมน่ หนา้ อกขาวทางเหนอื กเ็ หมอื นเม่นหน้าอกขาวทางตอนใต้ โดยจะขยายถิ่นท่อี ยจู่ ากโปแลนด์ไปยัง
กรีซและไปจนถงึ ไซบีเรยี และดว้ ยความทเี่ มน่ อกขาวมีอยอู่ ยา่ งแพร่หลายจึงท�ำ ใหม้ ีประชากรจำ�นวนมาก
เม่นสายพนั ธุ์น้ีมจี ุดสขี าวบนหน้าอก แตก่ ็แตกต่างจากเมน่ สองตวั ก่อนหนา้ เน่อื งจากโครงสรา้ งขา
กรรไกรทแ่ี ตกตา่ งกันเล็กนอ้ ย
10
ชนิดที่ 4
Amur hedgehog/Manchurian
hedgehog/Erinaceus amurensis
เม่นอามรู ์หรอื ทเ่ี รยี กวา่ เม่นแมนจูเรีย
เมน่ อามูรย์ ังเปน็ ท่รี ้จู ักกันในนามเมน่ แมนจเู รยี เม่นอามรู ค์ ลา้ ย
กับเมน่ ยุโรปมากท้งั ในด้านพฤติกรรมและรปู ลกั ษณ์ แมว้ า่ จะ
มสี อี ่อนกว่าก็ตาม มถี ิ่นกำ�เนิดใน แควน้ อามูร์ และ ดนิ แดนปรี
มอรเ์ ย ในรสั เซีย นอกเหนอื จากนนั้ ยงั อยู่ทใ่ี นประเทศจนี และ
คาบสมุทรเกาหลี มนั คล้ายกบั เม่นสายพนั ธ์ุอนื่ ๆ ในหลาย ๆ
ดา้ นทง้ั รี ปู แบบการนอนหลับ พฤตกิ รรม และการผสมพนั ธทุ์ ี่
เหมอื นกันกบั สปีชสี ์อ่ืนๆ
11
สายพนั ธ์ท่ี 3
สายพนั ธท์ ี่ 1 Genus Mesechinus
แบง่ ได้ 4 ชนิด
ชนดิ ท่ี 1
Gaoligong forest hedgehog/
Mesechinus wangi
เม่นปา่ เกาลิ่งกง
ชนิดที่ 2
Daurian hedgehog/Mesechinus
dauuricus
เม่นดาเรียล
เม่นดาเรยี ล เปน็ เมน่ ตวั เลก็ และโดดเด่ยี ว
ตง้ั อยใู่ นภูมภิ าคทรานส์ไบคาลของรสั เซียและ
มองโกเลยี ตอนเหนือ เป็นสตั ว์คุ้มครองซ่ึงโดย
ทว่ั ไปถอื วา่ เปน็ สตั ว์ใกล้สูญพนั ธุ์ แตส่ ถานะโดย
รวมยังไมช่ ดั เจน เม่นสายพนั ธข์ุ นาดเล็กน้อี าศัย
อยทู่ ง้ั ที่ราบกวา้ งใหญ่และปา่ ไม้ทมี่ ีป่าละเมาะและพื้นท่ีที่เปน็ หินเพื่อชว่ ยหลกี เลยี่ งผู้ลา่ พวกมนั อาศยั อยู่
ในถำ�้ มชี วี ติ อยไู่ ด้ประมาณ 6 ปี และโดยทั่วไปแล้วจะมีน�ำ้ หนกั ไมเ่ กนิ หนงึ่ ปอนด์
12
ชนิดท่ี 3
Hugh’s hedgehog/Mesechinus
hughi
เม่นฮิวจ์,เม่นจีนกลาง
เม่นฮิวจ์ เรยี กอกี อยา่ งว่าเม่นจนี กลาง สาย
พนั ธุน์ ้มี ีถิ่นก�ำ เนดิ ในแมนจูเรยี และจีนตอนกลาง
และชอบพื้นทท่ี แ่ี ห้งและแห้งแลง้ และพบในปา่
และทุ่งหญา้ ด้วย เมน่ ชนิดนม้ี นี ่าสนใจอย่าง
หนึง่ เกยี่ วกับตวั มนั คอื มนั หาอาหารในเวลา
กลางวนั และในสภาพอากาศท่ีฝนตก ซึง่ ต่างจากเมน่ สว่ นใหญ่ท่ีหาอาหารนตอนกลางคืน
ชนิดท่ี 4
Small-toothed forest hedgehog/
Mesechinus miodon
เม่นปา่ ฟนั ซ่ีเลก็
13
สายพันธท์ ่ี 4
สายพันธ์ที่ 1 Genus Paraechinus
แบง่ ได้ 4 ชนิด
ชนิดท่ี 1
Brandt’s hedgehog/Paraechinus
hypomelas
เมน่ แบรนดท์
เมน่ แบรนดท์ เป็นเม่นในทะเลทราย มีหทู ี่ใหญ่มาก มสี ี
ขนทเี่ ขม้ กวา่ เมน่ อนื่ ๆ นอกจากน้ียงั ตง้ั ขอ้ สังเกตอกี
วา่ สายพันธนุ์ ้คี อ่ นขา้ งว่ิงเร็ว เมน่ สายพันธนุ์ ีช้ อบอาศยั
อย่ใู นพื้นท่ีภเู ขาและทะเลทรายทีแ่ หง้ แล้งในปากีสถาน
เยเมน และอฟั กานิสถาน พวกมันมกั จะชอบใชท้ ี่พัก
อาศัยตามธรรมชาติ และพวกมนั สามารถขดุ ถ้�ำ ได้เมอ่ื
จ�ำ เป็น มันจะขดตวั เป็นลกู บอลเพ่อื ป้องกัน แต่พวกมัน
อาจกระโดดใส่ผโู้ จมตเี ช่นกัน
ชนดิ ท่ี 2
Indian Hedgehog/Paraechinus
micropus
เมน่ อินเดีย
เมน่ อินเดยี มถี น่ิ ก�ำ เนิดในอนิ เดียและปากีสถาน พวก
มันสว่ นใหญอ่ าศัยอยู่ในพื้นท่ที ะเลทรายทราย แตย่ งั
พบได้ในพ้นื ทภ่ี ูเขาทม่ี ีน�้ำ มาก ถงึ แมว้ ่าพวกมันมกั จะถูกเปรียบเทยี บกับเมน่ หูยาวในด้านกริ ิยาทา่ ทางและรูป
ลกั ษณ์ แต่กม็ ีความแตกตา่ งเลก็ นอ้ ยที่มอี ย่อู ยา่ งแรกเลย เมน่ อนิ เดยี เป็นทร่ี ูจ้ ักมากทีส่ ดุ จากใบหนา้ ทีส่ วม
หนา้ กากซึง่ คอ่ นข้างคล้ายกับแรคคูน มีขนาดค่อน
ข้างเล็กโดยตัวผู้มักจะมนี �ำ้ หนักตำ�่ กว่าปอนด์และยาว
ประมาณ 6 นิ้ว แมจ้ ะมีขนาด แต่ก็คอ่ นขา้ งเร็ว แต่ไม่
เร็วเทา่ เมน่ หยู าว เมน่ อนิ เดียยงั ขุดโพรงท่มี ีความยาว
ประมาณ 18 น้วิ เพือ่ เปน็ ทพ่ี กั พงิ จากผูล้ ่า
14
ชนิดที่ 3
Desert hedgehog/Paraechinus
aethiopicus
เมน่ ทะเลทราย
เม่นทะเลทราย เปน็ เม่นท่มี ีขนาดเล็กทีส่ ดุ ทมี่ ีอยู่ โดยที่
ตวั เต็มวยั จะมีความยาวเพียง 6 ถึง 8 น้วิ เท่านั้น แต่
ก็เปน็ สายพนั ธท์ุ ีท่ นทานและมีกลไกการปอ้ งกันท่ีดี
เยย่ี ม เม่ือถกู คุกคาม กลา้ มเน้อื ของเมน่ ทะเลทรายจะ
ดงึ ผวิ หนังชั้นนอกรอบร่างกาย สง่ ผลใหข้ นนกของ
พวกมันย่ืนออกไปในทกุ ทิศทาง เมน่ ทะเลทรายพบได้
ทั่วไปใน ตะวันออกกลางและตอนเหนือของแอฟริกา
เนอื่ งจากพวกเขาอาศัยอยู่ทะเลทรายมายาวนาน
พวกมนั จึงไดพ้ ฒั นาไตที่ใหพ้ วกมันอยไู่ ด้นานโดยไม่มี
นำ้� สิ่งนท้ี �ำ ใหส้ ายพันธข์ุ นาดเล็กน้เี ปน็ หนง่ึ ในเม่นท่ี
แข็งแกรง่ ทีส่ ุด
ชนดิ ท่ี 4
Madras hedgehog/Bare-bellied
hedgehog/Paraechinus nudiven-
tris
เม่นท้องเปลา่
เม่นแคระท้องเปลา่ เดมิ ทีคดิ ว่าสูญพนั ธไปแล้ว
อย่างไรกต็ าม เม่ือเรว็ ๆ นพี้ บมันทอ่ี นิ เดยี ส่งผลให้
เรมิ่ มกี ารอนรุ ักษ์
เม่นสปชี สี ์นอย่ใู นพ้นื ทแ่ี ห้งแลง้ และป่าทึบทาง
ตะวนั ออกเฉยี งใตข้ องอนิ เดีย โดยเฉพาะอย่างย่งิ
และพบในรัฐทมิฬนาฑูและรัฐอานธรประเทศของ
อินเดีย นอกจากน้ยี ังพบในบางเขตของเกรละ
15
สายพนั ธท์ ี่ 5
สายพนั ธท์ ่ี 1 Genus Hemiechinus
แบง่ ได้ 2 ชนิด
ชนดิ ที่ 1
Long-eared hedgehog/Hemiechi-
nus auritus
เเมน่ หูยาว
เมน่ หยู าว มคี วามคลา้ ยคลึงกันกบั เม่นของแบรนด์ เม่น
สายพันธ์ุนมี้ ถี ่นิ ก�ำ เนดิ ในภูมิภาคตะวนั ออกกลาง ทะเล
เมดเิ ตอร์เรเนียนและภูมภิ าคทแี่ หง้ แลง้ ของเอเชยี ตะวนั
ออก เมน่ สายพนั ธุน์ ี้มกี ลยุทธก์ ารป้องกันท่ีไม่เหมือน
ใคร ในขณะท่ีเม่นส่วนใหญข่ ดตวั เปน็ ลูกบอลเพือ่ ปอ้ งกัน
ตวั เอง พวกมนั กลับใช้วิธที ีต่ ่างออกไป เมน่ หยู าวเปน็ เม่น
ทเ่ี รว็ มาก เปน็ หน่งึ ใน 3 สายพนั ธ์ุที่เร็วที่สุด พ วกมันใช้
ความเรว็ เพ่ือที่จะหนีใหเ้ กดิ ระยะห่างระหวา่ งพวกมนั กับ
นักล่าใหม้ ากทสี่ ุด
16
ชนิดท่ี 2
Indian long-eared hedgehog/
Collared Hedgehog/Hemiechinus
collaris
เม่นหูยาวของอนิ เดยี
แมว้ ่าจะมชี ื่อคล้ายกบั เมน่ อินเดียและเมน่ หยู าว
แต่เม่นหยู าวของอินเดีย แตกตา่ งกนั มาก เม่นสาย
พนั ธุ์น้ีอาศยั อยูใ่ นบรเิ วณท่แี ห้งแล้งของปากสี ถาน
และทางตะวนั ตกเฉียงเหนือของอินเดยี เป็นเมน่ ท่ี
คอ่ นขา้ งเล็ก โดยจะสูงเพยี ง 6 ถงึ 7 นิว้ และหนัก
ระหว่างคร่ึงปอนด์ถึงหน่งึ ปอนด์ ลกั ษณะสำ�คัญ
ของเมน่ น้ี คอื หูขนาดใหญ่ทช่ี ว่ ยใหม้ ันหาอาหาร
และคู่ครองได้ ลกั ษณะแปลกทน่ี า่ สนใจอย่างหนึ่งท่ี
เมน่ สายพันธน์ุ มี้ คี อื การผสมพนั ธุ์ คือเม่นหยู าวของ
อนิ เดียแสดงการเตน้ ร�ำ ที่รอบ ๆ ตัวเมียก่อนผสม
17
Genus Atelerix
18
Genus Mesechinus
19
Genus Hemiechinus
20
Genus Erinaceus
21
Genus Paraechinus
22
เมน่ แคระทมี่ ีการเลี้ยงในไทย
มที ัง้ หมด 4 ชนิด
1. African pygmy hedgehogs
เมน่ แคระปก๊ิ มเ่ี ปน็ เมน่ แคระทม่ี เี ลย้ี งมากทส่ี ดุ ในประเทศไทย เรม่ิ มกี ารน�ำ เขา้ มา
เลย้ี งตง้ั แตเ่ มอ่ื 20 ปกี อ่ น ปจั จบุ นั มหี ลากหลายสี เปน็ สตั วเ์ ลย้ี งทค่ี นไทยนยิ มเลย้ี ง
และมเี ลย้ี งมากกวา่ 100,000 ตวั ทว่ั ประเทศ (จ�ำ นวนเยอะระบแุ นช่ ดั ไมไ่ ด)้
24
2. Long-eared hedgehog
เมน่ แคระหยู าว เปน็ เมน่ แคระทเ่ี รม่ิ มเี ขา้ มาเลย้ี งในไทยเมอ่ื 5 - 7 ปที แ่ี ลว้
เปน็ เมน่ แคระทน่ี สิ ยั ตน่ื ตวั ท�ำ อะไรวอ่ งไว ปจั จบุ นั ประมาณการวา่ มปี ระมาณ
100 - 200 ตวั ในประเทศไทย
25
3. Desert hedgehog
เมน่ แคระทะเลทราย เพง่ิ เรม่ิ มเี ขา้ มาในไทย 1 - 2 ปที ผ่ี า่ นมานเ้ี อง
บางตวั ยงั มนี สิ ยั คลา้ ยสตั วป์ า่ คอื ชอบ ขู่ ดุ ขก้ี ลวั กนิ ยาก แตบ่ างตวั ทป่ี รบั ตวั
ไดแ้ ลว้ กน็ า่ รกั ไมต่ า่ งจากเมน่ แคระทว่ั ไป ปจั จบุ นั มอี ยทู่ ว่ั ประเทศไทยประมาณ
ไมเ่ กนิ 30 ตวั
26
4. Long-eared hedgehog
เมน่ แคระอลั จเี ลยี น หรอื เมน่ แคระแอฟรกิ าเหนอื เปน็ เมน่
แคระขนาดใหญ่ ( หนกั ประมาณ 1 กโิ ลกรมั ) พบวา่ มเี ลย้ี ง
กนั แถวประเทศสเปนเรยี กวา่ Erizo moruno ปจั จบุ นั ใน
ประเทศไทยเทา่ ทแ่ี อดรมู้ อี ยเู่ พยี ง 1 ตวั เทา่ นน้ั !!
เจา้ ของคอื เพจ ซเู ปอรเ์ มน่ - Zoopermen
27
เม่นแคระไมเ่ หมาะกับบุคคลตอ่ ไปน้ี
1. คนทไ่ี มช่ อบทความสะอาด เพราะเมน่ นน้ั คอ่ นขา้ งจะถา่ ยบอ่ ยจงึ ตอ้ งมน่ั ดแู ลและท�ำ ความสะอาดอยา่ งนอ้ ย
1 ครง้ั ตอ่ 1 วนั
2. คนทก่ี ลวั หนามแหลมคมหรอื กลวั การเลน่ แลว้ จะเจบ็ ตวั เพราะเมน่ แคระนน่ั มขี นทเ่ี ปน็ หนามแหลมปกคลมุ
ทว่ั ตวั
3. คนทก่ี ลวั การถกู สตั วก์ ดั เพราะเมน่ แคระเปน็ สตั วท์ เ่ี ราไมส่ ามารถจะเดาอารมณไ์ ด้ เราจงึ ไมม่ ที างรเู้ ลยวา่
เมน่ จะหนั มากดั เราตอนไหน
4. ไมเ่ หมาะกบั คนทก่ี ลวั แมลง เพราะเมน่ แคระนน่ั เปน็ สตั วท์ ก่ี นิ แมลงเปน็ อาหาร
5. คนทต่ี อ้ งการสตั วเ์ ลย้ี งราคาถกู เพราะเมน่ แคระนน้ั จดั เปน็ พวกสตั ว์ Exotic หรอื เปน็ สตั วพ์ เิ ศษดงั นน้ั คา่
รกั ษาในแตล่ ะครง้ั จงึ มรี าคาทส่ี งู มาก
6. คนทต่ี อ้ งการสตั วเ์ ลย้ี งทโ้ี ตต้ อบเยอะ ๆ เพราะเมน่ แคระนน้ั เปน็ สตั วท์ ส่ี นั โดษแลว้ มสี มองคอ่ นขา้ งทจ่ี ะเลก็
จงึ จะยากตอ่ การฝกึ หรอื การเรยี กชอ่ื ใหม้ าหา
7. ไมเ่ หมาะกบั คนทไ่ี มม่ คี วามรบั ผดิ ชอบ เนอ่ื งจากเปน็ สตั วท์ ต่ี อ้ งการการใสใ่ จคอ่ นขา้ งเยอะแถมยงั ไมค่ อ่ ยมี
การโตต้ อบกบั เจา้ ของ ดงั นน้ั จงึ จะท�ำ ใหบ้ างคนเบอ่ื และอาจจะน�ำ นอ้ งไปทง้ิ ไดก้ รณที ไ่ี มส่ ามารถเลย้ี งไดจ้ รงิ
ควรทจ่ี ะหาบา้ นหลงั ใหมท่ พ่ี รอ้ มจะดแู ลใหก้ บั เมน่ แคระแทน
29
ลักษณะโดยทว่ั ไปของเม่นแคระ
เมน่ แคระเปน็ สตั วข์ นาดเลก็ โดยน�ำ้ หนกั ตวั เตม็ ทอ่ี ยทู่ ป่ี ระมาณ 600 กรมั แตก่ ม็ บี างตวั หนกั มากถงึ 1200
กรมั และบางตวั เลก็ มากกน็ �ำ้ หนกั เพยี ง 250 กรมั กม็ ี โดยความยาวจากหวั ถงึ หางประมาณ 6-8 นว้ิ เวลา
เดนิ เหมอื นหนู อาจจะดว้ ยลกั ษณะทค่ี ลา้ ยๆกนั เชน่ หเู ลก็ ปากแหลม ขาสน้ั เทา้ เลก็ ๆ ลกั ษณะเดน่ ของมนั คอื
ผวิ หนงั ดา้ นบนปกคลมุ ไปดว้ ยขนทเ่ี ปน็ หนามแขง็ ๆ ทง้ั ตวั และตรงใตท้ อ้ งจะเปน็ หนามออ่ นๆ ไมแ่ ขง็ เทา่ หนาม
ดา้ นบน สว่ นหนามดา้ นบนนน้ั เมอ่ื เราไปสมั ผสั แรงๆ กส็ ามารถท�ำ ใหบ้ าดเจบ็ ได้ แมน่ แคระแบง่ ออกเปน็ หลายสี
โดยมชี อ่ื มาตรฐานของสตี า่ งๆ ดงั น้ี
– สนี อรม์ อล (normal) ผวิ หนงั จมกู และตามสี ดี �ำ คล�ำ้ ขนหนามพาดดว้ ยสดี �ำ
– สบี ราวน์ (Brown) ขนหนามมสี นี �ำ้ ตาลออ่ น มตี าสดี �ำ จมกู และผวิ หนงั สนี �ำ้ ตาลออ่ น
– สชี นิ เนมอล (Cinnamon) มหี นา้ สขี าว ผวิ หนงั และหสู ชี มพู ตาสดี �ำ หรอื สดี �ำ อมแดง ขนหนามพาดดว้ ยสี
เทาน�ำ้ ตาล
– สชี นิ นคิ อท (Cinnicot) ผวิ หนงั หนา้ จมกู และหู มสี ชี มพู สว่ นขนหนามพาดดว้ ยสเี ทาอมสม้ หรอื น�ำ้ ตาลอม
สม้
– สแี อพรคิ อท (Apricot) ผวิ หนงั หนา้ จมกู หู มสี ชี มพู ตาสแี ดงเขม้ หรอื สที บั ทมิ หนามพาดสสี ม้
– สอี ลั บโิ น่ (Albino) ผวิ หนงั หนา้ จมกู หู มสี ชี มพู ตาสแี ดงใส ขนหนามมสี ขี าวลว้ นไมม่ สี อี น่ื ปะปน
– สชี อ็ กโกแลต (Chocolate) หนามพาดดว้ ยสนี �ำ้ ตาลเขม้ หนา้ ผวิ หนงั จมกู หู สนี �ำ้ ตาล ตาสดี �ำ
นอกจากเมน่ แคระ สมี าตรฐานแลว้ ยงั มสี พี เิ ศษดงั น้ี
– สเี อก็ ซ-์ สโนวแ์ ฟลก (X-Snowflax ) ถา้ มองผวิ เผนิ จะเหมอื นกบั สพี น้ื แตจ่ ะมหี นามสขี าวทง้ั เสน้ ขน้ึ แซมทว่ั
ตวั ประมาณ 30-70% ของขนทม่ี อี ยู่
– สเี อก็ ซ-์ ไวท์ (X-White) มองผวิ เผนิ กเ็ หมอื นสพี น้ื แตม่ หี นามสขี าวทง้ั ขน้ึ แซมอยทู่ ว่ั ตวั มากถงึ 95 %
– สี เอก็ ซ-์ พนิ โต (X-Pinto) มองผวิ เผนิ กเ็ หมอื นสพี น้ื แตจ่ ะมหี นามสขี าวทง้ั เสน้ ขน้ึ แซมอยเู่ ปน็ หยอ่ มๆ มี
บรเิ วณเปน็ จดุ ๆ
31
37
ลกั ษณะนสิ ัยของเมน่ แคระ
ลักษณะนิสัยโดยรวมของเมน่ แคระ เมน่ แคระมีนิสยั รักสันโดษ นอนกลางวันและหากินตัวเดยี วในเวลา
กลางคนื ชอบอยเู่ พยี งตวั เดยี ว หวงแหนอนาเขตบริเวณหากนิ ของตัวเอง เวลาเลีย้ งจงึ ไมค่ วรเล้ยี งเป็น
คูใ่ นกรงเดียวกนั หากเล้ียงเป็นคู่ใหแ้ ยกกรงกนั และค่อยน�ำ มาอย่ดู ว้ ยกันเมอื่ ผสมพนั ธ์ุ โดยจะผสมพนั ธ์ุ
ในช่วงอายปุ ระมาณ 4-5 เดือน ใช้เวลาตัง้ ท้องประมาณ 35 วัน คลอดลกู ได้ครั้งละประมาณ 1-6 ตวั
เม่นแคระเป็นสัตว์ท่ขี ้ีระแวง จะชอบหลบตวั เมื่อพบส่งิ ผิดปกตจิ ะมว้ นตัวกลม มุดเก็บหนา้ เกบ็ ตา เกบ็ ขา
ทำ�หนามตัง้ ชันเพอื่ ป้องกันตัวเอง แต่หนามน้ันไม่ได้มพี ิษอยา่ งทห่ี ลายคนเข้าใจผิด หากเมน่ แคระได้สัมผัส
กับวัตถทุ ม่ี กี ล่ินแปลกๆ มันจะกัดๆ แทะๆจนนำ�้ ลายฟูมปากแลว้ เอาน�ำ้ ลายนัน้ ไปถทู ีข่ นของมนั เพอื่ สรา้ ง
ความคุน้ เคยและปรับตัวเองใหม้ ีกล่นิ เหมือนสภาพแวดล้อมน้นั ๆ คนเล้ียงจึงต้องระวังเรอ่ื งสิ่งแปลก
ปลอมไม่ว่าจะเป็นเร่ืองของการเปล่ยี นถาดอาหาร เปลยี่ นอาหาร และระวังอยา่ ให้ไปกดั ของท่มี ีพษิ ดว้ ย
38
ที่อยู่อาศยั ของเมน่ แคระ
เมน่ แคระชอบที่จะอยู่คนเดียวและอาจต่อสถู้ ้าเกิดมีเมน่ ตวั อืน่ และมันตอ้ งการพ้นื ทีใ่ นการสำ�รวจ
ควรใชต้ ูท้ ี่มคี วามกวา้ งอยา่ งนอ้ ย 2 ฟุตและยาว 4 ฟตุ กเ็ พยี งพอแลว้ ควรตรวจสอบใหแ้ น่ใจวา่ มีฝาปดิ
ตาขา่ ยท่กี ระชบั เพ่อื ให้อากาศถา่ ยเทและปลอดภัย อยา่ ใชก้ รงที่มพี ้นื เป็นลวด เพราะอาจท�ำ ใหเ้ ท้าบาดเจบ็
ได้ ทอี่ ย่อู าศยั ของเมน่ ควรอยใู่ นที่ที่เงียบ มีแสงสลัว และอบอนุ่ (ประมาณ 70 ถึง 85 องศาฟาเรนไฮต์)
รวมกลอ่ งหรอื จดุ ซอ่ นอื่นๆ ทเ่ี มน่ สามารถเขา้ ไปไดเ้ พื่อใหร้ สู้ ึกปลอดภัยและนอนหลบั เมน่ บางตัวชอบเล่น
กบั ของเล่น เช่น ลกู บอลขนาดเล็ก และพวกมันมักจะชอบเล่นอโุ มงค์ เม่นไม่ชอบใชก้ ระบะทราย ต่างจาก
สตั ว์ตัวเล็กบางตัว ดงั น้ันควรทำ�ความสะอาดให้มาก
อุปกรณ์ท่คี วรรูก้ อ่ นจะเล้ียงเมน่ แคระ
1. กล่องสำ�หรับเล้ียง
ขนาดน้ันข้ึนอยกู่ บั ความต้องการของผูเ้ ลี้ยงเป็นสว่ นใหญ่ แต่เลก็ สดุ ไม่ควรตำ�่ กวา่ 40*30*20
เซนตเิ มตร ส�ำ หรับผูเ้ ลย้ี งเร่มิ แรกก็ควรมีกะบะ ใหเ้ มน่ อยไู่ มเ่ หมาะทจี่ ะน�ำ กรงของหนูแฮมสเตอร์มาใส่
เพราะขนาดของกรงทีเ่ ลก็ และเป็นซ่ที ำ�ใหเ้ มน่ เดนิ ไม่สะดวก รวมไปถงึ อาจจะท�ำ ใหข้ าไปตดิ ตามกรงและ
น�ำ มาสู่การบาดเจบ็ ได้
2. บา้ นสำ�หรับหลบนอน
เมน่ แคระเปน็ สตั ว์ทอ่ี อกหากินในตอนกลางคนื ดังนั้นในตอนกลางวนั มันมกั จะหาทห่ี ลบตามโพรง
ขนาดกไ็ มต่ อ้ งใหญ่มากไป ไมเ่ ลก็ มากจนเข้าไม่ได้
3. ถว้ ยส�ำ หรบั ใสอ่ าหาร
ใช้แบบไหนก็ได้ ทงั้ ดนิ เผา พลาสตกิ หรือจะเซรามิก แตค่ วรระวงั เรือ่ งความสะอาดด้วย
4. ขวดน้ำ� หรือกระบอกน้ำ�
น�ำ้ ที่ให้เมน่ น้นั ไมค่ วรใสถ่ ว้ ยเพราะอาจจะเจอปัญหาข้ีเล่ือยเปยี กน�ำ้ บา้ ง บางทีนำ้�กห็ ก เพราะเมน่ หลาย
ตวั ชอบควำ�่ ถว้ ย และพอเมน่ เดนิ ไปเดินมา ขเ้ี ลื่อยตกลงไปในถว้ ย ทำ�ใหน้ ้�ำ เน่าพอเมน่ กนิ นำ�้ ท้องกจ็ ะเสีย
และน�ำ มาสคู่ วามตายดังน้ันจงึ ควทีจ่ ะกระบอกน้ำ�
39
5. ขเ้ี ลอ่ื ยสำ�หรบั รองพนื้ กลอ่ ง
ข้ีเลื่อยน่กี เ็ ปน็ ส่งิ จำ�เปน็ เพราะชว่ ยซบั สิง่ สกปรกได้ และมีหลายแบบ ไม่วา่ จะเป็น พวกซงั ข้าวโพส
บา้ ง เปลือกไม้ แต่ควรเลอื กเกรดทดี่ ีเพราะหากดราเลอื กเกรดที่มคี ุณภาพตำ�่ ๆ จะสง่ ผลตอ่ ระบบหายใจ
ของเม่น แตด่ ที ส่ี ดุ ควรใช้แผ่นรองฉี่มากกว่าเพราะจะไมม่ ฝี นุ่ เขา้ จมูกของเม่น แผน่ รองฉม่ี ีท้ัง แบบใช้และ
ทิ้ง และแบบซกั ได้
รูปแบบการจัดบ้านเม่นแคระ
40