แผนการจัดการเรียนการสอน วิชา การออกแบบเทคโนโลยีรหัสวิชา ว 32184 ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2565 ครูผู้สอน นางสาวมาริษา ขจรพฤกษ์ ตำแหน่ง ครูผู้ช่วย กลุ่มสาระวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนเทพศิรินทร์คลองสิบสาม ปทุมธานี อำเภอลำลูกกา จังหวัดปทุมธานี สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา ปทุมธานี
เทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน เวลา 8 ชั่วโมง 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด ว 4.1 เข้าใจแนวคิดหลักของเทคโนโลยีเพื่อการดำรงชีวิตในสังคมที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ใช้ความรู้และทักษะด้านวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และศาสตร์อื่น ๆ เพื่อแก้ปัญหาหรือพัฒนา งานอย่างมีความคิดสร้างสรรค์ด้วยกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรม เลือกใช้เทคโนโลยีอย่าง เหมาะสมโดยคำนึงถึงผลกระทบต่อชีวิต สังคม และสิ่งแวดล้อม ว 4.1 ม.5/1 ประยุกต์ใช้ความรู้และทักษะจากศาสตร์ต่าง ๆ รวมทั้งทรัพยากร ในการทำโครงงานเพื่อแก้ปัญหาหรือพัฒนางาน 2. สาระการเรียนรู้ 2.1 สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1) การทำโครงงาน เป็นการประยุกต์ใช้ความรู้ และทักษะจากศาสตร์ต่าง ๆ รวมทั้งทรัพยากร ในการสร้างหรือพัฒนาชิ้นงานหรือวิธีการ เพื่อแก้ปัญหาหรืออำนวยความสะดวกในการทำงาน 2) การทำโครงงานการออกแบบและเทคโนโลยีสามารถดำเนินการได้ โดยเริ่มจาก การสำรวจสถานการณ์ ปัญหาที่สนใจ เพื่อกำหนดหัวข้อโครงงาน แล้วรวบรวมข้อมูลและแนวคิดที่เกี่ยวข้องกับปัญหา ออกแบบแนวทางการแก้ปัญหา วางแผน และดำเนินการแก้ปัญหา ทดสอบ ประเมินผล ปรับปรุงแก้ไขวิธีการแก้ปัญหาหรือชิ้นงาน และนำเสนอวิธีการแก้ปัญหา 2.2 สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น (พิจารณาตามหลักสูตรสถานศึกษา) 3. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด นวัตกรรม คือ การสร้างสิ่งใหม่ หรือการนำของเก่ามาปรับปรุงให้แตกต่างจากของเดิม โดยใช้ ความคิด สร้างสรรค์ และความรู้ในแขนงต่างๆ ทำการทดสอบการใช้งาน และปรับปรุงให้มีประสิทธิภาพดีขึ้น หรืออาจกล่าว ได้ว่า นวัตกรรมมาจากการนำเทคโนโลยีและความรู้หลายด้านมารวมกันอย่างประหยัด และคุ้มค่าตามหลักปรัชญา เศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งเป็นปรัชญาที่ชี้ถึงแนวทางการดำรงอยู่และปฏิบัติตนของ ประชาชนในทุกระดับ ในการ พัฒนาประเทศและบริหารประเทศให้ดำเนินไปในทางสายกลาง ประกอบด้วย ความพอประมาณ ความมีเหตุผล และมีภูมิคุ้มกัน โดยมีเงื่อนไขความรู้ และเงื่อนไขคุณธรรม นอกจากนั้น หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงยังทำให้เกิด การพัฒนาอย่างยั่งยืนได้ เพราะเป็นแนวคิดการใช้ชีวิตที่สมดุลกับธรรมชาติ หน่วยการเรียนรู้ที่ 1
4. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. ความสามารถในการสื่อสาร - ทักษะการสื่อสาร - ทักษะการแลกเปลี่ยนข้อมูล 2. ความสามารถในการคิด - ทักษะการคิดวิเคราะห์ 3. ความสามารถในการแก้ปัญหา - ทักษะการสังเกต 4. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต - ทักษะการทำงานร่วมกัน 5. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี - ทักษะการสืบค้นข้อมูล 1. มีวินัย รับผิดชอบ 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการทำงาน 5. ชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) - ชิ้นงาน/ภาระงาน(รวบยอด) เรื่อง การปฏิบัติตนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 6. การวัดและการประเมินผล รายการวัด วิธีวัด เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 6.1 การประเมินชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) เรื่อง การปฏิบัติตน ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียง - ตรวจชิ้นงาน/ภาระ งาน (รวบยอด) - แบบประเมินชิ้นงาน /ภาระงาน (รวบยอด) ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 6.2 การประเมินก่อนเรียน - แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง เทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่อ การพัฒนาอย่างยั่งยืน - ตรวจแบบทดสอบ ก่อนเรียน - แบบทดสอบก่อนเรียน ประเมินตามสภาพจริง 6.3 ประเมินระหว่างการจัดกิจกรรม การเรียนรู้ 1) เศรษฐกิจพอเพียง - ตรวจใบงานที่ 1.2.1 - ใบงานที่ 1.2.1 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์
รายการวัด วิธีวัด เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 2) เป้าหมายการพัฒนาอย่าง ยั่งยืน - ตรวจใบงานที่ 1.2.2 - ใบงานที่ 1.2.2 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 3) พฤติกรรมการทำงาน รายบุคคล - สังเกตพฤติกรรม การทำงานรายบุคคล - แบบสังเกตพฤติกรรม การทำงานรายบุคคล ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 4) พฤติกรรมการทำงานกลุ่ม - สังเกตพฤติกรรม การทำงานกลุ่ม - แบบสังเกตพฤติกรรม การทำงานกลุ่ม ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 5) การนำเสนอผลงาน - ประเมินการนำเสนอ ผลงาน - แบบประเมิน การนำเสนอผลงาน ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 6) คุณลักษณะอันพึงประสงค์ - สังเกตความมีวินัย ความรับผิดชอบ ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่น ในการทำงาน - แบบประเมิน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 6.4 การประเมินหลังเรียน - แบบทดสอบหลังเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง เทคโนโลยีและ นวัตกรรมเพื่อการพัฒนา อย่างยั่งยืน - ตรวจแบบทดสอบ หลังเรียน - แบบทดสอบหลังเรียน ประเมินตามสภาพจริง 7. กิจกรรมการเรียนรู้ นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง เทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่อการพัฒนา อย่างยั่งยืน
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รายวิชา การออกแบบเทคโนโลยี รหัสวิชา ว 32184 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง นวัตกรรมและเทคโนโลยี ระดับชั้นชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 เวลา 4 ชั่วโมง ผู้สอน นางสาวมาริษา ขจรพฤกษ์ โรงเรียนเทพศิรินทร์คลองสิบสาม ปทุมธานี 1. มาตรฐาน/ตัวชี้วัด 1.1 ตัวชี้วัด ว 4.1 ม.5/1 ประยุกต์ใช้ความรู้และทักษะจากศาสตร์ต่าง ๆ รวมทั้งทรัพยากรในการทำโครงงาน เพื่อแก้ปัญหาหรือพัฒนางาน 2. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. อธิบายความหมายของนวัตกรรมและเทคโนโลยีได้ถูกต้อง (K) 2. อธิบายความสัมพันธ์ของเทคโนโลยีและนวัตกรรมได้ถูกต้อง (K) 3. สืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับตัวอย่างการสร้างนวัตกรรมได้ถูกต้อง (P) 4. เล็งเห็นถึงความสำคัญของการนำนวัตกรรมมาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน (A) 3. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น - การทำโครงงาน เป็นการประยุกต์ใช้ความรู้ และทักษะ จากศาสตร์ต่าง ๆ รวมทั้งทรัพยากรในการสร้างหรือ พัฒนาชิ้นงานหรือวิธีการ เพื่อแก้ปัญหาหรืออำนวย ความสะดวกในการทำงาน - การทำโครงงานการออกแบบและเทคโนโลยีสามารถ ดำเนินการได้ โดยเริ่มจาก การสำรวจสถานการณ์ปัญหาที่ สนใจ เพื่อกำหนดหัวข้อ โครงงาน แล้วรวบรวมข้อมูลและ แนวคิดที่เกี่ยวข้องกับปัญหา ออกแบบแนวทางการ แก้ปัญหา วางแผน และดำเนินการแก้ปัญหา ทดสอบ ประเมินผล ปรับปรุงแก้ไขวิธีการแก้ปัญหาหรือชิ้นงาน และนำเสนอวิธีการแก้ปัญหา พิจารณาตามหลักสูตรของสถานศึกษา
4. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด นวัตกรรม คือ การสร้างสิ่งใหม่ หรือการนำของเก่ามาปรับปรุงให้แตกต่างจากของเดิม โดยใช้ ความคิด สร้างสรรค์ และความรู้ในแขนงต่าง ๆ ทำการทดสอบการใช้งาน และปรับปรุงให้มีประสิทธิภาพ ดีขึ้น หรืออาจกล่าวได้ว่า นวัตกรรมมาจากการนำเทคโนโลยีและความรู้หลายด้านมารวมกัน 5. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. ความสามารถในการสื่อสาร - ทักษะการสื่อสาร - ทักษะการแลกเปลี่ยนข้อมูล 2. ความสามารถในการคิด - ทักษะการคิดวิเคราะห์ 3. ความสามารถในการแก้ปัญหา - ทักษะการสังเกต 4. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต - ทักษะการทำงานร่วมกัน 5. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี - ทักษะการสืบค้นข้อมูล 1. มีวินัย รับผิดชอบ 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการทำงาน 6. กิจกรรมการเรียนรู้ วิธีการสอนโดยเน้นรูปแบบการสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ 5Es (5Es Instructional Model) ขั้นที่1 กระตุ้นความสนใจ (Engagement) 1. นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง เทคโนโลยีและนวัตกรรม เพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน เพื่อวัดความรู้เดิมของนักเรียนก่อนเข้าสู่กิจกรรม 2. ครูถามคำถามกระตุ้นความสนใจของนักเรียนว่า“นวัตกรรมเป็นสิ่งประดิษฐ์ที่คิดค้นขึ้นมาใหม่ หรือเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม” ชั่วโมงที่ 1 ขั้นนำ
3. ครูถามคำถามประจำหัวข้อกับนักเรียนว่า “นักเรียนคิดว่าดินสอจัดเป็นนวัตกรรมหรือไม่ เพราะเหตุใด” ขั้นที่ 2 สำรวจค้นหา (Exploration) 1. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 3-4 คน หรือตามความเหมาะสมเพื่อให้นักเรียนแต่ละกลุ่มสืบค้น เกี่ยวกับความหมายของคำว่า“นวัตกรรม” จากหนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลยี) ม.5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง เทคโนโลยีและ นวัตกรรมเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน หรือจากอินเทอร์เน็ตที่เครื่องคอมพิวเตอร์ของตนเอง 2. จากนั้นให้นักเรียนแต่ละกลุ่มส่งตัวแทนออกมานำเสนอเกี่ยวกับความหมายของนวัตกรรม ตามที่ได้สืบค้นจากแหล่งข้อมูลต่าง ๆ พร้อมอภิปรายร่วมกันในห้องเรียน 3. ครูเน้นย้ำกับนักเรียนเพื่อให้นักเรียนเข้าใจมากยิ่งขึ้นว่า“นวัตกรรม หมายถึง การสร้างสิ่งใหม่ หรือการนำของเก่ามาปรับปรุงให้แตกต่างจากของเดิม โดยใช้ความคิดสร้างสรรค์ และความรู้ ในแขนงต่าง ๆ แล้วมีการทดสอบการใช้งาน และปรับปรุงให้มีประสิทธิภาพดีขึ้น” 4. ครูยกตัวอย่างนวัตกรรมของการพัฒนาของที่มีอยู่ให้ดียิ่งขึ้นตามหนังสือเรียน ได้แก่ หุ่นยนต์ Pepper และอธิบายว่า“หุ่นยนต์ Pepper เป็นหุ่นยนต์ที่ถูกพัฒนาขึ้นให้มีรูปร่างและสติปัญญา เทียบเท่ามนุษย์ สร้างขึ้นมาเพื่อสร้างความสุขให้กับคนรอบตัว มีปัญญาประดิษฐ์ที่ช่วยใน การเรียนรู้อารมณ์และความรู้สึกของมนุษย์จากสีหน้า และจรวด Falcon 9 เป็นนวัตกรรม การสร้างพาหนะสำหรับเดินทางในอวกาศโดยจรวดนี้ถูกออกแบบมาให้สามารถนำกลับมาใช้ ใหม่ได้อย่างน้อย 10 ครั้ง เป็นต้น” 5. ครูชี้แนะกับนักเรียนว่า“นวัตกรรมยังช่วยทำให้เศรษฐกิจมีการเติบโต โดยการสร้างเศรษฐกิจ ต้องใช้ความรู้ในการแปลงทรัพยากรให้อยู่ในรูปของผลิตภัณฑ์หรือรูปของกระบวนการ หากใช้ ทรัพยากรอย่างไม่ระมัดระวัง จะทำให้ทรัพยากรเกิดการเสียสมดุล ส่งผลให้การเติบโต ทางเศรษฐกิจไม่ยั่งยืน เกิดปัญหาในอนาคตได้” 6. ครูเปิดโอกาสให้นักเรียนซักถามข้อสงสัย และครูให้ความรู้เพิ่มเติมในส่วนนั้น ขั้นที่ 2 สำรวจค้นหา (Exploration) 7. ครูทบทวนเนื้อหาการเรียนเมื่อชั่วโมงที่แล้วเกี่ยวกับความหมายของนวัตกรรม และให้นักเรียน แสดงความคิดเห็นพร้อมยกตัวอย่างนวัตกรรมต่าง ๆ ร่วมกับเพื่อนในชั้นเรียน ขั้นสอน ขั้นสอน ชั่วโมงที่ 2
8. นักเรียนแบ่งกลุ่ม (กลุ่มเดิม) เพื่อร่วมกันสังเกตและศึกษาวิวัฒนาการเทคโนโลยีการจัดเก็บ ข้อมูลจากหนังสือเรียน 9. ครูอธิบายเพิ่มเติมเกี่ยวกับวิวัฒนาการของการนำเทคโนโลยีมาใช้ว่า“ในด้านการคำนวณก็มี วิวัฒนาการมาตั้งแต่สมัยก่อนซึ่งจะใช้ก้อนหินหรือกิ่งไม้มาช่วยในการคำนวณ ต่อมาก็พัฒนา มาเป็นลูกคิด เครื่องคิดเลข เครื่องบวกเลข และมาเป็นคอมพิวเตอร์ในปัจจุบัน” 10. ครูเปิดโอกาสให้นักเรียนซักถามข้อสงสัย และครูให้ความรู้เพิ่มเติมในส่วนนั้น 11. จากนั้นครูถามกระตุ้นความคิดของนักเรียนว่า“นักเรียนคิดว่าปัจจุบันมีวิวัฒนาการใดอีกบ้าง ที่นำเทคโนโลยีเข้ามาใช้งานในชีวิตประจำวัน โดยให้นักเรียนแต่ละกลุ่มแลกเปลี่ยน ความคิดเห็นร่วมกันและบันทึกข้อมูลลงในสมุดประจำตัว” 12. นักเรียนแต่ละกลุ่มส่งตัวแทนออกมานำเสนอหน้าชั้นเรียน ขั้นที่ 2 สำรวจค้นหา (Exploration) 13. ครูทบทวนเนื้อหาการเรียนเมื่อชั่วโมงที่แล้วเกี่ยวกับความสัมพันธ์ของเทคโนโลยีและนวัตกรรม 14. นักเรียนศึกษารูปแบบของเทคโนโลยีและนวัตกรรม จากหนังสือเรียนหรือสืบค้นเพิ่มเติมจาก อินเทอร์เน็ตที่เครื่องคอมพิวเตอร์ของตนเอง 15. ครูสุ่มนักเรียน 2-3 คน ออกมาอธิบายความหมายของคำว่าเทคโนโลยีหน้าชั้นเรียน ขั้นที่ 3 อธิบายความรู้ (Explanation) 16. ครูอธิบายเพิ่มเติมเกี่ยวกับเทคโนโลยีว่า“เทคโนโลยีมีประโยชน์สำหรับมนุษย์ในหลาย ๆ ด้าน เช่น ช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของมนุษย์ ช่วยให้มนุษย์มีความสะดวกสบายขึ้น ช่วยให้มนุษย์ ทันสมัย ช่วยประหยัดเวลา และช่วยเหลือในการทำงานของมนุษย์” 17. ครูยกตัวอย่างผลิตภัณฑ์ที่สร้างจากความรู้ทางวิทยาศาสตร์ในหนังสือเรียน เช่น ดินสอ คอมพิวเตอร์ รถยนต์ โทรศัพท์ ดาวเทียม เป็นต้น 18. เปิดโอกาสให้นักเรียนภายในชั้นเรียนแสดงความคิดเห็นร่วมกันภายในชั้นเรียนเกี่ยวกับ ผลิตภัณฑ์ที่สร้างจากความรู้ทางวิทยาศาสตร์ 19. ครูตั้งคำถามเพื่อกระตุ้นความคิดของนักเรียนว่า“นักเรียนคิดว่าเทคโนโลยีและนวัตกรรม แตกต่างกันอย่างไร” 20. ครูอธิบายเกร็ดเสริมความรู้ที่เกี่ยวข้องกับเนื้อหา (Design Focus) เรื่อง การสร้างนวัตกรรมว่า “การสร้างนวัตกรรม คือ การนำของเก่ามาปรับปรุงเพิ่มเติม โดยการใช้ความคิดสร้างสรรค์เป็น สิ่งใหม่นำมาซึ่งผลิตภัณฑ์ที่ดีขึ้นกว่าเดิม เช่น ตัวเก็บข้อมูล โทรทัศน์ รถยนต์ ซึ่งแต่ละผลิตภัณฑ์ มีจุดประสงค์หลัก คือ ได้เพิ่มความสะดวกสบาย ทันสมัย ลดต้นทุน แต่ได้มูลค่าที่สูงขึ้น” 21. ครูเปิดโอกาสให้นักเรียนซักถามข้อสงสัย และครูให้ความรู้เพิ่มเติมในส่วนนั้น ขั้นสอน ชั่วโมงที่ 3
ขั้นที่ 4 ขยายความเข้าใจ (Elaboration) 22. นักเรียนแต่ละคนทำกิจกรรมที่สอดคล้องกับเนื้อหา โดยให้ผู้เรียนฝึกปฏิบัติเพื่อพัฒนาความรู้ และทักษะ (Design Activity) ลงในสมุดประจำตัว 23. ครูสุ่มนักเรียน 4-5 คน หรือตามความเหมาะสม ออกมานำเสนอผลงานหน้าชั้นเรียน ขั้นที่ 5 ตรวจสอบผล (Evaluation) 1. ครูประเมินผลนักเรียนจากการนำเสนอผลงาน สังเกตการตอบคำถาม และการให้ความร่วมมือ ทางการเรียน 2. ครูตรวจสอบความถูกต้องของผลการทำกิจกรรมที่สอดคล้องกับเนื้อหา โดยให้ผู้เรียนฝึกปฏิบัติ เพื่อพัฒนาความรู้และทักษะ (Design Activity) 3. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปเกี่ยวกับนวัตกรรมและเทคโนโลยีว่า“นวัตกรรมและเทคโนโลยีล้วน เกิดขึ้นจากความต้องการของมนุษย์ที่ต้องการสิ่งใหม่ที่ดีกว่ามาทดแทนสิ่งเดิมเพื่ออำนวยความ สะดวก ตัวอย่างเช่น ในอดีตมนุษย์ใช้ไม้กวาดและที่ตัดผงในการทำความสะอาดบ้านเรือน ต่อมามีการคิดค้นนวัตกรรมเครื่องดูดฝุ่นเพื่อผ่อนแรงและประหยัดเวลา เป็นต้น” ขั้นสรุป ชั่วโมงที่ 4
7. การวัดและประเมินผล รายการวัด วิธีวัด เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 7.1 การประเมินก่อนเรียน - แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง เทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่อการ พัฒนาอย่างยั่งยืน -ตรวจแบบทดสอบ ก่อนเรียน -แบบทดสอบก่อนเรียน ประเมินตามสภาพจริง 7.2 ประเมินระหว่างการจัดกิจกรรม การเรียนรู้ 1) การน าเสนอผลงาน - ประเมินการน าเสนอ ผลงาน - แบบประเมิน การน าเสนอผลงาน ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 2) พฤติกรรมการท างานรายบุคคล - สังเกตพฤติกรรม การท างานรายบุคคล - แบบสังเกตพฤติกรรม การท างานรายบุคคล ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 3) พฤติกรรมการท างานกลุ่ม -สังเกตพฤติกรรม การท างานกลุ่ม -แบบสังเกตพฤติกรรม การท างานกลุ่ม ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 4) คุณลักษณะอันพึงประสงค์ - สังเกตความมีวินัย ความรับผิดชอบ ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่น ในการท างาน - แบบประเมิน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 8. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 8.1 สื่อการเรียนรู้ 1) หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลยี) ม.5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง เทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน 2) เครื่องคอมพิวเตอร์ 8.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องคอมพิวเตอร์ 2) อินเทอร์เน็ต
บันทึกหลังการสอน
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 2 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รายวิชา การออกแบบเทคโนโลยี รหัสวิชา ว 32184 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง การพัฒนาอย่างยั่งยืน ระดับชั้นชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 เวลา 4 ชั่วโมง ผู้สอน นางสาวมาริษา ขจรพฤกษ์ โรงเรียนเทพศิรินทร์คลองสิบสาม ปทุมธานี 1. มาตรฐาน/ตัวชี้วัด 1.1 ตัวชี้วัด ว 4.1 ม.5/1 ประยุกต์ใช้ความรู้และทักษะจากศาสตร์ต่าง ๆ รวมทั้งทรัพยากรในการทำโครงงาน เพื่อแก้ปัญหาหรือพัฒนางาน 2. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. บอกความหมายของเศรษฐกิจพอเพียงได้ถูกต้อง (K) 2. อธิบายหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงได้ถูกต้อง (K) 3. เขียนแนวทางการปฏิบัติตนต่อด้านต่าง ๆ ตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงได้ (P) 4. เล็งเห็นถึงความสำคัญของการนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน (A) 3. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น -การท าโครงงาน เป็นการประยุกต์ใช้ความรู้ และ ทักษะจากศาสตร์ต่าง ๆ รวมทั้งทรัพยากรในการสร้าง หรือพัฒนาชิ้นงานหรือวิธีการ เพื ่อแก้ปัญหาหรือ อ านวยความสะดวกในการท างาน - การท าโครงงานการออกแบบและเทคโนโลยีสามารถ ด าเนินการได้ โดยเริ่มจาก การส ารวจ สถานการณ์ ปัญหาที่สนใจ เพื่อก าหนดหัวข้อโครงงาน แล้วรวบรวม ข้อมูลและแนวคิดที่เกี่ยวข้องกับปัญหา ออกแบบ แนวทางการ แก้ปัญหา วางแผน และด าเนินการ แก้ปัญหา ทดสอบ ประเมินผล ปรับปรุงแก้ไขวิธีการ แก้ปัญหาหรือชิ้นงาน และน าเสนอวิธีการ แก้ปัญหา พิจารณาตามหลักสูตรของสถานศึกษา
4. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด เศรษฐกิจพอเพียง เป็นปรัชญาที่ชี้ถึงแนวทางการดำรงอยู่และปฏิบัติตนของประชาชนในทุกระดับ ในการพัฒนาประเทศและบริหารประเทศให้ดำเนินไปในทางสายกลาง ประกอบด้วยความพอประมาณ ความมีเหตุผล และมีภูมิคุ้มกัน โดยมีเงื่อนไขความรู้ และเงื่อนไขคุณธรรม นอกจากนั้นหลักปรัชญา เศรษฐกิจพอเพียงยังทำให้เกิดการพัฒนาอย่างยั่งยืนได้ เพราะเป็นแนวคิดการใช้ชีวิตที่สมดุลกับธรรมชาติ 5. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. ความสามารถในการสื่อสาร - ทักษะการสื่อสาร - ทักษะการแลกเปลี่ยนข้อมูล 2. ความสามารถในการคิด - ทักษะการคิดวิเคราะห์ 3. ความสามารถในการแก้ปัญหา - ทักษะการสังเกต 4. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต - ทักษะการท างานร่วมกัน 5. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี - ทักษะการสืบค้นข้อมูล 1. มีวินัย รับผิดชอบ 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการท างาน 6. กิจกรรมการเรียนรู้ วิธีการสอนโดยเน้นรูปแบบการสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ 5Es (5Es Instructional Model)
ขั้นที่1 กระตุ้นความสนใจ (Engagement) 1. ครูทบทวนความรู้เดิมจากชั่วโมงที่ผ่านมาเกี่ยวกับเทคโนโลยีและนวัตกรรม 2. ครูเขียนคำว่า“การพัฒนาประเทศแบบยั่งยืน” ลงบนกระดานหน้าชั้นเรียน จากนั้นให้นักเรียน ออกมาเติมคำตอบว่ามีแนวทางในการพัฒนาประเทศอย่างไรบ้าง โดยเติมคำตอบในลักษณะ ของผังมโนทัศน์ (Mind Mapping) ให้ถูกต้อง 3. จากนั้นนักเรียนและครูพิจารณาคำตอบร่วมกัน โดยครูอธิบายกับนักเรียนว่า“หลักปรัชญา เศรษฐกิจพอเพียง เป็นปรัชญาที่มีประโยชน์ต่อประเทศไทยและนานาประเทศ โดยสามารถยึด เป็นแนวทางสู่การพัฒนาประเทศที่ยั่งยืน” 4. ครูถามคำถามประจำหัวข้อกับนักเรียนว่า “นักเรียนรู้หรือไม่ว่าหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง สัมพันธ์กับเทคโนโลยีอย่างไร” ขั้นที่ 2 สำรวจค้นหา (Exploration) 1. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 3-4 คน หรือตามความเหมาะสม เพื่อร่วมกันสืบค้นเกี่ยวกับ ความหมายของคำว่า “หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง” จากอินเทอร์เน็ตที่เครื่อง คอมพิวเตอร์ของตนเอง จากนั้นนักเรียนแต่ละกลุ่มส่งตัวแทนออกมานำเสนอเกี่ยวกับ ความหมายของคำว่าหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง พร้อมอภิปรายร่วมกันในห้องเรียน 2. นักเรียนศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง จากหนังสือเรียนรายวิชา พื้นฐานวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลยี) ม.5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง เทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน 3. ครูชี้แนะกับนักเรียนเกี่ยวกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงว่า“เศรษฐกิจพอเพียงเป็น ปรัชญาที่รัชกาลที่ 9 ทรงชี้แนะแนวทางการดำเนินชีวิตแก่พสกนิกรชาวไทยมาโดยตลอด รวมถึงการพัฒนาและการบริหารประเทศที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานของทางสายกลาง โดยคำนึง ถึงความพอประมาณ ความมีเหตุผล การสร้างภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว ตลอดจนใช้ความรู้ ความรอบคอบ และคุณธรรม ประกอบการวางแผน การตัดสินใจ และการกระทำ” 4. นักเรียนศึกษาทฤษฎีใหม่หัวใจเศรษฐกิจพอเพียง จากหนังสือเรียนเกี่ยวกับการจัดพื้นที่ดินเพื่อ การอยู่อาศัยและการมีชีวิตที่ยั่งยืน และให้นักเรียนสังเกตแผนภาพแสดงเกษตรทฤษฎีใหม่ ในการแบ่งสัดส่วนพื้นที่ออกเป็น 30 : 30 : 30 : 10 ชั่วโมงที่ 1 ขั้นนำ ขั้นสอน
ขั้นที่ 3 อธิบายความรู้ (Explanation) 5. ครูอธิบายเพิ่มเติมเกี่ยวกับทฤษฎีใหม่หัวใจเศรษฐกิจพอเพียงว่า“เกษตรทฤษฎีใหม่คือ ตัวอย่างที่เป็นรูปธรรมของการประยุกต์ใช้เศรษฐกิจพอเพียงที่เด่นชัดที่สุด ซึ่งรัชกาลที่ 9 ได้พระราชทานเพื่อช่วยเหลือเกษตรกรที่มักประสบปัญหาทั้งภัยธรรมชาติให้สามารถผ่านพ้น ช่วงเวลาวิกฤต โดยเฉพาะการขาดแคลนน้ำได้โดยไม่เดือดร้อนและยากลำบาก” ขั้นที่ 3 อธิบายความรู้ (Explanation) 6. ครูทบทวนความรู้เดิมเกี่ยวกับหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง 7. นักเรียนแบ่งกลุ่ม (กลุ่มเดิม) พร้อมตั้งคำถามเพื่อให้นักเรียนได้สืบค้นข้อมูลจากทาง อินเทอร์เน็ตภายใต้หัวข้อเกษตรทฤษฎีใหม่สำคัญอย่างไร จากนั้นให้นักเรียนจัดทำออกมาใน รูปแบบของป้ายนิเทศให้ความรู้ และส่งตัวแทนออกมานำเสนอในชั่วโมงถัดไป 8. ครูทบทวนหัวข้อเรื่องที่ครูมอบหมายให้นักเรียนไปสืบค้นข้อมูลจากทางอินเทอร์เน็ตว่า “เกษตรทฤษฎีใหม่สำคัญอย่างไร” 9. เปิดโอกาสให้นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอผลงานหน้าชั้นเรียน โดยครูคอยให้คำแนะนำ ตามความเหมาะสม 10. นักเรียนศึกษาคุณสมบัติของเศรษฐกิจพอเพียง 3 ประการจากหนังสือเรียน ที่แบ่งออกเป็น ความพอประมาณ ความมีเหตุผล และมีภูมิคุ้มกัน 11. ครูวาดรูป 3 ห่วง ของเศรษฐกิจพอเพียงบนกระดานหน้าชั้นเรียน และอธิบายประกอบ เพื่อให้นักเรียนเข้าใจเพิ่มขึ้นว่า“เศรษฐกิจพอเพียงประกอบด้วยคุณสมบัติ 3 ประการ ดังนี้ 1) ความพอประมาณ หมายถึง ความพอดีที่ไม่น้อยเกินไปและไม่มากเกินไป โดยไม่เบียดเบียนตนเองและผู้อื่น 2) ความมีเหตุผล หมายถึง การตัดสินใจเกี่ยวกับระดับความพอเพียงนั้นจะต้องเป็นไป อย่างมีเหตุผล 3) มีภูมิคุ้มกัน หมายถึง การเตรียมตัวให้พร้อมรับผลกระทบและการเปลี่ยนแปลงด้าน ต่าง ๆ ที่จะเกิดขึ้น โดยมีเงื่อนไขของการตัดสินใจและดำเนินกิจกรรมให้อยู่ในระดับพอเพียง 2 ประการ คือ เงื่อนไข ความรู้และเงื่อนไขคุณธรรม” 12. นักเรียนสังเกตและบันทึกผังแสดงหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของรัชกาลที่ 9 ลงในสมุด ประจำตัวของตนเอง ชั่วโมงที่ 2
13. นักเรียนทำความเข้าใจกับเกร็ดเสริมความรู้ที่เกี่ยวข้องกับเนื้อหา (Design Focus) เรื่อง เศรษฐกิจพอเพียง และสุ่มนักเรียนออกมาอภิปรายหน้าชั้นเรียนว่า“เศรษฐกิจพอเพียงในระดับ บุคคล คือ การดำรงชีวิตอยู่ได้อย่างไม่เดือดร้อน ไม่หลงใหลไปตามกระแสของวัตถุนิยม มี เสรีภาพ ไม่พันธนาการอยู่กับสิ่งใด สามารถพึ่งตนเองได้ทั้งทางจิตใจ สังคม ประยุกต์ใช้ ภูมิปัญญาท้องถิ่นมาทดลองและศึกษาเพื่อให้เกิดเทคโนโลยีใหม่ ๆ สอดคล้องกับภูมิประเทศ และสังคม ทำให้เกิดเป็นเศรษฐกิจพอเพียงที่แม้จะไม่มีเงินก็ยังมีอาหารเพื่อยังชีพ ซึ่งสามารถ นำไปสู่การพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศในระดับมหภาคต่อไป” 14. ครูเปิดโอกาสให้นักเรียนซักถามข้อสงสัย และครูให้ความรู้เพิ่มเติมในส่วนนั้น 15. นักเรียนทำใบงานที่ 1.2.1 เรื่อง เศรษฐกิจพอเพียง และสุ่มนักเรียน 2-3 คนออกมานำเสนอ หน้าชั้นเรียน พร้อมกับอภิปรายร่วมกันในห้องเรียน ขั้นที่ 3 อธิบายความรู้ (Explanation) 16. ครูและนักเรียนร่วมกันทบทวนเนื้อหาการเรียนเมื่อชั่วโมงที่ผ่านมาเกี่ยวกับผังแสดง หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของรัชกาลที่ 9 17. นักเรียนศึกษาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืนที่ได้รับการเชิดชู เกียรติสูงสุดจากองค์การสหประชาชาติ (UN) จากหนังสือเรียนหรือสืบค้นเพิ่มติมจาก ทางอินเทอร์เน็ต 18. ครูอธิบายเพิ่มเติมเพื่อให้นักเรียนเข้าใจเพิ่มมากขึ้นว่า“รัชการที่ 9 ได้พระราชทานหลักปรัชญา เพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืนให้กับโลก และได้รับการเชิดชูเกียรติสูงสุดจากองค์การสหประชาชาติ (UN) ต่อมาองค์การสหประชาชาติ (UN)ได้จัดทำเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืนหรือที่เรียกว่า SDGs 17 ประการ ประกอบด้วย 1) ขจัดความยากจน 2) ขจัดความหิวโหย 3) มีสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี 4) การศึกษาที่เท่าเทียม 5) ความเท่าเทียมทางเพศ 6) การจัดการน้ำและสุขาภิบาล 7) พลังงานสะอาดที่ทุกคนเข้าถึงได้ 8) การจ้างงานที่มีคุณค่าและการเติบโตทางเศรษฐกิจ 9) อุตสาหกรรม นวัตกรรม โครงสร้างพื้นฐาน 10) ลดความเหลื่อมล้ำ 11) เมืองและถิ่นฐานมนุษย์อย่างยั่งยืน 12) แผนการบริโภคและการผลิตที่ยั่งยืน
13) การรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ 14) การใช้ประโยชน์จากมหาสมุทรและทรัพยากรทางทะเล 15) การใช้ประโยชน์จากระบบนิเวศทางบก 16) สังคมสงบสุข ยุติธรรมไม่แบ่งแยก 17) ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน 19. ครูเปิดโอกาสให้นักเรียนซักถามข้อสงสัย และครูให้ความรู้เพิ่มเติมในส่วนนั้น 20. นักเรียนทำใบงานที่ 1.2.2 เรื่อง เป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน และสุ่มนักเรียน 17 คน ออกมาเฉลยคำตอบ พร้อมกับอภิปรายร่วมกันในห้องเรียน โดยครูคอยให้คำแนะนำตาม ความเหมาะสม 21. ครูและนักเรียนร่วมกันทบทวนเนื้อหาการเรียนเมื่อชั่วโมงที่ผ่านมาเกี่ยวกับเป้าหมายการพัฒนา อย่างยั่งยืน 17 ประการ 22. นักเรียนศึกษาเกี่ยวกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงกับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี จากหนังสือเรียน พร้อมสังเกตตัวอย่างการผลิตพลังงานทดแทนไบโอดีเซลในหนังสือเรียน 23. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 3-4 คนหรือตามความเหมาะสม เพื่อร่วมกันสืบค้นตัวอย่างการใช้ หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงกับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีจากอินเทอร์เน็ต และ คัดเลือกเนื้อหา 1 เรื่อง เพื่อนำเสนอหน้าชั้นเรียน 24. ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มส่งตัวแทนออกมานำเสนอหน้าชั้นเรียน โดยครูคอยให้คำแนะนำ ตามความเหมาะสม ขั้นที่ 5 ตรวจสอบผล (Evaluation) 1. ครูประเมินผลนักเรียนจากการนำเสนอผลงาน สังเกตการตอบคำถาม การให้ความร่วมมือ ทางการเรียน สมุดประจำตัว และการทำใบงาน 2. ครูตรวจสอบความถูกต้องของผลการทำใบงานที่ 1.2.1 และ ใบงานที่ 1.2.2 3. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปเกี่ยวกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อการพัฒนาอย่าง ยั่งยืน 4. นักเรียนทำแบบฝึกหัดทบทวนความรู้ ความเข้าใจ และพัฒนาการคิดของผู้เรียน (Unit Question) โดยการตอบคำถามลงในสมุดประจำตัว ขั้นสรุป ชั่วโมงที่ 3 ชั่วโมงที่ 4
5. ครูสุ่มนักเรียน 5 คน ออกมาเฉลยการตอบคำถามจากการทำกิจกรรม Unit Question หน้าชั้นเรียน 6. นักเรียนตรวจสอบระดับความสามารถของตนเอง (Self - Check) โดยพิจารณาข้อความว่าถูก หรือผิด หากนักเรียนพิจารณาข้อความไม่ถูกต้องให้นักเรียนกลับไปทบทวนเนื้อหาตามหัวข้อที่ กำหนดให้ 7. นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียนหน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง เทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่อการ พัฒนาอย่างยั่งยืน เพื่อวัดความรู้ที่นักเรียนได้รับหลังจากผ่านการเรียนรู้ 8. มอบหมายให้นักเรียนแต่ละคนทำชิ้นงาน / ภาระงาน (รวบยอด) เรื่อง การปฏิบัติตนตามหลัก ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง จากนั้นนำมาส่งในชั่วโมงถัดไป 7. การวัดและประเมินผล รายการวัด วิธีวัด เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 7.1 ประเมินระหว่างการจัดกิจกรรม การเรียนรู้ 1) เศรษฐกิจพอเพียง - ตรวจใบงานที่ 1.2.1 - ใบงานที่ 1.2.1 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 2) เป้าหมายการพัฒนา อย่างยั่งยืน - ตรวจใบงานที่ 1.2.2 - ใบงานที่ 1.2.2 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 3) การน าเสนอผลงาน - ประเมินการน าเสนอ ผลงาน - แบบประเมิน การน าเสนอผลงาน ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 4) พฤติกรรมการท างาน รายบุคคล - สังเกตพฤติกรรม การท างานรายบุคคล - แบบสังเกตพฤติกรรม การท างานรายบุคคล ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 5) พฤติกรรมการท างานกลุ่ม - สังเกตพฤติกรรม การท างานกลุ่ม - แบบสังเกตพฤติกรรม การท างานกลุ่ม ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 6) คุณลักษณะอันพึงประสงค์ - สังเกตความมีวินัย ความรับผิดชอบ ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่น ในการท างาน - แบบประเมิน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 7.2 การประเมินหลังเรียน 1) แบบทดสอบหลังเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 - ตรวจแบบทดสอบ หลังเรียน - แบบทดสอบหลังเรียน ประเมินตามสภาพจริง
รายการวัด วิธีวัด เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน เรื่อง เทคโนโลยีและ นวัตกรรมเพื่อการพัฒนา อย่างยั่งยืน 2) การประเมินชิ้นงาน /ภาระงาน (รวบยอด) เรื่อง การปฏิบัติตนตาม หลักปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียง - ตรวจชิ้นงาน/ภาระ งาน (รวบยอด) - แบบประเมินชิ้นงาน /ภาระงาน (รวบยอด) ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 8. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 8.1 สื่อการเรียนรู้ 1) หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลยี) ม.5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง เทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน 2) ใบงานที่ 1.2.1 เรื่อง เศรษฐกิจพอเพียง 3) ใบงานที่ 1.2.2 เรื่อง เป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน 8.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องคอมพิวเตอร์ 2) อินเทอร์เน็ต
เรื่อง เศรษฐกิจพอเพียง คำชี้แจง : ให้นักเรียนบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงกับการใช้จ่ายของนักเรียน โดยเขียนตามหลัก 3 ห่วง 2 เงื่อนไข ใบงานที่ 1.2.1 พอประมาณ ....................................... ....................................... ....................................... .................................... มีเหตุผล ....................................... ....................................... ....................................... .................................... มีภูมิคุ้มกัน ....................................... ....................................... ....................................... .................................... เงื่อนไขความรู้ ................................................................. ................................................................. ................................................................. เงื่อนไขคุณธรรม ................................................................. ................................................................. ................................................................. การใช้จ่ายของนักเรียน
เรื่อง เป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน คำชี้แจง : ให้นักเรียนพิจารณาว่าเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืนทั้ง 17 ประการมีความสัมพันธ์เกี่ยวข้องกับ ด้านใด โดยให้ทำเครื่องหมาย ในด้านที่นักเรียนคิดว่าเกี่ยวข้อง เป้าหมาย ด้านสังคม ด้านเศรษฐกิจ ด้านสิ่งแวดล้อม ด้านการจัดการ 1 : ขจัดความยากจน 2: ขจัดความหิวโหย 3: การมีสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี 4: การศึกษาที่เท่าเทียม 5: ความเท่าเทียมทางเพศ 6: การจัดการน้ำและสุขาภิบาล 7: พลังงานสะอาดที่ทุกคนเข้าถึงได้ 8: การจ้างงานที่มีคุณค่าและการเติบโตทางเศรษฐกิจ 9: อุตสาหกรรม นวัตกรรม โครงสร้างพื้นฐาน 10: ลดความเหลื่อมล้ำ 11: เมืองและถิ่นฐานมนุษย์อย่างยั่งยืน 12: แผนการบริโภคและการผลิตที่ยั่งยืน 13: การรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ 14: การใช้ประโยชน์จากมหาสมุทรและทรัพยากรทางทะเล 15: การใช้ประโยชน์จากระบบนิเวศทางบก 16: สังคมสงบสุข ยุติธรรม ไม่แบ่งแยก 17: ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน ใบงานที่ 1.2.1
เรื่อง การปฏิบัติตนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง คำชี้แจง : ให้นักเรียนตอบคำถามต่อไปนี้ให้ถูกต้อง 1. ให้นักเรียนเขียนแนวทางการปฏิบัติตนต่อด้านต่าง ๆ ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในมิติของ สังคม เศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม และวัฒนธรรม มิติ ตนเอง ชุมชน ประเทศ สังคม เศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม วัฒนธรรม 2. ให้นักเรียนค้นหานวัตกรรมของประเทศไทยที่ก่อให้เกิดการพัฒนาอย่างยั่งยืน พร้อมทั้งให้เหตุผลว่าเพราะ เหตุใดนักเรียนจึงคิดว่านวัตกรรมชิ้นนี้ก่อให้เกิดการพัฒนาอย่างยั่งยืนได้ ชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด)
แบบประเมินการนำเสนอผลงาน คำชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ลงในช่อง ที่ตรงกับระดับคะแนน ลำดับที่ รายการประเมิน ระดับคะแนน 3 2 1 1 ความถูกต้องของเนื้อหา 2 ความคิดสร้างสรรค์ 3 วิธีการน าเสนอผลงาน 4 การน าไปใช้ประโยชน์ 5 การตรงต่อเวลา รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............/................./................... เกณฑ์การให้คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินสมบูรณ์ชัดเจน ให้ 3 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินเป็นส่วนใหญ่ ให้ 2 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินบางส่วน ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14–15 ดีมาก 11–13 ดี 8–10 พอใช้ ต ่ากว่า 8 ปรับปรุง
แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานรายบุคคล คำชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ลงในช่องที่ ตรงกับระดับคะแนน ลำดับที่ รายการประเมิน ระดับคะแนน 3 2 1 1 การแสดงความคิดเห็น 2 การยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น 3 การท างานตามหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย 4 ความมีน ้าใจ 5 การตรงต่อเวลา รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............/.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14–15 ดีมาก 11–13 ดี 8–10 พอใช้ ต ่ำกว่ำ 8 ปรับปรุง
แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม คำชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ลงในช่องที่ ตรงกับระดับคะแนน ลำดับที่ ชื่อ–สกุล ของนักเรียน การแสดง ความ คิดเห็น การยอมรับ ฟังคนอื่น การทำงาน ตามที่ได้รับ มอบหมาย ความมีน้ำใจ การมี ส่วนร่วมใน การปรับปรุง ผลงานกลุ่ม รวม 15 คะแนน 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............./.................../............... เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14–15 ดีมาก 11–13 ดี 8–10 พอใช้ ต ่ากว่า 8 ปรับปรุง
แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คำชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ลงในช่อง ที่ตรงกับระดับคะแนน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ด้าน รายการประเมิน ระดับคะแนน 3 2 1 1. รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ 1.1 ยืนตรงเคารพธงชาติ และร้องเพลงชาติได้ 1.2 เข้าร่วมกิจกรรมที่สร้างความสามัคคีปรองดอง และเป็นประโยชน์ต่อ โรงเรียน 1.3 เข้าร่วมกิจกรรมทางศาสนาที่ตนนับถือ ปฏิบัติตามหลักศาสนา 1.4 เข้าร่วมกิจกรรมที่เกี่ยวกับสถาบันพระมหากษัตริย์ตามที่โรงเรียนจัดขึ้น 2. ซื่อสัตย์ สุจริต 2.1 ให้ข้อมูลที่ถูกต้องและเป็นจริง 2.2 ปฏิบัติในสิ่งที่ถูกต้อง 3. มีวินัย รับผิดชอบ 3.1 ปฏิบัติตามข้อตกลง กฎเกณฑ์ ระเบียบ ข้อบังคับของครอบครัว มีความตรงต่อเวลาในการปฏิบัติกิจกรรมต่างๆ ในชีวิตประจำวัน 4. ใฝ่เรียนรู้ 4.1 รู้จักใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ และนำไปปฏิบัติได้ 4.2 รู้จักจัดสรรเวลาให้เหมาะสม 4.3 เชื่อฟังคำสั่งสอนของบิดา-มารดา โดยไม่โต้แย้ง 4.4 ตั้งใจเรียน 5. อยู่อย่างพอเพียง 5.1 ใช้ทรัพย์สินและสิ่งของของโรงเรียนอย่างประหยัด 5.2 ใช้อุปกรณ์การเรียนอย่างประหยัดและรู้คุณค่า 5.3 ใช้จ่ายอย่างประหยัดและมีการเก็บออมเงิน 6. มุ่งมั่นในการทำงาน 6.1 มีความตั้งใจและพยายามในการทำงานที่ได้รับมอบหมาย 6.2 มีความอดทนและไม่ท้อแท้ต่ออุปสรรคเพื่อให้งานสำเร็จ 7. รักความเป็นไทย 7.1 มีจิตสำนึกในการอนุรักษ์วัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทย 7.2 เห็นคุณค่าและปฏิบัติตนตามวัฒนธรรมไทย 8. มีจิตสาธารณะ 8.1 รู้จักช่วยพ่อแม่ ผู้ปกครอง และครูทำงาน 8.2 รู้จักการดูแลรักษาทรัพย์สมบัติและสิ่งแวดล้อมของห้องเรียนและ โรงเรียน ลงชื่อ..................................................ผู้ประเมิน ............/.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน พฤติกรรมที่ปฏิบัติชัดเจนและสม่ำเสมอ ให้ 3 คะแนน พฤติกรรมที่ปฏิบัติชัดเจนและบ่อยครั้ง ให้ 2 คะแนน พฤติกรรมที่ปฏิบัติบางครั้ง ให้ 1 คะแนน ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 51–60 ดีมาก 41–50 ดี 30–40 พอใช้ ต ่ากว่า 30 ปรับปรุง
แบบประเมินชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) ว 4.1 ม.5/1 ประยุกต์ใช้ความรู้และทักษะจากศาสตร์ต่าง ๆ รวมทั้งทรัพยากรในการทำโครงงาน เพื่อแก้ปัญหาหรือพัฒนางาน รายการ ประเมิน เกณฑ์การประเมิน (ระดับคุณภาพ) ระดับ ดีมาก (4) ดี (3) พอใช้ (2) ปรับปรุง (1) คุณภาพ 1. การปฏิบัติตนตาม หลักปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียง บอกวิธีการปฏิบัติ ตนตามหลักปรัชญา ของเศรษฐกิจ พอเพียงได้ถูกต้องดี มาก บอกวิธีการปฏิบัติ ตนตามหลักปรัชญา ของเศรษฐกิจ พอเพียงได้ถูกต้องดี บอกวิธีการปฏิบัติ ตนตามหลักปรัชญา ของเศรษฐกิจ พอเพียงได้ถูกต้อง พอใช้ ไม่สามารถบอก วิธีการปฏิบัติตนตาม หลักปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียงได้ ถูกต้อง ดีมาก ดี พอใช้ ปรับปรุง 2. นวัตกรรมที่ก่อให้เกิด การพัฒนาอย่างยั่งยืน บอกนวัตกรรมที่ ก่อให้เกิดการพัฒนา อย่างยั่งยืนได้ ถูกต้องดีมาก บอกนวัตกรรมที่ ก่อให้เกิดการพัฒนา อย่างยั่งยืนได้ ถูกต้องดี บอกนวัตกรรมที่ ก่อให้เกิดการพัฒนา อย่างยั่งยืนได้ ถูกต้องพอใช้ ไม่สามารถบอก นวัตกรรมที่ ก่อให้เกิดการพัฒนา อย่างยั่งยืนได้ ถูกต้อง 3. ความสมบูรณ์ของ ผลงาน ผลงานมีความ ครบถ้วน สมบูรณ์ดี มาก ผลงานมีความ ครบถ้วน สมบูรณ์ ค่อนข้างดี ผลงานมีความ ครบถ้วน สมบูรณ์ดี เป็นบางส่วน ผลงานมีความ ครบถ้วน สมบูรณ์ น้อย 4. ส่งงานตรงเวลา ส่งภาระงานภายใน เวลา ที่ก าหนด ส่งภาระงานช้ากว่า ก าหนด 1 วัน ส่งภาระงานช้ากว่า ก าหนด 2 วัน ส่งภาระงานช้ากว่า ก าหนดเกิน 3 วันขึ้น ไป เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14 - 16 ดีมาก 10 - 13 ดี 7 - 9 พอใช้ 1 - 6 ปรับปรุง
โครงงานการออกแบบและเทคโนโลยี 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด ว 4.1 เข้าใจแนวคิดหลักของเทคโนโลยีเพื่อการดำรงชีวิตในสังคมที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ใช้ความรู้และทักษะด้านวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และศาสตร์อื่น ๆ เพื่อแก้ปัญหาหรือ พัฒนางานอย่างมีความคิดสร้างสรรค์ด้วยกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรม เลือกใช้ เทคโนโลยีอย่างเหมาะสมโดยคำนึงถึงผลกระทบต่อชีวิต สังคม สิ่งแวดล้อม ว 4.1 ม.5/1 ประยุกต์ใช้ความรู้และทักษะจากศาสตร์ต่าง ๆ รวมทั้งทรัพยากรในการทำ โครงงานเพื่อแก้ปัญหาหรือพัฒนางาน 2. สาระการเรียนรู้ 2.1 สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1) การทำโครงงาน เป็นการประยุกต์ใช้ความรู้ และทักษะจากศาสตร์ต่าง ๆ รวมทั้งทรัพยากรในการสร้าง หรือพัฒนาชิ้นงานหรือวิธีการ เพื่อแก้ปัญหาหรืออำนวยความสะดวกในการทำงาน 2) การทำโครงงานการออกแบบและเทคโนโลยีสามารถดำเนินการได้โดยเริ่มจาก การสำรวจสถานการณ์ ปัญหาที่สนใจ เพื่อกำหนดหัวข้อโครงงาน แล้วรวบรวมข้อมูลและแนวคิดที่เกี่ยวข้องกับปัญหา ออกแบบแนวทางการแก้ปัญหา วางแผน และดำเนินการแก้ปัญหา ทดสอบ ประเมินผล ปรับปรุงแก้ไขวิธีการแก้ปัญหาหรือชิ้นงาน และนำเสนอวิธีการแก้ปัญหา 2.2 สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น (พิจารณาตามหลักสูตรสถานศึกษา) 3. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด ระบบทางเทคโนโลยี หมายถึง ระบบที่มนุษย์สร้างขึ้นมาเพื่อแก้ปัญหาหรือความต้องการโดย ส่วนประกอบ ส่วนประกอบภายในระบบจะทำงานสัมพันธ์กันเพื่อจุดมุ่งหมายเดียวกัน นอกจากนั้นยัง สามารถ นำการออกแบบและเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้ในการทำโครงการออกแบบและเทคโนโลยี หน่วยการเรียนรู้ที่ 2
ส่วนสะเต็มศึกษา คือ แนวทางการจัดการศึกษาให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้และสามารถบูรณาการศาสตร์ ความรู้ทั้ง 4 ศาสตร์วิชาเชื่อมโยงไปยังการนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน รวมทั้งการพัฒนา กระบวนการหรือผลผลิตใหม่ควบคู่ไปกับการพัฒนาทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 4. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. ความสามารถในการสื่อสาร - ทักษะการสื่อสาร - ทักษะการแลกเปลี่ยนข้อมูล 2. ความสามารถในการคิด - ทักษะการคิดวิเคราะห์ 3. ความสามารถในการแก้ปัญหา - ทักษะการสังเกต 4. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต - ทักษะการท างานร่วมกัน 5. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี - ทักษะการสืบค้นข้อมูล 1. มีวินัย รับผิดชอบ 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการท างาน 5. ชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) - ชิ้นงาน/ภาระงาน(รวบยอด) เรื่อง โครงงานการออกแบบและเทคโนโลยี 6. การวัดและการประเมินผล รายการวัด วิธีวัด เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 6.1 การประเมินชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) เรื่อง โครงงานการ ออกแบบและเทคโนโลยี - ตรวจชิ้นงาน/ภาระ งาน (รวบยอด) - แบบประเมินชิ้นงาน /ภาระงาน (รวบยอด) ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 6.2 การประเมินก่อนเรียน - แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง โครงงานการออกแบบและ เทคโนโลยี - ตรวจแบบทดสอบ ก่อนเรียน - แบบทดสอบก่อนเรียน ประเมินตามสภาพจริง 6.3 ประเมินระหว่างการจัดกิจกรรม การเรียนรู้
รายการวัด วิธีวัด เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 1) การระบุปัญหา - ตรวจใบงานที่ 2.3.1 - ใบงานที่ 2.3.1 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 2) การรวบรวมข้อมูล และแนวคิดที่เกี่ยวข้อง - ตรวจใบงานที่ 2.3.2 - ใบงานที่ 2.3.2 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 3) ออกแบบวิธีการ แก้ปัญหา - ตรวจใบงานที่ 2.3.3 - ใบงานที่ 2.3.3 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 4) วางแผนและด าเนินการ แก้ปัญหา - ตรวจใบงานที่ 2.3.4 - ใบงานที่ 2.3.4 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 5) ทดสอบ ประเมินผลและ ปรับปรุงแก้ไขวิธีการ แก้ปัญหา - ตรวจใบงานที่ 2.3.5 - ใบงานที่ 2.3.5 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 6) น าเสนอวิธีการแก้ปัญหา ผลการแก้ปัญหา - ตรวจใบงานที่ 2.3.6 - ใบงานที่ 2.3.6 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 6.4 การประเมินหลังเรียน - แบบทดสอบหลังเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง โครงงานการออกแบบและ เทคโนโลยี - ตรวจแบบทดสอบ หลังเรียน - แบบทดสอบหลังเรียน ประเมินตามสภาพจริง 7. กิจกรรมการเรียนรู้ นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง โครงงานการออกแบบและเทคโนโลยี
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 3 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รายวิชา การออกแบบเทคโนโลยี รหัสวิชา ว 32184 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง ระบบทางเทคโนโลยี ระดับชั้นชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 เวลา 4 ชั่วโมง ผู้สอน นางสาวมาริษา ขจรพฤกษ์ โรงเรียนเทพศิรินทร์คลองสิบสาม ปทุมธานี 1. มาตรฐาน/ตัวชี้วัด 1.1 ตัวชี้วัด ว 4.1 ม.5/1 ประยุกต์ใช้ความรู้และทักษะจากศาสตร์ต่าง ๆ รวมทั้งทรัพยากรในการทำ โครงงานเพื่อแก้ปัญหาหรือพัฒนางาน 2. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. บอกความหมายของส่วนต่างๆ ในระบบทางเทคโนโลยีได้ (K) 2. อธิบายกระบวนการทางเทคโนโลยีได้ (K) 3. เขียนกระบวนการทางเทคโนโลยีได้ (P) 4. เล็งเห็นถึงความสำคัญของระบบทางเทคโนโลยี (A) 3. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น - การท าโครงงาน เป็นการประยุกต์ใช้ความรู้ และ ทักษะจากศาสตร์ต ่าง ๆ รวมทั้งทรัพยากรในการ สร้างหรือพัฒนาชิ้นงานหรือวิธีการเพื ่อแก้ปัญหา หรืออ านวยความสะดวกในการท างาน - การท าโครงงานการออกแบบและเทคโนโลยี สามารถด าเนินการได้ โดยเริ ่มจากการส ารวจ สถานการณ์ปัญหาที่สนใจ เพื่อก าหนดหัวข้อโครงงาน แล้วรวบรวมข้อมูลและแนวคิดที่เกี่ยวข้องกับปัญหา ออกแบบแนวทางการแก้ปัญหา วางแผน และ ด าเนินการแก้ปัญหา ทดสอบ ประเมินผล ปรับปรุง แก้ไขวิธีการแก้ปัญหาหรือชิ้นงาน และน าเสนอ วิธีการแก้ปัญหา พิจารณาตามหลักสูตรของสถานศึกษา
4. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด ระบบทางเทคโนโลยี เป็นระบบที่มนุษย์สร้างขึ้นมาเพื่อแก้ปัญหาหรือความต้องการ โดยส่วนประกอบ ภายในระบบจะทำงานสัมพันธ์กันเพื่อจุดมุ่งหมายเดียวกัน ระบบทางเทคโนโลยีจะประกอบด้วยตัวป้อน กระบวนการ และผลผลิตที่สัมพันธ์กัน นอกจากนั้นอาจมีข้อมูลย้อนกลับเพื่อใช้ปรับปรุงการทำงานให้มี ประสิทธิภาพมากขึ้น 5. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. ความสามารถในการสื่อสาร - ทักษะการสื่อสาร - ทักษะการแลกเปลี่ยนข้อมูล 2. ความสามารถในการคิด - ทักษะการคิดวิเคราะห์ 3. ความสามารถในการแก้ปัญหา - ทักษะการสังเกต 4. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต - ทักษะการท างานร่วมกัน 5. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี - ทักษะการสืบค้นข้อมูล 1. มีวินัย รับผิดชอบ 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการท างาน 6. กิจกรรมการเรียนรู้ วิธีการสอนโดยเน้นรูปแบบการสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ 5Es (5Es Instructional Model) ขั้นที่1 กระตุ้นความสนใจ (Engagement) 1. นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยการเรียนรู้ที่ 2 โครงงานการออกแบบและเทคโนโลยี 2. ครูถามคำถามประจำหัวข้อกับนักเรียนเพื่อกระตุ้นความสนใจของนักเรียนว่า“กระบวนการ เทคโนโลยีเป็นส่วนหนึ่งของระบบทางเทคโนโลยีหรือไม่ อย่างไร” ชั่วโมงที่ 1 ขั้นนำ
ขั้นที่ 2 สำรวจค้นหา (Exploration) 1. ครูถามกระตุ้นความคิดของนักเรียนว่า“นักเรียนคิดว่าระบบทางเทคโนโลยี หมายถึงอะไร” 2. นักเรียนศึกษาเนื้อหา เรื่อง ระบบทางเทคโนโลยี จากหนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานเทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลยี) ม.5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง โครงงานการออกแบบและ เทคโนโลยีหรือสืบค้นข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับระบบเทคโนโลยีจากอินเทอร์เน็ตที่เครื่อง คอมพิวเตอร์ของตนเอง 3. ครูสุ่มนักเรียน 2- 3 คนออกมาอธิบายสิ่งที่ได้จากการสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับระบบทางเทคโนโลยี หน้าชั้นเรียน 4. จากนั้นครูอธิบายเพิ่มเติมกับนักเรียนว่า“ระบบทางเทคโนโลยีสามารถแบ่งออกได้เป็น 3 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ ตัวป้อน กระบวนการทางเทคโนโลยี และผลผลิต ซึ่งในบางระบบ อาจมีข้อมูลย้อนกลับ (Feedback) เพื่อตรวจสอบผลลัพธ์ให้เป็นไปตามเป้าหมายที่วางไว้หรือบาง ระบบอาจจะมีหรือไม่มีก็ได้โดยองค์ประกอบทั้ง 3 ส่วนจะทำงานสัมพันธ์กันเพื่อจุดมุ่งหมายเดียวกัน โดยจะขาดขั้นตอนใดขั้นตอนหนึ่งไม่ได้” ขั้นที่ 2 สำรวจค้นหา (Exploration) 5. ครูทบทวนความรู้เดิมของนักเรียนเกี่ยวกับองค์ประกอบหลักของระบบทางเทคโนโลยี 6. นักเรียนสังเกตแผนภาพองค์ประกอบของระบบเทคโนโลยีจากหนังสือเรียน โดยวิเคราะห์ถึง ความสัมพันธ์ขององค์ประกอบหลักในระบบทางเทคโนโลยีในแต่ละส่วน 7. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 3-4 คน หรือตามความเหมาสม เพื่อศึกษาตัวอย่างระบบทาง เทคโนโลยี เรื่อง กระบวนการเทคโนโลยีอุตสาหกรรมยานยนต์จากหนังสือเรียน โดยวิเคราะห์ถึงความสัมพันธ์ของตัวป้อน กระบวนการเทคโนโลยี และผลผลิต จากนั้น อภิปรายร่วมกันภายในกลุ่ม 8. เปิดโอกาสให้นักเรียนระดมความคิดเห็นร่วมกันภายในกลุ่มว่าในชีวิตประจำวันได้มีการใช้ เทคโนโลยีใดบ้างในการอำนวยความสะดวกและยกตัวอย่างกระบวนการเทคโนโลยี 1 อย่าง พร้อมวิเคราะห์ถึงความสัมพันธ์ระหว่างตัวป้อน กระบวนการเทคโนโลยี และผลผลิต 9. นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอข้อมูลหน้าชั้นเรียน ขั้นสอน ชั่วโมงที่ 2
ขั้นที่ 3 อธิบายความรู้ (Explanation) 10. ครูอธิบายกับนักเรียนถึงองค์ประกอบที่สัมพันธ์กับกระบวนการทางเทคโนโลยีว่า“องค์ประกอบ ที่สัมพันธ์กับกระบวนเทคโนโลยี ประกอบไปด้วย 2 องค์ประกอบ ได้แก่ ทรัพยาการทาง เทคโนโลยี และปัจจัยที่ขัดขวางเทคโนโลยี โดยทรัพยากรทางเทคโนโลยีเป็นกระบวนการ เทคโนโลยีที่ทำตามขั้นตอนต่าง ๆ เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ตามความต้องการ ซึ่งประกอบด้วย 7 ด้าน ได้แก่ 1) มนุษย์ 2) ข้อมูลและสารสนเทศ 3) วัสดุ 4) เครื่องมือและอุปกรณ์ 5) พลังงาน 6) ทุนและทรัพย์สิน 7) เวลา และสามารถนำทรัพยากรทางเทคโนโลยีเหล่านี้เข้าไปใช้งานได้ในกระบวนการเทคโนโลยี” 11. นักเรียนทำความเข้าใจกับความหมายขององค์ประกอบต่าง ๆ ในทรัพยากรทางเทคโนโลยี รวมถึงปัจจัยที่ขัดขวางเทคโนโลยีที่เป็นข้อจำกัดหรือสิ่งที่ต้องคำนึงถึงในการสร้างสรรค์และ พัฒนาเทคโนโลยีเช่น เวลา งบประมาณ หรือทักษะที่จำกัด ซึ่งบริบทเหล่านี้ทำให้ระบบ เทคโนโลยีทำงานต่างกันออกไป 12. เปิดโอกาสให้นักเรียนสืบค้นและสังเกตขั้นตอนของกระบวนการเทคโนโลยีทั้ง 7 ขั้นตอน จากหนังสือเรียนและอินเทอร์เน็ต โดยศึกษาความหมายและวิธีการต่าง ๆ ในกระบวนการ เทคโนโลยี 13. นักเรียนศึกษาเกร็ดเสริมความรู้ที่เกี่ยวข้องกับเนื้อหา (Design Focus) เรื่อง หลักการสำคัญ ในการสร้างต้นแบบว่า“หลักการสร้างต้นแบบให้ได้ผลลัพธ์ที่มีประสิทธิภาพสูงมีหลักการ ที่สำคัญ 3 ข้อ คือ ความง่าย ความเร็ว และความเหมาะสม” 14. จากนั้นครูอธิบายเพิ่มเติมกับนักเรียนว่า“เมื่อพบปัญหาเราสามารถใช้กระบวนการเทคโนโลยี เข้ามาช่วยในการแก้ปัญหาได้ เนื่องจากกระบวนการเทคโนโลยีเป็นกระบวนการที่สามารถช่วย แก้ปัญหาหรือตอบสนองความต้องการของมนุษย์อย่างเป็นขั้นตอน เช่น การแก้ปัญหาการจัด ทำงานเอกสาร โดยการนำโปรแกรมต่าง ๆ เข้ามาจัดการให้การจัดทำเอกสารเป็นไปอย่าง รวดเร็วไม่ว่าจะเป็นโปรแกรมไมโครซอฟต์เวิร์ด โปรแกรมไมโครซอฟต์เพาเวอร์พ้อยท์ โปรแกรมไมโครซอฟต์เอกซ์เซล โดยมีการตรวจสอบการสะกดไวยากรณ์เพื่อป้องกันการพิมพ์ที่ ผิดพลาด สามารถลบข้อความที่ผิดได้ง่ายโดยไม่ต้องใช้น้ำยาลบคำผิด เป็นต้น” ชั่วโมงที่ 3
ขั้นที่ 4 ขยายความเข้าใจ (Elaboration) 15. เปิดโอกาสให้นักเรียนซักถามข้อสงสัย พร้อมให้ความรู้เพิ่มเติมในส่วนนั้นเพื่อขยายความเข้าใจ และทำให้นักเรียนเข้าใจมากยิ่งขึ้น 16. นักเรียนเขียนกระบวนการเทคโนโลยีเพื่อแก้ปัญหาทางการเรียนของตนเอง โดยครูกำหนดเวลา ให้ตามความเหมาะสม จากนั้นให้นักเรียนออกมานำเสนอหน้าชั้นเรียน ขั้นที่ 5 ตรวจสอบผล (Evaluation) 1. ครูประเมินผลจากการนำเสนอผลงาน สังเกตการตอบคำถาม และการให้ความร่วมมือทางการ เรียน 2. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปเกี่ยวกับการออกอบบทางเทคโนโลยีว่า“การออกแบบเป็นการ แสดงลำดับความคิดหรือจินตนาการให้เป็นขั้นตอนเพื่อนำไปสู่การวางแผนการแก้ปัญหาหรือ ตอบสนองต่อความต้องการโดยใช้กระบวนการเทคโนโลยีที่ประกอบด้วย 7 ขั้นตอน ได้แก่ ระบุปัญหาหรือความต้องการ รบวรวมข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับปัญหา เลือกวิธีการแก้ปัญหา ออกแบบวิธีการแก้ปัญหาและปฏิบัติการ ทดสอบ ปรับปรุงแก้ไขและประเมินผลนำเสนอ ผลงาน” 7. การวัดและประเมินผล รายการวัด วิธีวัด เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 7.1 การประเมินก่อนเรียน - แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วย การเรียนรู้ที่ 2เรื่อง โครงงาน การออกแบบและเทคโนโลยี - ตรวจแบบทดสอบ ก่อนเรียน - แบบทดสอบก่อนเรียน ประเมินตามสภาพจริง 7.2 การประเมินระหว่างการ จัดกิจกรรม 1) พฤติกรรมการท างาน รายบุคคล - สังเกตพฤติกรรม การท างานรายบุคคล - แบบสังเกตพฤติกรรม การท างานรายบุคคล ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 2) พฤติกรรมการท างานกลุ่ม - สังเกตพฤติกรรม การท างานกลุ่ม - แบบสังเกตพฤติกรรม การท างานกลุ่ม ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ ขั้นสรุป ชั่วโมงที่ 4
รายการวัด วิธีวัด เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 3) การน าเสนอผลงาน - ประเมินการน าเสนอ ผลงาน. - แบบประเมิน การน าเสนอผลงาน ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 4) คุณลักษณะอันพึงประสงค์ - สังเกตความมีวินัย ความรับผิดชอบ ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่น ในการท างาน - แบบประเมิน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 8. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 8.1 สื่อการเรียนรู้ 1) หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลยี) ม.5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง โครงงานการออกแบบและเทคโนโลยี 2) เครื่องคอมพิวเตอร์ 8.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องคอมพิวเตอร์ 2) อินเทอร์เน็ต
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 4 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รายวิชา การออกแบบเทคโนโลยี รหัสวิชา ว 32184 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง โครงงานการออกแบบและเทคโนโลยี ระดับชั้นชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 เวลา 8 ชั่วโมง ผู้สอน นางสาวมาริษา ขจรพฤกษ์ โรงเรียนเทพศิรินทร์คลองสิบสาม ปทุมธานี 1. มาตรฐาน/ตัวชี้วัด 1.1 ตัวชี้วัด ว 4.1 ม.5/1 ประยุกต์ใช้ความรู้และทักษะจากศาสตร์ต่าง ๆ รวมทั้งทรัพยากรในการทำโครงงาน เพื่อแก้ปัญหาหรือพัฒนางาน 2. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. อธิบายลำดับขั้นตอนการทำโครงงานการออกแบบและเทคโนโลยีได้(K) 2. ออกแบบโครงงานที่สนใจตามลำดับขั้นตอนการทำโครงงานการออกแบบและเทคโนโลยีได้ (P) 3. เล็งเห็นความสำคัญของการนำลำดับขั้นตอนการทำโครงงานการออกแบบและเทคโนโลยีมาใช้ ในการแก้ปัญหาหรือสนองความต้องการ (A) 3. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น - การทำโครงงาน เป็นการประยุกต์ใช้ความรู้ และ ทักษะจากศาสตร์ต่าง ๆ รวมทั้งทรัพยากรใน การสร้างหรือพัฒนาชิ้นงานหรือวิธีการเพื่อแก้ปัญหา หรืออำนวยความสะดวกในการทำงาน - การทำโครงงานการออกแบบและเทคโนโลยีสามารถ ดำเนินการได้ โดยเริ่มจากการสำรวจสถานการณ์ ปัญหาที่สนใจ เพื่อกำหนดหัวข้อโครงงาน แล้วรวบรวม ข้อมูลและแนวคิดที่เกี่ยวข้องกับปัญหาออกแบบแนว ทางการแก้ปัญหา วางแผน และดำเนินการแก้ปัญหา ทดสอบ ประเมินผล ปรับปรุงแก้ไขวิธีการแก้ปัญหา หรือชิ้นงาน และนำเสนอวิธีการแก้ปัญหา พิจารณาตามหลักสูตรของสถานศึกษา
4. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด การออกแบบและเทคโนโลยีเราสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการทำโครงงานการออกแบบและเทคโนโลยี โดยเริ่มจากการสำรวจสถานการณ์หรือปัญหาที่น่าสนใจ เพื่อนำมากำหนดหัวข้อโครงงาน แล้วรวบรวมข้อมูลและแนวคิดที่เกี่ยวข้องกับปัญหา ออกแบบแนวทางการแก้ปัญหา วางแผนและ ดำเนินการแก้ปัญหา ทดสอบ ประเมินผล ปรับปรุงแก้ไขวิธีการแก้ปัญหาหรือชิ้นงาน และขั้นตอนสุดท้ายคือ การนำเสนอวิธการแก้ปัญหา 5. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. ความสามารถในการสื่อสาร - ทักษะการสื่อสาร - ทักษะการแลกเปลี่ยนข้อมูล 2. ความสามารถในการคิด - ทักษะการคิดวิเคราะห์ 3. ความสามารถในการแก้ปัญหา - ทักษะการสังเกต 4. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต - ทักษะการทำงานร่วมกัน 5. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี - ทักษะการสืบค้นข้อมูล 1. มีวินัย รับผิดชอบ 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการทำงาน 6. กิจกรรมการเรียนรู้ วิธีการสอนโดยเน้นรูปแบบการสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ 5Es (5Es Instructional Model) ขั้นที่ 1 กระตุ้นความสนใจ (Engagement) 1. ครูถามคำถามประจำหัวข้อกับนักเรียนว่า“นักเรียนสังเกตเห็นเทคโนโลยีอะไรบ้างที่เข้ามา เกี่ยวข้องในชีวิตประจำวัน” 2. ครูอธิบายเพิ่มเติมกับนักเรียนเพื่อเชื่อมโยงเข้าสู่บทเรียนว่า“การสังเกตเป็นกระบวนการทาง วิทยาศาสตร์ขั้นพื้นฐานที่สำคัญและจำเป็นอย่างยิ่งในการพัฒนาทักษะกระบวนการทาง วิทยาศาสตร์ขั้นพื้นฐานทักษะอื่น ๆ เช่น ทักษะการจำแนกประเภท ทักษะพยากรณ์ ทักษะ ชั่วโมงที่ 1 ขั้นนำ
การลงความเห็น เป็นต้น การสังเกตทำให้เกิดความอยากรู้อยากเห็น ทำให้เกิดปัญหาและ นำไปสู่ขั้นตอนในการสืบเสาะเพื่อหาความรู้และได้มาซึ่งความรู้มากขึ้น” ขั้นที่ 2 สำรวจค้นหา (Exploration) 1. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 3-4 คนหรือตามความเหมาะสม เพื่อสำรวจปัญหารอบ ๆ ตัว หรือ ปัญหาในชีวิตประจำวัน จากนั้นให้แต่ละกลุ่มระดมความคิดเห็นและออกแบบโครงงานในหัวข้อ ที่สนใจโดยใช้ขั้นตอนการทำโครงงานการออกแบบและเทคโนโลยีในใบความรู้ เรื่อง โครงงาน การออกแบบและเทคโนโลยีโดยระบุรายละเอียดในหัวข้อการสำรวจสถานการณ์หรือปัญหา ที่สนใจ ดังนี้ 1) ปัญหาที่สนใจ 2) ที่มาของปัญหาเกิดจากอะไร 3) บรรยายลักษณะของปัญหาเพิ่มเติม 4) การแก้ปัญหาทางเทคโนโลยี 2. นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอหัวข้อปัญหาที่สนใจพร้อมอภิปรายร่วมกันในห้องเรียน ขั้นที่ 2 สำรวจค้นหา (Exploration) 3. นักเรียนศึกษาและสังเกตลำดับขั้นตอนการทำโครงงานการออกแบบและเทคโนโลยีขั้นแรก คือ การสำรวจสถานการณ์หรือปัญหาที่สนใจ จากหนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลยี) ม.5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง โครงงานการออกแบบและ เทคโนโลยี 4. ครูอธิบายเพิ่มเติมว่า“การสังเกตเป็นทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์อย่างหนึ่ง โดยข้อมูล ที่ได้จากการสังเกตจะประกอบด้วย ข้อมูลเกี่ยวกับรูปร่าง สถานะ คุณสมบัติ ข้อมูลเชิงปริมาณ ข้อมูลที่เกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงที่สังเกตจากวัตถุหรือเหตุการณ์นั้น” 5. นักเรียนดูภาพตัวอย่างการสังเกตจากหนังสือเรียน โดยครูอธิบายกับนักเรียนว่า“การสังเกต ของช่างซ่อมรถยนต์ที่สังเกตเห็นถึงความผิดปกติของเครื่องยนต์จากชิ้นส่วนต่าง ๆ และ สามารถระบุถึงความผิดปกติได้ ดังนั้นช่างจึงสามารถซ่อมเครื่องยนต์นั้นให้กลับมาเป็นปกติ เหมือนเดิมได้” ขั้นสอน ชั่วโมงที่ 2
6. นักเรียนศึกษาเกร็ดเสริมความรู้ที่เกี่ยวข้องกับเนื้อหา (Design Focus) เรื่อง ทักษะการสังเกต ว่า“การสังเกตเป็นกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นพื้นฐานที่สำคัญและจำเป็นอย่างยิ่งใน การพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นพื้นฐานทักษะอื่น ๆ เช่น ทักษะการจำแนก ประเภททักษะ พยากรณ์ ทักษะการลงความเห็น เป็นต้น การสังเกตทำให้เกิดความอยากรู้ อยากเห็น ทำให้เกิดปัญหา อันจะนำไปสู่ขั้นตอนในการสืบเสาะเพื่อหาความรู้และได้มาซึ่ง ความรู้มากขั้น” 7. เปิดโอกาสให้นักเรียนซักถามข้อสงสัย และครูให้ความรู้เพิ่มเติมในส่วนนั้น 8. ครูนำน้ำยาลบคำผิด (แบบเขย่า) ที่เหมือนกันมา 3 แบบ ดังนี้ แบบที่ 1 คือ น้ำยาลบคำผิดที่ใช้หมดแล้ว แบบที่ 2 คือ น้ำยาลบคำผิดที่เปิดใช้แล้วแต่ยังไม่หมด แบบที่ 3 คือ น้ำยาลบคำผิดที่ยังไม่ผ่านการใช้งาน จากนั้นครูถามคำถามกระตุ้นความคิดของนักเรียนว่า“ให้นักเรียนเรียงลำดับการใช้งานน้ำยา ลบคำผิดว่าอันไหนควรใช้งานก่อน-หลัง” 9. ครูอธิบายเพิ่มเติมว่า“การสังเกตและสำรวจสถานการณ์จะทำให้ได้มาซึ่งปัญหาที่สนใจ และ การระบุปัญหาเป็นขั้นตอนแรกของการเริ่มต้นทำโครงงาน” ขั้นที่2 สำรวจค้นหา (Exploration) 10. ครูทบทวนเนื้อหาการเรียนเมื่อชั่วโมงที่แล้วเกี่ยวกับหัวข้อปัญหาที่นักเรียนสนใจ 11. นักเรียนศึกษาและสังเกตลำดับขั้นตอนการทำโครงงานการออกแบบและเทคโนโลยีขั้นตอน ที่ 2 คือ การรวบรวมข้อมูลและแนวคิดที่เกี่ยวข้องจากหนังสือเรียน 12. ครูอธิบายเพิ่มเติมกับนักเรียนว่า“การรวบรวมข้อมูลนอกจากจะมีวิธีการสืบค้นจากบทความ วิชาการ บทความวิจัย ทฤษฏีต่าง ๆ ยังมีวิธีการสัมภาษณ์ การสังเกต การสำรวจจากกลุ่ม ตัวอย่าง และการรวบรวมข้อมูลจากเอกสาร เป็นต้น” 13. ครูอธิบายเกร็ดเสริมความรู้ที่เกี่ยวข้องกับเนื้อหา (Design Focus) เรื่อง ประเภทของ การรวบรวมข้อมูลว่า“การเก็บข้อมูล แบ่งออกเป็น 2 ประเภท ดังนี้ 1) การรวบรวมข้อมูลขั้นปฐมภูมิ เป็นการรวบรวมข้อมูลที่ได้จากเจ้าของข้อมูลโดยตรง เช่น การสัมภาษณ์ การสังเกต และการสำรวจกลุ่มตัวอย่าง 2) การรวบรวมข้อมูลชั้นทุติยภูมิ เป็นการรวบรวมข้อมูลที่ได้จากแหล่งข้อมูลที่ได้ รวบรวมไว้ เช่น ข้อมูลจากหนังสือ รายงาน บทความ และเอกสารต่าง ๆ” ชั่วโมงที่ 3
14. ครูเปิดโอกาสให้นักเรียนซักถามข้อสงสัย และครูให้ความรู้เพิ่มเติมในส่วนนั้น 15. ครูอธิบายเพิ่มเติมว่า“นอกจากจะทำการรวบรวมข้อมูลโดยวิธีการสืบค้นข้อมูลจากแหล่ง ต่างๆ แล้ว ยังมีวิธีการรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์ ซึ่งเป็นวิธีที่ได้คำตอบเร็ว ตรงตาม เรื่องที่ต้องการ แต่ผู้สัมภาษณ์ต้องมีความซื่อสัตย์ไม่ตอบข้อซักถามแทนผู้ถูกสัมภาษณ์ เพราะ จะทำให้ข้อมูลคลาดเคลื่อนจากความเป็นจริง” 16. นักเรียนแบ่งกลุ่ม (กลุ่มเดิม) เพื่อลงมือเก็บรวบรวมข้อมูลและแนวคิดที่เกี่ยวข้องกับปัญหาที่ สนใจด้วยวิธีการต่าง ๆ โดยอาจจะสืบค้นจากอินเทอร์เน็ตที่เครื่องคอมพิวเตอร์ของตนเอง จากนั้นออกมานำเสนอวิธีการเก็บรวบรวมข้อมูลและข้อมูลที่ได้หน้าชั้นเรียน ขั้นที่ 2 สำรวจค้นหา (Exploration) 17. ครูทบทวนเนื้อหาการเรียนเมื่อชั่วโมงที่แล้วเกี่ยวกับการรวบรวมข้อมูลและแนวคิดที่เกี่ยวข้อง 18. นักเรียนศึกษาและสังเกตลำดับขั้นตอนการทำโครงงานการออกแบบและเทคโนโลยีขั้นตอน ที่ 3 คือ การออกแบบวิธีการแก้ปัญหาจากหนังสือเรียนหรือสืบค้นเพิ่มเติมจากอินเทอร์เน็ต 19. ครูอธิบายเพิ่มเติมกับนักเรียนว่า“เมื่อได้สืบค้นหรือรวบรวมข้อมูลและแนวคิดที่ใช้ใน การแก้ปัญหาเสร็จเรียบร้อยแล้ว จากนั้นจะต้องนำข้อมูลที่ได้มาทำการประเมินและตัดสินใจ เลือกวิธีการแก้ปัญหา โดยพิจารณาดังนี้ 1) วิธีการใดที่สามารถแก้ปัญหาได้ในระยะยาว 2) วิธีการใดที่มีความเป็นจริงมากที่สุดในการแก้ปัญหาได้สำเร็จ 3) อะไรคือความเสี่ยงของทางเลือกแต่ละวิธี” 20. ครูเปิดโอกาสให้นักเรียนซักถามข้อสงสัย และครูให้ความรู้เพิ่มเติมในส่วนนั้น 21. นักเรียนแบ่งกลุ่ม (กลุ่มเดิม) เพื่อระดมความคิดเห็นสำหรับการออกแบบวิธีการแก้ปัญหา กับหัวข้อปัญหาของนักเรียน จากนั้นให้นักเรียนแต่ละกลุ่มส่งตัวแทนออกมานำเสนอ หน้าชั้นเรียน 22. ครูอธิบายเพิ่มเติมว่า“เมื่อมีการทำงานเป็นทีม การออกแบบวิธีการแก้ปัญหาจะต้องได้รับ ข้อสรุปจากการประชุมระดมความคิดภายในทีม จึงจะลงมือปฏิบัติได้ โดยการออกแบบ วิธีการแก้ปัญหาขึ้นอยู่กับรูปแบบของโครงงาน เช่น ออกแบบวิธีการแก้ปัญหาเป็นแผนภาพ (Diagrams) หรือผังงาน เขียนอธิบายหลักการทำงานของวิธีการแก้ปัญหาและหากมี การทดลอง ให้บันทึกผลการทดลอง แสดงผลการทดลอง และสรุปผลการทดลอง เป็นต้น” ชั่วโมงที่ 4
ขั้นที่ 2 สำรวจค้นหา (Exploration) 23. ครูทบทวนเนื้อหาการเรียนเมื่อชั่วโมงที่แล้วและเปิดโอกาสให้นักเรียนตรวจสอบความถูกต้อง ของการออกแบบวิธีการแก้ปัญหาภายในกลุ่มของตนเอง 24. นักเรียนศึกษาและสังเกตลำดับขั้นตอนการทำโครงงานการออกแบบและเทคโนโลยีขั้นตอน ที่ 4 คือ การวางแผนและดำเนินการแก้ปัญหาจากหนังสือเรียนหรือสืบค้นเพิ่มเติมจาก อินเทอร์เน็ตที่เครื่องคอมพิวเตอร์ของตนเอง 25. ครูอธิบายเพิ่มเติมกับนักเรียนว่า“การวางแผนจะช่วยให้ผู้เรียนได้ฝึกความคิดสร้างสรรค์ เพื่อขยายความคิดในชิ้นงานให้มีความสมบูรณ์มากยิ่งขึ้นและการดำเนินการแก้ปัญหา คือ การลงมือสร้างชิ้นงานตามที่ออกแบบไว้ หรือการปฏิบัติตามขั้นตอนที่ได้ทำการวางแผนไว้ เพื่อให้บรรลุจุดมุ่งหมายอย่างมีประสิทธิภาพ” 26. ครูเปิดโอกาสให้นักเรียนซักถามข้อสงสัย และครูให้ความรู้เพิ่มเติมในส่วนนั้น 27. นักเรียนแบ่งกลุ่ม (กลุ่มเดิม) เพื่อระดมความคิดเห็นสำหรับการวางแผนและดำเนินการ แก้ปัญหากับหัวข้อปัญหาของนักเรียน โดยเปิดโอกาสให้นักเรียนศึกษาความรู้เพิ่มเติม จากอินเทอร์เน็ต ขั้นที่ 2 สำรวจค้นหา (Exploration) 28. นักเรียนศึกษาขั้นตอนการสร้างต้นแบบซึ่งมีทั้งหมด 4 ขั้นตอน ดังนี้ 1) กำหนดความต้องการ เป็นการหาความต้องการพื้นฐานของผู้ใช้ระบบนักออกแบบ ต้องมีเวลาเพียงพอในการศึกษาความต้องการพื้นฐานของผู้ใช้งาน 2) ออกแบบต้นแบบ เป็นการวางแผนจัดตั้งขั้นตอน และรู้จักเลือกใช้วัสดุหรือวิธีการ เพื่อทำตามความต้องการ โดยให้สอดคล้องกับลักษณะและคุณสมบัติของวัสดุแต่ ละชนิด ตามความคิดสร้างสรรค์ 3) นำต้นแบบไปใช้ ผู้ใช้จะนำต้นแบบไปทดลองใช้ว่าสามารถตอบสนองความต้องการ ของผู้ใช้เพียงใด โดยผู้ใช้สามารถให้ข้อคิดเห็นเกี่ยวกับปัญหา หรือข้อแนะนำในการ ปรับปรุงต้อนแบบได้ 4) ปรับแต่งต้นแบบ เป็นการนำความเห็นของผู้ใช้มาปรับปรุงต้นแบบให้มี ประสิทธิภาพมากขึ้น ขั้นตอนนี้จะเกิดซ้ำไปซ้ำมาจนกระทั่งผู้ใช้เกิดความพอใจ แล้วจึงจะสามารถนำต้นแบบไปใช้งานได้ 29. ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มนำขั้นตอนการสร้างต้นแบบทั้ง 4 ขั้นตอน มาปรับใช้ในหัวข้อปัญหา ของนักเรียน โดยครูคอยให้คำปรึกษาอย่างใกล้ชิด ชั่วโมงที่ 5
30. เปิดโอกาสให้นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอการวางแผนและดำเนินการแก้ปัญหาของ กลุ่มตนเองโดยครูและเพื่อนร่วมชั้นคอยให้คำแนะนำ และสามารถไปปรับใช้ได้อย่าง เหมาะสม 31. ครูทบทวนเนื้อหาการเรียนเมื่อชั่วโมงที่แล้วเกี่ยวกับขั้นตอนการสร้างต้นแบบทั้ง 4 ขั้นตอน 32. นักเรียนศึกษาและสังเกตลำดับขั้นตอนการทำโครงงานการออกแบบและเทคโนโลยีขั้นตอน ที่ 5 คือการทดสอบ ประเมินผล และปรับปรุง จากหนังสือเรียน 33. ครูอธิบายเพิ่มเติมกับนักเรียนว่า“การทดสอบจะทำให้ทราบว่าชิ้นงานที่สร้างขึ้นสามารถใช้ งานได้จริงหรือไม่และเมื่อทดสอบแล้วจะต้องมีการประเมินผลว่าควรมีการปรับปรุงแก้ไข ชิ้นงานหรือไม่ ซึ่งจะนำมาสู่การปรับปรุงและพัฒนาผลลัพธ์ให้มีประสิทธิภาพในการ แก้ปัญหามากขึ้น” 34. เปิดโอกาสให้นักเรียนซักถามข้อสงสัย และครูให้ความรู้เพิ่มเติมในส่วนนั้น ขั้นที่ 2 สำรวจค้นหา (Exploration) 35. นักเรียนแบ่งกลุ่ม (กลุ่มเดิม) เพื่อทดสอบ ประเมินผล และปรับปรุงงานภายในกลุ่มของ ตนเอง จากนั้นให้แต่ละกลุ่มส่งตัวแทนออกมานำเสนอหน้าชั้นเรียน โดยนักเรียนสามารถ ออกแบบรายการการวัดประเมินผล พร้อมระบุสัดส่วนของคะแนนเพื่อประเมินผลงานจะทำ ให้สามารถสรุปผลการประเมินผลได้ว่า ชิ้นงานนั้นสามารถแก้ปัญหาได้หรือไม่ 36. ครูอธิบายเพิ่มเติมกับนักเรียนว่า“หากประเมินผลงานแล้วพบว่า ผลงานไม่สามารถแก้ปัญหา หรือตอบสนองความต้องการได้ ควรพิจารณาว่าจำเป็นต้องแก้ไขปรับปรุงในขั้นตอนใด ควร ปรับปรุงแก้ไขอย่างไร แล้วจึงดำเนินการปรับปรุงแก้ไขในส่วนนั้นจนกระทั่งชิ้นงานใช้งานได้ ในขั้นตอนการปรับปรุงแก้ไขอาจจำเป็นต้องกลับไปที่ขั้นตอนการออกแบบวิธีการแก้ปัญหา อีกครั้ง เพื่อถ่ายทอดแนวความคิดใหม่ หรืออาจกลับไปขั้นตอนรวบรวมข้อมูลและเลือก วิธีการที่เหมาะสม เพื่อให้ได้วิธีการที่เหมาะสมมากขึ้น” ขั้นที่ 2 สำรวจค้นหา (Exploration) 37. ครูทบทวนเนื้อหาการเรียนเมื่อชั่วโมงที่แล้วเกี่ยวกับการทดสอบ ประเมินผลและปรับปรุง 38. นักเรียนศึกษาและสังเกตลำดับขั้นตอนการทำโครงงานการออกแบบและเทคโนโลยีขั้นตอน ที่ 6 คือ นำเสนอวิธีการแก้ปัญหา ผลการแก้ปัญหา จากหนังสือเรียน 39. ครูอธิบายเพิ่มเติมกับนักเรียนว่า“เมื่อทดสอบ ประเมินผล และปรับปรุงชิ้นงานจากขั้นตอนที่ แล้วจนได้ชิ้นงานที่สมบูรณ์สามารถแก้ปัญหาได้แล้ว ควรนำเสนอวิธีการแก้ปัญหา ผลการ แก้ปัญหาสื่อสารไปยังผู้อื่นให้เข้าใจ ซึ่งจำเป็นต้องเลือกวิธีการนำเสนอข้อมูลที่เข้าใจง่ายและ น่าสนใจ เช่น การจัดนิทรรศการ การจัดแสดงโดยไม่มีการบรรยาย เป็นต้น” 40. ครูเปิดโอกาสให้นักเรียนซักถามข้อสงสัย และครูให้ความรู้เพิ่มเติมในส่วนนั้น ชั่วโมงที่ 6