gzikp NkJhwzgzikp NkJhwz FOR
BETTER RESPONSE,
ADVERTISE
s[jkB{z fej' IN
PUNJAB TIMESfijk bZfrnk<
Monthly
PUNJAB TIMESf;vBh s'A gqekfSs gfjbk gzikph wjhBktkoh nypko
nkgD/ ;[MkU THE FIRST PUNJABI INDIAN MONTHLY PUBLISHED FROM SYDNEY, AUSTRALIA
P O Box 8055, Glenmore Park, NSW 2745, Sydney, Australia This is its 15th successful
;kB{z io{o G/i' MOBILE: 0431 377 716, www.punjabtimes.com.au
year in the market
Editor: Harpreet Singh, E-mail: [email protected]
Year 15, Edition 11, Australia's Top Leading, Most Popular, Reliable & Successful free copy
Sydney, May 2016 Punjabi Indian Newspaper
ykb;k w/o' o{g j? yk;..
ykb;k ;kiBk fdt; w"e/ eZY/ rJ/ ftSkb Bro ehosB
dhnK ;w[Zuh ;kX ;zrs B{z bZy bZy tXkJhnK
Punjab Times Pty Ltd. Trading as Punjab Times ACN No. 110 708 579
2 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
uhB B/ gfjbh tko g[bkV 'u ikgkB 'u nkJ/ G{ukbK s'A pknd ;VeK 's/ ftSh 'ojZ;wJh MZr'
u{j/ dk Go{D ehsk fte;s N'ehU (fpT{o') ikgkB ftu nkJ/
zpod;s G{ukbK s'A pknd ;VeK 's/
phfizr (fpT{o' uhBh ftfrnkBhnK B/ gfjbh tko g[bkV ftu u{j/ d/ S[o{nksh ojZ;wJh MZr ftS rJh, fi; pko/ ni/
gVkn tkb/ Go{D B{z ;cbskg{ote fte;s eo fbnk j?. nrb/ jcs/ fe;/ th ;w/ th gsk BjhA bZr ;fenk j? fe fJj
A Xosh 's/ nkT[D dh fsnkoh j?. uhBh y'i ne?vwh d/ y'ih d[nkB n?Be[Jh B/ feZE'A ns/ fe; soQK nkJh j?.
dZf;nk j? fe 6 ngq?b B{z 'n?; i/-10' y'i T[grqfj ftu fe;/ wkJheq't/t Ut/B d/
nkeko d/ u?Apo ftu u{j/ d/ 6,000 s'A tX Go{DK B{z fte;s eo fbnk frnk j?. fzeo:'r j? fe ikgkB d/ e[;wks'
;{soK w[skpe fJBQK ftu'A 600 Go{DK B{z e?wo/ ;kjwD/ oZfynk frnk, fi; Bkb 4 y/so ftu 7H3 dh shposk tkb/ G{ukb
fdBK se jo 4 xzN/ wro'A fJ; dhnK s;thoK bJhnK rJhnK ns/ T[BQK B{z Xosh d/ MNfenK B/ b'eK B{z dfjbk e/ oZy
's/ G/fink frnk. fdZsk j?. SBhtko B{z nkJ/ fJ; G{ukb
s'A pknd dZyDh Sfjo c'e[nk fty/ ;VeK
d[nkB B/ fejk j? fe s;thoK ftu fdykfJnk frnk j? fe d' e'fSek tkb/ 's/ fJe nihp fijh MZr d/yD B{z fwbh.
gVkn s'A Go{D dk ftek; n?; i/-10 d/ nB[wkB w[skpe seohpB 72 xzfNnK fJe nB[wkB w[skpe fejk ik fojk j?
pknd j'fJnk. d' e'fSek tkbk gVkn fJe S[o{nksh Go{D gVkn j? fi; ftu fe G{ukb ekoB ;VeK j/m e'Jh
e'fSek d/ tZy-tZy j'D dh gqfeqnk g{oh j[zdh j?. T[BQK fejk g[bkV ftu Xosh 's/ gkJhgbkJhB cND eoe/ nfijk j'
Go{D ftek; d/ pokpo dk jh ;wK bZrk. ;edk j? go ni/ th fJj MZr fJe ojZ;
pDh j'Jh j?. ikgkB ftu brksko d'
fdb B{z ysok BjhA tXkT[Ad/ fdB nkJ/ zpod;s G{ukbK s'A pknd
e?bShnw, ftNkfwB-vh ;gbhw?AN 41 b'eK dh w"s j' rJh j?, id'A fe bZyK
b'eK B{z fpibh ns/ gkDh dh ;gbkJh
tkfSzrNB vhH ;hH (fpT{o') ftNkfwB vh d/ Bkb iK pr?o e?bShnw ;gbhw?AN mZg j'D ekoB w[SfebK dk ;kjwDk
b?D dk ;zpzX gfjbK tX/ j'J/ fdb d/ yso/ Bkb ;wfMnk iKdk ;h go j[D skzk eoBk g? fojk j?. b'eK B{z ghD dk gkDh
nfXn?B B/ fJBQK ;gbhw?ANK dk ;zpzX fdb dh ;[oZfynk Bkb j'D dh g[SNh eo sZe BjhA fwb fojk.
fdZsh j?. :{Bhtof;Nh nkc ;kT{E?AgNB dk nfXn?B :{H e/H pkfJU p?Ae d/ ftSb/
SD 's/ nkXkos j?, fi; ftu 40-69 ;kb T[wo tor d/ 502664 nkdwhnK ns/ jo tko B"eoh s'A eZYh rJh fJj n"os, pD rJh nopgsh
n"osK B{z Skwb ehsk frnk ;h. fJj nfXn?B 'U;N?g'o'fi; fJzNoB?SBb' Bkwh
o;kb/ ftu gqekfSs j'fJnk j?. f;vBh (fpT{o') fJe jcs/ ftu 2 wkbe B/ B"eoh ftu'A eZY fdZsk ;h. eJh ezgBh B"eoh bZGD ftu b'eK dh wdd
tko B"eoh s'A eZYh rJh fJj n"os nZi B"eohnK SZvD tkbh fJ; n"os B/ jko eodh j?. fJj n"os nk;Nq/bhnk dh ;G
Bk;k wzrb rqfj 's/ nkb{ phiD dh etkfJd 'u nopgsh j?. fJ; B{z fJe tko sK ykDk BjhA wzBh. fJ; B/ nyho nkgDk s'A nwho n"os j?. ezgBh dk e[Zb tgko
yk e/ 5 fwzN d/o Bkb nkT[D eoe/ T[;d/ NkJhfgzr ;e{b S[o{ ehsk. j[D T[;dh 6 nop 67 eo'V o[gJ/ s'A tX j?. Gkos,
thnsBkw ns/ uhB ftu th ezw eo
ojh j?. fJ;dk Bkw j? ;kfoBk o{;' ns/
T[wo j? 66 ;kb. fJj nkgDh ;cbsk
dk ekoB nkgDh n;cbsk B{z jh wzBdh
j?. ;kfoBk efjzdh j? fe T[j T[BQK b'eK
dk XzBtkd eodh j? fiBQK B/ T[; B{z
B"eohnK s'A eZfYnk ns/ fJ; :'r pDk
fdZsk fe T[j nkgDk ezw eoB bJh
fsnko j' rJh. ;kfoBk B/ nkgDh feskp
'whN wh n?N dk NkZg' ftu fJBQK rZÎ bK
dk fzeo ehsk j?. T[;B/ dZf;nk j? fe
T[j fe;/ ;w/A g?;/ T[Xko b? e/ th gVQkJh
eodh ojh j? ns/ j[D eJh b'eK B{z gVQkJh
ns/ B"eoh d/D :'r pD rJh j?. T[;B/
dZf;nk fe nkofEe ;fEsh uzrh Bk j'D
ekoB T[j B"eoh dk dpkn ;fjD eodh
ojh. ;kfoBk B/ dZf;nk fe T[j fJe jcs/
s'A fJe wjhB/ se dh B"eoh jh eo ;eh
j?. fJ;dk ekoB T[;dk ezw ftu fdb
Bk bZrDk ns/ wkbe tb'A ezw g;zd
Bk nkT[Dk fojk j?. fJ;/ ekoB bzp/ ;w/
A se T[j B"eoh BjhA eo ;eh j?.
T[j dZ;dh j? fe T[;B/ 2 bZy o[gJ/
dh bkrs Bkb NkJhfgzr f;ykT[D bJh
;e{b y'fbQnk ;h. j[D T[j pj[s y[S j?
feT[Afe T[j eJh b'eK dh wdd eodh
j?. n;cbsk s'A jh ;cbsk d/ okj y[ZbQd/
jB fJ; rZb B{z ;kfoBk B/ ;Zu eo e/
fdyk fdZsk j?.
;dhnK s'A gjkV d/ ezY/ 's/ fNfenk
j'fJnk j? fJj 'uwsekoh' gZEo ß
fBT{:koe(fpT{o') Gkt/A fJj ftfdnkB dk fJe Gow (fceSB) bZrdk j't/ go fwnKwko (fpT{o') d[Bhnk ftu eJh EktK 's/ nfijhnK nihp'-rohp uhzK jB fiBQK B{z t/y e/ fJB;kB fJBQK
fJj ;Zu j? fe ftfrnkBh wzrb rqfj 's/ nkb{ phiD dhnK e'fSSK 'u bZr/ j'J/ jB. pko/ ;'uD bJh wip{o j' iKdk j?. e[M
fJ;/ eVh ftu Bk;k eJh soQK dhnK ;pzhnK ftef;s eoB dh e'fSS eo fojk j?, nfijk jh Bzkok fwnKwko ftu t/yD
i' fe wzrb rqfj tor/ tksktoB 'u puhnK ofj ;eDrhnK. Bk;k dh fJj e'fSS B{z fwbdk j?.
nrb/ 10 ;kbK 'u S[o{ ehsh ikD tkbh w[fjzw sfjs j?.
fwnKwko ftu fJe gjkV d/ ezY/
wzrb rqfj tor/ tksktoB 'u nkb{ phiD bJh ftfrnkBhnK B{z w/o{ d/ o/ 's/ 25 c[ZN bzwk gZEo fpBK fe;/ ;jko/
fr;skB tkbh irQk u'D ehsh j?, fiE'A tksktoD wzrb rqfj Bkb fwbdk-i[bdk d/ fNfenk j'fJnk j?. fJj gZEo gjkV
dh fJe YbkD 's/ fNfenk j'fJnk j?.
j?. Bk;k B{z T[whd j? fe T[j wzrb 's/ o?cohio/No fNT{pK 'u nkb{ G/i/rk i' fe fejk iKdk j? fe ;dhnK s'A fJj gZEo
GftZy 'u fJ; rqfj 's/ wB[Zy dh nkwd s'A gfjbK T[r ;ed/ jB. GftZy 'u wzrb fJ;/ soQK fJ; irQk 's/ fNfenk j'fJnk
rqfj 's/ nkr{ iK j'o ;pzhnK dh g?dktko ;zGt j'D 's/ fJBQK dh bkrs xN/rh s/ j?.
g[bkV :ksohnK B{z nkgD/ ykD/ bJh fJj BthA EK fwb/rh.
;[Bfjo/ ozr d/ fJ; gZEo gqsh b'eK
ftu ekch nk;Ek j?. b'eK dk wzBDk
j? fe i/eo ;kb ftu fszB tko fJ;
gftZso ;EkB d/ doSB eo bJ/ ikD
sK XB ns/ S"jos dh ewh BjhA
ofjzdh. jkbKfe fJ;d/ fJ; soQK nNe/
ofjD dk ojZ; ;dhnK s'A pfDnk
j'fJnk j?.
3 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
WESTERN UNION
4 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
tkb-tkb pZuh j/wk wkfbBh, ekcb/ 'nkg' 'u ik ;ed/ jB gorN!
dhnK 3 rZvhnK 'u j'Jh NZeo uzvhrVQ (fpT{o') ibzXo e?AN s'A wro'A T[BQK d/ 'nkg' 'u ikD dh j[D th tX e/ jkb jh 'u eosko f;zx,
e'Jh ;zGktBk BjhA j?. nfij/ 'u gkoNh jodhg f;zx, irdhg f;zx frZb tor/
wE[ok (fpT{o') nfGB/soh ns/ Gkigk ;z;d w?ApoK j/wk wkfbBh dhnK ekoK dk Sq'wDh nekbh db d/ ftXkfJe gorN th ;kc-;[Eo/ fujfonK dh sbkS 'u j?.
ekcbk ;Bhtko B{z jkd;/ dk fSeko j' frnk. fJ; jkd;/ 'u j/wk wkfbBh d/ ekcb/ f;zx dk gzikp d/ w[Zy ;z;dh ;eZso d/ gorN f;zx fJe nfijk fujok j? i' Bk eJh Bkwh e"wKsoh fyvkoh 'nkg' 'u
dhnK 3 ekoK nkg; 'u Neok rJhnK. fJj jkd;k T[Zso gqd/S d/ wE[ok fzb/ 'u Skwb j'J/ jB. fJBQK ;kohnK rZbK d/
j'fJnk. fJ; jkd;/ 'u j/wk wkfbBh tkb-tkb pu rJh. o{g 'u ;j[z Bk u[ZeDk ;{p/ d/ f;nk;h f;oc e"wKsoh fyvkoh ;r'A okiB/sk d/ wZd/Bzo f;nk;h wkfjoK dh okJ/ j? fe
jbfenK 'u BthA ybpbh wuk frnk i/eo nkT[D tkb/ e[M fdBK 'u gorN
ikDekoh nB[;ko Gkigk ;z;d w?Apo j/wk wkfbBh SBhtko B{z nkgDhnK ekoK j?. nkfyo gqrN f;zx B/ fJj c?;bk feT[A o{g 'u th ;kc ne; oZyd/ jB. fJ; s'A f;zx 'nkg' 'u Skwb j' ikD sK fJ; 'u
d/ ekcb/ Bkb i?r[o{d/t wzdo e'b'A bzx ojh ;h. dZf;nk ik fojk j? fe fJj jkd;k j?okBh tkbh e'Jh rZb BjhA j't/rh.
fJe ;ekoghU eko B{z UtoN/e eoB d/ uZeo 'u j'fJnk. ;z;d w?Apo j/wk wkfbBh fbnk, fJ;/ rZb B{z b? e/ uouktK dk
fe;kB ikro{esk gq'rokw 'u Skwb j'D bJh fJZE/ nkJh ;h. g[b; wkwb/ dh iKu fJ; pko/ gorN f;zx Bkb ;zgoe
eo ojh j?. pkzko row j? ns/ T[BQK d/ 'nkg' 'u
ikD dhnK ;zGktBktK Bkb ;pzXs rZbK eoB dh eJh tko e'fSS ehsh rJh
fzeo:'r j? fe fgSb/ ;kb i?g[o-nkrok jkJht/n 's/ j/wk wkfbBh dh eko dk go rZb BjhA j' ;eh. fcbjkb T[BQK d/
jkd;k j' frnk ;h. fJ; jkd;/ 'u v/Y ;kb dh pZuh dh w"s j' rJh ;h, id'A fe j/ S[o{ j' rJhnK jB. fejk ik fojk j? fe
wk wkfbBh ;w/s 3 b'e zywh j' rJ/ ;B. jkd;/ 'u j/wk wkfbBh d/ BZe 'u gorN B/ fJj c?;bk nkgD/ f;nk;h w[Zy ;z;dh ;eZso nj[dk rqfjD Bk
co?euo j' frnk ;h, fi; s'A pknd T[BQK B{z fJbki bJh i?g[o d/ c'ofN; j;gskb
fbikfJnk frnk j?. GftZy B{z ;[oZfyns eoB bJh ehsk j?. eoB eoe/ jo Bzo T[BQK dh nrbh
rshftXh 's/ j?. fJ; 'u e'Jh d' oktK
fJ; ;w/A T[BQK d/ ftXkB ;Gk y/so 'u BjhA fe Sq'wDh nekbh db tb'A th
pj[s ;ko/ ftek; ekoi g?Afvzr jB. gorN B{z wBkT[D dhnK e'fSSK ikoh
ofjDrhnK go w"i{dk jkbks 'u T[BQK
nfij/ 'u T[j f;oc 9 wjhfBnK bJh d/ wzBD dh T[whd xZN jh j?. gorN
w[Zy ;z;dh ;eZso dh e[o;h b? e/ n?ANh
f;zx dk nrbk edw eh j't/rk, fJj
fJBezp?A;h d/ o{g 'u e'Jh i'fyw BjhA
T[mkT[Dk ukj[zd/. sK ;wK jh dZ;/rk go T[BQK d/ fJ;
fejk sK fJE'A se ik fojk j? fe c?;b/ B/ ;kohnK gkoNhnK B{z Sq'wDh
nekbh db 's/ jwb/ dk w"ek sK d/ jh
gorN j[D Sq'wDh nekbh db dh EK fdZsk j?.
'nkg' 'u nkgDk f;nk;h GftZy sbkS
oj/ jB. fJ;dk ekoB fJj j? fe Gkigk
B/sk Bti's f;ZX{ d/ oki ;Gk w?Apo pDB
eKro; B{z zho' s/ nekbhnK B{z 10 s'A xZN ;hNK fwbDrhnK L e/iohtkb
uzvhrVQ (fpT{o') gzikp d/ b'e nekbh db d/ pkdbK s'A s/
eKro; d/ e?gNB nwfozdo f;zx s'A pj[s d[yh j' u[Ze/ jB.
fgSb/ 15 ;kb d/ nzdo e'Jh uzrk ezw sK j'fJnk BjhA j? T[bNk
fJBQK d'tK gkoNhnK B/ gzikp B{z b[ZN fbnk j?. gzikp d/ b'e
pdbkn ukj[zd/ jB s/ nkT[D tkbhnK u'DK 'u fJe Bt/A gzikp
dk fBowkD eoB dh fdSk 'u 'nkg' nfjw G{fwek fBGkJ/rh.
w?B{z bZrdk j? fe eKro; dk fit/A fdZbh 'u jkb j'fJnk ;h, T[;
soQK jh eKro; B{z gzikp 'u zho' ;hN fwb/rh s/ nekbh db B{z
10 s'A xZN ;hNK fwbDrhnK pkeh ;kohnK nkw nkdwh gkoNh
B{z. gzikp ftXkB u'DK s'A gfjbK fdZbh d/ w[Zy wzsoh e/iohtkb
uzvhrVQ 'u bkn GtB, ;?eNo 37 'u 250 Bt/A tehbK B{z
fJBo'bw?AN ;oNhfce/N d/D gj[zu/ ;B. T[BQK fejk fe T[BQK dh
;oeko gzikp B{z BSk w[es pDkJ/rh. T[BQK fejk fe d/S 'u
99H99 ch;dh b'e fJwkBdkoh Bkb fiT{Dk ukj[zd/ jB, f;oc
0H1 ch;dh b'eK B/ d[yh ehsk j'fJnk j?. T[ZE/ T[go tkbk uwseko
th eo fojk j?. id'A gkg dk xVk Go iKdk j? sK T[go tkbk
nkgDk MkV{ ubkT[Adk j?.
COMMONWEALTH BANK
5 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
CENTRAL EQUITY
6 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016 gkfe 'u So/nkw ftZe ojhnK jB fjzd{nK d/
Xkofwe fuzBQK tkbhnK i[ZshnK
b/fBB dh bkS 's/ 2 bZy
vkbo you eo/rk o{;
wk;e' (fpT{o') o{; d/ efwT{fB;N B/sk tbkdhfwo b/fBB dh bkS d/ oZy-oykn nzfwqs;o (fpT{o') wkwbk Gkt/A T[; dh j/mh eoB dk e'Jh w"ek BjhA wjhfBnK 'u 47 s'A fznkdk fjzd{ e[VhnK
's/ fJ; ;kb o{;h ;oeko 2 bZy vkbo you eoB tkbh j?. o{; dh ;N/N yohd J/ SZvdk. fJfsjk;eko ns/ y'ieosk B{z p/fJzs eoe/, T[BQK dk Xow pdb
iz;h dh t?Zp;kJhN 's/ fejk frnk j? fe fJ; B{z you eoe/ b/fBB dh bkS B{z 'ihts fjzd{nK d/ ftStk; dk j't/ iK fco T[BQK ;[fozdo e'SV B/ dZf;nk fe phs/ 3 eotkT[D dk nKeVk gko eoB tkb/
;wkB ;fEsh' 'u oZyD 'u wdd fwb/rh. pkfJUw?vheb sohfenK okjhA b/fBB dh dh fJZzs ns/ ;BwkB dk, gkfe;skB
bkS d/ oZy-oykn bJh fJe J/iz;h dh Gkb th eo bJh rJh j?. o{;h pkfJUw?vheb gkfe;skB 'u j[D ;otifBe s"o 's/
N?eBkb'ih fo;ou n?Av Nq/fBzr ;?ANo b/fBB dh bkS dh d/yGkb 1924 'u T[d'A s'A fjzd{nK d/ Xkofwe fuzBQK 's/ jwbk ehsk
eo fojk j?, id'A gfjbh tko b/fBB dh bkS b'eK d/ doSB bJh wk;e' d/ o?Zv ;e{J/ ik fojk j?.
no 'u oZyh rJh ;h.
dZ;D:'r j? fe gkfe d/ Sfjo eokuh
jkbKfe ;'thns ;zx d/ N[ZND s'A pknd b/fBB dh bkS dcBkT[D dh wzr 'u 'Uw' fbZy/ N?r tkbhnK i[ZshnK ftZe
T[mdh ojh j?. jkb jh 'u fJe nkBbkJhB g'b w[skpe 62 ch;dh b'e b/fBB B{z ojhnK jB. eokuh d/ gkoe Nkto Skfgzr
;BwkB Bkb dcBkT[D d/ jZe 'u jB go fJ; ;'u B{z eq/wfbB gfjbK jh Beko wkb 'c;N ;N?g S{ ;N'o', fi; dhnK
u[Zek j?. b/fBB dh bkS d/ oZy-oykn 's/ j'D tkb/ you B{z b? e/ ;'Sb whvhnk 's/ gkfe 'u fJ; ;w/A 14 SkyktK jB, 'u
b'e rZb eo oj/ jB. e[M b'eK dh ;bkj w[skpe fJe wwh dh w[ozws s/ d/yGkb nfijhnK i[ZshnK t/uhnK iKdhnK jB.
bJh j'D tkbk fJj you fznkdk j? s/ d{finK dh ;bkj w[skpe b/fBB B/ ed/ y[d
B{z fJe 'w{osh' pDkJh oZyD dk fto'X ehsk j'Dk j?. fJe ftnesh B/ wzkehnk fJ; d"okB id'A nkb gkfe;skB fjzd{
bfjz/ Bkb fbfynk j? fe efwT{fB;NK B{z T[whd j? fe fJe fdB p'bS/fte B/sk dk
eb'B fsnko eoe/ T[j ;Zsk 'u tkg; nk ;ed/ jB. gzukfJs d/ w?ApoK B/ T[es S'n o{w d/
wkbe B{z nfijhnK i[ZshnK dh fteoh
1500 ;kb g[okDh wwh
pzd eoB bJh fejk sK T[; B/ XwekT[Ad/
B/ gfjB/ wkvoB p{N!
j'J/ gzukfJs w?ApoK B{z S'n o{w 'u'A pkjo
eZY fdZsk.
fJ; 's/ w?ApoK B/ xZN frDsh
wzsokb/ d/ wzsoh frnkB uzd fJ;okBh
Bkb fwb e/ g[b; EkD/ 'u fSekfJs
doi eotkJh. fJ; d/ pkti{d th S'n
o{w d/ wkbe dh frqcskoh BjhA ehsh
rJh. e'SV w[skpe eokuh 'u fteD
tkbhnK fJj 'Uw' fbyhnK i[ZshnK
ukJhBk 'u pDhnK jB.
y[d yk iKd/ B/ G[b/yk, fe; dk fe; Bkb eh j? foSsk
phfizr (fpT{o') uhB 'u ofjzd/ d' bJh tZvh gq/SkBh pD iKdh j?. fJ; bJh wkwbk fJzBk rzGho j' u[Zek j? fe
GoktK ns/ T[BQK dhnK gsBhnK dhnK j[D fJBQK B/ fJe-d{i/ s'A tZyok Bzo
nkT[D bJh nfjw c?;bk ehsk j?. d'jK fJBQK B{z nkgDhnK gsBhnK ns/ gshnK
SebK fJzBhnK fwbdhnK-i[bdhnK jB
fe T[BQK B{z nkg; 'u jh gSkBD 'u GoktK B/ fJe-d{i/ s'A tZy Bzo nkT[D B{z gSkBD 'u w[SebK dk ;kjwDk eoBk
w[Seb j' ojh j?. d't/A ;r/ GoktK ikU bJh gbk;fNe ;oioh eotkT[D dk g? fojk j?. d'jK GoktK B{z fJj gsk BjhA
fSB ns/ ikU S[B dhnK gsBhnK
brGr :{B c/Jh ns/ :{B :Kr th ;ehnK c?;bk ehsk j?. bZrdk fe T[; dh gsBh e"D j? ns/
G?DK jB. fJBQK B{z nkg; 'u eJh soQK dhnK d't/A G?DK B{z fJj ;wMD 'u pVh w[Seb
w[SebK dk ;kjwDk eoBk g?Adk j?. fJBQK j[zdh j? fe T[; dk gsh e"D j?. fJj d't/
fe;/ w"e/ fJj fJe-d{i/ dh gsBh ekoB xo 'u jh BjhA ;r'A pkjo th
ekch d[fuZsh tkbh ;fEsh ofjzdh j?. A i'V/ uhB d/ SK;uh ;{p/ d/ jB.
Bkb e[M nfijk eo fdzd/ jB, i' fJBQK eJh w"fenK 's/ gJ/ G[b/y/ s'A pknd
fJ; i'V/ B/ gbk;fNe ;oioh eotkT[D
dk c?;bk ehsk j?. d'tK GoktK ikU
fSB ns/ ikU S[B ns/ fJBQK dhnK
gsBhnK :{B c/Jh ns/ :{B :Kr B/
SzxkJh 'u jKreKr j;gskb d/
vkeNoK Bkb ;zgoe ehsk j?.
uhB dh ;oekoh whvhnk 'u Sgh
fog'oN w[skpe, fJj ;oioh pj[s zo{oh
j? feT[Afe fJj Bk f;oc fJe' fij/ Bzo
nkT[Ad/ jB ;r'A fJe' fijk p'bd/ th jB.
fJBQK d/ fujo/ dk jkn-Gkn th fJe'
fijk j?.
fJBQK dk ftnkj th fJe' jh fdB
j'fJnk ;h. fJBQK B/ ftnkj d"okB G[b/y/
s'A puD bJh ;ktXkBh tosh ;h. fejk
ik fojk j? fe fJ; ;oioh bJh vkeNo
okzh j' rJ/ jB. fJj ukj[zd/ jB fe fJBQK
dh ;oioh cqh 'u j't/. vkeNoK dh :'iBk
j? fe d'jK dh fdy 'u fJzBk pdbkn eo
fdZsk ikt/ fe G[b/y/ tkbh ;fEsh ysw
jh j' ikt/.
ftfrnkBhnK dk dkntk, fJe r'bh 10 ;kb se tXk d/t/rh T[wo!
wzr'bhnk (fpT{o') nkoe'b'fi;NK B/ fJ; rZb dk y[bk;k ehsk j? fe nbNkJh BthA fdZbh (fpT{o') fznkdk ;w/A se
wkT{AN/B dh y[dkJh 'u'A i' n"os dh wwh fwbh j? T[j brGr 1500 ;kb g[okDh j? go fzzdk ofjDk jo wB[Zy dh fJZSk j[zdh j?
j?okBh dh rZb fJj j? fe fJ; wwh d/ p{N d/y e/ fJj bZrdk j? fe fit/A fJj 21thA go w"s th fJe ;ZukJh j?. T[Xo,
;dh dh e'Jh n"os ojh j't/rh. fJ; wwh B{z 9200 c[ZN dh v{zxkJh s'A eZfYnk frnk
j?. ekopB v/fNzr dh wdd Bkb T[; dk ;wK gsk bZrk j?. ftfrnkBhnK B/ j[D w"s B{z X'yk d/D dh
y'iekoK nB[;ko fJj n"os ;?ANob J/Shnk dh j? i' s[oehnK tb'A dcBkJ/ rJ/ fsnkoh ehsh j?. T[BQK nfijh r'bh
Yzr Bkb eZgV/ ftu fbgNh j'Jh j?. jkbKfe wwh B{z ni/ g{oh soQK y'fbQnk th BjhA
frnk j? go fJ; dh gqfefonk uZb ojh j?. wwh ;{sh eZgV/ ftu fbNh j'Jh j? s/ fJ; pDkT[D dk dkntk ehsk j?, fi; B{z
e'b'A fvzkJhBo p?r s/ e?g th fwbh j?.?
ykD Bkb T[wo 10 ;kb se tZX ;edh
j?. fJ; d/ Bkb jh p[Ykg/ 'u j'D tkbhnK
;kohnK fpwkohnK s'A th S[Nekok fwb
;edk j?.
ftfrnkBhnK dk efjDk j? fe T[wo
tXkT[D dh gqfefonk 'u fiBQK nzSK dh
nfjw G{fwek j[zdh j?, T[BQK 'u'A fJe dk
gsk bZr frnk j?. gq'NhB dk nD{ fi;
B{z ihHn?Z;He/H-3 fejk iKdk j?, ;kvh
fzzdrh B{z xZN eodk j?. dkntk ehsk
frnk j? fe fJBQK gq'NhBz 's/ ekp{ gk e/
fe;/ dh th T[wo tXkJh ik ;edh j?.
7 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
BFS TRUCK TRAINING
8 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
j[D o'p'N th eoB bZr/ gVQkJh ikBtoK dk nfijk fgnko d/y j?okB ofj ikUr/ s[;hAHHHH
N'ehU (fpT{o') 'o'p'N' Spd p'bfdnK jh fdwkr ftu nfijh wShB dk fynkb eikfe;skB (fpT{o') n;hA ikBtoK d/ nkg;h fgnko d/ pko/ 'u ekch ;[fDnk j?. go ed/ nfijk BjhA ;[fDnk fe e'Jh
nkT[Adk j?, fi;B{z fJB;kB B/ nkgDh ;j{bs bJh ezw eoB tk;s/ pDkfJnk j? e[Zsh fe;/ pZeoh d/ pZu/ B{z d[ZX fgbk
ns/ fi; ftu ezfgT{No tKr ekch ikDekoh j[zdh j? go ikgkB d/ tk;/vk fJbke/ ojh j't/. fJj BjhA T[j e[Zsh ;w/A 's/
ftu nfijk o'p'N j? i' f;Zfynk gqkgs eoB bJh ;e{b iKdk j?. ih jK, fJj ghgo pZeoh d/ pZu/ B{z d[ZX fgbkT[D y[d-p-
o'p'N tk;/vk d/ fj;kSh ;e{b ftu pZfunK Bkb p?m e/ gVQdk j?. y[d gj[zu iKdh j?. fJj wkwbk wZX J/
Shnk d/ eikfe;skB dk j?. fiE/ pZeoh
ghgo ftu eJh GkSktK fJB;N"b j'D d/ pkti{d T[j nkw pZfunK tKr nzro/ d/ pZu/ B{z T[; dh wK B/ d[ZX fgbkT[D s'A
zh dh ebk; brkT[Adk j? ns/ d{i/ ftfSnK dh ikDekoh jk;b eodk j?. nfXnkgeK jh wBQk eo fdZsk. sK T[E/ w"i{d T[;
dk wzBDk j? fe fJ; o'p'N Bkb ftfdnkoEhnK 's/ ;kekoswe n;o gt/rk ns/ e[Zsh 'u wwsk Mbe T[Zmh ns/ T[; B/
T[BQK ftu f;ZyD dh ;woZEk tX/rh. pZeoh d/ fgnko/ fij/ pZu/ B{z nkgDk
d[ZX fgbkfJnk. fJ; xNBk dh thvhU
fJ; o'p'N dk ftek; ikgkBh e'-nkgo/SB ;kcNp?Ae o'p'fNe; B/ ehsk j? ns/ ;'Sb whvhnk 's/ nkT[Ad/ jh tkfJob j'
fJj o'p'N fznkdkso p?AeK ns/ d[ekBK ftu rkjeK dh ;/tk eoB d/ we;d Bkb rJh. fJ; 's/ swkw b'eK B/ nkgD/ e[w?AN
pDkfJnk frnk j?. fgSb/ ;kb ghgo rkje ;/tk j[Bo dk gohyD ehsk frnk ;h. fdZs/. fJe ftnesh B/ fejk j? fe ;kB{z
fJBQK p/z[pkBK s'A f;ZyDk j't/rk fe n;hA
70,000 vkbo 'u fte/rh tQ/b dh 'T[bNh', ikD' eh j? yk;hns w[jZps fe; soQK tzv ;ed/ jK. fJe
ftnesh B/ fejk j? fe fJj e[Zsh T[BQK
fJB;kBh wktK s'A ekch fpjso j? i'
nkgD/ BtizwQ/ pZfunK B{z SZv fdzdhnK
jB.
J/bhnB; dh y'i 'u o{;h yopgsh B/ fwbkfJnk ;NhcB jkfez; Bkb jZE, 100 fwbhnB you!
fBT{:koe (fpT{o') ºeh ;Zuw[u ftu Xosh s'A d{o
th fes/ fzzdrh j?< eh pqfjwzv ftu fes/ j'o th fzzdrh
j?< i/ s[jkB{z th bZrdk j? fe jK pqfjwzv ftu fes/ j'o
th fzzdrh j? sK j' ;edk j?, feT[Afe fJ; fzzdrh dh
y'i bJh fJe o{;h yopgsh B/ ;NkoSkN gq'rokw bJh
wjkB ftfrnkBh ;NhcB jkfez; dh gBkj bJh j?. T[j
ukj[zd/ jB fe d[Bhnk dh GbkJh bJh ;kB{z fJ; Xosh
dk pdb th bZGDk j't/rk.
fJj o{;h yopgsh jB :{oh fwbBo. T[BQK dk BK
:{Bh rkrfoB d/ BK 's/ oZfynk frnk ;h, i' 55 ;kb
gfjbK g[bkV ftu edw oZyD tkb/ gfjb/ fJB;kB
;B. j[D T[BQK d/ jh BK B{z ;kofEe pDkT[D dh e'fSS
eo oj/ jB :{oh fwbBo. T[BQK B/ ';NkoSkN' BK d/
gq'rokw ;NhcB jkfez; Bkb ezw S[o{ ehsk j?, fi;d/
sfjs 'B?B'eqkcN' T[j ;NhcB jkfez; Bkb fwb e/
'B?B'eqkcN' g[bkV ftu G/i/ ikDr/ ns/ T[j pqfjwzv
dk e'Bk-e'Bk SkD e/ Xosh B{z d{ih d[Bhnk pko/
ikDekoh d/Dr/.
vkeNoK dh seBhe iK oZp dk uwseko, nXozr Bkb ghVs ftnesh tikT[Adk j? frNko
bzvB (fpT{o') fJzrb?Av 'u jkb jh ns/ fJj pj[s ehwsh j[zdh j?. fJ; s'A UjhU (fpT{o') gzi ;kb gfjbK fJe ojh fe jkd;/ d/ pkti{d T[; d/ fdwkr gfjbh tko fJj ;G j'fJnk sK T[j j?okB
'u fJZe gsh-gsBh B{z nfijh uZNkB B/ ;zd/S G/iDk ikoh oZfynk. fJ; dh
fwbh j?, fi; B{z nkw b'eK tb'A tQ/b dh gofcT{w fsnko ehsk iKdk j?, fijVk d[oxNBk 'u nXozr d/ fSeko j' u[Ze/ tos'A eod/ j'J/ UjhU :{Bhtof;Nh d/ j' frnk ;h. T[whd j? fe GftZy 'u j'o
fJe ftnesh B{z vkeNoK B/ BthA fzzdrh vkeNoK B/ d[Bhnk dk gfjbk Bot pkJ/ fpjso j't/rk ns/ T[j g{oh soQK Bkb
'T[bNh' fejk iKdk j?. n;b 'u r?oh fe pzko 'u pj[s wfjzr/ w[Zb 's/ ftedk fdZsh j?. jkd;/ s'A pknd fJ; ftnesh gk; nkgq/SB eod/ j'J/ T[; d/ fdwkr
ns/ n?AibhBk ftbhnwz w'oe?wp/n ykVQh j?. Bkb fJe fug i'V fdZsh. nkgD/ d't/A jZEK dh tos'A eo ;eDr/.
d/ phu feBko/ o/s 's/ uZb oj/ ;B fe d/ jZEK B/ ezw eoBk pzd eo fdZsk ;h
T[BQK B/ fe;/ nihp fijh wfje B{z wfj;{; fpqfNS i'V/ B{z fwbh fJ; uZNkB Bkb fJj fug T[; d/ fdwkr dhnK sozrK fJ; fug 'u fi; seBhe dh tos'A
j[D T[j pj[s nwho j' ;ed/ jB, feT[Afe go j[D T[j nkgD/ fJe jZE dh tos'A B{z gVQ e/ fJe ezfgT{No B{z G/idh j?, i' ehsh rJh j? T[j j[D sZe o'p'fNe nzrK
ehsk. fJ; s'A pknd T[BQK B/ fJ; wfje fJ; B{z vhe'v eod/ p[oyoN d/ jZE 's/
fJj 70,000 vkbo sZe ftZe ;edh j?. eod/ j'J/ Bk f;oc nkgD/ zo{oh ezw eod/ bZr/ fJe p?bN B{z G/idh j? fJj p?bN 'u tosh iKdh ;h go fJ; tko coe
dk fgZSk ehsk ns/ fJ;/ d"okB T[j fJ; fcbjkb d'j/A gsh-gsBh fBT{zhb?Av jB ;r'A frNko sZe tik b?Ad/ jB. fJe sozrK okjhA jZE B{z fjbkT[D 'u wdd fJzBk j? fe fJB;kB fJ; dh wdd Bkb
ns/ coK; d/ yohddkoK Bkb fJ; ;zpzXh eodk j?. Jh:kB B/ dZf;nk fe id'A
;wMh ikD tkbh fe;/ uhz Bkb Neokn nzro/zh t?Zp;kJhN w[skpe Jh:kB y[d dk jE ubk fojk j?. fJ; fug B{z
rJ/. fJ; uZNkB B{z nkw b'eK tb'A tQ/b rZbpks eo oj/ jB. p[oyoN (24 ;kbk) fJe jkd;/ dk fSeko
j' frnk ;h, fi; s'A pknd T[; B{z nXozr pBkT[D tkbh u?foNh dh fBe n?B/Nk
dh 'T[bNh' ;wfMnk iKdk j?. fJ; B{z tQ/ MATRIMONIAL
b tb'A ;w[zdo 'u T[rbZfSnk iKdk j?. j' frnk ;h. p[oyoN Bkb fJe rZb yk; w[skpe fJj pZ; S[o{nks j?. T[E/ jh
fJ; s'A pknd j"bh-j"bh fJj m'; o{g Seeking suitable match for fo;ouo vkH u?v pkT{NB w[skpe n;hA
XkoB eo iKdh j?, fi; dk neko pknd RAMGRHIA beautiful Sikh girl age fJ; seBhe dh S[o{nksh gZXo 's/ jK.
fJj d[Bhnk d/ bZyK b'eK dh wdd
'u uZNkB tork j' iKdk j?. fJj uZNkB 26, height 5'6" (Bachelor of
eJh djkfenK sZe ;w[zdo 'u s?o ;edh eo/rh i' g?okbkJhz ekoB wip{o jB.
comp-science, masters in maths, MATRIMONIAL MATRIMONIAL
MATRIMONIAL MATRIMONIAL
B.ED). Lecturer in Lovely Looking for a Suitable match Seeking suitable girl for Sikh
Seeking well educated, for Jatt Sikh boy very decent, Ravidas boy, has studied Fine Arts Looking for a suitable match
professionally employed, clean University Jalandhar. Looking for handsome and well educated 28 (Painting / Animation), height for Sydney based Sikh Dentist girl
shaven boy from Australia / NZ / years of age, height 5'11". 5’8, born 1986. In Sydney for last 30, 5’7”, slim, fair, very beautiful.
Canada for beautiful, very fair, 5'5 suitable boy in Australia as both 2 years and 3 months on Student Currently working in Dental clinic
homely girl, educated and Education:- Bped 4 year, MA Visa, originally from Ropar, Punjab. in Sydney. Family very well
working, Australian citizen, Brothers lives in Sydney. Boy History, MA Political Science Caste no bar. settled in Sydney. Boy should
Ghumar Sikh girl, born 1984. be qualified and smart. Please
Contact 0421775525, Email: should be educated, smart and Brother and sister well settled Please contact: +91 9988 76 email Bio with Photo at
[email protected] in Australia (Sydeny) Contact- 55 86 (Boy’s father) or 0451 053 [email protected]
sensible with good family values. 0421358844 and 0415641715 161
MATRIMONIAL
Pr/tr preferred background Email-hardeepthandal
@yahoo.com Well-settled Sydney based
Punjab. Sikh Khatri family seeks a suitable
alliance for their youngest son,
Send pics & info at 33, clean-shaven, 6' 1", CA
Qualified, teetotaller, working in
[email protected] a listed company, legally divorced
and issue-less after a brief
Send text/call on marriage. Alliance is invited from
a professionally qualified girl from
0402632316/0469335910 a well-educated family
(preferably from Sydney/
Australia). Caste no bar. Please
respond on harrybedi@
hotmail.com or 0412127549.
9 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
MERITON
10 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
jkEh Bkb ;?bch b?D dh G{ukb d/ g{ot nB[wkB dk BtK sohek gsk bZrk
ukjs B/ gjz[ukfJnk j;gskb ftfrnkBeK dk wzBDk j? fe S'N/ ezgBh
f;zrkg[o (fpT{o') Gkosh w{b dh fJe j'D tkb/ ;b' ckbN w{tw?AN d/ nkXko iK ';b' ckbN w{tw?AN' s'A fon?eNo
g?wkBk 's/ d' fJekJh s'A xZN d/ G{ukb
y'ieosk dh nrtkJh 'u ftfrnkBeK 's/ G{ukb dk g{ot nB[wkB brkT[D d/ MNe/ s'A pknd tZvk G{ukb nkT[D
B/ fgqEth dhnK ;p-b/no d/ fjZbD Bkb dk sohek gsk brkfJnk. j[D sZe
dh ;zGktBk BjhA j[zdh j?. jkbKfe
f;zrkg[o d/ BkB:Kr seBheh
:{Bhtof;Nh (n?BH NhH :{H) d/ y'ieosktK
B/ d/fynk fe fJj ezgB Bk f;oc
Bzdheh G{ukb tZb fJSkok eod/ jB
;r'A T[BQK B/ fJ; s'A ;wMD :'r g?NoB
th bZG fbnk. n?BH NhH :{H d/ 'J/ShnB
;e{b nkc fd n?BtkfJow?AN' d/ f;bt?B
pkop'N ns/ 'noE nkpzot/Noh nkc
f;zrkg[o' d/ fJe fgqEth ftfrnkBh B/
fejk fe fJj y'i 'ckbN' fJeZm/ j'D
ns/ ;w/A d/ Bkb dpkn xZN j'D pko/
;kvh ;wM d/ T[bN fJSkok eodh j?.
pkop'N dh ghH n?uH vhH ftfdnkoED
dhgk w/b/ thd{ dh nrtkJh tkb/
nfXn?B dk G{ukbb dk g{ot nB[wkB
brkT[D d/ ;pzX 'u tZvk wjZst j?.
'Gkosh ik;{;' pko/ gkfe;skB B/ :{ogh ;zx ns/ j'o d/SK B{z fdZs/ ;p{s
fso[nzBsg[ow, (fpT{o')) nZi d/ d"o s/ ;?bch dk No?Av jo fe;/ d/ f;o uVQ p'b fJ;bkwkpkd, (fpT{o') gkfe;skB B/ fejk j? fe T[;B/ :{ogh ;zx ns/ d[BhnK d/ tZv/ dS/ K
B{z nSKs pb'fu;skB ;{p/ s'A Gkosh 'ik;{;' dh frqcskoh pko/ ikDeoh fdZsh j? ns/ fJokB s'A
fojk j?. ;?bch d/ uZeo ftu b'e nkgDh ikB dh th gotkj BjhA eo oj/ jB. eJh T[BQK d/ ik;{;h B?Ntoe pko/ ikDekoh gqkgs eoB bJh fejk j?. Gkosh B/th d/ ;kpek
tko ;?bch b?Dh y[d s/ jh Gkoh g? iKdh j?. fco th jo e'Jh Sy; fpBK p/y"c ;?bch nfXekoh e[bG{SD :kdt B{z fgSb/ jcs/ et/Nk e'b'A gkfe;skB ;[oZfynk J/iz;hnK B/ frqcsko
b? fojk j?. nfijk jh fJe wkwbk fso[nzBsg[ow ftu d/yD B{z fwfbnk. fJE'A d/ ehsk ;h. gkfe;skB dh ypo w[skpe ftd/S ftGkr d/ p[bko/ Bch; iekohnk B/ fejk fe
gkfe;skB ftu jwb/ dhnK ;orowhnK dh :'iBk pDkT[D B{z b? e/ fJe Gkosh ib c"i d/
fJe wzdo T[s;t ftu EekD s'A pknd nkokw eo oj/ fJe jkEh Bkb id'A fJe
foNkfJo nfXekoh dh frqcskoh pko/ d[BhnK d/ tZv/ d/SK ns/ :{ogh ;zx B{z ;{uBk d/ fdZsh rJh
ftnesh B/ ;?bch b?D dh e'fSS ehsh sK T[; ;w/A jkEh B/ T[; s/ jwbk eo fdZsk j?. T[BQK dZf;nk j? fe ;koh d[BhnK B/ Gkosh c"ih dk fpnkB d/fynk j? fi; ftu T[;B/ nkgDk
ns/ T[j zywh j' frnk. g[bh; B/ dZf;nk fe fefwbwB{o d/ B/V/ fJj xNBk tkgoh.
zywh 37 ;kb d/ ftnesh B{z fJE/ w?vheb ekbi ftu dkyb eotkfJnk frnk j?. i[ow wzB fbnk j?. T[BQK B/ fgSb/ jcs/ gkfe;skB tb'A ik;{; tb'A i[ow wzBD tkbh thvhU
fieo:'r j? fe fJj ftnesh e/b/ b? e/ jkEh d/ e'b frnk ns/ fco T[; d/ B/V/ yVQk
pko/ rZb ehsh ns/ fejk fe gkfe;skB B/ fgSb/ ;kb ;z:[es okSNo ns/ nwohek B{z gkfe;skB
j' e/ T[j ;?bch b?D bZrk. fJ;/ d"okB jh jkEh B/ T[; B{z rzGho o{g Bkb zywh eo ftu Gkos tb'A nZstkd pko/ ;{uBk ns/ ;p{s ;"Ag/ ;B. T[BQK B/ fejk, ''n;hA gh-5 ( uhB,
fdZsk. T[; dh uhe ;[D e/ wjktsK ns/ j'o b'eK B/ T[; B{z pukfJnk. coK;, o{;, nwohek ns/ fpqN/B) ns/ :{ogh ;zx B{z :kdt d/ w[Zd/ s/ ikDekoh fdZsh j?. :kdt
dh frqcskoh ns/ i[ow ep{bD d/ fpnkB wro'A Gkosh jkJh efwSB B{z ftd/S dcso ftu
;Zfdnk frnk ;h ns/ nkgD/ fto'X ns/ rzGho fuzsk pko/ dZf;nk ;h.@ T[BQK fejk fe :kdt B{z
jkJh efwSB se gj[zukT[D tkbh Gkos dh nghb s/ gkfe;skB ftuko eo fojk j?. ;z:[es
iKu Nhw d/ Gkos d/ d"o/ eoB pko/ g[ZS/ rJ/ fJe ;tkb d/ itkp ftu T[BQK B/ fejk, ''d'jK d/
SK ftueko pDh ;fjwsh w[skpe i/H nkJhH NhH 27 wkou B{z Gkos gj[zuh ns/ ezw S[o{ eo
fdZsk ;h.
d[Bhnk d/ ;G s'A bzp/A nzro dh w"s
DREAMS AUSTRALIA
e[nkbkbzg[o, (fpT{o') wb/Shnk ftu d[Bhnk dk ;G s'A bzpK nzro wfonk j'fJnk gkfJnk frnk j?.
wzfBnk ik fojk j? fe wB[Zy dh geV ftu nkfJnk fJj j[D sZe dk ;G s'A bzpK nzro j?. fJ; dh bzpkJh
nZm whNo (26 c[ZN) j?. g/BKr Nkg{ ftu fJe doZys j/mK fJj nzro gkfJnk frnk.
frBhz p[Ze nkc tobv foekov w[skpe j[D sZe cV/ rJ/ ;G s'A tZv/ ;Zg dh bzpkJh 7H67 whNo
:kBh fe 25 c[ZN ;h. g/BKr d/ dZyDh-gZSwh fzb/ d/ f;tb fvc?A; ftGkr d/ nkgq/SBz w[yh j/wo/
j'ohf;nkw B/ dZf;nk fe fJ; nzro dh w"s nzv/ d/D d"okB j'Jh. dZf;nk ik fojk j? fe fJj fJe XkohnK
tkbk nzro ;h. jkbKfe nfXekos o{g Bkb nzeV/ fJeZm/ eoB tkfbnK B/ ni/ sZe fJ; dh bzpkJh BjhA
wkgh j?. fJ; ;Zg dk Gko 250 feb'rqkw dZf;nk ik fojk j?. w"s d/ ;w/A fJj nzfvnK d/ uko/-gk;/ e[zvbh
wko e/ p?fmnk ;h.
d[pJh 'u pD/rk p[oi
ybhck s'A th T[Zuk Nkto
d[pJh (fpT{o') d[pJh 'u fJe nop vkbo
dh bkrs Bkb nfijk Nkto pDkT[D dh
fsnkoh j? i' p[oi ybhck s'A th T[Zuk j't/rk.
p[oi ybhck fcbjkb d[Bhnk dh ;G s'A T[Zuh
fJwkos j?. gqkgoNh fvt?Zbgo n?wwko B/ fejk
fe d[pJh d/ eohe jkopo ftu 6 tor
feb'whNo dk wk;No fvt?Zbgw?AN 825 whNo
d/ p[oi ybhck s'A e[M T[Zuk j't/rk.
11 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016 ;kvh nkekSrzrk dh gfoeowk eo ojh j? fJe j'o nekSrzrk
f;o bVeh dk s/ ;oho b{zpVh dk, go fJ; ezfgT{No dh tos'A eoBh gJh, fi; Bkb
gkfe;skBh bVeh dh e[M j'o jh j? ;ZukJh
T[BQK dh y'i ehsh rJh fe T[j sko/
bzvB (fpT{o') :{Bhtof;Nh nkc gsk bZrk j?, i' fwbeh t/n dh gfoeowk
nekSrzrk dk fBowkD eo oj/ jB.
e?Afpqi 'u n?;Nq'Bkw; B/ ;kvh eo ojhnK jB. fJ; BthA nkekS rzrk dk gsk
nekSrzrk 'fwbeh t/n' dh gfoeowk
eoB tkbh fJe j'o nekS rzrk dk gsk fJj fJBQK 'u u"Eh ;G s'A tZvh brkT[D 'u fJzBk ;wK fJ; bJh bZrk
bZrk j?. y'ieosktK B/ dZf;nk fe ni/ nkekSrzrk j?. fJ; dk BK eq/No 2 vokc feT[Afe fJ; d/ sko/ fJe d{i/ s'A ekch
r?b/e;h oZfynk frnk j? ns/ fJ; 'u
sZe w'N/ s"o 's/ 49 nkekSrzrktK pko/ jo skok fdykJh d/ fojk j?. Nhw B{z fJe fznkdk d{oh 's/ c?b/ j'J/ ;B. eq/No 2
vokc d/ uko' gk;/ c?bhnK
nkekSrzrktK T[; Bkb'A ekch fznkdk
uwehbhnK jB. :kBh fe fJ; dk gsk
eoBk w[Seb ;h.
fJ; bJh n?;Nq'Bkwo; B/ fJ; dk
g{ok BK chpb ikfJzN th oZfynk j?. fJj
BthA nkekSrzrk ;kv/ seohpB 3 bZy
80 jzko gqekS ;kb dh d{oh 's/ ;fEs
j?. fwbeh t/n dh gfoeowk eoB tkbh
;G s'A tZvh nkekSrzrk dk BK w?rb/
fBe ebkT{v; j?.
e[dos dk feSq wk l MoB/ j/mK jo gb pbdh ofjzdh j? nZr
eokuh (fpT{o') s[;hA eJh tko fuVhnkxo rJ/ j't'r/ go fJj nihp'-rohp fBT{:koe (fpT{o') d[Bhnk ftu eJh nfijhnK nihp
EktK jB fiBQK pko/ ;[D e/ jo e'Jh j?okB ofj iKdk j?. fe;/
Bzkok f;oc eokuh d/ fuVhnkxo 'u jh d/yD B{z fwbdk j?. fJZE/ fJe bVeh dk irQk 's/ MofBnK ftueko fJzdoXB[S pDdk j? ns/ fes/ fJe'
;oho b{zpVh dk s/ f;o fJB;kB dk j?. gkfe;skB 'u ofjD tkbh fJ; bVeh dh ;w/A fszB ;{oi fBebd/ jB. fBT{:koe d/ u/;NBN foi ekT{ANh
thvhU fJBQK fdBhA ;'Sb whvhnk 's/ tkfJob j' ojhnK jB. don;b, eokuh d/ gkoe ftu fJe nfijh irQk j? fiZE/ fJe MoB/ d/ j/mK i'sB[wk
fuVhnkxo 'u w[wski BK dk eo?eNo j?, i' nZXh b{zpVh s/ nZX/ fJB;kB dh soQK nZr brksko pbdh ofjzdh j?. fJ; MoB/ B{z J/NoBb cb/w
fdykJh fdzdk j?. fJ; eo?eNo B{z 35 ;kb d/ w[okd nbh fBGk oj/ jB, fi; B{z d/yD ckb; d/ BK Bkb ikfDnk iKdk j?. nkw s"o 's/ nZr, jtk
iK gkDh Bkb p[ZM iKdh jh go MoB/ d/ j/mK pbdh fJj nZr
bJh ;?AeV/ b'e o'z fuVhnkxo 'u nkT[Ad/ jB. dh bkN po;ksK ns/ rowh-;odh jo w";w ftu brksko
w[okd dk f;o b{zpVh d/ ;oho e'b j[zdk j?, idfe T[; dk nkgDh ;oho w/i j/mK pbdh ofjzdh j?. fJ; MoB/ B{z t/yD tkfbnK dh GhV bZrh
ofjzdh j?. ;EkBe b'e fJ;B{z d?th uwseko wzBd/ jB. b'eK
b[fenk j[zdk j?. T[j o'z 12 xzN/ fJ;/ soQK p?mk ofjzdk j?. b'e n;bhns gsk bZrD dk wzBDk j? fe id'A Xosh 's/ e'Jh wjkgqb: tork ;zeN
d/ pkti{d pV/ T[sSkj Bkb T[; B{z d/yD bJh nkT[Ad/ jB. w[wski dk fJj nkT[D tkbk j't/rk, T[d'A fJj nZr p[ZM ikt/rh. fJ; irQk
eo?eNo gfjbK w[okd d/ fgsk fBGkT[Ad/ ;B go T[BQK dk 18 ;kb gfjbK fdjKs j' B{z b? e/ ftfrnkBhnK B/ th eJh y'iK ehshnK jB. fJzvhnkBk
:{Bhtof;Nh d/ ftfrnkBhnK tb'A ehsh rJh y'i ftu fJj
frnk ;h, fi; s'A pknd s'A fJj ezw w[okd eo fojk j?. rZb ;kjwD/ nkJh j? fe fi; gjkVh s'A j' e/ fJj MoBk
trdk j?, T[E/ uZNkBK d/ j/m'A whE?B r?; fBebdh j?. nfijk
wzfBnk iKdk j? fe 20thA ;dh dh S[o{nks ftu jh fe;/ B/
fJE/ nZr pkbh j't/rh, i' fwE/B r?; ekoB j[D sZe brksko
pb ojh j?.
ORBELLA ENTERPRISES
ICON
12 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
j[D g/Skp Bkb pD/rh fpibh! fJ; bVeh dk dkntk- 'w/o/ roG 'u gb oj/ jB gqG{ f:;'{! ß
fpqN/B (fpT{o') y'ieosktK B/ fJe nfijk ;?Zb ftfe;s ehsk j?, i' g/Skp fJzvhnkBk (fpT{o') nwohek d/ Sfjo fJzvhnkBk
Bkb fpibh g?dk eo ;edk j?. fJ; dh ehws fJe g"Av s'A th xZN j?. fJj dh n?b/ w/no nkgDh roGtsh iKu bJh j;gskb
fvtkJh; fJe wkJheq'fpJ/b fcT{b ;?Zb j?. fJ; B{z d{o-d[okv/ tkb/ fJbkfenK 'u
pj[s xZN you 'u fpibh g?dk eoB 'u tofsnk ik ;edk j?. gj[zuh. T[; B/ fog'oN 'u fijVh s;tho d/yh, T[; B{z
d/y e/ j?okB ofj rJh. T[j s;tho d/y e/ n?b/ B/
jo fcT{b ;?Zb B{z :{Bhtof;Nh nkc pkE,ethB w?oh :{Bhtof;Nh nkc bzvB
ns/ fpq;Nb pkfJUn?Boih B/ ftef;s ehsk j?. fi; dh ehws fJe g"Av s'A th xZN dkntk ehsk fe T[; d/ roG 'u gqG{ f:;{ gb oj/
j?. wkJheq'fpJ/b fcT{b ;?Zb fpibh g?dk eoB dh e[dosh pkfJUbkiheb gqk;?Z; dh jB. n?b/ d/ nbNok;kT{Av dhnK s;thoK d/yD s'A
tos'A eodk j?.
pknd eJh NhHthH u?Bb th fJ; 's/ Go';k BjhA eo
fJ; 'u p?eNhohnk nkor?fBe w?No tor/ g/Skp B{z fpibh 'u pdb fdzdk j?. gk oj/ jB.
wkJheq'fpJ/b fcT{b ;?Zb s'A bzxd/ j'J/ g/Skp fJ; fon?eSB bJh zo{oh j[zdk j? ns/
p?eNhohnk s'A fpibh g?dk j[zdh j?. fJ; dh tos'A f;ZX/ s"o 's/ fpibh d/ fvtkJh; fJBQK s;thoK 'u gqG{ f:;{ gqufbs eqk; 's/ b/N/
B{z ubkT[D bJh ehsh ik ;edh j? iK fJ; fpibh B{z ;N'o ehsk ik ;edk j?. j'J/ fdykJh d/ oj/ jB. n?b/ dk efjDk j? fe fog'oN
y'ieosktK B/ fejk fe fJ; soQK d/ wkJheq'fpJ/b fcT{b ;?Zb S'N/ s/ fznkdk d/y e/ gfjbK T[; B{z fJ; rZb dk nzdkzk BjhA j'fJnk.
SeshSkbh ns/ j'o S'Nh fvtkJh; Bkb'A ekch ;;s/ jB. fJj fcT{b f;oc fJe fJzu pknd 'u T[; dh d';s B/ fJ; gk;/ fXnkB brkfJnk.
d/ jB ns/ fJ; 'u ekopB feq;Nb dh tos'A e?E'v 'u fJe e/N/fb;N tKr ehsk n?b/ B/ fJj s;thoK nkgD/ c'B 'u e?d eo bJhnK
iKdk j?. jB. T[; dk efjDk j? fe fJBQK s;thoK B{z z{w eoB
's/ gqG{ f:;{ d/ g?o s/ bzp/ tkb th fdykJh fdzd/ jB.
e?E'v B{z rb{e'z ns/ Utbp[fwB Bkb pDkfJnk frnk j?, i' nzv/ d/ ;c?d fjZ;/ n?b/ B/ fJj s;tho ;'Sb whvhnk 's/ th S/no ehsh
'u gkfJnk ikD tkbk fJe gq'NhB j?. fJj e/N/fb;N ohBht/pb j? ns/ gb?NhBw s'A j?, i' s/zh Bkb tkfJob j' ojh j?. n?b/ dh fvbhtoh
ekch ;;sk pdb j?, i' j'o wkJheq'fpJ/b fcT{b ;?Zb 'u nkw s"o 's/ tofsnk j[zdk i{B 'u j'Dh j?.
j?.
j[D fdwkrh sozrK Bkb j't/rh fJB;kB dh gSkD
pkE :{Bhtof;Nh d/ fvgkoNw?AN nkc e?wheb fJzihBhnfozr d/ b?euoko vkeNo
fwo/bk vh bko/Ai' B/ fejk fe i/eo n;hA fjT{wB t?;N Bkb ;zGkfts gkto B{z bzvB (fpT{o') fJB;kB dh gSkD dh gSkD eoB bJh fJ; B{z zo{oh sohek nwoheh y'ieosktK B/ fJ; fdSk 'u
jk;b eo ;e/ sK n;hA fpibh g?dk eoB d/ sohe/ 'u eqKsh fbnk d/Dr/. wzfBnk iKdk j?. fJ; s'A fJbktk Sbkxk:'r ;cbsk jk;b ehsh j?.
eoB bJh nkw s"o 's/ fczro fgqzN dh
wSj{o o?;bo ukJhBk dh bkS tos'A ehsh iKdh j?. w"i{dk ;w/A 'u fe;/ vhHn?BHJ/H dh th tos'A ehsh iKdh j?. T[BQK B/ pq/B fgqzNz iK fdwkrh sozrK
Bkb gSkD :ehBh eoB dk sohek
T[;d/ xo ftZu gJh fwbh
bZfGnk j?. ftfrnkBhnK dk efjDk j?
bk; J/Aib; (fpT{o') vpfbT{H vpfbT{H JhH dh wSj{o o?;bo ukJhBk dh bkS
T[; d/ bk; J/Aib; ;fEs xo s'A pokwd j'Jh j?. 46 ;kbk fJ; o?;bo dh w"s dk fe jo/e ftnesh d/ fdwkr dh sozr
gsk p[ZXtko B{z bZrk. wzfBnk ik fojk j? fe T[; dh w"s dk ekoB voZrz dh
Utov'z j' ;edh j?. d{;o/ s'A fpbe[b tZy j[zdh j?. fBohyD
ypoK w[skpe ukJhBk phs/ eJh fdBK s'A nkgD/ xo 'u'A pkjo BjhA fBebh. 'u fJj sohek 100 gqshSs ;jh gkfJnk
T[j nkgD/ c'B th BjhA u[Ze ojh ;h ns/ id'A T[; dh fJe ;j/bh T[; d/ xo gj[zuh frnk. y'ieosktK B/ fJ; dk gsk
sK T[; d/ ;kjwD/ T[; dh bkS gJh ;h. ukJhBk dh w"s dk ;jh ekoB fcbjkb
gsk BjhA br ;fenk j?. ukJhBk dh w"s 's/ d[Zy dk gqrNktk eod/ j'J/ vpfbT{ bkT[D bJh JhHJhHihH j?Av;?ZN fJ;s/wkb
vpfbT{ Jh dh uhc pqKv nc;o ;N/cBh B/ T[; 'o?;fbzr dh ;[go;Nko' efj e/
;zp'XB ehsk. ehsk ;h.
ukJhBk dk n;b BK i'nkBh bkob/ ;h go o?;fbzr dh d[Bhnk ftu T[j T[BQK w[skpe fJ; 'u fjZ;k b?D
ukJhBk d/ BK Bkb jh gqf;ZX ;h. 15 ;kb dh xZN T[wo ftu jh T[j o?;fbzr dh tkb/ b'eK d/ fdwkr B/ jo fuZso 's/
d[Bhnk ftu nk rJh ;h. fiZE/ T[; B{z 1997 s'A 2001 sZe pj[s ;cbsk fwbh. ftS/S gqshfefonktK fdZshnK. fJ; d/
ukJhBk, okfJb ozpb ckJhN ftu gj[zuD tkbh gfjbh wfjbk o?;bo ;h. fozr ftu pknd ezfgT{No B/ pq/BfgqzN dk ftSb/
T[j fNqgb n?u Bkb th gzrk b? u[Zeh ;h. SD eod/ j'J/, T[BQK dh ;jh gSkD dZ;
fdZsh. fJ; gqfefonk dk fJ;s/wkb
o?;fbzr s'A pknd ukJhBk B/ g'oB fJzv;Noh ftu edw oZfynk. T[j gb/n
p[nkJ/ w?rzhB bJh th c'N'S{N eotk u[Zeh ;h. 2004 s'A 2013 sZe T[; B/ 6 ;[oZfynk d/ y/so 'u ftnkge g?wkB/ 's/
nvbN fcbwK ehshnK. ukJhBk B{z S'Nh T[wo ftu jh voZrz b?D dh nkds g? ehsk ik ;edk j?.
rJh ;h ns/ fJjh nkds T[; dh w"s dk ekoB pDh. nkgDh fjzws ns/ skes
ekoB T[j vpfbT{H vpfbT{H JhH d/ fozr dh okDh sK pDh go T[; dh w"s th 'nkfJoB w?B' tor/ c"ih pDkT[D dh fsnkoh 'u jB nwohek s/ uhB
voZrz d/ fSeko j'o ;?bhfpqNhnK tKr r[zwBkwh ftu j'Jh.
tkfSzrNB$phfizr (fpT{o') T[BQK 's/ Bkb jh fwzkJhb bKu eoBr/ s/ n;wkB A Bk eo ;e' go nwohek-uhB B/ pky{ph
Bk r'bhnK dk n;o j't/rk, Bk s'gK d/ 'u T[vd/ izrh ijkzK B{z wko ;[ZNDr/ .
r'b/ jh T[BQK dk e[M ftrkV ;eDr/ . T[j fiT{kdh-ikrdh w"s j'Dr/ . nrb/ eo bJh j? . fJBQK d/ wB;{p/ ikD e/
T[j fpibh dh ocsko Bkb nkT[Dr/ s/
efjo toQk e/ ub/ ikDr/ . T[j jZEK 50-100 ;kbK 'u izr dh s;tho fej'- g?oK j/m'A zwhB fy;eDh bkzwh j? . fJj
fijh j't/rh, fJ; dh ebgBk s[;hA Gkt/ d't/A w[be ;kfJz; fceSB B{z jehes dk
ikwk gfjBkT[D 'u fdB-oks bZr/ j'J/
jB . GftZy d/ nfij/ c"ih fsnko ehs/
ik oj/ jB, i' jo w[Sfeb B{z jZb eo
;ed/ jB .
w";w dk efjo th T[BQK dk e[M BjhA
ftrkV ;e/rk . fJB;kB sK SZv' izrbh
ikBto th T[BQK dk e[M BjhA ftrkV
;eDr/ . fJj ;kohnK rZbK s[jkB{z wzke
bZr ;edhnK jB iK jkbht[Zv fcbwK
'u fdykJh d/ ;edhnK jB go ;{soK
w[skpe nwohek s/ uhB d/ wB;{fpnK
's/ r"o ehsh ikt/ sK fJj w[be GftZy
d/ n;bh 'nkfJoB w?B' fsnko eo oj/
jB . d't/A d/S jkbht[Zv fcbwK 'u
fdykJ/ ikD tkb/ ;kfJz; fceSB Bkb
gq/fos j' e/ ;[gojho'z tor/ c"ih fsnko
eoB 'u bZr/ jB .
rkfJe fgqz; dh w"s d/ wkwb/ 'u ;ZN, y[deS[ h dk e'Jh ;ze/s BjhA L g[b;
bk; J/Aib; (fpT{o') rkfJe fgqz; dh
w"s d/ wkwb/ ftu g[b; B{z T[;d/ ;oho
's/ Bk sK ;ZN dk e'Jh fBSkB fwfbnk
j? ns/ Bk jh nfijk e'Jh ;ze/s fwfbnk,
fi; s'A nfijk gqshs j't/ fe T[BQK B/
y[de[Sh ehsh ;h. fJe fdB gfjbK
fwB';'Nk ;fEs nkgD/ xo ftu rkfJe
fwqse gkfJnk frnk ;h, fi; s'A pknd
g[b; dk fJj fpnkB ;kjwD/ nkfJnk
j?. ekoto ekT{ANh d/ S/foc fiw Ub;B
B/ fejk fe ;Zs tko rq?wh g[o;eko fiZs
u[Ze/ ebkeko B{z nwohek d/ fwB/;'Nk
ftu ukBj?;B ;fEs nkgDh ikrho
ftu fJe n?bht/No ftu fvZfrnk j'fJnk
gkfJnk frnk ;h, fi; s'A pknd w"e/
's/ T[; B{z fwqse n?bkB fdZsk frnk.
nfXekohnK B/ dZf;nk fe eZb T[; dk
g';NwkoNw ehsk frnk go iKu dk
Bshik nkT[D ftu jkb/ ;wK bZr ;edk
j?.
13 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
HOPE COLLEGE
nZyK Bw j' ikDrhnK fJ; d[bjB dh db/oh d/y e/, sDkn s'A d{o ofjD bJh oks B{z ykU jbek ykDk
fJjB{z efjzd? B/ ;Zuk fgnko
s[jkvh BhAd dh ewh Bkb g?D tkb/ BKj-
fBT{:koe (fpT{o') i/ s[;hA d/o oks ikrd/ j' sK fJ; d"okB ykD s'A d{oh gZyh gqGkt B{z xZN eo ;edh j?. fJe
BthA y'i 'u fJj rZb ;kjwD/ nkJh j?.
oks d/ ;w/A xZN ykD Bkb s[jkvh
fJekrosk ns/ n?Boih 's/ th jK-gZyh
gqGkt g?Adk j?. g?Af;bt/Bhnk
:{Bhtof;Nh d/ ;hBhno b/ye v/ftv fvzr/
i w[skpe oks ;w/A ikrD tkb/ pkfbr
brGr 500 e?b'oh dh ygs eod/ jB.
fvzr/i w[skpe ;kvh y'i s'A gsk bZrk
j? fe d/o oks sZe ikrD d/ pkti{d
ykD s'A puD tkb/ b'e eJh ;wZf;nktK
s'A d{o ofj ;ed/ jB, fi; ftu sDkn
nfjw j?. y'i w[skpe d/o oks Bk ykD
tkb/ w[ekpb/pkz fznkdk f;jswzd ns/
so'skzk Bzo nkJ/, T[E/ jh d/o oks yKd/
ofjD tkb/ ;[;s oj/ ns/ T[BQK dh
fJekrosk 's/ th BKj-gZyh n;o fgnk.
Gkos B/ w;{d nzjo wkwb/ dk uhB s'A
bzvB (fpT{o') d[Bhnk dh SkfJd jh nfijh e'Jh n"os j'tZrk, i' nkgD/ ftnkj pdbk fbnk, T[Jhro B/sk B{z fdZsk thzk
tkb/ fdB nkgDk f;o w[zvtk d/t/ go 44 ;kbk i"B bkfJ; B/ nkgD/ ;Zu/ fgnko
phfzzr (fpT{o') ftSt T[Jhro eKro; d/ B/sk v'beB Jh;k B{z Gkos tb'A
B{z ;oXKibh d/D bJh nfijk ehsk. fJzrb?Av d/ fbtog{b d/ ofjD tkb/ eq/r ns/ thzk fdZs/ ikD 's/ uhB B/ fJsokz iskfJnk j?. uhB B/ fejk j? fe Jh;k
nZstkdh j? ns/ T[; d/ fto[ZX fJzNog'b B/ o?Zv ekoBo B'fN; th ikoh ehsk j?.
i"B fgSb/ 30 ;kbK s'A fJe-d{i/ B{z fgnko eod/ jB. d'jK B/ pugB s'A b? e/
itkBh dh dfjbhi 's/ fJeZfmnK B/ g?o Xfonk. d'jK B{z fJe-d{i/ Bkb w[jZps sK fJj ;ko/ d/SK dh fzzw/tkoh j? fe T[; B{z cfVnk ikt/. uhB d/ ftd/S wzsokb/ d/
;h go fJ; dk fJzjko eq/r B/ 18 wjhB/ gfjbK jh ehsk ;h. i"B B{z id'A fJ; dk p[bko/ j[nk u[Bf:zr B/ dZf;nk fe T[BQK B{z fJ; pko/ (Jh;k dh Gkos :ksok)
gsk bZrk sK T[j y[Sh Bkb gkrb fijh j' rJh ;h. d'jK B/ fJ; ;kb d/ nyho ftu
ftnkj eotkT[D dk c?;bk ehsk go T[BQK dhnK fJj y[ShnK fznkdk d/o Bk fNe ikDekoh BjhA j?. v'beB fJzNog'b ns/ uhBh g[b; nB[;ko nZstkdh j?.
;ehnK. eq/r B{z gsk bZrk fe T[; B{z g?BfeqnkfNe e?A;o j?. e?A;o nkgDh nkyoh
v'beB Jh;k ns/ ftSt T[Jhro eKro; d/ j'o B/sktK B{z Gkos B/ dbkJhbkwk
;N/i 's/ ;h ns/ eq/r e[M jh fdBK dk wfjwkB ;h. fJ; w"e/ T[; dh ;G s'A tZvh Bkb fwbD dh fJikzs fdZsh j?. Gkos d/ fJ; edw B{z uhB tb'A i?S-J/-
skes pD e/ T[ZGfonk, T[; dk pugB dk fgnko. w[jzwd d/ uhc nzjo w;{d 's/ gkpzdh brkT[D fto[ZX fJsokz iskT[D d/
itkp d/ o{g 'u d/fynk ik fojk j?. Jh;k 28 ngq?b s'A 1 wJh se XowSkbk
i"B B/ c?;bk ehsk, i' ftnkj e[M d/o pknd j'Dk ;h, T[j j[D/ j'J/rk. ftnkj ekBcoz; ftu Sw{bhns eo/rk.
dhnK ;kohnK fsnkohnK w[ezwb j' rJhnK. nkgD/ e[M fdBK d/ ihtB;kEh Bkb uhB dk wzBDk j? T[Jhro B/sk w[;fbw pj[frDsh ShfinKr ;{p/ 'u nZstkd
B{z T[sSkj fdzd/ jB. dZ; d/JhJ/ fe ShfinKr 'u T[Jhro w[;bwkBK dh nkpkdh
nkgDh fzzdrh ofjzdhnK y[ShnK B{z ;KGD ftu bZrh i"B B/ ftnkj 's/ fJe nihp fJe eo'V j?. eJh ;kbK s'A tZy-tZy wzrK B{z b? e/ T[Jhro w[;bwkB gqdoSB
c?;bk ehsk. T[; B/ ftnkj tkb/ fdB jh nkgDk f;o w[zvtk fdZsk ns/ eq/r B{z eo oj/ jB.
SoXKibh fdZsh. eq/r B/ y[d i"B d/ tkb eZN/ ns/ ftnkj eotkT[D s'A pknd id'A
d'jK B/ fJe-d{i/ B{z feZ; ehsh sK fJj d/y e/ ftnkj ftu Skwb jo fe;/ dhnK
nZyK Bw j' rJhnK. :ehBB i"B d[Bhnk dh ;G s'A y{p;{os d[bjB br ojh ;h
feT[Afe fJj ;[zdosk T[; d/ fdb dh ;h, i' jo fe;/ B{z fdykJh d/ ojh ;h.
14 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016 po/B v/v wfjbk B/ fdZsk pZu/ B{z iBw
wZShnK d/ rbcV/ s'A ftef;s j'J/ wB[Zyh nzr
bzvB (fpT{o') iht ftek; d/ :w 'u wB[Zyh nzrK d/ ftek; B{z b? e/ j?okBe[zB tko;k (fpT{o') g'b?Av 'u fJZe d[obZG iBw fdZsk j?. fJ; bJh T[; B/ ihtB ;w/A s'A gfjbK izw/ pZu/ B{z fe;/ th gqeko
rZb ;kjwD/ nkJh j?. fJe Bt/A nfXn?B w[skpe, wB[Zyh nzrK dk ftek; Skoe s/ wkwbk ;kjwD/ nkfJnk j?. T[ZE/ fJZe dh rzGho ;wZf;nk BjhA j?. dZyDh g'b?Av
j'o wZShnK d/ rbcfVnK s'A j'fJnk j?. fJ; nfXn?B Bkb fJe ;dh g[okD/ s/ Beko oZfyne gqDkbh d/ zohJ/ 55 fdBK sZe d/ fto'ebkt Sfjo d/ :{Bhto;Nh dh w[Zyh
fdZs/ rJ/ f;XKs B{z pb fwfbnk j?. y'iekoK B/ dZf;nk fe j'o wZShnK tKr Skoe, j;gskb 'u po/B v/v wfjbk B/ pZu/ B{z fiT[Ad/ oZfynk frnk. vkeNoK w[skpe pkopok eo'bke Ub/ifBe d/ w[skpe,
;e/N s/ o/ torhnK ekoNhb/i ;ozuBk tkbhnK wZShnK 'u rbcfVnK dh ;[oZfynk fJ; gqeko d/ roGnt;Ek B{z bzp/ ;w/A
bJh bNeh j'Jh uwVh (cb?g;) dh bVh j[zdh j?. fJBQK cb?g; B{z ekoNhb/i s'A sZe ;cbskg{ote pDkJ/ oZyDk d[obZG
;jkok fwbdk j?. 1878 'u iowBh d/ ;oho ftfrnkBh ekob r/r/Apko B/ fJ; rZb j?. T[ZE/ jh 17 ik 18 wjhB/ dh S[o{nksh
dk nB[wkB zkjo ehsk ;h fe i'V/ tkb/ yzG s/ nzr rbcfVnK dh fJ;/ ;ozuBk s'A ;N/i 's/ 41 ;kb dh roGtsh n"os B{z
fte;s j'J/ j'Dr/. jkbKfe c'f;bz s'A fJ; d/ ;woEB 'u e'Jh gqwkD BjhA fwfbnk fgSb/ ;kb d/ nzs 'u j;gskb 'u Gosh
j?. eotkfJnk frnk ;h. T[; d/ fdwkr 'u
e?A;o j'D ekoB T[; dk po/B v/v wzfBnk
j[D :{Bhtof;Nh nkc e?Apfoi d/ y'iekoK B/ i?B/fNe seBhe Bkb ;e/N d/ frnk ;h. 55 fdBK s'A pknd id'A bZrk
Go{D dk nfXn?B ehsk j?. y'iekoK B/ fJBQK d/ rbfcVnK s/ wB[Zyh nzrK d/ ftek; fe T[; dh ikB B{z ysok j?. T[d'A nkgo/
dh gqfefonk 'u j?okBe[zB ;wkBsk d/yh. y'ieko n?AvfoT{ frfb; B/ fejk fe SB eoe/ pZu/ dk iBw eotkfJnk
Bshi/ fJ; gk;/ ;ze/s eod/ jB fe SkfJd r/r/Apko dk f;XKs ;jh ;h. frnk. pZu/ d/ iBw s'A pknd T[; dh wK
s'A ihtB oZfyne gqDkbh jNk bJh rJh.
eko s'A wfjzrk fte foj? fJj nBkBk;, eh j? fJ; dh yk;hns iBw d/ ;w/A pZu/ dk Gko f;oc 1 feb'
;h. fco fszB wjhB/ dh d/yGkb s'A pknd
T[; dk Gko fszB feb' j' frnk. fJ; s'A
pknd T[; B{z j;gskb 'u'A S[ZNh d/ fdZsh
rJh.
phs/ ;w/A Bkb'A nZi d/ pZfunK dh f;js fznkdk wkVh
tkfSzrNB (fpT{o') jkb jh 'u :{H d"o d/ pZu/ fznkdk sDkn 'u jB, T[BQK f;js th fgSbh ghVQh d/ pZfunK d/
n?Z;H 'u brGr 2700 pkbrK 's/ ehs/ B{z b'VhAdk gfotkoe wkj"b BjhA fwb
rJ/ fJe ;ot/yD 'u gsk bZrk j? w"i{dk w[ekpb/ ekch wkVh j?.
fojk s/ T[BQK dh fdwkrh s/ GktBksfwe
:{Bhtof;Nh nkc fwShrB d/ ;hH
n?Z;H w'N fubvoBz j;gskb d/ gq'c?;o
n?ZwH v/ft; B/ fejk fe n;hA d/fynk j?
fe fgSbh ;dh 'u w?vh;B s/ iBse
f;js 'u ekch nkX[fBesk nkJh j?, fi;
Bkb pZfunK dhnK phwkohnK s/ w"sK
xNhnK jB go d{i/ gk;/ j'o jkbks fit/
A fe pugB 'u w'Nkgk, n;Ewk s/ ;[Gkn
dhnK ;wZf;nktK fznkdk tXhnk jB.
;ot/yD 'u 55 ch;dh b'eK B/
wzfBnk fe nZi d/ pZfunK dh fdwkrh
s/ GktBkswe f;js gfjbK d/ pZfunK
d/ w[ekpb/ wkVh j?. fJ; d/ Bkb 42
ch;dh b'eK B/ wzfBnk fe nZi d/ pZfunK
dh ;ohoe f;js th T[BQK d/ w[ekpb/ uzrh
BjhA j?.
BthA fdZbh (fpT{o') gZSwh d/SK 'u nBkBk; B{z nkw cbK tKr jh ;wfMnk e?NohBk e'b BjhA j? ;bwkB dh
ykdk iKdk j?. fJ; B{z fes'A th ;kXkoB ehws 's/ yohfdnk ik ;edk j? go fijV/
nBkBk; dh n;hA rZb eo oj/ jK T[; dh ehws 16,000 vkbo (eohp 10 bZy o[gJ/ fcbw 'u ezw eoB dk NkJhw
) j?. fJj g{oh d[Bhnk dk ;G s'A wfjzrk nBkBk; j?. fJ; B{z T[rkT[D 'u yk;
seBhe dh tos'A ehsh iKdh j?. fJzB/ wfjzr/ nBkBk; B{z fpqN/B d/ e[M jh b'e w[zpJh (fpT{o') ndkekok e?NohBk e?c
B/ ;wK Bk j'D eoe/ ndkeko ;bwkB
T[rkT[Ad/ jB. fJ; B{z T[rkT[D bJh x'V/ d/ r'j/ s'A pDh ykd tosh iKdh j?. ykB dh gq'veSB jkT{; dh fcbw B{z SZv
fdZsk j?. ndkeko ;[Sks f;zx,okig{s
nBkBk; fJe Nq'gheb gbKN j?, fi; B{z fpqN/B 'u T[rkfJnk BjhA ik ;edk. ns/ i?ebhB coBkvhi B/ so[D
fJ; dh x'V/ d/ g/Skp Bkb y/sh ehsh iKdh j?. fJ; B{z 40 c[ZN bzp/ s/ 4 c[ZN v{zx/ N'J/ wB;[ykBh dh fcbw 'u ezw eoB d/ bJh
'u 30 NB ykd gk e/ T[rkfJnk iKdk j?. wz/dko rZb fJj j? fe fJ; nBkBk; dk fJeokoBkwk ehsk j?. fJ; fcbw B{z Xow
;kJhz th ;kXkoB Bkb'A nZXk j[zdk j?. gq'veSB ns/ ;bwkB ykB pDk oj/ jB.
e;kJh dh d[ekB fgZS'A wB[Zyh ntS/S fwbD Bkb c?bh ;B;Bh ikDekoh nB[;ko ;bwkB ykB ns/
Xow gq'veSB B/ fJ; fcbw d/ bJh
e?NohBk B{z u[fDnk ;h feT[Afe fJ;
ufoZso d/ bJh T[j ;zg{oB ;h. go T[BQK
e'b ;wK BK j'D eoe/ fJ; fcbw B{z
SZv fdZsk.
B'N b? e/ t'N gkT[D Bkb s[jkB{z B/sk d/ o{g 'u u'o jh fwb/rk L ewb j;B
N'oKN' (fpT{o') Sfjo d/ g{oph f;o/ 's/ fJZe e;kJh dh d[ekB d/ fgZS'A wB[Zy ntS/ u/BJh (fpT{o') t'N gkT[D bJh B'N
S fwbD Bkb fJbke/ 'u ;B;Bh c?b rJh. g[b; w[skpe fJj ntS/S fe;/ n"os d/
jB ns/ fJBQK B{z fe;/ p?r 'u gk e/ fJZE/ ;[ZfNnk frnk ;h. fJj p?r wzrbtko B{z b?D tkb/ t'NoK fto[ZX nkgDh nktkz
po"vftT{ n?tfBT{ 's/ r/okov ;NohN Jh;N B/V/ f;zg;B n?tfBT{ 's/ ;fEs ukobhz p[bzd eod/ j'J/ fcbwh ;Nko ewb j;B
whN c?eNoh d/ fgSb/ fjZ;/ 'u'A fJZe eowukoh B{z fwb/. id'A T[; B/ fJ; p?r B{z y'bQ
e/ d/fynk sK T[; B/ s[ozs g[b; B{z c'B eo fdZsk. B/ S[Zeotko B{z fejk fe i/eo fJe
Bkrfoe fJ; T[d/S bJh g?;k b?Adk j? sK
w"e/ 's/ g[Zi/ j'wh;kJhv fvN?efNt ;koi?AN N?oh pqkT{B B/ dZf;nk fe w[ZYbh iKu s[jkB{z nkgD/ B/sk d/ o{g ftu fJe u'o
'u fJj rZb ;kjwD/ nkJh fe fJj ntS/S fe;/ n"os d/ jB ns/ fi; n"os dh fJj
ntS/S j?, T[; dk ozr eDetzBk ;h. T[BQK fejk fe ntS/S B{z d/y e/ nfijk bZrdk jh fwb/rk. u/BJh ftu fJe sfwb NhH
j? fe fJ; n"os dh w"s j[D/ jh j'Jh j?. fJj ntS/S n"os d/ ;oho d/ fe;/ fjZ;/ d/ jB
ns/ pkeh d/ ntS/SK dh g[b; nfXekohnK tb'A Gkb ehsh ik ojh j?. fcbjkb thH u?Bb s'A T[BQK B/ fejk, ''w?B{z fJ; dh
g[b; tb'A fJbke/ B{z ;hb eoe/ wkwb/ dh iKu ehsh ik ojh j?. gotkj BjhA j? fe e"D iK fejVh gkoNh
g?;k d/ ojh j? go fe;/ B{z fJj wBz{o
BjhA eoBk ukjhdk. fJ; 's/ Sow
nkT[Dh ukjhdh j?.''
ewb j;B B/ fejk fe b'eK ftu 'w/
ok xo, w/ok d/S' dh GktBk j'Dh ukjhdh
j? ns/ g?;k d/D tkb/ B/sk T[BQK b'eK
dhnK fuzsktK 's/ fXnkB BjhA d/Dr/,
i' g?;k wBz{o eod/ jB. s[;hA g?;k
wBz{o Bk eo' sK jh s[;hA B/sktK 's/
;tkb T[mk ;ed/ j'.
15 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
fofse dh n?c nkJh nko 's/ g[b; e[M jZN e/ j't/rk e?N-f;XkoE 'u o'wK;
B/ ezrDk s'A ehsh g[ZS-frZS ikDekoh nB[;ko fJj fJZe ;kfJz;
w[zpJh (fpT{o') pkbht[Zv d/ ndkeko 'u fcbw ';N{v?AN nkc fd Jhno' Bkb fceSB fcbw j't/rh, fi; 'u tZyoh jh
f;XkoE wbj'sok ns/ e?NohBk e?c dh pkbht[Zv 'u v?fpT[ ehsk ;h. T[BQK dh bt ;N'oh j't/rh. fJ; o'wKfNe fcbw
i'Vh fcbw 'pko pko d/y'' dh S{fNzr fgSbh fcbw 'eg{o n?v ;zBz' ;h.
j[D/ fij/ g{oh j'Jh. fBfsnk wfjok dh e?NohBk fJ; s'A gfjbK fcbw 'fcs{o' 'u e?N ns/ f;XkoE d/ o'wK; B{z fzzdrh
fJ; fcbw f;XkoE ns/ e?N o'wK; eod/ 'u nkfds: okJ/ eg{o Bkb Bzo nkJh d/ fszB gVktK okjh fpnkB ehsk frnk
Bzo nkT[Dr/. f;XkoE d/ Bkb 2012 ;h.
j?. fJ; fcbw 'u d'tK dk o'wÎ K; fJedw
jZN e/ j't/rk. e[M nfijk fi; B{z j[D
se pkbht[Zv dh fe;/ fcbw 'u
fcbwkfJnk frnk j't/rk. fJ; 'u T[BQK
B{z 18 ;kb s'A b? e/ 60 ;kb dh T[wo d/
feodkok 'u fdykfJnk ikt/rk.
fzeo:'r j? fe fJ; fcbw dh S{fNzr
g{oh j'D 's/ f;XkoE B/ fJz;Nkrqkw 's/
nkgD/ gqzS;eK B{z dZf;nk Bkb jh fJe
s;tho th gkJh fi; 'u T[j ns/
e?NohBk g{oh Nhw Bkb yVQ/ Bzo nk oj/
jB. f;XkoE B/ fbfynk, ''fcbw dh
S{fNzr j'Jh g{oh. fBfsnk wfjok ns/ g{oh
Nhw dh ;ys fwjBs, nkBzd bJh
XzBtkd. uzrhnK :kdK ns/ fpjsohB
siopk. 'pko pko d/y'' B{z fgnko. j[D/
fij/ fJ; fcbw dh c;N b[Ze th fobhz
ehsh rJh j? fi; 'u e?N-f;XkoE dh
i'Vh SkBdko bZr ojh j?.
fJwokB B/ fejk fcbw 'nijo' s'A ;zrhsk B{z BjhA e'Jh goS/ kBh
w[zpJh (fpT{o') pkbht[Zv d/ ndkeko fofse o'SB d/ tb'A fJZe n?ZcHnkoHnkJh d/ w[zpJh (fpT{o') pkbht[Zv d/ ndkeko fJwokB jkSwh
;zpzX 'u ndkeko ezrDk oD's B/ g[b; d/ nZr/ nkgDk fpnkB doi eotkfJnk. dk efjDk j? fe ;zrhsk fpibkBh B{z fcbw 'nijo'
fofse B/ n?ZcHnkoHnkJh doi eotkJh j? fe e'Jh ftnesh X'y/ d/ Bkb T[BQK d/ BK 'u T[BQK d/ ufoZso s'A e'Jh go/SkBh BjhA j?. fJwokB
fJBQK fdBQK 'u feqeNo w[jzwd nzjo{dhB d/ ihtB 's/
's/ ndkeko d/ gqzS;ek B{z Jhw/b G/fink eodk ;h. nfXekoh B/ dZf;nk fe ;kJhpo pD ojh fcbw 'nijo' 'u ezw eo oj/ jB. fcbw 'u
ngokX Skyk d/ nfXekoh ezrDk d/ xo g[zju/. T[ZE/ ezrDk ns/ T[; dh G?D ozr'bh fJwokB jkSwh, nzjo{dhB d/ feodko 'u Bzo
B/ nkgD/ fpnkB doi eotkJ/. fofse d/ tb'A doi eotkJh rJh n?ZcHnkoHnkJh d/ nkT[Dr/. fJwokB B/ T[BQK ypok B{z ykoi ehsk j?
;zpzX 'u d'tK d/ rtkj d/ fpnkB doi ehs/ rJ/ jB. g[b; B/ xZN s'A xZN 3 xzN/ fiBQK 'u fejk frnk j? fe ;zrhsk fpibkBh T[BQK d/
ezrDk s'A g[ZS-frZS ehsh go g[fb; d/ fpnkB d/ ;zpzX 'u j'o e'Jh ikDekoh d/D s'A ufoZso s'A y[S BjhA j?.
wBQK eo fdZsk.
ikDekoh nB[;ko fJj fcbw fi; sohe/ d/ Bkb
pDkJh rJh j? T[; s'A ;zrhsk y[S BjhA j? feT[Afe fJj
fcbw T[BQK B{z T[; ;w/A dh :kd fdtkT[Adh j? id'A T[BQK
B/ nzjo{dhB d/ Bkb ftnkj ehsk ;h. fcbw 'u ;zrhsk
dk feodko Bofr; ckyoh fBGkn ojh j?. fJj fcbw
13 wJh B{z fobhz j't/rh.
NITIN SOLAR
16 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
Workshop on Another Creative Venture INNER GLANCE by Dr. Madhvi Mohindra
There was a very interesting Zealand, Fiji and now Australia. In reference to the Australian around the world are ignorant impact on different peoples’
and informative workshop Recently Dr. Mohindra population and according to the about this music therapy thought in a different way.
organised by Dr. Madhvi Mohindra Australian Psychology Society the benefits. Ragas performances Audiences during the workshop
who launched her new and completed her studies in socialand the economic costs of create sensitization in human- also experienced how a particular
another creative venture INNER Counselling from NSW where depression in Australia are mind. The raga generated music piece can be used for
GLANCE dealing in Mental shearrived 4 years ago and is also staggering. Depression costs in sensations are different from peoples’ feelings and how the
Healthand counselling Services in running her Award Winning the Australian economy different ragas. Indian ragas imbalanced Chakras can be
Sydney NSW. Academy of Performing Arts ‘The areapproximately $12.6 billion per therapy, according to one balanced with the help of music
Elegant Creations’ which year and accounts for up to 6 research is 4000BC old and it has therapy.
Dr. Madhvi Mohindra is a featuredon BBC for Global TV million working days of lost been mentioned in Samved (one
registered Counsellor & Music audiences. productivity. Not only this, there of the four Vedas). The main objective of
Therapist and was awarded are significant personal and social organising this workshop was to
Ph.D. degreein Music Therapy The workshop organised by costs to the sufferers and their During her workshop, spread the message about how
and her Topic of research was Dr.Mohindra’s Inner Glance was families who are associated with Dr.Mohindra explained in a very people suffering from different
Therapeutic effects of Music on first of its kind which was depression and anxiety-like simple and interesting manner mental illnesses can get benefits
Stress, Depression and Anxiety. absolutelyfree of cost for the mental diseases. the therapeutic values of Ragas from Music Therapy/Ragas.
participants and it was very and also briefed how Ragas can Currently Dr. Mohindra is busy in
After migrating from India and Interesting,Informative and During her research, Dr. affect the human-body, organising free workshops in
during her last 16 years Dr. Interactive.Dr. Mohindraexplained Mohindra found and proved that behaviour and psychoanalytically. different workplaces/corporate
Mohindra continuously kept on about the Music Therapy in detail Indian Classical Music Therapy has During the interactive offices and religious institutes to
multiplyingher educational and and in between highlighted how been studied for use in managing participation and other activities create an awareness for the
professional skills while she lived Stress, Depression and Anxiety numerous medical conditions but in the workshop, participants positive effects of music therapy.
and worked in different Roles in is affecting the people around it is so unfortunate that people experienced how music can
different countries such as New the globe.
VIGIL TRAINING
17 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
Gkosh ftfrnkBh B/ bZfGnk wfjbk B/ ftnkj 'u gfjfBnk 63 feZb' dk rkT{B, gfjBD 'u bZrd/ jB 20 fwzN
gkDh dk fJe j'o o{g
B/ nB'yk sohek ngDkfJnk j?. T[; B/
bzvB (fpT{o') jo bVeh ukj[zdh j? bJh nkgD/ ftnkj B{z yk; pDkT[D bJh
fe T[; dk ftnkj p/jZd yk; j't/. fJ; fpqN/B d/ Sfjo e't?ANoh dh fop/ek woyw nkgD/ ftnkj 'u 63 feZb' dk rkT{B
gfjfBnk. fJj rkT{B gfjBD 'u jh
T[; B{z 20 fwzN bZr rJ/ s/ fJ;/ uZeo
'u t?fvzr t?fBT{ 's/ T[j fJe xzNk d/oh
Bkb gj[zuh. fop/ek B/ yk; s"o 's/ fJj
rkT{B gfjfBnk ;h, fi; dk fvzkJhB
fuZN/ r[bkp tork ;h s/ T[; 's/
;tko';eh feq;Nb; th bZr/ ;B.
39 ;kbk fop/ek B/ 42 ;kbk e/ftB
;fwE Bkb ftnkj ehsk. fop/ek d/ 3
pZu/ th jB. ftnkj s'A gfjbK fJ; i'V/
B/ eJh ;kbK se fJe-d{i/ B{z v/N ehsk.
fJ; s'A pknd T[BQK gfotko tkfbnK
;kjwD/ ftnkj eoB dk c?;bk ehsk.
dZ;D:'r j? fe fop/ek d/ fJ; rkT{B B{z
t?p; N{ pqkJhvb Skg B/ fvzkJhB ehsk
;h s/ fJ; dh ehws 5 bZy 78 jzko
o[gJ/ j?.
Bkr-BkfrB B{z pukT[D bJh g[b; tkfbnK B/ brkJh ikB dh pkzh
tkfSzrNB (fpT{o') j[D sZe gkDh fszB o{gK :kBh fe m'; (poc), sob (gkDh) BthA fdZbh (fpT{o') fe;/ dh th ikB ikB pukJh. fpibh tKr fJj ypo uko'A dk fJe i'Vk GhV ns/ o"b/ s'A d{o fJZeb/
ns/ r?; (Gkc) d/ o{g ftu fwbdk ;h go fJe Gkosh ftfrnkBh ;w/s ftfrnkBhnK b?D tkb/ Bkr-BkfrB d/ i'V/ dh id'A gk;/ c?bh ns/ j[D g[b; tkfbnK dh
dh fJe Nhw B/ gkDh d/ u"E/ o{g dk gsk brkfJnk j?. fJ; nt;Ek ftu gkDh d/ ikB 's/ pD nkJh sK g[b; tkfbnK B/ Sbkxk j' ojh j?. fjwkub gqd/S d/ ;'bB gD dh Gkb eo fojk ;h. fJ;/ d"okB
nD{znK dk fttjko gfjbK dhnK fszBK nt;EktK s'A tZy d/fynk frnk j?. nkgDh ikB dh pkzh brk e/ T[BQK dh dh g[b; bkJhB d/ e'b Bkr-BkfrB
X'y/ Bkb T[j b[Ze Bkb Go/ fJe vZp/ 'u
nwoheh T{oik ftGkr d/ Ue foi B?SBb b?p d/ ftfrnkBhnK B/ gkDh d/ ik fvZr/ ns/ T[; 'u cZ; rJ/. b[Ze 'u'A
nD{znK dh fJ; BthA nt;Ek B{z d/fynk j?. fJ; ftu nD{z eohp gzi n?Ar;Nqw ( brksko fBebD dh e'fSS eod/ j'J/
whNo d/ 10 nop fjZ;/) d/ wkg tkbh S/ e'Dh ;hohz ftu pZM/ j'J/ gkJ/ rJ/. ftfrnkBh dhnK ntkzK e[M g[b; tkfbnK B/
nb?ri?Avo e'b'f;Be't B/ fejk fe fJj nt;Ek nfijh nt;Ek j? i' f;oc etKNw ;[DhnK. T[BQK B/ jkbks dk ikfJzk
w?e/fBe; ftu d/yh iKdh j?. nkw ihtB ftu nfijh e'Jh T[dkjoD BjhA d/yh fbnk ns/ e'pok i'V/ B{z pukT[D bJh
iKdh.
o?;feT{ nkgo/SB S[o{ ehsk frnk. fe;/
fJj y'i ftfrnkB d/ eJh y/soK ftu wjZstg{oB ;kps j' ;edh j?. fJ; y'i soQK b[Ze B{z E'VQk fgxbkfJnk frnk ns/
Bkb ftfrnkBhnK B{z e'fSek fMZbh iK ekopB B?B'fNT{p torhnK pZMhnK j'Jh
;fEshnK ftu gkDh d/ EowkvkfJBkfwe; B{z ;wMD ftu ;jkfJsk fwbD dh T[whd fco e'pok i'V/ B{z fJe-fJe eoe/ b[Ze
j?. e[M j'o gdkoEK ftu jkJhvq'iB d/ gqwkD{znK d/ fJ; o{g ftu fwbD dh rZb
gfjb/ nfXn?BK ftu ;kjwD/ nk u[Zeh j? go gkDh d/ fJ; o{g dk ftfrnkBhnK B{z 'u'A pkjo eZfYnk. fJzBk jh BjhA ;r'A
nB[wkB BjhA ;h. d'jK B{z g[b; tkfbnK B/ cB s'A b? e/
g{zS sZe ;kc th ehsk. rzrkib wzrtk
e/ fJSBkB th eotkfJnk frnk. e[M
d/o sZe e'pok i'Vk T[AM jh fgnk fojk
ns/ fco nukBe b'eK dhnK nZyK s'A
Ub/ j' frnk. e'pok i'V/ dh ikB pukT[D
tkb/ fjwkub g[b; dh uko'A gk;/ ekch
gqSz;k j' ojh j?.
PT. SHIVARAJ BABA
18 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
Sikh Mission Center Sydney Celebrated Vaisakhi
13th April is the New Year Day of religious program (Bhog of said that the Sikh New Year is on them not to steal what doesn’t belong hospitality, import and export in
the Sikhs which is also celebrated as Akhandpath) was concluded at 13th April, and because it falls in the to them and shouldn’t raise their hand multicultural Australia. While the
Vaisakhi. Because all other 9.30am followed by Kirtan Dewaan. month of Vaisakh in the Sikh Calender on women or any person weaker than celebration was going on in the
communities in Australia celebrate at Over four hundred people attended it is also called Vaisakhi. It is the fore him. Hundreds of thousandsnon- Marquee,multicoloured colourful
least one special day every year and the celebration and Mr. Navdeep Suri runner of the productive season of Muslim Indians joined the Army of Shri mehendi for the girls and face painting
the Sikhs never celebrated any of addressed the Sangat at 10.40am in the wheat harvest which gives Guru Gobind Singh ji, which brought for the Children, sponsored by the
their national days collectively by the Gurudwara Hall briefly on the prosperity, wealth and happiness to some religious and social freedom to Bunnings Warehouse, was going on
inviting other communities. So at the Vaisakhi and explain various changes the farming community of Punjab and the non-Muslim Indians. Continuing the other side of the Gurudwara
request of the Austral Sangat the brought regarding the visas to India an employment to the farm labourers. with the history of Vaisakhi. He then sahib.
Executive of the Sikh Mission Centre and E Visas. He was then led outside He gave the history of Vaisakhi in described the Jallianwala bagh
Sydney decided to celebrate Vaisakhi and introduced to the ex-servicemen detail staring from the beginning massacre, one could see the shock, Vaisakhi without the Punjabi
this year which was celebrated on who were lined outside the Hall with when tyrant Emperor Orangzeb was horror and sadness on the faces of cultural activities is not Vaisakhi and
Sunday 17th April 2016. The their glittering service medals where the ruler of India. Forced conversion the audience due to the graphic in keeping up withthe cultural
representatives of almost all the he mingled with the invitees, to Islam was the order of the day description of the massacre at the traditions of Vaisakhi and at the
religions were invited and they took answered questions and listened to and non Muslim Indians were Jallian Wala Bagh in Amritsar on 13th demand of the Sangat of Austral the
part in the celebration including some their suggestion and complaints. subjected to severe physical and April 1916 when Col Dyer, foresaw DTB group performed Bhangra on the
State and Federal Parliamentarians. mental torture, they were not allowed the gathering as a coordinated stage in the Marquee. There was
Present were, The Hon. Ned Mannoun A large Marque which could to practice their religion openly, uprising against the British Raaj, by another Bhangra group called
Mayor of Liverpool, His Excellency Mr. accommodate over four hundred couldn’t wear arms. Shri Guru Gobind blocking all the Exits to the Jallian “Sohana Punjab” arranged by S.
Navdeep Suri the High Commissioner people was erected in the playground Singh ji not being able to see and Wala Bagh, the British army opened Nirmal Singh but because of the time
of India, His Excellency. Mr. Yogesh of the Gurudwara Sahib for the bear the atrocities and injustices of fire on the peaceful gathering of men constraint they couldn’t perform. The
Punja High Commissioner of Fiji, Mr. celebration. Executive members Aurangzeb on the non-Muslim Indians women and children who had whole program was well received by
Laurie Ferguson MP (Federal member were allocated the VIP’s to be received formed an army of the Saint Soldier gathered to celebrate Vaisakhi and all those who joined in the
for Werriwa). Mrs. Maureen and taken into the Marquee. The called the Khalsa by initiating the killed 1000 people and wounding over celebration. Finally the book “Die in
Ferguson. Ms. Michelle Rowland MP - invited guests and VIP’s started willing Indians to fight against the 1500. Because of the Curfew the Battle Don’t Despair” by Professor
Federal member for Greeway arriving at 11 am and were taken for atrocities of Aurangzeb, and the relatives of the dead and wounded Peter sanely Of National University
(Shadow Minister for Small Business, tea and refreshment in the Langer weak. Those who joined the army were not allowed to remove the dead Canberra, which is mainly about the
Shadow Minister for Citizenship and Hall, and after the morning tea and were ordained not to cut their hair, bodies or nurture the wounded for Sikhs in WW1 and WW2, was
Multiculturalism). Ms. Julie Owen refreshments they were lead into the tie a turban, to keep the hair clean days. presented to all the VIP’s. In addition
Federal MP for Parramatta, Dr. Geoff marquee by the Executive members and under control, must carry an to the books Shawls were presented
Lee MP - State member for and the Vaisakhi celebration started arm(a Kirpan) to defend themselves He was followed by the speeches to the female MP’s. Whole program
Parramatta and Ms. Sophie Cotsis MP. at 11.55am. Mr. Bawa Singh Jagdev and the defenceless, must ride horse of all the VIP’s who spoke on the finished at 1.45pm which was followed
OAM, who was the Master of and wear a steel bangle to remind Vaisakhi and the achievements of the b y L a n g e r p re p a re d by M r.
In the Gurudwara Sahib Hall the Ceremonies welcomed the people and Sikh in the fields of farming, Narinderpal Singh and Mrs Binder.
GURKHAS TRAVEL
19 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
AVLC COLLEGE
e/ftB e'B'bh B/ 'f;Zy ro?wo ;e{b' d/ Bt/A nk;k okw pkg{ e'b'A 750 eo'V z[owkBk N?e;
fJzBckowS/ B gq'veN; B{z bKu ehsk d/ s"o s/ t;{bD bJh fvwKv fog'oN fsnko
f;vBh (fpT{o') nNZb fJokfdnK nZr/ eoBdhg f;zx ns/ eztoihs f;zx B/ ;e{b ftu pZfunK B{z f;Zyh edoK ehwsK ;{os, (fpT{o') Bkpkbr bVeh d/ ;?e; S'SD d/ d'S ftu i/b ftu pzd pkg{
pj[s jh ;[uZi/ Yzr Bkb fBGkT[Dk ns/ T[Zuh e[nkfbNh dh f;Zfynk fdZsh nk;k okw s/ nkT[D tkb/ fdB j'o th Gkoh j' ;ed/ jB. j[D nkwdB eo ftGkr
gjkV th N[ZeV/ N[ZeV/ j' iKd/ jB. ehsk. ikt/rh.
B/ nk;k okw pkg{ e'b'A 750 eo'V z[owkBk N?e; d/ s"o s/ b?D dh fvwKv fog'oN
nekb g[oy B/ fJB;kB B{z pVh wzp{s ;e{b tb'A fBSekw ;/tk eoB tkb/ fJ; w"e/ s/ JhnB i'ovB B/ th f;Zy fsnko ehsh j?. fieo:'r j? fe nk;k okw d/ nkSow ftu'A ;{os g[bh; B/ d;skt/
'fJZSk Sesh' dk wkbe pDkfJnk j?. thoK G?DK dk T[jBK d/ gkJ/ :'rdkB e"w d/ fJ; j"A;b/ dh gq;z;k ehsh. nkg zK Bkb Go/ 42 pe;/ cV/ ;B. fJBQK pef;nK ftu nk;k okw ns/ T[; d/ g[Zso
bJh XzBtkd ehsk frnk ns/ GftZy ih d' Bt/A e?E'fbe ;e{b y'jb u[Ze/ jB BkokfJD ;kJhA tb'A fBt/S ehs/ rJ/ o[gJ/ dk eZuk fuZmk ;h. ;{os g[bh; B/ fJj
fJ;/ fJZSk-Sesh eoe/ jh n;No/ ftu ;e{b d/ pBD tkb/ go'i?eNK pko/ ns/ 40 ;kb ;e{b fgqz;hgb dk sio[Zpk ;ko/ pe;/ nkwdB ftGkr B{z iKu-gVskb bJh fdZs/ ;B.
bhnB f;Zy ;zrsK d/ ;fj:'r Bkb 9 ikDekoh fdZsh rJh. oZyd/ jB. T[jBK B/ ;e{b bJh jo ;zGt
wdd eoB dk tkndk th ehsk. i/eo nkwdB eo ftGkr dh fog'oN s/ ftZs wzsokb/ dh w'jo bZr iKdh j? ns/
ngq?b 2016 B{z ;fseko:'r fw;No e/ f;Zy GkJhuko/ B{z ;zp'XB eofdnK
ftB e'B'bh (;N/N w?Apo foto;N'B) B/ ;fseko:'r e/ftB e'B'bh B/ nkgD/ fJj ;e{b i' fe fJe r?o bkGdkfJe nk;k okw pkg{ d/ nkSow Bkb i[Vh i' th gqkgoNh j?, T[j Bhbkw j' ;edh j?.
GkSB ftu fejk fe n;No/bhnk ftu ;zrmB j?, 10 J/eV zwhB ftu pBD nkwdB eo ftGkr dh iKu ftu gsk bZrk j? fe nk;k okw ns/ BkokfJD ;kJhA
f;Zy ro?wo ;e{b n;No/bhnk 151 j'o th pj[s ;kohnK e"wK d/ nkgD/ ik fojk j?. 2018 sZe gqkfJwoh ebk;K
nkgD/ ;e{b ns/ ekbz jB. n;No/ S[o{ j'D dh g{oh T[whd j?. fJ; gq'i?eN B{z tb'A nkSow d/ BK s/ 2500 eo'V dk p/Bkwh fj;kp ;h. nkdwB eo ftGkr B/
sbkt'Ar o'v okT[z fjZb, d/ ;EkB T[Zgo bhnB f;Zy GkJhuko/ tb'A fJj gfjbk j[D sZe d/ gVkn sZe fbnkT[D bJh jkbKfe 6 ;kb dk fj;kp eZfYnk j?, fi; ftu 30 ch;dh d/ fj;kp Bkb 750
nkgD/ eo ewbK Bkb ;e{b fpzB; ;e{b y[ZbD ik fojk j? ns/ T[j n;No/ fi; soK f;Zy GkJhuko/ B/ nkgDk eo'V dh oew nk;k okw s'A t;{bh ikt/rh. ftGkr tb'A ni/ 4 ;kb dk fj;kp d/
gbkB, gq'w'SBb thvhT[z, ;g'B;o g?e/ bhnB f;Zy GkJhuko/ d/ T[sSkj ns/ tZvw[Zbk ;fj:'r fdZsk j?, mhe T[;/ soK
z, ;e{b fJBc'ow/ASB po'So (nzro/zh j";b/ d/ ekfJb j' rJ/ jB. T[jBK B{z jh fJj gfjbk pBD tkbk w[ZYbk yDk pkeh j?. pef;nK ftu 10 ;kbK ftu ehs/ rJ/ fBt/S ns/ T[; Bkb i[V/
ns/ gzikph ftu) ns/ ;e{b t?p;kJhN g{oh T[whd j? fe n;No/bhnB f;Zy ro?wo fJwkosh YKuk fi; B{z g{ok eoB bJh d;skt/z ;B. i/eo j'o 4 ;kbK dk fj;kp i'fVnk ikt/ sK seohpB 1,000 eo'V
(www.sikhgrammar.com), c/;p[Ze ;e{b, pBkT[D dh ;'u pVh ibdh ni/ j'o 1H6 fwbhnB vkbo ukjhd/ jB, dh fvwKv fog'oN nkwdB eo ftGkr tb'A fsnko ehsh ik ;edh j?.
g/z ns/ :{ fNT{p u?Bb dk T[dxkNB n;bhns ftu pdb ikt/rh ns/ fJ; ftu ;fj:'r dh b'V j?.
ehsk.
fJzi doSB f;zx ykb;k
f;Zy ro?wo ;e{b n;No/bhnk d/
fJ; g{o/ gq'rokw B{z f;oc B'itkB f;Zy
pZfunK fJzdotho f;zx, i;gqhs e"o,
20 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
;zgkdeh eh eSwho fJZe tko fco 2010
gzikp NkJhwz
d/ jkbks tZb gos fojk j?<
eh Gkos ftZu n?e;kJhi fvT{Nh d/ wkwb/ ftZu ;" eSwho fco s'A 2010 d/ tZb w[V rzGhosk B{z io{o fpnkB eod/ jB. wfjbk dh w"s j'Jh sK nrb/ fdB
frnk j?. jkbks dh s[bBk 2010 dh uouk dk ftSk j[D fJj BjhA fojk j? ;EkBe nypkoK B/ phs/ 8 ;kbK d/
;[fBnko fJZe b[jko T[Zs/ g?Dr/ Gkoh< fjz;k d/ Bkb fJ; bJh ehsh ik ojh j? fe eh fJj ;G c"i B{z pdBkw eoB d"okB wfjp{pk w[csh d[nkok ps"o fto'Xh
feT[Afe T[;B{z ekp{ eoB ftZu fJZe bzpk dh ukb ;h iK e[ZM j'o pbfe uouk B/sk fdZs/ rJ/ T[BQK fpnkBK B{z eqwpZX
fi; soQK Gkos ftZu ;toBekoK dh 46 fdB sZe uZbh jVskb no;k bfrnk ;h ns/ T[d'A d/ pD/ jkbks fJj j? fe nbrkUtkdh B/sktK B{z Skfgnk ;h id'A ;[oZfynk d;fsnK d/
d/ gqsh ;oeko B/ otZJhnk ngDkfJnk, T[; Bkb d' rZbK ;gZSN sZsekbhB w[Zy wzsoh T[wo npd[Zbk bJh fJ;s'A fezBk ckfJdk gj[zfunk j?. t/ jZEK s'A j'D tkbhnK w"sK d/ fybkc
j' rJhnK fe ;oeko fJ; w;b/ d/ jZb B{z b? e/ rzGho BjhA ;h ns/ nrBh gqhfynk ;kfps j'J/ ;B. go T[d'A fynk ikt/ sK T[BQK dhnK gzi/ T[ArbhnK gqdoSB j'J/ ns/ T[BQK w"sK bJh ;[oZfynk
d{ih rZb fJj fe fJ; Bhsh d/ fgZS/ srVk Y[etK J/izvk ;h. d/ ns/ j[D d/ jkbks dk yk; coe fJj fJZe tko fco xh ftZu jB. fJZe no;/ d;fsnK B{z ;iktK d/D ns/ fBogZy
rohp ns/ ewi'o fe;kBK dh zwhB T[d:'rgshnK d/ jtkb/ eoB j? fe T[d'A wfjp{pk w[csh fto'Xh fXo s'A T[BQK dh d[ekBdkoh wzdh dk fSeko iKu eotkT[D dh g[oi'o wzr T[BQK okjhA
bJh iwhB netkfJo ekB{zB dh e'fSS ftZu c/b j'D d/ pknd eh ftZu ;h ns/ T[j jo w"e/ dk okiBhfse j' u[Zeh ;h. ed/-ed/ gkfe;skB ehsh rJh ;h.
fJj d/S Go ftZu c?b/ eo'VK ;toBekoK dk g/Sk ekog'o/N p[fbnB ckfJdk u[ZeD s'A u{eh BjhA ;h ns/ j[D d{sktk; s'A nkT[D tkb/ ;ZfdnK
T[d:'rgshnK B{z d/D dk fJZe eztbk jEezvk ;h< T[j T[;/ jkbks dk ;kjwDk w[Zy wzsoh ekoB T[j ;[oyhnK ftZu nkT[Ad/ ;B. fBogZy iKu dh rZb sK T[j j[D
pD e/ eoB bJh wip{o jB. T[BQK dh jkbs sK fJj j' u[Zeh ;h fe th efjzdh j? go fe;/ B{z fJ; iKu T[Zs/
d/SGo ftZu g{o/ p[fbnB T[d:'r B{z ;" pj[s pV/ tgkohnK B/ j[ohns ekBcoz; d/ BowgzEh XV/ d/ Go';k BjhA j?. nfijk jh nftStk;
ekp{ ehs/ j'fJnk j?. gfjbK eKro; ;oeko B/ fobkfJz;, 'Gkosh' T[AM sK 27 ;kbK s'A c?b/ nZstkd B/sk whotkJhi T[wo cko{e b'eK dh T[j th fto'Xh fXo ftZu ofjzd/ j'J/ eJh
J/noN?b, tkb wkoN ;fjs tZv/ T[d:'r ;w{jK B{z ckfJdk gj[zukT[D d/ ekoB eSwho ftSt dhnK ;[oyhnK ;Ve, fpibh ns/ gkDh dhnK tko isk u[Zeh ;h. j[D Bk jh f;tb
bJh rbh-B[ZeV T[Zs/ ;fEs efonkBk dhnK d[ekBK B{z spkj ftZu fojk j?. go Bkrfoe fjz;k B/ fJ;B{z ;wZf;nktK B{z b? e/ fpnkB ikoh eoB ;';kfJNh B{z, Bk jh wB[Zyh nfXeko
eoe/ jZE yV/ eo fdZs/ ns/ eh j[D ;toBekoK B{z ysw eoB dk i' iyw fdZs/ jB T[j ed/ G[bkJ/ BjhA bJh wip{o j' oj/ ;B. ;zrmBK B{z ns/ Bk jh nbrkUtkdh
fJZe ;'funk ;ZwfMnk 'gbkB' ofunk frnk j?! ik ;ed/ jB. n;bhns ftZu eSwho B/sktK B{z iKu T[Zs/ Go';k j?. f;tb
dh fJj pdfe;wsh jh nkyh ik ;edh go j[D nfijk BjhA j?. j[ohns B/ ;';kfJNh d/ w?Apo sK efjzd/ jB fe
Gkos ;oeko ;oeko gZSwh irs dhnK nkw ;j{bsK B{z Gkos j? fe gfjbh ghVQh ;zskg dh okj s/ tXh sktK ftZu sK fit/A ikB g? rJh j?. T[j fJ; iKu dk jkb th 27 ;kbK d/
tor/nkpkdh tkb/ d/S ftZu fbnkT[D ftZu n;woE ofjD d/ ;h ns/ j[D shih ghVQh dk th fJjh jkb fco s'A wkj"b T[Zs/ ekp{ j'D bZr/ jB. d"okB ;[oZfynk d;fsnK d/ jZE'A wko/
fJZe jiko ekoB dZ;/ iKd/ jB go wkb tor/ ebuo B{z wBz{oh j?. nfij/ ftZu i' ;zskg dh okj s/ BjhA T[BQK dhnK rZbK dk n;o th fdy fojk rJ/ b'eK dhnK w"sK dh iKu d/ nB[;ko
d/D ftZu fJZe ;?ezv dk ;wK th BjhA brkT[Adh. gZSw ftZu ub/ T[j th ;[oZfynk d;fsnK dhnK j?. don;b T[BQK B/ eSwhohnK dh T[; j't/rk.
nkdwh xZN jB ns/ T[BQK B{z fJZe jh EK T[Zs/ ;koh yohddkoh r'bhnK dk fSeko fJ; bJh j' oj/ jB d[ydh or B{z cfVn j'fJnk j? fi; B{z
eoBk ;[ftXkiBe j[zdk j?. go Gkos dk ;wkfie skDkpkBk fJ; feT[Afe nbrkUtkdh T[BQKB{z GVekT[D ed/ fto'Xh fXo ftZu ofjzd/ j'J/ wfjp{pk e[ZM th fejk ikt/, toswkB
edo j? fe nkpkdh d/ fjZs ftZu eJh tko ;j{bsK d/ ftek; dk ns/ jkbks B{z ;[brkT[D ftZu ekw:kp w[csh cfVnk eodh ;h. fJjh ekoB j? jkbks wfjp{pk w[csh bJh sbtko dh
g?NoB fsnkrBk g?Adk j? go ekog'o/N sK d/S d/ S'N/ tZv/ d[ekBdkoK oj/ jB. fe s'A eSwho ftZu jVskb uZb ojh j?. Xko T[Zs/ ubD dh soQK fJ; bJh j?
B{z ysw eoe/ wkb ns/ j[D p[fbnB T[d:'r dk ekog'o/NkJhi/SB id'A fe eSwhoh fJ; rZb dk fJzsiko feT[Afe j[D/ sZe T[BQK B/ y[d jh
eoB B{z s/ s[b/ jB. fJjBK tZv/ T[d:'rgshnK B{z p[fbnB ftZu fgSb/ eJh fdBK s'A eSwho T[pkb eo oj/ jB fe ed'A wfjp{pk w[csh T[BQK nfijhnK w"sK d/ pknd jkbks dh
nBzs ;zGktBktK fdy ojhnK jB. T[Zs/ j?. gzi BkrfoeK dhnK w"sK d/ iywK T[Zs/ wbQw brkt/. 'c;b' eZNh j? ns/ b'e th fJ; T[Awhd
;[oZfynk pbK dhnK r'bhnK Bkb ftZu jB fe e[ZM uzrk j't/rk. go fe;/
;kok wkwbk fJZe ch;dh n?e;kJhi fvT{Nh dk j?. ;oeko dk j'JhnK jB. wzfBnk fe f;oc gzi fdBK phs/ ;kb 2008 ns/ 2010 ftZu B{z bZrdk BjhA j? feT[Afe jkbks fi;
efjDk j? fe ftd/S s'A fizBk ;'Bk nk:ks j[zdk j?, UBk ftedk dh fjz;k ns/ gzi w"sK d/ nkXko T[Zs/ j'D tkbh fjz;k d/ d"okB wfjp{pk w[csh s/ih Bkb p[o/ j[zd/ ik oj/ jB. T[j eSwho
j'fJnk fd;dk BjhA ns/ fpBK fpb eZN/ jh t/u fdZsk iKdk j?. eSwho d/ jkbks ;kb 2010 dh fjz;k ns/ T[BQK dh gkoNh B/ jhfbzr Nu dh B{z fgZS/ d/ tZb dh w'VB bZr/ jB fi;dk
fJ; B{z sK ;ko/ ikDd/ jB fe ;'B/ dh yohd fteoh d/S ftZu g?dk d/ nB[;ko BjhA ehs/ ik ;ed/ go c;b y{p eZNh j? fJ;s'A e'Jh fJBeko ckfJdk f;oc ns/ f;oc
j'D tkb/ ekb/ XB B{z ygkT[D dk fJZe tZvk wkfXnw j?. ;[fBnko fjz;k dh shtosk, fto'Xh gqdoSBK dk BjhA eodk j?. T[d'A sK gfjb/ fdB id'A nbrkUtkdhnK ns/ gfe;skB B{z jh
th e'Jh d[ZX d/ X[b/ BjhA jB ns/ dS/ B{z gq/w eoB Gkosh BjhA ukj/ nkbw ns/ pkeh ;ko/ jkbs w"e/ dh c"i dh r'bh Bkb d' B"itkBK ns/ fJZe j't/rk.
rk fe ;toBekoK B{z 'u'oh' eoB dh S[ZN fwb/< go eh T{Arbh
T[Zs/ fcz;h j'D T[Zs/ T[;B{z g{oh soQK eZN d/Dk jh T[gkn pfunk j?< nwohek Bkb Gkos d/ c"ih
u'oh o'eD bJh fB:[es nc;oK B{z bkJhB jkio eoB d/ pdb/
T[BQK d/ uzr/ fdB fbnkT[Dk eh T[fus j?< fto'X dh nkV ftZu foSfsnK dk pdbdk i'V- s'V
;[fBnko ;'B/ d/ e?o/N dh rVpVh s'A puD dk o;sk bZG oj/ jB
feT[Afe jkbwkoe Bkb t/uD T[Zs/ T[BQK dk ckfJdk xZN j't/rk. d[BhnK d/ s/ih Bkb pdbd/ ;kwfoe B"t? dh g{oh nkzkdh j'Dh ukjhdh j?. n?rohw?AN) ns/ p/ek (p/f;e n?e;u/Ai
wkj"b ftZu gkfe;skB B{z nwoheh n?c- fJ; wjhB/ uhB B/ fi; soQK nZstkd d/ n?Av e'-nkgo/SB n?rohw?AN cko i:';g/
fJ; b{gj'b B{z pzd eoBk ;oeko dk ezw j? go fJ;dk fJZe' 16 izrh ijkzK dh ;gbkJh d/ c?;b/ d/ w;b/ T[Zs/ Gkos d/ fybkc gkfe;skB Sb B{z- nkgo/SB).
fJZe o;sk n?e;kJhi brkT[Dk BjhA j?. ;'Bk froth oZyD s'A b? pkti{d Gkos ns/ nwohek ;kwfoe dk y[Zb e/ ;kE fdZsk, T[j th Gkos
e/ r'bv pKv ftu n;cb ofjD d/ pknd ;oeko d/ e'b fJjh ns/ oZfynk foSfsnK B{z j'o rfjokJh d/ bJh fuzsk dk ftSk j?. fJ;/ soQK uhB nwoheh ;[oZfynk ftGkr B/ Gkos
fJZe iohnk pfunk ;h ekog'o/N p[fbnB T[d:'rgshnK B{z y[S D T[Zs/ ;fjws j'J/ jB sK fJ;d/ fgZS/ gqSKs fJbke/ ftZu nwohek ns/ T[;d/ B{z j[D sZe i' c"ih ;kiK- ;kwkB
eoB dk. uhB fJZe tZvh tiQk j' ;edh j?. jkbKfe ;kEh d/SK d/ fybkc T[Zsoh e'ohnk B{z ;gbkJh ehs/ jB, T[BQK bJh sh;o/ d/S
Gkos ns/ nwohek fe;/ ;kwfoe yVk eoe/ ;wZf;nk g?dk eo fojk j?. B{z ;gbkJh Bk j'D d/Dk :ehBh eoB
n?e;kJhi fvT{Nh w;bk fBo;zd/j d/;h ;Zokck tgko dh ewo rZmi'V ftZu BjhA pZM/ ik oj/, go fJ; Bkb uhB ns/ nwohek ns/ fJ;d/ bJh n?Av :{io n?rohw?AN sK :{ gh J/
s'V e/ oZy d/t/rk. bZyK dh frDsh ftZu d[ekBK pzd j' ikDrhnK n?SNB ekoNo d/ Gkos d"o/ ftZu Gkos ;kEh d/S nkjwD/-;kjwD/ j[zd/ bZr oj/ ;oeko d/ d"okB jh j' frnk ;h.
ns/ eo'VK ekohro p/o'irko j' ikDr/. tgkoh sK fJBQ/ ;woE jB ns/ nwohek B/ fJZe d{i/ d/ j'o Bzdhe jB. nfij/ ftZu nwoheh oZfynk wzsoh bkfi;fNe; ;g'oN n?rohw?AN d/ fJbktk
fe T[j d{Zi/ tgko ftZu fScN j' ikDr/ go ekohroK dk eh< nkT[D d/ ;ze/s fdZs/ jB. fJ; dh uhB n?SNB ekoNo dk phs/ fJZe ;kb ftZu p/ek ns/ f;;w'nk ;wM"fsnK T[Zs/
ftGkr d/ nc;oK dk ;'SD tZX ikt/rk fi; s'A T[j gfjbK jh d/ ;kwfoe jbfenK ftZu s/i gqshfeqnk Gkosh oZfynk wzsoh wB'jo gZfoeo Bkb d;sys Bkb d'tK d/SK dhnK c"iK d/
sq;s jB. T[BQK B{z w[Sfeb fj;kp feskp dh gqfeqnk ftZu'A bzxDk j't/rh. phs/ ;kb i{B ftZu d'tK d/SK d/ uko tko fwbD dh ftS/S ;kwfoe ftZu nkg;h skbw/b j'o rfjok eoB
gt/rk i' w[Seb jh BjhA bZrGZr n;zGt j?. ekbk XB o[e/rk iK oZfynk wzsohnK B/ Gkos nwoheh nfjwhns fdydh j?. ftZu wdd fwb/rh. fJjBK ;wM"fsnK
BjhA fJj sK f;oc ;wK dZ;/rk go nc;oK dh uKdh j' ikt/rh. oZfynk foSfsnK d/ Bt/A YKu/ T[Zs/ T[Zs/ Gkos d;sys eoB Bkb fJ; bJh
tZvh frDsh ftZu id'A S'N/-wzM'b/ ;Zokck tgkoh Xzdk ;w/ND bJh ;fjwsh fdZsh ;h. fJ; d/ Bkb jh fJj B/Vsk d'tK d/SK d/ ftZu Bk-B[Zeo eo fojk j? fe T[; B{z vo j?
wip{o j'Dr/ sK fJ; r?g B{z GoB bJh tj/b torhnK ezgBhnK okSNogsh Upkwk ns/ gqXkB wzsoh w'dh bkfi;fNe; n?e;u/Ai w?w'o/Avw nkc fe fJ; Bkb Gkos dh c"ih fBob/gsk
sK p; fJzsiko eo ojhnK jB. fobkfJz; gfjbK jh fJ; tgko d/ ftZu rZbpks d/ pknd fjzd n?rohw?AN (n?b J/ n?w U J/) Bkb Mbedh ewi'o j[zdh bZr/rh. Gkos dh fuzsk fJj
ftZu T[so u[Zfenk j? ns/ id'A tZv/ fyvkoh pkzko ftZu nkT[Dr/ wjk;kro ns/ J/Shnk gqSKs fJbke/ bJh j?. jkbKfe oZfynk wzsoh wB'jo gZfoeo th j? fe nwohek d/ finkdk B/V/ ikD
T[d'A sK tZv/ tgkoh th ysw j' ikDr/. fJZe ;KMk ;kwfoe BiohJ/ T[Zs/ th fJZe B/ ;gZSN eoB dh e'fSS ehsh j? fe Bkb o{; Gkos d/ Bkb oZfynk ;fj:'r
;z:[es fpnkB Bkb fJj nf;ZXk ;ze/s fJ; s'A Gkosh Xosh T[Zs/ nwoheh ;?Bk foSfsnK B{z b? e/ u/szB j' ;edk j? feT[Afe
gzikp NkJhwz ftZu Sg/ fJSfsjkoK bJh fJSfsjko d/D tkb/ y[d fdZsk frnk ;h fe d't/A d/S gqSKs fJbke/ dh fB:[esh dk o;sk ;kc BjhA j't/rk, Gkosh ;?BktK ftZu o{;h c"ih ;kiK-
fizw/tko jB ns/ SghnK ouBktK d/ gkso ekbgfBe jB i' nkw fizdrh d/ fJbktk fjzd wjk;kro ftZu uhB go nwoheh izrh ns/ NqK;g'oN ijkz ;kwkB pj[skfJs ftZu jB.
d/ ftZu fe;/ Bk fe;/ Bkb fwbd/ i[bd/ j' ;ed/ jB. b/yeK dhnK nkgDhnK dhnK T[GodhnK u[D"shnK Bkb w[ekpbk Gkosh c"ih nZfvnK s'A id'A pkbD GoB
ouBktK T[jBK dh ebgBk s/ nkXkfos jB ns/ b/ye nkgDhnK ouBktK eoB bJh fJZei[N j' oj/ jB. bJh T[soBr/ sK ;[Gkfte j? fe fJ; o{; nwoheh c"ihnK d/ ;kjwD/ fJBQK
bJh y[d fizw/tko jB. T[Zs/ nwoheh c"ih th s?Bks j'Dr/ fiBQK dk fJ;s/wkb j[zd/ BjhA t/yDk ukj[zdk.
uhB B/ fi; soQK jkb ftZu B{z nkokw ns/ wB'oziB dh ;j{bhns d/ vo fJj th j? fe nwohek d/ Bkb
gfjbeko otZJhnk ngDkfJnk j?, D s'A Gkos fJBeko BjhA eo ;edk. ;kwfoe foSs/ rfjokT[D Bkb uhB
fJ;s'A nwohek-Gkos ;fjs d[BhnK d/ nwohek Gkos d/ Bkb fszB w"fbe Gkos Bkb bZrhnK ;hwktK T[Zs/ nSKsh
nkr{ d/SK B{z fJj fuzsk ;skT[D bZrh ;wM"fsnK T[Zs/ d;sys eoBk ukj[zdk g?dk eoe/ sDkn tXk ;edk j?. fJ;
j? fe T[j dZyDh uhB ;kro T[Zs/ gqG{st j? sKfe nkg;h oZfynk ;fj:'r B{z zwhB Bkb Gkosh c"i T[Zs/ oDBhfse dpkn
;Ekfgs eoe/ fJ; fJbke/ ftZu nkgDh T[Zs/ y[Zbe/ T[skfonk ik ;e/. tX/rk. fJ; bJh nwohek d/ Bkb
dkdkfroh ;Ekfgs eo ;edk j?. fJ;bJh bkfi;fNe; d/ fJbktk fJj ;wZM"s/ jB foSfsnK B{z ;kwfoe ozr d/D s'A gfjbK
nwohek dh soQK Gkos th fpnkB ikoh f;;w'nk (ezfwT[fBe/SB, fJzNo nkgo/ uhB ns/ o{; d/ Gkos gqsh BiohJ/ B{z
eoe/ efj fojk j? fe wjk;kroK ftZu fpfbNh n?Av f;fenkfoNh w?w'o?Avw nkc th fXnkB ftZu oZyDk j't/rk.
ozihs e[wko
21 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
ELECTIONS
22 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
Birth Anniversary of Dr.
Ambedkar Celebrated
Sydney (Bureau) Dr. B.R.
Ambedkar, an Indian Jurist,
Economist, Politician and social
reformer, who was instrumental
in making of Constitution of
India. He was India’s first
Minister of Law & Justice. He
was posthumously awarded
India’s highest civilian award
‘Bharat Ratna’ in 1990.
The Hon. Consul General,
Mr. B. Vanlalvawna, addressed
the gathering followed by Dr.
GK Harinath & Dr. Rajni Anand
Luthra informing us of the life
history of Dr. Ambedkar, and
shedding light on the key
events which took place in Dr.
B.R. Ambedkar's life.
Eminent members of the
Australian Indian community
attended the 125th Birth
Anniversary Celebration of Dr.
B.R. Ambedkar.
fdZbh :{Bhtof;Nh dh feskp 'u SH Grs f;zx B{z dZf;nk 'nZstkdh'
BthA fdZbhº ;kv/ d/S Gkos B{z nkzkd eokT[D 'u Sjhd Grs f;zx tor/ ;{ow/ dk nfjw :'rdkB fojk. r[bkwh dhnK
izzhoK s'A n;hA w[es j'J/ fJ; fgZS/ eJh :'X/ ;{ofwnK B/ nkgDhnK ehwsh ikBK d/S ykso e[opkB eo fdZshnK, fJBQK 'u'A fJe
BK j? Sjhd Grs f;zx go nZi n;hA fJBQK SjhdK dh Sjhd B{z :kd oZyD ns/ ;BwkB d/D dh pikJ/ T[BQK B{z rbs dZ; oj/
jK. e[M nfijh jh rbsh ehsh rJh j? fdZbh :{Bhtof;Nh 'u gVQkJh ik ojh fJe fepks 'u. :{Bhtof;Nh dh feskp ftu
eqKshekoh Sjhd Grs f;zx B{z 'nZstkdh' dZf;nk frnk j?. fjzdh wkfXnw vkfJo?eN'o/N tb'A gqekSs 'Gkos dk ;[szsosk
;zxoS' feskp ftu fJe g{o/ nfXnkJ/ 'u Sjhd Grs f;zx ns/ T[BQK d/ ;kEhnK B{z EK-EK nZstkdh efj e/ ;zp'XB ehsk frnk
j?. fJ; sZEkswe rbsh d/ ;kjwD/ nkT[D s'A pknd :{Bhtof;Nh gqSk;B s'A feskp dhnK rbshnK B{z jNkT[D dh wzr ehsh
j?. fJj wzr eJh fJfsjk;ekoK B/ ehsh j?. p; fJzBk jh BjhA fJ; feskp ftu ;Kvo; dh jZfsnk B{z th 'nZstkdh xNBk'
dZf;nk frnk j?. feskp 'u fJ; soQK dh tZvh rbsh ekoB Grs f;zx d/ gfotko tkfbnK B/ fJsokz zkjo ehsk j?. Grs
f;zx d/ GkDi/ dk efjDk j? fe Grs f;zx nZstkdh BjhA ;B. T[BQK B{z ;zk d/D tkb/ iZiK B/ nkgD/ c?;b/ 'u T[BQK B{z ;Zuk
eqKshekoh dZf;nk ;h. T[BQK B/ wB[Zyh t;hb/ ftek; wzsokb/ s'A feskp tkg; b?D dh wzr ehsh j?.
BSK FABRICATION
Glenwood Medical Centre
23 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016 The Man who knew INFINITY
bZyK b'eK d/ fdb XVekT[D tkbh fJj rkfJek
S[o{nksh fdBK 'u rk u[Zeh j? wksk dhnK G/NK
T[d?g[o, (fpT{o') nkgDh dwdko ns/ ;?e;h nktkz Bkb bZyK b'eK dh XVeB THE MAN WHO KNEW and brought him to England. The some of the greatest
pD u[Zeh gkbht[Zv ns/ pkbht[Zv rkfJek B/jk eZeV phs/ fdBhA T[d?g[o Bzo INFINITY leaps straight from the pair would go on to become mathematical minds.
nkJh. T[j fJZE/ fJe ftnkj d/ ;wkrw 'u Skwb j'D rJh ;h. nZi n;hA s[jkB{z B/ history books to the big screen unlikely friends and make up one
jk eZeV dhnK e[M nD;[DhnK rZbK pko/ dZ;D ik oj/ jK. B/jk dk iBw T[sokyzv to deliver the amazing true story of history’s most bewildering and To this day, the mystery of
about the genius of one man - productive collaborations, Ramanujan’s mind remains a
d/ foShe/S 'u 6 i{B 1988 B{z j'fJnk ;h. T[BQK dh wK dk BK Bhsh ns/ fgsk dk BK self-taught mathematical and working on the most complex fascination. His is work is still
foShe/S eZeV j?. B/jk B/ f;oc 4 ;kb dh T[wo 'u jh rhs rkT[Dk S[o{ eo fdZsk Indian icon, Srinivasa Ramanujan. mathematical problems known incredibly relevant today and
;h. fJ; s'A pknd T[j nkgDh G?D ;'B{z eZeV ns/ gfotko Bkb fdZbh nk rJh fJZE/ to man. many of the theories he posed
Dev Patel lovingly brings relate to topics (like black holes)
jh T[BQK B/ nkgDh S[o{nksh gVQkJh fdZbh d/ fBT{ j'bh gpfbe ;e{b s'A g{oh ehsh Ramanujan to life, exploring the Separated from his wife and that did not actually exist during
;h. brilliance of a man many believed family, Ramanujan had to his lifetime.
could decipher the very fabric of overcome racial prejudice and
ikDekoh nB[;ko B/jk d/ e?ohno dk gfjbk fjZN rhs fcbw 'ekeN/b' dk the universe - possibly existence differences in language, culture This truly inspirational tale is
';?ezv j?Av itkBh' ;h go fcbw ':kohnK' d/ rhs ';Bh-;Bh' Bkb T[BQK B{z gqf;ZXh itself. Driven by his destiny for a & religion; as he battled for not only a story of numbers, but
fwbh ;h. wSj{o j'D s'A gfjbK B/jk ikroD ns/ wksk dhnK u"ehnK 'u G/NK greater calling, Ramanujan’s life acceptance by the British one of determination, passion,
rkT[Adh j[zdh ;h. B/jk B/ ;kb 2008 'u y[d dk n?bpw (B/jk dh oke ;Nko) bKu was turned upside down when academic establishment. In the spirituality and the power of love
ehsk ;h. Cambridge professor, G.H. Hardy end his thinking could not be & friendship. Get to know THE
(Jeremy Irons) plucked him from denied. His work was recognised MAN WHO KNEW INFINITY - In
fzeo:'r j? fe B/jk dh G?D th fJe wSj{o rkfJek j?. T[BQK B/ rhs 'pkp{ ih obscurity in his homeland of India and ultimately revered by the Cinemas from May 5.
zok Xho/ ub'A' Bkb ekch f;csK pN'o u[Zeh j?. d{i/ gk;/ B/jk dk Gok N'Bh eZeV th
fwT{fze ezg'zo j? ns/ pkbht[Zv ns/ B/jk d/ eJh rhs ezg'z eo u[Ze/ jB.
VEE MECH
24 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
fJ; wjhB/ dk s[jkvk okShcb
w/yL fJ; wjhB/ eoeL nkwdB fJ; s[bkL wjhB/ d/ S[o{ weoL nkb;
nkwdB ;kXkoB ns/ wjhB/ T[whd nB[;ko ftu :ksok dk :'r j? xZN ns/ T[sSkj
ekoi y/so ftu o[M/tK oj/rh. yofunK s/ th fto'XhnK dh jko Sesh ftu ftS/S
th fznkdk oj/rk. wjhB/ ekp{ oj/rk. f;js bkG j't/rh. e'Jh n;[G ypo tkXk oj/rk.
d/ wZX ftu d"V GZi ns/ wkBf;e ;fEsh th th ;[DBh g? ;edh j?. wB'pb T[Zuk ns/ fe;/ rZb dk
fznkdk ofjD d/ :'r j?. ftfdnkoEh ;jh oj/rh. xo ftu wfjwkBK dk nfXekohnK d/ ;fj:'r Bkb soZeh c?;bk eoB dh Sesh th
tor B{z th jbehnK gq/SkBhnK dk nkT[D ikD th fznkdk oj/rk. eko'pko dk w"ek fwb/rk. gqGktSkbh finkdk oj/rh. jo/e e'fSS
;kjwDk eoBk gt/rk. Xkofwe ezwK ;kXkoB oj/rk. B"eoh gZy s'A th ekoi ftneshnK dk ;kE fwb/rk. :ksok ekw:kp oj/rh. eko'pko ftu th
ftu o[uh pDh oj/rh. :ksok dk y/so ftu o[M/tK fznkdk oj/rk. eoBh g? ;edh j?. soZeh oj/rh. nkwdB T[whd s'A
ftuko fcbjkb fsnkr jh fdU sK fznkdk oj/rh. f;js dk fynkb
uzrk oj/rk/. f;zxL zwhB ikfJdkd d/ fpqSueL ;[Gkn ftu oZy'
ezwK ftu fznkdk XB Bk r[Z;k fznkdk ofjD dk
fpqyL f;js tZb brkU. eko'pko mhe-mke :'r j?. eko'pko ftu th e[zGL fJ; wjhB/
bkgotkjh jkBhekoe oj/rk. nkwdB th r[zko/ wB xZN bZr/rk. dk cb fwfbnk
ofj ;edh j?, ;ktXkB :'r fwbdh oj/rh. ykD- gfotkfoe tksktoD i[fbnk oj/rk. wkD
oj'. ykD-ghD dk th ghD dk ftS/S fXnkB oZy'. ;kXkoB go you finkdk oj/rk. fJZzs ftu tkX dk
ftS/S fXnkB oZy'. f;js gZy ftu rVpV d/ :'r j?. r[gs Xkofwe ezwK ftu wB finkdk bZr/ :'r j?. Bt/A ekoi
nkwdB T[whd nB[;ko rk. ;wki ftu wkD wfonkdk th dh th :'iBk pD/rh. nkwdB
oj/rh. gfotkfoe tksktoD th fJ; d[SwDK s'A ;ktXkB oj'. fpBK b'V fe;/ pDh oj/rh. ykD-ghD dk ftS/S ;kXkoB ns/ yofunK s/ th ekp{
wjhB/ mhe jh oj/rk. ;wki ftu Bkb th bVkJh MrV/ ftu Bk jh fXnkB oZy'. oj/rk. wjhB/ d/ wZX ftu fe;/
wkD-;BwkB tX/rk. ;kX{ ;zsK dk ;zr T[bM'/. ftd/S Bkb ;zgoe bkGdkfJe shoE :ksok d/ :'r j?.
th uzrk bZr/rk. oj/rk. XB[L xo ftu
wfjwkBK dk nkT[Dk- whBL ftfdnkoEh
fwE[BL jkbksK ftu ezfBnkL :ksok nkfd ikDk finkdk oj/rk. tor bJh fJj jcsk
fe;/ ftS/S gfotosB :'r d/ ;w/A fznkdk ;ktXkBh gfotkfoe tksktoD ;[G oj/rk. Xkofwe
BjhA j?. ftfdnkoEh tor tos' ns/ f;js tZb th th wzB'ozie oj/rk. ezwK ftu ftS/S o[uh
bJh n"y/ jkbs pD/ brksko fXnkB d/Dk eko'pko ftu o[M/tK th finkdk oj/rh. eko'pko th
ofjDr/ ;zxoS ;kXkoB s'A gt/rk. ;tkoh ;[y ftu oj/rk. wkBf;e ;fEsh th ;[G oj/rh. ;kXkoB oj/rk. xo/b{ tksktoD
fzndk eoBk gt/rk. ekoi y/so ftu ewh ns/ r[iko/ :'r XB dh gqkgsh j[zdh eko'pko ftu soZeh oj/rh. g{zih ftu ;[G ofjD dk :'r j?. iwhB
th o[M/tK fznkdk oj/rk. gozs{ nkwdB oj/rh. d[SwD gZy dfpnk oj/rk. ;kM/ tkX/ d/ :'r j?. B"eoh tor d/ b'eK ikfJdkd dk eko'pko eoB
ftu fe;/ tkX/ d/ :'r BjhA j?. f;js dko Bkb nDpD j'D Bkb ezw dk ftu th ;fj:'rhnK dk ftS/S ;fj:'r tkfbnK bJh ftS/S bkG oj/rk.
gZy s'A th jbeh gq/SkBh pDh oj/rh. B[e;kB j' ;edk j? fJ; bJh tkX{ dh oj/rk. ftS/S ftnesh dk ;kE pfDnk
pfj; s'A pu'. oj/rk.
STAFF REQUIRED
IMPERIAL CONVEYANCING
2 5 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
13 fdBK sZe w"s Bkb bV e/ G{ukb d/ wbp/ 'u'A gkfe;kBh ;[zdoh dh pkbht[Zv 'u n?ANoh
fzzdk fBefbnk 72 ;kbk ftnesh
w[zpJh (fpT{o') gkfe;skBh ndkekok
eftN' (fpT{o') dZyDh nwoheh d/S fJetkv'o ftu nkJ/ fGnkBe G{ukb s'A pkbht[Zv 'u e?fono pDkT[D dh e'fSS
pknd brGr 2 jcfsnK s'A pknd pukn eowhnK B/ 72 ;kbk fJe ftnesh ehsh j?. fJBQK 'u S/sh jh fJZe j"N
w?B[nb tk;e/z B{z fzzdk pkjo eZY fbnk. fJ; ftnesh d/ wbp/ 'u'A fzzdk pkjo gkfe;skBh ndkekok dh n?ANoh j'D
eZY/ ikD dk n?bkB t?B/z[J/bk d/ nfXekohnK B/ ehsk j?. t?B/z[J/bk d/ eftN' tkbh j?. fJ; ndkekok dk BK ;pk ewo
;fEs d{sxo B/ nkgDh t?Zp;kJhN 's/ fejk fe fJetkv'o d/ d"o/ 's/ nkJ/ t?B/z[J/bk j?. i' fJockB ykB Bkb v?fpT{ eoB
dh y'ih Nhw B/ w?B[nb tk;e/z dk gsk brkfJnk. fJj ftnesh fJetkv'o ftu tkbh j?. ;pk fcbw 'wzN'' 'u B{o d/
nkJ/ 7H8 dh shposk tkb/ G{ukb d/ pknd s'A wbp/ ftu dZfpnk j'fJnk ;h. fJ; feodko d/ Bkb bkJhwbkJhN 'u nkJh
G{ukb ftu j[D sZe 660 b'eK dh w"s j' u[Zeh j?. ;h. pkbht[Zv 'u T[j fBowksk fdB/S
ftzB ns/ G{SD e[wko dh nrbh fcbw
d{sxo B/ fejk fe y'ih Nhw B/ dZf;nk wBkph ;{p/ ftu S[Zeotko B{z B[e;kBh 'u Bzo nkt/rh. fJ; 'u T[j fJockB
rJh fJe fJwkos 'u'A ofj-ofj e/ nktkzK nk ojhnK ;B. T[; ;w/A fJj Nhw d/ Bkb o'wK; eo/rh. fcbw dk fBod/
fJwkos dk fBohyD eo ojh ;h. id'A T[BQK B/ wbp/ B{z goQ/ ehsk sK T[ZE/ w?B[nb Se j'o e'Jh BjhA, ;r' 'fgnko e/ ;kJhv
fzzdk ;h. fJ; xNBk s'A pknd w?B[nb ;dw/ ftu j?. T[; B{z r[odk ;zpzXh ;wZf;nk fJc?eN;' ns/ 'Skdh e/ ;kJhv fJc?eN;'
j? ns/ T[; d/ nzr{mk th N[ZN u[Zek j?. torhnK wz/dko fcbwK pDkT[D tkbk
;ke/s u"Xoh j?. ikDekoh nB[;ko ;pk
G{ukb s'A pknd fJetkv'o B/ tZy-ty d/SK s'A ;?AeV/ pukn NhwK, vkeNoK, fJ; eo?eNo bJh fpbe[b ;jh j?. i'A
Bo;K, ckfJo ftGkr d/ w[bkzwK ns/ j'o ;jkfJsk w[bkzwK s'A wdd bJh j?. fBod/Sek d/ fdwkr 'u ;h. ;pk d/
okSNogsh okc/b e'ohnk B/ G{ukb s'A gqGkfts j'J/ b'eK d/ w[V t;/p/ 's/ nkT[D ;eqhB gq?z?w ns/ nksw-ftStk; s'A th
tkb/ brGr 3 nop vkbo d/ you bJh nkofEe T[gknK dk n?bkB ehsk j?. ekch gqGkfts j'J/ jB. fJ; fcbw dk
BK ni/ s?n BjhA j'fJnk. jkbKfe, fJ;
dh S{fNzr nr;s 's S[o{ ikJ/rh. fJ;
s'A gfjbK fJockB B{z fcbw 'ghe{' 'u
dhfgek gkd[e'D Bkb o'wK; eofdnk
d/fynk frnk ;h.
g[bkV ftfrnkBhnK B{z fwfbnk fpBK p'dh tkbk skok
e/Bt/ob (fpT{o') g[bkV ftfrnkBhnK B{z fJe tZyoh jh fe;w dk
fpBK p'dh tkbk nfijk skok fwfbnk j?, fi; ftu ;"o wzvb d/ pDB
ns/ T[;d/ ftek; d/ ojZ; s'A godk T[m ;edk j?. fJj y'i ;kfJz;
'nvtKf;;' BK d/ o;kb/ 'u eZb gqekfSs j'Jh.
'w?Be;' p'dh tkb/ sko/ dk BK fpBK g{S tkbhnK fpZbhnK dh fJe
B;b 's/ oZfynk frnk j?. fJj p'dh tkbk skok uZNkBK torh ;wZroh
s'A pfDnk j?, i' nkw s"o 's/ Xosh d/ B/V/ gkJh iKdh j?. fznkdkso
p'dh tkb/ sko/ poc ns/ j'o izw/ j'J/ gdkoEK s'A pD/ j[zd/ jB ns/ ;"o
wzvb s'A d{o izwh j'Jh nt;Ek 'u ofjzd/ jB.
y'ihnK dk wzBDk j? fe fJj BtK p'dh tkbk skok fgqEth tKr
fJ;/ y/so 'u pfDnk j't/rk ns/ fco fit/A r[o{sk nkeoSD pZb
ekoB f;skfonK B{z XZfenk iKdk j?, T[t/A jh fJ; B{z th ;"o wzvb d/
fgSb/ fjZ;/ 'u XZfenk frnk j't/rk. ftfrnkBh j[D fJj gsk brkT[D
dh e'fSS ftu bZr/ j'J/ jB fe fezB/ j'o p'dh tkb/ sko/ w"i{d jB.
26 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
jZd s'A fznkdk sDkn Bkb th j' dzdK ftZu uwe fbnkT[D d/ Bkb Bkb dod d{o
;edh feZb- w[jkf;nK dh ;wZf;nk th eodhnK jB fJj cb-;pihnK
B"itkBK ftZu sDkn pj[s nkw rZb j' u[Zeh j?. fJj sDkn eJh tko s[jkB{z dzdK dk dod, ghbkgB, e?ftNh e/ gkT{vo pDk bU. o'i poS eoB upkU. fJ; Bkb dzd wip{s j'
nfijhnK fpwkohnK d/ ;ed/ jB, i' fe;/ th soQK s[jkv/ bJh mhe BjhA nkyh ik torh e'Jh Bk e'Jh ;wZf;nk ;kB{z d/ pknd fJ; Bkb dzdK dh 5 fwzN
;edh j?. uwVh B{z th fJj sDkn B[e;kB gj[zuk ;edk j?, fJ; bJh eJh uwVh d/ ne;o gq/SkB eodh j?. fJ; soQK dh sZe w;ki eo'. ghbkgB xZN j't/ ikDr/.
wkfjo sDkn s'A d{o ofjD dh ;bkj fdzd/ jB. sDkn Bkb jkow'B spdhb j[zdk gq/SkBh n;h nk;kBh Bkb ;;s/ ftZu rk. b"Ar
j?, fi;d/ Bkb w[jK;/ tZX ;ed/ jB. T[gbZpX cb ns/ ;pihnK dk
fJ;s/wkb eoe/ d{o eo ;ed/ jK. e/b/ d/ fSbe/ dzd dod j'D T[Zs/ b"Ar gh; e/
fvgq?SB dh tiQk Bkb fBeb nkT[Ad/ jB w[jK;/ e/b/ d/ fSbe/ d/ nzdo{Bh Gkr B{z brkU. fJ; Bkb dod xZN j't/rk
uwVh dk fJZe fv;nkovo J/eB th j?. fJj w[zjkf;nK dk jh ftrfVnk ;zso/ dk fSbek dzsK T[Zs/ orV'. fJ; Bkb dzd ;c/d ns/ dzdK ftZu ehV/ BjhA bZrDr/.
j'fJnk o{g j?. coe fJj j? fe nkws"o s/ w[zjk;/ fiZE/ fpBK fe;/ yk; NqhNw?AN d/ y[d i/eo s[jkv/ dzd ghb/ jB sK ns/ uwedko j' ikDr/.
mhe j' iKd/ jB, T[ZE/ J/eB d/ Bkb nfijk BjhA j[zdk ns/ id'A sZe fJ;dk ;jh Yzr ;zso/ d/ fSbe/ ns/ s[b;h d/ gZfsnK fBzw
Bkb fJbki Bk j't/, fJj mhe BjhA j[zdk. fJ; dh tiQk Bkb itkBK ftZu fvgq?SB dh tos'A eo'. gfjbK fJBQK B{z ;[ek b;D o'i ;t/o/ fBzw dh dksD Bkb 5-
j' iKdk j?. o'i b;D dh fJZe eZuh ebh 6 fwzN sZe dksB eo'. fJ; s'A dzd
p?eNhohnk coh ns/szdo[;s j'Dr/.
Nkef;B th j? w[jKf;nK dh tiQk
;oho ftZu zo{os s'A fznkdk Nkef;e sZs th J/eB dk ekoB j' ;ed/ jB. p/fezr ;'Yk ns/ Bwe
uwVh dk fJZe wjZstg{oD ezw g;hB/ d/ iohJ/ ;oho s'A Nkef;e sZsK B{z pkjo fJZe uZwu p/fezr ;'v/ ftZu
eZYDk j?. nfij/ ftZu i/eo Nkef;e sZs pj[s fznkdk j' ikD sK fJ; g{oh u[Neh Go b{D ns/ E'VQk fijk gkDh
gqfeqnk ftZu uwVh dh f;js T[Zs/ p[ok n;o g?Adk j?. fJ;d/ fJbktk n?boih, fwbk e/ g/;N pDk bU. fJ;B{z o'i
sDkn, izec{v, ;?u[o/Nv c?N, jkfJvo'i/B/N/v c?N ns/ gS[ T[sgkdK d/ gq:'r, dzdK T[Zs/ 3-4 fwzN sZe orV'. dzdK
e[g'SD ns/ gqd{SD Bkb th w[jKf;nK dh ;zGktBk tZX iKdh j?. e[ZM dtkJhnK dk ghbkgB d{o j' ikt/rk.
fit/A ;NhokfJv, Uob ezNr;?gfNt fgb; ns/ fworh dhnK dtkJhnK nkfd d/
fon?eSB Bkb th w[jK;/ j' ;ed/ jB. nkb{
nkb{ d/ fJZe S'N/ fij/ N[eV/ B{z
o'eEkw j? io{oh 15 fwzN sZe dzdK T[Zs/ oZyD Bkb
G'iB ftZu nfijhnK uhiK bU, fiBQK ftZu c?N ns/ w;kfbnK dh wksok pj[s dzd dod ftZu nkokw fwbdk j?. fJ;
xZN j't/. finkdk fueBkJh, s/i fwZmk ns/ w;kb/dko G'iB Bkb w[jKf;nK dh Bkb w;{fVnK dh ;'i th xZN j' iKdh
;zGktBk ekch tZX iKdh j?. fJ; bJh nfij/ G'iB s'A pu'. j?.
o/S/dko gdkoE finkdk wksok ftZu bU. fJ; Bkb fYZv ;kc ofjzdk j? ns/
;oho d/ zfjohb/ gdkoE th pkjo fBeb iKd/ jB. nfijhnK uhiK nkgD/ G'iB fgnki
ftZu Skfwb eo', fiBQK ftZu fize ekch wksok ftZu j't/. fit/A ;'fJnkphB, ;kp[s o'i eZuk fgnki ykD Bkb dzd
nBki, ;{oiw[yh d/ phi ns/ ;[Ze/ w/t/. fize n?ANh p?eNhohnb j[zdk j?. yZNhnK uhiK p?eNhohnk coh ofjDr/. fgnki ykD
bU ns/ djh ;woZE wksok ftZu ykU. Bkb dzd dod dh gq/SkBh th d{o j'
iKdh j?.
fdb dhnK ;wZf;nktK s'A gkU S[Nekok
c?Nh bhto dh fpwkoh s'A
fdb dhnK fpwkohnK d/ pko/ s[;h S[o{ s'A jh ikDd/ j' go eJh nfijhnK uhiK
th jB, fiBQK B{z ngBkT[D Bkb s[;h fdb dhnK fpwkohnK d/ ysfonK B{z xZN eo fJ; soQK eo' nkgDk pukn
;ed/ j'. ikD' 8 sohe/
bhto ;oho dk d{ik tZvk nzr nkgDh B[e;kB rq;s e'fSektK dh j?. fJ; Bkb bhto fNS{i ftZu uoph
nkgD/ Gko T[Zs/ fXnkB fdU j?. n;h i' th yKd/ iK ghAd/ jK T[; ;gbkJh eo b?Adk j?. id'A brksko dk iwkU j' iKdk j?. nbe'jfbe
fdb dh fpwkoh ns/ pj[s fznkdk Gko d/ ftZu dk ;zpzX ekch wip{s j[zdk j?. Bkb y{B ftZu B[e;kB dkfJe sZs B[e;kB j[zdk ofjzdk j? sK bhto T[Zs/ c?Nh bhto Sokp Bkb ;zpzfXs bhto
fJ; Bkb fdb d/ d"o/ ns/ jkJh pbZv gq?So dk ysok finkdk j[zdk j?. ;kfwb j' iKd/ jB fijBK B{z bhto iyw j' iKd/ jB, fi; B{z f;o'f;; dh S[o[nksh fpwkoh j?. BkB-
gq';?; eodk j?. c?Nh bhto nfijh fejk iKdk j?. bhto dh fJ; fpwkoh n?bj'fbe c?Nh bhto dh jkbs ftZu
gqk;/;v whN Bk ykU jkbs j?, id'A bhto ftZu c?N (uoph) dh w[Zy tiQk Sokp dk fznkdk ;/tB bhto ftZu ;'iS BjhA j[zdh, go
gqk;/;v whN ykD Bkb fdb dhnK fpwkohnK j'D dh ;zGktBk tZX iKdh j?. iwK j' iKdh j?. T[Ai sK bhto ftZu j?. Sokp dh p[oh nkds d/ fJbktk BkB-n?bj'fbe ;N/fJN' - j?g/
c?N j'Dk nkw rZb j?, go gzi s'A 10 w'Nkgk, jkJhgo fbfgv/fwnk, S{ro NkfJfN; j'D T[Zs/ bhto fi; ftZu
uoph xNkU ch;dh fznkdk c?N j'Dk fpwkoh fejk tkb/ y{B ftZu pj[s fznkdk uoph ;'iS th j[zdh j?. fJZe nB'yk, go
nfijk G'iB ykDk ukjhdk j?, fi; ftZu uoph dh wksok xZN j't/ iK Bk d/ iKdk j?. bZrGZr 30 ch;dh b'eK dk j'Dk, s/ih Bkb Gko xZN j'Dk ikBb/tk jkbs ftZu fJj fpwkoh
pokpo j't/. ftZu fJj fpwkoh gkJh iKdh j?. 60 ns/ n?;fgqB, ;NhokfJv, N?w'fic/B roGtsh wfjbk bJh w[SfebK g?dk
ch;dh T[j b'e, fiBQK B{z fdb dh go/ ns/ N/Nok;kfJefbB torhnK eo ;edh j?.
xZN uhBh ykU SkBh j? ns/ 90 ch;dh w'Nkg/ d/ fSeko dtkJhnK dh d[otos'A d/ ekoB fJj
finkdk uhBh ykD Bkb S{ro dk ysok th pfDnk ofjzdk j?. b'eK B{z th fJ; fpwkoh dk ysok fpwkoh j' ;edh j?. vkeNoK B/ dZf;nk fe finkdk
ofjzdk j?. wksok ftZu Sokp dk ;/tB eoB d/
f;roN Bk ghU c?Nh bhto dh fpwkoh eJh fe;w e[ZM xzN/ d/ nzdo jh c?Nh bhto dh
f;roN ghD tkb/ b'eK dh T[wo nkw b'eK dh s[bBk ftZu 10 ;kb xZN j[zdh i/eo bhto ftZu finkdk c?N j' dh j[zdh j?. Sokp d/ fpBK j'D tkbh jkbs pD ;edh j?. T[BQK B/ dZf;nk
j? fJ; bJh f;roN ghDk SZve/ fdb B{z f;jswzd oZy'. ikt/ sK fJ; gqfeqnk ftZu o[ektN c?Nh bhto fpwkoh T[d'A j[zdh j?, id'A fe finkdk dk wsbZp fJZe xzN/
nk iKdh j?. bhto Bt/A ;?b pDke/ bhto B{z c?N s'VB ftZu w[Sfeb j[zdh ftZu 150 fwbhbhNo iK g{o/ fdB
e;os eo' ftZu 160 fwbhbhNo s'A fznkdk
e;os S[o{ eoB bJh e'Jh th ;wK mhe j?. o'ikBk dh e;os Bkb eJh ckfJd/ Sokp ghDk. g?okf;Nkw'b, n?ANh-
j[zd/ jB. vkJhfpNhi, n?ANh - n?g/b/gfNe,
n?AfN - Nh ph dtkJhnK bhto d/
xZN Bwe ykU n?AikJh; tXk ;edhnK jB ns/ eJh
wkfjoK dk efjDk j? fe finkdk Bwe d/ ;/tB Bkb pbZv gq?So tZX ;edk iVhnK-p{NhnK th.
j?.
wkfjo dZ;d/ jB fe pukU d/ pko/
sBkT[ w[es oj' ftZu ikro{e j' e/ eJh ;wZf;nktK
sBkT[ j'D d/ ekoB Gko tXD dk ysok th ofjzdk j?, fi;d/ ekoB fdb s'A pfunk ik ;edk j?. ihtBS?bh
dhnK fpwkohnK dh ;zGktBk th finkdk j[zdh j?. ftZu pdbkn jh fJ;dk fJbki j?.
T[BQKB/ fejk fe i/eo fe;/ d/ bhto
fpT{o' ftZu ;'iS j? sK vkeNo fJ;B{z S{je/
jh dZ; ;edk j?. nbNok;kT{Av, y{B
dh iKu ns/ bhto pkfJT[g;h tor/
e[M j'o sohe/ jB, fi;d/ Bkb fJ;dk
gsk brkfJnk ik ;edk j?.
vkeNoK B/ dZf;nk fe c?Nh bhto
d/ fJbki bJh e'Jh dtkJh iK
;oioh BjhA j[zdh. ihtBS?bh ftZu
pdbkn dh jh ;bkj fdZsh iKdh
j?. wohi B{z fejk iKdk j? fe Sokp
dk ;/tB xZN eo/, ekb/;Nokb ns/
Gko xNkU ns/ S{ro T[Zs/ ekp{ oZy'.
fpT{o'
27 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
fbfg;fNe j? s[jkv/ fujo/ dh e/;o ykU, u/jo/ d/
o"De, ;'u ;wM e/ eo' u'D
dkr-XZp/ j' ikDr/ d{o
;'u ;wMe/ fbfg;fNe dk fJ;s/wkb eoB Bkb fujo/ T[Zs/ o"De nkT[Adh j?. e/;o d/ o/fSnK B{z nkws"o s/ fvgq?SB ofjzdk j?. jbe/ row gkDh Bkb X' bU.
eJh tko Bk;wMh d/ ekoB fujo/ dh o"De tXD d/ pikJ/ ftrV iKdh j?. s[jkv/ ftZu fJ;s/wkb ehsk iKdk j? sKfe ghfonv; ftZu okjs d/t/ tkbK B{z MVB s'A o'e/
p[ZbK T[Zs/ fejVh fbfg;Nhe iu/rh ikD' fJ; b/y ftZu'A. S/sh s'A S/sh nkokw fwb ikt/. nk:[ot/ ghfonv; d/ d"okB n"osK B{z j'D
fde dtkJhnK ftZu th e/;o B{z nfjw e/;o Bkb tkbK B{z MVB s'A o'fenk
;dhnK s'A n"osK nkgD/ p[ZbK B{z y{p;{os pDkT[D bJh bkbh dk fJ;s/wkb wzfBnk iKdk j?. e/;o Bkb fujo/ d/ tkb/ dod ftZu e/;o okjs fdzdk j?. ik ;edk j?. fJZe eN'o/ ftZu fJZe
eodhnK nk ojhnK jB. fe;/ th n"os dh ;z[dosk ftZu T[;d/ ;[oy p[bQ uko uzB dkr-XZp/ d{o j' iKd/ jB. i/eo nZyK fJ;d/ e'Jh p[o/ Bshi/ th BjhA j[zd/ jB. u[Neh e/;o, fbe'foe gkT{vo ns/ d[ZX
brkT[Ad/ jB. go fJ; d/ Bkb jh eJh soQK dhnK XkoBktK th g?dk j' iKdhnK jB. d/ j/mK ekb/ XZp/ j' rJ/ j'D sK T[j th fJj T[BQK fdBK ftZu jkow'A; B{z ;zs[fbs B{z uzrh soQK fwbk bU ns/ fJ;B{z tkbK
fbfg;fNe pkiko ftu eJh soQK dh j? go pj[s n"osK ftZu fJj rbs XkoBk mhe j' iKd/ jB. Bkb jh fujo/ T[Zs/ pDke/ oZyD ftZu wddrko ;kfps j[zdk T[Zs/brkU. pknd ftZu X' bU. tkbK
j[zdh j? fe T[j o?v fbfg;fNe brk BjhA ;edhnK feT[Afe T[BQK d/ fujo/ iK ;feB uwe nkT[Adh j?. sK nkU ikDd/ jK e/ j?. dk MVBk pzd j' ikt/rk.
N'B d/ Bkb bkb ozr iudk BjhA j?. T[BQK B{z bZrdk j? fe i/eo T[j bkb ozr d/ ;o d/ j'o ckfJfdnK d/ pko/ ftZu - fevBh ;N'B d/ fJbki ftZu ckfJd/
eZgfVnK d/ Bkb bkb ozr dh fbfg;fNe brkT[AdhnK jB sK T[j GhV ftZu dkD/ d{o eo/
fpbe[b nbZr Bzo nkT[DrhnK ns/ wike dk gkso pD ;edhnK jB. n"osK i/ G[Zy tXkT[D tkbk e/;o ykD Bkb fujo/ T[Zs/ j'D tkb/ wzd
eo nkgDh ;feB N'B dk fynkb oZyd/ j'J/ fbfg;fNe d/ ozr dh u'D eoB sK e/;o ykD Bkb G[Zy y[Zbe/ bZrD dkD/ ns/ feZb-w[jK;/ th mhe j' iKd/ e/;o d/ fJ;s/wkb Bkb fevBh
fbfg;fNe jo soQK dh ozrs tkbhnK n"osK T[Zs/ uzrh bZr ;edh j?. fgze ;feB bZrdh j?. fJ; Bkb gkuD th ;jh jB. s[b;h, e/;o ns/ Sfjd B{z fwbke/ ftZu j'D tkbh gEoh dk fJbki ;zGt
tkbhnK n"osK B{z u?oh o?v S/v; brkT[D s'A puDk ukjhdk j?. r'oh uwVh tkbhnK fujo/ T[Zs/ 15 fwzN brkU, pknd ftZu j?. fJj ph gh B{z do[;s pDke/ oZydk
n"osK fbfg;fNe ftZu bkb ozr dk fJ;s/wkb eo ;edhnK jB. vkoe uwVh j? ns/ fYZv dod ftZu th okjs fwbdh
tkbhnK n"osK T[Zs/ fvg o?v ebo fznkdk uzrk bZrdk j?. w/e ng wkfjoK dk j?.
wzBDk j? fe fJj io{oh BjhA j? fe fbfg;fNe eZgfVnK d/ ozr Bkb w/b ykt/. fJ;d/
fJbktk fbfg;fNe dh u'D w"e/ d/ w[skfpe eoBk ukjhdk j?. fbfg;fNe n"os dh N?fBzr ftZu nkokw d/t/
;z[dosk B{z fBykodh j?. bkJhN ozr d/ eZgfVnK d/ Bkb bkb ozr dh fbfg;fNe ;oho ftZu X[Zg g?D Bkb ekbkgB
uzrh bZrdh j?. go jK Goh d[gfjo ns/ s/i X[Zg d"okB bkb ozr dh fbfg;fNe d/ nk iKdk j? fi; B{z ;zB N?fBzr fejk
fJ;s/wkb s'A puDk ukjhdk j?. fbfg;fNe dk fJ;s/wkb i/eo ;jh Yzr Bkb iKdk j?. e/;o d/ fJ;s/wkb Bkb N?fBzr
nkgD/ ozr d/ nB[;ko eod/ jK sK s[jkv/ fujo/ ftZu o"De nk ikt/rh ns/ s[;h B{z jNk ;ed/ j' ns/ uwVh B{z tkg;
gkoNhnK ftZu Sk ikD dk w{b sZs pD ikT[r/. nkw jkbs ftZu fbnk ;ed/ j'.
u'D eod/ ;w/A oZy' fXnkB ;hB/ ftZu ibD
;jh u'D Bkb jh fbfg;fNe uzrh bZrdh j?. fbfg;fNe S/v dh u'D eod/ ;w/ i/eo fe;/ B{z ;hB/ ftZu ibD dh
A fJ; rZb dk fXnkB oZy' fe fbfg;fNe p[ZbK d/ ;[Gkfte ozr Bkb fJZe S/v vkoe ;wZf;nk j[zdh j? sK T[;B{z e/;o s'A
j't/. ckfJdk j' ;edk j?.
r'oh uwVh T[Zs/ jbe/ J/fgqekN S/v; fgze ns/ bkJhN ns/ e'ob S?v; uzr/
bZrd/ jB. pokT[B S/v; s'A puDk ukjhdk j?. :kddkSs wip{s eo/
whvhnw ;feB N'B T[Zs/ o'i w{t ns/ t/oh S/v; uzr/ bZrd/ jB. go pqkJhN ozr e/;o Bkb :kddkSs wip{s j'
s'A puDk ukjhdk j?. iKdh j?. ewi'o :kdkSs uzrh j' iKdh
whvhnw ;feB N'B T[Zs/ porBvh d/ S?v; uzr/ bZrd/ jB. j?. f;ZyD dh gqfeqnk ftZu th e/;o dk
vkoe ;feB N'B T[Zs/ fvg gbw ukeb/N iK bkb ozr finkdk cpdk j?. fJ; ;/tB ckfJd/wzd j[zdk j?.
uwVh N'B tkbhnK n"osK fdB d/ ;w/A e?o/wb iK ekbBN S?v; ns/ Skw d/ ;w/A
gbw iK tkfJB S?v; fJ;s/wkb eo ;edhnK jB. ;kj ;wZf;nk B{z d{o eo/
e/;o s'A ;kj dh ;wZf;nk s'A
fJ;s/wkb eoB d/ sohe/ S[Nekok fwb iKdk j?. n;Ewk j'D T[Zs/
j?th nkJh w/eng d/ Bkb vkoe ozr dh fbfg;fNe BjhA brkT[Dh ukjhdh j?. e/;o io{o ykDk ukjhdk j?, fJ; Bkb
i/eo o?v fbfg;fNe brkT[Dk ukj[zd/ j' sK pkeh w/eng B{z bkJhN oZy'. ekch okjs fwbdh j?.
nZyK d/ w/eng B{z c'e; eoBk ukj[zdh j' sK p[ZbK d/ w/eng B{z jbek oZy'.
p[ZbK B{z B?u{ob b[e d/D bJh fbfg;fNe brkT[D d/ pknd fbg bkJhBo s'A fpT{o'
nkT{N beho T[;kohJ/.
fXnkB oj/ fe fbg bkJhBo jw/Sk fbfg;fNe d/ ebo Bkb w/b yKdk j't/. ihG ib ikt/ sK fJjBK
N?;No tkbh fbfg;fNe ed/ ed/ vkfJo?eN fJ;s/wkb Bk eo'.
i/eo s[;h tZvh T[wo dh n"os j' ns/ s[jkv/ p[bQ gsb/ j'D sK s[jkvh eqhwh sohfenK Bkb fwb/rh okjs
fbfg;fNe brkT[Dh ukjhdh j?.
;feB N'B d/ fj;kp Bkb fbfg;fNe dh u'D eo'. d{i/ d/ p[ZbK T[Zs/ bZrh ed/-ed/ n;h rbsh Bkb row feT{p w{zj ftZu gk e/ e[ZM d/o bJh u{;'. e/ T[;d/ i?b B{z brkU. s[;h ukj' sK
fbfg;fNe s[jkB{z uzrh bZr ;edh j?. gozs{ fJj io{oh BjhA j? fe T[j s[jkv/ p[ZbK ukj iK ekch gh b?Ad/ jK, fi;d/ Bkb fJ; i?b B{z nkJh; feT{p ftZu brke/
T[Zs/ th uzrh bZr/. ihG ib iKdh j?. id'A ihG ibdh j? go nfijk eoB t/b/ fJ; rZb ihG T[Zs/ oZy ;ed/ j'.
id'A s[;h bkb fbfg;fNe brkU Ud'A fXnkB oZy' B/b gkfb; bkb ozr dh Bk sK e[ZM th ykD Bkb ibB j[zdh j?
j't/. ns/ w{zj dk ;tkd th ubk iKdk j?. fXnkB oZy' fe nkJh; feT{p B{z fJ;s/ djhA ykU
fbfg;fNe jw/Sk fbg poS Bkb brkU. ibh j'Jh ihG B{z okjs gj[zukT[D bJh ihG ibD T[Zs/ fJZe uZwu mzv/ djh
fbfg;fNe fznkdk d/o sZe s[jkv/ p[ZbK T[Zs/ fNeh ojh fJ;d/ bJh p[ZbK T[Zs/ n;h s[jkB{z e[ZM nfij/ jh T[gkn dZ;D wkb eoB s'A gfjbK T[;B{z frZbk io{o B{z e[ZM ;?ezv bJh nkgD/ w{zj ftZu oZy'.
jbek fijk ckT[Av/SB brkU nzs ftZu fNS{ g/go Bkb p[ZbK B{z dpkU sKfe tkX{ ik oj/ jK. fJj w{j B{z pj[s mzYe ns/ nkokw fdzdk
fbfg;fNe jZN ikt/. eo bU BjhA sK T[j ihG T[Zs/ fuge j?. s[;h fJZe rbk; mzvk d[ZX th gh
pqkJhN o?v ozr dh fbfg;fNe Bkb gsb/ p[ZbK B{z w'Nk fdykfJnk ik ;edk j?. p/fezr ;'vk ;ed/ j'.
fJj e[dos dk ;q's j?, i' w{zj dh ;edk j?.
fpT{o' n?f;fvNh B{z xZN eodk j? ns/ rowkjN Sfjd ykU
s'A nkokw fdtkT[Adk j?. ihG ibD T[Zs/ u{fJzr nkrwupkU fJZe uZwu Sfjd B{z ihG T[Zs/ oZy'.
p/fezr ;'vk ns/ gkDh Bkb e[obk eo'. Sfjd fJZe e[dosh ns/ nkokw d/D
fggofwzN tkbh u[fJzrw s[jkvh ihG tkbk gdkoE j? fi; bJh ibh j'Jh ihG
nkJh; feT{p d/ dod B{z xZN eoB bJh fJ;s/wkb
i/eo ihG ib ikt/ sK nkJh; B{z mzYe gj[zukJ/rh ns/ s[jkB{z nkokw eo ;ed/ jK.
fwb/rk. fJj u[fJzrw w{zj ftZu E[Ze
pDkT[D dk ezw ibdh eod/ jB fi;d/
Bkb w[zj jw/Sk frZbk oj/rk ns/ dod
s'A nkokw fwb/rk
n?b't/ok i?b
ihG ibD T[Zs/ skzk n?b't/ok s'V
30gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
d' s/ohnK d' w/ohnK ''feZE'A nkJhA J/ tkokrodh eodh ''--
ofjzdk ;h . w'Nh nchw b?Adk ;h pkg{ yVh pZ; e'b/ rZbK eoB, gfjbk '' J/; ;B To[ d{ d/ wSjo{ SkfJo iBkp nfjwd ;N/i 's/ e'Jh MoBk tfj fojk j't/
.fJe tko ;kv/ xo nkD p?mk . v?v B/ pZ; 'u s/b w[Ze frnk <'' d{ik ''BjhA cokz. HHHbrgr fJZe xzN/ HHHfe;/ B{z fe;/ dh
fgzv d/ fe;/ w[zv/ B{z efj ejk e/ ( J/jd/ 'u s/b w[Ze frnk sK yVh j?,''
f;ckoSh ) o'vt/z dh toeSkg u ezw gfjbk, ''nZSk nZSk w?A fejk fes/ s/ ;odko gSz h B/ nihp fvTN{ h bkJh j'S BjhA.
d[tkfJnk ;h . ni/ wjhBk e[ j'fJnk b w[Ze frnk sK yVh j?'' < nZX/ e[ xzN/ pknd cokz ;kfjp dk
;h T[ZE/ bZr/ B{z , gsk bZrk fe T[jB/ nZX/ g"D/ xzN/ pknd iBkp nfjwd
pZ; d/ d' NkfJo jh t/u SZv/ . nwbh n?Av w/o/ s/ Grtzs wkB dh rbk y[Se jD' bZrk vkfJ; 's/ Yfenk
rb g{oh Y[edh j? cokz bJh fJe btbh fijk g?r pDk rbk; b? e/ ikD dh fjzws e"D eo/.
T[;dh fJ; joes s'A v?v B{z pVh e/ B?gfeB ftZu bg/N e/ T[BQK B{z ;N/i
Bw'Sh j'Jh . wzw B{z th pj[s r[Z;k ''yBh GkJh nkU/A ;h, iK yBh n"A id'A T[BQK dh zpkB fznkdk jh
ufVnk . T[j r[Z;/ u p'bh ik oj/ ;h . ;hHHHHH w?B{z yBh fejVh d;dh 's/ jh ndp Bkb g/S eoBk (feT[Afe skb{ Bkb ik bZrh sK jko e/ T[BQK B{z
;hHHH''s[;hA 'yzBh e?B/vk ;h yzBh fJj TB[ KQ dh pkekfJdk Sos ;h gpq Xz eK
vk nwoihs NKvk (f;vBh) rbk;r' ;h, yzBh oZp ikD/ fes/ j'o Bkb) efjDk jh fgnk ''pJh n"o e[S BjhA s'
;h' gkBh jh fgbk d'!''
uko gzi d"o fJt/A jh Ye/-YekJ/
nZi T[jBK dh w?foi n?Bhto;oh T[BQK d/ fJ; i[wb/ Bkb ;kok jkb
s/ p/N/ dk iBw fdB ;h uZb rJ/.
skVhnK s/ jk;/ Bkb r{zi T[fmnk.
n;hA UjBK d/ xo rJ/HHukj gkDh w[SkfJo/ d/ nyho oks d' e[ ti/
ubdk fojkHHHrZbK j[zdhnK ojhnKHH cokz ;kfjp B{z ;[DB dk nkbw. fco
nwbhnK dh d[BhnK tZyoh j[zdh pkg{ GkB f;zj[ d/ g[ZSD s/ T[jB{z th gob/ gk;/ x[;o w[;o j'Jh ikt/HHHH ekbh oks vokT[Adh ojhHHH
nk ih HHHHHHHHfJj sK i/ y/s pkNh dZ;Dk fgnk . owB d/ wzwh B/ w?B{z g[ZS Jh fbnk
wkiD bZr ikD HHHHHHHHHHsK gsk Bh '' G?D ihHHnkj Gk ihHHe"D B/ HH< pV/ ;[fBjo/ ;[cB/ w/o/ HHH go , ekbh oks vokT[Adh ojhHHH
fezBk fezBk fuo wkihA ikD E'Vh d/o pknd rZb wZmh g? rJh . w?A fejkHH pVk jB/ok, ni/ Bh t/bk HHHEkgV e/ ;ktKT[Adh ojhHHHH
HHHHHHHHuwek e/ jNd/ nk eJh tko sK j'o rZbK j'D bZr gJhnK . d;K e[ '' nkjHHHw/o/ pkjotkb/ B/HH'' HH 1H ;Zp ;uZ wzB e/ , x/;b tZN e/ , ;"A ikDk HHH
efjDk g?dk HHHHHHHHHH:ko p; eo ;koh fwzNK pknd pkg{ th ghBe u'A ikr e/ Uj w/o/ w{zj tZb t/yh ikDHHH fezBk ;"yk , J/ sK n"ykHHH efj e/ gk;/ j' ikDk
x;i{ rh HHHHHHHHfco nZr" nktki nwbhnK tkbh ;[o u p'bD bZrk ,'' w?A ;wM rJh ;hHHfeT[Afe gfjbK nXh BhAd/ , ykpK B{z fynkbK ftu irkT[Adh ojhHHHH
HHHHHHHHHBZe ftu dh eZYd/ efjzd/ B/ s/ j'o BthA rZb dk gsk BjhA i/ bZrk th eJh tkoh fJj GkDk tkgo u[Zfenk pV/ ;[fBjo/ ;[cB/ w/o/ HHH go , ekbh oks vokT[Adh ojhHHH
HHHHHHHHsK mhHHHHHHHHHH nk fco nZy '' wzw v?v g[ZSD bZr/ L- eh << ;hHHHw?A fejkHHH pVk jB/ok, ni/ Bh t/bk HHHEkgV e/ ;ktKT[Adh ojhHHHH
y'bd/ B/- '' G?D ih fiBQK B{z s[;hA go;'A fwb/ 1H ykpK dh T[; Broh d/ ftu , ukBD dh fJe ukdo ;h
pkg{ L- nkj nwohe f;j[z dk w[zvk ;h T[j w/ok xotkbk ;hHHHnZi w?A w/o/ ;[gB/ w/ohnK ohMK , ;ZG/ jkzo Bkzo ;h HHH
nwbh fJe tko wf;nk xo tkbh pZ; d/ 5-6 NkfJo t/ue/ yk frnk . t/ pkjotkb/ Bkb nkJh nK ihHH '' fyV fyV jZ;KH feBz z{ dZ;KHHH< cZ[b ;ZXoK d/ gkTA[dh ojhH
Bz{ th Bkb bf? rnk . nkg xo nkfrnk y b' ni/ wjhBk j'fJnk ;h T[ZE/ bZr/ don;b id'A T[j xo nkJ/ ;h pV/ ;f[ Bjo/ ;c[ B/ wo/ / HHH go, ekbh oks vokTA[dh ojhHHH
T[jdk u/sk G[Zb frnk . T[j ;kok fdB B{z '' HHgshd/t Bzr/ f;oHHHo'v/ G'v/ p?m/ ;hE pVk jBo/ k, ni/ Bh tb/ k HHHEkgV e/ ;ktKTA[dh ojhHHHH
w/b/ u bZGdh fcodh ojh s/ SkwhA GkB E 2H fJZe ;g[ B/ wB? z{ sobk ehsk so/ / Bkb Bk woBk wA?,
f;zj[ vKr uZeh fco/ ,''feZE'A nkJhA J/ wzw v?v dk r[Z;k j[D jkf;nK u j[D gfNnkbk Skjh gZr pzBQ e/ sz[ wZ[e ikDk , fco yo" ,/ Bk nD" k HHHso/ / tKr Bk joDk wA? HHH
tkokrodh eodh ''nkj sK c/o w/o/ s'A r's/ b?D bZrk . HHrJ/ ;hHHHs/ T[E/ T[jBK xotkb/ B{z ;D[ J/ yohnK yN' hnK T;[ oZ[;/ Bz[ wBkTA[dh ojh HHHH
th T[s/ fBefbnkHHHHHHHH gSkfDnk Jh BjhA ;hHH pV/ ;f[ Bjo/ ;c[ B/ wo/ / HHH go, ekbh oks vokTA[dh ojhHHH
T[jdh ntki ;[De/ d{i/ dh ghDe ibzXo d/ fJZe eohwh ebZp ftZu pVk jBo/ k, ni/ Bh tb/ k HHHEkgV e/ ;ktKTA[dh ojhHHHH
j[D nwbhnK dh ghDe bZrB'A jN y[ZbrhHHHBkb jh efjzdkHHHwzBr/ fJzv'-gkfe w[SkfJok. w[SkfJo/ dk e/Ado
ikDh feT[Afe j[D oki;EkB ;oeko B/ gszdok s/ohnK c[oshnK B{zHHHo/b nKr{z
th nkgD/ ;{p/ u g';s d/ m/e/ pzd eo w[fVn?HHnZr th Bh pkbD fdZsh fe;/
fdZs/ jB . fubw gh oj/ nwbh B{z e'Jh efjzdk fe
d[Bhnk uzB s/ g[Zi rJh s/ s{z J/E/ p?mk
w? sk ;'funk G[beV j'D u w/ok fubw ghJh ikB?HH<
N"g Bzpo ;hHHHHHHHHHHnwbh th ntZb/
j[zd/ B/ . ;kv/ xo d/ fgZS/ pkg{ okw f;zj[ ;{Nk bk nwbh p'fbnk,''E'Vk ;o{o
nkT[D d/, w?A th UE/ jh ikD?HHH!''
fJZe t/o d' p'b/ e[dosh fJZe yokp
31 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
KAPLAN HOMES
32 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016 GftZy dk tkjB T[ZvD tkbk
8 wjhfBnK d/ Gok bJh G?D B/ fdZsk tkjB fsnko
fJj tZvk pbhdkB!
bzvB (fpT{o') fpqN/B d/ e'fbB co{i
p?Arb[o (fpT{o')º 19 ;kb dh gZbth w{B;tkwh dk Gok j?pfbB 3 wjhB/ gfjbK B/ GftZy d/ tkjB Gkt T[VB tkbh
fzzdrh bJh bV fojk ;h. vkeNoK B/ dZf;nk fe S'N/ fij/ pZu/ B{z gq'rq/f;t c?whbhnb pkJhe dh ekY ehsh j?. fJ; dk Bkw
fJzNok-j?gfNe ekb/;N; BK dh phwkoh j' rJh j?, i' bhto dh phwkoh j?. nkgD/ j'topkJhe oZfynk frnk j?. T[; B/ d'
S'N/ Gok j?pfbB dh fzzdrh pukT[D bJh gZbth B/ nkgD/ bhto B{z dkB eoB dk g?oki?N w'NoK B{z fJZe ftSkb gZy/ dh
c?;bk fbnk. s;tho 'u T[j y[Sh Bkb nkgD/ 8 wjhfBnK d/ Gok Bkb j? ns/ fJj Seb fdZsh j?. fi; Bkb pkJhe T[Zgo
y[Sh T[; dh jh fdZsh j'Jh j?. pZu/ dk NoK;gbKN wDhgkb j;gskb d/ vkeNoK B/ T[Zvdh j?. e'bhB B/ fJ; y'i d/ 4 thvhU
ehsk j?, fiBQK B/ gZbth d/ bhto dk 250 rqkw fjZ;k eZY e/ T[; d/ Gok d/ ;oho th ikoh ehs/ jB. fJ; 'u pkJhe dh
'u gk fdZsk. fJ; ;oioh 'u 8 xzfNnK dk ;wK bZrk. fJ; bJh ;g?Sb wkJheq';e'g pBktN Bkb fJj fe; soQK T[Zvdh j?
B{z tos'A 'u fbnk frnk. fJ; dh ikDekoh fdZsh j?. T[BQK fJ;
B{z pDkT[D d/ sohe/ th dZ;/ jB b'eK
wDhgkb j;gskb d/ u/now?B vkH n?ZuHn?Z;H ;[doB dk efjDk j? fe bZyK 'u d/ ;[Mkn 's/ pDkfJnk e'bhB B/ fJ;
fJe pZuk fJ; ezvhSB Bkb g?dk j[zdk j?. T[ZE/ gZbth efjzdh j?,''w?B{z fJj sK BjhA tkjB B{z pDkfJnk j?. T[BQK B/ T[vD
gsk fe w/o/ Gok B{z eh phwkoh ;h go w?A nkgD/ wK-pkg B{z fejk ;h fe T[; B{z tkbh pkJhe sK pDk bJh go fJj pzko
pukT[D bJh w?A i' eo ;edh jK, eoKrh. w/o/ Gok B{z fzzdrh d/D bJh vkeNoK dk 'u nkt/rh ik BjhA ik ed'A sZe nkt/
S[eohnk. gZbth B/ jkb jh 'u wkohS; s'A i{Bhno ekbi dh gVQkJh g{oh ehsh j?. rh. fJ; dh ikDekoh BjhA fdZsh rJh
j?.
fJ; ftS/S ;{N B{z gk e/ ;[oZfyns gko ehsh ik ;e/rh pko{dh ;[ozr
wk;e' (fpT{o') nZstkdhnK tb'A c"ihnK B{z fBSkBk
pDkT[D bJh pko{dh ;[ozr dh tos'A ehsh iKdh j?.
nfij/ ftu o{; B/ fJe nfijk ;{N fsnko ehsk j?
fi; B{z gk e/ fe;/ th pzp Xwke/ s'A pfunk ik ;edk
j?. o{; d/ T[g wzsoh fdfwZsoh o'r'fzB B/ fJ; dh fJe
s;tho NthN ehsh j?. fJ; thvhU ftu fdykfJnk
frnk fe o{; dh c"ih wfjbk Xwke/ s'A puD bJh fJe
yk; soQK d/ pDkJ/ rJ/ ;{N dh iKu eoB bJh pko{dh
;[ozrK ftu'A bzx ojh j?.
T[j fit/A jh pko{d 's/ g?o oZydh j?, T[;/ ;w/A
Xwkek j[zdk j? go T[; B{z e[ZM th BjhA j[zdk. d/yD
ftu bZrdk j? fe SkfJd fJj e[Vh th Xwke/ ftu
T[Zv ikt/rh go nfijk BjhA j[zdk. eJh XwkfenK
wro'A th fJj e[Vh ;[oZfyns pu iKdh j?.
fzeo:'r j? fe fJ; ;{N B{z ';?ANob fo;ou
fJz;NhfuT{N nkZc gqhf;SB wShB' B/ o{; dh c"i bJh
fsnko ehsk j?. fJ; seBkb'ih pko/ tX/o/ ikDekoh
BjhA fdZsh rJh. nzdkzk brkfJnk ik fojk j? fe o{;
dh BthA ghVh bJh fJj ;[oZfynk etu dk ezw eo/rk
ns/ o{; B{z fJ; s'A pj[s bkG j't/rk.
DILAWAR SINGH RATH YATRA
33 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
;'jD/ phuK d/ fJbktk j'o th pj[s e[ZM j?
r'nk ftZu t/yD ns/ x[zwD:'r
nkws"o T[Zs/ ;kvhnK BioK ftZu g[osrkbh S?bh ftZu pD/ eJh SkBdko
froik xo ns/ wzfdo t/y ;Zed/ jB.
r'tk dh fJw/i y{p;{os phu/i tkb/ oki fJjBK ftZu froik xo nkc b/vh fJw?
feT{b/N, o/; wkr'; froik xo,
dh j?, fiZE/ ik e/ ;BpkfEzr, tkNo SKskd[ork wzfdo, pqjwk wzfdo, bkokJh
d/th wzfdo Skfwb jB.
;g'oN; ns/ phu gkoNh eoB dk eq/i
j'o th pj[s e[ZM
jo fe;/ B{z ofjzdk j?. :ehBB fJj rZbK r'tk ftZu ftZu, froik xo,
ekoBhtkb ns/ ;g'oN; d/ fJbktk
r'tk B{z d{ihnK EktK s'A tZy ns/ yk; GrtkB wjktho ;?Aeu[oh, p'Avbk
tkJhbv bkJhc ;?Aeu[oh, NoNb
pDkT[AdhnK jB. gozs{ n;h s[jkB{z dZ; B?;fNzr, r'tk fwT{ihnw, j?foN/i ftb/
i, r'tk ;kfJz; ;/ANo, fvfiNb gb/B/N/
dJhJ/ fe fJBQK d/ fJbktk th r'tk ftZu fonw, Nqkfgeb ;gkJh; gbKN/SB
torhnK eJh wBw'je EktK dk b[sc
x[ZwD bJh pj[s e[ZM j?. i/eo s[;h th T[mk ;Zed/ j'.
fJ; ;hiB ftZu r'tk ikD dh ;'u oj/ r'tk d/ phu
r'tk dh rZb j't/ ns/ phu dh uouk
j', sK x[ZwD tkbhnK EktK dh fb;N Bk j't/, sK rZb e[ZM nX{oh bZrdh j?.
r'tk d/ phu nkgDh y{p;{osh bJh g{oh
pDk bU ns/ p/fjue fBeb d[Bhnk ftZu wSj{o jB. fJjh ekoB j?
fe fJZE/ Bk f;oc nkgD/ d/S s'A pbfe
gU ;?o -;gkN/ bJh H H H ftd/S s'A th b'e x[ZwD nkT[Ad/ jB. fJZE/
d/ phu ftZu ;G s'A wSj{o j? pkrk phu
ekoBhtkb ns/ tkJhB c?;fNtb . fJj phu bihz ykD/, BkJhN bkJhc
ns/ gkoNhnK bJh wSj{o j?. fJ;d/ Bkb
yk; nNo?eSB jh fJZE/ tkNo ;g'oN; th tZv/ g?wkB/
r'tk ftZu jo ;kb d/ S[o{ ftZu n?vt?Auo N{foiw B{z r'tk N{foiw ftek; fBrw ns/ gtB fJZE/ :{B?;e' tb'A wkBsk gqkgs d' ;z;koe T[Zs/ j[zd/ jB. J/Shnk d/ ;G s'A uzr/ phuK
r'tk ekoBhtkb dk gqpzX ehsk iKdk ftZu Skfwb nr'Avk phu yk;s"o T[Zs/
nkgDh ;ckJh bJh ikfDnk iKdk j?.
j? fi; ftZu fJZE/ dh SkBdko ;z;feqsh r'tk ;oeko B/ jkb jh ftZu eJh jz; tb'A S[o{ ehsk frnk j?. ftok;s EktK jB. fJjBK ftZu Ubv jkbKfe fJZE/ GhV xZN j[zdh j?, nfij/
ns/ ihtB dh Mbe ftykJh iKdh j?. eo{i dh ;tkoh L r'tk ftZu s[jkB{z ftZu fJj T[BQK b'eK bJh goc?eN gb/;
n?vt?Auo; ;g'oN; B{z S[o{ ehsk j?. r'tk ;fEs p/f;fbek nkc p'w ih;; j? i' SKsh ftZu ;wK r[zkoBk ukj[zd/
jkN pb{B L r'tk N{foiw B/ fgSb/ jB. e?Av'fbw phu BkoE r'tk ftZu
fJ; ekoBhtkb B{z r'tk d/ w[Zy fsT{jko eo{i dh ;tkoh dk th w"ek fwbdk j?. froik xo gfjb/ ;EkB T[Zs/ j?. fJ; gDih s'A 12 feb'whNo d{oh T[Zs/ ;fEs
j?. fJj r'tk d/ ;Gs'A bzp/ phuK ftZu'A
d/ s"o T[Zs/ wDkfJnk iKdk j? ns/ fJ; ;kb jh phu T[Zs/ jkN J/no ;co d/ d"okB fJZE/ eo{i T[Zs/ eJh soQK froik xo ftZu ;/AN cqKf;; i/ fJZe j?. fJZE/ th s[;h eJh tkNo ;g'oN;
dk b[sc T[mk ;Zed/ j'.
ftZu y{p ;koh w"i - w;sh j[zdh j?. fJ; pb{B dh S[o[nks ehsh j?. fJ; pb{B dk d/ Jht?AN; nki'fis ehs/ iKd/ jB fiBQK ftno; dk gkofEt ;oho uKdh d/ skp{s
b[sc s[;hA gDih ftZu pkrK ftZu ns/
w"e/ fJZE/ iSB dk wkj"b ofjzdk j?, fJ; ftZu Bku rkBk ns/ eJh soQK d/ ftZu fpBK fe;/ b/g d/ ;[oZfyns oZfynk
bJh fJ; ftZu fjZ;k b?D bJh d/S -
ftd/S s'A tZvh frDsh ftZu N{fo;N e?Av'fbw phu T[Zs/ T[mk ;Zed/ j'. wB'ozie y/b Skfwb j[zd/ j'. e[b fwbke/ j'fJnk j?. fJj froik xo nkgDh
nkT[Ad/ jB. Bkb jh r'tk ftZu jo ;kb fJj wi/dko ;co j[zdk j?.
w{BbkfJN e/:kfezr L r'tk ;oeko Bk:kp tk;s[ebk ns/ fSbgebk bJh
wSj{o j?. fJZE'A dk d{ik ;G s'A tZvk
B/ jkb jh ftZu oks ftZu fJ; ;/tk dh tkNo ;g'oN; L r'tk ftZu ohto froik xo ;/AN e?E/vob froik xo j?.
th S[o[nks ehsh j?. okcfNzr, ftzv ;ofczr, ;e{pk
e?okt?B N{o; L e?okt?B d/ ifoJ/ s[;h
tkJhB c?;Nhtb rq/g n?;e/g/v dk gqpzX vkfJftzr, tkNo ;ehfJzr, tkNo ;e{No fJj :{B?;e' dh ;z;koe ftok;s EK dk
ehsk iKdk j?. fJj J/Shnk dk ;G s'A g{o/ r'tk d/ doSBh ;EkBK T[Zs/ x[ZwD tor/ swkw tkNo ;g'oN; dk w"ek th d{ik froik xo j?. fJj froik xo J/
tZvk tkJhB c?;Nhtb j?. fJZE/ s[;h jo dk b[sc o'wKue ns/ SkBdko sohe/
Bkb T[mk ;e'r/. r'tk N{foiw fJ; fwbdk j?. fJ;d/ Bkb jh r'tk ;oeko Shnk d/ ;G s'A tZv/ froik xo ftZu'A
fJZe j?. pkjoh dhtkoK T[Zs/ ;c/d ozr
;[nkd dh tkJhB uyD d/ Bkb Bku - ;h - gb/A;, vep'N, g?ok rbkJhfvzr,
rkB/ ftZu fjZ;k b? ;ed/ j' ns/ r'tk d/ e?okt?B N{o B{z eoBkNe d/ e[ZM gqw[Zy w'NokJhiv g?okrbkfJfvzr, ;/ Bkb ozfrnk fJj froik xo pkjo tb'A
b'eb c{v dk wik b? ;Zed/ j'. ;w[zdoh sNK Bkb i'VD dh gbkfBzr th it/ N{no, pzrh izfgzr, ;e{pk vkfJftzr fiBQK SkBdko bZrdk j?, nzdo s'A UBk
jh ;[zdo j?. fJ; froik xo ftZu
fJ;d/ fJbktk r'tk ftZu fSrw' eo fojk j?. ns/ jko; okJhfvzr th S/sh jh S[o{ eoD
c?;Nhtb, c{v n?Av ebuo c?;Nhtb, tkbh j?.
j?bhekgNo okJhv L Gkoh fto'X d/ d[fBnkGo ftZu wSj{o r'bvB p?b bZrh
;h fi;dh nktki gDih sZe ;[DkJh
b?okJh :ksok tor/ eJh c?;Nhtb dk pknd fJZe tko fco r'tk ftZu j?bh j?foN/i N{foiw L r'tk ftZu j?foN/
gqpzX th j[zdk j?. N{foiw dh S[o[nks j' rJh j?. fJ; ;oft; i N{foiw dh th wip{s ftok;s j?. fdzdh ;h. fJ;d/ fJbktk r'tk ftZu s[;h
JURIS AUSTRALIA
34 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016 fJNbh ftu wB[Zyh s;eoh eoB tkb/ Gkosh
fro'j dhnK s;thoK nkJhnK ;kjwD/
d[Bhnk dh ;G s'A T[Zuh L96' dhnK s;thoK tkfJob
SzxkJh (fpT{o') uhB dh 326 whNo T[Zuh eZu dh fbcN dhnK s;thoK tkfJob
j' rJhnK jB. 'jzvo/v vo?rB ;ekJh fbcN' BK dh fJj fbcN fMnKrihnkih
cko?;N gkoe d/ t[fbzr:[nkB 'u yVQh uZNkB d/ ezY/ 's/ pDkJh rJh j?. fJ; B{z
pDkT[D 'u 126 eo'V o[gJ/ dk youk nkfJnk j?. dZf;nk ik fojk j? fe fJj
d[Bhnk dh ;G s'A T[Zuh fbcN j?.
dZ;D:'r j? fe fJ; g{o/ YKu/ 'u eZu dhnK fszB fbcNK jB. jo/e fbcN fJe
tko 'u 50 b'eK B{z 1070 c[ZN T[Zgo fbikT[D dh ;woEk oZydh j?. fzeo:'r j? fe
1999 'u fbcN dh T[;koh dk ezw S[o{ ehsk frnk ;h, i' 2002 'u g{ok j'fJnk.
jkbKfe, ;[oZfynk ekoBK s'A fJ; B{z pzd eoBk fgnk go 2003 'u fJ; B{z fco S[o{
eo fdZsk frnk.
pZeoh B/ fdZsk fJB;kBh Seb tkb/ pZu/ B{z iBw
etkbkbzg[o (fpT{o') wb/Shnk 'u j?okB eo d/D tkbk wkwbk ;kjwD/ nkfJnk, o'w, (fpT{o') phs/ fdBhA fJNbh d/ Yzr Bkb jfEnko oZyD, y{B eoB ns/ B{z coK; gj[zukT[Ad/ ;B ns/ tkg;h 's/
fiE/ fJZe pZeoh B/ fJB;kBh Seb d/ pZu/ B{z iBw fdZsk. jkbKfe fJj pZuk g?dk j'o th pj[s ;kohnK r?o-ekB{zBh coK; s'A ftd/ShnK B{z fJNbh b? e/ nkT[Ad/
j'D s'A pknd wo frnk. Sfjo po/Shnk s'A ekp{ ehsk frnk 10 rshftXhnK B{z nzikw d/D d/ d'S j/m ;B. fJj b'e gqsh ftnesh T[BQK e'b'A
w?Apoh rq'j wB[Zyh s;eoh ftu Skfwb fJNkbhnB g[b; B{z b"AVhAd/ ;B. e[ZM fdB
ikDekoh w[skpe dZyDh wb/Shnk d/ c?bvk ekw 'u ofjD tkb/ fJpokfjw ;h, i' fe coK; s'A fJNbh ns/ fJNbh s'A gfjbK fJe Bebh bkfJ;?A; fJe Gkosh 250 :{o' s'A b? e/ 750 :{o' sZe dh okSh
p;ho d/ xo 'u fJZe pZeoh B/ fJB;kBh Seb tkb/ pZu/ B{z iBw d/ e/ ;G B{z j?okB B{z d/D d/ uZeo ftu T[go'es fro'j g[b; t;{bd/ ;B.
eo fdZsk. fJpokfjw dk efjDk j? fe T[; B/ pZeoh d/ fJ; pZu/ d/ ;oho B{z t?NoBoh coK; ftd/ShnK B{z r?o ekB{zBh sohe/ d/ ekp{ nk frnk.
Bkb gj[zukT[Ad/ ;B. fJ; s'A fJbktk r?o g[b; dh fjok;s ftu fJe d'Sh
;oft; ftGkr B{z d/ fdZsk j? sKfe T[; 's/ e'Jh y'i ehsh ik ;e/. fJpokfjw B/ fJ; ;w/A 9 Gkosh d'Sh g[b; fjok;s r[oihs f;zx th j?, i' fe ghzk SkZg d/
fejk fe pZeoh dk nfijk pZuk Bk sK gfjbK ed/ d/fynk frnk ;h ns/ Bk jh ed/ ekB{zBh Yzr Bkb vokfJftzr bkfJ;?A; ftu jB ns/ fJBQK dk 10tK Gkosh ;kEh wkbe fJNkbhnB i'V/ coKu?;e' (coKe)
coko j?. fJj b'e rZvhnK nkfd o'e e/
d/y ;eKr/. dZ;D:'r j? fe b'e d{o'A-d{o'A fJ; pZu/ B{z d/yD bJh nk oj/ jB. ftd/ShnK B{z d/D dk eko'pko eod/ ;B. b'eK B{z Xwek e/ g?;/ dh t;{bh eod/ ns/ i'tkBk ;/okw"Adh d/ esb dk d'Sh
Gkosh ns/ gkfe;skBhnK dk fJj fro'j ;B. i/eo e'Jh fto'X eodk iK g?;k Bk j?, fiBQK dk esb phsh 11 nr;s B{z
z[eopor dh ;[oZfynk s/ c/;p[Ze B/ you/ 83 eo'V o[gJ/ fdzdk sK fJj b'eK dh e[ZNwko eod/
jo soQK dhnK r?o ekB{zBh rshftXhnK ;B. e[ZM wkwfbnK ftu fJBQK tZb'A g?;/ ehsk frnk ;h. gkfe;skBh Bkrfoe
tkfSzrNB, 30 ng?qb (;apa) c/;p[Ze d/ ;z;Ekge wkoe z[eopor d[Bhnk dhnK dh t;{bh bJh rZvhnK B{z nZr th
;G s'A wSj{o ns/ dwdko Sy;hnsK ftu'A fJe j?. zkfjo j? nfijh Sy;hns dh ftu Skfwb ;h. nfij/ eko'pko bJh T[j brkJh rJh. w[jzwd ndBkB ns/ Gkosh ;opihs
;[oZfynk th pj[s wkfJB/ oZydh j?. c/;p[Ze fJze B/ z[eopor dh ;[oZfynk s/ ehs/ nkgDhnK tgkoe rZvhnK dh tos'A
rJ/ you/ dk fpUok fdZsk j?. fgSb/ ;kb T[BQK dh ;[oZfynk s/ 4H26 fwbhnB :kBh fJBQK dk ;G s'A tZvk Xzdk r?o- f;zx tZb'A fJ; i'V/ d/ esb dh ;kiS
eod/ ;B ns/ io{oh G[rskB nkfd th ekB{zBh Yzr Bkb fJwhrq/SB eotkT[D ouh rJh ;h. fJ; s'A fJbktk fJBQK ftu
fe eohp 28 eo'V 30 bZy o[gJ/ you ehs/ rJ/ id'A fe phs/ fszB ;kbK ftu e[Zb dk th j?, fi; ;pzXh g[b; B{z fJBQK e'b'A
12H5 fwbhnB :kBh fe 83 eo'V o[gJ/ you/ rJ/. BjhA eod/ ;B. fJe' jh soQK d/ ;ko/ ezwK Bebh d;skt/z gqkgs j'J/ jB. g[b; jh d' j'o Gkosh ;zs'y f;zx (42) i'
B/ w[ZYbh ikDekoh fdzfdnK gq?Z; B{z
fJj gfjbh tko j'fJnk j?, id'A fJ; ;'Sb B?Ntofezr ezgBh B/ fJ; soQK nkgD/ ftu Skfwb, fJe' jh d/S, fJe jh Xow dZf;nk fe, po/Shnk s'A coK; B{z ik nkzkB' w/bk ns/ wkJhokB' ftu epkp
you/ dk fpUok iBse ehsk j?. ';N?Avov n?Av g[no;' dh 500 ezgBhnK tkbh ;{uh ns/ fJe jh irQk ofjD tkb/ fJ; fro'j ojhnK fJBQK dhnK fszB rZvhnK ftu'A 7 dh d[ekB dk wkbe j?, fi; T[Zs/ esb
ftu wkbh ;kb 2015 bJh ckJhb ehsh rJh ikDekoh d/ nkXko s/ c/;p[Ze fJ; ftnesh ekp{ ehs/ rJ/, fiBQK B{z A
;{uh ftu ;G s'A T[Zgo j?. c/;p[Ze fJze B/ nkgD/ fpnkB ftu fejk, 'z[eopor ;kv/ d/ 9 Gkosh w?Apo ns/ fJe gkfe;skBh r?oekB{zBh Yzr Bkb g?fo; gj[zukfJnk ftu ;KM/dkoh ns/ r?oekB{zBh Yzr Bkb
;z;Ekge, u/now?B ns/ ;hH JhH UH jB ns/ fJ; nfjw nj[d/ s/ j'D ekoB g?dk j'D ik fojk ;h. fJNbh ftu'A fJj ftd/ShnK
Bkrfoe B{z g[b; tZb'A po/Shnk ftu ekp{ jfEnko oZyD dk d'S j?. r[oihs f;zx
tkb/ ysfonK s'A pukT[D bJh fJj oew you ehsh rJh j?.' ehsk frnk. fJ; fro'j dk fJe Gkosh (29) i' eo/w'Bk dk ofjD tkbk j?, 's/
'pb{wpor' d/ nopgsh fJzv?e; w[skpe z[eopor d[Bhnk d/ 8t/A ;G s'A nwho u'oh eoB ns/ jfEnko oZyD d/ d'S
ftnesh ni/ coko j?, fi;dh sbkS jB. fcbjkb fJj ;ko/ d'Sh g[b;
fJB;kB jB ns/ T[BQK dh ikfJdkd 47 fpbhnB vkbo :kBh fe 31 yop s'A tX/o/ g[b; tZb'A ehsh ik ojh j?. fjok;s ftu jB ns/ g[b; ns/
j?. c/;p[Ze B/ z[eopor dh ;[oZfynk s/ ;kb 2014 ftu 5H6 fwbhnB vkbo ns/ fJ; ysoBke fro'j d/ w?ApoK dh ndkbs tZb'A nrbh ekotkJh bJh
2013 ftu 2H65 fwbhnB vkbo you ehs/ ;B. T[BQK d/ Bkb jw/Sk ;[oZfynk
rkovK dh Nhw ofjzdh j? ns/ T[BQK d/ xo s/ fe;/ th yso/ dh ;fEsh s/ tZiD tkb/ T[wo 24 s'A 30 ;kb d/ dofwnkB j?. gVQskb ikoh j?.
fJj b'e r?oekB{zBh fJwhrq/SB, Bebh
nbkowK s/ jh bZyK you ehs/ rJ/ jB. fzeo:'r j? fe z[eopor ysoBke nZstkdh vokfJftzr bkfJ;?A; d/D, u'oh, b[ZN-
;zrmB nkJhH n?;H nkJhH n?;H d/ fBSkB/ s/ th j?. e[M ;wK gfjbK fJ; ;zrmB B/
fJe thvhU ftu z[eopor B{z fBSkBk pDkJ/ ikD dh rZb ejh ;h, fi; s'A pknd y;[ZN, e[ZNwko, XwehnK, r?o ekB{zBh
T[BQK dh ;[oZfynk j'o tXk fdZsh rJh j?.
wB'-ftfrnkBh jh nkdh Sokph dk BSk Svtk ;edk j?
z[eopor tKr 'pb{wpor' B/ j'o j;shnK dh ;[oZfynk s/ ehs/ rJ/ you/ dk
fpUok fdZsk j?. fgSb/ ;kb Uo/eb ekog B/ nkgD/ n?rzhfeT{fNt u/now?B b?oh nZi eZb ftSt ftu Sokp$BfSnk G'iB ykD B{z fwb/, p'B; fwbDk, y/v j[zdh j? ns/ y[Sh wfj;{; j[zdh j?. j'o y[Sh
n?bh;B dh ;[oZfynk s/ 1H53 fwbhnB vkbo ( 8 eo'V 63 bZy) ns/ nw/zB B/ i?c dk o[MkB pj[s tZX fojk j?. Sokp ghDk b?D bJh j'o Sokp dk g?r ;/tB ehsk
p/ik; dh ;[oZfynk s/ 1H6 fwbhnB vkbo (10 eo'V 62 bZy) you ehs/ ;B. fJe c?SB pDdk ik fojk j?. Sokp dk ftu fiZs nkfd ;w/A fJj jkow'B g?dk iKdk j?.
poeSo j?Et/ fJze B/ tko/B pc/N dh ;[oZfynk s/ eohp 2 eo'V 45 bZy o[gJ/ you ;/tB pZfunK s'A b? e/ tZvh T[wo d/
ehs/ ;B. n?gb B/ fNw e[e dh ;[oZfynk s/ 1 eo'V 38 bZy o[gJ/ you ehs/ jB. j[zdk j? ns/ y[Sh wfj;{; eotkT[Adk j?, gqzs{ Sokp ghD Bkb fdwkr nkgD/
ftnesh eo oj/ jB. ;wki d/ fuzse fizBh fznkdk wksok ftu v'gkwhB tX e[dosh s"o 's/ v'gkwhB xZN pBkT[Dk
g?dk j't/, T[Bh y[Sh fznkdk j[zdh j?. S[o{ eo fdzdk j?. fdwkr B{z fpB/ tkX{
fJ; ;wkfie ;wZf;nk s'A pj[s gq/SkB e'fSS ehs/ v'gkwhB fwbdh j?. y'iK ftu
jB. fJ; ;wZf;nk T[Zs/ mZb gkT[D bJh fdwkr T[Zs/ Sokp th fJ;/ soQK ezw fJj sE th ;kjwD/ nkfJnk fe BS/
eodh j?. Sokp ghD Bkb v'gkwhB g?dk nkw Bkb'A fznkdk v'gkwhB g?dk eod/
jo ;zGt :sB eo oj/ jB. ftSt ftu jB.
30 gqshSs b'e BfSnK s'A gqGkfts jB.
1980 ftu BfSnK d/ ;/tB Bkb fJe j"bh-j"bh fdwkr nkg tZb'A v'gkwhB
ftnesh wfonk, i' fe j[D woB tkfbnK
pBkT[Dk pzd eo fdzdk j? ns/ e/tb
dh frDsh 540 j' rJh j?. BSk S[vkT[D
bJh gfotko jo soQK dpkn gkT[Adk j?. pkjo'A gqkgs eoB bJh fsnkr ofjzdk
rkbh-rb'u eod/ jB. fJeZbk SZv fdzd/ j?. nkdh Sokph j[D g{oh soQK Sokp s'A
v'gkwhB gqkgs eoB T[Zs/ fBoGo j'
jB, BSk yohdD bJh g?;k BjhA fdzd/,
gqzs{ nkdh Sokph T[Zs/ e'Jh n;o BjhA iKdk j?, j[D fJj wkBf;e fpwkoh dk
j[zdk.
fSeko j' frnk j?. nkdh Sokph T[Zs/
n;b ftZu nkdh Sokph B{z fJe fe;/ dpkt iK ;yshnK dk e'Jh n;o
wkBf;e o'r br u[Zek j?, id'A Sokp
ghsh iKdh j?, sd fJj y{B okjhA fdwkr BjhA j't/rk. fJ; ;fEsh ftu j[D T[;
's/ n;o gkT[Adh j? ns/ fdwkr d/ ezw- dk fJbki e/tb wB'ftfrnkBh jh eo
eki ftZu ftrkV j' iKdk j?. fdwkr
;edk j?. ed/ th ikd{, N{D/, pkp/ d/
ftu fJe y[Sh gqrN eoB bJh fJe
jkow'B v'gkwhB g?dk j[zdk j?, id'A th wzsoK nkfd d/ uZeoK ftu Bk gt', e/
fe;/ dh B"eoh ftu soZeh j't/, ;[nkdh tb vkeNoh ;jkfJsk T[Zs/ ftStkS eo'.
wfjzdo f;zx tkbhnk
35 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016 'T[Vsk gzikp' pko/ fdbihs B/ id'A efj
fdZsh nkgD/ fdb dh rZb
rkfJe ;fszdo ;oski s/ No{v' dh
rbteVh B/ fyVkJ/ gzikphnK d/ fujo/
N'oKN' (fpT{o') e?B/vk d/ ;z;d GtB gkobhw?AN fjZb ftu Sqh nyzv ;kfjp ih d/ w[zpJh (fpT{o') gzikph ;[go;Nko fdbihs B/ fejk, ''w?B{z bZrdk j? fe tZX s'A tZX b'eK sZe gj[zu/rh. fJ;
gkm d/ G'r gkJ/ rJ/ ns/ ft;kyh B{z ;wofgs ;ZfGnkukoe gq'rokw ehsk frnk. fJj fcbw gzikph f;B/wk B{z pDkT[Dh
fdbihs d';KM fcbw 'T[Vsk gzikp' s'A fcbw dk Nq/bo ekch zpod;s ns/
fJ; gq'rokw ftu e?B/vk gqXkB wzsoh i;fNB No{v' B/ fSoes eoe/ f;Zy GkJhuko/ pkbht[Zv 'u edw oZyD ik oj/ jB. ukjhdh ;h. fBod/Se nfGS/e u"p/ ns/ Xwke/dko j?. fcbw 'u fdbihs B/
s'A ekwkrkNkwko{ d[yKs 's/ w[nkch wzrD dk n?bkB ehsk. fi; s'A pknd e?B/vk fJ; fcbw pko/ fdbihs B/ nkgD/ ftuko T[BQK dh g{oh Nhw B/ fJ; ftS/ 's/ pj[s 'g[b; nfXekoh' dk feodko fBGkfJnk
d/ f;Zy GkJhuko/ ftu y[Sh dh bfjo j?. fJ; ;wkrw dk fSzrko oj/ gzikphnK d/ fwjBs ehsh j?.'' j?. T[ZE/ d{i/ gk;/ eohBk B/ 'vkeNo'
jowB fgnko/ rkfJe ;fszdo ;oski. fJ; w"e/ T[u/u/ s"o 's/ gj[zu/ ;fszdo ;oski ;KM/ eofdnK fejk fe fJ; fcbw B{z dh, nkbhnk B/ 'rohp fpjkoB bVeh'
B/ 'gkobhw?AN fjb' ftu gfjbh tko Sqh nyzv ;kfjp ih dk gkm eotkT[D ns/ fdbihs B/ fcbw d/ Nq/bo bKu d/ dh ns/ Skfjd B/ 'oke;Nko' dh G{fwek
tZv/ gZXo 's/ ft;kyh wBkT[D d/ T[gokb/ bJh gqXkB wzsoh No{v' dk XzBtkd ehsk. gzikph fcbw T[d:'r B{z pDkT[Dk fBGkJh j?, i' voZr; tor/ e'V dk
T[BQK B/ No{v' B{z fJe :kdrkoh fuzBQ th G/AN ehsk, fi; d"okB No{v' B/ ;oski B{z w"e/ 's/ fejk, ''go w?B{z fJ; rZb dh th
ukjhdk ;h feT[Afe fJj fcbw gzikp 'u y[Sh j? fe fJ; fcbw Bkb fJe tZv/ nkfd j?. fJj fcbw 17 i{B B{z fobhz
x[ZN e/ rbteVh gk bJh. No{v' dk fJj fBZxk s/ rowi'Sh Bkb Gfonk bfjik t/ BShb/ gEkoEK d/ tZX oj/ yso/ B{z gZXo okjh doSeK B{z fJ; rzGho ftS/ j't/rh.
y e/ ;oski ;w/s jkb ftu p?m/ ;ko/ gzikph fyV rJ/. do;kT[Adh j?. gzikp fJ; fcbw B{z fe; pko/ dZf;nk ik fojk j?. fJ; bJh fJj
gkobhw?AN fjZb ftu eotkJ/ rJ/ ;ZfGnkukoe gq'rokw ftu GzrV/ dh Nhw B/ soQK ;theko eo/rk, fJ; ;tkb 's/
;wK pzBQ fdZsk. tZvh frDsh ftu fJZE/ e?B/vk d/ e'B/-e'B/ s'A f;Zy ;zrsK gj[zuhnK
j'JhnK ;B.
SINGH MECHANIC
36 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016 Gkos nk e/ th nX{oh ofj
rJh Upkwk dh fJj fJZSk
;qh jfowzdo ;kfjp 'u ;zrs B{z
fwb/rh w[cs tkJh-ckJh ;j{bs
nzfwqs;o (fpT{o') Sq'wDh r[od[nkok gqpzXe ew/Nh B/ d/S-ftd/S s'A ;qh jfowzdo tkfSzrNB (fpT{o') nwohek dk rDszso fdt; go/v ftu w[Zy wfjwkB wfjb dh :ksok gfjbK s'A T[BQK d/
;kfjp d/ doSBK bJh nkT[D tkbh ;zrs B{z w[cs tkJh-ckJh ;j{bs d/D dh okSNogsh poke Upkwk B{z nkgD/ Gkos
:'iBk pDkJh j?. fJj ;j{bs ;qh jfowzdo ;kfjp d/ w[Zy dotkz/ s'A pkjo ns/ d"o/ d"okB ski wfjb Bk d/y ;eD dk d/ s"o 's/ fjZ;k b?D bJh Gkos nkJ/ gq'rokw dk fjZ;k ;h. noB?;N dk
;oktK ftZu jh fdZsh ikt/rh, Bk fe gfoeowk iK ;Zuyzv ;qh jfowzdo ;kfjp d/ Upkwk ns/ T[BQK dh gsBh fwS/b dh
nzdo. d[Zy ;h. tQkJhN jkT{; B/ fJ; rZb dh nkrok dh :ksok s?n ;h go nwoheh efjDk j? fe 20 iBtoh B{z Upkwk d/
okSNogsh d/ o{g ftu ekoiekb ysw
fJzNoB?ZN pqKu d/ fJzukoi i;gkb f;zx w[skpe T[es ;j{bs s'A fJbktk SoXkb{ ikDekoh fdZsh. tQkJhN jkT{; d/ gq?Z; okSNogsh B{z ;kT{dh nop d/ Skj j'D s'A gfjbK ski wfjb d/yD dh T[BQK
Sq'wDh ew/Nh tZb'A ikoh ehsk frnk w'pkJhb n?g vkT[Bb'v eo e/ T[; 's/ ;qh np[dZbk dk fdjKs j'D ekoB nkgDh
dopko ;kfjp 'u j'D tkbk r[opkDh-ehosB bkJht ;[D ;eDr/. dZ;D:'r j? fe ;eZso i'S noB?;N B/ dZf;nk fe gqXkB dh fJZSk g{oh BjhA j' ;e/rh. T[BQK fejk
j[D sZe fJ; n?g B{z fJZe bZy s'A tZX SoXkb{nK tb'A vkT{Bb'v ehsk ik u[Zek j?. wzsoh Bfozdo w'dh d/ ;Zd/ 's/ fgSb/ ;kb Gkos :ksok ftu eN"sh eoBh gJh ns/
iBtoh ftu BthA fdZbh ftu nk:'fis fe Upkwk ps"o nwoheh okSNogsh ski
100 xzN/ dh fizdrh ftZu eJhnK B{z nukBe ;kT{dh nop ikDk fgnk. ski wfjb ikDk ukj[zd/ ;B go SkfJd jh
fJj j[D ;zGt j' ;e/.
d[BhnK dk gfjbk fuVhnkxo fiZE/
fizdrhnK pyS frnk BzBQk w[zBk oZy/ rJ/ jB wo/ j'J/ ikBto
rkzk gZNh (fpT{o') d[BhnK ftu fJe fpnkB eo ojhnK jB. fJ;d/ wkbe B/ Bk ;fenk ns/ e[ZM jh ;w/A wro'A fJj
nfijk fuVhnkxo th j?, fiZE/ ;[ftXktK ikBto wo rJ/. j[D fJBQK ikBtoK dh
dZf;nk fe T[;B/ rkzk gZNh fJe fJj jkbs fJ; rZb B{z fpnkB eodh j?
dh ewh ns/ fJzokJhb-cbh;shB d/ fuVhnkxo 2007 ftu y'fbQnk ;h go fe rkzk fttkd dk f;oc wB[Zy jh
MrV/ ekoB wo u[Ze/ ikBto wwh pD fJzokJhb ns/ cbh;shB d/ nkg;h fSeko BjhA j'J/ ;r'A ikBto th j'J/ jB.
MrV/ ekoB T[j fJ; fJbke/ ftu gj[zu
u[Ze/ jB. fJBQK dhnK bkSK nkgDk dod fuVhnk xo ftu ikBtoK B{z
;zGkbD ns/ uzrh f;js pDkJh oZyD
bJh oZfynk iKdk j? go fJ; fuVhxo
B{z d/y e/ bZrdk j? fe fJZE/ nfijk e[ZM
th fXnkB ftu BjhA oZfynk frnk. G[Zy
Bkb sVc-sVc e/ fJj ikBto wo rJ/
. fgSb/ eJh ;kbK s'A fJBQK d/ ;oho B{z
fJ;/ soQK ;zGkb e/ oZfynk frnk j?. fJ;d/
wkbe B/ dtkJhnK brk e/ fJBQK
ikBtoK dhnK bkSK B{z ;zGkb e/ oZfynk
j?. b'e fJBQK B{z ni/ th d/yD nkT[Ad/
jB.
ed/ fJj ikBto x[zwd/ ;B, yKd/
ghAd/ ;B ns/ j[D fJj f;oc bkSK pD
e/ gJ/ j'J/ jB. fuVhnkxo dk wkbe
ni/ th fJZE/ nk e/ nkgDk ;wK pshs
eodk j?.
bzvB (;HpH) i' ezw tZv/-tZv/ b'e BjhA eo ;e/, T[j ezw 100 xzfNnK sZe j[D nZr p[MkT[D tkb/ w[bkzw y[d B{z oZy ;eDr/ mzvk
fzzdk ofjD tkb/ BzBQ/ wfjwkB B/ eo fdykfJnk. d[Bhnk d/ fJ; ;G s'A S'Nh T[wo
'u nzrdkB eoB tkb/ pZu/ dh ejkDh s'A eJh b'e gq/fos Bzo nk oj/ jB ns/ T[; tkfSzrNB- ckfJo fpqr/v eowukoh, fiBQK
dh w"s s'A pknd bZyK b'eK B/ nzr dkB eoB dk c?;bk ehsk j?. d' ;kb gfjbk B{z nZr p[MkT[D bJh nZr bZrhnK fJwkosK
'u dkyb j'Dk g?Adk j? s/ nEbhN; fijV/ fe
g?dk j'fJnk N?vh, i[Vtk pZfunK 'u'A fJe ;h. oZp B/ T[; dh fzzdrh wfjz 100 nZr toQkT[Dh X[Zg 'u d"Vd/ jB, j[D S/sh jh
xzfNnK dh fbyh ;h go iKdk-iKdk T[j pj[s tZvk ezw eo frnk. N?vh B/ fzzdrh jbe/ Gko dk nkgDk e{fbzr :{fBN nkgD/
bJh ;zxoS ehsk go fiZs Bk ;fenk s/ T[; dh w"s s'A pknd T[; d/ wksk-fgsk Bkb oZyD d/ :'r j'Dr/, i' fe T[BQK B{z ;/e 'u
B/ T[; B{z j'o o{g ftu fzzdk oZyD dk c?;bk ehsk. N?vh d/ wksk-fgsk B/ nkgD/ th mzvk oZyDr/. ftfrnkBhnK nB[;ko nfijk
T[; BzBQ/ okie[wko d/ nzrdkB eoB dk c?;bk fbnk. N?vh dh w"s s'A fszB fwzNK ;G ;zGt j' ;fenk j? Bt/A 'B?B'tkfJo no/n'
gqpzX Bkb.
pknd jh T[; d/ ;oho s'A fevBh, fdb d/ tkbt eZY bJ/ rJ/. s[ozs jh T[; d/ nzrK
fJj f;;Nw ftnesh B{z brGr wkJhB;
B{z 374 feb'whNo d{o bhv; ;fEs ;?AN i/w; j;gskb ftu G/i fdZsk frnk ns/ 150 fvroh skgwkB se mzvk oZy ;edk j?.
500 rqkw Gkoh p?Noh fi; dk nkeko brGr
b'Vtzd b'eK B{z fJj nzr fdZs/ rJ/. fiBQK b'eK B{z fJj nzr brkJ/ rJ/ jB, T[j fJe nkJhg?v fizBk j?, brGr 2 xzN/ se
ftnesh B{z mzvk oZy ;edk j?.
j[D g{oh soQK f;jswzd jB. nZi fiZE/ N?vh B{z fJ; d[Bhnk s'A rJ/ B{z d' ;kb j' rJ/
jB ns/ T[; dk Gok nkgDk d{ik iBw fdB wBk fojk j?, T[; d/ wksk-fgsk T[;
pko/ ;'u e/ wkD wfj;{; eod/ jB. ;Zuw[Zu N?vh fJe cfoSsk ;h, i' Bk f;oc eJh
b'eK B{z fzzdrh d/ e/ frnk ;r'A pkeh b'eK bJh gq/oDk ;q's th pD frnk.
37 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
w[zpJh ftZu w/oh Bk e'Jh ;g'oN ;h Bk rkv ckdo L gbZth Skodk ;'j/b w/o/ tZv/ Gok tor/ jB L j[wk e[o?Sh
oDpho eg{o d/ Bkb nkJh nkgDh fJZe fjzd{ e[S wfjbk dk feodko fBGk eh e'Jh rkvckdo pkbht[v dk j[wk e[o?Sh ni'e/ d"o dh T[BQK jho'JhBK ftZu'A fJZe j?, fiBQK B/ nkgD/ e?ohno
gfjbh fcbw p/Sow Bkb nkgDh gfukB ojh jK. nkbw sK fJj j? fe phs/ g{o/ okj nk;kB eo fdzdk j?< ftZu nBet?ASBb feodko u[D/. T[BQK d/ e?ohno dh S[o{nks jh r?Ar; nkc tk;/g[o
pDkT[D tkbh gZbth Skodk fgSb/ e[M ;kb w?A fJzvhnk s'A pkjo ojh jK. j[D torhnK fcbwK s'A j'Jh. T[; d/ pknd T[BQK dh fgSbh fcbw pdbkg[o ftZu T[BQK
;kb nk:[;[wkB y[okBk d/ Bkb fcbw nkJh gh n?b d/ Bkb ezw eoB bJh fJ;d/ itkp ftZu gZbth efjzdh j?, d/ feodko B{z pj[s skohc fwbh. nZi eZbQ j[wk nkgDh ;kT{E dh fcbw tkJhN,
jtkJhikdk ftu Bio nkJh ;h nZieZbQ nkJh jK. jK fJj ;Zu j?. w?A id'A fJzvhnk nkJh r[fozdo uZYk dh fcbw fd tkfJ;okJ/ jkT{; ns/ nkgD/ Gok ;kfep d/ Bkb d[pkok
T[j d' jkbht[Zv fcbwK eo ojh j?. g/S gZbth fcbwK s'A fJbktk j'o eh eo ;h, sK w?A w[zpJh ftZu fe;/ B{z th BjhA fcbw eoe/ uouk ftZu jB. T[BQK B/ ;kv/ Bkb pj[s ;kohnK rZbK ehshnK.
j? T[; Bkb rZbpks nzS ikDdh ;h. w[zpJh ftZu w/o/ e'b fe;/ soQK
ojh j?< dk e'Jh ;g'oN f;;Nw BjhA ;h. fJZE/ feZ;/ sK eJh jB. n;b ftZu pugB ftZu w?A pj[s jh Sokosh ;h ns/ ;kfep
gZbth Skodk jtkJhikdk s'A fJ;d/ itkp ftZu gZbth efjzdh rkvckdo iK ikD- gfjukD Bk sK NhB/i j'D sZe pj[s jh G"Ad{ ;h. w?A jw/Sk SokosK eoe/ fJbikw T[;d/ f;o T[Zs/
pknd fe;/ pkbht[v fcbw ftZu ezw j?, w?A fJZe feskp fby ojh jK, T[;d/ fJzv;Noh ftZu ;h ns/ Bk jh w[zpJh ftZu wVQ fdZsk ;h. fJZe tko n;h b'e wK Bkb T[BQK dh c?wbh co?Av d/ xo rJ/. ;kfep
BjhA eo ojh j?, sK nkyho eo eh ojh pko/ ftZu fznkdk rZb BjhA eo ;edh. ;h. fJ; bJh e[ZM ;kb bZr rJ/ w?B{z sK T[BQK d/ xo ikD d/ pknd E'VQh d/o ftZu ;' frnk. nzNh d/ ewo/ ftZu d[Bhnk
j?< go fJzBk dZ; io{o ;edh jK fe T[j y[d B{z gq{t eoB ftZu, T[j tZvh ;wZf;nk Go dh ek;w?fNe; ns/ gofcT{w oZy/ j'J/ ;B. w?B{z eko;skBh ;[ZMh. w?A T[BQK dh
nk;Nq/bhnk ftZu gpfbS j't/rh ns/ ;h. w/oh i' ioBh ojh j? T[j pj[s wS[ feb ek;w?fNe; ns/ gofcT{w popkd eoe/ oZy fdZsk. w?A T[BQK dk ;kok gofcT{w ew'v
fJ;d/ itkp ftZu gZbth dZ;dh pknd ftZu n;h T[;B{z fJzvhnk ftZu ojh j? ns/ ;Zu fJj j? fe w?A nkgD/ ftZu trk fdZsk ns/ ;G e[ZM ;[ZN e/ w?A u[gukg wK e'b nk e/ p?m rJh. E'VQh d/o
j?, phs/ fdBhA w?A d' jkbht[v fcbwK dh th gpfbS eoKr/. go fcbjkb w?A fJzBh wksk fgsk B{z fJj efj e/ nkJh ;h fe pknd id'A nzNh B{z gsk ufbnk sK g[ZSfrS j'Jh ns/ w?A ;kc w[Zeo rJh. wK sK
S{fNzr ehsh j?. fJ; ftZu fJZe bkfJB ftn;s jK fe w?B{z T[j fbyD dk NkJhw w?A i/ n?B :{ ftZu fo;ou bJh ik ojh pj[s r[Z;/ ftZu ;h, feT[Afe T[BQK B{z bfrnk fe ;kv/ d'tK ftZu'A fe;/ fJZe B/ ehsk
j? i' fe ;Zuh xNBk T[Zs/ nkXkfos j? jh BjhA fwb fojk j?. jK. go nk rJh w[zpJh. fJj ioBh w[Sfeb j?. pfjojkb n;h xo nk rJ/. wK fyMh j'Jh ;h ns/ r[Z;/ ftZu pVpVk ojh ;h.
ns/ d{ih ;zGkbk j?. fJ; fcbw ftZu w?A sK ojh, go uzrh th ojh. fJ; d"okB gkgk th pj[s r[Z;/ ftZu ;B. ;kfep id'A ;' e/ T[fmnk sK T[BQK B{z g[ZfSnk frnk
w?B{z y[d d/ pko/ ftZu ikDB B{z ekch ns/ T[; B/ BhAd ftZu efj fdZsk fe T[j ;kok ekoBkwk T[;B/ ehsk ;h. n;b ftZu
e[ZM fwfbnk. ;kfep B{z BhAd s'A T[ZmD pknd pj[s d/o sZe e[ZM ;wM ftZu BjhA nkT[Adk. T[;dh
fJj nkds j[D th j?. T[; s'A wK-pkg B/ ;koh th p[btkJh. fJj oki ;kbK sZe
S[o{ s'A feqeN dh S"ehB jK oki jh fojk. j[D/ 3 ;kb gfjbK xo ftZu rZbK-rZbK ftZu fJj oki y[ZfbQnk fe
w?B{z S[o{ s'A jh feqeN dk S"e ;h T[j Sokos ;kfep B/ BjhA, w?A ehsh ;h.
feT[Afe nk;Nq/bhnk ftZu, fiZE/ w?A izwh-
gbh jK, T[ZE/ th feqeN dk pj[s fotki nkgD/ e?ohno dh S[o{nks ftZu jh s[;h e[ZM jNe/ vh v/, J/e Eh vkfJB
j?. w/o/ Gok th feqeN y/vd/ ;B, fJ; ns/ pdbkg[o tor/ feodko eoB bJh fet/A gq/fos j'Jh<
tiQk Bkb w?A feqeN B{z pugB ftZu jh
;wM rJh ;h. w?B{z :kd j? fe w?A eJh n"y/ feodko w?B{z pj[s ipod;s feZe fdzd/ jB. pdbkg[o w/o/ e?ohno dk n"yk
w?u d/yD ;N/vhnw iKdh ;h. feodko ;h. w?B{z eo?eNo B{z b? e/ BkJhNw/no nkfJnk eod/ ;B. w?B{z w/o/ wksk
eh n?e;Nok fJBhrz; bJh gZbth fgsk B/ f;ykfJnk j? fe e'Jh th ezw vo e/ Bk eo'. T[j jwS/ k efjzd/ jB fe cozN
B/ e'Jh yk; fsnkoh th ehsh ;h< c[ZN T[Zs/ y/v'. w/ok v/fpT{ th nBeBt?SBb ;h. eJh b'eK B/ fejk th fe w?B{z r?Ar;
gZbth efjzdh j?, n?e;Nok fJzBhr; nkc tk;/g[o torh fcbw s'A S[o{nks BjhA eoBh ukjhdh j?. w/o/ tork v/fpT{ eoB
bJh w?A NhA; B{z ;wfMnk ns/ BthA Nh; s'A gfjbK e'Jh jiko tko ;'u/rk. w?A i/eo w/B ;Nqhw o'b dk fJzsiko eodh, sK
d/ pko/ ftZu ikDekoh jkf;b ehsh. SkfJd fJZE/ sZe Bk gj[zuh j[zdh. w?A feodko t/fynk ns/ T[;dh skes goyh.
BthAnK NhwK fi; soQK y/v ojhnK jB,
w?B{z T[BQK bJh pj[s T[AwhdK jB. wb:kbw fcbw tkJhN ftZu ;kT{E d/ ;[go;Nko ww{Nh d/ Bkb ezw eoB
dk nB[Gt fet/A fojk<
fpT{o'
w?A nkgDh fJ; fcbw B{z b? e/ pj[s fznkdk n?e;kJhN/v jK. fJj GkSk w/o/ bJh
w?B{z fejk frnk fe s[jkB{z fcbw eoBk pzd eo d/Dk ukjhdk j? L wB'i tkig/Jh pj[s jh w[Sfeb Goh ;h, gozs{ o'b ewkb dk fojk. fJj fJZe bt ;N'oh j? nfij/
feodkoK dh, fiZE/ fJZe nXyV nkdwh fgnko eo p?mdk j? xZN T[wo e[Vh Bkb.
nbhrV ftZu nkgD/ o'b bJh ekch s/ ;wMD dh zo{os j[zdh j?. w?B{z fJjBK jbe/ ftZu b?Ad/ jK. id'A w?A ;[fDnk fe fJ; ftZu ww{Nh tor/ ;kT{E d/ ;[go ;Nko n?efNzr eo oj/ jB,
;kohnK skohcK pN'oB pknd wB'i ;G eo?eNo B{z ;wMD ftZu fznkdk w/oh g[bh; ftGkr d/ gqsh fJZe tZyoh i' y[d ftZu nfGB? dk fJz;NhfNT{N j?, sK w?B{z bkbu nkfJnk fe w?B{z T[BQK s'A pj[s
pkig/Jh uouk ftZu jB nkgDh BthA w[Sfeb BjhA j[zdh, feT[Afe w/o/ ihtB e[ZM f;ZyD B{z fwb/rk. T[j mhe wkfJfBnK ftZu i?ANbw?B jB. wb:kbw b?Art/i
fcbw Nq?fce dh tiQk Bkb. fJ; yk; dk siopk pj[s bzpk j?. w?A nkw b'eK ;'u j?. w/ok S[o{ s'A fJjh wzBDk fojk j? w/o/ bJh J/bhnB dh soQK ;h, gozs{ w?A ww{Nh ;o B{z fJzgq?; eoBk ukj[zdh ;h. w?A BjhA
w[bkeks ftZu T[j ;kv/ Bkb fcbw, d/ finkdk B/V/ fojk jK. w?B{z fJBQK B{z fe n;h fe;/ ftGkr ftZu fJZe ewh dh ukj[zdh ;h fe w/o/ s'A e'Jh rbsh j't/, fJ; bJh nkgD/ vkfJbkr gfjbK fbydh ns/
gfotko, nkgD/ e?ohno ns/ ntkov nksw;ks eoB bJh xZN ;wK bZrdk tiQk Bkb T[BQK d/ fgZS/ g? iKd/ jK, go fco T[BQK B{z oZNk wkfonk eodh ;h. T[BQK vkfJbkr B{z :kd eoB pknd w?A :{fBN
dhnK rZbK S/no ehshnK. j?. n;h g{o/ fvgkoNw?AN B{z nf;ZX/ o{g ftZu ftZu'A fe;/ B{z ;Zde/ mhe g'i ns/ n?e;gq?SB fbnkT[D dh e'fSS efonk eodh ;h.
t/y BjhA ;ed/. fJ; ftGkr ftZu nc;o T[j w/ohnK ;kohnK rZbK dh skohc eodh ;h. T[BQK B/ w/oh pj[s wdd ehsh.
nbhrVQ d/ gq'c?;o f;o; d/ pknd s[;hA feodko bJh wokmh GkSk pj[s xZN j[zd/ jB, go fJBQK d/ nXhB
s[;h Nq?fce ftZu th n;b fizdrh T[Zs/ th ezw ehsk< ezw eoB tkb/ fznkdk j[zd/ jB ns/ i' eh fJj ;Zu j? fe r[fozdo uZYk dh fd tkfJ;okJ/ jkT{; ftZu s[;h w[jzwd
feodko fBGk oj/ j'. fet/A fojk s[jkvk j/mK dk nkdwh j? T[j rohp gfotko s'A nbh fizB/ d/ foSs/dko dh G{fwek fBGk ojh j't/<
nB[Gt< fe;/ th feodko dk bfjik i' j[zdk nkT[Adk j? ns/ xZN sBykj ftZu ezw
j? T[j pj[s jh io{oh gfjb{ j?. bfjik eodk j?. fJj b'e BhAd ns/ rohph Bkb fpbe[Zb BjhA. fcbw ftZu w/o/ feodko dk fizBk Bkb d{o - d{o dk th foSsk
fJj ejkDh ;Zuh xNBk T[Zs/ cVBk nfjw rZb j?. fJZe jho' dh fzzw/ i{M oj/ j[zd/ jB. nkgD/ pZfunK B{z fJZe BjhA j?. fJ; ftZu w?A fJZe w[;bwkB e[Vh dh G{fwek fBGk ojh jK, i' 1947 dh
nkXkfos j? i' fe u/BJh ftZu j'Jh ;h. dkoh j[zdh j? fe T[j bfjik fJ; soQK uzrk ihtB d/D bJh fwjBs eod/ jB. fgS'eV T[Zs/ j?. T[; B{z fJZe fjzd{ w[zv/ Bkb fgnko j' iKdk j?. T[; ;w/A d/S dh tzv
gfjbK fJ; ejkDh B{z wb:kbw ftZu cV/ fe T[; nkdwh dh g{oh ioBh Bzo fJZe irQk 18 s'A 20 xzN/ ;Ve T[Zs/ ezw uZb ojh j?. ekch ezgbhe/N/v ns/ ekzgb/e;v feodko j?. r[fozdo d/ Bkb ezw
ehsk frnk ns/ fco j[D ;kvh fcbw nkt/. fJ; fcbw dk th fJZe nfijk eoB tkbk Nq?fce eK;N/pb j[zdk j?. eoB dk nB[Gt tZyok jh fojk. fJZe sK T[j wfjbk j? ns/ d{ih fJzvhnB-fpqfNS
ftZu fJ;B{z w[zpJh T[Zs/ nkXkfos ehsk bfjik j?, fi; ftZu T[; nkdwh dh g{oh ihtB ftZu fJBQK d/ gqsh fJZe jwdodh vkfJo?eNo j'D d/ Bk s/ ihtB B{z d/yD dk T[BQK dk Biohnk tZyok jh j?. T[BQK dh
frnk. w/o/ fj;kp Bkb gq/SkBhnK sK jo ejkDh doSkJh rJh j?. w?A w[zpJh Sfjo ojh j?. y[d dh fizdrh pj[s jh o'ue ojh j?. T[BQK d/ fgsk ;kT{E jkb ftZu fJZe d[ekB
nkw ftnesh d/ B;hp ftZu j[zdhnK jB. ftZu ofjzdk jK. w?B{z p/f;e wokmh ubkfJnk eod/ ;B. ;kT{E jkb s'A S[o{ j'Jh T[BQK dh ioBh ns/ fco T[BQK dk fpqNhS
fi; soQK dh fJj fcbw ns/ ;pi?eN nkT[Adh j?. ;kvh i' fjzdh j? T[j p/f;e nbhrVQ Bkb s[jkv/ e?ohno B{z fJzvhnB n"osK dh nktki pDB sZe dk NqK;ckow/SB fieo:'r j?. T[BQK dh p?v
j?, T[; soQK dh gq/SkBh jo fjzd[;skBh wokmh bfji/ Bkb gqGkfts j'Jh j?. o'i fezBk ckfJdk j'fJnk< fJN bkJhe p/ejw ns/ pokfJv n?Av gq?i[fv; torhnK fcbwK Bkb f;B/wk ns/
MZbdk j?. ukj/ T[j Nq?fce j't/ iK fco dh fdB ufonk ftZu wokmh b'eK dk fizdrh d/ gqsh T[BQK dh ;'u fdydh j?. n;hA fcbw dh S{fNzr s'A gfjbK eJh
fizdrh ns/ w"s Bkb i{MD dh ;wZf;nk ekch gqGkt ofjzdk j?. ukj/ T[j xo ftZu fJj ;Zu j? fe w/o/ ezw B{z pj[s gq;zSk toeSkg ehs/. fcbw ftZu nkgD/ ufoZso dh b[e bJh w?A pj[s fwjBs ehsh. g{ok
j't/, ;kfonK B{z gq/SkBhnK dk ;kjwDk ezw eoB tkbh j't/ iK fco w/o/ d';s. fwbh ns/ fJ;d/ bJh w?A S[eor[iko jK. fJZe ;kb ezw ehsk j? n;hA b[e T[Zs/. fJj w/o/ e?ohno dh ;G s'A o'ue fcbw ;kfps
eoBk g?Adk j?. u/BJh ns/ w[zpJh d/ nkw w?B{z nkgD/ feodko bJh fJBQK s'A wdd fcbw bJh ntkov nrb/ ;kb fwbDr/ j't/rh.
nkdwh dh ;'u ns/ izr d/ ftZu ftZu fwbh. , go w/o/ fj;kp Bkb fjzd[;skB ftZu
fznkdk coe BjhA j?. fiZE/ sZe fJ; ntkov s'A e[ZM ckfJdk BjhA fwbdk. nkgD/ n?eNo Gok ;kfep ;bhw d/ Bkb d[pkok ezw eoBk fet/A fojk<
feodko B{z ;wMD dh rZb j?, sK w/o/ fcbw eoB s'A pknd Nq?fce fJZE/ ntkov fwbe/ th fcbwK BjhA d[pkok fJzrfbS fcbw UofeT{b/; dh ohw/e j?. ;kv/ e'b id'A fJ; fcbw d/
bJh nkdwh B{z f;oc wB'ftfrnkfBe s"o jtbdko B{z b? e/ s[jkvk Biohnk fwbdhnK. ;{N gfjBD bJh jh ntkov okJhN; nkJ/, sK ;kB{z bZfrnk fe fJ; T[Zs/ n;h fcbw pDk ;ed/ jK. fJj Gok-
pdfbnk< nkw s"o s/ n;h T[BQK B{z czeSz; j[zd/ jB. fcbw d/yD d/ pknd G?D dh ejkDh j?, i' pj[s jh nfB:{itb - ;h f;u{J/SB ftZu g? iKd/ jK. ;kfep
w?B{z nB[okr efSng B/ fejk, j[D s[;h w/o/ s'A d' ;kb S'Nk j? ns/ ;kv/ ftZu Gok-G?D d/ Bkb-Bkb d';sK tork th foSsk
wjkB j' u[Ze/ j'. s[jkB{z fcbw eoBk j?. w/o/ bJh fJj n?e;ghfonz; tZy-tZy fJ; bJh th ;h fe w?A ;kfep s'A fznkdk
pzd eo d/Dk ukjhdk j?. fJ; soQK dh b[Zek BjhA ;edh. fco ;?N T[Zs/ fJZe ;?A; nkc ;g'oN th ofjzdk j? fe e[ZM xZN
skohc ;[DB d/ pknd nfijk bZrdk fznkdk j't/rk, sK T[j ;zGkb bt/rk. gozs{ w[ekpbk th xZN BjhA j[zdk ;kv/ ftZu.
j? fe nbhrVQ torhnK j'o 10 fcbwK pj[s wi/dko ;h, T[;d/ Bkb ezw eoBk.
eoKrk.
fpT{o'
;[fDnk j? fe fcbw ftZu s[jkv/
vkfJbkr Bk d/ pokpo jB<
ih fJj mhe j?. eo?eNo d/ Bkb
fJZe xNBk j'Jh j? id'A T[j fJZe :ksok
T[Zs/ iKdk j?. T[;d/ u[g ofjD fgZS/ fJZe
ekoB j? ns/ T[j nkgD/ wB d/ nzdo jh
i{M fojk j?. ;jh ;w/A fJZe w[ekw sZe
g[ZiDk jh T[;d/ ihtB dk n;bh we;d
j?. i/eo T[j fdb B{z ;jh ;w/A s/ wksk
fgsk d/ e'b gj[zuk fdzdk j? sK T[;dh
ikB pZu ikt/rh. fizdrh d/ ;co ftZu
ns/ gfotko dh Bzo ftZu T[j T[uk fdy/
rk. eko ftZu p?m/ pkeh 3 b'eK dk
T[;d/ Bkb ewkb dk ;zpzX j?. T[; B{z
s[;hA fcbw ftZu t/y ;e'r/.
fpT{o'
38 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
u[zpe j? fJ; Sy; dk ;oho, vkeNo fJNbh dh ndkbs B/ fdZsk eKro; B{z MNek, nr;sk
wzB oj/ jB fJ; B{z uwseko! t?;Nb?Av j?bhekgNo vhb wkwb/ 'u tZvk y[bk;k!
G'gkb (fpT{o') wZX-gqd/S d/ ;kro fzb/ d/ fgzv YkBk tk;h no[D o?etko fJBhA o'w$ BthA fdZbh (fpT{o') fJNbh dh n?Z;H ghH fsnkrh th Skwb ;B. ndkbs d/ c?;bk pko/ ikDekoh wzrh
fdBhA uouk dk ftSk pD/ j'J/ jB. fJ; dk ekoB ;oho 'u'A fBebD tkbh u[zpeh ndkbs 'u'A eKro; gkoNh bJh p/jZd fzeo:'r j? fe 2010 ftu nr;sk
Sesh j?. b'eK dh wzBhJ/ sK fgSb/ 10-12 fdBK s'A no[D dk ;oho u[zpe tKr ezw p[oh ypo nk ojh j?. nr;sk t?;Nb?Av ezgBh B/ Gkos ftu 3600 eo'V 'u 12 j?. fJ; wkwb/ ftu oZfynk wzsokb/ B/
eo fojk j? ns/ b'j/ dh jo uhz T[BQK d/ ;oho Bkb fJ; soQK fuge ojh j?, fit/A j?bhekgNo vhb wkwb/ ftu fJNbh d/ thH nkJhH ghH j?bhekgNoK dk ;"dk ehsk
fe;/ c?the'b Bkb ekrz fugedk j't/. 50 ;kb d/ no[D o?etko g/S/ s'A c'N'rqkco ndkbs d/ c?;b/ s'A tZvk y[bk;k j'fJnk T[ZE'A d/ Gkosh d{sxo s'A c?;b/ dh
jB. T[BQK dh fzzdrh 'u j[D sZe ;G e[M nkw sohe/ Bkb uZb fojk ;h go fgSb/ j?, fi; B/ eKro; dh BhAd T[vk fdZsh ;h, fi; ftu eKro; ;oeko 's/ xgbk
10 fdBK s'A T[BQK dh fzzdrh 'u pdbkn nkfJnk j?. eohp 10 fdB gfjbK T[BQK dh j?. ndkbs B/ wzfBnk j? fe T[; vhb eoB d/ d'S bZr/ ;B. ikDekoh sbp ehsh j?.
SoN dh i/p 'u oZfynk ukph dk SZbk T[BQK dh Sksh Bkb fuge frnk ns/ ekch ftu fGqSNkuko j'fJnk ;h ns/ eKro;h
w[SfebK Bkb fBefbnk. B/sktK B{z foSts fdZsh rJh ;h. fJ; fJNbh dh ndkbs d/ fJ; y[bk;/ s'A ikDekoh w[skpe fJNbh dh
ftu Gkosh J/noc'o; d/ ;kpek uhc
fJ; s'A pknd fco T[BQK B/ nkgD/ ;hB/ Bkb feZb ns/ j'o uhzK fugek e/ d/ pknd j[D Gkigk ;oeko eKro; B{z ndkbs B/ 225 g/iK ftu nkgDk
yhnK sK th T[BQK d/ ;oho Bkb fuge rJhnK ns/ d/yd/ jh d/yd/ fJj ypo B/V/ d/
g{oh soQK x/oB dh fsnkoh ftu j?. c?;bk ;[DkfJnk j?. ndkbs B/ nkgDh
fgzv 'u th c?b rJh. no[D dZ;d/ jB fe T[BQK d/ ;oho 's/ b'j/ dh feZb, uke{ s'A
fJbktk fuwu/ th fuge iKd/ jB. fJ; ;zpzX 'u T[BQK B/ t?X jehw B{z fdykfJnk Gkigk B/ o'w ftu Gkosh d{sxo s'A fNZgDh ftu fejk fe fJ; vhb bJh eJh
go e'Jh e[M Bk dZ; ;fenk. e[M dk wzBDk j? fe fJj ;G rowh ekoB nfijk j'
GkoshnK B{z foSts fdZsh rJh, fiBQK
fojk j?. vkeNoK dh wzBhJ/ sK T[BQK B/ nkgDh fzzdrh 'u fJ; soQK dk wkwbk ftu eJh eKro; B/sktK d/ BK Skwb
gfjbh tko d/fynk j? ns/ fJj fe;/ uwseko Bkb'A xZN BjhA j?. fJ; ftnesh B{z jB. fzeo:'r j? fe fJ; vhb ftu
fcBw?e/fBek d/ gqw[Zy B{z foSts d/D
e'Jh phwkoh BjhA j?. T[E/ jh j[D nkbw j? fe o'zkBk jh b'eK B{z iwktVk T[BQK B{z d/ dk d'Sh eoko fdZsk frnk j?. ndkbs
yD bJh bZrD bZrk j?. B/ nr;sk t?;Nb?Av ezgBh d/ gqw[Zy
T[o;h ns/ j?bhekgNo pDkT[D tkbh
ezgBh fcBw?e/fBek B{z foSts d/D dk
d'Sh wzfBnk j?. 3600 eo'V o[gJ/ dh fJ;
vhb ftu nr;sk B/ 125 eo'V o[gJ/
dh foSts fdZsh ;h. c?;b/ ftu
'f;rB'ok rKXh' d/ BK dk fzeo nkfJnk
j?. fJZE/ 'f;rB'ok rKXh' dk wsbp
;'Bhnk rKXh s'A fbnk ik fojk j? ns/
fJNkbhnB ftu T[; B{z f;rB'ok efj e/
;zp'XB ehsk frnk j?. fJ; s'A fJbktk
fJ; fGqSNkuko ftu ;kpek gqXkB wzsoh
wBw'jB f;zx, nfjwd gN/b, ;hBhno
eKro;h B/sk nk;eo coBKvh; nkfd
d/ BktK dk th fzeo j?.
bkd/B B{z wotkT[D tkb/ gkfe;skBh vkH dh wdd eoBk ukj[zdk j? Nozg
tkfSzrNB, (fpT{o') nkgD/ fpnkBK wkoB ftu nwoheh y[chnk J/iz;h ;hH B{z s[ozs nfijk eoBk gt/rk feT[Afe
eoe/ jw/Sk ;[oyhnK ftu ofjD tkb/ nkJhH J/H dh wdd eoB tkb/
nwoheh okSNogsh T[whdtko v'Bkbv gkfe;skBh vkeNo Sehb ncohdh B{z nwohek gkfe dh eo'VK vkboK dh wdd
Nozg B/ fJe tko fco nwohek dhnK d' fwzNK ftu S[vtk b?Dr/. Nozg B/ eodk j?. fzeo:'r j? fe bkd/B B{z wkoB
dkntk ehsk fe okSNogsh pDB s'A ftu nwohek dh wdd eoB tkb/ vkH
BhshnK d/ T[bN nkgDk dkn uZb fdZsk pknd i/eo T[j gkfe;skB B{z efjDr/ ncohdh B{z 33 ;kb dh e?d dh ;zk
fe T[j vkH ncohdh B{z SZv d/D sK T[BQK ;[DkJh rJh ;h. T[;Bz{ bkd/B dk gsk
j?. Nozg B/ fejk fe T[j nwoheh brkT[D s/ nwohek dh wdd eoB dk
d'Sh gkfJnk frnk j?.
okSNogsh pDB s'A pknd bkd/B B{z
TANDA PEST CONTROL
39 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
okfJ;k fgnko/ ekfo;kXfJr;k';, ffNis[ ;dk ;[y[ j'Jh ..
(fenk Gthn? ;fu ;{uk j'fJ.. ;ku ;z;koe ihtB dk nzs ns/ nkg ih dh jK. r[o{ rqzE ;kfjp ftZu fdZsh 'f;X BkT[ s[w dj[ pskJh.. tkg; b?D bJh :'rhnK nZr/ sob/ eYD
;pd fpB[ w[efs B e'fJ..¡.. gzBK ©£® fwose d/j dk ;z;eko Gh eoskog[o r';fN' B{z nrb/ GkrK ftZu d/tKr/. pkpk nky/ BkE ih BkBe Bkw ig/ bZr/ go :'rhnK B/ b'Nk tkg; Bk
ftZu jh ehsk frnk. ehsk. r[o{ BkBe ;kfjp B{z rohp
wB[Zysk d/ Gb/ bJh r[o{ noiB ;G s'A gfjbK nkT[ nkgK r[o{ rfs gkJh.. ok;XkohnK s/ pj[s so; nkfJnk ns/
;kfjp B/ nkgDh pkDh, pkeh uko r[o{ GkJh r[odk; B/ e[Zb ¤0 tkoK BkBe ;kfjp dh ;[w/o gops s/ f;ZXK Bhu[ ejkfJ T{u xfo nkJh..¢B{Z.. :'rhnK tb'A T[BQK dh ehsh fBokdoh
;kfjpkBK dh fbZyh pkDh, r[o{ BkBe fbZyhnK jB. ¤¡thA tko r[zw Bkw GkJh Bkb j'Jh r';Nh B{z GkJh r[odk; dhnK fcfo g[SD f;X BkBek wks b'e ;jko Bk ;e/. GkJh r[odk; ih fbyd/
;kfjp d[nkok fJZemh ehsh j'Jh gzdoK r[odk; d{i/ dh j?. fJ; tko ftZu r[ows tkoK okjhA ;[DhJ/. fJBQK gT[VhnK ftZu jB fe ikDh-ikD r[o{ BkBe ;kfjp B/
GrsK dh pkDh, frnkoK GZNK ns/ fszB fto'Xh ftuko fdZs/ j'J/ jB. fdZsh 'f;X r';fN' dk ;zy/g Gkt fJj j? ftfu fenk toskok.. :'rhnK tb'A b[ekfJnk j'fJnk T[j b'Nk
r[of;yK dh fbZyh j'Jh pkDh B{z fJZe EK fe T[; t/b/ oki/ pV/ zkbw j' u[Ze/ ;B, ;G f;Xh fJj p[fMnk efb skoD bZG e/ rohp ok;XkohnK B{z d/ fdZsk.
fJZemk eoe/ ¡¦0¤ Jh;th ftZu GkJh GkJh r[odk; B/ nkgDh gfjbh tko b'e nfrnkBh ;B, M{m dk jo gk;/ fJ; soQK :'rhnK dh eokwks dk jfEnko
r[odk; s'A nkfd rqzE (T[; t/b/ fJ; dk ftZu r[o{ BkBe ;kfjp s'A r[o{ jor'fpzd p'bpkbk ;h, ekzh foStsh ;B i' fBnK BkBe ntskok.. c/b j' frnk.
Bkw g'Eh ;kfjp ;h) fsnko eotkfJnk. ;kfjp sZe d/ ihtB dk ;zy/g t/otk foSts b? e/ jh eod/ ;B, fJ;sohnK pkp/ nkfynk BkE ih ;fu uzdqwk
r[o{ r'fpzd f;zx B/ ;koh pkDh ;[w/s r[o{ fdZsk j'fJnk j?. fJ; s'A fJbktk GkJh dk fgnko nkgD/ GofsnK Bkb e/tb fJ; s'A pknd :'rhnK dh Jhoyk j'o
s/r pjkdo ;kfjp dh pkDh B{z GkJh r[odk; B/ fJ; tko ftZu r[o{ BkBe g?;/ eoe/ ;h. T[BQK B{z e'Jh wsbp BjhA e{V nzXkok.. pj[s fznkdk tX rJh ns/ T[j r[o{
wBh f;zx s'A fbZytk e/ fJZe BtK rqzE ;kfjp d/ ihtB, T[BQK d/ ;w/A d/ ;wkfie, ;h fe T[j fJj g?;/ feE'A ns/ fet/A b? e/ e{V nwkt; tofsnk jT[ GkbfB ;kfjp Bkb pfj; eoB bZr gJ/. :'rh
fsnko eotkfJnk ns/ nkgDh ;z;kfoe Xkofwe, nkofEe ns/ okiBhse nkT[Ad/ ;B. r[o{ ;kfjp B{z efjD bZr/ fe fJZe tko
:ksok g{oh eoB s'A gfjbK fJ; rqzE B{z jkbksK tko/ ;zy/g t/ot/ th fdZs/ jB. ufVQnk ;z;kok.. s[;hA cehoh pkDk XkoB eo fbnk ;h
¡§0® JhH ftZu r[osk pyS fdZsh. fJ; tko ftZu r[o{ BkBe ;kfjp d/ r[o{ BkBe ;kfjp B/ id'A gqukfoe gkg frok;h fgoEwh XT[b[ yVk Xfo j[D fco dtkok rqj;sh feT[A pD rJ/.
r[opkDh nzdo nkgk fto'Xh e'Jh thuko gqukfoe d"ohnK d"okB fjzd{ ghoK, d"fonK s/ rJ/ sK T[BQK b'eK B{z ;Zu dk s[;hA sK d[ZX ftZu eKih gk fdZsh j?.
fpbe[b BjhA fwbd/ Gkt/A r[opkDh ;zpzXh w[;fbw cehoK ns/ f;ZXK Bkb thukoK T[gd/S fdZsk ns/ b'eK tb'A ehs/ ik oj/ j/m g[ekok.. r[o{ ;kfjp B/ :'rhnK B{z pV/ fgnko Bkb
nkgDh nfrnkBsk ekoB ni/jk e[ZM dk ;zy/g t/otk Gh fwbdk j?. eqw - eKv, nzX - ftStkSK, f;X Sfg p?m/ gopsh eT[D[ irsfo ;wMkfJnk fe T[BQK B/ ed/ th cehoh
n;hA edh edh ;'u b?Ad/ j'tKr/. fJ; nfrnkBsk nkfd B{z d{o ehsk. fJ; soQK XkoB BjhA ;h ehsh T[j sK gfjbK s'A
ftZu e'Jh SZe BjhA j? fe r[o{ BkBe GkJh r[odk; dh gfjbh tko dhnK r[o{ BkBe ;kfjp dh xo xo tfvnkJh eT[ gkfo T[skok.. jh frqj;sh ;B. T[j nkgDh ;j{bs
;kfjp dh fcbk;ch B{z pkeh r[o{ ¤© gT[VhnK jB. ¢¤thA, ¢•thA, ¢¦thA j'D bZr gJh. i'rh frnkB ftj{fDnk fB;fdfB tk;s/ b'V w[skpe egV/ gkT[Ad/ ;B ns/
;kfjpkBK B/ j'o ;tkfonk, fBykfonk, ns/ ¢§thA gT[Vh ftZu r[o{ BkBe ;kfjp d{o-d{o sZe ;Zu dk gquko eoB bJh
;zukfonk ns/ gqukfonk j?. d/ gqukfoe d"fonK ns/ T[; t/b/ d/ fJBQK gqukfoe d"fonK d"okB r[o{ nzfr brkfJfB Skok.. EK-EK iKd/ oj/ jB. s[;hA frq;sh b'eK
Xkofwe jkbksK dk t/otk j?. ¢§thA, ;kfjp fJZe tko ;[w/o gops s/ ub/ pkM[ r[o{ v[pk ir ;kok..¢©.. B{z feT[A fBzdd/ j'. fJj s[jkv/ tk;s/ uzrh
b'e GbkJh tk;s/ ns/ Xow tko/ ¢®thA, ¢©thA, £0thA ns/ £¡thA gT[Vh rJ/. T[E/ T[BQK B{z f;ZX fwb rJ/. f;ZXK efb nkJh e[s/ w[jh yki[ j'fJnk rZb BjhA feT[Afe s[;hA nzB-dkD/, p;so
eqw-eKv,nzX-ftStkS, nfrnkBsk ftZu ;[w/o gops s/ f;ZXK Bkb r'SNh, B/ r[o{ ;kfjp B{z g[ZfSnk fe s[;hA fejVh ns/ j'o b'VK g{ohnK eoB bJh fJBQK
nkfd B{z d{o eoB bJh r[o{ BkBe ;kfjp £¢thA, ££thA ns/ £¤thA gT[Vh ftZu Sesh Bkb T[E/ gj[zu rJ/. r[o{ ;kfjp w[odko r[;kJh.. frq;shnK d/ do s/ ik e/ jh nbZy
Gkos s'A fJbktk ;qh bzek, fsps, B/ wZe/ dh c/oh ns/ w[;fbw cehoK Bkb B/ fejk fe wkbe gqG{ dh feqgk T[BQK B{z oki/ gkg ewktd/ T[bNh tkV y/s irkT[Ad/ j'. s[jkv/ Bkb'A sK fwjBseS
gkb, G{NkB, powk, JhokB, thukoK, £•thA, £¦thA ns/ £§thA gT[Vh ;[w/o gops s/ b? e/ nkJh ;h. f;ZXK B/ frq;sh eJh doz/ uzr/ jB. T[j nkg
ncrkfB;skB, s[ofe;skB, nop, ftZu prdkd dh c/oh ns/ £®thA gT[Vh g[ZfSnk e/ wks b'e ftZu goik dk eh eT[ ykJh.. jEhA fwjBs eoe/ nkgDk r[zkok eod/
fJoke nkfd d/SK ftZu th rJ/. eJh ftZu eoskog[o tkg;h dk ;zy/g t/otk jkb ;h sK r[o{ ;kfjp B/ f;ZXK B{z bkjBs goik nzXh frnkB fpB[ e{V e[;fs jB, nkJ/ rJ/ dh ;/tk eod/ jB ns/
ftdtkB B/ r[o{ ;kfjp d/ uhB ns/ o{; fwbdk j?. £©thA, ¤0thA, ¤¡thA, ¤¢thA, gkJh fe i/ s[jkv/ tor/ f;nkD/ b'e s[jkv/ tor/ ftjbVK dhnK b'VK th
ikD tko/ Gh fbfynk j?. ¤£thA ns/ ¤¤thA gT[Vh ftZu nuZb- goik dh nrtkJh BjhA eoBr/ sK goik w[yj[ nkbkJh.. g{ohnK eod/ jB.
pNkb/ ftZu f;ZXK Bkb j'Jh r'SNh dk dh jkBh jh j't/rh. ;Zu s'A pr?o ;z;ko u/b/ ;ki tikfJzd/ BufB r[o{ pj[s[
r[o{ BkBe ;kfjp d/ gqukfoe d"fonK t/otk j?. v[Zp fojk j?. rZb pks d"okB f;ZXK B/ r[o{ BkBe ;kfjp d/ fJj puB ;[D
dk ;zy/g t/otkl GKg fbnk fe r[o{ ;kfjp pj[s f;nkD/ fpfX GkJh.. e/ :'rh fBo[Zso sK j' rJ/ go T[BQK jZm
:'r-wZs pj[s g[okDk wZs j?. :'rh ;/te p?mfB xoK ftfu r[o T[fm Bk SZfvnk ns/ T[j eokwksK fdykT[D
¡•0§ JhH s'A ¡•¡•JhH sZeL r[o{ fStih d/ Grs jB. fStih B{z fJj wjK pbfpzdo f;zx bZr gJ/. T[BQK ftu'A eJhnK B/ GZpeK
;kfjp dk fJj gqukfoe d"ok fjzd{nK d/ :'rh ns/ ;G s'A gfjbk :'rh wzBd/ jB. xoh fsBkV/ ikJh.. wko e/ G{s-gq/s nkfd d/ o{g Xko bJ/
Xkofwe n;EkBK tZb ;h. fJ; d"o/ ftZu :'rh G?o'A dh g{ik Gh eod/ jB. G?o'A B{z jB. fet/A Bk fet/A T[BQK B{z :'r wZs tb ekih j'J/ fo;tsh tYh b?e/ je ns/ efjD bZr/ fe yZN(S/) doSBK B{z
T[j n?wBkpkd, jfod[nko, r'oy-wsk, fJj fStih dk ntsko wzBd/ jB. :'rh go/o e/ fbnKdk ikt/. i/ r[o{ ;kfjp f;ZX r[o{ BkBe B/ fBy/fVnk j?. eJh f;ZX
n:[fXnk, gq:kr (nbkjkpkd), pBko;, fgzvK s'A pkjo ns/ izrb-p/fbnK ftZu pD ikBD sK :'r wZs dh pj[s soZeh rtkJh.. b'e izsqK, wzsqK ns/ szsqK dhnK X[BhnK-
rfJnk, r'jkNh, irBBkE g[oh, bzek, ofjzd/ jB, rb ftZu o[dqky dh wkbk j' ikt/rh. fJ; bJh T[BQK r[o{ ;kfjp B{z fJ;sqh g[oy? dkw fjs Gkt? nkfJ tkiK bk e/ nbZr-nbZr phwkohnK d/
T[i?B, pV"dk, d[nkoek, nkp{ gops, gkT[Ad/ jB ns/ ezBK B{z gVtk e/ beVh, bkbu ns/ eokwksK fdyk e/ GowkT[D fJbki dZ;D bZr gJ/. f;ZXK B/ S/o,
niw/o, g[Seo, wE[ok, fdZbh, e[oeS/ ShS/ iK gZEo dhnK w[zdoK gkT[Ad/ jB. dk :sB ehsk. T[BQK B/ r[o{ ;kfjp B{z feEkT{ ikJh.. pfxnkV nkfd pD e/ Gh eJh e"se
so nkfd EktK s/ rJ/. fJBQK EktK s/ :'rh rb ftZu r'dVh gfjBd/ jB, jZE fJZe GKvk d/ e/ B/Vb/ sbkp ftu'A gkDh tofsnk gkg ;G; ir wKjh..£0.. ehs/. eJh i'rh yzp bk e/ nkekS ftZu
r[o{ ;kfjp B/ b'eK B{z Xkofwe G/yK, nzX- ftZu vzvk oZyd/ jB ns/ fgzv/ s/ ;[nkj fbnkT[D bJh fejk. id r[o{ ;kfjp T[E/ f;Xh wB/ phukfonk fet? do;B J/ gzShnK tKr T[ZvD bZr gJ/. eJh i'rh
ftStk;K, eqw-eKvK B{z SZv e/ e/tb wb e/ oZyd/ jB. :'rh nkgD/ e'b fJZe gj[zu/ sK d/fynk fe sbkp gkDh sK j? ;Zg pDe/ c[zeko/ wkoB bZr rJ/ ns/
fJZe gqG{ d/ f;woB dk T[gd/S fdZsk. pz;oh oZyd/ jB fi; B{z fJeKs t/b/ BjhA ;h go T[j sK jho/ w'shnK Bkb j b/t? pkbk.. eJh :'rh nZr dh toyk eoB bZr/.
tikT[Ad/ jB. :'rh foZXhnK-f;ZXhnK Gfonk j'fJnk ;h. nkg ;wM rJ/ fe n?;k i'rh ebh wfj jwo/ gzE eo/ i'rh GzroBkE nkekS ftu'A sko/ s'VB
¡•¡§ JhH s'A ¡•¡®B{ZJhH sZeL fJ; ftZu ftStkS oZyd/ jB. fJj i'rhnK dh eowks ;h sK i' T[BQK bZr fgnk. eJh :'rh fwor pD e/ gkDh
gqukfoe ;w/A r[o{ ;kfjp fjzd{nK d/ B{z ;Zu s'A Gowk fbnk ikt/. r[o{ ;kfjp T[finkbk.. T[Zgo soB bZr gJ/. f;ZXK dh fJj Jhoyk
Xkofwe n;EkBK ns/ :'rhnK d/ v/fonK r[o{ BkBe ;kfjp t/b/ f;ZXK-:'rhnK ykbh tkg; nk rJ/ ns/ f;ZXK B{z efjD ygo fdsk BkE ih gkDh Gfo b?tD dh bkJh j'Jh fJj nZr p[MkJh p[M BjhA
tZb rJ/ fiBQK ftZu eKrVk, i[nkbk dk pj[s p'b-pkbk ;h. izsqK, wzsqK, szsqK bZr/ fe gkDh T[ZE/ BjhA ;h. fJ; xNBk ojh ;h. fco T[j r[o{ ;kfjp B{z efjD
w[yh gops, otkb;o, wBheoB, fgzi"o, ns/ foZXhnK-f;ZXhnK d/ z'o Bkb fJj Bkb f;ZX r[o{ ;kfjp s'A pj[s gqGkfts T[fm ukbk.. bZr/ fe T[j th eokwksK fdykT[D. r[o{
fSwbk, ;[w/o gops, fsZps, ;qh Bro, b'eK B{z gqGkfts eo b?Ad/ ;B. ;wki j' rJ/, T[BQK ftZu'A pj[s ;ko/ f;ZXK B/ pkpk nkfJnk gkDhn? fvm/ osB ih B/ f;ZXK B{z;wMkfJnk fe gqwkswk d/
wNB ;kfjp, nwoBkE, t?SB' d/th, izw{, ftZu fJj nkgD/ nkg B{z ;G s'A T[Zsw f;Zy wZs XkoB eo fbnk ns/ r[o{ ;kfjp Bkw B{z fjod/ ftZu t;kT[Dk ns/ T[; d/
f;nkbe'N, g;o{o, nkfd Skwb jB. ;wMd/ ;B. d/ f;Zy pD rJ/. GkJh r[odk; ih efjzd/ itkjo bkbk.. GkD/ ftZu ofjDk jh ;G s'A tvh eokwks
jB fe r[o{ ;kfjp B/ f;ZX wzvbh B{z fiZs ;fsr[o nrw nrkfX g[oy[ e/jVk j?. gqG{ nkgD/ ;/teK d/ nkg god/ YZedk
¡•¡®B{ZJhH s'A ¡•¢¡ JhH sZeL fJ; r'SNh dk noE j?, 'ftuko-uouk'. fbnk ns/ T[BQK B{z ;Zu dk fBokbk o;sk j? ns/ T[BQK d/ wB B{z d[y-;[y t/b/ nv'b
gqukfoe d"o/ ftZu r[o{ BkBe ;kfjp GkJh r[odk; d/ T[Zgo fdZs/ fJBQK t/ fdyk e/ ;jh ihtB dh ;/X pySh. j[D Mb/ r[o{ dh Mkbk.. ofjD dh skes pySdk j?. gqwkswk d/
w[;bwkBK d/ gqf;X n;EkBK gkegNB, oftnK B{z gVQB wro'A fJj rZb f;ZX j' nkU fJBQK tkoK B{z gVQ'l fco nkfJnk r[o BkE ih gkDh ;/te T[; dh ozk ftZu jh y[S ofjzd/
s[bzGk, wZek, wdhBk, prdkd, pby, iKdh j? fe r[o{ BkBe ;kfjp B/ f;ZXK jB. fJ; bJh gqwkswk d/ ;/te B{z
ekpb, fgS"o(r'oy jZNVh), j;B Bkb eJh r'SNhnK ehshnK ;B. ;G s'A ;fsr[o BkBe gqrfNnk fwNh X[zX mT[V Bjh T[f; skbk.. nkgDh jT[Aw?, y[drozh ns/ b'eK B{z
npdkb, ;?dg[o(n?wBkpkd), nkfd gfjbh uouk r'oy ws/ ftZu, d{ih ;[w/o ir ukBD j'nk.. ;pfd fish f;fX wzvbh ehs';[ gqGkfts eoB tk;s/ ed/ th e'Jh
EktK s/ rJ/. fJBQK EktK s/ nkg ih B/ gops ftZu, shih r'oy-jNVh fgSkto eokwks BjhA fdykT[Dh ukjhdh.
b'eK B{z o'z/ oZyD, ;[zBs eokT[D, fty/ ns/ u"Eh uouk nuZb-pNkb/ j'Jh. fiT[A eo ;{oi fBefbnk sko/ Sg/ ngDk gzE[ fBokbk..
wZepfonK dh g{ik eoB, G/y XkoB jo fwbDh t/b/ :'rhnK B/ eokwksK Bkb nzX/o gb'nk.. efbi[fr BkBe Bkw[ ;[ykbk..£¡.. r[o{ ;kfjp d/ T[gd/SK B/ b'eK d/
nkfd s'A tofink ns/ ;wMkfJnk fe e/ r[o{ ;kfjp B{z gqGkfts eoB dh e'fSS j[D n;hA nuZb pNkb/ tkbh 'f;X wBK B{z ehb fbnk ns/ :'rh Gh pj[s
tb gqG{ dk f;woB jh n;b pzdrh j?. ehsh go jo tkoh T[BQK B{z r[o{ ;kfjp d/ f;zx p[e/ fworktbh GzBh ikJ/ B gqGkfts j'J/. :'rhnK B{z ftStkS j'
nkg B/ fJj Gh dZf;nk fe oZp e'Jh ;st/ r[ows thukoK nZr/ f;o fBtkT[Dk Xho Xo'nk.. r';fN' dk fzeo eod/ jK. n;hA T[go frnk r[o{ ;kfjp B{z uouk ftZu jokT[Dk
A nkekS iK e/tb eknp/ ftZu jh BjhA fgnk. f;ZXK Bkb j'JhnK fJBQK ;kohnK dZ; nkJ/ jK fe ¡•¢¡ JhH ftZu r[o{ ;zGt BjhA. fJ; dk ekoB fJj ;h fe
ofjzdk. gqwkswk sK ;op ftnkge j? r'SNhnK ftu'A fbysh t/otk e/tb ;[w/o fiE? pkpk g?o Xo? g{ik nk;D EkgD BkBe ;kfjp B/ eoskog[o Bro r[o{ ;kfjp e/tb T[BQK ftukoK dk gquko
ns/ jo iht ftZu T[; dh i's t;dh j?. gops ns/ nuZb pNkb/ tkbhnK ;'nk.. t;kfJnk ;h. eoskog[o okth dfonk eo oj/ ;B i' frnkB T[BQK gqG{ Bkb
r'SNhnK dk jh fwbdk j?. fJBQK d'BK d/ ezY/ s/ j? ns/ nZi eZb fJj Bro fJZe ;[o j' e/ gqkgs ehsk ;h. fJj puB
fJ; d"o/ d"okB id'A nkg ;?dg[o gj[zu/ r'SNhnK dk t/otk GkJh r[odk; B/ f;X nk;D ;G irs d/ BkBe gkfe;skB ftZu j?. r[o{ ;kfjp fJE/ jo ;[DB s'A pknd :'rh nkokw Bkb p?m
sK e[ZM fdBK wro'A pkpo B/ Gkos s/ nkgDhnK tkoK ftZu fdZsk j? ns/ f;ZXK nkfd ws/ i/ e'nk.. o'z ;t/o/ Skw Xow;kbk ftZu ;s ;zrs rJ/ ns/ r[o{ ;kfjp Bkb fgnko Bkb
jwbk eo fdZsk. fJE/ r[o{ ;kfjp B{z th Bkb nuZb pNkb/ j'Jh r'SNh B{z r[o{ brkT[Ad/ ;B ns/ b'eK B{z eqw-eKvK s'A rZbK eoB bZr gJ/. T[BQK r[o{ ;kfjp
frqcsko eo fbnk frnk ns/ T[BQK B{z BkBe ;kfjp B/ nkg fbysh o{g fdZsk. xfo xfo nzdfo Xow;kb j't? jNk e/ ;Zu d/ o;s/ s/ gkT[Ad/ ;B. s'A pj[s ;tkb g[ZS/. GkJh r[odk; dhnK
pkpo d/ nfsnkuko ;fjD ehs/. pkpo phV fsnko eoB t/b/ r[o{ noiB ;kfjp ehosB ;dk ft;'nk.. eoskog[o ftZu r[o{ ;kfjp B/ nkg jZEhA tkoK okjhA n;hA fJ; uouk$r';Nh dk
d/ fJ; jwb/ dk t/otk r[o{ BkBe ;kfjp B/ fJ; r'SN B{z r[o{ rqzE ;kfjp ftZu Xow dh feos eoBh, Bkw igD ns/ t/otk j/mK d/ oj/ jK. T[whd j? fe gkme
B/ nkgD/ uko SpdK ( fiBQK ftu'A fszB doz eo fdZsk ns/ fJ; dk Bkw 'f;X pkp/ sko/ ukfo ue BT[ yzfv fgqEwh tzv SZeD dh nwbh f;Zfynk fdZsh. fJE'A fJBQK B{z gVQ e/ bkjk gqkgs eoBr/.
okr nk;k ns/ fJZe fsbzr okr ) ftZu r';fN' oZfynk. ºf;X r';fNº ;qh r[o{ rqzE ;uk Y'nk.. nkg d{o-d{o gquko eoB bJh iKd/
fdZsk j?. fJBQK SpdK ftZu nkg B/ pkpo ;kfjp d/ gzBK ©£• s'A b? e/ ©¤¦ sZe oj/. fJE'A jh nkg w[bskB ns/ f;nkbe'N fcfo pkpk nkfJnk eosko g[fo G/y
d/ nfsnkukoK ns/ gmkD-okfinK d/ SS'ps j?. r[ow[fy efb ftfu gorN dh gqukoe c/ohnK s/ rJ/. fStoksoh d/ T[dk;h ;rb T[skok..
Bhu ihtB ns/ vog'e-g[D/ B{z bkjBsK j'nk..¢§.. w"e/ s/ fJZe tko nkg GkJh wodkBk ih
gkJhnK j'JhnK jB. r[o{ BkBe ;kfjp dh cbk;ch B{z Bkb nuZb pNkb/ rJ/. T[; ;w/A sZe gfjfo ;z;koh egV/ wzih p?fm ehnk
;wMD bJh 'f;X r';fN' pkDh B{z gVQBk pkp/ fvmh fgoEwh Bt/A yzv fiE? r[o{ ;kfjp ih dh S'Gk d{o-d{o sZe c?b ntskok..
¡•¢¡ JhH s'A ¡•£© JhH sZeL nkg ns/ ;wMDk pj[s zo{oh j?. 'f;X r';fN' sfe nkjh.. u[Zeh ;h. 'nZub', pNkb/ s'A fszB whb
eoskog[o ftZu oj/. fJj Bro r[o{ pj[s bzwh pkDh j?. fJ; bJh fJ; b/y B{z d{o j?. fJE/ wjKd/t (fSt ih) dk wzdo T[bNh rzr tjkJhUfB r[o nzrd[
BkBe ;kfjp B/ nkg t;kfJnk ;h. eJh GkrK ftZu tzfvnk frnk j?. fJ; fco ikfJ ufVQnk ;[w/o go f;X pfDnK j'fJnk ;h. fJE/ jo ;kb f;fo T[gfo Xkok..
nkgD/ nzs ;w/A s' gfjbK fJE/ jh r[o{ b/y dk gfjbk Gkr n;hA GkJh r[odk; wzvbh fdq;Nh nkJh.. fStoksoh d/ ;w/A crD wjhB/ Gkoh w/
;kfjp B/ GkJh bjD/ B{z r[osk pyS e/ dhnK tkoK ftu'A 'f;X r';Nh' S[o{ eod/ bk brdk ;h. :'rh Gh d{o'A d{o'A pkeh ;ck 42 s/
r[o{ nzrd Ekfgnk ;h. nkg ih d/ uT[ok;hj f;X r'oykfd wB nzdfo fStoksoh d/ fJ; w/b/ ftZu gj[zu/ j'J/
rDsh toskJh.. ;B.
f;X g[SD ;[D pkfbnk eT[D ;es id'A r[o{ ih fJ; w/b/ s/ gj[zu/ sK
s[fj J/E/ fbnkJh.. pj[s Gkoh frDsh ftZu b'e r[o{ ;kfjp
d/ T[gd/S ;[DB bJh ;s-;zrs ftZu
jT[ ifgnk gow/;o' GkT[ Grfs ;zfr nk rJ/. :'rhnK tkb/ gk;/ b'eK dh
skVh bkJh.. frDsh pj[s xZN ;h. fJj d/y e/ :'rhnK
B{z pj[s Jhoyk j'Jh.
nkyD f;X ;[D pkfbnk ngDk
r[o{ ;kfjp d/ B/V/ ok;XkohJ/ Gkt
BkNe-wzvbh ok; gk oj/ ;B. b'eK s'A
g?;/ fJZem/ eoB bJh T[BQK T[ZE/ fJZe
b'Nk oZfynk j'fJnk ;h. b'eK dk fXnkB
nkgD/ tZb fyZuD bJh :'rhnK B/
eokwksh Sesh Bkb ok;XkohnK d/
g?f;nK tkbk b'Nk u[Ze e/ b[ek fbnk.
rohp ok;XkohJ/ ok; G[Zb rkJ/ ns/ b'Nk
40 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
d' d' jkEejkDh pha n?;apho
o'jse fzbQ/ d/ ebkB"o e;p/ dh ;o 's/ Bzo nkT[D tkbk BkfJe b[N e/ b? :[toki f;zx s'A fJe Btoki y'fjnk ;KrtkB s/ j'o gqpzXe j?okB j[zd/ jB j'J/ fJ; d[y B{z th T[;dk gq;kd ;wM e/
S'N{ okw XowSkbk ftu ni b'eK dh iKdk j?. ;kv/ ;wki ftu nfij/ B/sk, ;h, n;hA gzikj s'A fznkdk Btoki fe w[y wzsoh fpBK p[bkJ/ fet/A nk oj/ nkgD/ nkg B{z, fBowbk ;KrtkB s/
tZvh GhV iwK j'Jh j?. fJj XowSkbk nfGB/sk, Grtk gfjBD tkb/ ;zs p/N/ ni :[toki f;zx d/ nKrB ftu jB. e[M gbK bJh dZp/ ;[o ftu jbub ;KrtkB gfotko B{z j"A;bk d/Dr/ ns/
d; J/eV zwhB ftu c?bh j'Jh j?. s[;hA g[oS pj[s fwb iKd/ jB i' nkgDh yV/ jK ns/ :[toki f;zx d/ Bkb yV/ j[zdh j?. w[y wzsoh B{z :[toki f;zx j"A;b/ s/ ;fji dh feSsh ftu p?m e/
fJ; B{z u"gkb th nky ;ed/ j'. nfijk jT{w? s/ gqSzSk, ;BwkB, ;fseko bJh jK.@ ;KrtkB Bkb fpmkfJnk iKdk j?. uko nkgD/ ihtB o{gh ;kro B{z gko
iBse fJeZm fJ; fJbke/ ftu Bk fe;/ nB/e gkgV t/bd/ jB. go :[toki jZEK Bkb e[M j'o jZE th i[Vd/ jB. w[y eoBr/. fit/A gfjbK T[BQK B/ n;fj d[y
f;zx ;KrtkB tor/ p/gotkj s/ nkgD/ gzikj s'A fes/ fznkdk frDsh ftu wzsoh wzu ;zukbe B{z nkgDh ekotkJh ftu'A fBeb e/ fdykfJnk j? ns/ j[D th
B/ gfjbK edh t/fynk j't/rk, Bk cozK B{z ;wofgs ftnesh, ;kB{z fJ; rZGo{ d't/A jZE i'V e/, f;o M[ek e/, uko/ fBoftxB ikoh oyD bJh fJSkok eod/ fJ; d[y dh n;fj ghV d/ zfjo B{z fSt
j'fJnk j't/rk ns/ Bk jh ;[fDnk d[BhnK ns/ ;wki ftu pj[s jh xN gk;/ w"i{d ftneshnK B{z Bw;eko jB. dh soQK gh e/ wB[Zysk bJh e[M j'o BtK
fwbDr/. T[j T[BQK ftneshnK ftu'A eod/ jB. T[BQK ftu'A fJe rZGo{ B{z wzu th eo fdykT[Dr/. w?A ;KrtkB gfotko
j't/rk. XowSkbk dk ;N/vhnwB[wk jB i' pj[s xN p'bd/ iK efjzd/ jB go ;zukbe B/ nkgD/ e'b p[bk fbnk j? wzu ;zukbe e[M jh SpdK ftu w[y tZb'A, nkgD/ ;e{b tZb'A, fJ; e;p/
jkb g{oh soQK Gfonk j'fJnk j? ns/ fJ; ezw fznkdk eoe/ fdykT[Ad/ jB. T[j ns/ b'eK Bkb T[; dh ikD-gfjukD wzsoh dk ;[nkrs eodk j? ns/ fco tZb'A, w[y wzsoh ;kjp dk s/ d{o'A-
fJe nfijk T[Zdwh wB[Zy j? i' nkgD/ eotkJh j?. -''fJj ;otD e[wko nN/bh efjDk S[o{ eodk j?, ''Btoki f;zx dh B/fVUA, fgzvK s/ SfjoK s'A gj[zu/ b'eK dk
d/ uko/ gk;/ pDhnK fvUYhnK ftu th ej/ j'J/ SpdK s/ ehs/ j'J/ tknd/ B{z ed/ e;p/ dk j? i' fJe pj[s jh rohp w"s s'A pknd w/o/ ;fj-eowukoh XzBtkdh jK fiBQK B/ nkgDk ehwsh
w"i{dk b'eK dh GhV ekoD, j'o GhV BjhA G[Zbdk. e[dos iK GrtkB Bkb fe;kB dk p/Nk ;h ns/ :[toki f;zx dh :[toki f;zx ;KrtkB B/ nkgDh s/oK ;wK eY e/ ;kB{z ;G B{z j";bk fdZsk j?.
T[; dk eh t?o iK Neokn j? iK T[go Sso-SkfJnk ftu nkfJnk ns/ j[D ;kbk Gshih B{z r'd fbnk. T[; Bz{ jkbKfe ;kv/ fJZE/ tZv/-tv/fonK s/
;wkT[D dh ;woZEk BjhA puh j?. b'eK T[; s'A eh-eh eotkT[Dk ukj[zdk j?, T[j ftSt dh gqf;ZX ezgBh bhto ftu gVQkfJnk-fbykfJnk ns/ fJ; ekpb pz[orK dh o;w fefonk s/ jh wjKG'i
d/ T[sSkj B{z d/yd/ j'J/ XowSkbk d/ xZN'-xZN w?B{z sK fJ; dh e'Jh ;'Mh BjhA gzikj bZy o[gJ/ d/ ;kbkBk g?e/i s/ j?. pDkfJnk fe T[j n?waphaphan?; ftu dk gqpzX ehsk iKdk j? go ;KrtkB
pkjo, tZv/ szp{ th bk fdZs/ rJ/ jB. j?. nfij/ nB/e ;otD e[wko :[toki dkybk b?D ftu ;cb j' rJh.aaae[dos gfotko B/ nkgDh pZuh dh nkswk dh
tZv/ szp{ fe; d/ efjD s/ brkJ/ rJ/ f;zx B/ ;kB{z fdZs/ jB. fJj ;otD B/ fco fJe tko :[toki f;jz[ ;KrtkB SKsh bJh wjKG'i dk gqpzX ehsk j'fJnk.
''aaaaw?B{z :kd j? fe s[;hA s/ n;hA e[wko T[Zu/ nj[fdnK s/ fB:[es T[BQK Bkb wzke ehsk ns/ fvroh d/ nkyoh s[jkB{z ;kfonK B{z p/Bsh j? fe s[;hA fJj
jB, fe;/ B{z gsk BjhA. nfijk brdk ;ko/ nZm ;kb gfjbK fJ;/ EK 's/ fJeZm/ ;ko/ rZGo{nK s/ BtokiK tZb'A e[M ;kb ftu gj[zuh ;[ezfBnk e[wkoh fJe gq;kd zo{o Se e/ ikUr/ ns/ s[jkv/
j? fe b'eK dk T[sSkj fBjkns fBZih j'J/ ;K. T[j dodBke w"ek ;h. :[toki efjDk ukj[zdk j? fiBQK dh T[Arbh cV ;Ve jkd;/ ftu ub t;h. ni T[; d/ d[nkok Sfenk fJj G'iB ;[ezfBnk
j? iK e'Jh ;KMk ;wkrw j' fojk j?. iks f;zx d/ fJeb"s/ g[Zso Btoki f;zx e/ :[toki B/ T[BQK B{z ubDk f;ykfJnk. G'r s/ pkoQt/A fdB dh nzfsw fefonk s/ e[wkoh se gj[zu/rk, fJj gfotko dh,
gks s'A T[Zgo T[m e/ b'e gj[zu oj/ jB. ;KrtkB B{z GrtkB B/ nkgD/ e'b p[bk s[;hA n;hA ;ko/ fJeZm/ j'J/ jK. T[; S'Nh ;KrtkB gfotko dh XkoBk j?. go nzs
fbnk ;h. T[; ;w/A Btoki fJZeh ;kbK ''wkD:'r w"i{d pz[or', G?D' s/ fijh, fgnkoh fijh p/Nh B{z SoXKibh ftu, w?A Sqh :[toki f;zx ;KrtkB B{z
fJE/ Bk sK e'Jh ikNK dh wjK;Gk j? dk ;h ns/ T[; dh n?waphaJ/ dh nyhobh GokU. Sqh :[toki f;zx B/ Bk f;oc d/D bJh fi; B/ fJ; gfotko B{z, fJ; fBwosk ;fjs ejKrk fe e[M Spd T[j
ns/ Bk jh mke[oK dh, Bk jh :kdtK dh gohfynk e[M jh wjhfBnK pknd j'Dh ;kvh nkofEe wdd ehsh, ;r'A edw- ;wki B{z nZr/ b? e/ ikDk ;h. :[toki fJ; d[y d/ ;w/A th s[jkv/ Bkb ;KM/
;h. :[toki ;KrtkB B/ nkgD/ nkg s/ edw s/ ;kvk wkordoSB th ehsk. f;zx s/ T[; dh gsBh fBowbk ;KrtkB eoB. nfijk eoB Bkb T[BQK d/ wB
ns/ Bk jh ;?Dh r's dh ns/ Bk jh e'Jh ekp{ oZfynk j'fJnk ;h jkbKfe T[; dh fiE/ fes/ th ;kB{z e'Jh w[Sfeb nkJh, B{z i' n;fj ;dwk gj[zfunk j?, s[;hA, ftu Gfonk ;'r s/ d[y fBtfos j't/rk
pqkjwDk dh wjK;Gk j?. jo tor d/ gsBh fBowbk ;KrtkB B{z d"o/ g? oj/ T[j c"bkdh j"A;b/ ;zr ;kv/ Bkb yV/ j' w[y wzsoh ih s/ n;hA fJE/ SoXKibh ns/ T[BQK dhnK d[fys GktBktK dk
;B ns/ fJeb"s/ g[Zso d/ ;dhthA ftS'V/ rJ/. Bk f;oc ;kB{z gq/oBk fdZsh, ;r'A d/D s/ ftSVh j'Jh nkswk dh SKsh bJh eEkof;; th j' ;e/rk.aaaXzBtkd!@
b'eK dh w"i{drh T[E/ d/yh ik ;edh j?. ekoD T[j wodh ik ojh ;h. :[toki e[M eoe/ fdykT[D dh fJZSk th ;kv/ g[Zi/ jK. T[j p/Nh ;KrtkB dzgsh d/ e'b
jfonkDk d/ fJ; e;p/ ftZu brGr ;" f;zx ;KrtkB f;oc nk;wkB tb fJzM ;kfonK ftu T[BQK B/ irkJh. n;hA ;ko/ id'A se ofjzdh iK ;j[o/ iKdh, w?B{z gutzik ;kbk :[toki f;zx fJzM
d/y oj/ ;B fit/A fJe gfjbtkB d{i/ xZN'- xZN, T[BQK B{z fJ; iBw ftu sK ftStkS j? fe jo EK s/ T[j nkgD/ uzr/ yVk j'fJnk fit/A e'Jh gzMh ;kbk B"itkB
f;Zy grVhnK th fdykJh d/ ojhnK gfjbtkB B{z fe;/ e[Ssh iK dzrb s'A BjhA G[bk ;eKr/. ;kv/ Bkb ;kv/ gfotko r[DK dh y[Sp{ fyb/odh. :{BkBh ejkts T[m yb"Adk j?. d't/A jE i'V, f;o M[ek
jB. e[M b'e j?okB jB fe Bk sK fe;/ gfjbK d/ydk j?. id'A shi/ fdB Btoki s/ ;kv/ fgzvK s/ e;fpnK d/ b'e th fJ; j? fe fi; B{z d/ts/ fgnko eod/ jB, e/ T[; B/ ;G dk ;[nkrs s/ XzBtkd
dhnK n;EhnK ib gqtkj j'JhnK sK wjkB ftnesh d/ Bk f;oc doSB eoB T[j itkBh ftu jh fJ; d[BhnK s'A ehsk ns/ pj[s jh E'VQ/ SpdK ftu
f;ow"o B/sk d/ nkT[D dh ypo j? ns/ T[; B/ T[; dhnK n;EhnK B{z d't/A jZEK jh nkJ/ jB ;r'A fJj d;D bJh th nkJ/ o[y;s j' iKd/ jB. :[toki ;KrtkB s/ fejk, ''w?A eh p'bK<aaaa eh Bk p'bK<@
Bk jh fe;/ ;oekoh T[Zu-nfXekoh d/ ftu cV e/, j"bh fij/ e[M fejk ;haaaai' jB fe y{B dk foSsk sK n;hA fJBQK B{z T[; d/ gfotko s'A p/Nh d/ y'jD s/ ns/ :[toki f;zx ;KrtkB B/ fco fJe
n;hA T[; ;w/A ;[D BjhA ;e/ ;K. T[; B/ BjhA d/ ;ed/ go jK ;kv/ ;oho d/ bj{ GrtkB B{z n;hA fJzBk zo{o efj ;ed/ tko pkjo tb nk;wkB dh soc
nkT[D dh g[SNh j'Jh j?. nfijk eh j? nkgD/ nzdob/ dod s'A okjs b?D bJh dh fJe-fJe p{zd s/ ;kvh nkswk T[BQK jK fe gzikj s'A tZX :[toki f;x d/ t/fynk j?, ''w/o/ ftu p'bD dh ;woZEk
fe b'eK dh GhV Ew BjhA ojh. gkDh SkfJd nfijk e[M ehsk ;h. T[; B/ dk ;koh T[wo r[DrkB eodh p/N/ jB ns/ T[jBK d/ fizBhnK ezfBnktK T[; B/ BjhA SZvh-go jK! w/o/ ftu e[M
p'bD s'A gfjbK fJe tko fco nkekS oj/rh. ;kv/ pZu/ fJBQK d/ nfij/ ;zpzXh iBw b?DrhnK, w?A ftStkS Bkb efj eoe/ ftykT[D dh ;woZEk s/ T[; dh
ns/ ukj dk fJzszkw tZv/ g?wkB/ s/ tZb d/fynk ;h ns/ fejk ;h- 'j/ s/ foSs/dko, g's/-g'sohnK, d'js/- ;edk jK T[j :[toki s/ T[BQK dh Bzo SkfJd ni/ th BjhA gJh. Btoki
ehsk ik fojk j?. XowSkbk d/ fgSb/ GrtkB! s/ok w/ok e'Jh w[ekpbk Bjh! d'jsohnK j'Dr/ i' nkgD/ BkBk-BkBh, fgnkoh gsBh fBowbk ;KrtkB dhnK dh w"s s/ i' fBSuk w?A ehsk ;h, s[jkv/
gk;/ wjKG'i dh fsnkoh ub ojh j?. s{z w?E'A w/ok fJeb"sk g[Zso y'j fbnk j?, dkdk-dkdh B{z nkgD/ fdb-fdwkr d/ p/NhnK jh j'DrhnK. aaaw[y wzsoh ih dh nkShotkd Bkb brGr ;zgzB j'fJnk.
Btzpo dk wjhBk j?. go b'eK dh r?o - w/ok fJ; s/ e'Jh z'o BjhA. j/aaagowL- gzfBnK 's/ T[eo jw/Sk jw/Sk bJh gouh w?B{z fwbh j? fi; ftu T[BQK i/eo s[jkvhnK S[G ekwBktK w?B{z
g{iBh: gowkswk, ni w?A s[jkB{z th ;zGkb e/ oyDr/. id'A n;hA n?waphaJ/a fbfynk j? fe w?A fJ; ;wkrw ftu fpBK fwbhnK, s[jkvk nkShotkd w/o/ Bkb
nzd/Sh w"i{drh ;G B{z j?okB eo ojh j?. e[M efjD dh r[;skyh eoB brk jK. gk; eo bJh ns/ ;fsekos T[Zu/ p[bkJ/ zo{o nkfJnk jK ns/ w?B{z fJe fojk sK w?A ni d{ik gqD eodk jK-fJ;
XowSkbk ftu mke[o ih dh w{osh d/ id'A se w/o/ ;kj ubDr/, T[d'A se w?A nj[fdnK s/ n;hA ;ko/ fB:[es j'J/, sK ;kXkoD nc;'; gqrN eoB tkbk jh tko w/ok gqD j? fe w?A nkgD/ fJbke/ s/
;kjwD/ e[M g[ikoh-pqkjwD wzso bVKrk, bVdk ojKrk id se w?A fJ; gfjbh sBykj n;hA fJBQK d/ uoBK ftu ;wfMnk ikt/. w?A fJ; gftZso ;wkrw gqKs dhnK, d/S dhnK fJe ;" fJe
T[ukoD ftu wrB jB. jzkoK dh GhV wB[Zyh ;wki B{z woj{w Btoki tor/ oyh sK fJBQK B/ tkg; fdzd/ j'J/ ;kE'A s/ okiBhsh BjhA eoBk ukjKrk. w?A sK ezfBnktK B{z ;[ezfBnk e[wkohnK pDk
j? go e'Jh S'o iK o"bk-oZgk BjhA j?. fJetzik n?ZwaphaJ/agk; Btoki BjhA e[M j'o wzfrnk i' w/o/ tor/ j'o gzikj fJzBk jh efj ;edk jK fe ;KrtkB e/ fdyk ;eK Gkt/A fJ; bJh w/oh ekoz-
;ko/ u[g jB iK T[E/ jkzo b'e f;oc d/ fdzdk.@ s'A tX/o/ w/o/ GoktK tZb'A ni w?A fBwosk gfotko ;kv/ ;wki, gqKs s/ d/S dh Sesh, w/oh pkeh puh zwhB iK w/ok
c[;c[;kT[Ad/ j'J/ fJe d{i/ d/ ezBK ftu ;fjs n?bkB eo fojk jK. T[BQK dh fJZzs dk fuzBQ j? ns/ ;kok d/S T[BQK d/ pkeh pfunk ihtB jh feT[A Bk fJ; gqD
wzu ;zukbe e[M gbK bJh u[Zg j' gq/oBk Bkb n;hA ;ko/ :[toki f;zx fJ; ;'r d/ ;w/A ftu, T[BQK d/ Bkb jo dh t/dh s/ nkj[sh d/ s"o s/ G/AN j'
j"bh-j"bh wsbp dh rZb, xN s'A xN frnk. T[; dk rbk Go nkfJnk j?. ihG ;KrtkB s/ ;kv/ w"z{d b'eK B{z ftStkS xVh s/ jo ;w/A yVQk j?. i/eo fe;/ soQK ikt/. fJ; d'-d' jkE d/ ;zxoS ftu
SpdK ftu eo oj/ jB. SpdK dh i[rkbh BjhA eo ojh. rbk fdtkT[Ad/ jB fe ;kv/ ftu'A jo fJe dh ftneshrs iK ;oekoh ;fj:'r dh s[jkvk ;G dk nkShotkd, T[sSkj s/
Go nkT[D ekoD, T[j p'bD'A n;woE ;kEh, fJe-fJe Gok nkgD/ gfotko s'A b'V j't/, sK fJBQK dh fJe c'B ekb jh S[G ekwBktK zo{o ukjKrk. T[whd j?
;jh ;kY/ pkoQK ti/, wzso T[ukoD wfj;{; eo fojk j? s/ T[; dhnK nZyK pkjo ik e/ gzi-gzi n?waphaJ/ iK T[u ekch j't/rh. aaaw[y wzsoh ih dk ;KrtkB fe s[;hA fBok; BjhA eo'r/. s[jkvk ;G
pzd j[zdk j? ns/ fJe ftnesh ;c/d 'u'A gkDh fJzM tr frnk j? fe fit/A fSt e'Nh d/ nc;o iK vkeNo, fJziBhno gfotko tZb'A XzBtkd. aaj[D ;kvh ;z;Ek dk, w[y wzsoh ih dk fJE/ nkT[D bJh,
dhnK iNK 'u'A rzrk dh Xkok tfjzdh j?. pDkT[D ftu nkgDh g{oh-g{oh skes d/ fgqz;hgb ;kfjp e[M SpdK Bkb pj[s pj[s XzBtkd!@ fJj nky e/
X'sh, y[b/-rbw/ tkbk ;c/d ewhz ns/ nfijhnK iK fJ; s'A th tX/o/ rzrk M'e d/t/rk.aaa;otD e[wko E'VQk fijk s[jkB{z ;zp'XB eoBr/, fgqz;hgb n?Z;a :[toki f;zx u[gukg yVk fojk. ;ko/
gozgfoe jfonkDthA grVh pzBh b'eK dhnK ;?AeV/ XoktK ;?AeV/ nZyK 'u'A tfj o[e e/ w[V rb ikoh oydk j?- e/a ;{d! ftneshnK d/ d't/A jE nkgD/ nkg
ojhnK jB ns/ jzkoK nZyK b[e e/ T[go T[m rJ/ jB ns/ XowSkbk d/
B{z ;zp'XB eoB brdk j?. gfjbK bkT{v Btoki dh nZm ;kb gfjbK ftSVh fJe okz w?A s[jkB{z d;Dk ukjKrk ''wkD:'r w[y wzsoh ih, Gok nzdo s/ pkjo X[Bh ofjs r{zi fijh
;gheo dk gqpzX BjhA ;h go fco b'eK nkswk B{z SoXKibh G/AN eodhnK fi; B{z d;D bJh w?B{z o'fenk frnk ;h :[toki ;KrtkB j[Zvk s/ ;qhwsh ;[DkJh d/ ojh j?.
fdykJh d/ ojhnK jB. ns/ w?A ;qh ;KrtkB ih d/ j[ewK dh fBowbk d/th j[Zvk, fJE/ w"z{d G?D' s/
dh tXdh j'Jh GhV B{z t/yd/ j'J/, bkT{v j[ew-nd{bh eo fojk jK ns/ nk; j? Gokt'. w?A bzpk GkSD d/D bJh fJE/ yVk pha n?;a pho
;gheo dk gqpzX th eo fdsk frnk j?. wzu ;zukbe nkgD/ e[Vs/ dhnK fJ; bJh T[j w?B{z w[nkc th eoBr/. BjhA j'fJnk jKl go fJj d;D bJh yVk c'B L 00919988886364
pkjK Bkb nZyK s'A n?Be T[sko e/ ;KrtkB ih B/ gutzik BtokiK dh j'fJnk jK fe fJ; p"D/ s/ S'N/ ed tkb/
b'e jZe/-pZe/ j'J/ T[; ftnesh dh rZb nkgDhnK nZyK B{z ;[ekT[D dk :sB f;Zfynk d/ bJh nkgDh ykBdkBh pj[- :[toki ;KrtkB ftu fJe pj[s tZvk BkGk, gzikp
;[DB bJh p/;po/ fij/ j[zd/ jB i' j[D/ eodk j?. go nZyK ;[ZeD dk Bkw BjhA ehwsh gzdoK fpx/ zwhB t/u e/ fJe eZdkto ftnesh S[fgnk j'fJnk j?.
b? ojhnK ns/ T[; dk rbk th SpdK dh nfijk wjK g[zB ewkfJnk j? fi; B{z T[j ;w[zdo ftu yVh fJe uNkB ;wkB
j[D/ wzu s/ nk e/ yb'sk j?. fBek;h BjhA eo fojk. n;hA ;" fpx/ BthA zwhB yohd e/ th j?. fi; s/ ;w[zdo dhnK bfjoK p/n;o
tZvh T[wo dk ftnesh j? T[j. T[BQK d/ T[; nfj;kB B{z BjhA w'V ;ed/ ofjzdhnK jB, Bk tjk ;edhnK jB
T[j X'sh d/ bV Bkb nkgDk fujok jK i' T[BQK B/ ;kv/ 's/ ehsk j?. fJj ;kv/ ns/ Bk jh T[; dh j'Ad B{z fwNk ;edhnK
T[wo j't/rh ;m d/ brGr. T[j nkgDh ns/ nZyK B{z ;[ekT[D dh e'fSS eo fojk ;kfonK tZb'A nm ;kb gfjbK ftSV/ jB. T[; s/ bZyK w[;hpsK nkT[D, T[j
ikDekoh nkg jh fdzdk j?-''w?A e'Jh eodk j?. fe;/ B/ T[; B{z gkDh dk frbk; Btoki ;KrtkB B{z jh BjhA ;r'A ;kvh nv'b ofjzdk j?. T[j jo d[y ftu, jo
pj[s tZvk p[bkok BjhA jK ns/ Bk jh d/ fdZsk j? ns/ gkDh dk x[N rb/ s'A G?D ;[ezfBnk e[wkoh B{z th SoXKibh eSN d/ gbK ftu f;o T[Zuk eoe/
;/qSN s/ fBg[zB wzu ;zukbe ns/ Bk jh j/mK T[sko e/, T[j fco p'bDk S[o{ j't/rh fi; dh pkothA s/ s[;hA, n;hA ni fiT[D dk Yzr bG g?Adk j?. T[od{ dk
w?A e'Jh Xkofwe gqtuB eoB tkbk jK. eodk j?. ;ko/ fJeZm/ j'J/ jK. XzBtkd!@ fJe S/no T[; dh ;yShns 's/ y{p
w?B{z fJj coz g{ok eoB bJh fejk Y[edk j?L
frnk j? ns/ w?A p/bkr wB Bkb fJ; B{z ''aaaa:[toki f;zx ;KrtkB B/ wzu ;zukbe B/ fco efjDk S[o{
;theko ehsk j?. w?A ;ot Sqh :[toki fJetzik jh BjhA fJetzik s'A fes/ ehsk ;otD e[wko B/ w?B{z Gkt[esk s'A t' fe;h uhz ek w'jski BjhA
f;zx ;KrtkB dk ;fj eowukoh jK fznkdk Btoki p/N/ ;wki B{z fdZs/ jB :EkoE tb nkT[D bJh ;[u/s ehsk j?. fi; e' ihB/ ek j[Bo nksk j?.
ns/ T[; ;e{b ftu jh gVQkT[Adk jK fi; fiBQK B/ nfjwdkpkd, p?Arb"o, u?BJ/, w?A G[Zb jh frnk ;h ni d/ fdB pko/ '':[toki ;KrtkB jo n"y/ ;w/A
w[zpJh ns/ nB/e gqf;ZX ;z;EktK s'a s[jkB{z d;D bJh fi; pko/ s[;hA,n;hA ftu th w[;eokT[Dk ikDdk j? ns/
ftu :[toki f;zx tork ;wofgs n?waphaJ/ eoe/ ;kv/ s'A ftSVh Btoki uzrh soQK ikDd/ jK.@ w[SebK ftu gfjbK Bkb'A fes/ tX/o/
nfXnkge jh BjhA, fJe B/e fdb dh nkswk B{z SKsh fdZsh ns/ ;kv/ Gok wzp{s pD e/ T[Godk j?. id'A se
:[toki f;zx d/ SpdK B{z, fdZs/ j'J/ mhe fJ;/ ;w/A b'eK ftu jbub fBowbk ;KrtkB T[; d/ Bkb yVh j?,
fJB;kB th j? i' nkgDk eow y[S j' e/ tuB B{z G[zi/ BjhA fvZrD fdZskaaaaw?A j'Dh S[o{ j[zdh j?. XowSkbk B{z thj s'A /T[;B{z e'Jh fjbk BjhA ;edk. n;hA nk;
pky{ph eodk j?. T[j nfijk ftnesh j? T[BQK fJetzik s'A fznkdk fJZE/ gj[zu/ fznkdk ;oekoh g[fb; rZvhnK B/ x/o eod/ jKfe T[j GrtkB d[nkok fdZs/
BtokiK B{z p/Bsh eodk jK fe T[j yV/ fbnk j?. ;{p/ d/ w[Zy wzsoh wzu tZb tZX
fi; Bkb d/t g[oS th pokpoh eoBk j' e/ GrtkB B{z d;D fe s[;hA ;kv/ s'A, oj/ jB. wzu ;zukbe, :[toki f;zx
b'ud/ jB. T[; dh Bk fe;/ Bkb d[SwDh
j? ns/ Bk jh fe;/ ftnesh ftS/S Bkb
;[nkoEg{oD brkt j?. T[j p/bkr,
fBzfdnk s/ gqSzSk s'A T[go T[Zfmnk
j'fJnk fJB;kB j?. d[yK ns/ eSNK
ftu th w[;eokT[Adk j? ns/ ;z;koe
;[yK ftu th ;fji ofjzd/ j'J/ T[j
nkgD/ ezwK s/ cozK B{z ed/ BjhA G[bdk.
:[toki f;zx Bk jh ftS/S ;zrmB, Bk
jh fe;/ ftS/S oki;h gkoNh Bkb i[fVnk
j'fJnk j? ns/ Bk jh T[j fe;/ T[u-
;oekoh nj[d/ 's/ j?. T[j sK T[BQK
wkD:'r w[ZbK s/ wkgdzvK d/ gqsh
;wofgs j? fiBQK dh ;kv/ gfotko, ;kv/
;wki, ;kv/ gqKs s/ ;kv/ d/S B{z jh BjhA
;r'A ;w[Zuh wkBtsk B{z b'V j?. T[j fJe
nfijk gb/n p?e f;zro j?, fi; dh
nktkz ;[D e/ ;[DB tkbk w[rX j'
iKdk j? ns/ gqSzSk s/ tkj-tkj ;eohB
41 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
ed/ w'Nh efj e/ T[vkT[Ad/ ;h wzke, 73 ;kb pknd gkfe;skB d/ fJ;
r[od[nkok ;kfjp ''u b'eK B/ N/fenk wZEk
T[jh d/ ojh J/ pkvh pDkT[D d/ fNg; fJ;bkwkpkd (fpT{o') fgSb/ fdBhA GkJhuko/ tZb'A th r[od[nkok ;kfjp dh fJ; fJwkos dh g[oksB fdZy ni/ th
g/Skto d/ g[okD/ Sfjo d/ i'rhtkVk 24 xzN/ ;[oZfynk d/ g{o/ gqpzX ehs/ rJ/ poeoko j?. T[BQK dZf;nk fe ;EkBe
bzvB (fpT{o') fJzrb?Av s'A fJe nihp'-rohp wkwbk ;kjwD/ nkfJnk j?. fJE/ fJbke/ 'u ;fEs seohpB 300 ;kb jB go T[BQK d/ w[;fbw r[nKYh wzBd/ f;Zy GkJhuko/ tZb'A r[od[nkok ;kfjp
w'Nkg/ s'A gq/SkB fJe wfjbk B/ xo'A pkjo fBebDk pzd eo fdZsk ;h. b'e T[; dk g[okD/ r[od[nkok ;kfjp GkJh phpkf;zx jB fe nZstkdhnK d/ jwfbnK B{z B{z w[V y'bQ/ ikD ;pzXh 2012 s'A ;oeko
w'Nkg/ eoe/ wzke T[vkT[Ad/ ;B, fi; d/ vo ekoB T[; B/ b'eK Bk fwbDk-i[bDk B{z 73 ;kb pknd ;zrsK bJh w[V y'bQ Nkfbnk BjhA ik ;edk. g/Skto 'u f;Zy Bkb bVkJh bVh ik ojh ;h. r[od[nkok
pzd eo fdZsk ;h go eq'fBe c?Nhr fv;nkovo dk fSeko fJ; wfjbk B/ nkgD/ nkg fdZsk frnk j?. r[od[nkok ;kfjp B{z w[V GkJhuko/ dh ;[oZfynk d/ w[yh r[ogkb ;kfjp d/ ;kjwD/ rbh 'u fJe ;Nkb
'u nfijk pdbkn fbnKdk fe b'e th j?okB j' rJ/. j[D T[; dh pkvh d/ uou/ y'bQ/ ikD w"e/ f;Zy GkJhuko/ tZb'A f;zx B/ dZf;nk fe i' b'e fpBK fe;/ vo 's/ feskpK t/uD tkb/ fJe ftnesh
;'Sb whvhnk 's/ j' oj/ jB s/ b'e T[; e'b'A fNg; th wzr oj/ jB. r[od[nkok ;kfjp fty/ ;wkrw d/ r[od[nkok ;kfjp fty/ nk e/ wZEk N/ r"jo fJepkb nB[;ko nZstkdhnK tZb'A
eotkfJnk frnk go T[ZE/ ;[oZfynk ni/ eDk ns/ nodk; eoBk ukj[zd/ jB, T[BQK r[od[nkok ;kfjp dh fJwkos B{z fBSkBk
n;b 'u fJzrb?Av dh joNc'ovSkfJo dh e/;h (24) nkgD/ fJ; pdbkn bJh th fuzsk dk ekoB j?. ;[oZfynk dh gqtkj bJh ;[oZfynk pj[s zo{oh j?. r[od[nkok pDkfJnk ik ;edk j?. T[; B/ fejk fe
o?e{B BK d/ ikBto B{z eq?fvN fdzdh j?, fi; B{z T[; B/ nfij/ Sy; e'b'A fbnk ;h, i' Bk eod/ j'J/ w[;fbw GkJhuko/ d/ e[ZM ;kfjp d/ ;/tkdko ns/ f;Zy GkJhuko/ d/ ;kB{z fJ; ;pzXh pj[s fuzsk j? feT[Afe i/
T[; dh mhe Yzr Bkb wdd eodk ;h. T[; B/ fJ; ikBto B{z gkbD dk c?;bk b'e th r[od[nkok ;kfjp g[Zi/. r[od[nkok p[bko/ uoBihs f;zx B/ dZf;nk fe eo nfijh e'Jh xNBk tkgodh j? sK
ehsk. o?e{B jw/Sk xo'A pkjo fBebD bJh wfjbk 's/ dpkn pDkT[D bZrk. wfjbk ;kfjp d/ pkjo g[b; dk fJe itkB jo r[od[nkok ;kfjp d/ w[Zy jkb dh w[ozws r[od[nkok ;kfjp dh fJwkos d/ Bkb
b'eK Bkb fwbD bZrh. T[; B/ pkvh fpbfvzr eoBh S[o{ eo fdZsh s/ ykD-ghD 's/ t/b/ skfJBks ofjzdk j?, i' T[E' szr rbh ehsh rJh go pkeh fJwkos dh jkbs jh bVehnK d/ ;e{b B{z th B[e;kB g[Zi
fXnkB d/D bZrh. T[; B/ j"bh-j"bh nkgD/ fv;nkovo s'A S[Nekok gkfJnk s/ j"bh- 'u'A bzxD tkb/ jo ftnesh 's/ Bzo pj[s y;sk j?. seohpB 300 ;kb ;edk j?. 1940 'u fi; ;w/A r[od[nkok
j"bh nkgDh pkvh S/g 'u fbnKdh. oZydk j? . g[b; d/ Bkb-Bkb f;Zy gfjbK 'tzhoh fJZNK' Bkb pDkJh rJh ;kfjp B{z pzd eo fdZsk frnk ;h, T[;
;w/A fJbke/ 'u ofjzd/ f;Zy gfotko ns/
;/tkdko fJE'A ub/ rJ/ ;B. j[D
gkfe;skB ftu f;Zy GkJhuko/ d/ fezB/
b'e ofjzd/ jB, fJ; ;pzXh e'Jh gZeh
ikDekoh BjhA j?. ;hH nkJhH J/H d/
nzdkz/ w[skpe gkfe;skB dh npkdh
d/ 3H6 ch;dh b'e r?o w[;bwkB jB,
fizBQK 'u f;Zy, fJ;kJh ns/ fjzd{ GkJhuko/
d/ b'e Skfwb jB. gkfe;skB 'u f;Zy
pj[s xZN frDsh 'u jB, fizBQK B{z
T[BQK d/ f;oK 's/ ;ikJh d;sko ns/ BK
d/ Bkb brkJ/ iKd/ 'f;zx' Spd ekoB
n;kBh Bkb gSkD fbnk iKdk j?. T[whd
j? fe GftZy ftu th gkfe;skB dhnK
f;Zy ;zrsK B{z r[od[nkok ;kfjp d/
doSB eoB dk w"ek fwbdk oj/rk ns/
;[oZfynk d/ gqpzX tXhnk sohe/ Bkb ehs/
ikDr/.
wB[Zyh ;oho 'u bZr ;edh j?
e[M wjhB/ pzd oj/rh d[Bhnk dh fJb?eNqkfBe w'bhwo fvtkJh;
ed/ Bk o[eD tkbh xVh go fJBQK fvtkJh;K dhnK nkgDhnK
fBT{:koe (fpT{o') wB[Zyh ;oho fJe ;oho B{z B[e;kB gj[zuk ;edh j? go i/ w[SebK jB fit/A fe fJj ;ys f;bhekB
ni{pk j? go fJj g{oh soQK goc?eN BjhA eo n;hA wB[Zyh ;oho fJb?eNqkfBe; ns/ gbk;fNe d/ gh;K d/ o{g 'u j[zdhnK
j?. wB[Zyh ;oho 'u th B[e; g? ;edk fvtkJh; dh wdd Bkb ftef;s eohJ/ jB, fi; ekoB wB[Zyh ;oho nkgD/ nkg
j?. e'Jh phwkoh fpBK fe;/ fusktBh s'A sK e[M jZd se w[Seb jb j' ;edh j?
B{z fJBQK nB[;ko uzrh soQK BjhA Ykbdk
ns/ fJj ;oho 'u uzrh soQK ezw BjhA
eodh. fJ; w[Seb d/ wZd/Bzo y'iekoK
B/ fJe gkDh 's/ nkXkfos jkJhvq'iB
g'bhwo fsnko ehsk j?, i' fe wB[Zyh
;oho 'u fJ; BkVh (w;b) dh soQK ezw
eodk j?. fJ; gkbhwo 'u fJe S'Nh fijh
fJb?eNqkfBe fvtkJh; brkJh ik ;edh
j?, i' fe ;kv/ ;oho d/ nzdo{Bh fjZ;/ B{z
w'BhNo eo ;edh j?. dtkJhnK dh ;EkJh
vfbtoh d/ ;edh j? ns/ zo{os g?D 's/
fJb?eNqkfBe MNe/ th d/ ;edh j?,
feT[Afe fJj jkJhvq'ib buedko j[zdh
j?, fJ; bJh fJj fe;/ th fdSk 'u fpBK
N[ZN/ M[e ns/ w[V ;edh j?. fJ; s'A
fJbktk feT[Afe wB[Zyh ;oho dk
fznkdkso fjZ;k fJ;/ soQK d/ wNhohnb
dk pDkfJnk j?. fJ; bJh nfijh
;zGktBk pj[s xZN j? fe wB[Zyh ;oho
fJ; B{z ngDkT[D bJh fsnko Bk j't/.
bzvB dhnK ;VeK 's/ ;'B/ dhnK ekoK x[zwkT[D
bzvB (fpT{o') fgSb/ eohp 157 ;kbK s'A fpBK o[e/ uZb ojh bzvB dh ;G s'A tkb/ nwhozkd/ B{z bZrk z[owkBk
wSj{o xVh fpr p?B d/ xzN/ dh z'odko nktkz e[M ;w/A bJh SKs j'D tkbh j? bzvB (fpT{o') fpqN/B d/ gZSwh bzvB ftu nkgDhnK ;'B/
feT[Afe fJ; xVh B{z zo{oh w[ozws bJh pzd ehsk ikt/rk. fJ; dh w[ozws 's/ eohp
290 bZy g"Av dk you nkt/rk. 315 c[ZN T[Zu/ Nkto dh T[;koh dk ezw 1856 'u dhnK ekoK d/ ekcb/ Bkb x[zwD nkJ/ nwhozkd/ 's/ z[owkBk
g{ok j'fJnk ;h. brk fdZsk frnk j?. n;b ftu s[oeh fpB npd[Zbk B/
xVh d/ nrb/ fjZ;/ s/ YKu/, Nkto dh fuBkJh s/ SZs 's/ nkJh yokph dh nkgDhnK ekoK B{z rbs EK 's/ gkoe eo fdZsk ;h. fi;
w[ozws dh b'V j?. Bkb jh xVh d/ nrb/ fjZ;/ d/ ezY/ B{z d[pkok 19thA ;dh dk w{b ekoB b'eK B{z go/SkBh dk ;kjwDk eoBk fgnk go T[j j'Nb
nzdo nkgD/ d';sK Bkb p?m e/ fvBo dk wzk b?Ad/ oj/. fi;
ozr d/D dh th b'V j?. fJ; d"okB 334 g"VhnK dh pdb ti'A Nkto d/ T[Zgo se bJh T[; 's/ 80 g"Av :kBh fe 8000 dk z[owkBk brk fdZsk
frnk. fJZE/ fzeo:'r j? fe i/eo fJj nwhozkdk nkgDhnK
ikD bJh fbcN pDkT[D dh th :'iBk j?. ekoK B{z gkofezr bkN ftu yVQhnK eodk sK T[; B{z z[owkB/ s'A
tZX G[rskB eoBk g?Dk ;h ns/ fJ; soQK T[; B/ nkgD/ e[M
fJ; Nkto dk fvzkJhB nkoehN?eN ukob; p?oh s/ nkr;N; t?bph g[frB B/
fsnko ehsk ;h s/ fJ; B{z pDkT[D 'u 13 ;kbK dk ;wK bZrk ;h. ;kb 2012 'u g?;/ puk jh bJ/ jB. bzvB d/ fB:wK w[skpe i/eo 14 fdBK d/
okDh n?bhzkp?E d/ ;BwkB 'u fJ; dk BK n?bhzkp?E Nkto oZy fdZsk frnk ;h.
fszB ;kb d/ gqki?eN sfjs fJ; dh w[ozws ehsh ikt/rh s/ gqki?eN 2017 'u S[o{ nzdo T[j z[owkBk Go fdzdk j? sK fJ; dh okSh 80 g"Av s'A xNk
j't/rk. jkbKfe xVh g{o/ fszB ;kbK bJh pzd BjhA oj/rh. e/ 40 g"Av eo fdZsh ikt/rh.
42 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
frnkBh fwjo f;zx f;Zy oki d/ w'Yh pkpk pzdk f;zx ih pjkdo
pkpk pzdk f;zx pjkdo ih dk fJj :'rh foZXhnK f;ZXhnK s/ sKsfoe wkX'dk; ftueko j'J/ bJh, tiho yK B{z ;pe f;ykT[D bJh fgZS/ jNDk fgnk ns/ T[j gjkVK tZb
iBw eZse ;/dh 13 ;zws 1726 (27 ftZfdnk ikDB eoe/ pVk gqf;ZX ;h. wkX'dk; L nkg e"D j'< fBeb fgnk. 18 cotoh 1712 B{z
nes{po 1670 Jha) Bz{ izw{ dh fonk;s izso-szso s/ :'r ftZfdnk f;ZyD dh ro{ ;kfjpL T[j, fi;B{z s{z ikDdk f;zxK B{z ;ofjzd s'A 12 whb dh ftE s/ w[rb ;wokN pjkdo Skj dh bkj"o
g[DS d/ fJe fgzv oi"oh fty/ j'fJnk. GktBk Bkb wkX'dk; B/ fJ; :'rh dh fty/ w"s j' rJh. fJ; nt;o s'A bkG
T[BQK dk pugB dk BK bSwD dk; oZi e/ ;/tk ehsh. fJ; s'A y[S j' e/ n"xV j?A. ugVfuVh dk w?dkB nk fwfbnk. f;ZyK T[mKfdnK pzdk f;zx pjkdo w[V ;orow
;h. T[BQK dk fgsk okwd/t fJe okig{s BkE B/ :'r d/ e[ZM ;kXB ns/ ikd{nK wkX'dk;L w? eh ikDdk jK. j' frnk ns/ wkou 1715 ftu ebkB"o
;h. okig{s xokD/ ftu iBw j'D d/ G/d T[; B{z pyS fdZs/. :'rh dh w"s r[o{ ;kfjpL nkgD/ wB ftu uzrh d/ j";b/ p[zbd ;B go pzdk f;zx pjkdo s/ pNkb/ epzk eo fbnk. nzs 7
eoe/ ns/ T[d'A d/ fotki nB[;ko pkpk wro'A wkX'dk; B/ r'dktoh Bdh d/ ezY/ d;zpo 1715 B{z Skjh c"iK B/ rVQh s/
ih dh gVQkJh tZb e'Jh fXnkB Bk BKd/V B{z nkgDk fNekDk pDk fbnk s/ soQK ;'u. bJh fJj fJe fJwfsjkB dh xVh ;h. epzk eo fbnk. pzdK f;zx pjkdo
fdZsk. jK, T[j x'V ;tkoh eoB, fJE/ Sfjo s'A e[M ftE s/ nkgdk v/ok wkX'dk;L nkg r[o{ r'fpzd f;zx j'< ns/ T[; d/ ;kEhnK B/ G[y d/ wko/ th
fSeko y/vD, e[SshnK bVB nkfd d/ ;Ekgs ehsk. izsoK-wzsoK d/ eosp r[o{ ;kfjpL jK j[D fJe SeshSkbh c"i Bkb ;kjwfDU JhB BjhA wzBh. pzdk f;zx pjkdo ns/
pj[s S"ehB ;B ns/ y/shpkVh ftu Gh fdyk e/ fJ; B/ pj[s ;ko/ b'eK B{z nkgD/ wkX'dk;L fJZE/ fe; soQK gXko/ j'< NZeo b? fojk ;h fi; dh ewKv fJe 800 f;ZyK B{z e?dh pDk e/ gfjbK bkj"o
T[BQK dk o[MkB ;h. wro bk fbnk go b'eK dk Gbk Bk eo r[o{ ;kfjpL w?A J/; bJh nkfJnK jK fbnKdk frnk ns/ fco e[M no;/
;fenk. ;r'A nkgDh jh skes dk ;[bfMnk j'fJnk gmkD ioB?b ;{p/dko
r[o{ dh GkbL ftyktk eoB bZr fgnk. i/ e'Jh ;kX fe s?B{z nkgDk f;zx ;iktK. pknd ib{; dh Seb ftu fdZbh
;zs T[;d/ v/o/ nkT[Adk sK wkX'dk; wkX'dk;L w?A jkzo jK, w?A nkg dk tzho yK eo fojk ;h. ;{p/dko tzho yK fbikfJnk frnk. fJj ib{; 27 cotoh
ni/ T[BQK dk pugB ysw jh nkgDhnK r[gs SeshnK Bkb T[; dk 20 jzko c"i b? e/, fi; ftu x'V/ uVQ/
j'fJnk ;h s/ itkBh ftu T[BQK B/ g?o w"i{ T[vKdk s/ T[; dh j/mh eodk. ekch pzdk (r[bkw) jK. pzd{e dh tZvh frDsh ftu s'gK s/ jkEh 1716 B{z fsqg'bhJ/ fty/ e?d eoB bJh
oZfynk jh ;h fe nukBe tkgoh fJZe d{o sZe T[; dh uouk j'D bZr rJh. 3 ;szpo 1708 Jha B{z Bzd/V fty/
xNBk B/ T[BQK d/ ihtB ftu fJe fJE/ jh ;zws 1765 ftu T[; B{z r[o{ Skfwb ;B, b? e/ f;ZyK d/ s{ckB B{z fJtok jhw T[d{dhB d/ jtkb/ eo fdZsk
n;kXkoB spdhbh b? nKdh. fJe r'fpzd f;zx ih nkD fwb/ ns/ T[; B{z pzdk pjkdo B{z nzfwqs Sek e/ w[rbK o'eD bJh nZr/ tfXnk. pj[s ;kohnK
t/oK T[BQK fJe fjoBh dk fSeko ehsk, f;zx ;ikfJnk. r[o{ ;kfjp d/ fJZXo Bkb NZeo b?D bJh u[fDnk. nzfwqs frnk, pkehnK B{z ;opokj ykB d/
fi; d/ g/N ftu'A d' pZu/ fBeb/ s/ sVc nkT[D dh xNBk fJ; gqeko j?. SeD s'A pknd pzdk f;zx pjkdo dk izrK dk i/s{ ;{p/dko tzho yK pVh
e/ wo rJ/. fJ; xNBk B/ bSwD dk; fyskp fdZsk. ykb;/ dk iZE/dko Ekg pjkdoh Bkb bfVnk go f;ZyK B/ T[; jtkb/ ehsk frnk. 5 wkou 1716 B{z
d/ wB s/ v{zxk n;o ehsk ns/. T[j dkd{ d[nko/ (BokfJDk Bro e/ gzikp tb G/fink. ;bkjekoK ti'A
nSKs fij/ ofjD bZr gJ/. wkBf;e fonk;s i?g[o) d/ ;kX{ fis okw e'b'A gzi fgnko/ ns/ 20 j'o f;zx Bkb G/i/. dh g/S Bk ikD fdZsh. 12 wJh 1710 e?dhnK dk esb/nkw S[o{ eo fdZsk
GNeDK s'A S[Nekok gkT[D bJh T[j r[o{ ih B{z wkX'dk; pko/ gsk bZrk ;h. pzdk f;zx pjkdo nes{po 1708 B{z B{z j'Jh y{B v'bthA bVkJh ftu tzho yK frnk. jo o'z 100 f;Zy esb ehs/
;kX{ ;zrs ftu ofjD bZr/ s/ xo pko fJ; ;kX{ B/ r[o{ ih B{z p/Bsh ehsh ;h fe gzikp bJh otkBk j'fJnk. T[Xo f;Zy wkfonk frnk. fJscke tZ; p/Se tzho iKd/ ;B. fJBQK esbK s'A pknd fszB
fsnkr fdZsk. T[j wkX"dk; d/ v/o/ Bk ikD feT[Afe T[j irs th z[bw dk pdbk b?D bJh gZpK yK pjkdoK tKrz{ oDG{wh dh G/AN ufVQnk.
nkgDhnK r[gs SeshnK dh ;jkfJsk Gko j'fJnk fcodk ;h. tes dk fJzszko wjhB/ se u[g tosh ojh. 9 i{B 1716
izw{ tZb iKfdnK ;kX{ ;zrs bJh Bkb jo nkJ/ rJ/ ;kX{ ;zs dh j/mh eo fojk ;h. fdZbh gj[zuD se pkpk ih 14 wJh 1710 B{z f;Zy i/s{nK dh Seb
oi"oh fJe gVkn ;h. fJZE/ bSwD eodk ;h. go r[od/t dk sK fwSB jh Bkb e/tb frDsh d/ f;zx ;B. fdZbh ftu ;ofjzd ftu dkyb j'J/. pzdk f;zx B{z pkpk pzdk f;zx pjkdo ns/ T[; d/
dk; B{z fJe p?okrh ;kX{, ikBeh e[okjhnK B{z okj/ gkT[Dk ;h. ;' nkg NZgfdnK jh wkbtk y/so d/ bskV/ j'J/
gqSkd fwfbnk fi; B{z T[BQK nkgDk ikD p[M e/ wkX'dk; d/ v/o/ nkJ/. y?o b'e tZvh frDsh ftu pkpk ih d/ Mzv/ pjkdo B/ nkgD/ fJe ioB?b GkJh pkz u'Dt/A ;kEhnK B{z fJe ib{; dh Seb
r[o{ XkoB ehsk. fJ; ;kX{ B/ T[BQK dk T[j T[; t/b/ vo ftu BjhA ;h. r[o{ j/m fJeZm/ j' rJ/. S/sh jh g?db ;?fBeK f;zx B{z ;ofjzd dk ;{p/dko fB:[es ftu e[spwhBko d/ B/V/ y[nkik
BK pdb e/ wkX'dk; oZy fdZsk. fJ; ;kfjp T[; d/ gbzx s/ ik fpoki/. pkeh dh frDsh 9000 se gj[zu rJh. go
;kX{ d/ Bkb T[j bkj"o (gkfe;skB) r[o{ e/ f;zxK B/ prhu/ ftu bZr/ c[ZbK pzdk f;zx pjkdo d/ e'b Bk e'Jh ehsk. e[spdhB pyfsnko ekeh o'i/ gk;
nk rJ/. go wB dh GNeDk Bk w[Zeh. dk nkjko ehsk s/ prhuk T[ikV fijk s'gykBk ;h Bk jh jkEh. fJE'A se uzr/
bkj"o dh fonk;s e;{o d/ fgzv okw fdZsk. wkX'dk; d/ u/b/ ukNV/ n"y/ j'J/ x'V/ th ekch frDsh ftu BjhA ;B. fJ; soQK f;Zy oki dh ;EkgBk dk gj[zukfJnk frnk. pzdk f;zx pjkdo
EzwD fty/ ;zB 1686 ft;kyh d/ w/b/ s/ T[BQK B/ nkgDhnK r[gs SeshnK f;zxK e'b e/tb bzp/ B/z/, sho ns/
s/ T[BQK B/ fJZe j'o ;kX{ okwdk; Bkb d[nkok rzqE ;kfjp s/ f;ZyK B{z BhtK sbtko jh ;B go f;de, i'S, j"A;bk w[ZY pZMk ns/ ;Zs ;" ;kbK s'A gJ/ B{z Sjhdh ikw fgnkT[D s'A gfjbK T[;
w/b j'fJnk. go T[BQK dk wB fNekU fdykT[Dk ukfjnk. T[j ;kok fNZb bk s/ fjzws p/fw;kb ;h. pzdk f;zx pjkdo d/ uko ;kbk g[Zso ni/ f;zx B{z esb
ftu BjhA ;h nk fojk. ;' okwdk; B{z jN/. T[BQK dh foZXh-f;ZXh ezw Bk nkJh. dk i'S s/ j"A;bk p/fw;kb ;h. T[j fiXo r[bkwh d/ i{b/ B{z gzikp d/ rb'QA bkj[D
SZv e/ wkX'dk; j'o ;kX iBK dh EZe jko e/ T[BQK wkX'dk; B{z p[bkfJnk. B{z s[odk, dfonk tKr{z s[odk o;sk eoe/ T[;dk XVedk j'fJnk fdb pzdk
;zrs eodk j'fJnk, fjzd';skB d/ T[; B/ pVk z'o bkfJnk go T[; dh fJZe pDdk frnk. fJ; soQK T[; B/ d/yd/ jh dh S[o{nks j'Jh. ;ofjzd dh fiZs B/
dZyDh fjZ;/ ftu, Bkf;e e'b nk Bk ubh. nzs T[j r[o{ ih d/ ;kjwD/ d/yd/ w[rb je{ws d/ fezro/ YfjY/oh fJfsjk; dk o[y nfijk pdfbnk fe f;zx pjkdo d/ w{zj ftu s[zfBnk frnk.
frnk. fJE/ gjz[ud/ jh T[; dk w/b fJe nkfJnk. i' puB fpbk; r[od/t ns/ eoB dh S[o{nks eo fdZsh. ;'Bhgs,
:'rh ;zs n"xV BkE Bkb j'fJnk. e?Eb, ;wkDk, xVkw, m[;ek, fJ; xNBk s'A E'V/ no;/ pknd jh id'A s;hj/ d/D s'A fJbktk Gyd/ j'J/ bkb
w[;sckpkd, eg{oh, ;Y"ok s/ pB{V B{z
cfsj eoB T[gozs f;Zy nkgD/ w[y f;Zy jZEK ftu SwSho b? e/ w?dkB ftu row izp{oK Bkb pzdk f;zx pjkdo d/
fBSkB/ ;ofjzd T[s/ z'odko jZbk p'bD fBZso/ sK sysK s/ skzK B/ T[BQK Bz{
gqDkw ehsk. fJ; uVQs d"okB pzdk ;oho s'A wk; B'funk frnk. ;{ow/ B/
f;zx pjkdo B/ ;[szso f;Zy oki dh f;Zyh BjhA jkoh. pzdk f;zx pjkdo
x'SDk eo fdZsh ns/ r[o{ BkBe d/t f;Zy e"w dk ehwsh ;owkfJnk j?.
ih, r[o{ r'fpzd f;zx d/ Bkw s/ f;Zek
fJfsjk; d/ ekb/ d"o ftu f;ZyK dh
ikoh ehsk. ;Y'ok s/ BkjB ftueko
ofjB[wkJh eoB tkb/ ns/ nkzkdh dh
b"jrVQ, w[rfb; rVQ B{z nkgDh SwK s/ pbD tkb/ gqtkB/ dk ;fseko
eoBk ;kvk coz pDdk j?. Sjhd jh
okiXkBh pDkfJnk. fiZsK dk f;bf;bk e"w dh Sesh j[zd/ jB.
fBozso ikoh fojk. pzdk f;zx pjkdo
dh jo w?dkB cfsj B{z d/yfdnK wkM/
ns/ d[nkp/ ftu f;Zy T[m yV/ j' rJ/.
tes dh Bzkes B{z fXnkB ftu
oZyfdnK fjzd[;skB dk pkdSkj pjkdo
Skj y[d tZvh c'i b? e/ gzikp ftu
dkfyb j'fJnk. pzdk f;zx pjkdo B{z
f;X r';fN
;ck 39 dk pkeh jfE B nkJh.. i'rh t;s[ B ekJh.. f;X p'bB ;[G puB XB[ BkBe s/oh ;zroKd d/ tfjwK-GowK d/ uZeoK ftZu
g[soh eT[b[ B gkfbnk wfB y'N/ G/y[ T[skfo T[dkf; dk tfs feT[A r[o ;zrfs pkDh fpBk d{ih UN BjhA tvh ewkJh.. gkJh oZyd/ jB. ;qh r[o{ rqzE ;kfjp
nkeh Bf;nkok.. w[skpel
pkDh w[yj[ T[ukohn? j[fJ o[;BkJh ;z;koh ohfs ubkJh.. jfj okJh.. tvk g[oy gorfNnk efbi[r nzdfo
fwN? nzXkok.. BkBe nky/ GzrqBkE s/oh wkT[ f;t o{gh eosk g[oy[ ub/ Bkjh Xofs i'fs irkJh.. eT[se e'v swkf;nk fufs B
frnkB r';fN uouk ;dk nBjfd nkt;[ BkT[.. BkBe e'Vh Boe pokpo/
;pfd T[m/ X[Bekok.. e[uih nkjh.. ubkJh.. w/fbU pkpk T[fmnk w[bskB/ dh T[iV[ ;'Jh EkT[.. gzBK §0§
;'do[ nkosh rkthn? nzfwqs t/b/ ikg[ GKvk X'fJ B ikfsUfB GkfJ e[ui/ f;X szsq wzsq eo MfV gJ/ ;pfd r[o{ ikofs ikJh..
T[ukok.. ;zrsK B{z fJBQK gkyzvhnK s'A ;[u/s
r[ow[fy Gko nEopD Xkok..£B{Z.. c[b[ ;VkJh.. e/ ebk SgkJh.. nr'A gho w[bskB d/ d[fX eN'ok Gfo j' e/ r[o{ dh f;Zfynk w[skpe nkgDk
w/bk ;[D f;toks dk pkpk nub j'fJ nshs[ frqj;fs sfi fco T[Be/ dd/ dksk r[o{ j? ee/ ehws feB/ B b? nkJh.. ihtB pshs eoBk ukjhdk j?. ;kvh
tNkb/ nkJh.. nodk; j? fe r[o{ ;kfjp fJBQK B{z
do;B[ t/yD ekoB/ ;rbh T[bN gJh xfo wzrD ikJh.. gkJh.. pkp/ efY efo prb s/ uzp/bh d[X gyzvhnK B{z ;[wZs pySD sK i' fJj th
b'ekJh.. fpB fds/ feS[ jfE B nkJh..¤0.. ;' dhB BkBe ;fsr[o ftfu fwbkJh.. e[eow eoB s'A s'pk eo b?D.
brh po;B bSwh fofX f;fX BT[ fJfj ;[D puB i'rh;ok wko febe
fBfX ;tkJh.. ;oDkJh..¤¢.. fiT[ ;kro ftu rzr ;wkJh..¤¤.. fJ; bVh d/ nrb/ b/y ftZu n;hA
i'rh d/fy ufbsq B'A wB ftfu fo;fe pj[ o{fJ T[mkJh.. pkpk p'b/ BkE ih ;pd[ ;[Bj[ ;u[ pj[s nc;'; j? fe r[o{ rqzE ;kfjp
xB/oh ykJh.. yN do;B eT[ y/fdnk efbi[fr p/ d/ T[gd/SK ns/ GkJh r[odk; d/ T[gq'es r[o{ BkBe ;kfjp dh okwebh okr ftZu
Grshnk gkJh Grfs nkfB b'Nk w[yj[ nbkJh.. ;p{sK d/ pkt:{d nZi d/ y[droz ny"sh
i'rh bfJnk SgkJh.. dh BkBe nkJh.. pkM' ;u/ Bkw d/ j'o[ eokwkfs n;K ;kX, ;zs, pkp/, ;zs ;wki ns/ Ne;kbh doz f;X r';fN pkDh dk t/otk d/tKr/
GrshnK rJh Grs G[fb b'N/ nzdfo f;X p'bfB ;G ntyXhnK szsq wzsq ;zrsK B{z eokwksK, e"sZe-swkfSnK, tkfj r[o{ ih ek ykb;k..
;[ofs G[bkJh.. s/ Bkjh.. izsqK, wzsqK, szsqK, S[G-nS[G fdB-
pkpk ikDh ikD g[oy efYnk b'Nk eh X[B' uVQkJh.. p;sfo gfjo/ nrfB e? poc fjwkb/ fdjkfVnK, wZf;nk, g{oBwkSh ns/ tkfj r[o{ ih fe csfj..
ijk b[ekJh.. o{g tNkfJnk i'rhnK f;zx pkfx pj[
t/fy ufbsq i'rh y[D;kJh..£©.. wzdo[ SkJh.. wksk r[ioh s/ p[oi
ykXh y[Df; i'rh;oK r';fN eoB ufbs fdykJh.. eo' o;'Jh ;ko dh ;rbh Xosh BfE
;G/ T[fm nkJh.. fJfe gfo eoe? T[vofB gzyh fit? efjzd/ ;ojzd ftu fJe r[ioh, e[M ;wK r[zko e/ r[zo rJh.
g[S/ i'rh Gzro BkE s[fj d[X ftfu ubkJh.. fJe oks d/ ofjD dk fJtzkBk, d' jho/ tko e/ r[zo rJh.
feT[A eKih gkJh.. oj? bhbkJh.. J/tv[ eoh ftEko eT[ ;rbh Xosh eZbP mzY/ p[oi ftu mzv t/b/, T[; oks r[zkoh mo-mo e/.
fcfNnk ukNk d[X dk foVfenK wyD fJeBk Bkr j'fJ gT[D S'fVnk nZi z[bw dh toPdh nZi f;o s/, fdB tes ;jko e/ r[zo rJh.
jeh ikJh.. eZbP nkg ;ik e/ d;sko/, fJ; N'fonk bkb d/ bkbK Bz{.
fJeBk toyk nrfB t;kJh.. s'bh Xofs nkekf; d[fJ fgS/ Skp/
sko/ s'V/ GzrfoBkE fJe ufV nZi T[BPK dh pbdh fusk T[s/, fJe Mksh wko e/ r[zo rJh.
Nze[ uVQkJh.. okj d{o dk, pkb nzikD/ B/, w/o/ fpB Udo iktDr/.
fworkBh ib[ sfo ikJh.. fJj pb[ oyk nkfg ftfu fi;[ nkyk
f;XK nrfB B p{M? p[MkJh..¤¡.. w?A eZfbnK s'o BjhA ;edh, fJj pks ftuko e/ r[zo rJh.
f;fX p'bfB ;[fD BkBek s[fj ir fs;[ gkf; eokJh.. fJe 'r[ioh' dk d[ZX v[fbPnk ;h, T[; 'ekBP' jZE', sK o' gJh ;h.
;fsBkw fpB[ pkdfo SkJh..¤£.. fJj sK gotko dh oZs v[ZbPdh, eJh tko ;jko e/ r[zo rJh.
B{z eokwkfs fdykJh.. pkp/ ehsh f;X r';fN ;pd ;kfs sZe sZe ;ojzd dh ezX S'Nh , fdb tkfbU fdb Bk Ykj pfjDk.
e[M fdykb/A n;k B' Gh s[fjfeT[ fYb
f;Xh ftfu nkJh.. fJ; ezX dk Ujbk eo r[ioh, fJe wfjb T[;ko e/ r[zo rJh.
nt/jh bkJh.. fifD w/bk f;tokfs dk yN do;B jo r[ioh xo xo d[X d/t/, fJ; y{B fdZsk ;G e[Bp/ dk.
pkpk p'b/ BkE ih n;K s/ t/yfD
nkd/f; eokJh.. jo i[bw dk oZi e/ fYZv Gfonk, jo dh G[Zy wko e/ r[zo rJh.
fJ; torh r[ioh fJ; ir s/, Bk r[zoh j? Bk r[zo/rh.
g'Eh dkdk ih dh
fJ; okj ftu'A ybes i' r[zoh, fJj pks ftuko e/ r[zo rJh.
nktj[ G?D/ rfb fwbj eo' ih. d{;o j"nk Bk j'rk. pVh d/o pkjfo J/e' ;G wfj J/e[ ;wkJhn?.. xfN frnk gsh Xow dh gZs pdb/, g[Zs ftSV frnk fco fwfbnk Bk.
nzfe ;j/bVhnkj se nfGnk; eo', j'o ;zebg Bk eo'. ntxfN oftnk ;G mkJh, jfo g{oB
fwfb e? eoj ejkDhnk eEk ehosB ;[B'. fJj nBzd wzrb Xz[B pqjw[ fdykJhn?.. T[;sfs eofj ;/te nZi g's/ SZv e/ fJ; EK s/, jZE s/ jZE wko e/ r[zo rJh.
;zwqE ezs ehnkj.. g{o ojh j? fdB n"o oks, r'o ;/ ;[B'. w[fB e/s/, s/r nzs[ B esj{ gkJhn?.. tzsk fi; EK s/ jzM{nK d/, fJe d' c[Zb ukVP Bk ;fenk sz{,
.. feogk eo/ i' nkgDh sk r[o{ ek ;[ydks/ d[y GziB ;[nkwh, iB BkBe
Spd ewkfj.. r[of;yk gkm gq/w Bkb g{o/ dk ehnk ;G feS[ g{ok.. xN ;d pfb ikJhn?.. T[; EK s/ r[ioh ;G nkgD/, r[bzko Bz{ tko e/ r[zo rJh.
eo' ih. Xho/ Xho/ thuko e/ eo'. noE tX feS[ Bkjh.. i;tzs f;zx
tb fynkb eo', i' r[o{ ih efj oj/ jB r[o{ ;pd d[nkb/ gqeowk eo/ ih.
ih. fco T[; ek nfGnk; eo'. o'Nh oki B ukj'.. w[es B ukj'.. wB T[j nkgDh feogk to;Kdk j? ih.
gkBh E'Vk ykt/ ih. fi; eoe/ ;oho gqhs uoB ewbko/..
ftu BhAdok nkb; xZN j't/ ih. ;oho g'soh
szdo[;s oj/rk. fco J/e ek fB;uk d/trzXkoh wjbk 5 xo[ 2(528) gowihs e"o
wkJh r[o uoD fus[ bkJhn?.. gqG B?SBb e?ghNb 'e?Bpok'
j'J/ feqgkb[ ewb[ gork;/, ;dk ;dk
jfo fXnkJhn?.. ojkU.. nzsfo J/e',
43 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
ozr Go' fdwkrh e;osgtBe[wko
pZfuU\ nkgDhnK ozrdko g?A;bK u[Ze' ns/ ozr Go'. pZfuU, T[Zgo fdZs/ fpzd{ fwbkT[ d/y' eh pDdk j?.
pkb tckdkoh
ejkDh
g[okD/ ;w/A dh rZb j? fe fJe fgzv c/o gkDh ghD Bkb E'Vk nkokw wfj;{; s'A w[esh gk b?Dh ukjhdh j?. fJ; ;'u T[; B/ j/mK Mksh wkoh sK T[; Bz{ MkVh bZeVjkok s's/ Bz{ b? e/ xo gjz[funk.
ftu fJe bZeVjkok ofjzdk j?. e[M ;kb j'fJnk. o'Nh ykD s'A pknd T[; B/ d/ nkT[AfdnK jh T[; B/ T[vkoh brkJh t/y e/ ;kok e[M :kd nkfJnk. T[; B/ t/ T[; B/ xo gjz[u e/ ;G s'A gfjbK fgziok
gfjbK T[; dh gsBh oZp Bz{ fgnkoh j' nkgD/ yzG cVcBkT[D dh e'fSS ehsh ns/ izrb tkb/ gk;/ ubk frnk. fynk fe bZeVjkok th T[;/ ezfvnkbh pkjo ;[ZfNnk. j[D T[j fJZem/ ofjzd/.
rJh. T[; d/ d' bVe/ ns/ d' bVehnK go zyw j'D eoe/ T[; dh g/S Bk rJh. MkVh e'b p?mk o' fojk j?. s'sk EZb/ s's/ dk id'A ihn eodk n;wkB ftu
;B. bVehnK ftnkjhnK rJhnK ns/ bZeVjkok izrb ftZu'A bZeVK b? T[sfonk ns/ uZ[g eoe/ bZeVjko/ d/ T[vkohnK bkT[Adk. T[j nkgD/ bZeVjko/
bVe/ d{o Sfjo ftu ik e/ B"eohnK eoB bZeVjko/ B/ nkgDk ezw T[E/ jh e/ id'A xo nkfJnk sK T[; B/ t/fynk w'Y/ T[go p?m frnk. bZeVjkok nkgD/ d/ Bkb Bkb T[Zvdk izrb tb iKdk
bZr gJ/ ns/ Sfjo i'r/ jh j' e/ ofj rJ/ SZv e/ e[jkVk uZ[fenk ns/ s's/ Bz{ b? e/ fe fgzio/ dk dotkzk y[bPk j? ns/ fgziok fgnko/ s's/ Bz{ w'Y/ T[go p?mk t/y e/ ns/ Skwh T[; d/ Bkb jh tkg; xo nk
. fJ; eoe/ T[j fpbe[b fJZebk ofjzdk xo tb s[o fgnk. xo gjz[u e/ T[; B/ ykbh. T[; dk T[gobk ;kj T[go ns/ y[Sh Bkb T[ZSb fgnk. bZeVjko/ B/ T[; iKdk. d't/A g{oh nkzkdh ns/ fgnko Bkb
;h. s's/ d/ zywK T[go fJe wbPw brkJh j/mbK j/mK jh ofj frnk. T[; d/ fdb Bz{ nkgD/ jZE ftu cV e/ y{p uz[fwnk, y[Sh y[Sh ihtB pshs eoB
ns/ nkokw eoB bJh fJe fgzio/ ftu Bz{ e[M e[M j'D bZrk. fJZebk j'D ekoB fgnko ehsk. T[j ;kok d[Zy dod G[Zb bZr/.
T[; d/ fgzv d/ B/V/ jh fJe izrb fpmk fdZsk. T[; B{z fJe nkjo bZG fgnk ;h ns/ frnk ;h. ftS'Vk nukBe fwbB ftu
;h, fiE/ T[j jo o'z iKdk ns/ e[M s's/ Bz{ nkgD/ S'N/ pZu/ tKr jh ;wMD pdb frnk ;h. vka e[bpho f;zx ;{oh
bZeVk tZY fbnkT[Adk. T[j bZeVK fgzv o'z ;t/o/ Skw bZeVjkok s's/Bz{ bZrk ;h. T[; B/ oksh o'Nh th Bk ykXh
ftu t/u d/Adk fi; Bkb T[; dk o'Nh fgzio/ ftZu'A eZYdk ns/ T[; Bz{ wbPw ns/ T[;/ soPK GZ[yk GkDk ;"A frnk. T[dk;-pZuk
gkDh s[fonK iKdk. brkT[Adk. T[; Bz{ pV/ fgnko Bkb o'Nh
ytkT[Adk, gkDh fgnkT[Adk. T[; dh ;/tk nrb/ fdB ;t/o/ bZeVjkok T[fmnk. ed/ ed/aaaaaaaa ed/ ed/ w/ok fdb BjhA bZrdk,
izrb, fiE/ T[j bZeVK tZYD Bkb s'sk j"bh j"bh mhe j'D bZrk. T[; dk izrb tb ikD bJh T[Zek jh y/vD bJh id e'Jh Bk bZGdk
iKdk, T[; Bz{ pVk uzrk bZrdk ;h. fJe j[D d'tK ftu fgnko g?Dk S[o{ j' frnk. fdb BjhA ;h eo fojk. T[j ;kok fdB ;ko/ ftu gVPkJh bZr/,
sK T[; Bz{ T[E'A ihtB fBopkj bJh s'sk o'Nh yKdk yKdk edh T[; d/ w'Y/ nkgD/ fgnko/ s's/ dh :kd ftu xo jh pkjo nkT[D s'A jo e'Jh vodk
bZeVK fwbdhnK ;B ns/ d{;ok T[E'A d/ T[Zgo T[Zv e/ p?mk iKdk ns/ edh f;o b/fNnk fojk nrb/ T[; B/ nkgD/ fdb ;kok fdB Bk gfVPnk iKdk,
gS{-gzShnK Bkb T[; Bz{ w'j j' frnk T[Zgo. Bz{ gZek ehsk. ihtB fBopkj bJh ezw y/vD d/ bJh wB bbuKdk
;h. s/ T[;B{z eoBk jh g?Dk ;h. T[j pZXk- ;ko/ pD/ feskph ehV/,
fJe fdB bZeVjkok s's/ Bz{ o'Nh ytk oZ[Xk nkgDk e[jkVk b? e/ izrb tb y/vD Bz{ wB ;G dk eodk
fJe fdB T[j izrb ftu bZeVK eZN e/ T[; Bz{ fgzio/ ftu fpmk e/ izrb ftu s[o fgnk. ed/ ed/aaaaaaa
fojk ;h sK T[; Bz{ fe;/ s's/ d/ ghV Bkb bZeVK eZND ubk fbnk. T[; B{z fgzio/
eokj[D dh nktkz nkJh. T[; B/ nkgDh dk dotkzk pzd eoBk G[Zb frnk. s'sk izrb ik e/ T[; B/ bZeVk tZYDhnK wkg/ ukjz[d/ eo' gVPkJh, y/vK Bz{ T[j efjD GekJh
e[jkVh T[E/ jh oZy fdZsh ns/ nkg T[; fgzio/ ftZu'A pkjo fBefbnk ns/ xo ftu S[o{ ehshnK go T[; dk fgnkB w[V-w[V w/b fwbkg Bk oZyd/ p/bh, Bk e'Jh nk e/ ;ZE ftu uVPdk
gk;/ d"fVnk fi; gkf;UA s's/ dh nktkz jh bZr/ fBzw d/ doyZs T[go ik p?mk. s's/ tb jh ik fojk ;h. T[; B/ nkgDk ed/ ed/aaaaaaaa
nk ojh ;h. e[jkVk oZy fdZsk ns/ T[; ezfvnkbh
doZys T[go p?fmnK id'A T[; B/ MkVh tb s[o fgnk fi; MkVh ftu s'sk pugB d/ ftu y[bP s/ w"iK, y/vD bZrd/ pD pD c"iK
bZeVjko/ B/ t/fynk, B/V/ jh n;wkB ftu j'o gzSh T[vkohnK God/ cf;nk ;h. ;ZN tZiD s'A vod/ fijV/, fggbh p'jVhA e'Jh Bk uVPdk
ezfvnkbh MkVh ftu fJe s'sk cf;nk t/y/ sK T[; d/ go th cVcVkT[D bZr/ ed/ ed/aaaaaaaa
j'fJnk j?. bZeVjko/ B/ pV/ fXnkB Bkb . go T[j nihp d[fuZsh ftu g? frnk. MkVh e'b ik e/ T[j p?m frnk. T[; pfunK dk j[D pugB o[b fgnk, BZuDk NZgDk ;G e[M G[b frnk
s's/ Bz{ MkVh ftZu'A eZfYnk. s'sk ghV fJe gk;/ T[j bZeVjko/ dk fgnko t/y B/ t/fynk MkVh ftu s's' dk fJe yzG wkg/ Bk e[dos s'A f;yD , ''wkth@ Bh y[Zv/ ftu sVdk
Bkb e[obk fojk ;h. bZeVjko/ B/ ;G fojk ;h, fi; B/ T[; Bz{ ezfvnkb MkVh ni/ th nfVnk fgnk j?. T[; B/ T[j yzG
s'A gfjbK T[; B{z uZ[G/ j'J/ ezv/ eZY/. c/o ftZu'A eZY e/ T[; dk fJbki ehsk ns/ eZfYnk. yzG eZYD bZfrnk T[; d/ r[odoSB f;zx wkth
T[; Bz{ gkDh fgnkfJnk, nkgDh o'Nh ;/tk ehsh. d{;o/ gk;/ n;wkB ftu nkgD/ jZE ftu fJe ezvk uZ[G frnk
ftZu'A nZXh o'Nh eZY e/ ns/ T[; d/ S'N/ ufjed/ ns/ skohnK bKd/ gzSh. ns/ T[E'A E'Vk y{B trD bZr fgnk.
S'N/ N[eV/ eoe/ T[; Bz{ ytkT[D dh e'fSS yzG Bz{ jZE ftu b? e/ T[j w[V c[ZN-c[ZN
ehsh. s's/ B/ f;oc d' fszB N[eV/ jh nyho T[; B/ fJj ;'funk fe nzkdh e/ o'D bZrk.
ykX/. T[; dk iwKdo{ nfXeko j? ns/ yzGK d/
jz[fdnK fgzio/ ftu pzd ofjDk p[zfdbh. s'sk izrb ftu T[Zvdk T[Zvdk
s's/ Bz{ gfjbK ezv/ eZYD Bkb ns/ i/ nZi w"ek fwfbnk jh j? sK w?Bz{ fgzio/ T[; ezfvnkbh MkVh d/ T[Zs'A bzfxnk.
44 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
ejkDh ;[fBnkoK dk iZr{
jB/ok j' ufbnk ;h id'A uko'A p;K ;e[{b rJ/. w/ok puBk sK gVQdk fojk ''BjhA skfJnk fJ; soQK Bk nky tkbh ;oeko jh d/ ;edh j? fijVh n?; ;keh
fgzv d/ ;ZE 'u nk e/ yVQhnK j'JhnK. go iZr{ B/ gVQkJh ftueko/ SZv fdZsh. s/o/ bJh sK w?A T[jh ;[fBnkoK dk iZr{ d/S ubkT[Adh j?.
p;K u'A pkjo fBeb/ fgzv d/ ;ko/ rZGo{ pZ; ed/ pkDhnK d/ pkr d/ nzp s'V jh jK. '';Zu bkbk s{z ebQ fdZbh BjhA
ns/ pz[or fit/A pj[s EZe/-EZe/ fd; fbnk eo/, ed/ fe;/ d/ y/s 'u eDe 'id'A fJe fdB g[Zs puB/ B{z fJ; frnk.@
oj/ ;B. go T[BQK ftu ;Zso gko eo dhnK pZbhnK u[ok e/ jZNh s/ t/u r[V ''jK skfJnk fJe ezw nkfJnk ;h. rZb dk gsk bZrk sK T[j w?B{z wjhB/ d/
u[fenk ;[osk jh nfijk ;h fi; d/ yk fbnk eo/. ;[fBnkoK d/ xo o'z jh nkj nkT[Ad/ n?stko fsnko ojhA s{z.@ fJe ;" thj o[gJ/ d/D bZrk. go bkbk bkbk dw'do B/ BKj ftu f;o
fujo/ 's/ EektN dk G'ok th fBSkB T[bKG/ nkT[Ad/, go T[j th eh eodk. dw'do B{z jo o'z d/ uko o[gJ/ d/ e/ th fjbk fdZsk ns/ T[j ;[os{ bJh ;wkB
BjhA ;h. T[; dk nzdo sK ukn Bkb fe;-fe; B{z itkp fdzdk. i/ e'Jh T[bKGk ''fsnko ojK. eh rZb fes/ bkw s/ w?B{z szrh jh ojh. pzBQD bZrk,
Gfonk j'fJnk ;h. T[j y[Sh-y[Sh nkgD/ b? e/ nkfJnk p{jk yNekT[Adk sK T[j b? e/ ikt/Ark<@
xo tZb ik fojk ;h. dotkzk Bk y'bQdk. 'w?A eJh tkoh ;'udK w/ok puBk ''pVh rbsh ehsh s{z bkbk. w?A sK
''BjhA skfJnk bkw s/ sK BjhA ;[fBnkoK d/ iZr{ tKr feT[A BjhA eodk< ebQ ;[fBnkoK d/ iZr{ Bkb fdZbh frnk
xo tZb N[o/ iKd/ ;[os/ B{z ;[fBnkoK 'w/ok sK gVQe/ B"eo j' frnk go ikDk go ezw ;wM b? bkw tork jh T[; fijk feT[A BjhA pD iKdk< feT[A ;h. T[E/ pj[s tZvk ib;k ;h. jzkoK
d/ iZr{ dk fynkb nkfJnk, ;[fBnko/ d/ iZr{ B/ sK ntkok w[zfvnK j?.@ fe;/ wfB;No Bkb BjhA bZr iKdkl BjhA ;r'A bZyK b'e nkJ/ ;B fgzvK d/
B{z fJeZmk eoe/ fJe iz[vbh yVh eo ;[fBnkoK dk iZr{ e'Jh B"eoh BjhA ns/ SfjoK d/. jzkoK bZyK th eh bkbk
'feZE/ dk feZE/ ik gj[zfunk T[j, bJh. c/o T[; dk gsk jh Bk bZfrnk eo/ fJ; tkoh iZr{ dh rZb s/ ;[osk eodk, e'Jh ezw BjhA eodk, go sK th frDsh jh BjhA ;h. pZ; bkbk s{z y{zM
ns/ fJe w/ok g[Zsaaaa<@ T[j feZE/ ofjzdk j? ns/ eh eodk< T[j u[Zg fojk. ;[fBnkoK d/ iZr{ B/ nZr/ fet/A mkm B/ T[; d/. T[j fet/A egV/ frnk Bzkok t/yD tkbk ;h. eh o"De
sK pZ; ed/-edkJ/ jh fgzv nkT[Adk. p'bDk S[o{ ehsk, gfjBh oZydk, fet/A rZvhnK ftu x[zwdk. ;h.
T[; dh ;'u fJE/ jh o[e rJh go T[j fet/A g[b; T[; d/ nky/ 'u j?. fet/A T[;
c/o xo tZb N[fonk iKdk ;[fBnkoK d/ 'w?B{z :kd j? fe uko-gzi ;kb ''skfJnk nkj nkT[Ad/ n?stko n;hA B{z ;b{N wkodh j?. ''gfjbK T[E/ eJh ifDnK GkSB
iZr{ pko/ ;'uD bZrk, gfjbK Sfjo'A fJZe B/sk ;kv/ fgzv ;ko/ fdZbh ik oj/ jK. ;ZE ftu p;K oks fdZsk. d/S dhnK fezBhnK jh rZbK
nkfJnk ;h. fgzv dh pDh BthA jEkJh B{z jh bZr ikDrhnK. n;hA ;t/o/ gzi 'nyho fJe fdB w?A g[Zs B{z efj jh dZ;hnK. w?A sK fJ; s'A gfjbK nfijhnK
'T[; dk fgT[ fgzv dhnK n"osK bJh dk T[; B/ chsk eZfNnk ;h. T[; Bkb w?A ti/ she ukb/ gk d/tKr/.@ fdZsk, rZbK ed/ ;[DhnK jh BjhA ;B. ewkb
N{wK SZb/ pDkfJnk eodk ;h. fJe ;[fBnko/ d/ iZr{ B{z th t/fynk ;h. w?B{z jh ehsk p'bD tkfbnK B/. i/ T[j ;kBz{
tkoh T[j nkg th iZr{ d/ fgT[ e'b ;wM BjhA ;h nkJh T[j T[; Bkb eh ''go u'pok fdZbh eh eoB ikDk<@ 'puB/ s{z th fJj B"eoh SZv d/.@ s{z Bk dZ;d/ c/o sK ;kB{z fJj' gsk BjhA ;h
nkgDh tZvh Xh ykso BZE pDkT[D eoB bJh i[fVnk j'fJnk ;h. iZr{ dh rZb eZN e/ ;[os/ B/ g[ZfSnk. thaaa! bZrDk fe w[be B/ eh soZeh ehsh j?.
bJh frnk ;h, ''skfJnk T[ZE/ ;kv/ gokJhw
'c/o sK eJh-eJh fdB ;[fBnkoK d/ wfB;No B/ GkSD d/Dk j?. n;hA tZX s'A 'go T[j w/oh rZb eZN e/ p'fbnk, ''c/o tkoh nkJh ;kv/ gqXkB wzsoh
'pJh oZy/ w/oh Xh dk w[ebktk fJ; iZr{ dk gsk jh Bk brdk go id'A th tZX fJeZm/ j' T[; EK gjz[u e/ fJj 'BjhA pkg{ i' w?A eodK T[j mhe j?. d/ p'bD dh. bkbk pzdk n?t/A gqXkB
u"E dk. tXhnk BZE pDkJhA go fynkb T[j ed/ fgzv r/Vk wkodk sK T[; d/ do;ktKr/ fe n;hA ;ko/ d/;-tk;h T[; i' ;[fBnkoK dk iZr{ eodk w?A T[j BjhA wzsoh E'V/ jh pD iKdk. neb j[zdh j?
oZyhA ykb; ;'B/ dh j't/. T[; ftu gfjokt/ ftu zo{o coe g? frnk bZrdk Bkb jK. c/o gokJhw wfB;No ;kfjp eo ;edk.@ pzd/ ftu sK jh fJzBh T[uh e[o;h fwbdh
y'Naaa<@ ;h. j[D T[j e[Vsk gzkwk BjhA ;h ;kB{z ebQ pj[s e[M dZ;Dr/. iBsk B{z ''ni/ ;t/o d/ gzi jh ti/ ;B fe j?. w?A sK pZ; T[; d/ fjbd/ p[bK tb jh
gfjBdk ;r'A BtK ewhz, BthA g?/AN ns/ fet/A nkokw fwb/rk. wfjzrkJh fet/A ;ZE ftu yVQhnK pZ;K d/ jkoB ;[DkJh t/yh iktK. T[BQK nZXk xzNk GkSD
;[os/ dh rZb ;[D e/ oZyk z'o-z'o dh Bt/A i[Zs/ gk e/ fgzv nkT[Adk. xN/rh. rohph fet/A d{o j't/rh. d/yhA d/D bZr/. fdZsk.
jZ;D bZrk ;h. skfJnk fes/ y[zM Bk ikt/ fJj w"ek. ;[os{ th fet/A fgZS/ ofjzdk. T[j sK
'fJe fdB sK T[j Bt/A w'No ;kfJeb ''uZbK skfJnk ni/ sK w?A fezB/ jh nZXh oks dk fsnko p?mk ;h. T[; B/ sK ''bkbk sphns y[S j' rJh T[BQK
'pJh fJ; ftu jZ;D tkbh fejVh s/ fgzv nkfJnk ;h. T[; t/b/ w?A ;ZE ftu xo ikDk j?. c/o skfJnk ebQ ;t/o/ gzi pj{ B{z efj g/Nh ftu'A BtK e[Vsk, BthA dhnK rZbK ;[D e/. T[BQK dk p'bDk sK
rZb j?.' p?mk ;h. T[j gsk BjhA feT[A ikDe/ ti/.@ gZr ns/ BthA X'sh eYtk bJh ;h. gfjb/ p'bD tkfbnK Bkb'A fes/ jZN e/
w/o/ e'b nk e/ o[e frnk ;h. SkfJd T[j ;[fBnkoK d/ iZr{ B/ ;[os/ dh e'Jh 'S/sh jh p;K Go rJhnK. T[j ;ko/ ;h.
j?okB j[zfdnK ;[os/ B/ oZy/ B{z ;tkb w?B{z nkgDk BtK w'No ;kfJeb fdykDk rZb BjhA ;[Dh. fit/A T[j ekjbk- fdZbh tZb N[o gJ/. pj[s GhV ;h T[; EK
gkfJnk ;h. ukj[zdk ;h. id'A w?A T[; B{z g[ZfSnk fe ekjbk ;[os/ B{z fwbD nkfJnk ;h fiZE/ fgzv dhnK uko p;K o[ehnK. T[; ''wB sK bkbk T[d'A y[S j'fJnk
T[j eh ezw eodk sK T[; B/ dZf;nk fe T[t/A jh ekjbk-ekjbk pkjo fBeb EK j'o th jzkoK p;K gsk BjhA feE'A id'A T[BQK dZf;nk ;kohnK uhzK
'd/y GkJh s{z w/o/ tZfvnK ftu'A j?. T[j B/sk ih dk e'Jh yk; pD frnk frnk. feE'A nkJhnK ;B. gsk BjhA nfij/ j'o ;;shnK j' rJhnK B/. wfjzrkJh xN
s/o/ nZr/ w?A M{m sK BjhA p'bKrk. w?B{z j?. T[j B/sk ih dh gkoNh Bkb i[V iZr{ sK ubk frnk go wzi/ s/ bzw/ fezB/ ;[fBnkoK d/ iZr{ fij/ ftjbV rJh j?. w[be ftu rohph j[D nkg/ d{o
brd? s{z ;[fBnkoK dh fJj rZb BjhA frnk j?. gJ/ ;[os/ d/ wB ftu phshnK fezBhnK ;B, fijV/ fgzvK d/ b'eK B{z p;K 'u Go j' ikt/rh. uhBh j[D thj o[gJ/ BjhA
;[Dh. uZb w?A s?B{z fJe ejkDh ;[DkT[Adk jh rZbK nkT[D bZrhnK. e/ fbnkJ/ ;B. fdZbh 'u ;oeko ubKdh d; o[gJ/ feb' j' rJh j?. ukjgZsh sK
jK. 'fJe tkoh id'A T[j fgzv nkfJnk ;[os/ B{z fJe tkoh c/o nkgDk g[Zs gkoNh B{z e/tb fJj fdykD bJh fe T[j nZX/ w[Zb s/ fwb/rh. go gsk BjhA
sK pj[s y[S ;h. T[; Bkb T[; d/ eJh puBk :kd nkfJnk. fezBk ;kT{ g[Zs j? ;ko/ fJ; gkoNh Bkb ;B. id'A fe fgzvK bkbk T[BQK B/ swke{ pko/ feT[A e[M
fJzBk nky oZyk p'bdk j'fJnk e[M j'o ;kEh th ;B. T[j fgzv ftu wfmnkJh w/ok puBk. nkg/ gVQkJh ehsh. nkg/ u'A nkJ/ nZX/ g'D/ b'eK B{z sK fJj' gsk BjhA dZf;nk< d/y b? bkbk c/o ;kv/
fuo bJh o[e frnk, fit/A ;[os/ B{z tzv fojk ;h. T[; B/ dZf;nk fe T[; B"eoh bZGh. w?A sK T[; dh e'Jh wdd BjhA ;h fe w[be eh j?< ;oeko eh j?, gqXkB wzsohaaa.@
;[DkT[D bJh ejkDh :kd eo fojk tkb/ B/sk ih j[D wfB;No pD rJ/ BjhA eo ;fenk. wK sK T[; dh gfjbK T[j fdZbh-feT[A nkJ/ B/< eh eoB bJh
j't/. oZy/ B/ c/o rZb fJ; soQK S[o{ ehsh, B/. j[D d/S dh tkrv'o T[BQK d/ jZE ftu jh wo rJh ;h. w?A T[; bJh eh eodk nkJ/ B/<@ fizBh d/o ;[os{ p'bdk fojk bkbk
nk rJh j?. nkgD/ d{i/ ;kEhnK Bkb ;r'A T[j nkg w/ok fynkb oZydk fojk. ;[fBnkoK d/ fgzv'A nkJ/ ;ko/ iD/ dw'do p[ZbK ftu w[;eoKdk j'fJnk
'fJe tkoh okik iBe B/ nkgDh Xh fwb e/ j[D T[j d/S B{z ubkDr/. go id'A dh pj{ oZih nkJh c/o sK pj{ s/ d{i/ fgzvK s'A nkJ/ b'eK ftu ob rJ/ uhzK ekrz 'u gk g[VhnK pzBQdk
;hsk d/ ftnkj bJh nkgD/ oki fwfEbk g[Zs d'jK B/ fwb e/ xo ;KG fbnk. ns/ ;[os{ th fit/A T[BQK ftu r[zw j' e/ fojk.
d/ fJe ;[fBnko B{z N{wK pDkT[D bJh ;[os/ B{z ;wM BjhA nkJh fe ;[fBnkoK nkT[Adh B{z jh Gkr bZr rJ/. d' g's/ ofj frnk. c/o T[E/ wzu s/ nk eJh pzd/
;Zfdnk, fijVk T[jd'A ;koh fonk;s dk iZr{ sK e'Jh ezw th BjhA ;h eodk fdZs/ T[; B/ w?B{z. pZ; i/ xkN ojh sK p'bD bZr/. T[j ni/ S'N/ B/sk ;B. T[j ni/ ;[os{ dh T[j rZb uzrh soQK
ftu ;G s'A tXhnk ekohro ;h. T[; T[; d/ fgT[ oZy/ B/ th j[D fgzv dhnK fJe T[; dh ;Z; fJj y[Sh Bjh t/y ;eh. nkgD/ w[be bJh T[BQK dh gkoNh dhnK w[eh th BjhA ;h fe bkbk dw'do B/ T[j
fizBk tXhnk ezw sK j'o e'Jh ;[fBnko n"osK dhnK N{wK pBkT[DhnK pzd eo 'g[Zs puB/ dk ftnkj j'fJnk w?A ehshnK T[gbZpXhnK dZ; oj/ ;B. uhzK ;[os{ d/ jZE ftu cVk fdZshnK.
eo jh eo BjhA ;h ;edk. oki/ B/ T[; fdZshnK ;B. T[; d/ g[Zs iZr{ B{z B/sk nkg/ nzdobk xo SZv pkjob/ ftu nk nkgDh gkoNh dh, nkgD/ B/sktK dh
B{z fejk fe T[j T[BQK dh Xh ;hsk ih bJh ih efjbkT[Dk uzrk bZrD bZrk ;h. frnk. pj{ w?B{z fezB/ ;kbK s'A fJZE/ jh skohc eo oj/ jB. T[BQK d/ ehs/ ezwK dh g[VhnK jZE 'u cVfdnK jh T[BQK
ykb; ;'B/ d/ i/to pDk e/ d/t/. nfij/ gZeh gekJh o'Nh G/i ojh j?. g[Zs B"eoh tfvnkJh eo oj/ ;B, M{mh gqSzSk eo dk tiB c/o gfjbK fizBK t/y ;[os{
fe T[; d/ oki ftu fe;/ th d{ih fJe fdB fgzv iZNK d/ d' xo y/s dh eodk. gqkJht/N B"eoh j?. gsk BjhA T[; oj/ ;B. p'fbnk,
fJ;soh e'b Bk j'D. T[BQK ftu oZsh Go tZN B{z b?e/ bV gJ/ ;B. c/o ;[fBnkoK B{z fezBh sBykj fwbdh j?< w?A g[ZfSnk c/o ;[os{ B/ gfjbh tkoh gqXkB
th y'N Bk j't/. dk iZr{ T[BQK dk c?;bk eotkT[D bJh sK T[; B/ e[M BjhA df;nk. p; T[; wzsoh B{z p'bfdnK ;[fDnk. fi; B/ ;[os{ ''pJh bkbk fJj eh s{z nZi th
fgzv nkfJnk sK T[; Bkb u"Aeh d/ uko ftu'A T[j jo wjhB/ w?B{z BZp/ o[gJ/ uhBh fij/ d{i/ b'eK B{z dZf;nk fe j[D d/S uhzK T[BhnK jh fdZshnK fizBhnK
's{z SkfJd ;Zu wzB/ jh Bk. T[j f;gkjh ;B ns/ u"Aeh fJzukoz th ;h. ukj gZsh ns/ swke{ bJh fdzdk fojk. ftu uhzK ;;shnK j' rJhnK B/. gfjbK fdzdk ;h<@
;[fBnko th okik iBe dh rZb ;[D e/ pkjob/ xo 'u w?A ukj nkg pDk e/ wfjzrkJh xN rJh j?. j[D uhBh thj
j;h BjhA ;h o'e ;fenk. id'A fe okik fgzv d/ b'eK t/fynk T[; B{z fJeZb/ ghAdk jK. o[gJ/ dh EK d; o[gJ/ feb' fte/rh. ukj ''feT[A u"Xoh j[D eh j' frnk<@
iBe d/ oki ftu sK T[BQK dh fJzBh f;gkjh jh BjhA ;r'A u"Aeh dk fJzukoi pj[s ;kb gfjbK fdB fezB/ uzr/ gZsh dk th nZXk w[b j' frnk j?. fJj ''j' frnk. T[J/ uhBh s/ ukjgZsh
fJZzs ;h fe e'Jh gqkDh nZy u[Ze e/ th B/sk ih efj p[bk fojk ;h. T[; fdB j[zd/ ;B. d' o[gJ/ dh ukj gZsh, uhBh ;kok e[M T[BQK dh ;oeko B/ ehsk. s[;hA sK d[rDh fwbDh ukjhdh j?. mhe j?
T[BQK tZb BjhA ;h t/ydk. s'A pknd sK ;ko/ fgzv ftu T[; dh Xke ns/ swke{ fJzBk fwb iKdk ;h fe fdB ;kvh gkoNh B{z t'N d/t'. ;kvh gkoNh B{z swke{ pko/ gqXkB wzsoh B/ e[M BjhA
pzBQ rJh ;h. ftu w?A uko tkoh ukj gh b?Adk ;h ns/ fiskU. ;kvh ;oeko j'o e'fSS eoe/ fejk.
'gsk c/o eh j'fJnk<@ j[Zek sK ;kok fdB r[Vr[VKdk ofjzdk fJe fdB w[be u'A rohph dk Bkw' ''go fe; y[Sh ftu<@
fJ; ;tkb s/ ;[os/ B/ BKj ftu f;o c/o ;[os/ B{z gzi S/ fdB gfjbK dh ;h. fBSkB fwNk d/t/rh. w[be y[Sjkb j' ''yZuoh jZ;h jZ;fdnK bkbk dw'do
fjbk fdZsk. T[; B{z fejVk fJ; rZb dk rZb :kd nkJh. fJe oks o'Nh yk e/ 'go c/oaaaa. ikt/rk. iBsk ;[yh j' ikt/rh. p'fbnk.
gsk ;h. ;[os/ B/ ni/ j[Ze/ d/ fszB uko eS jh bJ/ 'gsk BjhA c/o eh j'fJnk. fgzv d/ ;[os{ B{z j'o uhzK dk sK gsk BjhA ''ebQ gqXkB wzsoh B/ fejk ;h fe
oZy/ B/ c/o rZb fJ; soQK S[o{ ehsh, ;B fe T[; B{z fe;/ okjhA pkjobk pkDhJ/ dw'do B/ sK ;kohnK uhzK xZN ;h go T[; B{z ukjgZsh s/ uhBh ;;sh uhBh d; o[gJ/ feb' j' rJh j? s/
'pZ; c/o okik iBe B/ th ;[fBnko/ dotkzk yNekT[D dh nktkz ;[DkJh d/DhnK S[o{ eo fdZshnK. w?A th nkgDk j'D dh p/jZd y[Sh ;h feT[A fe T[; dh ukjgZsh th nZX/ w[Zb s/ fwb/rh.@
e'b'A fJ;/ soQK g[ZfSnk fe T[; dh j;h dk fdZsh. pkjo T[; B{z e'Jh skfJnk efj j[Zek xZN ghDk S[o{ eo fdZsk. gfjbK gj[zu sK fJjBK uhzK she jh ;h. fJ; e[M fuo sK bkbk dw'do u[g fojk
eh ekoB j? sK nZr'A ;[fBnko d't/A jZE p[bk th fojk ;h. w?A uko tkoh ukj ghAdk ;h. c/o w?A fszB s'A nZr/ sK T[; dh e'Jh b'V jh BjhA ;h. go ;[os{ dh rZb ;[D T[j fJ; soQK
i'V p'fbnk, tkoh ghD bZrk. j[D sK w;K fdB ftu pZ; T[j sK fJ; rZb s/ jh y[S ;h fe j[D p'fbnk.
''j/ fwEbk Bo/S fJj y'N sK ;kvh ;[os/ B/ id'A dk g[Zs ftnkfjnk ;h d' tkoh jh ukj pDdh j?. g[Zs d/ fdZs/ fJe ;" thj o[gJ/ ftu T[j ''c/o u"Xoh s{z n?A eo fJj uhzK
e"w d/ bj{ ftu tVh j'Jh j?. T[j T[j fgzv d/ pkjob/ xo ftu ofjD bJh 'fJe tkoh w?A dw'do pkDhJ/ B{z uko tkoh ukj gh ;e/rk. j[Zek th T[j nZX/ w[Zb s/ gqXkB wzsoh e'b'A jh b?
;[fBnko jh ekjdk fijVk yo/ ;'B/ ftu nk frnk ;h. g[ZfSnk, ;kok fdB r[VrVKdk oj/rk. bthA.
wbktN Bk eo/. fJj to sK ;kB{z y'N d/ 'feT[A pJh bkbk fJj eh rZb< o[gJ/ id'A SkwhA ;ko/ iD/ p;K 'u Go fgzv rZb fJE/ jh w[Ze rJh. ;[os{ dh
okik gk;'A fwfbnk j'fJnk. pJh ukj/ j[Ze/ dh BVh fJe gk;/ eo ;[os/ B/ sK w?A o'z s?B{z fszB jh fdzdk jK go j[D w[V/ T[j pj[s EZe/ j'J/ ;B, go sK th ;wM ftu e[M BjhA nkfJnk feT[Afe
;[fBnko nkgDh Xh bJh N{wK feT[A Bk T[j fgzv d/ pkjob/ dotkz/ dk e[zvk fJj ukj gZsh ns/ uhBh Bkb uko tkoh ;[os{ dk nzdo pj[s y[S ;h. T[; y[Sh T[; dh ;wM bkbk dh ;wM s'A nZr/
pDkJ/, go T[; dk ezw j? T[; ftu th y'fbQnk. pkjo ;[fBnkoK dk iZr{ yb'sk ukj feT[A BjhA pDdh. j[D sK fJj ftu sK T[; B/ uzrh soQK oks dh o'Nh th BjhA ;h. p; T[j sK fsZB'A g[VhnK jZE
y'N zo{o gkt/rk. ;h. swke{ d/ th fJzB/ gZs BjhA g?Ad/< BjhA ykXh. T[; dh sK ed'A dh nZy bZrh 'u cV xo tZb N[o fgnk.
'fJj itkp ;[D okik iBe th T[; 'bkbk dw'do w/oh rZb ;[D e/ T[; B{z gsk jh BjhA bZrk. xo tZb N[o/ iKd/ ;[os{ B{zfJe tkoh
;[fBnko dh pks dk ekfJb j' frnk ''skfJnk w?A jK iZr{.@ jZ;D bZrk. efjzdk u"Xoh s?B{z BjhA nrb/ fdB ;[os{ ;t/o/ jh T[m uko fit/A fgZS'A bkbk dw'do d/ yh-yh eoB
ns/ T[BQK ;koh rZb ;[fBnko s/ SZv ''nzdo bzx nk u'pok.@ gsk wfjzrkJh tZX rJh j?. o[gJ/ b? bkbk dw'do dh jZNh tZb N[o dh nktkz zo{o ;[DkJh fdZsh.
fdZsh. j[D s{z th fJj rZb w/o/ s/ SZv fJj nky ;[osk nZr/ nZr/ N[o fgnk 'w?A g[ZfSnk bkbk feT[A tZX rJh j? fgnk. T[j eZbQ dk pj[s y[S ;h.
d/ fe BZE ftu w?A y'N gktKrk iK BjhA. ns/ ;[fBnkoK dk iZr{ T[jd/ fgZS/ ;h. wfjzrkJh< T[j nZr'A p'fbnk u"Xoh w?B{z ''b? th bkbk fJj cV g?;/ ns/ w?B{z c'BL 0061-403848789
i/ gktKrk sK fezBh<@ ''pfj ik u'pok.@ fJ; dk e[M gsk BjhA fe fJj wfjzrkJh uhBh, ukjgZsh ns/ swke{ pzBQ d/.
fJj rZb :kd eofdnK xo tZb ;[os/ B/ ;[fBnkoK d/ iZr{ B{z fejk. feT[A tXh. fJ; dk itkp sK fdZbh
N[fonk nkT[Adk ;[osk th p[bQK ftu ''BjhA skfJnk p?mKrk BjhA. j'o
w[;eokT[D bZrk. pj[s ezw B/ eoB tkb/. ni/ sK fezB/ jh
c/o T[; B{z ;[fBnkoK d/ iZr{ dk xo ikDk j?.@
fynkb nkfJnk, ''jK pJh ;[fDnk j[D sK s{z B/sk
''b? S'Nk j[zdk g?o'A Bzrk, fpBK eZS pD frnk j?. rZvhnK ftu nkT[Adk
gfjDh rbhnK ftu x[zfwnk eodk ;h. g[b; tkb/ ;b{N wkod/ B/.@
w/o/ puB/ d/ jkD dk j?. d't/A fJeZm/
45 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
fJZe mzYk ewok s/ T[j d't/Afjzdh ejkDh b/yek L nkSk ;keh
nB[tkdeL n?; ;keh
r[ouoB f;zx s/ Xowgkb d't/A iB/ T[j bzwk fgnk fJe gb bJh nZyK fe sd T[jd/ pkg{ B/ fejk ;h, ''uoB/ B{z T[go t/yD bJh fejk s/ c/o nzrhmh f;ZX/ fynkb T[jBK d/ wB ftu BjhA
fp;so 'u bzw/ gJ/ gk;/ wko oj/ ;B. x[zwk e/ ;[Zs/ gJ/ Xowgkb tZb t/ydk aaafeT[A ik fojk s{z g[Zsoaaaa< nkT[Ad/ ;B, ;r'A j[D sK T[j T[jBK d/
BhAd ;h fe d'jK dhnK nZyK 'u' fit/A e';K fijVk SkfJd pj[s rfjoh BhAd 'u ;[Zsk ;[brkT[D bJh. wB eo fojk ;h E'Vh pZfunK dh d/y Gkb th eoB bZr/ ;B.
dh d{oh s/ ubh rJh ;h. wB d'jK dk fgnk ;h. T[; d/ sK jbe/-jbe/ yokN/ t/y wK d/ jZEK dhnK o'NhnK sK fe;/
pj[s T[dk; ;h. ed/ r[ouoB f;zx s/ ed/ GoB dh nktkz th nk ojh ;h. d'jK d/ ft;eh Bkb row-row G[zfBnk j'fJnkaaa. Gkt/A ;t/o/ c?eNoh ikD t/b/ fezBh th
Xowgkb d't/A GohnK nZyK Bkb SZs xo B/V/-B/V/ ;h fgzv ftZu. gZeh fwZsosk GkrK tkb/ B{z jh fwbdhnK B/aaa. c/o s?B{z ibdh feT[A Bk j[zdh gqzs{ ;G s'A gfjbK T[j
tZb t/yD bZr iKd/ s/ c/o eotNK ;h d'jK dh. c/o ekbi dh gVQkJh ehsh ;h gqzs{ mzY pj[s ;h . T[mD dh fjzws Mo'y/ 'u gkDh dk GKvk s/ dkBk oZyDk
pdbd/ j'J/ ;"D dh e'fSS eoB d'jK B/ fJeZfmnK. xkN th fejVh uhz dh j? fJZE/aaa< gkb/ dh Bk G[bd/.
bZrd/. go BhAd Bk nkT[D s/ d'jK B{z sK rZb j'o j? p/Nk. T[j dk pkjo ikDk d'jK ftu'A fe;/ dh th BjhA ;h. pZ; fJj
fceo th ;h. ;t/o/ nZm ti/ she c?eNoh r[ouoB d/ pkg{ e'b yk;h uzrh zwhB T[jBK d/ t/yfdnK-t/yfdnK pZu/
dk ;kfJoB tZi iKdk ;h. T[jBK B{z jo ;h. g?;/ tZb'A th e'Jh szrh BjhA ;h T[jBK sK mhe ;h. uko g?;/ ewk bt/rk sK T[j c/o nrb/ fdB bJh SZv ykbh gT{nk tZv/ j' rJ/ ns/ yzG cVcVkT[D bZr/.
jkbs ftu ezw bJh tes 's/ gj[zuDk B{z gzqs{ Xowgkb d/ fgsk dh S'Nh fijh ep{so s/ ep{soh j[D T[jBK B{z ewo/ ftu
j[zdk ;h. fe;/ soQK dh nkb; iK wBwkBh d[ekB ;h fgzv efonkB/ dh. T[; Bkb jh gfotko dk p/Vk gkoaa. gqzs{ s/o/ sK nZr/ ghe/ jh ;"A rJ/. jh T[vBk f;ykT[D bZr/. c/o T[j fdB th
T[j BjhA eo ;ed/ ;B. xo ubdk ;h T[jBK dk. T[; Bkb jh nkfJnk id'A T[j d't/A pZfunK Bkb T[E'A
pZfunK dh gVkJh. d' G?Dk ;B T[jdhnK fgZS/ j'o e"D j? uoB/ aaaa< fJe s{z jh sK d{i/ fdBaaas/ c/o shi/ fdBaaa T[j o'z T[vkoh wko e/ Mo'yk ykbh eoe/ ub/
j[D fJj nkgDk w[be sK BjhA ;h fe fiBQK B{z ;sthA s/ nZmthA pknd ;e{b'A ep{soK d/ i'V/ B{z bbukJhnK BzoK Bkb rJ/.
gzdoK thj fwzN iK nZXk xzNk d/o Bkb jNk e/ xo fpmk fbnk ;h. fJe S'Nk GkJh j? s/ ;kB{z c/o J/; p[Ykg/ 'uaaaa<@ t/yd/, o'i ;'ud/ go EZe/j'D eoe/ o'z jh
gj[zu th rJ/ sK eh coe g?D bZrk. fJzM ;h fijVk gVQkJh SZv e/ pkg{ Bkb d[ekB pkg{ B/ nZyK g{MfdnK nkfynk ;h. rZb nrb/ fdB s/ ;oe ;oe iKdh. T[BQK dk ewok j[D ;[zBk j' frnk ;h.
T[j r'ok v/tv sK fJ;/ ske ftu ofjzdk 's/ p?mD bZrk ;h, p; T[jh ;h fijVk T[jBK B{z sK T[j ep{so-ep{soh s/ T[jBK
;h fe ed'A T[j d/o Bkb nkT[D s/ ed'A pkothA pknd Sfjo ikD bZrk ;h ekbi pZ; nkgD/ d';s dh gZeh d';sh d/ fJ; soQK eofdnK eJh fdB bzx rJ/ d/ d't/A pZu/ nkgD/ gfotko tKr bZrD
T[j T[jBK dk o?v wkoe brkt/ iK c/o dh gVQkJh bJh. T[; B/ eo eok e/ phaJ/a bZr/ ;B. nkgD/ xo ftu T[jBK B{z o"De
d/oh Bkb nkT[D s/ nkgD/ e'b'A T[jBK B{z eo bJh ;h. d[ekB s/ p?mD dk sK T[jdk pbp{s/ jh T[j ;G e[M SZv e/ gj[zu frnk . c/o fJZe fdB T[j ;t/o/ c?eNoh iKd/ j'J/ fijh wfj;{; j'D bZrh ;h
;ys tkofBzr fdbtkt/. G'ok th wB Bjh ;h eodk. fJe d' EK 's/ fit/A Skwh xo nkT[D s/ gfotko T[jBK
S'Nh- S'Nh B"eoh th ehsh. fszB toQ/ XZe/ ;h. T[; mzY/ w[be ftu! gZek eoe/ rJ/ fe Skwhaaa. T[j sK c?eNoh dh T[vhe eo fojk j't/.
v/tv B{z ;ys fuV ;h T[jBK ykD pknd th uzrh B"eoh dk i[rkV s'A S[ZNh pknd ewo/ tZb nkT[Ad/ j'J/
d't/A fjzd';skBhnK e'b'A. Gkt/A ;ko/ r'o/ BjhA ;h j' ;fenk. gk;k b? e/ T[j dh Bzo gkb/ s'A jN ''gfotko fpBK th e'Jh ihtB j?<@
uzr/ ;B T[jBK Bkb. go gsk BjhA rJh. c/o oikJh B{zuko/ gkf;T[A dZp T[j ft;eh dk nZXk th yohd b? nkJ/. ewo/ T[j ;'ud/. T[j sK pj[s y[S-y[S th ofjD
v/tv B{z feT[A uzr/ BjhA bZrd/ ;B. r[ouoB Bkb Xowgkb dh uzrh d';sh bZr/ ;B. ep{so-ep{soh dk ;kok ezw
;h. Gkt/A r[ouoB uzr/ yKd/-ghAd/ xo'A ;h, f;ZXk bzwk g? ;"A ikD dh e'fSS eoB s/ gj[zu T[jBK dotkik y'fbQnk s/ e[ZM fizw/tkoh Bkb eoB bZr/ ;B. gqzs{ j[D
nkgD/ pokpo T[jBK B{z ezw eod/ t/ gzqs{ y/sh dk ezw eoBk T[; B{z th uzrk bZrk. nukBe T[jdh Bzo dhtko 'u aaaa<@
y, T[jBK d/ uzr/ ezw B{z t/y s/ pk; dk BjhA ;h bZrdk. c/o Xowgkb B/ nukBe pD/ Mo'y/ tZb ubh rJh. gZb ;kj b?D bJh T[j e[o;hnK s/ p?m/ jh
t?bvB efj d/Dk T[; B{z nzdo she Mzi'V pkjo ikD dk ;'funk. gfjbK th T[jd/ j[D o'z jh ;"D s'A gfjbK r[ouoB B{z
iKdk ;h. T[j sK J/; rZb s/ fgzv d/ eJh pzd/ fJzrb?Av, nwohek s/ eB/ d' ep{soK dk i'VkaaaaBjhA SkfJd ;h fe T[jBK B{z Mo'y/ 'u'A uhA-uhA dh pkg{ dhnK nZyK ftu Gfonk gkDh s/ wK
e/tb fuV jh BjhA ;h iKdk ;r'A pbe/ vk ub/ rJ/ ;B. T[j th c/o fet/A Bk fet/ fJe ep{so s/ d{ih ep{sohaaaa. nktkz ;[DkJh fdZsh. u[ezB/ j' e/ T[j d/ jZE dhnK pDhnK row o'NhnK :kd
ofj iKdk ;h. A i[rkV eoe/ fJzrb?Av fij/ mzY/ w[be T[go t/yD bZr/. r[ouoB e[o;h s'A T[Zm nkT[D bZrhnK ;B. id'A fe Xowgkb B{z
ftu gj[zu frnk ;h. T[E/ gj[zu T[j g[oi/ ''fJj ;j[oh d/aaafeE'A ;kv/ Bkb mzY d[ekB s/ p?mk p[ZYk j' ufbnk T[j dk
r[ouoB ns/ Xowgkb B{z;wM BjhA pBkT[D tkbh c?eNoh ftu B"eoh eoB 'u woB bJh nk rJ/. T[J/ s[jkB{z e'Jh wzi/ 's/ yVk j' frnk. T[; B/ T[m e/ Mo'y/ fgsk fit/A T[; B{z nktkzK wkodk wfj;{;
;h nkT[Adk fe T[j T[jBK Bkb fJzBh yko bZrk ;h. row xo BjhA fwfbnkaaafijV/ fJ; mzY/ 'u Mks wkoh. T[; dh j?okBh dh sK e'Jh j[zdk.
feT[A yKdk ;h. T[jBK sK fJe tkoh zo{o ;hwK jh Bk ojh. ep{so-ep{soh d/ d' S'N/
T[jdh wdd eoB dh Bhns Bkb T[; dh fJe to/Q pknd T[j dk d';s r[ouoB xo 'uaaaaa<@ c/o fJe fdB T[j d't/A c?eNoh rJ/
wShB d/ g[ofinK B{z i'V fdZsk ;h, fiBQK th T[; e'b nk frnk ns/ T[;/ c?eNoh r[ouoB T[jBK B{z t/y mjkek wo e/ -S'N/ pZu/ Mo'y/ 'u c[de oj/ ;B. ns/ r'o/ v/ftv B{z n;shc/ d/ e/ nkgD/
B{z fce; eoB bJh T[j xzN/ Go s'A ftu ezw 's/ ikD bZrk fiE/ gfjbK s'A fJj ed'A nk rJ/aaaaa<@ r[ouoB j?okBh mzY/ ewo/ ftu w[V nkJ/. T[; oks c/o T[;
bZfrnk j'fJnk ;h. c/o fJ;/ s/ sK y[S Xowgkb B"eoh eodk ;h. feokJ/ s/ bJ/ jZf;nka. ;[zB;kB ewo/ ftu T[jBK d/ mjke/ ;[DkJh
j'Dk ukjhdk ;h T[; B{z gqzs{ T[j sK T[jBK fJe ;;s/ S'N/ fij/ ewo/ ftu T[j Bkb Xowgkb tZb t/ydk j'fJnk p'fbnk. d/ oj/ ;B.
B{z t/y e/ jhaaaa. d't/A ofjD bZr/ ;B. ''eh j'fJnk uoB/aaaaa<@ Xowgkb B/
xpok e/ nZyK y'bQ g[ZfSnk T[; B{zaaaa. c/o T[j d't/ wzi/ 's/ uVQ pZfunK B{z t/yd/ T[; oks T[j pj[s p/fceo j' e/ ;[Zs/
nkgDk w[be j[zdk sK T[j gotkj Gkt/A fJzrb?Av fij/ mzY/ w[be ftu oj/. feT[Afe T[jBK B{z sK j[D c?eNoh ikD dh
jh Bk eod/, gqzs{ fJE/ v/ftv d/ vo eoe/ xo row eoB d/ gqpzX j[zd/ B/ gqzs{ T[jBK ''j'Dk eh gkb/aaaT[j T[go t/y.@ e'Jh th fuzsk BjhA ;h, e'Jh p/u?Bh BjhA
T[j tes 's/ gj[zuD dh e'fSS eod/. d/ ;;s/ feokJ/ d/ ewo/ 'u nfijk fJzszkw r[ouoB d/ fJSkok eoB s/ nZyK u[Ze S[ZNh tkb/ fdB T[j t/yd/ fe ep{so ;h.
BjhA ;h. gZe/ e'fbnK dh nzrhmh pkb e/ e/ T[; B/ th T[go t/fynk c/o jZ;fdnK
nkgD/ w[be dh sK rb jh eh ;haaa< jh T[j mzY s'A puB dk jhbk eod/ ;B. sK T[Zv e/ pkjo ufbnk iKdk. SkfJd fit/A T[jBK d/ th ep{so-ep{soh d/
eh w"z ;h eh w;sh ;h nkgD/ ;kok fdB c?eNoh 'u ezw eoe/ T[j EZe T[jBK B{z ed'A BhAd nkJh fe nZy ;t/o/ jh dkD/ gkDh dk fJzszkw eoe/ jh w[Vdk ;h pZfunK tkr yzG T[Zr nkJ/ ;B ns/ T[j
d/S ftuaaa., nkgD/ fgzv ftZuaaaa. e/ Skwh nkgD/ ewo/ 'u w[Vd/ sK wK s/ xo T[j, gqzs{ ep{soh sK T[; Ekt'A fjZbdh Bk. sK S/sh s'A S/sh T[Zv e/ fJ; mzY/ ewo/ u'A,
r[ouoB sK fit/A gbK ftu jh nkgD/ dh pj[s :kd nkT[Adh. y[bQh. fJ; mzY/ w[be u'A pkjo fBeb nkgD/ d/
fgzv dh u"Vh rbh 'u y[ZbQ/ ftjV/ tkb/ ep{so fijVk th dkBk w{zj ftu b? e/ S, nkgD/ fgzv, nkgD/ wK-pkg{ ns/
nkgD/ xo gj[zu iKdk ;h. fJZE/ sK T[j r[ouoB f;zx B{z sK T[jd/ pkg{ B/ ;t/o/ S/sh fsnko j' T[j c?eNoh 'u nkgD/ gfotko e'b gj[zu ikDk ukj[zd/
nkgD/ gZe/ d';s Xowgkb d/ z'o d/D s/ fezBk o'fenk ;h uzrh soQK :kd j? T[; B{z. gj[zu iKd/ ns/ Skwh EZe/-jko/ fBYkb j'J/ nkT[Adk, ep{soh T[; B{z w{zj 'u gk s/ Bow ;B.
jh nkfJnk ;h. nkgD/ ewo/ 'u nk bzw/ g? iKd/. eoe/ pZfunK B{z y[nk fdzdh.
nkSk ;keh
nzrhmh ;[brKT[Ad/ ns/ ;'ud/ fe E'V/ r[ouoB ;[Gk s'A E'Vk Gkt[e pzdk ;h. c'Ba0061-403848789
g?;/ puk row xo b? ;ed/ ep{soh B{z pZfunK d/ w{zj 'u dkBk gkT[Ad/
t/y T[; dhnK sK nZyK th Bw j' iKdhnK.
B/ nkgD/ bJh. c/o T[jBK B{z nzrhmh
wK s/ pkg{ dh :kd nkT[D bZrdh. SkfJd
;[brkT[D dh b'V BjhA gt/rh. fJeZbh T[bkd j'D eoe/ wK dk fujok
fJe fdB mzY pj[s ;h. ;kok fdB ezw pko-pko T[; dhnK nZyK nZr/ nk iKdk
eoe/ T[j EZe/ xo gj[zu/. mzY/ ewo/ 'u nk ns/ T[jd/ uoBk efj p[bkT[Ad/ j'J/ wK dh
T[j fps;o ftu x[; rJ/. nzrhmh
p/jZd fgnko ns/ w'j Goh nktkz T[;
;[brkT[D dh fjzws d'jK ftu BjhA ;h nzdo j{e fijh Go fdzdh.
ns/ Bk jh e[M ykD ghD dhaaa. ''feT[A nkfJnk w?A wK B{z SZv e/aa<@
T[j ;'uD bZr iKdk.
r[ouoB B{z sK wK d/ jZE dhnK
r[ouoB ns/ Xowgkb ep{so-
pDhnK row o'NhnK pj[s :kd nk
ep{soh s/ T[jBK d/ pZfunK B{z fezBK-
ojhnK jB. gsk BjhAaaT[; nzdo feT[A
fezBK fuo t/yd/ ofjzd/. c/o fJe d{i/ dhnK
T[dk;h fijh GoD bZrh ;h.
nZyK 'u rfjokJh she Mked/.
nukBe T[j dh Bzo Mo'y/ 'u p?m/ j[D ep{soK d/ T[; i'V/ B{z b? e/ T[bN/
ep{soK d/ i'V/ s/ ubh rJh. T[; B/ gkb/
r[Bjkrko e"D<
''wK, wK, t/y w/o/ e'b fezBk tXhnk nrb/ fdB wB'jo id'A ;e{b frnk brkJh go T[; B/ nZr'A fJj efj e/ tkg; nk rJ/. wkbe dk fXnkB rqkjeK tb b?Dh ;[o{ eo fdZsh. S'Nk fijk xo ;h.
g?B,@ ;e{b'A nkT[fdnK jh wB'jo B/ fJe sK T[; d/ wB ftu fJe rZb x[zw ojh ;h G/i fdZsk fe, ''fJj s[;hA eh efj oj/ j'< id'A T[j fgSb/ S'N/ fij/ jB/o/ ewo/ ftu
pVk ehwsh g?B wK B{z fdyKfdnK fejk. fe fe;/ Bk fe;/ soQK T[j ehwsh g?B w/o/ wB'jo tork uzrk ns/ Sohc bVek j' frnk. wB'jo dh Bzo wkbe d/ p?r rJ/ sK wB'jo fJe wzih d/ ;ojkD/ jh
jkf;b eoBk ukjhdk j?. nZXh S[ZNh t/ e'Jh j' BjhA ;edk. T[j sK ;[gB/ ftu th T[Zgo rZvh j'Jh ;h. T[; B/ ;kfonK dh g?f;nK tkbk p?r fgnk ;h.
''tkj! tkj!! fJj s/ pVk ;'jDk J/ b/ id'A T[; dk nwho iwksh nkgD/ edh u'oh BjhA eo ;edk.@
, s{z n?Bk wfjzrk ns/ ;'jDk g?ZB feE'A b? d';sK Bkb ;e{b dh ezNhB ftu yk gh Bzo puk e/ g?f;nK tkbk p?r u[Zfenk mkD/dko B/ p?r u[Ze e/ wkbe B{z d/
fbnk<@ wK B/ wB'jo d/ f;o s/ fgnko fojk ;h sK T[j tes wB'jo ;Zi/ yZp/ j[D T[j d;thA ebk; ftu j' frnk. ns/ pkjo fBeb frnk. Afdnk fejk, ''s[;hA fJj u?Ze eo' fe g?;/
Bkb jZE c/fodnK fejk. t/yD s'A pknd nkgD/ nwho iwks dh gVQkJh ftu T[; dk fdb fpbe[b BjhA g{o/ jB<@ ns/ nkg T[j wB'jo B{z
p;sk y'fbQnk ns/ T[; ftu'A T[j' jh brdk ;h. T[; dk fXnkB sK jo t/b/ rkjeK s'A ftjb/ j' e/ wkbe B{z jZEeVh bkT[D bZrk.
''fJj w?B{z bZGk n?@ wB'jo nZyK ehwsh g?B u'oh eoe/ nkgDh g?AN dh i/ fe;/ dh e'Jh BthA uhz u[okT[D tb bZr
BhthnK gKfdnK p'fbnk. p ftu gk fbnk. iKdk. d;thA d/ g/go T[; B/ pZX'o[Xh fdZs/ fynkb nkfJnk fe g?;/ p?Ae ftu G/iD/ jZEeVh brk e/ wB'jo B{z id'A EkD/
. yVB bZr/ sK T[; dh wzwh B/ T[Zuh T[Zuh
''fJj sK tXhnk j' frnk, s/o/ e'b ;koh S[ZNh tes T[j g?B wB'jo xo jB sK T[j nkgDh ;hN s/ p?r t/yD o'Dk S[o{ ehsk. g[bh; t/y e/ ns/ T[; dh
e'Jh uzrk g?B j? th BjhA ;h@, wK B/ y[S b? nfJnk. xo nk e/ T[; B/ wzwh B{z M{m T[; B/ xo nkgD/ wK fgU B{z efj wzwh dh o'D dh nktkz ;[D e/ ;ko/ nKYh-
j[zfdnK fejk. p'fbnk, fe g?B T[; B{z bZGk j?. g?B t/y fdZsk fe T[j nZr'A gVQkJh BjhA eo/rk. bZrk. go p?r feE'A< wkbe B{z jZEK g?oK r[nKYh th fJeZm/ j' rJ/.
e/ T[; dh wzwh B/ fJj BjhA g[ZfSnk fe, T[; d/ xofdnK dh nZr'A ekbi ftu
wB'jo fJe rohp gfotko dk 'fJj g?B feE'A bZGk j?< s{z fJj g?B fe;/ gVQkT[D dh j?;hns th BjhA ;h. T[; d/ dh g? rJh. ;ko/ gk;/ T[; B/ p?r bZfGnk wB'jo B/ xo d/ pkjo fBeb e/
fJeb"sk bVek j?. T[; d/ fgsk ih fJe dk u[okfJnk sK BjhA< ;r'A T[j g?B t/y fgU B/ T[; B{z fJe pVh tZvh egfVnK dh nkgDh wK tb r[Z;/ GohnK BioK Bkb
ekoykB/ ftu wid{oh eod/ ns/ T[; d/ e/ y[S j' rJh. wB'jo B/ ;'funk fe fJj d[ekB s/ B"eoh brtk fdZsk. d[ekB go p?r T[ZE/ jz[dk sK bZGdk. c/o T[; B/ t/fynk ns/ ;kfonK B{z T[Zuh T[Zuh efjD
wksk ih b'eK d/ xoK dk ezw eod/ jB. e'Jh pj[s wkVh rZb BjhA. i/ fJj wkVh ekch ubdh ;h. ;kok fdB rkjeK dh bZrk fe ''nZi i/ w?A i/bQ ik fojk jK sK
T[j d't/A fwjBs eoe/ wB'jo B{z uzr/ rZb j[zdh sK wzwh T[; B{z io{o vKNdh. o"De ofjzdh ;h. tko' tkoh ;ko/ bVfenK e'b'A g[ZfSnk. w?A nkgDh wK eoe/ ik fojk jK. n;b
;e{b ftu gVQk oj/ jB. fJj ;'u e/ T[; dk j";bk tX frnk. r[Bkjrko w/oh wK j?, w?A BjhA.@
e[M fdBK ftu jh wB'jo B/ d[ekB ;ko/ efjD bZr/ fe p?r s[;hA nkgDh ;hN
T[; ;e{b ftu ;ko/ uzr/ xoK d/ pZu/ wB'jo B/ j[D ;e{b ftu wkVhnK dk G/d gk fbnk. T[; B/ t/fynk fe mkD/dko B/ g[ZfSnk, ''fJj s{z eh
gVQd/. e[M pZu/ sK pj[s nwho jB. T[BQK w'NhnK u'ohnK eoBhnk S[o{ eo fdZshnK. d[ekB dh o'ikBk ;/b jzkoK o[gJ/ j?. s/ oZfynk ;h. efj fojk j?A<@
B{z ekoK SZvD ns/ b?D nkT[AdhnK jB. edh T[j fe;/ w[zv/ dh g?Bf;b u[ok b?Adk, okshA d[ekB pzd eoB bfrnk id'A
T[j jo o'z BthA s'A BthA uhi b? e/ nkT[Ad/ edh opV ns/ edh SkogBo. T[j eJh wkbe rZb/ ftu'A B'NK dhnK EZphnK eZY nukBe wkbe B/ g[ZfSnk, ''T[j wB'jo T[; i'S ftu efjD bZrk,
. wB'jo T[BQK dhnK uhiK B{z pVhnK tkoh nkgDh wzwh B{z u'oh dh uhz fdyKdk e/ frDdk sK wB'jo dhnK nZyK NZvhnK ''iBkp, w?A fpbe[b mhe efj fojk jK.
j;os GohnK BzoK Bkb t/ydk ofjzdk. ns/ jo tkoh wK d/ g[ZSD s/ efjzdk fe dhnK NZvhnK jh ofj iKdhnK. T[; dk BtK bVek wB'jo feZE/ j?<@ ;ko/ efjD gfjb/ fdB, id' w?A fJe g?ZB u'oh eoe/
w?B{z bZGh j?. wK B/ T[; B{z fJe tkoh th wB wubD bZrdk fe, 'ekS,! fJe fdB fbnkfJnk ;h, wK y[S j'D dh pikJ/ w/o/
wB'jo j[D S/thA ebk; ftu j' frnk Bk fejk fe , 'p/Nk, s?B{z o'z o'z uhzK dh ;/b tkb/ o[gJ/ w/o/ jZE bZr ikD sK bZr/ fe j[D/ sK n?E/ jh ;h. wkbe B{z w{zj s/ ug/V wkodh sK nZi w?A u'o Bk
;h. fJe fdB T[; dk fJe nwho iwksh feZE'A bZG g?AdhnK B/, s{z fe;/ dh u'oh w"iK jh pD ikD.@ pDdk. wK sK w/oh jo u'oh s/ y[; j[zdh
pVk tXhnk ns/ ehwsh g?B b? e/ eoe/ s/ BjhA fbnkT[Adk.' ;wMfdnk d/o Bk bZrh fe fJj p?r ojh ns/ w/o/ god/ YZedh ojh, fi; Bkb
nkfJnk. T[j nkgD/ d';sK B{z g?B fdyk d[ekB dk wkbe okshA xo ikD w?A j'o T[sSkfjs j[zdk frnk. T[; dk
fojk ;h. wB'jo e'b e'Jh th g?B BjhA ;h. wB'jo uhzK u'oh eoe/ xo fbnkT[Adk bZrk ;ko/ g?;/ Bkb b? iKdk ns/ pj[sh wB'jo B/ jh u[okfJnk j?. T[j T[;/ tes Bshik nZi s[jkv/ ;kjwD/ j? fe w?A i/bQ
T[j g?B t/y e/, T[; dk th T[j' fijk g?B fojk ns/ wK uhzK t/y e/ y[S j[zdh ojh. tkoh ;t/o/ T[j g?;/ p?Ae ftu iwQK eokT[D ftu ik fojk jK.@
b?D s/ ihn ehsk. T[; B/ xo ik e/ gkgk fJe d' tko ;e{b d w[zfvnK B{z gsk bZr bJh Bkb b?A nkT[Adk. fJe fdB d[ekB g[fb; ;N/;B frnk. T[E/ ik e/ T[;
B{z T[j' fijk ehwsh g?B b?D tk;s/ fejk frnk fe wB'jo B/ ;kvh uhz u[okJh j?. y'bQD s'A pknd, wkbe B/ p?r nkgDh j[D ;ko/ nKYh r[nKYh wB'jo dh EK
go gkgk dh wip{oh ;h, T[j n?Bk wfjzrk T[BQk B/ xo nk e/ T[; dh wzwh B{z fSekfJs ;hN s/ oZfynk. T[j w[zfvnK B{z ezw wB'jo d/ fto[ZX fog'oN doi ekotkJh . s/ T[; dh wzwh B{z d'ShnK tKr t/y oj/
g?B yohd BjhA ;h ;edk. T[; B/ fJe ;wMkT[D bZrk fe nukBe e[M rqkjeK ;B.
;kXkoB g?B wB'jo B{z fbnk fdZsk. T[; s'A pknd T[j f;gkjh ns/ EkD/dko
wB'jo dh T[; g?B Bkb s;Zbh Bk j[zdh. e[bpho f;zx ;{oh
B{z Bkb b? e/ wB'jo d/ xo frnk. d[ekB
dk wkbe id'A th fe;/ bVe/ B{z ezw s/
oZydk ;h sK nkgDh vkfJoh ftZu T[; d/
xo dk gsk io{o B'N eo b?Adk ;h.
xo bZG e/ T[BK B/ dotkik
yVekfJnk sK wB'jo dh wzwh pkjo
nkJh. T[j g[bh; B{z t/ye/ jZeh
pZeh ofj rJh. T[BQK B/ dZf;nk fe wB'jo
g?f;nK tkbk p?r u'oh eoe/ d"fVnk j?
sK T[; dh wzwh c/o efjD bZrh, ''w/ok p/
Nk sk pj[s ;kT{ j?, T[j sK u'oh eo jh
BjhA ;edk.@
g[bh; B/ T[; dhnK rZbK tb fXnkB
Bk fdZsk ns/ xo nzdo ik e/ sbk;h
46 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016 ;[jkr oks fJepkb f;zx N'eh
ejkDh
oth s/ ;[Xk dk ftnkj pVh EektN wfj;{; eodk j? s/ nkokw g[bh; tkbk fe;/ i/p eso/ dh sbkSh ;kj nkfJn? s/ fJe d{i/ bJh t/jb ;[Ddk Jh e"D j?<@
X{w-Xkw Bkb ;zwgZB j'fJnk. poks b?Adk j't/. ykw'S d[bjB fBoiht ''fotki iK o;w fgS/ e'Jh soe
ibzXo s'A crtkVk B/V/ fgzv 'e[bEw' eoBk b'Vdk j?. ;[Xk dh ;fEsh fJ; p[Zs dh soQK, fuZs b/N iKdh fwfbn?.@ oth B/ nkgDk fdb y'fbQnk.
ftu Y[eh. ;skJh ;kbK dk oth j?aaaankgDk ti{d d{bQ/ d/ jtkb/ eo sK j'Dk ukjhdk j?< gVQ/ fby/ j'D d/
fJe wbNhB?SBb ezgBh ftu s'A T[bN ;h. ekfbi s'A S[ZNh wro'A fdzdh j?. T[j egV/ pdbdh ;[Xk d/ so' skzk s/ Bks/ ikBD dh e'fSS th BjhA ehsh
ezwg:{No fJziBhno dh B"eoh eodk ;/jswzd j[;B B{z XVed/ fdb Bkb s[;hA<@
;h. eohp nZm bZy o[g? ;bkBk dk T[j nkgD/-nkg B{z so' skzk s/ T{oik ;[Xk ;'udh ;h, p; fJjh j? eh fBjko fojk ;h.
g?e/i! nZSh ;/js, S/ c[N eZd s/ Gog{o wfj;{; eodh. Bshi/ ti'A xo ;[jkr oksaaad' fi;wK dk fwbkg< ''ftnkj pko/ ;kv/ o;w fotki,
;'jD/ B?B BeS. oth dk fznkdk fJj sK izr ftu jko/ j'J/ oki/ d/ ;[Xk, oth d/ yp/ gk;/ b/N rJh.@ ;e{b ekfbi dh gVQkJh d/ ;b/p; 'u
tes ezwg:{No ;kjwD/ r[zodk. d/ ezw eoB ftu T[; dk fdb brdk fiZs/ j'J/nZr/ ;wogD tork j?. BjhA. j[D fJj rZbK ;'u e/ iK pfj;
Bshi/ ti'A n?Be br rJh. y[oke gqwkswk dh pySh fJ; Bk:kp s/ w?A fejk ihaaaid'A s[;hA poks Bkb eoe/ tes popkd eoB dk eh bkG<
th xN ;h. fi;w ftu UBh eoVkJh s/ wzk nkT[Adk. nd[Zsh ek:k Bkb wzke j?aaaaz[bw ;kvh ;[jkr oks B{z sK brd?aaaarqfjD
s/ g[ysrh BjhA ;h, i' gzikphnK B{z ;[Xk jo gZy'A fJe w[ezwb n"os ;h. j?. ou/sk B/ n"os s/ wod B{z tZy'-tZy x'Vh T[Zs/ uVQ e/ ftnkj[D nkJ/ ;h, Jh bZr frn?. gfjbh oks d';sK
fJ; T[wo ftu B;hp j[zdh j?. ;[Xk, nzrK Bkb fBtkfznk j?. d't/A nkgD/ :koK B/ fznkdk Sokp fgnk fdZsh.
T[wo pkJh ;kb, eZd gzi c[ZN d; T[; d/ jo nzr u'A fJe skzrh s/ nkg ftu nX{o/aaaBkw[ezwb B/. fJe w?A nkgDhnK ;j/bhnK Bkb xo dh gsk Jh BjhA bZrkaaaed'A BhAd nk
fJzu, ;'jD/ fsZy/ B?B BeS s/ ;kc fJ;sqhns Mbedh ;h. ;'jDk fdyD d{i/ d/ g{oe B/, s/ d'tK d/ fwbD pkbe'Bh 'u'A fJj Bzkok t/y ojh ;h. rJh. d{ih oks ;'jo/ xo fJeZfbnK B{z
;[Eoh ek:k. wksk fgsk B/ ;[Xk B{z T[gozs fJe BthA, nB'yh s/ ;zwg{oB pj[s ;'jD/ s/ o'phb/ bZr oj/ ;kU wzik vkj fdZskaaaafdb dhnK fdb
w[zfvnK tKr gkfbnk. ;[Xk pugB d/ Bebh gq;kXBK dh ;[Xk B{z b'V BjhA ek:k dk nkGk; j[zdk j?. ;[jkr oks ftu Jh ofj rJhnK. fszB oksK p[yko
s'A Jh ;/js gqsh ikro{e ;h. ;t/o fJe n?;h oks j? id'A n"os wod d/ s[;hA! x'Vh y{p ;ih j'Jh ;h, BthA BjhA T[sfonk. ni S/thA
dh ;?o T[gozs vzpb Bkb e;os T[; ;h g?Adh s/ Bk jh fJj uhzK T[; B{z n?j;k;K B{z ;keko ehsk iKdk oksaaagfjbh oks pD e/ nkJh sK
dh nkds ftu Skwb ;h. fJ; ekoB g;zd ;B. Bebh tkb, y[Sp{dko ;?AN j?aaaaT[; dk o{jkBh nkBzd wkfDnk d[bjB dh soQK! fwnkB 'u oZyh fszB s[;hA fJj pfj; S/V bJh. fJe ti
;[Xk dk fi;w Bo'nk s/ eoVk ;h. s/ eohwK, ;[oyh, fbg;fNe T[; B/ ed/ iKdk j?. fJBQK Bk:kp gbK B{z fJZe c[N dh sbtko jZE 'u cVh ;h s[;hA. frn? oks dk! brd?aaa;kvh ;[jkr
pbkn dk g[ysk fJokdk s/ Gog{o sock pDk e/ nikJhA r[nkDk w{oysk oks dk ;wK ;h. e'Jh pkfoS iK X[Zg Bk oks dk wj{os eYtkT[Dk gT{ fe;/
nksw ftStkS! ;[Gkn ti'A pj[s BjhA ;B tos/. eZd-ekm ekch j'D j?aaaaBk;wMh j?. e[dos dhnK fJBQK j'D d/ pkti{d fJe wzd{o B[wk pzd/ B/ gzvs s'A!@ oth e[M fBokS j'
Jh fwbkgVh s/ db/o ;h. nkgDk eoe/ T[uh nZvh dh pikJ/ nkw ;?Avb d' sybheK dh ouBk gqsh p/fJB;kch s[jkv/ ;ih j'Jh Ssoh skD oZyh ;h. frnkaaafyZM frnk. ;[Xk oth d/ B/V/
gZy oZyD bfrnK T[; B{z SpdK dh j?. ;kv/ ;wki ftu d[bjB tZb'A fJ; j' rJh s/ w[;eok e/ efjD bZrh, t?;/
xkN ed/ BjhA wfj;{; j'Jh. fgzv gkT[Adh ;h. jbe/ ozr dh ;btko fefonk ftu fe;/ soQK dh gfjb B{z p/ x'Vh d/ nZr/ poksh wod s/ n"osK othaaaw?A x'V/ T[Zs/ uVQh nK. x'V/ B{z
ftu fe;/ dh wikb BjhA ;h fe ;[Xk Sowh, xNhnk ufoZso s/ fJ;sqhns d"VkfJnk j? w?A! x'V/ tkb/ sKr/ T[Zs/
B{z w?bh Bzo Bkb t/y/ iK e'Jh ewhz ftu ;[Xk dk n;fsZst pj[s dh w[fonkdk dk T[bzxB ;wfMnk y[Sh ftu BZu oj/ ;B. w;sh ftu e[M p?m e/ BjhA, id'Aaaaax'V/ dh brkw
tXheh eoB dh jwkes eo/. ;[Xk Jh nkeoSe pDdk. ;[Xk dh ukb ftu iKdk j? ngwkB ;wfMnk ikdk poksh eoz;h B'N s[jkv/ T[s'A tko e/ sKr/ tkb/ d/ jZE 'u j[zdh j?. x'V/ dh
th nkgD/ jkD d/ w[zfvnK B{z tho ih pbkn dk fNekn s/ Bzkes ;h. rb j?aaaad[bjB dk Xow j?, T[j u[gukg ;tkoh dk wzk nbkjh j?. x'V/ dh
efj e/ p[bkT[Adh fi; ekoB T[BQK B{z, eofdnK T[j ;kjwD/ tkb/ dhnK nZyK nkgD/ T[Zs/ j' oj/ jo jwb/ B{z todkB jtk ftu T[Skb oj/ ;B, s/ fJbke/ d/ skes s/ t/r dk ezBNo'b s[jkv/ jZEK
;[Xk ftu nkgDh G?D Bzo nkT[Adh 'u nZyK gkT[Adh s/ Gog{o nksw ;wM/. fJe nkdoS gshtosk n"os rohp r[op/ s/ wzrs/ zwhB T[s/ fvZrD 'u j[zdk j?. ;tkoh eofdnK wfj;{;
;h. ftStkS Bkb ;gSN T[Zso fdzdh. S'N/ dk gftZso coz ikD e/ gsh tZb'A s'A gfjbK Jh fJBQK B'NK B{z MgN oj/ j[zdk j?aaaax'V/ dh T{oik dk ;zuko
-S'N/ Bow jZEK dhnK bzwhnK T[ArbK fdZsh jo fi;wkBh s/ wkBf;e ghVk s[jkv/ ;ko/ ti{d ftu j' fojk j?.
;[Xk B/ ro?i{J/SB eoB pknd B{z ;j/. ;B. p?Av tki/ tkb/ BZuD tkfbQnK s[jkv/ o'w-o'w ftu x'V/ dh ;c{osh s/
fczheb N/qfBzr dk e'o; ehsk. d/ B"jK T[Zs/ B"Aj gkfbS s/ gsb/ tckdkoh ftuo ojh j?. ni th fdb
r"ofwzN robz ekfbi crtkVk r[bkph j'mK T[s/ fbg ;fNZe T[; B/ ;[Xk B{z fJj ;G wBz{o BjhA ;h. dh cowkfJSh X[zBK tik e/ T[BQK jZE'A eod?aaax'V/ dh ;tkoh eoK. ;[Xk dh
ftu ghaNha dh B"eoh fwb rJh. T[; nB[;ko z[bw eoB tkb/ s'A z[bw B'N fJBkw ti'A b? oj/ ;B. fJzi br nktki ftu ekw[esk ;h.
;skJh jzko o[g? wjhBk t/sB ;h. ed/ BjhA ;h bkJh. BZe 'u e'ek, jbe/ ;fjD tkbk fznkdk r[Bkjrko j?.
N"g;, bzwh r'b rodB d[nkb/ b"eN ;[Xk B/ sjZJhnk eo oZfynk ;h, T[j fojk ;h, fit/A ;fjzkdk ;bhw dZyD ''x'V/ dh ;tkohaaaaafJ; t/b/<
;[Xk s/ oth dh i'Vh d'tK d/ nkgDh ;[jkr oks tkbh oks n?;k dh bVkJh fiZs e/ nkfJnk j?. gqik nZXh oks B{z! ;[Xkaaani dh oks th
wksk fgsk B{z Gkn rJh. ftnkj s'A tkbh u/B s/ pkjtK 'u d'-d' gsbhnK e[M BjhA j'D d/t/rh. T[j fJ;sqhns BjhA pD/rh ;kvh ;[jkr oks< T[j th
pknd th T[j nkgDh B"eoh ikoh u{VhnK T[; d/ i'pB B{z fSzrkod/ ;B. dk fBokdo podkSs BjhA eo/rh. y[Sh wBk ojh j?, jkbKfe fJ; soQK dk x'V/ dh ;tkoh ykso< oth j?okB ;h.
oy ;ed/ ;B. feT[A i' crtkVk s'A fJ;sqhns dk wsbp ewz'oh BjhA. iSB ftnkj ;zgzB j'D wro'A j'Dk
ibzXo e/tb nZXk xzNk d{o ;B. xZN gVQhnK j'D ekoB ;[Xk dhnK T[j sK nkgD/ nkg ftu skes j?. ukjhdk j?, id'A bkVk tj[Nh B{z ftnkj ''s[jkvh fSekfJs fpbe[b
;[Xk d/ B"eoh Bk SZvD d/ d' ekoB fJ;sqh, wod d/ wodkB/gD B{z BthA ikfJz j?aaaa;'bQK, nkB/ ikfJi. ni
;B. gfjbk fJj ;h fe ;[Xk dh ;j/bhnK d/ ftnkj j' u[Ze/ ;B. ftnkj fdSk d/ ;edh j?. T[; dh skes s/ t/ e/ xo fbik fojk j't/. fJe rZb j'o dh oks ;kvh fzzdrh dh p/Sehwsh
fczheb Nq/fBzr s'A w?B/iw?AN ns/ r B{z skes, Bzkes s/ t/r Bkb oks j?,
ftfdnkoEh d't/A pj[s y[S ;B. T[gozs T[j nkgDh ;[jkr oks pko/ ;w'n e/ fJe Bt/A nk:ks s/ nkBzd w/oh ;wM ftu BjhA nkJh.@ ;[Xk B/ i/jVh gzi oksK r[nkD pknd B;hp
d{;ok, fJj ezw ;[Xk B{z fdb'A g;zd ;h d;dhnK. jo fe;/ dk fJe' fijk ftu pdb ;edh j?. fejk j'Jh j?. w/oh th fJZSk j? fe fJj oks
s/ sBykj th mhe ;h. ;[Xk B{z :kdrko oks pD ikJ/. fJ;/ bJh
ekfbi dk tksktoB nkgDh ;/js feZ;kaaa fwbdh-i[bdh ejkDh. oks jkbks n?;/ pD/ fe oth s/ ;[Xk dh ''e/jVh< oth B/ j?okBh Bkb ukj[zBh nKaaax'V/ dh ;tkoh eoK. i/
B{z ekfJw oZyD bJh th nB{e{b ;h. S/thA oks T[BQK dh ;[jkr oks pD g[ZfSnk s[;hA mhe ;wM' aaas[jkB{z e'Jh n?sokz
nkw s"o s/ pzdk B"eoh eoB T[gozs t/b/ BthA ftnkjh d[bjB B{z ;eh. oth d/ fdb fdwkr ftu Bk j't/aaaaxNhnk Bk ;wM' s[;hA!@
s{ckBh tbtb/ T[m oj/ ;B. gfjbhnK ''fJj t/y e/ nNgNk fijk bZrk,
fJeZfbnK fJe ewo/ 'u ;ikJ/ j'J/ gzi oksK d/ p/eko ikD ekoB T[; dk d[y th j'fJnk fe x'Vh dh tkr ''fJ; ftu n?sokz iK xNhnk -
gbzx T[s/ fpmk fdsk. ;zX{o Gfonk wodkBkgD p/eoko ;h. T[j ;[Xk s'A tXhnk dk ;tkb Jh BjhA. i/ w?A
T[whd oZydk ;h fe T[j fJe ezwg:{No s[jkv/ jZE 'u BjhAaaax'Vh d/ wkbe d/ s[jkvh rb wzB th btKaaaasK fJ; t/
f;o, wZEk, ezB, BZe, rodB pkjtK, tKr T[; dh jo fJZSk s/ fJSko/ B{z jZE 'u j?. bkVk, p[Zs pDh p?mk b/ x'Vk feZE'A fwb{< fJj S"Ae sK eb
jZEK g?oK dhnK T[ArbhnK ;'B/ d/ i/ fpBK d/oh ehs/ nwb ftu fbnkJ/. fJXo-T[Xo t/y fojk j? s/ T[j th ;/ ;t/o/ Jh g{ok j' ;ed?. e'Jh ftnkj dh
;[Xk d/ ;[Gkn 'u nksw ftStkS s/ x'Vh bG btKr/.@
toK Bkb bZdh s/ Gkoh Goew g'Ske mfjokn ;h. e'Jh th ezw jcVk- jo/ fgZS/ w{zj b[ek e/! n"osK dk
ftu ieVh d[bjB nkgD/ gsh d/ dcVh iK fyZM e/ eoBK T[; dh nkds ''w?A fe;/ ftnkj dh x'Vh iK sKr/
ftu Skwb BjhA ;h. oth d/ ekjb/gD SowkT[Dk s/ x[zv eZYDk sK fe;/ jZd d/ x'V/ dh rb BjhA eo ojh.@
nzdo nkT[D dk fJzszko eo ojh j?. s'A T[j ftufbs BjhA j'Jh. ;[Xk d/ u/ sZe ;wM nkT[Adk j?. T[j nkgDk xo
fJzi brdk fit/A egfVnK d/ fe;/ jo/ T[Zs/ nkw torh SKsh s/ ;fEosk ''s/ c/o.@
;h. SZv e/ d{i/ xo ik ojh j?. T[j BjhA ''w?B{z s[jkv/ ti{d ftu fJe x'Vk
S'n o{w d/ pkjo vZwh wkvb B{z ;ik ukjz[dh, fe fe;/ r?o wod dh w?bh ftuodk wfj;{; j' foj?. i/ s[;hA e'Jh
e/ oZfyn? frn?. gsh d/t nkgD/ oks d/ G'iB pknd oth s/ ;[Xk j/mh BK ;wM' sK nkgDh
gfotko Bkb xo/b{ rZbK pksK eod/ Bzo T[; T[go gJ/. bkV/ B{z w{zj bekT[D brkwaaaankgDk ezBNo'b w?B{z ;"Ag
d';sK Bkb BthA d[bjB xo fbnkT[D oj/. Nhathat/yd/ oj/. fJj f;bf;bk dh eh b'V j?< fJ; BkNe fgZS/ eh fdT[. w?A s[jkv/ i[Z;/ s/ t/r B{z nkgD/
oks ;kY/ frnkoK ti/ se ubdk o'w-o'w ftu gotkj eodk wfj;{;
dk iSB wBk oj/ B/. fotki ti'A Sokp fojk. oth B/ BhAd nkT[D dk soe wBSk j?aaaaeh wip{oh j?<@ ;[Xk B/ eoBK ukj[zBh nK. w?B{z :ehB j? s[;hA
n?;/ iSBK dk zo{oh fjZ;k j?. ftnkj/ fdzfdnk ftdk bJh s/ ;[Xk B{z th ;[nkb ehsk. rbs BjhA ;wM'r/ w?B{z! ;[Xk oth d/
d';s d[bjB B{z ekfJb eoB gqsh T[mD dk fJSkok ehsk. ;[Xk d/ jE 'u j'o B/V/ j' rJh.
cfVnk d[X dk eV/ tkbk frbk; w/z ''fJj ;G ;kv/ ;wki dk fotkz j?. '';[Xkaaaagsh gsBh dk fJe d{i/
nkgD/ nBw'b szop/ ;KMk eo oj/ B/ T[Zs/ oyfdnK Jh oth B/ T[; B{z zZch SkfJd bkV/ dh gfjukB pBkT[D T[s/ ;zwg{oB Go';k s/ ;wogD jh
. T[BQK nB[;ko, ;[jkr oks fJe n?;h 'u b? fbnk, ''fJe-fJe fwzN tk;s/aaasK i' pokshnK dh GhV ftnkj[sk fzzdrh dh ;cbsk dk
fpskT[Dk fJe-fJe xzNk br foj? w/ nkXko j?. fJe d{i/ s'A e'Jh b[ek BjhA.
oks j?, id'A d{bQk, BthA d[bjB dk oh ikB! j[D BjhA fojk iKdk ftu'A d{o'A t/fynk ik ;e/. ;/jo/ fgZS/ ;wki B/ ;kB{z fJe-fwZe j'D dh
;'jfDU[!'' gqtkBrh s/ wkfBnsk fdZsh j?. ;kB{z
e[nkokgD goydk j?. nkgD/ wodgD w{zj YeD Bkb bkV/ B{z t/yD dh fJe d{i/ d/ fi;wK s/ n?j;k;K T[s/
''w?A fejk o[e ikU zokaaegV/ g{ok nXheko j?aaag{oh wbehns j?.@
dh Xke iwkT[Adk j?aaaa;koh T[wo pdbD/ B/. rowh Bkb dw x[N T[s;esk tX iKdh j?. fJj th j' d't/A pkjtK c?bKfdnk oth fuZs b/N
foj?aaaskzh jtk bJh fyVeh y'bQBh frnk. ;[Xk B/ th oth d/ gzfinK Bkb
tk;s/ ;o/Smsk ekfJw eodk j?. nyho nK.@ ;[Xk dh nktkz 'u Byok s/ ;edk j? fe tv/oh T[wo d/ bkfVnK B/ nkgD/ gzi/ fwbkJ/aaankgD/ pdB Bkb
T[j xVh nk rJh, id'A d{bQk, u{Vhdko fJbsik d't/A ;B. fJj fotkz pDk fdsk j't/ sK i' T[BQK oth d/ pdB B{z Ye fbnk. x[V ;tkoh
gzkw/ s/ nueB ftu ;fink nzdo dh tv/oh T[wo B{z be'fJnk ik ;e/. pko/ fJj ;ukJh j?. x[V ;tko B{z sK
nkT[Adk j?. d[bjB Sowk e/ fJeZmh j' ''i' j[ew jz{o dkaaaw?A th gk b?Bk wzk nkT[Adk Jh j?. T[; s'A tX wzk
rJhaaaa;sZoe j' rJh. d{bQk, e'b nk BkJhN ;{N! wfjwkBK d/ M[owN s/ oth B/ nzdkzk bkT[AfdnK fejk. x'V/ B{z nkT[Adk j?. feT[A i' T[; dh
o;wK fotkzK d/ o[M/ftnK 'u rb ''go s[;hA sK p[ZY/ BjhA ;kUaaafco T{oik s/ t/r B{z ;jh fdSk s/ dSk
e/ p?m frnk. d[bjB dk x[zv u[fenk, eoBh th w[jkb j' iKdh j?. jo e'Jh, fwbdh j?. fJ; fwbB s/ fefonk dk
d{bQk, d[bjB B{z p/ikB p[Zs ;wMdk j?. eh b'V ;h u/jok YeD dh< id'A n?j;k; bkckBh j?aaanbkjh j?.
T[; d/ ;'jD/gD dh Gog{o skohc nkg' nkgDh wozh s/ sohe/ Bkb
fgnko iskT[Adk j?. j[D ik e/ E'Vk foSsk s?n j[zdk j? sK bkV/ B{z t/y e/ fJepkb f;zx N'eh
ehsh. fJXo T[Xo jE c/fonk wkB' Jh g;zd ehsk j[zd?. fco ftnkj bJh
wJh fdt; Y[eD t/b/ fJj godk dkoh feT[A j[zdh
wJh fdt; w?A p; e[M J/dK wBkT[Adk jK . n?<@
;VeK s/ nkgDhnK wzrK d'jokT[Adk jK ..
''pJh ;[XkaaafJj ;G sK fotkzK
s[o g?Adk jK pDke/ ekcbk :koK d/ ;zr, s/ o;wK pBkT[D tkb/ Jh ikBD! T[;
pzBQ ekbhnK gZNhnK Mzv/ bfjokT[Adk jK .
t/b/ sK fiZdK fejk ikd?A bkVk eoh
o'Nh w?B{z BjhA fwbdh fYZv Goe/ ed/ th, iKd?!@
G[Zy/ g/N jh o?bh ftZu Bkno/ brkT[Adk jK .
''fJ; s'A gfjbK th s[;hA ed/
;kv/ jZe n?E/ oZy d/ Bkno/ dk oj/ j"A;bk, x'Vh T[Zs/ uVQ/ ;h< ed/ x'Vh d"VkJh
jZeK ykfso fwzBsK sob/ jh gkT[Adk jK .
;h<@ BjhAaaani eb x'Vh T[s/ uVQ
xo/ p?m BjhA ed/ y[Sh Bkb fdB bzfxnk,
wJh fdt; d/ fdB th X[Zg/ jkV/ gkT[Adk jK. e/ e"D ;co eod?< nktkikJh d/ j'o
gsk BjhA ed o'Nh fwbDh fwjBs fizBh, ;kXB pE/o/ B/. jK, pugB ftu x'Vh
fJZe nk; wJh fdt; s/ fco irkT[Adk jK . tkb/ sKr/ T[Zs/ zo{o ;co ehs?.@
wip{oh pDdh okjK o'eDhnK Bk ;[D/ e'Jh, T[d'A th x'Vh dh brkw sKr/
w[nkch T[jBK s'A fiBQK dk fdb d[ykT[Adk jK .
tkb/ d/ jZE 'u j[zdh j?HHHH;tkoh d/ jZE
jodhg fpodh 'u BjhA. nZSk othaaafeZdK wfj;{;
j[zdk ;h s[jkB{z, id'A ;ih ;ikJh x'Vh
T[Zs/ p?m/ ;h. u/jok, ;/jo/ fgS/ b[ek e/
aaaafwnkB 'u pzd fszB c[Nh feogkB
jZE 'u cV e/. x'Vh dh brkw fe;/ j'o
d/ jZE 'u! ftnkj s[jkvkaaay[Sh ftu
BZu oj/ B/ j'o! g?;/ b[Nk oj/ B/ poksh!@
;[Xk B/ oth dhnK nZyK 'u nZyK
gkT[Afdnk g[fSnk.
''fotkz j?aaaa;' p?m frnk. n?sokz
eoB dk wB Bjh ehskaaaaiK efj
bU, j"A;bk BjhA ehsk. T[; t/b/
47 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
HHH;w/A B/ fJZe Bk wzBh ! y[d B{z nZr brkT[D tkbk SoBkoEh,
cVQ cVQ ojh Xohe, ;w/A B/ fJZe Bk dk oki nkfJnk s/ ;w/A B/ jkbksK ;zr iK efjzd/ ;[DhAd/ jK fe :ko cbkDk pzdk j;gskb 'u sVc-sVc e/ wfonk
wzBh, nkgDh eotN Bkb fJe s'A pkd fJZe ;w/A dk pVk gkpzd j? T[; dk jo ezw
jkew d/ f;o ;odkoh dk w[eN ;ikT[Adk mhe j[zdk j?. T[j ed/ rbsh Bjh eodk B"o{ (fpT{o') nk;Nq/bhnk B/V/ ;fEs Nkg{ B"o{ fty/ y[d B{z nZr brkT[D tkbk
ojh tk;s/ xZs, ;w/A fy;ekJh ezBh.. fojk j?. s/ ni/ th ;ikT[Adk ik fojk j?. 23 ;kbk fJokBh SoBkoEh vkeNoK ;j{bsK dh xkN ekoB T[E'A d/ fJe j;gskb
j?. ;w/A d/ pko/ e'Jh b/ye tXhnk fby ftu sVc-sVc e/ wo frnk. S[Zeotko B{z fJwhrq/SB ns/ pkovo ;[oZfynk ftGkr
T[es ;soK gzikph d/ wjkB eth frnk j?L- n;b ftZu ;w/A dk ;jh s/ ;dT[g:'r B/ fJ; dh ikDekoh fdZsh. ftGkr B/ fwqse ftnesh dh gsBh ns/ gfotko bJh
s/ fgskwk GkJh tho f;zx ih dhnK jh fJZe wkso nfijk sohek j? i' nc;'; dk gqrNktk ehsk j?.
fbyhnK j'JhnK jB. fiBK ftZu GkJh fJe ;kb, d' , d; ,thj fizd eZNdh fJB;kB B{z ;cb pDkT[Zdk j?. ;w/A dk
;kfjp ih B/ nfXnkswe o{g ftZu ;w/A rJh. ;dT[g:'r eh j?< fet/A j' ;edk j?< ;w/ ikDekoh w[skpe nk;Nq/bhnk nkgD/ d/S ftu nkT[D tkb/ SoBkoEhnK B{z
dh shposk, t/r s/ no[e ;[Gkn dk A dk ;dT[g:'r sK jh tXhnk sohe/ Bkb B"o{ Nkg{ ftu oZydk j? ns/ fJ; d/S B{z SoBkoEhnK B{z oZyD bJh ;jkfJsk th
tZvk s/ wjkB r[D fpnkfBnk j?. eJh ;w/A ;zr frnkB fwfbnk, fXnkB ehsk ik ;edk j? i/eo s[jkv/ ftZu gqdkB eodk j?.nk;Nq/bhnk d/ ;ys fJwhrq/SB fB:wK ekoB SoBkoEh T[ZE/ dkyb
;kb gfjbK gVQhnK fJj ;ZsoK wjkB fwfbnk, f;oV, brB, d{onzd/;hA ;'u s/ ;jh BjhA j' ;ed/. B"o{ ftu T[BQK SoBkoEhnK dhnK w[ZYbhnK b'VK th g{ohnK BjhA
s/ tZvh ;ZukJh fpnkB eodhnK jB. gqpzXB fij/ r[D j'D. fe;/ th ezw B{z j[zdhnK ns/ T[BQK dh jkbs p/jZd so;:'r j?.
fJjBK ;soK okjhA GkJh ;kfjp dZ; oj/ nfrnkBsk tkbh X[zd th jZNdh jZE gkT[D s'A gfjbK J/j d/y' fe s[;hA
jB fe ;w/A B{z fizBk woih geVQB dh rJh. fJ; B{z xZN ;w/A s/ ;jh sohe/ Bkb fet/ p[ZXtko ;t/o/ B"o{ dh :{BkJhfNv B/Sz; SoBkoEh J/iz;h dk d"ok eoB s'A pknd
e'f;S feT[A Bk eo', T[j fJZe Bjh wzBdk A eo ;ed/ j', fe fJ; fJZe ezw d/ Bkb SoBkoEhnK dh so;:'r jkbs d/y e/ d[yh j'J/ 23 ;kbk Ufwd B/ y[d B{z nZr
noEks nkgDh ukb/ ubdk ofjzdk j?. ;w/A d/ Bkb Bkb jh nkdwh B{z s[jkvk d{ik e'Jh ezw sK Bjh ftrV/ brk bJh. T[; dh gsBh th fJ; w"e/ w"i{d ;h. xNBk pknd p[oh soQK M[b;/ Ufwd
fizB/ woih jZE-g?o i'V', gZb/ cVB dh siopk s/ T[wo dokirh Bkb f;nkDg rk. i/eo s[;hA fJZe t/b/ d' ezw th eo dk fJbki B"o{ d/ j;gskb ftu ehsk frnk go T[ZE/ g{ohnK fJbki ;j{bsK Bk
e'f;S eo', ;wK nkgDh ezBh s[jkv/ jZE'A jkf;b j[zdh j?. i' nZi jkbks j[zd/ jB, ;ed/ j' sK fJ; s'A tZvh ekw:kph e'Jh j'D ekoB T[; B{z okfJb fpq;p/B j;gskb fbikD dh b'V ;h. vkeNoK dh bkgotkjh
S[vk e/ d"V jh iKdk j?. noEks ;wK T[j eZb< Bjh j[zd/, i' eZb nkT[ADr/, j'o Bjh j' ;edh, fJj ;'B/ s/ ;[jkr/ ekoB fi; ftu 24 xzfNnK dh d/oh j' rJh ns/ Ufwd dw s'V frnk. fJe thvhU
pj[s pbtkB s/ p/so; ;[Gk dk wkbe T[j go;'A sZe Bjh ofjzd/. i' ;wki- tkbh rZb j't/rh. fJ; bJh ;G s'A gfjbK c[N/z ftu T[j nkgD/ zywK Bkb sVcdk j'fJnk fdykJh d/ fojk j?. fJ; xNBk B{z
j? i' fe;/ tk;s/ Bjh o[Zedk, s/ edh th fbjki, f;nk;s-ftok;s d/ d;k-fdqS ezw B{z ;jh soK s/ xZN ;w/A ftZu eoB B"o{ ftu SoBkoEhnK dhnK w[ZYbhnK b'VK d/ xkN d/ o{g ftu th T[Skfbnk ik
Bjh o[Zedk. nZi fd;d/ jB , T[j ;w/A d/ Bkb pdbd/ dk fdwkr ftZu ykek zK gb?fBzr fsnko fojk j?. nk;Nq/bhnB w?vheb n?;';hJ/SB d/ tkJh; gq?zhv?AN ;NhcB g?ofB; B/
iKd/ jB. ;wK pVk pbtkB j?, ;w/A dk eo', mhe T[;/ soK fit/A s[;h g/go iK fejk fe 'w?vheb ;j{bsK dh ewh ekoB fe;/ ftnesh dh w"s j' ikDk d[ydkfJe
fizB/ th oki-Gkr, ;bsBsK, uZeo uZbdk ofjzdk j?, no[Ze s/ p/so; N?;N dh fsnkoh t/b/ eod/ j'. ;jh ;'u j?.' T[BQK B/ B"o{ j;gskb d/ w?vheb ;Nkc B{z ghVs ftnesh B{z j;gskb fbikD
;oeko-dopko, oki/-oze, ;{opho- sohe/ Bkb. i' ;w/A B{z p/noE r[nk fdzd/ s/ gb?fBzr ezw B{z tXhnk s/ xZN ;w/A ftu ehsh 24 xzfNnK dh d/oh bJh itkp sbp ehsk j? ns/ wkwb/ dh iKu ehsh
nwho, :'X/, who-gho nkfd i' th d[Bhnk B/. ;wK T[BK B{z r[nk fdzd/ j?, noEks ftZu fBgNk d/t/rh. fi; ezw B{z s[;hA ik ojh j?.
T[Zgo nkJ/ T[BK B{z ;w/A d/ tjkD nZr/ jkoK s/ n;cbsktK-gSskftnK dh jB/ gefVnk j? S'Nk j? iK tZvk j?, g{oh
r'v/ N/eD/ gJ/. ;G e[M d[BhnK dh p[Zeb oh ftZu o'b fdzdk j?. brB s/ f;oV Bkb fBGkU, i/eo s[jkv/ ;kV fdZs/ ikDr/ 105 NB jkEh dzd,
ftZu SZv e/ ijkB' e{u eoBk fgnk. ftZu f;oV s/ brB-w/jBs dh xkN j? ehws j? eo'VK vkbo
gfotko, :ko, fgnko SZv ft;ko fJZE'A n;hA e[dos s'A th ;w/A dk ;pe f;Zy sK fBSfus jh s[jkB{z ezw s'A ih u[okT[D
ikDk fgnk. ;[jD/-;[jD/ wfjb- ;ed/ jK, ;{oz nkgD/ fB;fus ;w/A s/ dh fpwkoh x/o bt/rh i' fe f;oV s/
wkVhnK, gZehnK d[SwDhnK-:kohnK uVdk s/ fSgdk j?, fdB s/ oks ed/ b/ brB dh ;G s'A tZvh d[SwD j?, ns/
;w/A d/ nZr/ fB;s'A-Bkp{d j' iKdhnK N Bjh j[zd/ s/ nkgDh tkoh w[skpe uZeo fJj fe;/ th ezw B{z ;jh sohe/ Bkb g{ok
jB. eZNd/ ofjzd/ jB. J/;/ soK jh w";w th j'D d/ nzikw sZe Bjh gj[zuD d/t/rh.
nkgD/ ;w/A w[skpe tkoh G[rskT[Ad/ r/
w[;fbw oki nk e/ frnk, f;Zy oki VhnK bkT[Ad/ ofjzd/ jB. nwoheh okSNogsh fJpokjw
nk e/ frnk, nzro/ih oki nk e/ frnk, fbzeB, woj{w okSNogsh np[b ebkw
nikdh nkJh b'eszsfoe edoK ehwsK nzro/i e"w pj[s f;nkDh e"w frDh nikd ih s/ fezB/ jh j'o d[BhnK d/ wjkB
iKdh j?, fi; B/ ;z;ko d/ ekch d/;K fJB;kB j'J/ jB i' nZs dh rohph s/
T[Zgo nkgDh ;{M s/ ;w/A dh soi s/ szrh s[o;hnK d/ pkti{d th ;w/A d/
Bpz B{z gSkD e/ ekch bzwk ;wK oki ;dT[g:'r s/ f;oV s/ brB Bkb w/
ehsk. fet/A s/ feT[A ehsk < feT[Afe T[BK jBs eoe/ okSNogsh d/ nj[d/ sZe gj[zu/
bJh ;wK s/ ;'u ;G s'A T[Zsw s/ io{oh ns/ fJ; EK gj[zu e/ b'ekJh bJh wjkB
uhi ;B, T[j b'e ;wK B{z ehwsh XzB dh ukBD w[Bko/ pD/, fiBK d/ do;kJ/ wkor
soK wzBd/ jB, T[jBK bJh NkfJw fJi s/ g{o/ d/S s/ e"w B{z ;dk uZbD s/ wzBD
wBh j? ns/ T[j fe;/ th jkbs ftZu dk ;dk wkD oj/rk.
;wK t/;N eoBk iK nikJh r[nk[D B{z
p/jZd rbs wzBd/ jB. d';s', T[Zgo n;hA rZb ehsh, ;w/A
d/ Bkb s/ jkDh pD e/ uZbD dh. ;w/A
f;nkfDnK tb'A ne;o fejk iKdk d/ jkDh n;hA sK jh pD ;ed/ jK i/eo
j? fe fi; B/ ;w/A s/ ekp{ gk fbnk, ;wM n;hA ;w/A dk ;jh s/ ;dT[g:'r eohJ/,
bU T[; B/ ;G e[M t; ftZu eo fbnk f;oV s/ brB B{z gZb/ pzB bJhJ/. d{o
ns/ T[; B{z ekw:kph fwb rJh. ;w/A s/ nzd/;hA s/ ;jh gqpzXB dh ;'u B{z nkgDh
ekp{ fet/A gkfJnk ik ;edk j? < ;w/A B{z fBZs gqsh fdB d/ ihtB dk nXko pDk
fet/A t; ftZu ehsk ik ;edk < fJj bJhJ/.
;tkb ne;o ;kB{z szr eodk j?. id'A
n;h ne;o fe;/ B{z efjzd/ ;[Dd/ jK fe r[opki f;zx
cbkD/ pzd/ B/ ;w/A dk pVk Gog{o ckfJdk
T[mkfJnk s/ ekw:kph jk;b ehsh j?.
B"eoh s'A jNkfJnk sK ijkz 's/ eZfYnk p"; dk r[Z;k
wk;e' (fpT{o') o{; 'u B"eoh s'A eZY/
rJ/ fJe eowukoh B/ tZyo/ nzdkz 'u
nkgDk r[Z;k zkfjo ehsk. fgze ;fbZg
fwbD wro'A o{;h J/nobkJhB d/
eowukoh B/ p"; dk r[Z;k eZYD bJh
fJe i/H ;hH phH Bkb eo'VK o[gfJnK dk
ijkz jh GzB fdZsk. ;'Sb whvhnk 's/
j[D fJj thvhU tkfJob j' rJh j?. :{
fNT{p 's/ fJj thvhU 24 ngq?b B{z gkJh
rJh j?. j[D se fJ; B{z brGr fszB
bZy b'e d/y u[Ze/ jB. fJ; B{z S/no eoB
tkfbnK dh frDsh brksko tZXdh ik
ojh j?.
;kb 2036 se uzdowk 's/ g[bkV :ksoh G/i/rk uhB B?o'ph (fpT{o') ncohek ftu ikBtoK d/ fSeko dk fJe pj[s fGnkBe o{g d/
yD B{z fwfbnk j?. fJ; bJh fgSb/ jcs/ eJh doiBK b'eK B/ B?o'ph B?SBb gkoe
phfizr (fpT{o') uhB 2036 se ftu fJe irQk 's/ jkEh dzdK B{z fJeZmk ehsk. fJ;dh ehws eo'VK vkbo j?.
uzdowk 's/ nkgDk g[bkV :ksoh G/i/
rk. uhB d/ fJe ;hBhno nfXekoh B/ fJj nkeko ns/ tzB ftu fJzB/ Gko/ jB fe fJBQK B{z u[ZeD bJh d'-d' pzfdnK
nZi fJj ikDekoh fdZsh. uhB B/ dh wdd b?Dh g?Adh j?. fJ; soQK 10 c[ZN T[Zuk ns/ 20 c[ZN u"Vk Y/o fsnko ehsk
2003 'u g[bkV 'u gfjbh tko oke/N frnk j?. fJ; B{z SBhtko B{z fJe fusk ftu pdb fdZsk ikt/rk.
Bkb nkgDk g[bkV :ksoh G/fink ;h
s/ T[; t/b/ T[j g[bkV 'u nkgD/ :ksoh ehBhnk d/ okSNogsh T[jo{ ehBnkNk jh 105 NB tzB d/ jkEh dzdK dh fusk
B{z G/iD tkbk o{; s/ nwohek s'A pknd B{z nZr d/Dr/. fJ;d/ fJbktk 1H35 NB tiB d/ r?Av/ d/ f;zCK, e[ZM j'o ikBtoK
d[Bhnk dk shik d/S pD frnk ;h.
uhB B/ 2013 'u uzdowk d/ n?e;gb'o/ dhnK yZbK, uzdB dhnK bZeVK ns/ j'o iVQhnK-p{NhnK B{z th Bkb-Bkb ysw eo
SB dh :'iBk pDkJh ;h s/ T[j fJ;
:'iBk sfjs ;kb 2036 se T[ZE/ fdZsk ikt/rk. fJBQK dh uhB ftu pj[s wzr j?.
nkgDk g[bkV :ksoh T[skoBk ukj[zdk
j?. fJfsjk; ftu gfjbh tko fJj ezw j't/rk. fJ;dk ekoD fJj j? fe b'e nkgD/
bkbu bJh jkEhnK B{z wko e/ T[BQK d/ dzd t/ud/ jB. fJ; bJh ;oeko B/ eJh tko
;ys edw u[Ze/ go ;oeko n;cb ojh. fJ; bJh j[D ;oeko B/ fejk j? fe jkEh
dzdK dh s;eoh o'eD bJh fJj mhe Yzr j?. ehBhnk d/ izrb ftGkr d/ vkfJo?eNo
iBob fefsbh pksh B/ fejk,''ehBhnk dh Bzo ftu n;hA fJ; X{J/A ftu T[Zvd/ j'J/
g?;/ BjhA d/yd/. fJBQK dh ehws sK j? i/eo fJj fiT{Ad/ jkEhnK Bkb j'D. '' fJ;
tZv/ edw Bkb fJj nk; ehsh ik ojh j? fe j[D jkEh dzdK dh s;eoh pzd j' ;e/
rh ns/ jkEh ;[oZfyns ofj ;eDr/.
48 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
vo j? fes/ u?Bb w{zj B{z jh g/N/AN Bk p[o/ nkdwh d/ o'b s'A pknd w/o/ gfotko
eotkT[D bZr ikD L efgb Sowk B/ w?B{z xo'A eZY fdZsk ;h Lozihs
fi; B/ b'eK B{z jZ;D d/ Bt/ yD bJh fwb/rk. pkeh ojh rZb f;zfrzr b'eK d/ ftZu w?A fJ;bJh fJzBk c/w; T[BQK dk Bkw pkbht[v d/ ;G s'A wSj{o ybBkfJeK ftZu frfDnk iKdk j?.
A pjkB/ fdZs/. i' rzGho jkbs ftZu th dh sK T[j w?A ekbi v/i s'A jh g{ok eodk j'fJnk jK feT[Afe w?A T[BQK dh rZb eodk
fjT{wo sbkS b?Adk j? ns/ fi; B{z jk;/ nkfJnk jK. jkb ftZu bt gzikp Bkw jK. S' ftZu ehs/ rJ/ n?eN jo fwvb god/ T[Zs/ T[BQK dh Sth fJZe p[o/ nkdwh dh j?,go fco th T[BQK dk efjDk j? fe T[j
dk d{s fejk iKdk j?, T[j nZi ;cbsk dh fJZe gzikph fcbw ftZu nZyhnK d/ ebk; c?wbh ftZu j[zd/ jB. id'A T[j t/
dhnK T[ukJhnK T[Zs/ g[ZiD d/ pknd sko/ H H H rkDk rkfJnk j?. j[D/ sK eJh yd/ jB sK T[BQKB{z bZrdk j? fe w?A T[BQK jw/Sk s'A fJZe Sowhb/ ftnesh oj/ jB. pkbht[v ftZu bZrGZr gzi djke/ fpsk
th T[;/ fwvb ebk; dh fizdrh god/ nkco nkJ/ j'J/ jB, go S[o{ ftZu nfijk d/ xo dh rZb eo fojk jK. T[BQKB{z
T[Zs/ fdykT[Adk j?, fi; B{z t/ye/ b'eK BjhA ;h. bZrdk j? fe w?A T[BQK dk soiwkBh eo u[Ze/ jho' ozihs dk efjDk j? fe T[BQK B/ y[d d/ p{s/ T[Zs/ f;B/wk irs ftZu gfjukD
B{z bZrdk j? fe nfijh f;u{J/SB s'A fojk jK. j[D s[;h w/oh wK B{z jh t/y
sK T[j o'i o{-p-o{ j[zd/ jB. ekw/vh vo j? fes/ u?Bb w{zj jh Bk g/NAN bU. T[BQK B{z BjhA gsk fe T[j fJzBh pDkJh j?.
fezr efgb Sowk B/ fwvb ebk; dh eotk bt/ fJB';?AN j?. T[BQK B{z gsk jh BjhA uZbdk
o'i dh f;u{J/SB tor/ BjkT[Ad/- fe T[j ed'A fjT{wo; rZbK eo iKdh j?. ozihs B/ dZf;nk,fcbw fJzv;Noh ftZu w/o/ 50 ;kb g{o/ j' oj/ jB. w?A nkgDh
BjkT[Ad/ ;kpD dk rb e/ N[ZN ikDk fgSb/ S' ftZu eo?eNo; d/ g/N/AN B{z fJZe tko n;hA pZuB ;kfjp d/ S' ftZu
ns/ S?Ag{ xZN j'D T[Zs/ T[; ftZu E'VQk b? e/ j'J/ fttkd T[Zs/ efgb efjzd/ jB g[Zi/ sK T[BQK B/ g[ZfSnk, no/ d/th ih fcbwh fizdrh nkgDhnK SosK T[Zs/ g{oh ehsh j?. w/ok e'Jh oytkbk BjhA ;h.
gkDh fwbk b?Dk iK fcqi d/ eto d/ j/ fe fJj gfjbh tko ;[DB B{z fwfbnk fe fJ;B{z (efgb) eh yke/ g?dk ehsk j?<
mK oZy/ T[BQK 70 o[fgnK B{z fJ; y{p;{osh j? fe;/ u?Bb B/ eo?eNo; B{z d{i/ u?Bb sK w/oh wK B/ pV/ ;XkoB sohe/ Bkb nkgDh(fJZe p[o/ ftnesh dh)Sth d/ pkti{d,w?A ed/ fe;/ fttkd ftZu BjhA fxfonk.
Bkb ekw/vh ftZu go'fJnk fe T[j jo T[Zs/ gockow eoB s'A wBk eo fdZsk p'fbnk, ih e[ZM BjhA, p; dkb - o'Nh H
fe;/ d/ fdb s/ Sk rJ/. j't/. eZb B{z e'Jh u?Bb ej/rk fe s[;h H H. nfijhnK uhiK S'N/ gfotkoK ftZu w?A efj ;edk jK fe w?A nkgDh fizdrh p/jZd uzrh soQK r[zkoh j?.
Nhth Bkb sK pq?v n?Av pNo uZb fJj Seb b? e/ d{i/ u?Bb T[Zs/ gockow y{p d/yD B{z fwbdhnK jB. ekw/vh th
BjhA eo ;ed/, T[d'A n;h eh eoKr/! y?o, fJZE'A fBebdh j?. b'e nfGS/e pZuB s'A jo Gkosh GkSk ftZu ns/ 500 s'A th finkdk fcbwK ftZu tZy-tZy feodko
fojk j? j[D i/eo u?Bb pdfbnk j? sK foSs/ T[BQK dhnK fcbwK d/ pko/ ftZu tZv/ -
fcbwK ftZu n?efNzr d/ ;tkb T[Zs/ th pdb/ j'J/ nzdki ftZu Bzo nkT[Dr/ tZv/ ;tkb g[ZSd/ jB. i/eo w?B{z w"ek fBGk u[Ze/ ozihs dk efjDk j? fe T[BQK d/bJh ezw ;G s'A T[Zgo j?. T[BQK fejk, ezw
efgb Sowk efjzd/ jB fe w?A T[jh . gfjbK b'eK B{z gsk j[zdk ;h fe o'i fwb/ sK w?A g[ZSKrk fe pZuB ;kfjp
fcbwK eoKrk, i' o'b w/o/ T[Zs/ S{N eo/ fJZe jh EK s'A r[ZEh nkt/rh ns/ dkdh s[jkvk ed/ BjkT[Ad/ - BjkT[Ad/ ;kpD w/o/ bJh ezw jh j?. w?A nfGB? d/ y/so ftZu e'Jh th ezw eo ;edk jK. w?A fcbwK s'A
rk iK fi; ftZu w?A ezcoN/pb wfj;{; dk T[jh ;NkJhb j't/rk. fJ; tko Bt/A N[ZfNnk j?. fJjBK ;kfonK B{z id'A nkw
eoKrk. s[;h jh dZ;', n?eSB ;hB foSs/ ns/ T[BQK dk BtK nzdki d/yD nkdwh ;[Ddk j? sK eB?eN eo iKdk b? e/ N?bhftiB iK EhJ/No fes/ th ezw eo ;edk jK. w?A e[ZM th eoB bJh fsnko
eodk j'fJnk w?A fet/A bZrKrk < nfijk B{z fwb/rk. ftnkj d/ ;tkb T[Zs/ efgb j?. T[j ;'udk j? fe fJj ;G ;kv/ xoK
eod/ j'J/ w/ok y[d dk jk;k fBeb ikt/ efjzd/ jB fe gqhsh f;w'B d/ Bkb b'eK ftZu j[zdk j?. ed/ S?Ag{ ysw j' ikt/ sK jK. gzikp d/ nfwqs;o d/ Bidhe izfvnkbk r[o{ Sfjo ftZu fJZe o{VQhtkdh f;Zy
rk. doSe sK pknd ftZu w/ok wike B/ w/ok Bkw T[AM jh i'V fdZsk j?. j[D/ E'VQk gkDh fwe; eo d/Dr/. fJZe fdB
T[vkT[Dr/ jh. jK, fJj ;Zu j? fe w?A ftnkj dk e'Jh gbkB BjhA j?. gfjbK ezw j'o uZb ikt/rk. E'VQk rkVk xZN gfotko ftZu izw/ ozihs dk Bkw T[BQK d/ gfotko B/ r'gkb p/dh oZfynk ;h.
Nh th B{z g{oh soQK BjhA SZv ;edk fi; e[Vh B{z w?A g;zd eodk ;h T[j efjzdh j't/rk fco th ni;N eo b?Dr/.
feT[Afe Nh th Bkb sK pq?v n?Av pNo ;h fe ezw-Xzdk efonk eo', fJ;bJh j[D i[j{ x[wkT[D bJh d';s s'A g?;/ bJ/ ozihs B/ ed/ th fcbwK ftZu nkT[D bJh e'Jh e'fSS BjhA ehsh. ozihs B/ dZf;nk,
uZb fojk j? (jZ;d/ j'J/). S/sh jh w?A f;oc ezw T[Zs/ c'e; eo fojk jK, sKfe
fJZe fcbw ftZu ezw S[o{ eoKrk, fi;dh uzrh e[Vh fwb/ ns/ fJj Bk ej/ (jZ;d/ w?B{z nZi th :kd j? fe w?A nkgD/ id'A w?A S'Nk ;h, w?A xZN s'A xZN S/ xzN/ c[Npkb y/vdk ;h. w?A r'behgo pDdk ;h ns/
S{fNzr nes{po iK Btzpo ftZu S[o{ j'J/). d';s d/ Bkb e[ZM g?;/ b? e/ w[zpJh
j't/rh. fJ; ftZu b'eK B{z fjT{wo d/ b'eK B{z bZrdk j? fe T[BQK dh rZb nkfJnk ;h. w?B{z BjhA gsk ;h fe ;Norb ;ko/ w?B{z r'bh p[bkT[Ad/ ;B. T[d'A s'A w/o/ Bkb fJj Bkw i[fVnk j?. w?A Gkosh jtkJh
fet/A j[zdk j? iK fet/A ehsk iKdk j?. w?A
eodk jK ;'funk i[j{ ftZu mhe-mke eZgV/ c"i bJh u[D fbnk frnk ;h,go w?B{z nfXnkgB d/ d"okB fJ;B{z ftukb/ jh SZvDk
gfjBe/ iktKrk sK SkfJd e'Jh t/y bt/
ns/ ezw fwb ikt/. jkbKfe, nfijk BjhA fgnk.
j'fJnk ns/ g{o/ g?;/ ysw j' rJ/. T[d'A
gsk ufbnk fe gzikp s'A fJZe d';s nk fcbwK ftZu nkgD/ nkT[D dh ejkDh dZ;d/ j'J/ ozihs B/ dZf;nk fe ;zi'r
fojk j?. w?B{z nk; pZMh. gzikp s'A d';s
d/ nkT[D dk wsbZp ;h fe T[j e[ZM g?;/ Bkb T[d'A T[j pzpJh(j[D w[zpJh)ftZu ;B ns/ fJZe gkoNh ftZu w"i{d ;h,T[d'A fJZe
b? e/ nkfJnk j't/rk. e[ZM d';sK d/ Bkb
w?A T[;B{z i[j{ x[zwkT[D b? frnk. T[;B{z fBowksk B/ T[BQK B{z g[ZfSnk fe eh fcbwK ftZu T[BQK dh o[uh j?< ozihs B/ dZf;nk,
M{m p'fbnk fe T[ZE/ x[zwD dk fNeN gzi
;" o[gJ/ j? go n;h pb?e ftZu w?B/i eo w?A s[ozs jK eo fdZsh ns/ w/o/ fcbwh e?ohno dh S[o{nks j' rJh. e[ZM ;wK fdZbh d/
;ed/ jK. e[ZM d/o pknd tkg; nkJ/
ns/ i[j{ ftZu ftZu x[zwD bZr/. T[;h fjzd{ ekbi ftZu gV/ ozihs B/ fcbw ;ktD GkdA' ftZu o/yk d/ Go/ d/ feodko Bkb
d"okB e'b s'A g[bh; tkb/ bzx/ sK d';s
vo d/ wko/, fJZXo T[ZXo S[gD bZr/. fJj 1966 - 67 ftZu fcbw T[d:'r ftZu edw oZfynk. ;[go;Nko ;[Bhb dZs B/ T[BQK
t/ye/ ;kB{z jZ;h nk rJh.
B{z ozihs Bkw fdZsk ;h. T[BQK d/ Bkb T[BQK B/ 1968 ftZu o/Swk ns/ S/ok fcbw
ftZu ezw ehsk ;h. Bekokswe feodkoK ftZu nkgD/ Bkw dk f;Zek ubk u[Ze/
ozihs dk efjDk j? fe T[BQK B/ ybBkfJe ns/ gkgh tkbh nkgDh Sth d/ Bkb
ihDk f;Zy fbnk j?.
:kdK d/ Mo'y/A ftZu MKed/ j'J/ ozihs B/ dZf;nk, w/ok gfotko p/jZd o{VQhtkdh
b'e sK god/ dh ;ZukJh B{z jh n;b fizdrh ;h. id'A T[BQK B{z gsk ufbnk fe fcbw Sowhbh ftZu w?A jho'JhB d/ Bkb e[eow
ehsk j?,T[BQK B/ w?B{z xo'A eZY fdZsk. e[ZM ;w/A sZe w?B{z fcbwK ftZu ezw eoBk pzd
eoBk fgnk ns/ nkgD/ gfotko B{z ;wMkT[Dk fgnk fe T[j f;oc nfGB? ;h. ozihs
B/ fejk, w?A nZi th fJZe Sowhbk ftnesh jK. w?A fJZe Skekjkoh jK ns/ Sokp dk
dh jehes wzB b?Ad/ jB L cojkB ;/tB p/jZd xZN eodk jK. ozihs dk wzBDk j? fe e/Hn?BHf;zx,gqkD,gq/w u'gVk,nwid
ykB, r[bSB ro'to,nwohS g[oh ns/ Sesh eg{o tor/ wSj{o ybBkfJeK dh
G{fwek d/ fdB bd u[Ze/ jB. T[BQK fejk, Gkosh fcbwK d/ doSe j[D/ th ybBkfJeK
nkgDh gsBh d/ Bkb 15 ;kb dk ;o'fsnK T[Zs/ fBoGo eodk j? fe T[j d/ god/ T[Zs/ nkT[D dk fJzsiko eod/ jB,go j[D uhiK pdb u[ZehnK jB. eJh
SkdhS[dk ihtB s'VB dhnK ypoK nkT[D fet/A ;zrhs ;[DBk ukj[zd/ jB.
d/ Bkb jh n?eNo,rkfJe ns/ fcbweko jho' th j[D Bekokswe feodko eoB bZr/ jB. u[Neh b?Ad/ j'J/ ozihs B/ fejk fe
cojkB nyso dh fBZih fizdrh ftZu cojkB B/ fJ; rZb T[Zs/ y[Sh ikfjo
nkgDh ;kEh nfGB/soh Bkb i[VD dhnK ehsh fe fcbweko yk; ftfSnK T[Zs/ ybBkfJeK d/ feodko th nGhB/sohnK d/ eZgfVnK dh soQK S'N/ j' rJ/ jB.
ypoK th uouk ftZu jB. fJ; ;zpzX fcbwK pDk oj/ jB. cojkB B/
ftZu ;tkb eoB T[Zs/ cojkB nkgD/ fejk,fcbwh d[BhnK ftZu n;h fJZe nkyo feT[A fwfbnk fSbgk S?ZNh B{z 14 eo'V dk u?Ze<
wikehnk nzdki ftZu efjzd/ jB fe nfijh EK T[Zs/ jK,fiZE/ nbhrV torh
b'e god/ T[Zs/ ebkeko d/ skbw/b B{z fizdrh dh jehes ;ZwMD bZrd/ jB. fcbw fJZe rzGho w[Zd/ B{z u[edh j? jB. w[zpJh (fpT{o') pkbht[Zv ndkekok fwfbnk j?.
n;b fizdrh Bkb i'V fdzd/ jB. fJ;bJh w?B{z bZrdk j? fe ;kv/ tor/
cojkB ns/ nX{Bk B/ nkgD/ fttkfje doSeK d/ bJh, i' f;oc jbe/-c[be/ fSbgk S?ZNh e[zdok fJBhA fdBhA pkbht[Zv s[jkB{z dZ; dJhJ/ fe fSbgk S?ZNh
cojkB B/ iBtoh ftZu nkgDh j/ wB'oziB d/ fJbktk th e[M t/yDk ukj[zd/ 'u xZN jh Bzo nk ojh j?. jkb jh 'u fJ; S'n d/ 2 ;hzB 'u iZi dh G{fwek
no;NkJhfb;N gsBh nX{Bk GtkBh ;zpzX B{z ysw eoB d/ nkgD/ c?;b/ dh jB, nfijhnK fcbwK d/ pko/ ftZu rZb ypo fwbh j? fe T[j ibd jh fon?bNh fBGk u[Zeh j?. fJ; S'n 'u T[j ohnb
Bkb tZy j'D dh x'SDk ehsh ;h. eoBk io{oh j?. bkJhc d/ eZgb B{z vK; eod/ j'J/ iZi
cojkB dk Bkw tiho dh T[BQK dh ;kEh x'SDk ehsh ;h. S'n 'BZu pbhJ/' 'u iZi dh G{fwek
jho'JhB nfdsh okU j?doh, oke nkB Bkb jh T[BQK fejk fe foSsk N[ZND fjzdh fcbw fJzv;Noh ftZu jkbKfe fBGkT[Adh j'Jh Bzo nkt/rh. j?okBh dh eodh j?. ypo fwbh j? fe fJ; S'n B{z
2 dh jho'JhB SoZXk eg{o ns/ fidzrh ekch gq:'r ehs/ ik oj/ jB, gozs{ f;oc rZb fJj j? fe fSbgk S?ZNh B{z fJ; S'n eoB bJh fSbgk fij/ j'o th pkbht[Zv
BjhA fwb/rh d[pkok ehsh jho'JhB efbe d/ pknd th T[BQK d/ pZu/ T[BQK dh gfjb wkoXkV tkbhnK iK o'wKfNe fcbwK B{z 'u ezw eoB bJh 14 eo'V dk nkco ndkekoK d/ BK ;{uh 'u Skwb ;B go
e'ufbB Bkb th i'fVnk ik u[Zfenk j?. jh fznkdk soihj feT[A fdZsh iKdh j? ypoK dh g[SNh nB[;ko w?eoz fJ; S'n
ofjDr/. nzsookSNoh wfjbk fdt; T[Zs/ ns/ ;zrhs iK Bku torhnK ebktK 'u wSj{o fujo/ B{z iZi dh G{fwek 'u
ebkekoK B{z b? e/ nfijhnK T[BQK B/ n"osK B{z ;wogs fJZe rhs g/S dh rfjokJh ftZu r'sk brke/ fJjBK b?Dk ukj[zd/ jB, fJ; bJh T[BQK B/ fSbgk
nctkjK feT[A T[ZmdhnK jB fJj g[ZS/ ehsk ;h. bVehnK, gkoNhnK ns/ Sokp ebktK Bkb i[VhnK fcbwK feT[A BjhA B{z nkco fdZsk.
ikD T[Zs/ cojkB B/ dZf;nk, w?A BjhA T[Zs/ pkbht[v rhsK d/ tZXd/ gqubB d/ pDkJhnK ikdhAnK, fJj th fJZe ;tkb
ikDdk fe nctkjK nZr dh soQK feT[A j?. fJ; ;tkb T[Zs/ cojkB B/ fejk, ;{soK nB[;ko fSbgk S?ZNh B/ S'n
c?b iKdhnK jB ns/ nctkjK feT[A S[o{ pko/ ftZu T[BQK B/ fejk, w?A BjhA wzBdk fBowksk, ebkeko ns/ fBod/SeK dh B{z eoB dk ni/ e'Jh c?;bk BjhA ehsk
j'JhnK jB w?B{z bZrdk j? fe b'e god/ nkgDh g;zd j[zdh j?. fJj efjDk p/jZd
T[Zs/ i' t/yd/ jB,T[j T[BQK B{z g;zd fe pkbht[v ;zrhs e/tb w[Sfeb j? fe e'Jh wkoXkV tkbhnK iK j? fit/A jh T[j S'n bJh ozkwzdh d/ d/t/
nkT[Adk j? ns/ fJ; bJh god/ T[Zs/ o'wKfNe fcbwK jh feT[A pDkT[Adk j?< rh, Bkb jh T[BQK B{z w'Nh oew dk u?Ze
skbw/b B{z T[j SkfJd T[BQK dh n;b bVehnK,gkoNhnK ns/ Sokp T[Zs/
nkXkfos j[zdk j?. nfij/ th ;zrhs fpT{o' fdZsk ikt/rk. fzeo:'r j? fe fon?bNh
S'n 'BZu pbhJ/' B{z fSbgk gfjb/ th j';N
jB,i' fJjBK uhiK T[Zs/ BjhA jB. fJj eo u[Zeh j?, fi; B{z b'eK B/ p/jZd g;zd
th ehsk ;h.
49 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
pokV gfotko B/ nBhs ns/ so[Dpho dk iBw fdB X{wXkw Bkb wBkfJnk
jo wK pkg dh fzzdrh ftu T[j ;qLpbftzdo f;zx pokV ns/ ;qh wsh r[ogqhs e"o ns/ T[BQK d/ ;w{j gfotko gb, e[M j;hB :kdK B{z pj[s y{p;{os, NZgD dk f;bf;bk S[o{ j'fJnk fi;
fdB pVk y[ShnK s/ GkrK tkbk j[zdk B/ fyV/ wZE/ ;ko/ wfjwkBK B{z ih dk nkJ/ ;ko/ wfjwkBK B/ nkBzd
j? fi; fdB T[BQK dh fzzdrh ftu e'Jh r[ogqhs e"o dh fzzdrh ftu fJj y[ShnK nkfJnk fejk. p; t/yd/ jh t/yd/ T[BQK fdbeS ns/ GktBkswe nzdki ftu wkfDnk.
T[BQK d/ xo dk BtK ihn g[Zso iK tkbk fdB nkfJnk ns/ T[BQK B/ nkgDh d/ gfotkfoe fwZsoK d/ Bkb jkb dhnK fJzjko ehsk ns/ ;ko/ wfjwkBK dk
o"DeK d"r[DhnK u"r[DhnK j' rJhnK. T[BQK dh gfotkfoe y[Sh ftu Skfwb e[b fwbk e/ fJj gkoNh pj[s jh
g[Zsoh d/ o{g ftu iBw b?Adk j? ns/ goh torh p/Nh nBhs dk 21tK, j'D bJh sfj fdb'A XzBtkd ehsk. tXhnk s/ SkBdko sohe/ Bkb nk:'fis
nBhs ns/ so[D d'B'A G?D-GoktK ehsh rJh.
T[Arbh cV e/ wK fgT[ T[; B{z ubDk, v?fSzr, j?Av;w s/ ;wkoN ;g[Zso B/ pV/ jh tXhnk nzdkz Bkb n?ANoh b? dkdk ;qa BoziD f;zx pokV ns/
so[Dpho dk 18 tK iBw fdB pj[s e/ ;ko/ wfjwkBK dk fXnkB nkgD/ tb dkdk BoziD f;zx pokV, dkdh
gVQBk ns/ ;wki ftu ftuoBk e/Adfos ehsk ns/ nkJ/ wfjwkBK dk dkdh ;qh wsh B;hp e"o pokV nkgDh B;hp e"o, ;qL pbftzdo f;zx, r[ogqhs
X{w-Xkw Bkb wBkfJnk. fJ; w"e/ ;tkrs ehsk. e"o, p/Nh nBhs ns/ p/Nk so[Dpho
f;ykT[Ad/ jB ns/ pZfunK dh fzzdrh g'soh nBhs d/ 21t/A s/ g'so/ so[D ns/ T[BQK d/ ;ko/ gfotko B{z ndkok
ftu nmkotK ns/ fJehtK ;kb Bkz[e fbtog[b fty/ fJe pzeN jkb ftu 18 ;qL pbftzdo f;zx B/ nkgD/ ;tkrsh 'gzikp NkJhwz' sfj fdb'A tXkJh
ns/ yk; gVQktK ftZu'A fBebdk j'fJnk GkSD ftu pZfunK Bkb fpskJ/ ;[fBjo/ d/ 18t/A iBw fdB dh y[Sh ftu c[b/ d/Adk j?.
wkou fdB S[Zeotko tkb/ fdB fJe Bjh ;h ;wk oj/. T[BQK d'tK dh y[Sh
pj[s jh wjZst oZydk j?. SkBdko gkoNh dk nk:'iB ehsk sK t/yfdnK jh pDdh ;h. e/e eZND
frnk. seohpB Skw ;kY/ S/ ti/ s'A dh o;w T[gozs Non Stop BZuD-
;kv/ pj[s jh yk; gfotkfoe fwZso pknd ;qL pbftzdo f;zx ns/ ;qh wsh
:'-:' jBh f;zx B/ fJBQK Bkwto Sy;hnsK B{z dZf;nk 'nk;eo' Bkb Xwkb wukJ/rh
frZgh s/ pkdSkj dh i'Vh
nkgDk o'b wkvb, rkfJeK B{z fejk ';thN fvS'
ibzXo (fpT{o') wS{jo gzikph rkfJe
ns/ nfGB/sk frZgh ro/tkb ns/ o?g d/
'pkdSkj' nkgD/ c?Bz bJh 'nk;eo'
fbnk oj/ jB. ih BjhA, fJZE/ rZb fcbw
n?tkov 'nk;eo' dh BjhA j' ojh ;r'A
frZgh ns/ pkdSkj nkgDh BthA fcbw
'egskB' d/ rhs 'nk;eo' okjhA fJeZm/
Xwkb wukT[D nk oj/ jB. fJ; rhs B{z
fbfynk j? rhseko ikBh B/ ns/ y[d
frZgh B/ fJ; B{z rkfJnk j?, fi; ftu
pkdSkj o?g dk sVek brkT[Ad/ Bzo
nkT[Dr/. fJj rhs 3 wJh B{z fobhz
j't/rk.
ibzXo (fpT{o') gqf;ZX rkfJe, o?g f;zro ns/ :' :' d/ BK Bkb wSj{o jBh f;zx nwfozdo frZb B/ ehsk gzikp dk BK oS" B, 'dkdk ;kfjp
B/ wzfBnk j? fe n?efNzr eoBk rkfJeh Bkb'A fes/ w[Sfeb j? feT[Afe n?efNzr ftu
eJh soQK d/ feodko fBGkT[D/ ns/ vkfJbkr :kd oZyD/ g?Ad/ jB, fco th ghH NhH ;hH ckbe/ fcbw ckT{Av/SB' n?tkov Bkb ehsk ;BwkfBs
tb'A fsnko fcbw 'z'okto' ftu ndkekoh eoe/ T[BQK B{z ekch wzk nkfJnk feT[Afe w[zpJh (fpT{o') gzikph rkfJe s/ nfGB/sk
fcbw dh ;feqgN fiE/ SkBdko j?, T[E/ jh fcbw 'u ;hohn;B?Z;, n?eSB ns/ o'wKu nwfozdo frZb B{z 'dkdk ;kfjp ckbe/ fcbw
nkfd dk g{ok p'bpkbk j?, i' doSeK B{z p/jZd g;zd nkJ/rk. ckT{Av/SB' n?tkov Bkb ;BwkfBs ehsk frnk
j?. nwfozdo B{z 2015 'u nkJh T[; dh fcbw
ftS/S fJzNoftT{ ftu :' :' jBh f;zx B/ dZf;nk fe jkb jh ftu T[BQK nkgDh 'nzro/z' 'u SkBdko ndkekoh bJh fJj n?tkov
fcZNB?Z; bJh 8 feb' tzB tXkfJnk, fi; dk bkG T[BQK B{z 'z'okto' fcbw ftu th fdZsk frnk j?. ohiBb fcbw e?Nkroh 'u fJj
fwfbnk feT[Afe fcbw d/ w/B feodko 'u T[BQK dh fcZNB?Z; iudh j?. jBh f;zx B/ g[o;eko T[BQK B{z fdZsk frnk j?. fJj fcbw g[okD/
fejk fe pkbht[Zv ftu gzikph GkSk, rkfJeh ns/ ;ZfGnkuko dk doSeK 'u zwkB/ dh fJe gq/w ejkDh 's/ nkXkfos j?. fcbw
p'bpkbk j?. id'A T[BQK s'A g[ZfSnk frnk fe tX/o/ gzikph rkfJe n?efNzr d/ y/so d/ b/ye nzpodhg f;zx jB.
ftu nk oj/ jB sK jBh f;zx dk efjDk ;h fe i/eo ykD/ d/ Bkb ;thN fvS th fcbw 'u nwfozdo frZb d/ nfGB? B{z b'eK
fwb/ sK e"D wBQk eodk j?. g[ZS/ ikD 's/ T[BQK nfwskG pZuB B{z fjzdh ns/ r[odk; tb'A p/jZd g;zd ehsk frnk. nwfozdo fgqnzek
wkB B{z gzikph fcbwK 'u nkgDk o'b wkvb dZf;nk. u'gVk dh nkT[D tkbh gfjbh gzikph fcbw 'u
th w[Zy G{fwek fBGkn oj/ jB. fJ; fcbw bJh
nwfozdo B{z j'o th eJh n?tkov fwb/ ;B. 'dkdk
;kfjp ckbe/ fcbw ckT{Av/SB' tork n?tkov
gzikp bJh tZvh rZb j?. fJ; bJh T[BQK B{z pj[s
;kohnK w[pkoeK th fwbhnK jB.
50 gzikp NkJhwz, f;vBh, wJh 2016
jhb gk e/ 840 whNo T[Zuh ;{no d/ gkueszso d/ NoK;co Bkb S{ro d/ fJbki 'u fwb ;edh j? wdd
oZ;h 's/ uZbh n"os phfizr (fpT{o') uhB d/ y'ieosktK B/
NkJhg-1 S{ro d/ wohzK d/ fJbki 'u ;{no d/
gkue dk NoK;co eoe/ ;cbsk jk;b ehsh
j? i' fJ; g[okDh phwkoh dk fJbki bZGD d/
f;bf;b/ 'u wjZstg{oB T[gbpXh j?. nk;Nq/
bhnk d/ f;vBh :{Bhtof;Nh d/ y'ieosktK
Bkb fwb e/ fJj NoK;co ehsk frnk. j[BkB
;{p/ d/ ;?ANob ;kT{E :{Bhtfo;Nh Bkb ;pzfXs
Eov finKfrnk j;gskb 'u i[bkJh 2013
ns/ cotoh 2016 ftukb/ fszB nkgq/SB ehs/
rJ/. j;gskb d/ gq'c?;o tKr th B/ dZf;nk fe
fJe wohz dk fJz;[fbB T[g:'r 80H5 ch;dh
xZN frnk id'A fe j'o d' 'u brGr 57 ch;dh
ns/ 56 cJh;dh xZN j' frnk. j[BkB ;{pk
f;js nfXekohnK dh gq'rokw ;whfynk w[skpe
wZX ekbhB Bshi/ Go';/wzd oj/. ;oekoh ;ztkd
ew/Nh fSBj[nk dh fog'oN w[skpe fJ;
nB;zXkB s'A NoK;co bJh nzrK dh ewh dh
;wZf;nk jb eoB 'u wdd fwb/rh.
dwk Bk j'D 's/ th dZ; fdZsh iKdh j? fJ; Bkw[okd phwkoh dh fSekfJs
N?e;k; (fpT{o') n"os i/eo eoB 's/ nk ikt/ sK tZv/-tZv/ eosZp UNtk (fpT{o') 30 ch;dh s'A th tZX UNtk j;gskb 'u o?;gho"b'fi;N jB. fSekfJs BjhA ;h. fJe skzk vZu
eoe/ j?okB eo ;edh j?. nfijk jh ehsk j? nwohek d/ nk;fNB dh 26 e?B/vhnBK B{z dw/ dh fSekfJs dZ;h 2010 'u T[BQK tb'A ehsh rJh y'i 'u nfXn?B nB[;ko 600 s'A tZX pZfunK B{z
;kbk fveh B/. 'jkJhrobz pqkzhb T[s;t' ftu fveh B/ ;w[zdoh gZXo 's'A iKdh j?, jkbKfe T[BQK B{z fJj Bkw[okd 500 pkbrK B{z Skwb ehsk frnk ;h. dw/ dh fSekfJs dZ;h rJh go fJBQK 'u
840 whNo dh T[ZukJh 's/ fJe oZ;h 's/ jkJh jhbz gfjB e/ s[o e/ ;kfonK fJ; 'u fJj ;kjwD/ nkfJnk ;h fe fJe 54 ch;dh B{z n;b 'u fJj phwkoh BjhA
d/ ;kj o'e fdZs/. fJ; j?osnzr/z ekoBkw/ B{z T[; B/ ohU-vh i/B/ohU d/ phwkoh j[zdh BjhA j?. fJj th t/yD 'u fsjkJh e?B/vhnBK B{z dw/ dh fSekfJs ;h.
gjkVK ftu nzikw fdZsk. nkfJnk j? fe fJBj/boz th nZieb dZ;h zo{o rJh go n;b 'u T[BQK B{z fJj
c?SB No?Av j' rJ/ jB. vkH SknB n?oB n?oB B/ dZf;nk fe pkbrK 'u n;hA
fveh B/ fejk fe T[j gfjbh tko ohU ftu fJ; ekoBkw/ B{z nzikw c/cfVnK d/ czeSB ;pzXh iKu eo ;ed/
fdZsk ns/ fJj fJe SkBdko nB[Gt ;h. jK feT[Afe T[j nfijk eo ;ed/ jB go
19 ;kbk fJ; wfjbk gbzpo dh S/ ;kb s'A xZN T[wo d/ pZu/ nfijh iKu
dhtkBh j'Jh d[Bhnk! 'u fjZ;k jh BjhA b? ;ed/. c/cfVnK d/
;jh ezw dh iKu eoB bJh
;gqkfJUwhNoh N?;N j[zdk j?, fi; okjhA
z'odko c{e wko e/ c/cfVnK d/ ezw eoB
dh ;woZEk iKuh iKdh j?. fJBj/boz
dh ehws s'A fJbktk pZfunK B{z bzw/ ;w/
A sZe dw/ dhnK dtkJhnK fdzd/ ofjDk
th mhe BjhA j?. fJj th ;kjwD/ nkfJnk
j? fe fJBj/boz d/ th wkV/ gqGkt j[zd/
jB s/ fJj pZu/ d/ ftek; 'u th o'VQk
pDd/ jB. fJ; s'A fJbktk bzw/ ;w/A sZe
;NhokfJv fdZsk ikDk th mhe BjhA j?.
Gkosh w{b d/ fJzihBhno B/ tkJh ckJh dh rsh B{z d'r[Dk eoB dh seBhe bZGh
fBT{:koe (fpT{o') Gkosh w{b d/ fJe fJzihBhno B/ J/eb nzNhBk dh
wdd Bkb tkJh ckJh dh rsh B{z d'r[Dk eoB dh seBhe fte;s ehsh j?.
e'bzphnk :{Bhtof;Nh d/ johS feqSDk;tkwh B/ fJe B?B' f;bhe'B fug 's/
;oe[b/No ns/ c[b-v[gb?e; o/vhU B{z fJeZm/ eofdnK j'fJnK fJj ekw:kph
gqkgs ehsh j?. nkJhH nkJhH NhH wdok; s'A fJb?eNqheb fJzihBhnfozr eoB
tkb/ feqSDk;tkwh B/ fejk j? fe fJj seBhe N?bhewfBT{e/SB d/ y/so
ftu eqKshekoh gfotosB dh tkje j't/rh. feqSDk;tkwh 'e'bzphnk jkJh
;ghv n?Av n?wH n?wH t/tH nkJhH ;h'H d/ fBod/Se jB. T[BQK fejk,'';kvk
;oe[b/No f;bhekZB fug 's/ oZy/ ik ;eD tkbk gfjbk c[b v[gb?e; o/vhU
fJzNhrq/N/v ;oeN j?.'' feqSDk;tkwh B/ B?B' fug ;oe[b/No ns/ c[b v[gb?e;
o/vhU dh wdd Bkb tkJh ckJh dh rsh B{z tXkT[D tkbh seBhe dh y'i
ehsh j?. fJ; seBhe Bkb ;wkoNc'B ns/ N?pb/N d/ y/so ftu tZv/ ;[Xko
dh T[whd j?. y'iekoK B/ fejk j? fe fJ; seBhe Bkb ;oeN dk neko
S'Nk ns/ ;woZEk pj[s s/z j' iKdh j?.
d[Bhnk d/ ;G s'A bzp/ ftneshnK 'u S[wko N'wk; dh w"s, bzpkJh jh pDh w"s dk ekoB
wk;e' (fpT{o') o{; ftu Bb;kzh (gbzfpzr) dk ezw eoB tkbh fJe bVeh B/ u?e ohgpfbe (fpT{o') d[Bhnk d/ fgnk ns/ T[j ;dk bJh fJ; d[Bhnk B{z c[ZN 4H2 fJzu ;h. fJ; nk;kXkoB bzpkJh
;[zdosk w[ekpbk fiZs e/ fiE/ g{oh d[Bhnk B{z nkgDk dhtkBk pDk fbnk j? T[E/ nbftdk efj rJ/. vkeNoK dk efjDk
;G s'A bzp/ ftneshnK 'u S[wko N'wk; ;h fe bzpkJh ekoB jh T[; B{z fJj d"ok ekoB T[j eJh phwkohnK d/ fSeko ;B.
T[BQK n"osK bJh fw;kb th g?dk ehsh j? i' nkgD/-nkg B{z ewz'o ;wM e/ nZr/ tXD g;NhBk j[D fJ; d[Bhnk 'u BjhA fojk. fgnk. N'wk; B/ jkb jh ftu ;bwk jk:/e d/
dh e'fSS BjhA eodhnK. d' fdB gfjbK N'wk; g;NhBk dh w"s j'
u?Ze ohgpfbe d/ N'wk; dk eZd 7 Bkb fJe voktDh fcbw 'N/b nkc
don;b, ;kT{E ;?ANob Upbk;N ohzB d/ e/w/o't' ftu ofjD tkbh 19 ;kbk J/ rJh. ;[Zs/ gJ/ N'wk; B{z fdb dk d"ok N/b;' ftu ezw ehsk ;h.
Bk e/okthtk ;[zdosk w[ekpb/ ftu fjZ;k b? e/ jzkoK w[ekpb/pkzK B{z wks fdzd/ j'Jh
ckJhBb ftu g[Zih ;h. fJe NhH thH u?Bb tb'A fJ; ;[zdosk w[ekpb/ dk nk:'iB ns/ 38 ;kbk N'wk; u?e ohgpfbe ftu
gq;koD ehsk frnk ;h. okie'; fty/ ;fEs fJwkos dh gfjbh
w[ekpb/ d/ ckJhBb okT{Av s'A fszB wjhB/ gfjbK ;kohnK ckJhBfb;N 'gqh-gqhi/AN wzfzb s'A T[BQK dh fwqse d/j B{z j/mK
fonkbNh gqki?eN' Bkwe fonkbNh NhH thH S'n ftu Bzo nkJhnK ;B. fJj S'n fbnkT[D ftu ekch w[SfebK dk
ckJhBfb;N B{z fdZsh ik ojh Nq/fBzr dk gq;koD ;h, fi; ftu T[BQK B{z e?Ntke, ;kjwDk eoBk fgnk. T[BQK bJh tZyo/
g'f;zr ;feZbz s'A fJbktk wkvfbzr d/ ezw nkT[D tkbhnK seBheK pko/ f;ykfJnk skp{s dk fBowkD th eotkT[Dk fgnk.
frnk.
fJzBK jh BjhA w"s s'A pknd th N'wk;
nkfyoeko ckJhBb w[ekpb/ ftu 3000 doSeK ns/ iZiK dh w"i{drh ftu J/Bk
e/okthtk B{z i/s{ n?bkfBnk frnk. fJBkw d/ s"o 's/ J/Bk B{z ;g"A;oz tb'A eko ns/ dh bzpkJh go/SkBh dh ;pZp pDh ojh.
fJe b'eb J/iz;h tb'A wkvfbzr dk m/ek fdZsk frnk j?. T[BQK d/ ;kJhz dk eqhw/SB UtB (;z;eko
wShB) Bk j'D ekoB T[BQK B{z dcBkT[D
dk c?;bk ehsk frnk.
fzeo:'r j? fe N'wk; dh bzpkJh 14
;kb dh T[wo sZe nkw o{g Bkb tX
ojh ;h go fJe jkd;/ s'A pknd T[BQK d/
;oho ftu pj[s s/zh Bkb tkXk j'fJnk.
N'wk; s'A fJbktk s[oeh d/ ;[bskB
d[Bhnk d/ ;G s'A bzp/A fzzdk ftnesh
jB. T[BQK dk eZd 8 c[ZN 3 fJzu j?.