ตอนที่3พระสงฆ์

วิชา สังคมศึกษา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2566 หน่วยการเรียนรู้ที่ 7 พุทธสาวก พุทธสาวิกา และศาสนิกชนตัวอย่าง ครูอมรรัตน์ ช้างน้อย ผู้สอน

จุดประสงค์การเรียนรู้ วิเคราะห์ข้อคิดและแบบอย่างการด าเนินชีวิตจากประวัติสาวก ชาดก เรื่องเล่า และศาสนิกชนตัวอย่างตามที่ก าหนด ตอนที่ 3 พระสงฆ์ หน่วยการเรียนรู้ที่ 7 พุทธสาวก พุทธสาวิกา และศาสนิกชนตัวอย่าง

แบบทดสอบก่อนเรียน https://forms.gle/MkiB6YhG164pYotT9 ตอนที่ 3 พระสงฆ์ หน่วยการเรียนรู้ที่ 7 พุทธสาวก พุทธสาวิกา และศาสนิกชนตัวอย่าง

คอยรับใช้พระสิทธัตถะ พระอัสสชิ หนึ่งในปัญจวัคคีย์ อาจารย์ของพระสารีบุตร กิจกรรม เปิดป้ายทายให้ถูก 4

กิจกรรม เปิดป้ายทายให้ถูก นครโสเภณี หมอชีวกโกมารภัจจ์ ต้นแบบแพทย์แผนไทย วัดชีวกัมพวัน 5

พุทธสาวก พุทธสาวิกา พระอัสสชิ • เกิดในตระกูลพราหมณ์แห่งกรุงกบิลพัสดุ์ • เมื่อเจ้าชายสิทธัตถะตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้าแล้ว ได้เสด็จมาแสดงปฐมเทศนาแก่พระอัสสชิ ท าให้ท่านกราบทูลขอบวช ซึ่งต่อมาได้บรรลุเป็นพระอรหันต์ • พระอัสสชิได้รับการยกย่องว่ามีความสามารถในการเทศนาสั่งสอนธรรมะแก่ประชาชน อย่างได้ใจความ สั้นกะทัดรัด ครอบคลุมหลักพระพุทธศาสนา คุณธรรมที่ควรถือเป็นแบบอย่าง • เป็นผู้มีความส ารวม • เป็นผู้มีความอ่อนน้อมถ่อมตน • เป็นครูที่ดี • เป็นผู้ที่มีความเลื่อมใสในพระพุทธศาสนาและมีส่วนส าคัญ ในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา

พระอานนท์ คุณธรรมที่ควรถือเป็นแบบอย่าง • เป็นพระอนุชาของพระพุทธเจ้า • หลังจากบวชไม่นานพระอานนท์ได้ฟังธรรมจากพระปุณณมันตานีบุตรจนบรรลุเป็นโสดาบัน ต่อมาได้รับหน้าที่เป็นพุทธอุปัฏฐากปรนนิบัติรับใช้พระพุทธเจ้า • ก่อนเข้ารับหน้าที่พุทธอุปัฏฐาก พระอานนท์ได้ทูลขอพร (เงื่อนไข) 8 ประการจากพระพุทธเจ้า • พระอานนท์ได้รับยกย่องจากพระพุทธเจ้าว่ามีความเป็นเลิศกว่าผู้อื่น (เอตทัคคะ) 5 ด้าน คือ เป็นผู้เลิศในทางพหูสูตเป็นผู้เลิศในทางมีสติ เป็นผู้เลิศในทางคติ เป็นผู้เลิศในทางความเพียรพยายาม เป็นผู้เลิศในทางพุทธอุปัฏฐาก • เป็นผู้ที่รู้จักกาลเทศะอย่างยิ่ง • เป็นผู้มองการณ์ไกล • เป็นผู้มีความจงรักภักดีเคารพรักในพระพุทธเจ้า สามารถอุทิศชีวิตเพื่อพระพุทธองค์ได้ • มีวิธีในการจดจ าพระพุทธวจนะ • เป็นผู้ว่าง่ายและเคารพย าเกรงผู้ใหญ่ • เป็นผู้ใฝ่รู้อย่างยิ่ง • เป็นผู้มีสติเสมอ • เป็นผู้มีเมตตากรุณา • เป็นผู้มีความเพียรพยายาม

พระอนุรุทธเถระ คุณธรรมที่ควรถือเป็นแบบอย่าง • เă็āโอċสของĆċะเจ้าอĉิโýÿāะ • ý่อĉาเĉื่อเจ้าชาĊแห่งศากĊวงศ์แčะโกčิĊวงศ์ăċาċþāาออกĂวช เจ้าชาĊอāุċุÿĀะไü้ýัüสิāใจออกĂวชü้วĊ • ÿ่าāĉีควาĉเชี่Ċวชาõเċื่องÿิĆĊจักขุĉาก จāไü้ċัĂกาċĊกĊ่องจากĆċะĆุÿĀเจ้าว่าเă็āเčิศ ใāÿางĉีÿิĆĆจักขุ • ĉีควาĉĆากเĆีĊċĊิ่ง • ĉีควาĉĉักā้อĊ • เă็āหčักแห่งĆċะĀċċĉ วิāัĊ พระอนุรุทธเถระกล่าวเตือน ภิกษุรูปอื่นให้เห็นว่าสังขารมี เกิดและดับ แม้พระพุทธเจ้าก็ ไม่อาจเลี่ยงได้

พระองคุลิมาล คุณธรรมที่ควรถือเป็นแบบอย่าง • เกิüใāวċċûะĆċาหĉû์ Ăิüาเă็āăุโċหิýแห่งċาชส าāักĆċะเจ้าăเสāÿิโกศč • เĉื่อโýขึ้āĂิüาไü้ส่งไăศึกษาใāส าāักของอาจาċĊ์ÿิศาăาโĉกข์แห่งเĉืองýักกสิčา อหิงสกะเă็āĄู้ÿี่ýั้งใจเċีĊā จึงเă็āÿี่ċักของอาจาċĊ์ ÿ าให้ศิษĊ์ċ่วĉส าāักĆากัāอิจฉาแčะหาเċื่องใส่ċ้าĊใāÿี่สุüอาจาċĊ์หčงเชื่อแčะ วางแĄāฆ่าอหิงสกะ • เă็āĄู้ĉีขัāýิĀċċĉอĊ่างĊิ่ง • เă็āĂุคคčăċะเĈÿý้āคüăčาĊýċง • เă็āĄู้ĉีเĉýýากċุûาĉาก • โüĊĂอกว่าศิษĊ์ÿี่ศึกษาจĂāั้āจะý้องให้คċุÿักษิûา (ของĂูชาคċู) แก่อาจาċĊ์ āั่āคือāิ้วขวาของคā 1,000 āิ้ว ü้วĊเชื่อĉั่āว่าจะเă็āวิĀีฆ่าศิษĊ์ไü้โüĊไĉ่ĉีควาĉĄิü • ĆċะĆุÿĀเจ้าÿċงเกċงว่าองคุčิĉาčจะÿ าอāัāýċิĊกċċĉý่อĉาċüา จึงเสü็จไăüักหā้าองคุčิĉาčก่อāÿี่ ĉาċüาจะไăþึง ĆċะĆุÿĀเจ้าจึงýċัสสั่งสอāแčะăċะÿาāอุăสĉĂÿให้ • ไü้ċัĂกาċĊกĊ่องว่าเă็āĆċะăċะเĈÿý้āคüăčาĊýċง หĉาĊþึง เă็āĄู้ăċะĉาÿใāเĂื้องý้ā แý่ý่อĉากčัĂýัวเă็āĆċะสาวกÿี่üี

พระกีสาโคตมีเถรี คุณธรรมที่ควรถือเป็นแบบอย่าง • เป็นธิดาของบุคคลในตระกูลเก่าแก่ตระกูลหนึ่งในเมืองสาวัตถี • นางกีสามีลูกชายคนหนึ่งและเสียชีวิตอย่างกะทันหัน นางเสียใจมากจนสติฟั่นเฟือน ไม่ยอมเผาศพลูก เพราะคิดว่าลูกชายยังไม่ตาย • พระพุทธเจ้าได้ตรัสบอกนางกีสาให้ไปเอาเมล็ดพันธุ์ผักกาดมาหนึ่งก ามือแล้วพระพุทธองค์จะทรงท ายาให้ โดยได้ตรัสก าชับว่า “ผักกาดนั้นจะต้องเอาจากบ้านเรือนที่ไม่มีใครตายจึงจะท าได้” • เป็นผู้มีความเคารพนบนอบยิ่ง • เป็นผู้มีความคิดฉับไว • เป็นครูที่ดีของสตรีทั้งหลาย • เป็นผู้มีชีวิตเรียบง่าย • นางกีสาไม่สามารถหาได้เพราะบ้านที่ไม่มีคนตายนั้นไม่มีนางจึงคิดได้ว่า ในโลกนี้ไม่มีบ้านไหน ไม่มีคนตาย • พระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมเทศนาจนนางได้บรรลุโสดาบัน และได้รับยกย่องจากพระพุทธเจ้าว่าเป็นเอตทัคคะ ในการทรงจีวรเศร้าหมอง เป็นผู้ถือธุดงควัตรเคร่งครัด เรียบง่าย

พระธัมมทินเถรี คุณธรรมที่ควรถือเป็นแบบอย่าง • เă็āสýċีÿี่สวĊงาĉ ĉีควาĉċู้ แčะเĆีĊĂĆċ้อĉü้วĊคุûสĉĂัýิของกุčสýċี แý่งงาāกัĂ ĂุýċเศċษøีชาวเĉืองċาชคČห์ ชื่อ วิสาขะ • วิสาขะเศċษøีไü้ĆĂĆċะĆุÿĀเจ้าไü้ćังĀċċĉเÿศāาจāĂċċčุเă็āĆċะอāาคาĉี เĉื่อāาง ĀัĉĉÿิāāาเþċีÿċาĂจึงเกิüควาĉเčื่อĉใส • เă็āĄู้ĉีăัõõาแčะสาĉาċþใช้ăัõõาแก้ไขăัõหาชีวิý • เă็āĄู้ĉีจิýใจใą่หาควาĉüี • เă็āĄู้ĉีควาĉĉุ่งĉั่ā • เă็āĄู้ÿี่สาĉาċþÿ าให้Ăุคคčÿี่สāใจĆċะĆุÿĀศาสāาอĊู่แč้วเกิü ศċัÿĀาใāค าสอāĉากขึ้ā • āางหาโอกาสไăćังĀċċĉเÿศāาจากĆċะĆุÿĀเจ้า แčะÿูčขอĂวชไĉ่āาāĆċะĀัĉĉÿิāāาเþċี ก็Ăċċčุอċหัāý์ • ĆċะĀัĉĉÿิāāาเþċีไü้ċัĂกาċĊกĊ่องจากĆċะĆุÿĀเจ้าว่าเă็āเอýÿัคคะü้าāกาċแสüงĀċċĉโüĊ เă็āĄู้เชี่ĊวชาõใāกาċแสüงĀċċĉแก่ăċะชาชā สาĉาċþอĀิĂาĊĀċċĉÿี่Ċากให้เข้าใจไü้โüĊง่าĊ

พระปฏาจาราเถรี คุณธรรมที่ควรถือเป็นแบบอย่าง • เกิüใāýċะกูčเศċษøีเĉืองสาวัýþี แý่āางแอĂċักกัĂชาĊซึ่งเă็āคāċัĂใช้ใāĂ้าāแčะĆากัāหāีไă • เă็āĄู้ไĉ่ĉีÿิøิĉาāะใāÿางüื้อċั้ā • เă็āĄู้ĉีควาĉวิċิĊอุýสาหะ • เă็āĄู้แāะā ากาċแก้ăัõหาชีวิýให้แก่Ąู้ÿี่เüือüċ้อā • เĉื่อāางă÷าจาċาเþċีýั้งคċċĈ์Ăุýċคāÿี่ 2 āางขอċ้องให้สาĉีĆาāางกčัĂไăคčอüĂุýċÿี่Ă้าāแý่þูกă÷ิเสĀจากสาĉี āางจึงหāีไă แčะสาĉีก็ýาĉāางไăÿัāċะหว่างÿางāางă÷าจาċาเกิüเจ็Ăÿ้องจวāจะคčอüčูกขûะāั้āąāไü้ýกหāัก āางจึงให้สาĉีไăýัüกิ่งไĉ้ĉาÿ าซุ้ĉกัā Ăังąāแý่สาĉีของāางกčัĂþูกงูĉีĆิษกัüþึงแก่ควาĉýาĊ āางจึงĆาčูกÿั้งสอง กčัĂไăĊังĂ้าāเกิüแý่čูกคāเč็กกčัĂþูกเหĊี่Ċวจิกไă ส่วāคāโýจĉā้ าหาĊไă เĉื่อเĀอกčัĂไăหาĂิüาĉาċüาก็ÿċาĂ ข่าวว่าþูกเċือāĆังÿčาĊÿัĂเāื่องจากąāýกหāัก ÿ าให้āางเสีĊสýิวิ่งเĆ้อจāหčงเข้าไăĊังĆċะเชýวัāวิหาċ ซึ่งขûะāั้ā ĆċะĆุÿĀเจ้าก าčังแสüงĀċċĉเÿศāาแก่ăċะชาชā • ĆċะĆุÿĀเจ้าýċัสแสüงĀċċĉแก่āางเċื่อง กาċเวีĊāว่าĊýาĊเกิü เĉื่อāางไü้ćังก็ĂċċčุโสüาĂัā แčะไü้Ă าเĆ็õเĆีĊċ จāĂċċčุĉċċคĄčเă็āĆċะอċหัāý์ • ไü้ċัĂกาċแý่งýั้งจากĆċะĆุÿĀเจ้าให้เă็āเอýÿัคคะใāÿางÿċงจ าĆċะวิāัĊ

หมอชีวกโกมารภัจจ์ คุณธรรมที่ควรถือเป็นแบบอย่าง • เă็āĂุýċของāางสาčวüีซึ่งเă็āหõิงāคċโสเĈûี เĉื่อāางคčอüĂุýċแč้วไü้ā าไăÿิ้งÿี่กองขĊะāอกเĉือง เจ้าชาĊ อĈัĊċาชกุĉาċซึ่งเă็āĆċะċาชโอċสองค์หāึ่งของĆċะเจ้าĆิĉĆิสาċĆĂเข้า จึงā าไăเčี้Ċงแčะýั้งชื่อว่าชีวกโกĉาċĈัจจ์ • เă็āĄู้ใą่ċู้แčะĉีควาĉĆากเĆีĊċ • เă็āĄู้ĉีควาĉเสีĊสčะ • เă็āอุĂาสกÿี่üี • ชีวกโกĉาċĈัจจ์ไü้ċัĂกาċเčี้Ċงüูจากเจ้าชาĊอĈัĊċาชใāøาāะĂุýċĂุõĀċċĉ แčะไü้ศึกษาวิชาแĆÿĊ์ÿี่ส าāักศึกษา ÿิศาăาโĉกข์ เĉื่อเċีĊāจĂไü้กċาĂčาอาจาċĊ์กčัĂĊังĂ้าāเĉืองýā • หĉอชีวกโกĉาċĈัจจ์ไü้þวาĊกาċċักษาĆċะเจ้าĆิĉĆิสาċให้หาĊจากĆċะโċคċิüสีüวงÿวาċ Ćċะองค์ไü้Ćċะċาชÿาā ċางวัč แý่หĉอชีวกโกĉาċĈัจจ์ ไĉ่ĊอĉċัĂ • Ćċะเจ้าĆิĉĆิสาċแý่งýั้งหĉอชีวกโกĉาċĈัจจ์เă็āแĆÿĊ์หčวง ÿ าหā้าÿี่ċักษาĆċะองค์แčะข้าċาชĂċิĆาċą่าĊใā ขûะเüีĊวกัāหĉอชีวกโกĉาċĈัจจ์Ċังเă็āแĆÿĊ์ăċะจ าĆċะองค์ĆċะĆุÿĀเจ้าแčะċักษาĆċะสงฆ์สาวกÿี่อาĆาĀ • ไü้ċัĂกาċĊกĊ่องจากĆċะĆุÿĀเจ้าว่าเă็āอุĂาสกĄู้เčิศใāü้าāĉีควาĉเčื่อĉใส เă็āหĉอÿี่เสีĊสčะแčะĂ าเĆ็õýā เĆื่อăċะโĊชā์ส่วāċวĉ

จิตตคหบดี คุณธรรมที่ควรถือเป็นแบบอย่าง • ก่อāÿี่ÿ่าāจะĉาāัĂþือĆċะĆุÿĀศาสāาāั้ā ÿ่าāไü้ĉีโอกาสĆĂĆċะĉหาāาĉะ จึงเกิüควาĉศċัÿĀาแčะāิĉāý์ÿ่าāไă ฉัāĈัýýาหาċÿี่คČหาสā์ของýā แčะสċ้างวัüþวาĊÿ่าāÿี่สวāชื่ออัมพาฏการาม แčะāิĉāý์ให้ÿ่าāอĊู่จ าĆċċษา • เă็āĄู้ÿี่เคาċĆĆċะสงฆ์ĉาก • เă็āýัวอĊ่างÿี่üีแก่ชาวĆุÿĀĄู้คċองเċือā • เă็āĄู้ÿี่ċู้จักกาċให้อĈัĊแčะċู้จักขออĈัĊĄู้อื่ā • วัāหāึ่งĆċะสาċีĂุýċแčะĆċะโĉคคัččาāะเüิāÿางĄ่าāĉาจิýýคหĂüีไü้āิĉāý์ÿ่าāÿั้งสองให้ Ć าāักอĊู่ÿี่อัĉĆา÷กา ċาĉแčะāิĉāý์ให้ฉัāอาหาċใāวัāċุ่งขึ้ā ĆċะสุĀċċĉเห็āว่าจิýýคหĂüีให้ควาĉส าคัõĆċะอัคċสาวกĉากกว่าýāจึงไĉ่ ĊอĉċัĂāิĉāý์แčะý่อว่าจิýýคหĂüีอĊ่างċุāแċง • เĉื่อĆċะĆุÿĀเจ้าÿċงÿċาĂเċื่องจึงý าหāิĆċะสุĀċċĉ แčะĉีĆุÿĀĂัõชาให้กčัĂไăขอโÿษจิýýคหĂüี ซึ่งจิýýคหĂüีไü้ Ċกโÿษให้แčะไü้กč่าวขอโÿษÿี่ไü้č่วงเกิāĆċะสุĀċċĉ • จิýýคหĂüีċัĂกาċĊกĊ่องจากĆċะĆุÿĀเจ้าว่าเă็āเอýÿัคคะ คือ เă็āเčิศกว่าĄู้อื่āใāÿางĀċċĉกþึก

สุมนมาลาการ คุณธรรมที่ควรถือเป็นแบบอย่าง • เă็āชาวเĉืองċาชคČห์ ĉีหā้าÿี่ā าüอกĉะčิ วัāčะ ๘ ÿะāาā ไăþวาĊĆċะเจ้าĆิĉĆิสาċÿุกเช้า • เช้าวัāหāึ่ง สุĉāĉาčากาċþือüอกไĉ้เüิāเข้าăċะýูเĉืองไü้ĆĂĆċะĆุÿĀเจ้าเสü็จออกĂิûùĂาýĆċ้อĉü้วĊĆċะĈิกษุสงฆ์ เกิüควาĉเčื่อĉใสศċัÿĀา จึงýัüสิāใจā าüอกไĉ้ÿี่จะý้องไăþวาĊ Ćċะเจ้าĆิĉĆิสาċĉาþวาĊĆċะĆุÿĀองค์ • เă็āแĂĂอĊ่างÿี่üีแก่ĆุÿĀศาสāิกชāใāเċื่องควาĉ เสีĊสčะ • เă็āĄู้ĉีควาĉซื่อสัýĊ์จċิงใจ • เă็āĄู้ÿี่ċู้จักýัüสิāใจอĊ่างฉัĂไวĂāĆื้āøาā ควาĉคิüÿี่þูกý้อง • สุĉāĉาčากาċā าเċื่องāี้ไăเč่าให้ĈċċĊาćัง ĈċċĊาของเขาไĉ่Ćอใจแčะā าควาĉไăกċาĂÿูčĆċะเจ้าĆิĉĆิสาċซึ่งเă็āĄู้ĉี ควาĉศċัÿĀาใāĆċะĆุÿĀศาสāา ÿ าให้Ćċะองค์ÿċงÿċาĂว่าหõิงāั้āเă็āคāไĉ่üี • Ćċะเจ้าĆิĉĆิสาċýċัสĊกĊ่องสุĉāĉาčากาċเă็āĉหาĂุċุษแčะĆċะċาชÿาāċางวัčแก่เขา

พระนางมัลลิกา คุณธรรมที่ควรถือเป็นแบบอย่าง • อĈิเษกสĉċสกัĂเจ้าชาĊĆัāĀุčะ แčะĉีĂุýċชาĊąาแąü 16 คู่ • เจ้าชาĊĆัāĀุčะแčะĂุýċชาĊþูกฆ่าเĆċาะþูกข้าċาชกาċÿี่Ć้āจากý าแหā่งกč่าวหาว่าคิüก่อกĂ÷ • เă็āĈċċĊาÿี่üีแčะĉาċüาÿี่üี • เă็āชาวĆุÿĀÿี่üี • เă็āĄู้ĉีสýิสัĉăชัõõะแčะĉีควาĉอüÿāสูง • ใāวัāÿี่เจ้าชาĊĆัāĀุčะแčะĂุýċชาĊþูกฆ่าĆċะāางĉัččิกาไü้āิĉāý์ĆċะสาċีĂุýċ ĆċะโĉคคัččาāะแčะĆċะĈิกษุ สงฆ์อีก 500 ċูă ĉาฉัāĈัýýาหาċÿี่Ă้าā ĉีĄู้ส่งข่าวĉาแจ้งแก่Ćċะāางว่าสาĉีแčะĂุýċชาĊþูกโจċฆ่าýาĊ แý่Ćċะāางก็สาĉาċþข่ĉใจċะงัĂควาĉÿุกข์โศกไว้ไü้ แčะĊังคงþวาĊĈัýýาหาċแก่ĆċะĈิกษุสงฆ์ý่อไăýาĉăกýิ • ĆċะสาċีĂุýċจึงเÿศāาสั่งสอāให้Ćċะāางĉัččิกาเข้าใจว่า ชีวิýของสัýว์ÿั้งหčาĊใāโčกāี้ ไĉ่ĉีสิ่งĂอกเหýุให้ÿċาĂ č่วงหā้า ว่าจะýาĊÿี่ไหā เĉื่อไċ อĊ่างไċ แčะไĉ่ĉีใคċċู้ไü้ ชีวิýāั้āăċะกอĂü้วĊควาĉÿุกข์ • เă็āĄู้ÿี่ไĉ่คิüอาฆาýĆĊาĂาÿ • เă็āĄู้ÿี่ĉีควาĉเčื่อĉใสใāĆċะĆุÿĀศาสāาอĊ่างĉั่āคง

นางจูฬสุภัททา คุณธรรมที่ควรถือเป็นแบบอย่าง • เă็āĀิüาของÿ่าāอāาþĂิûùิกเศċษøี • เă็āĄู้ĉีควาĉกýัõญูกýเวÿี • เă็āĄู้ĉีควาĉศċัÿĀาý่อĆċะĆุÿĀศาสāาอĊ่างĉั่āคง • เă็āĄู้ĉีเหýุĄč • เă็āĄู้ÿี่ċู้จักวิĀีกาċเĄĊแĄ่ĆċะĆุÿĀศาสāา • เĆื่อāของอāาþĂิûùิกเศċษøีĉีชื่อว่าอุคคเศċษøี ไü้สู่ขอāางจูฬสุĈัÿÿาให้แý่งงาāกัĂĂุýċชาĊของýā • ÿ่าāอุคคเศċษøีไü้จัüงาāĉงคčý้อāċัĂčูกสะใĈ้แčะเชิõāักĂวชเăčือĊÿี่ýāเคาċĆĉาÿ าĂุõÿี่Ă้าā แčะ ไü้เċีĊกให้āางจูฬสุĈัÿÿาออกไăไหว้āักĂวชเหč่าāั้ā แý่āางไĉ่Ċอĉไหว้อุคคเศċษøีโกċĀจึงไč่čูกสะใĈ้ ออกจากเċือā • āางให้Ćċาหĉû์ÿั้ง 8 เă็āĄู้ช าċะข้อกč่าวหา ซึ่งĆċาหĉû์ไü้Ćิจาċûาแčะýัüสิāว่าāางจูฬสุĈัÿÿาไĉ่Ąิü āอกจากāี้āางจูฬสุĈัÿÿาĊังไü้แāะā าอุคคเศċษøีแčะĈċċĊา จāเกิüควาĉเčื่อĉใสแčะă÷ิõาûýāเă็ā สาวกของĆċะĆุÿĀเจ้า

ศาสนิกชนตัวอย่าง พระนาคเสน-พระยามิลินท์ • เă็āĂุýċของĆċาหĉû์ชื่อโสûุýýċะ • วัāหāึ่งĉีอุĂาสิกาคāหāึ่งāิĉāý์ĆċะอัสสคุýกัĂĆċะāาคเสāไăฉัāĈัýýาหาċÿี่Ă้าā เĉื่อฉัāอาหาċเสċ็จแč้ว Ćċะāาคเสā ไü้กč่าว อāุโĉÿāากþาü้วĊĀċċĉÿี่สĉควċกัĂสýิăัõõาของอุĂาสิกา ซึ่งไü้ćังโüĊĆิจาċûาýาĉไăü้วĊจāไü้ĂċċčุโสüาĂัā แčะĆċะāาคเสāเอง ก็ไü้Ăċċčุเă็āĆċะโสüาĂัāü้วĊ • Ćċะāาคเสāไü้ศึกษาĆċะไýċăิöกจากĆċะĀัĉĉċักขิýċ่วĉกัĂĆċะสงฆ์จากčังกา จāĉีควาĉċู้แýกฉาāใāĆċะไýċăิöกไü้ใāเวčาไĉ่āาā คุณธรรมที่ควรถือเป็นแบบอย่าง • เă็āĄู้ใą่หาควาĉċู้อĊ่างĊิ่งแčะเă็āĄู้ĉีăัõõา • ĉีควาĉฉčาüใāกาċแสüงĀċċĉ • ċู้จักĊอĉċัĂĄิüแčะแก้ไขýāเอง • คċั้งหāึ่งĆċะāาคเสāไü้ĉีโอกาสโý้วาÿะกัĂĆċะĊาĉิčิāÿ์กษัýċิĊ์กċีกĆċะองค์หāึ่ง โüĊแสüงหčักแห่ง ĆċะĆุÿĀศาสāา ให้ĆċะĊาĉิčิāÿ์เข้าใจจāĊอĉċัĂāัĂþือĆċะĆุÿĀศาสāา

สมเด็จพระวันรัต (เฮง เขมจารี) • เกิüÿี่จังหวัüอุÿัĊĀาāี • ÿ่าāĂċċĆชาเă็āสาĉเûċแčะสอĂăċิĊัýิĀċċĉสāาĉหčวงไü้เăċีĊõ 5 ýั้งแý่Ċังเă็āสาĉเûċ • เĉื่ออาĊุคċĂ 20 ăีĂċิĂูċû์ ÿ่าāไü้อุăสĉĂÿเă็āĆċะĈิกษุ เč่าเċีĊāĆċะăċิĊัýิĀċċĉจāสาĉาċþสอĂไü้ เăċีĊõĀċċĉ 9 ăċะโĊค เĉื่ออาĊุไü้ 24 ăี • สĉเü็จĆċะวัāċัý (เฮง เขĉจาċี) ไü้ชื่อว่าเă็āĄู้เคċ่งคċัüใāĆċะĀċċĉวิāัĊ • āอกจากāี้ÿ่าāĊังเă็āĄู้ÿี่เข้ĉงวüกวüขัāเċื่องกาċÿ าวัýċสวüĉāý์เช้า-เĊ็āของĆċะĈิกษุ สาĉเûċอุĂาสก อุĂาสิกา ÿี่ĉาþือศีčćังĀċċĉÿี่วัü คุณธรรมที่ควรถือเป็นแบบอย่าง • เă็āĄู้ÿี่ĉีควาĉเĆีĊċĆĊาĊาĉ • เă็āāักăกคċองÿี่üี • เă็āĄู้ĉีควาĉกýัõญูกýเวÿี • เă็āĄู้เคาċĆý่อĆċะċัýāýċัĊ

พระอาจารย์มั่น ภูริทตฺโต • เกิüÿี่จังหวัüอุĂčċาชĀาāี • ÿ่าāĂċċĆชาเă็āสาĉเûċเĉื่ออาĊุ 15 ăี • อาĊุ 22 ăี ÿ่าāไü้อุăสĉĂÿแčะไü้ċัĂขāาāāาĉว่า Ĉูċิÿýฺโý • ĆċะอาจาċĊ์ĉั่āเă็āĆċะāักă÷ิĂัýิĀċċĉÿี่แÿ้จċิง ĉีčูกศิษĊ์เข้าศึกษาแčะă÷ิĂัýิĀċċĉกัĂÿ่าā เă็ā จ าāวāĉาก ซึ่งค าสอāของÿ่าāĊังไü้ċัĂกาċĆิĉĆ์เĄĊแĆċ่แčะเă็āแĂĂอĊ่างของกาċąึกจิý แčะเจċิõăัõõาĉาจāþึงăัจจุĂัā คุณธรรมที่ควรถือเป็นแบบอย่าง • เÿศāาสั่งสอāăċะชาชāü้วĊหčักĀċċĉÿี่เหĉาะสĉแก่Ăุคคčý่างๆ • ă÷ิĂัýิýāเă็āแĂĂอĊ่างÿี่เหĉาะสĉกัĂสĉûเĆศ • ĉีควาĉเĆีĊċĆĊาĊาĉใāกาċสั่งสอā • ĉีควาĉเอาใจใส่ใāกาċศึกษา

พระโพธิญาณเถระ (ชา สุภทฺโท) • ĂċċĆชาเă็āสาĉเûċเĉื่ออาĊุ 13 ăี ý่อĉาčาสิกขาออกไăช่วĊĂิüาÿ างาāเčี้ĊงชีĆ แčะýัüสิāใจĂวชเĉื่ออาĊุ 21 ăี ÿี่วัüก่อใā จังหวัüอุĂčċาชĀาāี • ÿ่าāไü้จาċิกĀุüงค์จากจังหวัüอุĂčċาชĀาāีไăสู่ĈาคกčางĊังจังหวัüý่างๆ แčะไü้ĉีโอกาสąึกă÷ิĂัýิกċċĉøาā กัĂĆċะเกจิอาจาċĊ์หčาĊċูă เช่ā หčวงăู่ĉั่ā Ĉูċิÿýฺโý หčวงăู่กิāċี จāฺÿิโĊ คุณธรรมที่ควรถือเป็นแบบอย่าง • เă็āĄู้ĉีควาĉกýัõญูกýเวÿี • เă็āĄู้ĉีควาĉใą่ċู้ • เă็āแĂĂอĊ่างใāกาċă÷ิĂัýิýāÿางü้าāวิăัสสāากċċĉøาā • เă็āĄู้ĉีแĂĂอĊ่างÿี่üีใāกาċสอā • ÿ่าāไü้จัดตั้งส านักสงฆ์ขึ้น มีชื่อว่า วัดหนองป่าพง • วิĀีกาċแสüงĀċċĉของหčวงĆ่อชาāั้āง่าĊ แý่ไü้ใจควาĉčึกซึ้ง จึงเă็āÿี่ศċัÿĀาแก่Ăุคคčÿั่วไă ċวĉÿั้งĉีชาวý่างăċะเÿศĉาศึกษาแčะă÷ิĂัýิĀċċĉกัĂÿ่าāเă็āจ าāวāĉาก จāĉีกาċจัดตั้งวัดป่า นานาชาติขึ้นใน พ.ศ. 2518

พระธรรมโกศาจารย์ (พุทธทาสภิกขุ) • เกิüÿี่อ าเĈอไชĊา จังหวัüสุċาษöċ์Āาāี • เĉื่อĉีอาĊุคċĂ 20 ăี ไü้อุăสĉĂÿÿี่วัüโĆĀาċาĉ อ าเĈอไชĊา จังหวัüสุċาษöċ์Āาāี ไü้ċัĂฉาĊาว่า อิāฺÿăญฺโõ • ÿ่าāไü้จัüýั้งส าāักศึกษาค้āคว้าแčะă÷ิĂัýิĀċċĉขึ้ā ซึ่งใāเวčาý่อĉาไü้เăčี่Ċāชื่อเă็ā สวนโมกขพลาราม คุณธรรมที่ควรถือเป็นแบบอย่าง • เă็āāักคิüĄู้Ċิ่งใหõ่ • เă็āāักăċะĊุกý์ค าสอāÿางĆċะĆุÿĀศาสāา • เă็āĄู้อุÿิศýāเĆื่อĆċะĆุÿĀศาสāา • ÿ่าāĆุÿĀÿาสĉีĄčงาāü้าāหāังสือĀċċĉะซึ่งเă็āÿี่ĊอĉċัĂใāวงกาċĆċะĆุÿĀศาสāาอีกเă็ā จ าāวāĉาก เช่ā ýาĊเสีĊก่อāýาĊ ÿ างาāü้วĊจิýว่าง คู่ĉือĉāุษĊ์ แčะýัวกู ของกู เă็āý้ā

พระพรหมมังคลาจารย์ (ปัญญานันทภิกขุ) • เกิüจังหวัüĆัÿčุง • เĉื่อĉีอาĊุคċĂ 20 ăีĂċิĂูċû์ ไü้อุăสĉĂÿเă็āĆċะĈิกษุ ได้ฉายาว่า “ปญฺญานนฺโท” • ÿ่าāăัõõาāัāÿĈิกขุไü้ü าเāิāกาċเĄĊแĄ่ĆċะĆุÿĀศาสāาโüĊวิĀีÿี่ÿ่าāไü้เċิ่ĉเăčี่ĊāแăčงċูăแĂĂกาċ เÿศāา แĂĂüั้งเüิĉÿี่āั่งเÿศāาĂāĀċċĉาสā์เă็āกาċĊืāĆูüăาøกþาĀċċĉ แĂĂĆูüăากเăč่าý่อ สาĀาċûชā ใช้þ้อĊค าÿี่ง่าĊใāกาċแสüง เă็āกาċüึงüูüควาĉสāใจแก่คāćัง คุณธรรมที่ควรถือเป็นแบบอย่าง • ĉีควาĉเă็āเčิศใāกาċþ่าĊÿอüĀċċĉะ • เă็āĆċะสงฆ์ÿี่üี • เă็āĆċะสงฆ์ÿี่ĉีชีวิýเċีĊĂง่าĊ • เă็āāักăċะĊุกý์วิĀีกาċเĄĊแĄ่ĆċะĆุÿĀศาสāา • ÿ่าāĉีĄčงาāü้าāหāังสือเกี่ĊวกัĂĆċะĆุÿĀศาสāาแčะแþĂĂัāÿึกเสีĊงกาċĂċċĊาĊĀċċĉะ เă็āจ าāวāĉากเă็āกาċเĄĊแĄ่หčักĀċċĉค าสอāของĆċะĆุÿĀศาสāาให้แก่ăċะชาชāÿั่วไă

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต) • ĂċċĆชาเă็āสาĉเûċเĉื่ออาĊุ 13 ăี ÿี่จังหวัüสุĆċċûĂุċี คุณธรรมที่ควรถือเป็นแบบอย่าง • เă็āĄู้ใą่ċู้ใą่เċีĊā • เă็āĄู้อุÿิศýāให้แก่ĆċะĆุÿĀศาสāา • เă็āĄู้ă÷ิĂัýิýāเċีĊĂง่าĊเă็āแĂĂอĊ่างÿี่üีแก่Ćċะสงฆ์แčะ Ăุคคčÿั่วไă • งาāเĄĊแĄ่ĆċะĆุÿĀศาสāาของÿ่าāĉีăċาก÷หčาĊčักษûะÿั้งใāü้าāกาċสอā กาċĂċċĊาĊ กาċăาøกþา กาċอĈิăċาĊแčกเăčี่Ċāควาĉคิüเห็ā กาċแสüงĀċċĉเÿศāา • ÿ่าāĉีĄčงาāý าċาวิชากาċÿั้งĈาษาไÿĊแčะĈาษาý่างăċะเÿศ ÿ าให้Ąู้อ่าāสาĉาċþเข้าใจĆċะĆุÿĀศาสāาไü้อĊ่าง þูกý้อง • ÿ่าāไü้ċัĂāิĉāý์เă็āÿี่ăċึกษาของĉหาวิÿĊาčัĊĉหิüč ใāกาċสċ้างĆċะไýċăิöกฉĂัĂคอĉĆิวเýอċ์ส าเċ็จ สĉĂูċû์เă็āฉĂัĂแċกของโčก ÿ าให้กาċศึกษาค้āคว้าหčักค าสอāของĆċะĆุÿĀศาสāา ÿ าไü้อĊ่างสะüวก ċวüเċ็ว แčะþูกý้องแĉ่āĊ าĉากขึ้ā

สมเด็จพระนารายณ์มหาราช • ÿċงเă็āĆċะċาชโอċสใāสĉเü็จĆċะเจ้าăċาสาÿÿองแห่งกċุงศċีอĊุĀĊา คุณธรรมที่ควรถือเป็นแบบอย่าง • ÿċงĉีă÷ิĈาûใāกาċแก้ăัõหา • เă็āชาวĆุÿĀÿี่üี • ÿċงĉีควาĉĉั่āคงใāĆċะĆุÿĀศาสāา • ÿċงไü้ċัĂกาċĊกĊ่องว่าเă็āĆċะĉหากษัýċิĊ์ÿี่ÿċงĆċะăċีชาสาĉาċþ ÿċงÿ าāุĂ าċุงกċุงศċีอĊุĀĊาให้ĉี ควาĉเจċิõċุ่งเċืองÿุกü้าā • ÿċงýอĂโý้Ăาÿหčวงąċั่งเศสÿี่เข้าĉาเĄĊแĄ่คċิสý์ศาสāาแčะÿูčขอให้Ćċะองค์ให้ÿċงāัĂþือคċิสý์ศาสāา ü้วĊวิĀีกาċÿี่āุ่ĉāวčÿ าāองว่า “ถ้าคริสต์ศาสนาเป็นศาสนาที่มีหลักการดีแล้ว สักวันหนึ่งพระองค์คงจะ เข้ารีตนับถือคริสต์ศาสนาก็ได้” แčะไü้ăċะกาศแก่ċาษöċว่าþ้าĄู้ใüĉีควาĉเčื่อĉใสจะเข้าċีýāัĂþือคċิสý์ ศาสāาก็ไü้ • ÿċงĉีควาĉเĉýýากċุûา

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว • ÿċงเă็āĆċะĉหากษัýċิĊ์ċัชกาčÿี่ 5 แห่งċาชวงศ์จักċี เสü็จขึ้āคċองċาชĊ์เĉื่อÿċงĉีĆċะชāĉาĊุเĆีĊง 15 Ćċċษา คุณธรรมที่ควรถือเป็นแบบอย่าง • ÿċงเă็āĄู้ĉีควาĉคิüกว้างไกč • ÿċงเă็āāักĆัúāาÿี่แÿ้จċิง • ÿċงĉีă÷ิĈาûใāกาċแก้ไขăัõหา • Ćċะองค์ĉีโอกาสăċะĆาสý่างăċะเÿศหčาĊแห่งÿ าให้Ćċะองค์ไü้แāวคิüĉาĆัúāาăċะเÿศไÿĊ ให้เจċิõก้าวหā้า ÿัüเÿีĊĉอาċĊăċะเÿศ • ÿċงเă็āĆุÿĀศาสāิกชāÿี่üี • ÿċงĉีĆċะċาชกċûีĊกิจÿี่ส าคัõใāกาċĆัúāาăċะเÿศให้เจċิõċุ่งเċืองÿั้งใāü้าāĆċะĆุÿĀศาสāา กาċศึกษา สังคĉ แčะวัúāĀċċĉ • Ćċะองค์ÿ าให้ăċะเÿศไÿĊเă็āăċะเÿศเüีĊวใāเอเชีĊýะวัāออกเฉีĊงใý้ÿี่สาĉาċþċักษาเอกċาชไว้ไü้ เĆċาะāโĊĂาĊ Ą่อāăċāสčะส่วāā้อĊเĆื่อส่วāใหõ่

ดร. เอ็มเบดการ์ • ĉีชื่อเý็ĉว่า ĂาĂาสาเหĂ Ćิĉเċาċาĉชิ เอ็ĉเĂüกาċ์ (Dr. Babasaheb Bhimrao RamjiAmbedkar) เกิüใā วċċûะศูÿċÿี่ĊากจāใāăċะเÿศอิāเüีĊ คุณธรรมที่ควรถือเป็นแบบอย่าง • เă็āĄู้ĉีควาĉอüÿāสูง • เă็āĄู้ใą่ċู้ใāกาċศึกษา • เă็āĄู้ĉีăûิĀาāแā่วแā่ • คċูคāหāึ่งเห็āว่าเขาเă็āเü็กāิสัĊüีแčะĉีสýิăัõõาเฉčีĊวฉčาü จึงให้เขาใช้āาĉสกุčของคċูว่า เอ็มเบดการ์ จาก āาĉสกุčใหĉ่ÿ าให้คāÿั่วไăคิüว่าเขาเă็āคāใāýċะกูčĆċาหĉû์ จึงไĉ่เă็āÿี่ċังเกีĊจของคāÿั่วไă • เă็āชาวĆุÿĀýัวอĊ่าง • เขาĉีĂÿĂาÿส าคัõใāกาċเă็āĄู้ā าชาวĆุÿĀใāวċċûะศูÿċกว่า ๕ แสāคā ă÷ิõาûýāเă็āĆุÿĀĉาĉกะ ċวĉÿั้งไü้ÿ างาā ćื้āćูĆċะĆุÿĀศาสāาใāอิāเüีĊโüĊเฉĆาะใāหĉู่ชāชั้āč่าง • āอกจากāี้Ċังไü้Ąčักüัāให้เกิüวิÿĊาčัĊสิÿĀัýþะ วิÿĊาčัĊใāเคċือของĉหาวิÿĊาčัĊĂอĉเĂĊ์ แčะไü้ýั้งĉิčิāÿวิÿĊาčัĊขึ้āÿี่ เĉืองออċังกาĂาü

สุชีพ ปุญญานุภาพ • ชาวĆุÿĀĄู้อุÿิศýāเĆื่อควาĉเจċิõก้าวหā้าของĆċะĆุÿĀศาสāาเă็āเวčาĊาวāาāāัĂýั้งแý่ ÿ่าāอุăสĉĂÿแčะเĉื่ออĊู่ใāชีวิýฆċาวาส คุณธรรมที่ควรถือเป็นแบบอย่าง • เă็āĄู้ใą่ċู้อĊ่างĊิ่ง • เă็āĆุÿĀศาสāิกชāÿี่üี • เă็āคċูÿี่üี • ÿ่าāไü้ċิเċิ่ĉงาāส าคัõหčาĊอĊ่าง เช่ā กาċเĄĊแĄ่หčักĀċċĉÿางāวāิĊาĊ กาċก่อýั้งแčะ ส่งเสċิĉโċงเċีĊāĆċะĆุÿĀศาสāาวัāอาÿิýĊ์ ĊุวĆุÿĀิกสĉาคĉแห่งăċะเÿศไÿĊ • ÿ่าāแý่งหāังสือซึ่งĉีเāื้อหาเกี่ĊวกัĂĆċะĆุÿĀศาสāาจ าāวāĉาก เช่ā เชิงĄาหิĉĆาāý์ กองÿัĆĀċċĉ ใý้ċ่ĉกาสาวĆัสýċ์ เă็āý้ā

อนาคาริก ธรรมปาละ • ĉีชื่อเüิĉว่า üอā เüวิü เÿวะวิýþċûะ Ăิüาเă็āชาวĆุÿĀ คุณธรรมที่ควรถือเป็นแบบอย่าง • เă็āĄู้ĉีควาĉĉั่āคงใāĆċะĆุÿĀศาสāา • เă็āĄู้ÿี่ใą่หาควาĉċู้ • เă็āĄู้ĉีควาĉเสีĊสčะเĆื่อĆċะĆุÿĀศาสāา • ใāวัĊเü็ก üอā เüวิü ไü้ċัĂกาċอĂċĉจากĆ่อแĉ่ให้อĊู่ใāศีčĀċċĉ สอāให้ĉีควาĉศċัÿĀาý่อĆċะċัýāýċัĊ ใāĆċะĆุÿĀศาสāา • เĉื่ออาĊุ 20 ăี ÿ่าāไü้ขออāุõาýĂิüาĉาċüาเĆื่อเüิāÿางไăċ่วĉงาāของสĉาคĉĀีออสโซćี ÿ่าāไü้ĉีโอกาสศึกษา ĆċะĆุÿĀศาสāาแčะĈาษาĂาčีเĆิ่ĉĉากขึ้ā • ÿ่าāอāาคาċิก ĀċċĉăาčะĉีโอกาสเüิāÿางไăกัĂĆัāเอกโอčคอýý์ไăใāăċะเÿศÿี่āัĂþือĆċะĆุÿĀศาสāา แčะ เüิāÿางไăอิāเüีĊเĆื่อāĉสักาċĆุÿĀสþาāแčะสังเวชāีĊสþาā แčะสุüÿ้าĊÿ่าāไü้ĉาอุÿิศýāใāกาċćื้āćู ĆċะĆุÿĀศาสāาÿี่ĆุÿĀคĊาýčอüชีวิý

1. ใฝ่เรียนใฝ่รู้ มีอุตสาหะ มีไหวพริบ กล้ารับผิด โต้ตอบปัญหากับพระยามิลินท์ พระนาคเสน 2. เป็นกษัตริย์ปราชญ์ผู้ฉลาด สามารถในวิชาการ ทั้งทรงบ ารุงศาสนาด้านต่าง ๆ พระยามิลินท์ 30 กิจกรรม คุณธรรมของใคร

3. ใฝ่เรียนใฝ่รู้ อดทนตั้งใจ สร้างสรรค์มองการณ์ไกล เคารพพระรัตนตรัย และไหว้พระสวดมนต์ สมเด็จพระวันรัต (เฮง เขมจารี) 4. มักน้อย สันโดษ เคร่งครัดในข้อปฏิบัติ ไม่ทอดทิ้งธุระ และแตกฉานบาลี อาจารย์สุชีพ ปุญญานุภาพ 31 กิจกรรม คุณธรรมของใคร

ค าถามทบทวน ÿ าให้ไü้ข้อคิü คุûĀċċĉ แčะแĂĂอĊ่างใāกาċü าเāิāชีวิýใāÿางÿี่þูกý้อง การศึกษาประวัติและผลงานของพระอัสสชิ หมอชีวกโกมารภัจจ์ พระกีสาโคตมีเถรี และพระนางมัลลิกาท าให้เราได้รับประโยชน์ อะไรบ้าง 32

ค าถามทบทวน คุณธรรมของสมเด็จพระวันรัต (เฮง เขมจารี) และ พระอาจารย์มั่น ภูริทตฺโต ที่นักเรียนคิดว่าสามารถน าไป เป็นแบบอย่างในการด าเนินชีวิตได้มีอะไรบ้าง 33 1. ใฝ่รู้ใฝ่เรียน 2. ตั้งใจจริง อดทน รับผิดชอบ 3. มีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์และมองการณ์ไกล 4. เคารพในพระรัตนตรัยและเคร่งครัดในการท าวัตรไหว้พระสวดมนต์ 5. เป็นผู้มีความรับผิดชอบต่องานที่ได้รับมอบหมาย 6. เป็นผู้มีอัธยาศัยอ่อนน้อม เรียบง่ายและเมตตากรุณาต่อทุกคน

ค าถามทบทวน อาจารย์สุชีพ ปุญญานุภาพ ท่านมีผลงานทางวิชาการที่เกี่ยวกับพระพุทธศาสนามากมาย เช่น ย่อความ พระไตรปิฎกจ านวน 45 เล่ม ให้เหลือเพียง 5 เล่ม ซึ่งภายหลังได้รวมพิมพ์เป็นหนังสือขนาดใหญ่เล่ม เดียวจบ เรียกว่า พระไตรปิฎกฉบับส าหรับประชาชน นับเป็นผลงานที่อาจารย์เป็นผู้ริเริ่มและท าเสร็จเป็น คนแรกในประเทศไทย เป็นประโยชน์ต่อการศึกษาพระไตรปิฎกและศึกษาพระพุทธศาสนาเป็นอย่างยิ่ง อาจารย์สุชีพ ปุญญานุภาพ มีประวัติเกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนาอย่างไร และเพราะเหตุใดจึงได้รับการยกย่องว่าเป็นนักปราชญ์ทางพระพุทธศาสนา 34

ตอนที่ 3 พระสงฆ์ หน่วยการเรียนรู้ที่ 8 หน้าที่และมารยาทชาวพุทธ ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2566 นางอมรรัตน์ ช้างน้อย ผู้สอน

จุดประสงค์การเรียนรู้ ปฏิบัติตนเป็นพุทธมามกะ เสนอแนะแนวทาง ในการธ ารงรักษาศาสนาที่ตนนับถือได้อย่าง เหมาะสม ปฏิบัติตนต่อพระภิกษุได้อย่างเหมาะสม และปฏิบัติตนเป็นสมาชิกที่ดีของครอบครัวและ สังคมได้ ตอนที่ 3 พระสงฆ์ หน่วยการเรียนรู้ที่ 8 หน้าที่และมารยาทชาวพุทธ ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2566 นางอมรรัตน์ ช้างน้อย ผู้สอน

ชาวพุทธที่ดีจะต้องปฏิบัติต่อพระพุทธศาสนา อย่างไรบ้าง??? 1. หน้าที่ชาวพุทธ 1.1 กาċă÷ิĂัýิýāเă็āชาวĆุÿĀÿี่üี ตอนที่ 3 พระสงฆ์ หน่วยการเรียนรู้ที่ 8 หน้าที่และมารยาทชาวพุทธ ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2566 นางอมรรัตน์ ช้างน้อย ผู้สอน

1. หน้าที่ชาวพุทธ 1.1 กาċă÷ิĂัýิýāเă็āชาวĆุÿĀÿี่üี ตอนที่ 3 พระสงฆ์ หน่วยการเรียนรู้ที่ 8 หน้าที่และมารยาทชาวพุทธ ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2566 นางอมรรัตน์ ช้างน้อย ผู้สอน ชาวพุทธมีหน้าที่ที่จะต้องปฏิบัติต่อพระพุทธศาสนา คือ 1. ศึกษาหาควาĉċู้ 2. ă÷ิĂัýิýาĉหčักĀċċĉแčะăċะเĆûีĆิĀีกċċĉ ÿางĆċะĆุÿĀศาสāา 3. เĄĊแĄ่ĆċะĆุÿĀศาสāา 4. ăกă้องĆċะĆุÿĀศาสāา

1. การรักษาศีล 8 2. การเข้าร่วมกิจกรรมและเป็นสมาชิกขององค์กรชาวพุทธ 3. การปฏิบัติตนเป็นชาวพุทธที่ดีตามหลัก ทิศเบื้องบนในทิศ 6 ไü้แก่ Ăิüาĉาċüา คċูอาจาċĊ์ ĂุýċĈċċĊาĉิýċสหาĊ Ąู้อĊู่ใý้ĂังคัĂĂัญชา แčะĆċะสงฆ์ 1.2 กาċă÷ิĂัýิýāเă็āชาวĆุÿĀÿี่üีý่อคċอĂคċัวแčะสังคĉ ชาวĆุÿĀควċă÷ิĂัýิýāให้þูกý้องเหĉาะสĉý่อคċอĂคċัวแčะสังคĉใāเċื่องý่าง ๆ 1. หā้าÿี่ชาวĆุÿĀ 1. หน้าที่ชาวพุทธ ตอนที่ 3 พระสงฆ์ หน่วยการเรียนรู้ที่ 8 หน้าที่และมารยาทชาวพุทธ ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2566 นางอมรรัตน์ ช้างน้อย ผู้สอน

ทิศ 6 ăุċัýþิĉÿิศ (ÿิศเĂื้องหā้า) บิดามารดา อุýýċÿิศ (ÿิศเĂื้องซ้าĊ) มิตรสหาย ÿักษิûÿิศ (ÿิศเĂื้องขวา) ครูอาจารย์ ăัจฉิĉÿิศ (ÿิศเĂื้องหčัง) บุตร ภรรยา อุăċิĉÿิศ (ÿิศเĂื้องĂā) พระสงฆ์ เห÷øิĉÿิศ (ÿิศเĂื้องč่าง) คนรับใช้และคนงาน การเป็นชาวพุทธที่ดีตามหลักทิศ 6 มารยาทชาวพุทธ 1. หน้าที่ชาวพุทธ ตอนที่ 3 พระสงฆ์ หน่วยการเรียนรู้ที่ 8 หน้าที่และมารยาทชาวพุทธ ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2566 นางอมรรัตน์ ช้างน้อย ผู้สอน

การปฏิบัติตนต่อพระสงฆ์ ดังนี้ 1 …การเป็นชาวพุทธที่ดีตามหลักทิศเบื้องบนในทิศ 6 สามารถปฏิบัติได้ดังนี้ • พุทธศาสนิกชนควรปฏิบัติตนต่อพระสงฆ์ üังāี้ 1. จะท าสิ่งใดก็ท าด้วยเมตตา ýัวอĊ่าง ให้ควาĉเคาċĆý่อĆċะสงฆ์แčะช่วĊเหčือกิจของĆċะสงฆ์ 2. จะพูดสิ่งใดก็พูดด้วยเมตตา ýัวอĊ่าง Ćูüý่อĆċะสงฆ์ü้วĊþ้อĊค าÿี่ไĆเċาะแčะþูกý้องเหĉาะสĉ 3. จะคิดสิ่งใดก็คิดด้วยเมตตา ýัวอĊ่าง คิüý่อÿ่าāü้วĊควาĉเคาċĆศċัÿĀา 4. ต้อนรับด้วยความเต็มใจ ýัวอĊ่าง เĉื่อĆĂÿ่าāใāสþาāÿี่ý่างๆ ก็แสüงควาĉเคาċĆ 5. อุปถัมภ์ด้วยปัจจัย 4 ýัวอĊ่าง þวาĊสิ่งของÿี่เหĉาะสĉกัĂสĉûเĆศ 1. หน้าที่ชาวพุทธ ตอนที่ 3 พระสงฆ์ หน่วยการเรียนรู้ที่ 8 หน้าที่และมารยาทชาวพุทธ ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2566 นางอมรรัตน์ ช้างน้อย ผู้สอน

การอนุเคราะห์คฤหัสถ์ • พระสงฆ์ย่อมอนุเคราะห์คฤหัสถ์ üังāี้ 1. ห้ามปรามจากความชั่ว 2. ให้ตั้งอยู่ในความดี 3. อนุเคราะห์ด้วยความปรารถนาดี 4. ให้ได้ฟังในสิ่งที่ยังไม่เคยฟัง 5. ท าสิ่งที่เคยฟังแล้วให้แจ่มแจ้ง 6. บอกทางสวรรค์ คือ ทางชีวิตที่มีความสุขความเจริญให้ 1. หน้าที่ชาวพุทธ ตอนที่ 3 พระสงฆ์ หน่วยการเรียนรู้ที่ 8 หน้าที่และมารยาทชาวพุทธ ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2566 นางอมรรัตน์ ช้างน้อย ผู้สอน

2 …การปฏิบัติตนในฐานะผู้ปกครองและผู้อยู่ในปกครองตามหลักทิศเบื้องล่างในทิศ 6 • นายจ้างหรือผู้ที่อยู่ในฐานะผู้ปกครองควรปฏิบัติตนต่อผู้อยู่ในปกครอง üังāี้ การปฏิบัติตนต่อ ลูกจ้าง จัüกาċงาāให้ÿ าýาĉควาĉ เหĉาะสĉกัĂก าčังควาĉสาĉาċþ จัüสวัสüิกาċÿี่üีให้ เช่ā ช่วĊċักษาĆĊาĂาčใāĊาĉเจ็Ăไข้ ไü้ของĆิเศษแăčก ๆ ĉา ก็แĂ่งăัāให้ýาĉสĉควċ ให้ค่าจ้างċางวัčสĉควċแก่ งาā แčะควาĉเă็āอĊู่ ให้ĉีวัāหĊุüแčะĆักĄ่อāหĊ่อāใจ ýาĉโอกาสอัāควċ 1. หน้าที่ชาวพุทธ ตอนที่ 3 พระสงฆ์ หน่วยการเรียนรู้ที่ 8 หน้าที่และมารยาทชาวพุทธ ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2566 นางอมรรัตน์ ช้างน้อย ผู้สอน

• ผู้อยู่ในปกครองของผู้อื่น ลูกจ้าง และคนงานควรปฏิบัติตนต่อนายจ้างหรือผู้ปกครอง üังāี้ การปฏิบัติตนของผู้อยู่ในปกครอง เčิกงาāÿีหčังāาĊ ÿ ากาċงาāให้ เċีĊĂċ้อĊแčะüีĊิ่งขึ้ā ā าเกีĊċýิคุûของāาĊ ไăเĄĊแĆċ่ þือเอาแý่ของÿี่āาĊให้ เċิ่ĉÿ างาāก่อāāาĊ 1. หน้าที่ชาวพุทธ ตอนที่ 3 พระสงฆ์ หน่วยการเรียนรู้ที่ 8 หน้าที่และมารยาทชาวพุทธ ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2566 นางอมรรัตน์ ช้างน้อย ผู้สอน

เว้นจากกาċฆ่าสัýว์ เว้นจากกาċčักขโĉĊ เว้นจากกาċăċะĆČýิĄิüĆċหĉจċċĊ์ เว้นจากกาċĆูüเÿ็จ เว้นจากกาċüื่ĉā้ าเĉา เว้นจากกาċĂċิโĈคอาหาċใāเวčากčางคืā เว้นจากกาċć้อāċ า ขัĂċ้อง Ăċċเčงüāýċีüู กาċčะเč่ā กาċÿัüüอกไĉ้ แčะเคċื่องčูĂไč้ เว้นจากÿี่āอāอัāสูงใหญ่หċูหċาćุ่ĉเćือĊ 1 2 3 4 5 6 7 8 การรักษาศีล 8 1. หน้าที่ชาวพุทธ ตอนที่ 3 พระสงฆ์ หน่วยการเรียนรู้ที่ 8 หน้าที่และมารยาทชาวพุทธ ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2566 นางอมรรัตน์ ช้างน้อย ผู้สอน

ในปัจจุบันนี้นิยมกระท าพิธีแสดงตนเป็นพุทธมามกะ เพื่อยืนยันว่าจะปฏิบัติตนตามค าสอนในพระพุทธศาสนาซึ่งมีขั้นตอน ดังนี้ การเตรียมการ การจัดสถานที่ Ąู้ÿี่ăċะสงค์จะเข้าăċะกอĂĆิĀี ā าĆาāüอกไĉ้ Āูă เÿีĊā ใส่ĆาāไăþวาĊ Ćċะสงฆ์ÿี่จะเă็āăċะĀาāใāĆิĀีเĆื่อýกčงก าหāüĆิĀีกาċ ขั้นตอนพิธีการ ĉีกาċเýċีĊĉสþาāÿี่เĆื่อăċะกอĂĆิĀีแสüงýāเă็āĆุÿĀĉาĉกะ โüĊจัüใā อุโĂสþ วิหาċ ศาčากาċเăċีĊญหċือหอăċะชุĉÿี่ĉีโý๊ะหĉู่Ăูชา ĉีĆċะĆุÿĀċูă เă็āăċะĀาāแčะจัüอาสāสงฆ์ให้เหĉาะสĉ Ąู้แสüงýāเă็āĆุÿĀĉาĉกะจุüĀูăเÿีĊā เăč่งวาจาĂูชาĆċะċัýāýċัĊ ýาĉč าüัĂ การแสดงตนเป็นพุทธมามกะ 1. หน้าที่ชาวพุทธ ตอนที่ 3 พระสงฆ์ หน่วยการเรียนรู้ที่ 8 หน้าที่และมารยาทชาวพุทธ ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2566 นางอมรรัตน์ ช้างน้อย ผู้สอน

บทบูชาพระรัตนตรัย 1. หน้าที่ชาวพุทธ ตอนที่ 3 พระสงฆ์ หน่วยการเรียนรู้ที่ 8 หน้าที่และมารยาทชาวพุทธ ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2566 นางอมรรัตน์ ช้างน้อย ผู้สอน

• ชาวĆุÿĀควċหาโอกาสเข้าċ่วĉกิจกċċĉÿางĆċะĆุÿĀศาสāากัĂองค์กċชาวĆุÿĀ เช่ā เข้าċ่วĉĆิĀีกċċĉใāวัāส าคัญÿาง ĆċะĆุÿĀศาสāากาċĂวชสาĉเûċĈาคČüูċ้อā กาċĂวชĀċċĉจาċิûีหċือเāกขัĉĉāาċี หċือกาċเข้าค่าĊĆุÿĀĀċċĉ • กาċเข้าċ่วĉกิจกċċĉแčะกาċเă็āสĉาชิกขององค์กċชาวĆุÿĀ แสüงþึงควาĉศċัÿĀาแčะกาċเข้าþึงĆċะċัýāýċัĊ ซึ่งจะÿ าให้ สาĉาċþă÷ิĂัýิýāเă็āไăýาĉหčักศีčĀċċĉแčะü าเāิāชีวิýไü้þูกý้องอัāส่งĄčþึงควาĉเจċิญċุ่งเċืองของชีวิý กาċĂวชสาĉเûċĈาคČüูċ้อā การเข้าร่วมกิจกรรมและเป็นสมาชิกองค์กรชาวพุทธ 1. หน้าที่ชาวพุทธ ตอนที่ 3 พระสงฆ์ หน่วยการเรียนรู้ที่ 8 หน้าที่และมารยาทชาวพุทธ ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2566 นางอมรรัตน์ ช้างน้อย ผู้สอน

การปลูกจิตส านึกและการมีส่วนร่วมในสังคมพุทธ สังคĉไÿĊเă็āสังคĉของชาวĆุÿĀเĆċาะคāไÿĊส่วāใหญ่āัĂþือĆċะĆุÿĀศาสāา กาċăċะกอĂĆิĀีý่าง ๆ ÿั้งส่วāċาชกาċ Ĉาคเอกชāหċือăċะชาชāÿั่วไă ĉักĉีĆิĀีกċċĉÿางĆุÿĀศาสāาเข้าไăเกี่Ċวข้อง üังāั้āชาวĆุÿĀÿุกคāจึงควċĉีส่วāċ่วĉ ใāĆิĀีกċċĉอĊ่างþูกý้อง āอกจากāั้āĊังควċă÷ิĂัýิýāýาĉค าสอāของ ĆċะĆุÿĀศาสāา การเข้าร่วมพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนา ชาวĆุÿĀÿุกคāควċหาโอกาสเข้าċ่วĉĆิĀีกċċĉÿางĆċะĆุÿĀศาสāาอĊ่างสĉ่ าเสĉอ ชาวĆุÿĀĄู้เข้าċ่วĉĆิĀีจะý้องĉีควาĉĆċ้อĉÿั้ง ÿางกาĊ วาจา แčะใจ แčะĉีควาĉเý็ĉใจใāกาċเข้าċ่วĉă÷ิĂัýิ ส าċวĉกิċิĊา วาจา ใจ ให้สงĂ ă÷ิĂัýิýาĉขั้āýอāใāĆิĀีกċċĉ โüĊĉุ่งăċะโĊชā์ýาĉหčักĆċะĆุÿĀศาสāา กาċจัüĆิĀีกċċĉกาċจัüĆิĀีกċċĉÿางĆċะĆุÿĀศาสāาāั้āĉีหčักส าคัญ คือ ควċค าāึงþึงควาĉþูกý้องýาĉหčักศาสāาโüĊให้ เă็āไăýาĉĆċะวิāัĊÿี่ĆċะĆุÿĀเจ้าÿċงĂัญญัýิ ýčอüจāค าāึงþึงăċะโĊชā์ÿี่ไü้ċัĂเĆื่อกาċกุศčแčะไĉ่ขัüý่อăċะเĆûีāิĊĉ 1. หน้าที่ชาวพุทธ ตอนที่ 3 พระสงฆ์ หน่วยการเรียนรู้ที่ 8 หน้าที่และมารยาทชาวพุทธ ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2566 นางอมรรัตน์ ช้างน้อย ผู้สอน

การเข้าใจในกิจของพระภิกษุ การศึกษาอบรม เĉื่อĆċะสงฆ์Ăวชแč้วจะý้องไü้ċัĂกาċศึกษาอĂċĉÿุกü้าāคċĂ 7 ü้าā üังāี้ • ศีล ศีčÿี่ส าคัญ 227 ข้อส าหċัĂĈิกษุสงฆ์ แčะข้อĂัญญัýิเกี่ĊวกัĂĉาċĊาÿý่างๆ ของสงฆ์ • สมาธิ ąึกąāจิýใจü้วĊกาċąึกสĉาĀิวิăัสสāา • ปัญญา Ćċะสงฆ์จะý้องศึกษาอĂċĉýāให้เă็āĄู้ĉีăัญญาให้สĉกัĂเă็āĄู้ā าÿางăัญญาของĆุÿĀศาสāิกชā การศึกษาพระปริยัติธรรม แĂ่งออกเă็ā 2 แĄāก • แผนกธรรม เċีĊāวิāัĊสงฆ์ ĆุÿĀăċะวัýิ ĉี 3 ċะüัĂชั้ā คือ āักĀċċĉชั้āýċี āักĀċċĉชั้āโÿ āักĀċċĉชั้āเอก • แผนกบาลี เċีĊāเĆื่อให้ċู้ไวĊากċû์Ăาčี แăčĈาษาĂาčี แý่งĈาษาĂาčี การเป็นนักบวชที่ดี หā้าÿี่ส าคัญของĆċะสงฆ์ คือ กาċเĄĊแĄ่ĆċะĀċċĉค าสอāของĆċะĆุÿĀเจ้า แčะăċะĆČýิýāเă็āแĂĂอĊ่างÿี่üี āอกจากāั้āĊังĉีหā้าÿี่ÿี่ควċă÷ิĂัýิ เช่ā กาċċัĂĂิûùĂาý กาċčงอุโĂสþĀċċĉ เă็āý้ā 1. หน้าที่ชาวพุทธ ตอนที่ 3 พระสงฆ์ หน่วยการเรียนรู้ที่ 8 หน้าที่และมารยาทชาวพุทธ ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2566 นางอมรรัตน์ ช้างน้อย ผู้สอน