สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
คู่มือครู รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) ระดับชั้น มัธยมศึกษาปีที่ ๔ ตามมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. ๒๕๖๐) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ จัดทำาโดย สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี กระทรวงศึกษาธิการ สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
ค ำน ำ สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี(สสวท.) มีหน้าที่ในการ พัฒนาหลักสูตร วิธีการเรียนรู้ การประเมินผล การจัดท าหนังสือเรียน คู่มือครู แบบฝึก ทักษะ กิจกรรม และสื่อการเรียนรู้เพื่อใช้ประกอบการเรียนรู้ในกลุ่มสาระการเรียนรู้ วิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ของการศึกษาขั้นพื้นฐาน คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี (วิทยาการค านวณ) ชั้น มัธยมศึกษาปีที่ ๔ นี้จัดท าตามสาระและมาตรฐานการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้ วิทยาศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. ๒๕๖๐) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ โดยมีเนื้อหาเกี่ยวกับหลักสูตรเทคโนโลยี (วิทยาการค านวณ) ตาราง วิเคราะห์การจัดท าหน่วยการเรียนรู้ รวมทั้งตัวอย่างแผนการจัดการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับ หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี (วิทยาการค านวณ) ชั้นมัธยมศึกษา ปีที่ ๔ ที่ต้องใช้ควบคู่กัน สสวท. หวังเป็นอย่างยิ่งว่า คู่มือครูเล่มนี้จะเป็นประโยชน์ต่อการจัดการเรียนรู้ และเป็นส่วนส าคัญในการพัฒนาคุณภาพและมาตรฐานการศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้ วิทยาศาสตร์ ขอขอบคุณผู้ทรงคุณวุฒิ บุคลากรทางการศึกษาและหน่วยงานต่าง ๆ ที่มีส่วน เกี่ยวข้องในการจัดท าไว้ ณ โอกาสนี้ (นางพรพรรณ ไวทยางกูร) ผู้อ านวยการสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กระทรวงศึกษาธิการ สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
ค ำชี้แจง สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) กระทรวงศึกษาธิการ ได้พัฒนาหลักสูตรวิชาคอมพิวเตอร์ โดยมีการประกาศใช้หลักสูตรครั้งแรกในปีพุทธศักราช ๒๕๒๘ และมีการปรับปรุงหลักสูตรมาอย่างต่อเนื่อง จนกระทั่งมีการประกาศใช้หลักสูตรแกนกลาง การศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ ได้เปลี่ยนชื่อวิชาเป็นเทคโนโลยีสารสนเทศและการ สื่อสาร โดยจัดให้อยู่ในกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยี ในปีพุทธศักราช ๒๕๖๐ ได้มีการประกาศใช้หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. ๒๕๖๐) และมีการเปลี่ยนชื่อเป็น วิทยาการค านวณ อยู่ในสาระเทคโนโลยี กลุ่มสาระการ เรียนรู้วิทยาศาสตร์ โดยมีเป้าหมายหลักเพื่อพัฒนาผู้เรียนให้มีความรู้และมีทักษะ การคิดเชิง ค านวณ การคิดวิเคราะห์ แก้ปัญหาเป็นขั้นตอนและเป็นระบบ ประยุกต์ใช้ความรู้ด้านวิทยาการ คอมพิวเตอร์ เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ในการแก้ปัญหาที่พบในชีวิตจริงได้อย่างมี ประสิทธิภาพ คู่มือครูเล่มนี้ใช้ประกอบการจัดการเรียนรู้ รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี (วิทยาการค านวณ) ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๔ โดยสถานศึกษาสามารถน าไปประยุกต์ใช้ในจัดการ เรียนรู้ได้ตามความ เหมาะสม ในเล่มประกอบด้วยจุดประสงค์การเรียนรู้ ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้ แนวคิด ตัวอย่างสื่ออุปกรณ์ ขั้นตอนด าเนินกิจกรรม การวัดและประเมินผล สื่อและแหล่งเรียนรู้ และข้อเสนอแนะ ซึ่งควรน าไปจัดการเรียนรู้ร่วมกับหนังสือเรียน และแบบฝึกทักษะรายวิชา พื้นฐานวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี (วิทยาการค านวณ) ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๔ ที่พัฒนาโดย สสวท. จะท าให้การจัดการเรียนรู้ได้สมบูรณ์สอดคล้องตามที่หลักสูตรก าหนด สสวท. ขอขอบคุณคณาจารย์ ผู้ทรงคุณวุฒิ นักวิชาการ และครูผู้สอน จากสถาบัน ต่าง ๆ ที่ให้ความร่วมมือในการพัฒนาคู่มือครู และหวังเป็นอย่างยิ่งว่าคู่มือครูเล่มนี้จะเป็น ประโยชน์ต่อเยาวชนและผู้เกี่ยวข้องกับการจัดการเรียนรู้รายวิชาเทคโนโลยี (วิทยาการค านวณ) ในการจัดการเรียนรู้ได้สมบูรณ์ตามเป้าหมายของหลักสูตรต่อไป สาขาเทคโนโลยี สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กระทรวงศึกษาธิการ สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
คำ แนะนำ การใช้คู่มือครู รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) คู่มือครูเล่มนี้มี 12 กิจกรรม แต่ละกิจกรรมประกอบด้วย ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้ จุดประสงค์ สาระสำ คัญ แนวทางการจัดการเรียนรู้ สื่อและอุปกรณ์ การวัดและประเมินผล และข้อเสนอแนะ ในการจัด กิจกรรมการเรียนรู้ให้มีประสิทธิภาพควรใช้คู่กับหนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 สาระเทคโนโลยี กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2551 ซึ่งได้กำ หนดตัวชี้วัด คือ ประยุกต์ใช้แนวคิดเชิงคำ นวณในการพัฒนาโครงงานที่มีการบูรณาการกับวิชาอื่นอย่างสร้างสรรค์ และ เชื่อมโยงกับชีวิตจริง กิจกรรมในคู่มือครูนี้ มีความสอดคล้องกับตัวชี้วัด โดยกำ หนดเวลาในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ จำ นวน 40 ชั่วโมง ดังตารางต่อไปนี้ ครูผู้สอนสามารถดาวน์โหลดสื่อการสอน แนวการตอบใบกิจกรรม และอื่น ๆ ได้ที่ http://oho.ipst.ac.th/csm4 โดยมีรหัสผ่านคือ IPSTcsm4 กิจกรรมที่ เรื่อง สอดคล้องกับเนื้อหา ในหนังสือเรียน เวลาในการจัด กิจกรรม (ชั่วโมง) 1 แนวคิดเชิงคำ นวณ บทที่ 1 2 2 การแยกส่วนประกอบและการย่อยปัญหา บทที่ 1 2 3 การหารูปแบบและการคิดเชิงนามธรรม บทที่ 1 2 4 การแก้ปัญหาด้วยคอมพิวเตอร์ บทที่ 2 2 5 การออกแบบขั้นตอนวิธี บทที่ 2 2 6 การจัดเรียงข้อมูล บทที่ 2 2 7 การค้นหาข้อมูล บทที่ 2 2 8 โครงงานสร้างสรรค์ บทที่ 3 2 9 วางแผนและออกแบบโครงงาน บทที่ 3 2 10 การพัฒนาโครงงาน บทที่ 3 18 11 รายงานโครงงาน บทที่ 3 2 12 Show Time บทที่ 3 2 รวม 40 สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
สารบัญ กิจกรรม หน้า กิจกรรมที่ 1 แนวคิดเชิงคำ นวณ 2 ใบกิจกรรมที่ 1.1 บ้านเธอ บ้านฉัน 6 ใบกิจกรรมที่ 1.2 หา ห.ร.ม. ง่ายกว่าที่คิด 8 กิจกรรมที่ 2 การแยกส่วนประกอบและการย่อยปัญหา 9 ใบกิจกรรมที่ 2.1 แยกส่วนและสร้างใหม่ 13 ใบกิจกรรมที่ 2.2 ชีวิตประจำ วันกับการแยกส่วนประกอบ 16 กิจกรรมที่ 3 การหารูปแบบและการคิดเชิงนามธรรม 18 ใบกิจกรรมที่ 3.1 เหมือนหรือต่าง 25 ใบกิจกรรมที่ 3.2 สร้างแบบจำ ลอง 27 กิจกรรมที่ 4 การแก้ปัญหาด้วยคอมพิวเตอร์ 29 ใบกิจกรรมที่ 4.1 คณะที่ใช่ 33 ใบกิจกรรมที่ 4.2 ข้อมูลเข้าและข้อมูลออก 34 กิจกรรมที่ 5 การออกแบบขั้นตอนวิธี 36 ใบกิจกรรมที่ 5.1 ฝึกเขียนขั้นตอนวิธี 39 ใบกิจกรรมที่ 5.2 การออกแบบเงื่อนไข 42 ใบกิจกรรมที่ 5.3 การทำ ซ้ำ 43 กิจกรรมที่ 6 การจัดเรียงข้อมูล 48 ใบกิจกรรมที่ 6.1 ขั้นตอนวิธีจัดเรียงข้อมูล 53 ใบกิจกรรมที่ 6.2 จัดเรียงข้อมูลตามใจฉัน 54 กิจกรรมที่ 7 การค้นหาข้อมูล 56 ใบกิจกรรมที่ 7.1 ตามหาตัวเลขแบบลำ ดับ 62 ใบกิจกรรมที่ 7.2 ตามหาตัวเลขแบบทวิภาค 63 ใบกิจกรรมที่ 7.3 ค้นข้อมูล 64 สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
สารบัญ กิจกรรม หน้า กิจกรรมที่ 8 โครงงานสร้างสรรค์ 65 ใบกิจกรรมที่ 8.1 รู้จักปัญหา 69 ใบกิจกรรมที่ 8.2 พัฒนาโครงงานกันเถอะ 70 กิจกรรมที่ 9 วางแผนและออกแบบโครงงาน 72 ใบกิจกรรมที่ 9.1 วางแผนโครงงาน 76 ใบกิจกรรมที่ 9.2 ข้อเสนอโครงงาน 78 กิจกรรมที่ 10 การพัฒนาโครงงาน 82 ใบกิจกรรมที่ 10.1 ติดตามโครงงาน 86 กิจกรรมที่ 11 รายงานโครงงาน 87 ใบกิจกรรมที่ 11.1 การเขียนรายงานโครงงานฉบับสมบูรณ์ 90 กิจกรรมที่ 12 Show Time 95 ภาคผนวก แบบประเมินตนเองเรื่องฉันรู้จักขั้นตอนวิธี 99 แบบประเมินการแยกส่วนประกอบและการย่อยปัญหา 101 แบบประเมินการคิดเชิงนามธรรม 103 แบบประเมินใบกิจกรรมที่ 4.2 105 แบบประเมินประเด็นปัญหา 107 แบบประเมินข้อเสนอโครงงาน 108 แบบประเมินโครงงาน 109 แบบประเมินการนำ เสนอโครงงาน 112 แบบประเมินตนเองในการทำ โครงงาน 114 แบบสังเกตพฤติกรรมการทำ งานกลุ่ม 115 สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
วิทยาการคำ นวณ สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
1 ตัวชี้วัด ประยุกต์ใช้แนวคิดเชิงคำ�นวณในการพัฒนาโครงงานที่มีการบูรณาการกับวิชาอื่นอย่างสร้างสรรค์และ เชื่อมโยงกับชีวิตจริง 2 สาระการเรียนรู้ แนวคิดเชิงคำ�นวณ ได้แก่การคิดแบบแยกส่วนประกอบและการย่อยปัญหา การหารูปแบบของปัญหา การคิดเชิงนามธรรม และการออกแบบขั้นตอนวิธีในการแก้ปัญหา 3 จุดประสงค์ ให้ผู้เรียนสามารถ 3.1 อธิบายหลักการของแนวคิดเชิงคำ�นวณ 3.2 ปฏิบัติตามขั้นตอนวิธีเปรียบเทียบ และวิเคราะห์ขั้นตอนวิธีเพื่อแก้ปัญหาจากโจทย์ที่กำ�หนด 3.3 ตระหนักถึงความสำ�คัญและประโยชน์ของขั้นตอนวิธีที่เกี่ยวข้องกับการแก้ปัญหาในชีวิตประจำ�วัน 4 ทักษะและกระบวนการ ทักษะการคิดเชิงคำ�นวณ ทักษะการแก้ปัญหา 5 ความรู้เดิมที่นักเรียนต้องมี คู่อันดับและกราฟ กิจกรรมที่ 1 แนวคิดเชิงคำ นวณ คาบที่ 1 - 2 | เวลา 2 ชั่วโมง รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 2 กิจกรรมที่ 1 | แนวคิดเชิงคำ นวณ สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
6 สาระสำ คัญ แนวคิดเชิงคำ�นวณ (computational thinking) เป็นพื้นฐานของการคิดแก้ปัญหาที่สามารถนำ�ไป ประยุกต์ในการแก้ปัญหาในชีวิตประจำ�วัน แนวคิดเชิงคำ�นวณ เป็นการคิดแบบแยกส่วนประกอบและ การย่อยปัญหา (decomposition) การหารูปแบบของปัญหา (pattern recognition) การคิดเชิง นามธรรม (abstraction) เพื่อพิจารณาสาระสำ�คัญของปัญหา และการออกแบบขั้นตอนวิธีในการแก้ ปัญหา (algorithm) ซึ่งขั้นตอนวิธี คือ ลำ�ดับขั้นตอนในการแก้ปัญหาหรือการทำ�งานที่ชัดเจน ช่วยให้ คิดอย่างเป็นระบบและเป็นขั้นตอน 7 สื่อและอุปกรณ์ 7.1 ใบกิจกรรม ใบกิจกรรมที่ เรื่อง เวลา (นาที) 1.1 บ้านเธอ บ้านฉัน 30 1.2 หา ห.ร.ม. ง่ายกว่าที่คิด 30 7.2 ใบความรู้ - 7.3 อื่นๆ หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี(วิทยาการคำ�นวณ) ชั้นมัธยมศึกษา ปี ที่ 4 ของสถาบั น ส่ งเ ส ริ ม กา รสอน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี แบบสังเกตพฤติกรรมการทำ�งานกลุ่ม 8 แนวทางการจัดการเรียนรู้ 8.1 การจัดเตรียม 8.1.1 ใบกิจกรรมที่ 1.1 และ 1.2 ตามจำ�นวนผู้เรียน 8.1.2 แบบประเมินตนเองเรื่องฉันรู้จักขั้นตอนวิธีตามจำ�นวนผู้เรียน 8.1.3 คลิปวีดิทัศน์เรื่องการคิดเชิงคำ�นวณ จาก https://www.youtube.com/watch?v=mUXo-S7gzds รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กิจกรรมที่ 1 | แนวคิดเชิงคำ นวณ 3 สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
8.2 ขั้นตอนการดำ เนินการ 8.2.1 ผู้สอนนำ�เข้าสู่บทเรียน เรื่องแนวคิดเชิงคำ�นวณ โดยเล่าสถานการณ์และตั้งคำ�ถาม ถามผู้เรียน สถานการณ์ “นักเรียนเดินหลงเข้าไปในป่ากับเพื่อน 3 คน และมีอุปกรณ์ติดตัว ได้แก่มีด และไฟฉาย ระหว่างทาง ที่เดินหาเส้นทางเดินออกจากป่านั้น นักเรียนก็ได้พบ กระต่าย และรังผึ้ง จึงจับกระต่ายและเก็บน้ำ� ผึ้งพกไปด้วย และเดินต่อจนพลบค่ำ� แต่แล้วสิ่งที่ไม่คาดคิดก็เกิดขึ้น มีหมีปรากฏขึ้น นักเรียนจะทำ� อย่างไรให้สามารถถ่วงเวลาไม่ให้หมีวิ่งเข้ามาทำ�ร้าย และรอดจากการถูกจับกิน โดยใช้ทุกอย่างที่มีอยู่ รอบตัว” 8.2.2 ผู้สอนใช้วิธีสุ่มผู้เรียนหรือหาอาสาสมัคร 3 คน บอกหรือเขียนวิธีการที่จะทำ�ให้ ตัวเอง รอดจากการถูกหมีจับกิน โดยอธิบายเป็นลำ�ดับขั้นตอน (อาจให้ผู้เรียนทั้ง สามคน เขียนวิธีการบนกระดานแล้วให้เพื่อนโหวตวิธีการที่ชอบที่สุด) 8.2.3 ผู้สอนอธิบายและสรุปเพื่อเชื่อมโยงไปถึงเรื่องแนวคิดเชิงคำ�นวณ ซึ่งในสถานการณ์ ข้างต้นเป็นตัวอย่างของการแก้ปัญหาที่มีขั้นตอนวิธี และมีการคิดแก้ปัญหา แบบอื่นๆ ที่เป็นแนวคิดเชิงคำ�นวณด้วย (อาจอธิบายโดยยกตัวอย่างเพิ่มเติมให้ ผู้เรียนเข้าใจหลักการคิดทั้ง 4 แบบ หรือเปิดคลิปวีดิทัศน์เพื่ออธิบายเพิ่มเติม https://www.youtube.com/watch?v=mUXo-S7gzds) 8.2.4 ผู้เรียนจับคู่กับเพื่อนศึกษาตัวอย่างที่ 1.1 วิธีแนะนำ�หนังสือ ในหนังสือเรียน เพื่อ ให้นักเรียนเข้าใจหลักการของขั้นตอนวิธีมากขึ้น 8.2.5 ผู้เรียนจับคู่กันทำ�ใบกิจกรรมที่ 1.1 บ้านเธอ บ้านฉัน 8.2.6 ผู้สอนอธิบายตัวอย่างที่ 1.2 ไปให้ครบทุกที่ ในหนังสือเรียน และร่วมกันอภิปรายกับ ผู้เรียนเพื่อให้เห็นตัวอย่างเพิ่มเติม 8.2.7 ผู้เรียนศึกษาตัวอย่างที่ 1.3 การหาตัวหารร่วมมาก และตัวอย่างที่ 1.4 การหา ห.ร.ม. ของ 187 และ 221 ในหนังสือเรียน 8.2.8 ผู้เรียนจับคู่กันทำ�ใบกิจกรรมที่ 1.2 หา ห.ร.ม. ง่ายกว่าที่คิด เมื่อทำ�เสร็จแล้วให้ แลกกันตรวจกับเพื่อนคู่อื่น 8.2.9 ผู้สอนและผู้เรียนร่วมกันอภิปราย และสรุปประโยชน์ของขั้นตอนวิธีกับการ แก้ปัญหาในชีวิตประจำ�วัน 8.2.10 ผู้เรียนทำ�แบบประเมินตนเองเรื่องฉันรู้จักขั้นตอนวิธีี รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 4 กิจกรรมที่ 1 | แนวคิดเชิงคำ นวณ สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
9 การวัดและประเมินผล 9.1 ประเมินจากใบกิจกรรม 9.2 สังเกตพฤติกรรมจากการทำ�งานกลุ่ม 9.3 ประเมินจากแบบประเมินตนเองเรื่องฉันรู้จักขั้นตอนวิธี 10 สื่อและแหล่งข้อมูล https://www.youtube.com/watch?v=mUXo-S7gzds https://barefootcas.org.uk/wp-content/uploads/2014/08/ KS1-Crazy-Character-Algorithms-Activity-Barefoot-Computing.pdf 11 ข้อเสนอแนะ 11.1 ผู้สอนสามารถเปลี่ยนแปลงสถานการณ์ในข้อ 8.2.1 ได้ตามความเหมาะสม 11.2 ผู้สอนสามารถศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับแนวคิดเชิงคำ�นวณได้จากเว็บไซต์ https://code.org/curriculum/course3/1/Teacher http://www.cs4fn.org/computationalthinking/ http://www.bbc.co.uk/education/topics/z7tp34j 11.3 ผู้สอนอาจให้ผู้เรียนตอบคำ�ถามในชวนคิด และอภิปรายร่วมกัน 11.4 ในการทำ�ใบกิจกรรมที่ 1.1 ให้ผู้เรียนวาดรูปตามคำ�บอกครบทุกคน แล้วจึงนำ�ผลลัพธ์ ที่ได้เปรียบเทียบกับคู่ของตนเอง รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กิจกรรมที่ 1 | แนวคิดเชิงคำ นวณ 5 สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
1 ให้นักเรียนคนที่ 1 วาดรูปบ้านลงในใบกิจกรรม จากนั้นอธิบายรูปที่ตนเองวาดให้เพื่อนวาดตามโดย ห้ามผู้วาดถามคำ�ถามใดๆ และเปรียบเทียบรูปบ้านที่ได้ว่าเหมือนรูปต้นฉบับหรือไม่ บ้านของฉัน บ้านของเพื่อน ชื่อ ______________________________________________________ บ้านเธอ บ้านฉัน ชื่อ-สกุล ___________________________________________________________ เลขที่ ________ ใบกิจกรรมที่ 1.1 รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 6 กิจกรรมที่ 1 | แนวคิดเชิงคำ นวณ สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
2 วาดรูปบ้านตามขั้นตอนวิธีวาดบ้าน ลงบนพื้นที่ที่มีการระบุพิกัด (x,y) (0, 0) x y 1 วาดรูปสี่เหลี่ยมมุมฉากให้มีด้านขนานกับแกน x และ y ให้มีจุดมุมซ้ายล่างที่พิกัด (5,0) มุมขวาบนที่ พิกัด (15,10) 2 วาดส่วนของเส้นตรงระหว่างจุดที่ระบุต่อไปนี้ 2.1 (5,10) และ (10,14) 2.2 (10,14) และ (15,10) 2.3 (15,0) และ (21,1) 2.4 (21,1) และ (21,11) 2.5 (21,11) และ (15,10) 2.6 (10,14) และ (16,15) 2.7 (16,15) และ (21,11) 3 วาดรูปสี่เหลี่ยมมุมฉากให้มีด้านขนานกับแกน x และ y ให้มีจุดมุมซ้ายล่างที่พิกัด (8,0) มุมขวาบนที่ พิกัด (12,5) ให้นักเรียนเปรียบเทียบรูปที่ได้กับรูปของเพื่อนว่าเหมือนหรือแตกต่างกันอย่างไรเพราะ เหตุใด เหมือน ไม่เหมือน เนื่องจาก________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ ขั้นตอนวิธีวาดบ้าน รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กิจกรรมที่ 1 | แนวคิดเชิงคำ นวณ 7 สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
ให้หา ห.ร.ม. ของ 301,981 และ 449,573 โดยเติมคำ�ตอบลงในช่องว่าง รอบที่ จำ นวนสองจำ นวน คำ อธิบาย 1 301,981 449,573 จํานวนที�น�อยกว�าไม�เปนศูนย� ็เศษจากการหาร 449,573 ด�วย 301,981 คือ 147,592 ดังนั้นในข้ันถัดไปจะเขียนแทน 449,573 ด�วย 147,592 2 จำ�นวนที่น้อยกว่าไม่เป็นศูนย์เศษจากการหาร ด้วย คือ ดังนั้นในขั้นถัดไปจะเขียนแทน ด้วย 3 จำ�นวนที่น้อยกว่าไม่เป็นศูนย์เศษจากการหาร ด้วย คือ ดังนั้นในขั้นถัดไปจะเขียนแทน ด้วย 4 จำ�นวนที่น้อยกว่าไม่เป็นศูนย์เศษจากการหาร ด้วย คือ ดังนั้นในขั้นถัดไปจะเขียนแทน ด้วย 5 จำ�นวนที่น้อยกว่าไม่เป็นศูนย์เศษจากการหาร ด้วย คือ ดังนั้นในขั้นถัดไปจะเขียนแทน ด้วย 6 1,942 971 จำ�นวนที่น้อยกว่าไม่เป็นศูนย์เศษจากการหาร ด้วย คือ ดังนั้นในขั้นถัดไปจะเขียนแทน ด้วย 7 0 971 จำ�นวนที่น้อยกว่าเป็นศูนย์ดังนั้น ห.ร.ม. จึงมีค่าเท่ากับ 971 หา ห.ร.ม. ง่ายกว่าที่คิด 1. ชื่อ-สกุล ________________________________________________________ เลขที่________ 2. ชื่อ-สกุล ________________________________________________________ เลขที่________ ใบกิจกรรมที่ 1.2 รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 8 กิจกรรมที่ 1 | แนวคิดเชิงคำ นวณ สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
1 ตัวชี้วัด ประยุกต์ใช้แนวคิดเชิงคำ�นวณในการพัฒนาโครงงานที่มีการบูรณาการกับวิชาอื่นอย่างสร้างสรรค์และ เชื่อมโยงกับชีวิตจริง 2 สาระการเรียนรู้ แนวคิดเชิงคำ�นวณ ได้แก่การคิดแบบแยกส่วนประกอบและการย่อยปัญหา การหารูปแบบของปัญหา การคิดเชิงนามธรรม และการออกแบบขั้นตอนวิธีในการแก้ปัญหา 3 จุดประสงค์ ให้ผู้เรียนสามารถ 3.1 วิเคราะห์องค์ประกอบของสิ่งของต่าง ๆ ในการพัฒนาผลงานใหม่ 3.2 ใช้ทักษะการคิดแบบแยกส่วนประกอบและการย่อยปัญหา แก้ปัญหาในชีวิตประจำ�วัน 4 ทักษะและกระบวนการ ทักษะการคิดเชิงคำ�นวณ ทักษะการคิดวิเคราะห์และสังเคราะห์ ทักษะการแก้ปัญหา ทักษะการคิดสร้างสรรค์ 5 ความรู้เดิมที่นักเรียนต้องมี - รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กิจกรรมที่ 2 | การแยกส่วนประกอบและการย่อยปัญหา 9 กิจกรรมที่ 2 การแยกส่วนประกอบและการย่อยปัญหา คาบที่ 3 - 4 | เวลา 2 ชั่วโมง สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
6 สาระสำ คัญ การแยกส่วนประกอบและการย่อยปัญหา (decomposition) เป็นขั้นตอนของกระบวนการแก้ปัญหา ด้วยแนวคิดเชิงคำ�นวณ (computational thinking) ซึ่งแบ่งปัญหาหรืองานออกเป็นส่วนย่อย ทำ�ให้สามารถ จัดการกับปัญหาหรืองานได้ง่ายขึ้น 7 สื่อและอุปกรณ์ 7.1 ใบกิจกรรม ใบกิจกรรมที่ เรื่อง เวลา (นาที) 2.1 แยกส่วนและสร้างใหม่ 40 2.2 ชีวิตประจำ�วันกับการแยกส่วนประกอบ 40 7.2 ใบความรู้ - 7.3 อื่นๆ หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์เทคโนโลยี(วิทยาการคำ�นวณ) ชั้นมัธยมศึกษา ปีที่ 4 ของสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี แบบสังเกตพฤติกรรมการทำ�งานกลุ่ม สถานการณ์นักสืบ จาก https://www.dek-d.com/studyabroad/44049/ 8 แนวทางการจัดการเรียนรู้ 8.1 การจัดเตรียม 8.1.1 ใบกิจกรรมที่ 2.1 ตามจำ�นวนผู้เรียน 8.1.2 ใบกิจกรรมที่ 2.2 ตามจำ�นวนกลุ่ม 8.1.3 แบบประเมินการแยกส่วนประกอบและการย่อยปัญหา ตามจำ�นวนกลุ่ม 8.2 ขั้นตอนการดำ เนินการ 8.2.1 ผู้สอนนำ�เข้าสู่บทเรียนโดยการเล่าสถานการณ์ใดสถานการณ์หนึ่งจากสองสถานการณ์ และให้ผู้เรียนวิเคราะห์และหาคำ�ตอบจากสถานการณ์ที่เลือก รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 10 กิจกรรมที่ 2 | การแยกส่วนประกอบและการย่อยปัญหา สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
8.2.2 ผู้สอนเชื่อมโยงสถานการณ์ข้างต้นกับวิธีคิดแบบแยกส่วนประกอบและย่อยปัญหา 8.2.3 ผู้เรียนศึกษาหัวข้อที่ 1.2 การแยกส่วนประกอบและการย่อยปัญหา (decomposition) ในหนังสือเรียน จนถึงก่อนกิจกรรมที่ 1.3 8.2.4 ผู้เรียนทำ�ใบกิจกรรมที่ 2.1 แยกส่วนและสร้างใหม่ 8.2.5 ผู้สอนสุ่มผู้เรียนหรือหาอาสาสมัครนำ�เสนอคำ�ตอบจากใบกิจกรรมที่ 2.1 8.2.6 ผู้เรียนศึกษาหนังสือเรียนหัวข้อที่ 1.2 ส่วนที่ต่อจากกิจกรรมที่ 1.3 8.2.7 ผู้สอนแบ่งผู้เรียนออกเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4 คน ทำ�ใบกิจกรรมที่ 2.2 ชีวิตประจำ�วัน กั บการแยกส่วนประกอบ โดยผู้สอนชี้แจงเกณฑ์การประเมินก่อนให้ผู้เรียนลงมือทำ� กิจกรรม 8.2.8 ผู้เรียนแต่ละกลุ่มเลือกกิจกรรมที่คิดว่าทำ�ได้ดีที่สุด 1 กิจกรรมจากใบกิจกรรมที่ 2.2 แล้วแลกกับกลุ่มอื่น เพื่อประเมินโดยใช้แบบประเมินการแยกส่วนประกอบและการย่อย ปัญหา สถานการณ์ที่ 1 ชายผู้ร่ำ�รวยคนหนึ่งตัดสินใจมาใช้ชีวิตลำ�พังในกระท่อมกลางป่า โดยใช้บริการจัดส่งอาหาร หนังสือพิมพ์และจดหมายต่าง ๆ เช้าวันพฤหัส บุรุษไปรษณีย์มาส่งจดหมาย และพบว่าประตูกระท่อมเปิดอยู่ เมื่อชะโงกหน้า เข้าไปดูจึงเห็นว่าชายคนนี้กลายเป็นศพนอนจมกองเลือดเสียแล้ว เมื่อตำ�รวจมาถึงที่เกิดเหตุ ก็เริ่มสำ�รวจไปรอบ ๆ กระท่อม และพบปิ่นโตอาหารที่ยังอุ่นอยู่บน ระเบียงหน้ากระท่อม หนังสือพิมพ์ฉบับวันจันทร์และจดหมายที่ยังไม่ได้เปิด หากนักเรียนต้องสืบคดีนี้นักเรียนจะช่วยตำ�รวจหาตัวคนร้ายได้หรือไม่ ว่าคนร้ายคือใคร (ที่มา: https://www.dek-d.com/studyabroad/44049/ ) สถานการณ์ที่ 2 ชายวัยกลางคนขับรถมากับครอบครัวรวม 4 คน พบกับกลุ่มวัยรุ่น 10 คนที่โดยสารมากับรถตู้ และมีปากเสียงเรื่องที่จอดรถ กลุ่มวัยรุ่นทั้งหมดรุมล้อมรอบรถมีการตะโกนดา่ทอ และทุบรถ ชายวัย กลางคนจึงหยิบปืนในกระเป๋าที่อยู่ใต้เบาะออกมายิง 3 นัด กระสุนโดนกลุ่มวัยรุ่นจำ�นวน 1 นัด ได้ รับบาดเจ็บและเสียชีวิตในเวลาต่อมา ถามว่าชายวัยกลางคนผิดหรือไม่ นักเรียนคิดว่าศาลควร สอบสวนหาข้อเท็จจริงด้วยกระบวนการใด เพื่อให้การตัดสินเป็นธรรม (สืบสวนเพิ่มเติมโดยการแยก ประเด็นในเรื่องต่าง ๆ เช่น สภาพแวดล้อม พยาน หลักฐานต่าง ๆ) รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กิจกรรมที่ 2 | การแยกส่วนประกอบและการย่อยปัญหา 11 สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
8.2.9 ผู้สอนสุ่มกลุ่มนำ�เสนอคำ�ตอบให้ครบทุกกิจกรรม และร่วมอภิปรายกับผู้เรียนในประเด็น เรื่องของเวลา โดยเชื่อมโยงให้เห็นประโยชน์ของการแยกส่วนประกอบและการย่อยปัญหา สอบถามว่าต้องใช้วิธีการอย่างไร จึงจะทำ�งานได้สำ�เร็จ หากมีงานมากและมีเวลาจำ�กัด 8.2.10 ผู้สอนและผู้เรียนร่วมกันสรุปแนวคิดการแยกส่วนประกอบและการย่อยปัญหา ในด้าน ประโยชน์ของการใช้แก้ปัญหาในชีวิตประจำ�วัน 9 การวัดและประเมินผล 9.1 ประเมินจากใบกิจกรรม 9.2 สังเกตพฤติกรรมจากการทำ�งานกลุ่ม 9.3 ประเมินจากแบบประเมินการแยกส่วนประกอบและการย่อยปัญหา 10 สื่อและแหล่งข้อมูล https://community.computingatschool.org.uk/files/6695/original.pdf https://barefootcas.org.uk https://le-www-live-s.legocdn.com/wedo/pdfs/computationalthinkingteacher guide/computationalthinkingteacherguide-en-us-v1.pdf 11 ข้อเสนอแนะ 11.1 ผู้สอนสามารถเปลี่ยนแปลงสถานการณ์ในข้อ 8.2.1 ได้ตามความเหมาะสม 11.2 ผู้สอนอาจหาตัวอย่างเพิ่มเติมมาประกอบการอธิบายให้ผู้เรียนเข้าใจมากยิ่งขึ้น และช่วย แนะนำ�ผู้เรียนตลอดการดำ�เนินกิจกรรม อาจดูตัวอย่างกิจกรรมการแยกส่วนประกอบและการ ย่อยปัญหา ได้ที่https://www.youtube.com/watch?v=yQVTijX437c เปรียบเทียบ กับคู่ของตนเอง รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 12 กิจกรรมที่ 2 | การแยกส่วนประกอบและการย่อยปัญหา สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
1 ให้นักเรียนแยกส่วนประกอบของวัตถุต่าง ๆ ดังรูป โดยวาดภาพ หรือเขียนคำ�อธิบาย ใบกิจกรรมที่ 2.1 แยกส่วนและสร้างใหม่ สมาชิกในกลุ่ม ___________________________________________________________________ 1. ชื่อ-สกุล __________________เลขที่____ 2. ชื่อ-สกุล __________________เลขที่____ 3. ชื่อ-สกุล __________________เลขที่____ 4. ชื่อ-สกุล __________________เลขที่____ สมาร์ตโฟน ไฟฉาย รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กิจกรรมที่ 2 | การแยกส่วนประกอบและการย่อยปัญหา 13 สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
ปากกาแบบกด กล่องดินสอ รถบังคับวิทยุ รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 14 กิจกรรมที่ 2 | การแยกส่วนประกอบและการย่อยปัญหา สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
2 ให้นักเรียนนำ�ส่วนประกอบย่อยที่ได้ทดลองแยกส่วนประกอบในข้อ 1 นำ�มารวมกับส่วนประกอบของ วัตถุอื่นเพื่อสร้างเป็นนวัตกรรม พร้อมตั้งชื่อสิ่งประดิษฐ์ใหม่ วาดเป็นภาพและอธิบายการใช้งาน รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กิจกรรมที่ 2 | การแยกส่วนประกอบและการย่อยปัญหา 15 สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
พิจารณากิจกรรมต่อไปนี้แล้วอธิบายขั้นตอนโดยใช้วิธีคิดแบบแยกส่วนประกอบ การทำ�ข้อสอบแบบเลือกตอบ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ การรับประทานอาหารกลางวันที่โรงเรียน _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ ใบกิจกรรมที่ 2.2 ชีวิตประจำ วันกับการแยกส่วนประกอบ สมาชิกในกลุ่ม ___________________________________________________________________ 1. ชื่อ-สกุล __________________เลขที่____ 2. ชื่อ-สกุล __________________เลขที่____ 3. ชื่อ-สกุล __________________เลขที่____ 4. ชื่อ-สกุล __________________เลขที่____ รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 16 กิจกรรมที่ 2 | การแยกส่วนประกอบและการย่อยปัญหา สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
การวางแผนไปทัศนศึกษา _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ การซื้อสินค้าออนไลน์ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ การเตรียมเสื้อกีฬาสี _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กิจกรรมที่ 2 | การแยกส่วนประกอบและการย่อยปัญหา 17 สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
1 ตัวชี้วัด ประยุกต์ใช้แนวคิดเชิงคำ�นวณในการพัฒนาโครงงานที่มีการบูรณาการกับวิชาอื่นอย่างสร้างสรรค์และ เชื่อมโยงกับชีวิตจริง 2 สาระการเรียนรู้ แนวคิดเชิงคำ�นวณ ได้แก่การคิดแบบแยกส่วนประกอบและการย่อยปัญหา การหารูปแบบของปัญหา การคิดเชิงนามธรรม และการออกแบบขั้นตอนวิธีในการแก้ปัญหา 3 จุดประสงค์ ให้ผู้เรียนสามารถ 3.1 อธิบายรูปแบบ และระบุองค์ประกอบสำ�คัญที่สัมพันธ์กันของสิ่งของหรือปัญหา 3.2 แยกคุณลักษณะที่สำ�คัญออกจากรายละเอียดในโจทย์ปัญหาหรืองานที่กำ�ลังพิจารณา 3.3 อธิบายสถานการณ์หรือปัญหาด้วยแบบจำ�ลอง 4 ทักษะและกระบวนการ ทักษะการวิเคราะห์ ทักษะการแก้ปัญหา ทักษะการคิดเชิงคำ�นวณ 5 ความรู้เดิมที่นักเรียนต้องมี การแยกส่วนประกอบและการย่อยปัญหา กิจกรรมที่ 3 การหารูปแบบและการคิดเชิงนามธรรม คาบที่ 5 - 6 | เวลา 2 ชั่วโมง รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 18 กิจกรรมที่ 3 | การหารูปแบบและการคิดเชิงนามธรรม สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
6 สาระสำ คัญ การพิจารณารูปแบบของปัญหาหรือวิธีการแก้ปัญหา (pattern recognition) เป็นการพิจารณารูป แบบ แนวโน้ม และลักษณะทั่วไปของข้อมูล โดยพิจารณาว่าเคยพบปัญหาลักษณะนี้มาก่อนหรือไม่ หากมี รูปแบบของปัญหาที่คล้ายกันสามารถนำ�วิธีการแก้ปัญหานั้นมาประยุกต์ใช้ และพิจารณารูปแบบปัญหา ย่อยซึ่งอยู่ภายในปัญหาเดียวกันว่ามีส่วนใดที่เหมือนกัน เพื่อใช้วิธีการแก้ปัญหาเดียวกันได้ทำ�ให้จัดการกับ ปัญหาได้ง่ายขึ้น และการทำ�งานมีประสิทธิภาพเพิ่มขึ้น การคิดเชิงนามธรรม (abstraction) คือ กระบวนการคัดแยกคุณลักษณะที่สำ�คัญออกจากรายละเอียด ในโจทย์ปัญหาหรืองานที่กำ�ลังพิจารณา เพื่อให้ได้องค์ประกอบที่จำ�เป็น เพียงพอ และกระชับที่สุดในการ พิจารณาภายใต้สถานการณ์ที่สนใจ โดยจะได้ผลลัพธ์เป็นแบบจำ�ลอง(model) ซึ่งสามารถแสดงเป็นแผนภาพ ที่มีการตัดรายละเอียดที่ไม่จำ�เป็นในการพิจารณาออกทั้งหมด 7 สื่อและอุปกรณ์ 7.1 ใบกิจกรรม ใบกิจกรรมที่ เรื่อง เวลา (นาที) 3.1 เหมือนหรือต่าง 20 3.2 สร้างแบบจำ�ลอง 30 7.2 ใบความรู้ - 7.3 อื่นๆ เครื่องคอมพิวเตอร์ หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์เทคโนโลยี(วิทยาการคำ�นวณ) ชั้นมัธยมศึกษา ปีที่ 4 ของ สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี แบบสังเกตพฤติกรรมการทำ�งานกลุ่ม รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กิจกรรมที่ 3 | การหารูปแบบและการคิดเชิงนามธรรม 19 สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
8 แนวทางการจัดการเรียนรู้ 8.1 การจัดเตรียม 8.1.1 ใบกิจกรรมที่ 3.1 -3.2 ตามจำ�นวนผู้เรียน 8.1.2 แบบประเมินการคิดเชิงนามธรรม ตามจำ�นวนผู้เรียน 8.1.3 เกมการ์ดดอกไม้ตามจำ�นวนกลุ่ม 8.1.4 เกมสารานุกรมไทย ตามจำ�นวนกลุ่ม 8.2 ขั้นตอนการดำ เนินการ 8.2.1 ผู้สอนนำ�เข้าสู่บทเรียน โดยอธิบายกติกาวิธีเล่นเกมการ์ดดอกไม้ ที่ทำ�ให้ผู้เรียน สามารถบอกชนิดของพืชดอก แล้วให้ผู้เรียนเล่นเกมเป็นกลุ่ม 8.2.2 ผู้เรียนตอบคำ�ถามในเกม กลุ่มใดทำ�เสร็จก่อนให้เป็นผู้ชนะ 8.2.3 ผู้สอนและผู้เรียนร่วมกันอภิปรายถึงการเชื่อมโยงรูปแบบที่เหมือน ๆ กันของดอกไม้ และทำ�ให้สามารถบอกชนิดของพืชดอกได้ 8.2.4 ผู้เรียนศึกษาหัวข้อที่ 1.3 การหารูปแบบ (pattern recognition) ในหนังสือเรียน จนถึงก่อนกิจกรรมที่ 1.5 8.2.5 ผู้เรียนทำ�ใบกิจกรรมที่ 3.1 เหมือนหรือต่าง 8.2.6 ผู้สอนสุ่มผู้เรียนนำ�เสนอคำ�ตอบ และอภิปรายร่วมกับผู้เรียน 8.2.7 ผู้เรียนศึกษาเนื้อหาหัวข้อที่ 1.3 ในหนังสือเรียนส่วนที่เหลือ แล้วสุ่มผู้เรียนยกตัวอย่าง ปัญหาอื่นที่เกิดซ้ำ� ๆ ในชีวิตประจำ�วัน และร่วมกันสรุปแนวคิดเรื่องการหารูปแบบ 8.2.8 ผู้สอนแบ่งผู้เรียนออกเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 5 คน 8.2.9 ผู้สอนแจกบัตรเกมสารานุกรมไทยให้ผู้เรียนแต่ละกลุ่ม โดยบัตรเกมมีเนื้อหาเกี่ยวกับ พระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 ในการจัดทำ�โครงการ สารานุกรมไทยสำ�หรับเยาวชน 8.2.10 ผู้เรียนแต่ละกลุ่มทำ�ความเข้าใจแล้วเขียนสรุปใจความสำ�คัญของโครงการสารานุกรม ไทยไม่เกิน 20 คำ� ลงบนกระดาษแล้วนำ�ไปติดรวมกันที่หน้าชั้นเรียน 8.2.11 ผู้เรียนร่วมกันอภิปรายว่าคำ�ตอบใดเป็นคำ�ตอบที่ดีที่สุด จากนั้นเชื่อมโยงเข้าสู่เนื้อหา เรื่องการคิดเชิงนามธรรม รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 20 กิจกรรมที่ 3 | การหารูปแบบและการคิดเชิงนามธรรม สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
8.2.12 ผู้เรียนศึกษาหัวข้อที่ 1.4 การคิดเชิงนามธรรม (abstraction) ในหนังสือเรียน 8.2.13 ผู้เรียนแต่ละกลุ่มทำ�กิจกรรมที่ 1.6 แบบจำ�ลองในหนังสือเรียน โดยอภิปรายกันใน กลุ่มจากนั้นผู้สอนสุ่มผู้เรียนตอบคำ�ถาม 8.2.14 ผู้เรียนจับคู่กันทำ�ใบกิจกรรมที่ 3.2 สร้างแบบจำ�ลอง แล้วแลกกับคู่อื่นเพื่อตรวจ คำ�ตอบและประเมินโดยใช้แบบประเมินการคิดเชิงนามธรรม 8.2.15 ผู้สอนและผู้เรียนร่วมกันสรุปประโยชน์ของแนวคิดเชิงคำ�นวณในการนำ�ไปใช้เพื่อการ แก้ปัญหาในชีวิตประจำ�วัน 9 การวัดและประเมินผล 9.1 ประเมินจากใบกิจกรรม 9.2 สังเกตพฤติกรรมจากการทำ�งานกลุ่ม 9.3 ประเมินจากแบบประเมินการคิดเชิงนามธรรม 10 สื่อและแหล่งข้อมูล http://www.hopspress.com/Books/Curriculum_Guide/Lesson_Plans/ Patterns_in_Plants.htm https://le-www-live-s.legocdn.com/wedo/pdfs/computationalthinkingteacher guide/computationalthinkingteacherguide-en-us-v1.pdf https://www.youtube.com/watch?v=va-rqAmJc5c 11 ข้อเสนอแนะ 11.1 ผู้สอนอาจให้ผู้เรียนตอบคำ�ถามในชวนคิด และอภิปรายร่วมกัน 11.2 ผู้สอนอาจเปิดตัวอย่างประตูไปไหนก็ได้ในเรื่องโดราเอมอนจาก https://www.youtube.com/watch?v=va-rqAmJc5c รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กิจกรรมที่ 3 | การหารูปแบบและการคิดเชิงนามธรรม 21 สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
เกมการ์ดดอกไม้ การ์ดความรู้ ดอกของพืชประกอบด้วยส่วนต่าง ๆ ที่สำ�คัญ ได้แก่ กลีบเลี้ยง กลีบดอก เกสรเพศผู้และเกสรเพศเมีย พืชดอก ยังสามารถจำ�แนกออกได้เป็น 2 กลุ่มใหญ่ ๆ โดยส่วนใหญ่ใช้การจำ�แนกเบื้องต้น ดังนี้ พืชใบเลี้ยงเดี่ยว พืชใบเลี้ยงคู่ ลักษณะเส้นใบเรียงกันแบบขนาน ลักษณะเส้นใบเป็นร่างแห กลีบดอก มีจำ�นวนเป็น 3 หรือทวีคูณของ 3 กลีบดอกมีจำ�นวนเป็น 4-5 หรือ ทวีคูณ ของ 4-5 รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 22 กิจกรรมที่ 3 | การหารูปแบบและการคิดเชิงนามธรรม สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
การ์ดคำ ถาม พืชดอกในรูปเป็นพืชใบเลี้ยงเดี่ยวหรือพืชใบเลี้ยงคู่ ใบเลี้ยงเดี่ยว ใบเลี้ยงคู่ ใบเลี้ยงเดี่ยว ใบเลี้ยงคู่ ใบเลี้ยงเดี่ยว ใบเลี้ยงคู่ ใบเลี้ยงเดี่ยว ใบเลี้ยงคู่ ใบเลี้ยงเดี่ยว ใบเลี้ยงคู่ ใบเลี้ยงเดี่ยว ใบเลี้ยงคู่ ใบเลี้ยงเดี่ยว ใบเลี้ยงคู่ ใบเลี้ยงเดี่ยว ใบเลี้ยงคู่ ใบเลี้ยงเดี่ยว ใบเลี้ยงคู่ ใบเลี้ยงเดี่ยว ใบเลี้ยงคู่ รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กิจกรรมที่ 3 | การหารูปแบบและการคิดเชิงนามธรรม 23 สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
บัตรเกมสารานุกรมไทย พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลท ี่ ๙ มีพระราชปรารภวา ่การเรียนรู้เรื่องราวและวิชาการ สาขาต่าง ๆ โดยกว้างขวาง จะก่อให้เกิดความรู้ความคิดและความฉลาด ซึ่งเป็นปัจจัยสำ�คัญที่สุด สำ�หรับชีวิต ทุกคนควรมีโอกาสที่จะศึกษาเมื่อต้องการ หรือพอใจจะเรียนรู้เรื่องใดสามารถค้นหาอา่น โดยสะดวก จึงมีพระราชดำ�รัสให้จัดทำ�สารานุกรมไทยสำ�หรับเยาวชน นับเป็นหนังสือที่มีประโยชน์ เกื้อกูลการศึกษาเพิ่มพูนปัญญาด้วยตนเองของประชาชน โดยเฉพาะยามที่มีปัญหาขาดแคลนครูและ ที่เล่าเรียน ดังพระราชดำ�รัสที่พระราชทานแก่สมาชิกไลออนส์ในประเทศไทย เกี่ยวกับ “โครงการ สารานุกรมไทย” เมื่อวันที่ ๕ มกราคม พ.ศ. ๒๕๑๓ ความตอนหนึ่งว่า “... เราต้องให้ความรู้กับเด็กและคนรุ่นต่อไปอย่างที่เราจะสามารถทำ ได้จึงพูดถึง สารานุกรมฯ นี้จะทำ ให้เราแก้ปัญหาของเราได้ส่วนหนึ่ง ที่จริงมีวิธีแก้ปัญหาอย่างอื่นด้วย แต่ว่า เราต้องเลือกทำ ขอเลือกทำ สารานุกรม สารานุกรมไม่ใช่ครูแต่ว่าจะช่วยให้คนอื่นที่ไม่ได้เป็นครูได้เช่น พ่อ แม่ถ้าลูก ถามปัญหาต่าง ๆ ก็อาศัยสารานุกรมนี้มาตอบได้...” “... สารานุกรมเล่มนี้มีไว้ไม่ใช่สำ หรับสอนหนังสือใดโดยเฉพาะ แต่ว่ามีไว้สำ หรับให้คนสามารถ ที่จะเผชิญกับปัญหาใด ๆ ในชีวิต...คือว่าโครงการสอนอย่างไรก็ตามต้องสอนให้คนรู้จักเผชิญกับ ปัญหาไม่ใช่สอนสำ หรับให้คนมาตอบปัญหาต้องให้ทุกคนทั้งเยาวชนทั้งคนแก่ทราบว่าวิชาทั้งหลาย ต้องโยงกันและปัญหาทั้งหลายต้องใช้วิชาทุกวิชาโยงกันมาแก้ให้สอดคล้องกัน มิฉะนั้นก็ไม่มีประโยชน์ ถ้าเรียนวิชาหรืออ่านวิชาอย่างหนึ่งอย่างใดแล้วก็ท่องได้ตามตัวหนังสือไม่มีประโยชน์เลย ต้องสามารถ คิดมาใช้เป็นประโยชน์แต่เมื่อมาใช้ประโยชน์จะต้องโยงกับวิชาอื่นได้หมด ...” ที่มา : โครงการสารานุกรมไทยสำ�หรับเยาวชน https://web.ku.ac.th/king72/2542-08/main3.htm รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 24 กิจกรรมที่ 3 | การหารูปแบบและการคิดเชิงนามธรรม สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
ให้นักเรียนระบุรูปแบบที่เหมือนหรือแตกต่างกันของสิ่งของต่อไปนี้โดยใช้หลักการคิดเชิงคำ�นวณ ใบกิจกรรมที่ 3.1 เหมือนหรือต่าง สมาชิกในกลุ่ม ___________________________________________________________________ 1. ชื่อ-สกุล __________________เลขที่____ 2. ชื่อ-สกุล __________________เลขที่____ 3. ชื่อ-สกุล __________________เลขที่____ 4. ชื่อ-สกุล __________________เลขที่____ รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กิจกรรมที่ 3 | การหารูปแบบและการคิดเชิงนามธรรม 25 สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
สิ่งของที่มีรูปแบบที่เหมือนกัน _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ เหตุผล _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ สิ่งของที่มีรูปแบบที่เหมือนกัน _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ เหตุผล _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ สิ่งของที่มีรูปแบบที่เหมือนกัน _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ เหตุผล _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 26 กิจกรรมที่ 3 | การหารูปแบบและการคิดเชิงนามธรรม สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
ให้พิจารณาเหตุการณ์หรือระบบการทำ�งานต่อไปนี้ 1 ประตูไปไหนก็ได้ นักเรียนคงเคยชมภาพยนตร์การ์ตูนเรื่อง โดราเอมอน ที่มีอุปกรณ์วิเศษมากมาย อุปกรณ์ที่ถูกใช้บ่อย เป็นอันดับต้น ๆ คือประตูไปไหนก็ได้ ให้นักเรียนลองคิดและอธิบายวิธีการใช้งานประตูดังกล่าว พร้อม อธิบายแนวคิดการทำ�งานของประตูและผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น วิธีการใช้งาน _______________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ แนวคิดการทำ งาน _______________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น _______________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ ใบกิจกรรมที่ 3.2 สร้างแบบจำ ลอง สมาชิกในกลุ่ม ___________________________________________________________________ 1. ชื่อ-สกุล __________________เลขที่____ 2. ชื่อ-สกุล __________________เลขที่____ 3. ชื่อ-สกุล __________________เลขที่____ 4. ชื่อ-สกุล __________________เลขที่____ รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กิจกรรมที่ 3 | การหารูปแบบและการคิดเชิงนามธรรม 27 สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
2 การตัดปะในระบบคอมพิวเตอร์ นักเรียนน่าจะเคยใช้คำ�สั่ง คัดลอก ตัด และวางในระบบคอมพิวเตอร์มาบา้งแล้ว ให้อธิบายการทำ�งาน ของคำ�สั่งเหล่านี้ให้กับคนที่ยังไม่เคยใช้มาก่อน การทำ งานของคำ สั่ง คัดลอก ตัด และวาง รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 28 กิจกรรมที่ 3 | การหารูปแบบและการคิดเชิงนามธรรม สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
1 ตัวชี้วัด ประยุกต์ใช้แนวคิดเชิงคำ�นวณในการพัฒนาโครงงานที่มีการบูรณาการกับวิชาอื่นอย่างสร้างสรรค์ และ เชื่อมโยงกับชีวิตจริง 2 สาระการเรียนรู้ 2.1 ข้อมูลเข้า ข้อมูลออก และเงื่อนไขของปัญหา 2.2 การแก้ปัญหาด้วยคอมพิวเตอร์ 3 จุดประสงค์ ให้ผู้เรียนสามารถ 3.1 วิเคราะห์ปัญหา โดยระบุข้อมูลเข้า ข้อมูลออก และเงื่อนไขของปัญหา 3.2 ออกแบบการแก้ปัญหาด้วยคอมพิวเตอร์โดยใช้แนวคิดเชิงคำ�นวณ 4 ทักษะและกระบวนการ ทักษะการแก้ปัญหา ทักษะการคิดเชิงคำ�นวณ ทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ ทักษะการคิดสร้างสรรค์ 5 ความรู้เดิมที่นักเรียนต้องมี การแยกส่วนประกอบและการย่อยปัญหา การหารูปแบบและการคิดเชิงนามธรรม กิจกรรมที่ 4 การแก้ปัญหาด้วยคอมพิวเตอร์ คาบที่ 7 - 8 | เวลา 2 ชั่วโมง รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กิจกรรมที่ 4 | การแก้ปัญหาด้วยคอมพิวเตอร์ 29 สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
6 สาระสำ คัญ การคิดเชิงคำ�นวณเป็นพื้นฐานของการแก้ปัญหาด้วยคอมพิวเตอร์ สำ�หรับการออกแบบขั้นตอนวิธีใน การแก้ปัญหาด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์จำ�เป็นต้องระบุขั้นตอนการทำ�งานรวมถึงเงื่อนไขต่าง ๆ ที่ชัดเจน เช่น ข้อมูลเข้า ข้อมูลออก ขอบเขตของข้อมูลที่ต้องการ มนุษย์จึงจะสามารถเขียนโปรแกรมให้คอมพิวเตอร์ ทำ�งานตามคำ�สั่งได้ 7 สื่อและอุปกรณ์ 7.1 ใบกิจกรรม ใบกิจกรรมที่ เรื่อง เวลา (นาที) 4.1 คณะที่ใช่ 30 4.2 ข้อมูลเข้าและข้อมูลออก 40 7.2 ใบความรู้ - 7.3 อื่นๆ เครื่องคอมพิวเตอร์ หนังสือเรียนราย วิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์เทคโนโลยี(วิทยาการคำ�นวณ) ชั้นมัธยมศึกษา ปีที่ 4 ของสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี แบบสังเกตพฤติกรรมการทำ�งานกลุ่ม 8 แนวทางการจัดการเรียนรู้ 8.1 การจัดเตรียม 8.1.1 ใบกิจกรรมที่ 4.1 ตามจำ�นวนผู้เรียน 8.1.2 ใบกิจกรรมที่ 4.2 ตามจำ�นวนกลุ่ม 8.1.3 แบบประเมินใบกิจกรรมที่ 4.2 ตามจำ�นวนกลุ่ม 8.2 ขั้นตอนการดำ เนินการ 8.2.1 ผู้สอนยกตัวอย่างสถานการณ์ในหัวข้อที่ 2.1 การแก้ปัญหาด้วยคอมพิวเตอร์ใน หนังสือ เรียน รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 30 กิจกรรมที่ 4 | การแก้ปัญหาด้วยคอมพิวเตอร์ สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
จากนั้นผู้สอนตั้งคำ�ถามและอภิปรายร่วมกันกับผู้เรียนว่าคอมพิวเตอร์จะสามารถแก้ปัญหาได้หรือไม่ 8.2.2 ผู้เรียนศึกษาหัวข้อที่ 2.1.1 ข้อมูล และ 2.1.2 เงื่อนไขที่ชัดเจน ในหนังสือเรียน จาก นั้นอภิปรายร่วมกับผู้เรียนเกี่ยวกับข้อมูล และเงื่อนไขที่ชัดเจน แบบไหนที่ทำ�ให้ คอมพิวเตอร์ทำ�ตามคำ�สั่งได้ 8.2.3 ผู้เรียนศึกษาโปรแกรมแชทบอท เช่น BotNoi, Mr.Tracky จากนั้นทดลองสนทนา กับโปรแกรม 8.2.4 ผู้เรียนจับคู่กันทำ�กิจกรรมที่ 2.1 แชทบอท ในหนังสือเรียน และคอยสังเกตว่าผู้เรียน สร้างเงื่อนไข เพื่อให้เพื่อนตอบคำ�ถามได้ถูกต้องหรือไม่ 8.2.5 ผู้เรียนศึกษาหนังสือเรียน หัวข้อที่ 2.1.3 ขั้นตอนวิธีในการแก้ปัญหา และอธิบาย ตัวอย่างข้อมูลรายการอาหารกลางวันจากตารางที่ 2.2 จากนั้นสุ่มผู้เรียนออกมาอธิบาย ขั้นตอนวิธีในการเลือกอาหารกลางวันในตัวอย่าง 8.2.6 ผู้เรียนทำ�ใบกิจกรรมที่ 4.1 คณะที่ใช่ 8.2.7 ผู้สอนตั้งคำ�ถามว่า “การที่มีเงื่อนไขและให้ความสำ�คัญจากที่ผู้เรียนได้ทำ�ในกิจกรรม ที่ 4.1 ทำ�ให้ผู้เรียนเลือกสาขาวิชาหรือคณะได้อย่างมีเหตุผลหรือไม่ อย่างไร” ผู้สอน และผู้เรียนอภิปรายร่วมกัน 8.2.8 ผู้สอนแบ่งผู้เรียนออกเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4 คน แล้วศึกษาหนังสือเรียน หัวข้อที่ 2.1.4 ตัวแปร และหัวข้อที่ 2.2 การระบุข้อมูลเข้า ข้อมูลออก และเงื่อนไขของปัญหา โดยใน หัวข้อที่ 2.2 ให้สมาชิกเลือกศึกษาคนละ 1 ตัวอย่างโดยไม่ซ้ำ�กัน จากนั้นอภิปราย ร่วมกัน เพื่อให้สมาชิกคนอื่นเข้าใจในตัวอย่างที่ศึกษา 8.2.9 ผู้สอนแจกใบกิจกรรมที่ 4.2 ข้อมูลเข้า และข้อมูลออก ให้ผู้เรียนแต่ละกลุ่มเลือกหัวข้อ ระบบรถยนต์อัตโนมัติหรือ ระบบแปลภาษาอัตโนมัติเพียงหัวข้อเดียว โดยสามารถ สืบค้นข้อมูลเพิ่มเติมจากอินเทอร์เน็ตได้ผู้สอนชี้แจงการใช้แบบประเมินใบกิจกรรมที่ 4.2 8.2.10 ผู้เรียนแต่ละกลุ่มแลกกันพิจารณาคำ�ตอบในใบกิจกรรมที่ 4.2 ทำ�การประเมิน ใบกิจกรรมที่ 4.2 แล้วส่งคืนเจ้าของเพื่อพิจารณาข้อเสนอแนะ และให้ข้อมูลย้อนกลับ 8.2.11 ผู้สอนและผู้เรียนร่วมกันสรุปประโยชน์ที่ได้จากกิจกรรมนี้ สถานการณ์ที่ 1 ขณะนี้เป็นเวลาเที่ยง นักเรียนเหน็ดเหนื่อยจากการเรียนมาตั้งแต่เช้าจึงบอกคอมพิวเตอร์ว่า “เลือกอาหารกลางวันที่เหมาะสมกับฉันให้หน่อย” รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กิจกรรมที่ 4 | การแก้ปัญหาด้วยคอมพิวเตอร์ 31 สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
9 การวัดและประเมินผล 9.1 ประเมินจากใบกิจกรรม 9.2 ประเมินจากแบบประเมินใบกิจกรรมที่ 4.2 9.3 สังเกตพฤติกรรมจากการทำ�งานกลุ่ม 10 สื่อและแหล่งข้อมูล https://studio.code.org/s/csd1 11 ข้อเสนอแนะ 11.1 สำ�หรับการทำ�กิจกรรมที่ 2.1 แชทบอท ให้ผู้เรียนสนทนากับเพื่อนอย่างสร้างสรรค์ 11.2 ผู้สอนอาจให้ผู้เรียนตอบคำ�ถามในชวนคิด และอภิปรายร่วมกัน 11.3 ตัวอย่างการทำ�งานระบบรถยนต์อัตโนมัติและระบบแปลภาษาเพื่อแนะนำ�ผู้เรียน ระบบรถยนต์อัตโนมัติhttps://vimeo.com/192179726 ระบบแปลภาษา https://www.youtube.com/watch?v=_GdSC1Z1Kzs รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 32 กิจกรรมที่ 4 | การแก้ปัญหาด้วยคอมพิวเตอร์ สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
ถ้าต้องการศึกษาต่อในระดับปริญญาตรีนักเรียนจะเลือกเรียนคณะหรือสาขาวิชาใด ให้กำ�หนดเงื่อนไข ความสำ�คัญ และให้คะแนนเพื่อให้ได้ผลลัพธ์เป็นคณะหรือสาขาวิชาที่เหมาะสมกับนักเรียนมากที่สุด ชื่อสาขาวิชาหรือคณะที่ต้องการศึกษาต่อ 1 ___________________________________ 2 ___________________________________ 3 ___________________________________ 4 ___________________________________ 5 ___________________________________ เงื่อนไขประกอบการตัดสินใจ เช่น ความถนัด ชื่อเสียงของสถานศึกษา รายได้หลังเรียนจบ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ ออกแบบตารางการตัดสินใจ เลือก ______________ เพราะ_________________________________________________________ คณะที่ใช่ ชื่อ-สกุล ___________________________________________________________ เลขที่ ________ ใบกิจกรรมที่ 4.1 รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กิจกรรมที่ 4 | การแก้ปัญหาด้วยคอมพิวเตอร์ 33 สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
ให้แต่ละกลุ่มเลือกศึกษาระบบงาน แล้วตอบคำ�ถามต่อไปนี้ 1 ระบบที่เลือก ระบบรถยนต์อัตโนมัติ ระบบแปลภาษาอัตโนมัติ 2 เทคโนโลยีที่เลือกมีคุณสมบัติและตอบสนองความต้องการหรือช่วยแก้ปัญหาในชีวิตประจำ�วันให้กับ ผู้ใช้ได้อย่างไร _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ 3 ข้อมูลเข้า ข้อมูลออก การจัดเก็บข้อมูล และการประมวลผลของเทคโนโลยีที่เลือกประกอบด้วยอะไร บ้าง พร้อมวาดรูปประกอบ ใบกิจกรรมที่ 4.2 ข้อมูลเข้าและข้อมูลออก สมาชิกในกลุ่ม ___________________________________________________________________ 1. ชื่อ-สกุล __________________เลขที่____ 2. ชื่อ-สกุล __________________เลขที่____ 3. ชื่อ-สกุล __________________เลขที่____ 4. ชื่อ-สกุล __________________เลขที่____ รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 34 กิจกรรมที่ 4 | การแก้ปัญหาด้วยคอมพิวเตอร์ สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
ข้อมูลเข้า : ข้อมูลเข้ามีอะไรบ้างที่ต้องใช้เพื่อทำ�ให้เกิดการทำ�งานได้ข้อมูลเข้ามาจากแหล่งใดได้บ้าง เช่น ผู้ใช้เซ็นเซอร์หรือแหล่งข้อมูลภายนอกอื่น ๆ (เช่น ฐานข้อมูลออนไลน์) ข้อมูลออก : เพื่อแสดงว่าเมื่อทำ�งานตามคำ�สั่งที่ได้รับแล้วผลลัพธ์เป็นอย่างไร (เช่น การหักพวงมาลัย ข้อความโต้ตอบ) ให้ระบุรายละเอียดของทุก ๆ ส่วนที่ใช้ในการรับข้อมูลเข้า ข้อมูลออกอย่างน้อย 4 อย่างโดยให้ใส่ข้อมูล ลงในตาราง ชนิดของข้อมูล แหล่งที่มาข้อมูล ตัวอย่างข้อมูลเข้า ตัวอย่างข้อมูลออก ระยะห่างระหว่าง รถยนต์ ผู้ใช้/เซ็นเซอร์/แหล่ง ข้อมูลภายนอก รถยนต์อยู่ข้างหน้าใน ระยะ 3 เมตร ชะลอความเร็วให้เหลือ ประมาณ 30 กม./ชม. การประมวลผล : เมื่อระบบคอมพิวเตอร์ประมวลผลข้อมูล จะประมวลผลแตกต่างจากมนุษย์แต่ทุก สิ่งที่คอมพิวเตอร์สามารถทำ�ได้มนุษย์ก็สามารถทำ�ได้เช่นกัน แต่อาจจะช้ากว่า ถ้าระบุข้อมูลเข้าในรายการ ด้านบน เราจะสามารถประมวลผลอย่างไร จึงจะได้ผลลัพธ์ที่ระบุไว้(เช่น ตรวจสอบเงื่อนไขแล้วทำ�ตาม คำ�สั่งที่เก็บไว้ในระบบ) __________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ การเก็บข้อมูล : ข้อมูลที่จัดเก็บไว้ถาวรมีอะไรบ้าง ข้อมูลใดที่ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้หรือข้อมูลที่ เป็นประโยชน์ที่ต้องบันทึกไว้เพื่อนำ�มาใช้อีกในภายหลัง (เช่น ขนาดของรถยนต์คำ�ศัพท์) _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กิจกรรมที่ 4 | การแก้ปัญหาด้วยคอมพิวเตอร์ 35 สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
1 ตัวชี้วัด ประยุกต์ใช้แนวคิดเชิงคำ�นวณในการพัฒนาโครงงานที่มีการบูรณาการกับวิชาอื่นอย่างสร้างสรรค์ และ เชื่อมโยงกับชีวิตจริง 2 สาระการเรียนรู้ การออกแบบขั้นตอนวิธีในการแก้ปัญหา โดยใช้รูปแบบการกำ�หนดเงื่อนไข และการทำ�ซ้ำ� 3 จุดประสงค์ ให้ผู้เรียนสามารถ 3.1 ระบุข้อมูลเข้า ข้อมูลออก และเงื่อนไขของปัญหา 3.2 ออกแบบขั้นตอนวิธีในการแก้ปัญหา โดยใช้รูปแบบ การกำ�หนดเงื่อนไข และการทำ�ซ้ำ� 3.3 เขียนขั้นตอนวิธีตามที่ได้ออกแบบไว้ 4 ทักษะและกระบวนการ ทักษะการแก้ปัญหา ทักษะการคิดเชิงคำ�นวณ ทักษะการโปรแกรม 5 ความรู้เดิมที่นักเรียนต้องมี แนวคิดเชิงคำ�นวณ ข้อมูลเข้า ข้อมูลออก และเงื่อนไขของปัญหา ตัวแปร กิจกรรมที่ 5 การออกแบบขั้นตอนวิธี คาบที่ 9 - 10 | เวลา 2 ชั่วโมง รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 36 กิจกรรมที่ 5 | การออกแบบขั้นตอนวิธี สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
6 สาระสำ คัญ ทักษะการคิดเชิงคำ�นวณ เป็นทักษะพื้นฐานของการคิดแก้ปัญหาที่สามารถนำ�ไปประยุกต์ในชีวิต ประจำ�วัน ได้แก่การแยกส่วนประกอบและการย่อยปัญหา การหารูปแบบ และการคิดเชิงนามธรรม สามารถ นำ�มาใช้ในการออกแบบขั้นตอนวิธีเพื่อแก้ปัญหาต่าง ๆ การออกแบบขั้นตอนวิธีนี้มีปัจจัยที่สำ�คัญ คือ การ ออกแบบเงื่อนไขที่ถูกต้องและชัดเจน แต่ไม่มีขั้นตอนที่ตายตัว เงื่อนไขที่กำ�หนดในขั้นตอนวิธีอาจเป็นเงื่อนไข อย่างง่ายหรือเงื่อนไขที่ซับซ้อน โดยเงื่อนไขอย่างงา่ย จะเป็นการเปรียบเทียบ มากกวา ่ น้อยกวา ่ หรือ ไม่เทา่ กัน สำ�หรับเงื่อนไขที่ซับซ้อนประกอบด้วยเงื่อนไขตั้งแต่สองเงื่อนไขขึ้นไป และเชื่อมด้วยตัวดำ�เนินการตรรกะ “และ” (AND) “หรือ” (OR) และ “นิเสธ” (NOT) การแก้ปัญหาอาจต้องมีการทำ�งานลักษณะเดียวกันซ้ำ�หลายรอบ โดยในแต่ละรอบจะต้องกระทำ�การ อย่างใดอย่างหนึ่งกับข้อมูลในรายการและตรวจสอบเงื่อนไข ซึ่งอาจระบุเงื่อนไขในส่วนเริ่มต้นของการทำ�ซ้ำ� หรือเงื่อนไขเพื่อจบการทำ�งาน ในการเขียนขั้นตอนวิธีเพื่อแก้ปัญหาลักษณะนี้สามารถเขียนได้โดยใช้รูปแบบ ขั้นตอนวิธีการทำ�ซ้ำ� 7 สื่อและอุปกรณ์ 7.1 ใบกิจกรรม ใบกิจกรรมที่ เรื่อง เวลา (นาที) 5.1 ฝึกเขียนขั้นตอนวิธี 30 5.2 การออกแบบเงื่อนไข 30 5.3 การทำ�ซ้ำ� 40 7.2 ใบความรู้ - 7.3 อื่นๆ เครื่องคอมพิวเตอร์ หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์เทคโนโลยี(วิทยาการคำ�นวณ) ชั้นมัธยมศึกษา ปีที่ 4 ของสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เว็บไซต์ฝึกเขียนโปรแกรมแบบบล็อก http://blockly.programming.in.th รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กิจกรรมที่ 5 | การออกแบบขั้นตอนวิธี 37 สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
8 แนวทางการจัดการเรียนรู้ 8.1 การจัดเตรียม 8.1.1 ใบกิจกรรมที่ 5.1 - 5.3 ตามจำ�นวนผู้เรียน 8.2 ขั้นตอนการดำ เนินการ 8.2.1 ผู้สอนทบทวนวิธีการแก้ปัญหาด้วยคอมพิวเตอร์ควรมีการระบุข้อมูลเข้า ข้อมูลออก และเงื่อนไขของปัญหาที่ชัดเจน และทบทวนความรู้เรื่องตัวแปรเมื่อใช้ในการแทน ข้อมูลสำ�หรับการเขียนขั้นตอนวิธี 8.2.2 ผู้สอนยกตัวอย่างจากหนังสือเรียน ตัวอย่างที่ 2.5 การตัดสินใจรดน้ำ�ต้นไม้ของระบบ รดน้ำ�ต้นไม้อัตโนมัติเพื่ออธิบายให้นักเรียนเห็นตัวอย่างของการเขียนขั้นตอนวิธีแบบ รหัสลำ�ลอง และผังงาน รวมทั้งตัวอย่างของการใช้งานตัวแปรเพื่อแทนข้อมูล 8.2.3 ผู้เรียนศึกษาหนังสือเรียน หัวข้อที่ 2.3 การออกแบบขั้นตอนวิธีจนถึงก่อนขึ้นหัวข้อที่ 2.3.2 พร้อมกับทำ�ใบกิจกรรมที่ 5.1 ฝึกเขียนขั้นตอนวิธี 8.2.4 ผู้เรียนศึกษาหนังสือเรียน หัวข้อที่ 2.3.2 การออกแบบและพิจารณาเงื่อนไข และให้ ผู้เรียนจับคู่กันทำ�ใบกิจกรรมที่ 5.2 การออกแบบเงื่อนไข 8.2.5 ผู้สอนและผู้เรียนร่วมกันเฉลยคำ�ตอบใบกิจกรรมที่ 5.2 8.2.6 ผู้เรียนศึกษาหนังสือเรียน หัวข้อที่ 2.4 การทำ�ซ้ำ� และให้ผู้เรียนจับคู่กันทำ�ใบกิจกรรม ที่ 5.3 การทำ�ซ้ำ� 8.2.7 ผู้สอนและผู้เรียนร่วมกันเฉลยคำ�ตอบใบกิจกรรมที่ 5.3 8.2.8 ผู้สอนและผู้เรียนร่วมกันสรุป 9 การวัดและประเมินผล 9.1 ประเมินจากใบกิจกรรม 10 สื่อและแหล่งข้อมูล https://studio.code.org/courses https://curriculum.code.org/csp/unit3/9/ 11 ข้อเสนอแนะ 11.1 ผู้สอนอาจแนะนำ�ให้ผู้เรียนฝึกออกแบบขั้นตอนวิธีจากเว็บไซต์code.org ที่ https://studio.code.org/courses รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 38 กิจกรรมที่ 5 | การออกแบบขั้นตอนวิธี สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
ให้นักเรียนศึกษาตัวอย่างการออกแบบขั้นตอนวิธีและการเขียนโปรแกรมแบบบล็อกต่อไปนี้ ฝึกเขียนขั้นตอนวิธี ชื่อ-สกุล ___________________________________________________________ เลขที่ ________ ใบกิจกรรมที่ 5.1 การตัดสินใจรดน้ำ�ต้นไม้อัตโนมัติระบบจะอ่านข้อมูลความชื้นของดินแล้วเปรียบเทียบกับค่าที่กำ�หนด ไว้(สมมติค่าความชื้นที่กำ�หนดเป็น 40-60 หน่วย) หากคา่ความชื้นต่ำ�กว่าคา่ที่กำ�หนด ให้ระบบส่งสัญญาณ เปิดน้ำ� และหากค่าความชื้นเกินกว่าหรือเท่ากับค่าที่กำ�หนด ให้ระบบส่งสัญญาณปิดน้ำ� โปรแกรมทำ�งานตรงตามที่ออกแบบไว้ ใช่ ไม่ใช่ เนื่องจาก________________________________________________________________________ ตัวอย่าง การตัดสินใจรดน้ำ ต้นไม้ของระบบรดน้ำ ต้นไม้อัตโนมัติ ขั้นตอนวิธี ตัวอย่างโปรแกรม 1. อ่านค่าความชื้นของดิน 2. ให้H แทนค่าความชื้นดังกล่าว 3. ถ้า H < 40 แล้ว 3.1 ส่งสัญญาณเปิดน้ำ� ถ้า เงื่อนไขไม่เป็นจริง 3.2 ส่งสัญญาณปิดน้ำ� รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กิจกรรมที่ 5 | การออกแบบขั้นตอนวิธี 39 สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
สถานการณ์ ครูตรวจข้อสอบของนักเรียน 40 คน และติดประกาศคะแนนไว้หน้าห้อง ต้องการ หาคะแนนสูงสุด คะแนนต่ำ�สุด และคำ�นวณคะแนนเฉลี่ยของนักเรียนทุกคน ให้นักเรียนออกแบบขั้นตอนวิธีเพื่อแก้ปัญหาในสถานการณ์ต่อไปนี้และเขียนโปรแกรมแบบบล็อก ตามที่ได้ออกแบบไว้โดยใช้เครื่องมือในเว็บไซต์ http://blockly.programming.in.th 1 หาคะแนนสูงสุด 1. พิจารณาข้อมูลตัวแรก ให้Max มีค่าเป็นข้อมูลดังกล่าว 2. พิจารณาข้อมูลตัวถัดไป ทีละจำ�นวนจนครบทุกตัว 2.1 เรียกข้อมูลตัวที่กำ�ลังพิจารณาว่า x 2.2 ถ้า x > Max แล้ว 2.2.1 ให้Max ← x 3. ตอบว่าคะแนนสูงสุด คือ Max โปรแกรมทำ�งานตรงตามที่ออกแบบไว้ ใช่ ไม่ใช่ เนื่องจาก________________________________________________________________________ 2 หาคะแนนต่ำ สุด _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ โปรแกรมทำ�งานตรงตามที่ออกแบบไว้ ใช่ ไม่ใช่ เนื่องจาก________________________________________________________________________ ขั้นตอนวิธี ขั้นตอนวิธี รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 40 กิจกรรมที่ 5 | การออกแบบขั้นตอนวิธี สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
3 หาคะแนนเฉลี่ย 1. ให้Total มีค่าเป็น 0 2. พิจารณาข้อมูล ทีละจำ�นวนจนครบทุกจำ�นวน 2.1 เรียกข้อมูลตัวที่กำ�ลังพิจารณาว่า x 2.2 ให้Total ← Total + x 3. ตอบว่าผลรวมคือ Total 4. คะแนนเฉลี่ยจะมีค่าเท่ากับ Total ÷ 40 โปรแกรมทำ�งานตรงตามที่ออกแบบไว้ ใช่ ไม่ใช่ เนื่องจาก________________________________________________________________________ ให้ปรับปรุงขั้นตอนวิธีหาคะแนนเฉลี่ย ในกรณีที่ไม่ทราบจำ�นวนนักเรียน โดยแก้ไขขั้นตอนวิธีให้นับ จำ�นวนนักเรียนไปพร้อม ๆ กับการหาผลรวม _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ โปรแกรมทำ�งานตรงตามที่ออกแบบไว้ ใช่ ไม่ใช่ เนื่องจาก________________________________________________________________________ ขั้นตอนวิธี ขั้นตอนวิธี รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กิจกรรมที่ 5 | การออกแบบขั้นตอนวิธี 41 สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย
ให้เขียนเงื่อนไขต่อไปนี้ให้ชัดเจน คนไทยที่มีอายุ18 ขึ้นไป ถือเป็นผู้มีสิทธิ์เลือกตั้ง _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ ขนมราคา 15 บาท ต่อชิ้น ต้องการซื้อขนม Y ชิ้น ให้X แทนจำ�นวนเงินที่นักเรียนมีอยู่ เขียน เงื่อนไขว่ามีเงินเพียงพอที่จะซื้อขนม _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ ปีที่มี366 วัน เป็นปีอธิกสุรทิน _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ พิจารณาพื้นที่ที่แสดงเป็นสีเทาดังรูป เขียนเงื่อนไขที่ระบุว่าจุด (x,y) อยู่ในพื้นที่ดังกล่าว การออกแบบเงื่อนไข สมาชิกในกลุ่ม ___________________________________________________________________ 1. ชื่อ-สกุล _______________เลขที่_____ 2. ชื่อ-สกุล _______________เลขที่_____ ใบกิจกรรมที่ 5.2 _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ (0,0) 4 5 8 14 x y 6 9 รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 42 กิจกรรมที่ 5 | การออกแบบขั้นตอนวิธี สหรับครูเท่านั้น ลิขสิทธิ์สสวท. ห้ามเผยแพร่หรือแจกจ่ายบนสื่อสาธารณะ ห้ามจหน่าย