Ćċหĉāาċÿชาüก วิĀุċชาüก อารุปปะ (ċูăฌาû 4) ▪ กาċก าหāüĈาวะÿี่เă็āอċูăĀċċĉเă็āอาċĉû์ ĉี 4 ăċะกาċ กาċเĆ่งอากาศว่าไĉ่ĉีÿี่สิ āสุüเă็āอาċĉû์ กาċเĆ่งวิญญาûว่าไĉ่ĉีÿี่สิ āสุüเă็āอาċĉû์ กาċก าหāüĆิจาċûาว่าอะไċๆ สักāิüหāึ่งก็ไĉ่ĉีเă็āอาċĉû์ กาċก าหāüĆิจาċûาว่าจะĉีสัญญาก็ไĉ่ใช่หċือจะไĉ่ĉีสัญญาก็ไĉ่ใช่เă็āอาċĉû์
อาหาเรปฏิกูลสัญญา ▪ กาċก าหāüĆิจาċûาอาหาċÿี่ĂċิโĈคให้เห็āเă็āของไĉ่สะอาü หĉาĊþึง กาċĆิจาċûาให้เห็āควาĉเă็āăฏิกูล ใāอาหาċÿี่ĂċิโĈค จตุธาตุววัตถาน ▪ กาċĆิจาċûาแĊกส่วāăċะกอĂý่างๆ ของċ่างกาĊ เช่ā Ąĉ ćัā เāื อ หāัง กċะüูก ให้เห็āว่าเă็āเĆีĊงกาċ ċวĉýัวกัāของĀาýุ 4 ไĉ่ĉีอะไċเă็āแก่āสาċ
กาċĆัúāาĂุคลิกĈาĆกาĊและใจ กาċĆัúāาศักĊĈาĆกาċคิüและกาċýัüสิāใจ ควาĉเข้าใจăัญหาและข้อเÿ็จจċิงของสังคĉ ĉองโลกและชีวิýýาĉควาĉเă็āจċิง • กาċąึกสĉาĀิเă็āăċะจ าจะÿ าให้เกิüควาĉสĉüุลของชีวิýÿั งċ่างกาĊและจิýใจ เă็āĄู้ĉีĂุคลิกĈาĆüี • กาċąึกสĉาĀิเă็āกาċąึกควĂคุĉกาċคิüเĆื่อċองċัĂกาċใช้สýิăัญญาอĊ่างĉีเหýุĄล • กาċĆัúāาจิýจะส่งเสċิĉให้เกิüควาĉċู้ ควาĉเข้าใจเÿ่าÿัāăัญหาและควาĉเăลี่Ċāแăลงÿี่เกิüขึ ā • กาċĆัúāาจิýจะช่วĊให้ĉองโลกýาĉควาĉเă็āจċิงไĉ่หลงไăýาĉโลก แý่เă็āคāċู้เÿ่าÿัāโลก การน าวิธีการบริหารจิตไปพัฒนาการเรียนรู้ คุณภาพชีวิต และสังคม
การเจริญปัญญาตามหลักโยนิโสมนสิการ โยนิโสมนสิการ กาċคิüเă็āและคิüþูกý้องýาĉควาĉเă็āจċิง โüĊอาศัĊกาċเก็Ăข้อĉูลอĊ่างเă็āċะĂĂ และคิüเชื่อĉโĊง ýีควาĉ และ วิเคċาะห์ เĆื่อā าข้อĉูลไăใช้ăċะโĊชā์ไü้อĊ่างเหĉาะสĉ การคิดแบบโยนิโสมนสิการ มี 10 วิธีคิด วิĀีคิüแĂĂคุûค่าแÿ้และคุûค่าเÿีĊĉ วิĀีคิüแĂĂคุûโÿษและÿางออก วิĀีคิüแĂĂอุĂาĊăลุกเċ้าคุûĀċċĉ วิĀีคิüแĂĂอċċþสัĉĆัāĀ์ วิĀีคิüแĂĂอċิĊสัจ วิĀีคิüแĂĂสืĂสาวหาเหýุăัจจัĊ วิĀีคิüแĂĂสาĉัญลักษûะ วิĀีคิüแĂĂเă็āอĊู่ใāăัจจุĂัā วิĀีคิüแĂĂแĊกแĊะองค์ăċะกอĂ วิĀีคิüแĂĂวิĈัชชวาÿ
ไตรลักษณ์ คือ ลักษûะÿี่เสĉอเหĉือāกัāของสิ่ง ÿั งหลาĊ ĉีอĊู่ü้วĊกัā 3 ăċะกาċ อนิจจัง ควาĉไĉ่เÿี่Ċงแÿ้แā่āอā ทุกขัง ควาĉเă็āÿุกข์ ควาĉไĉ่สาĉาċþ ċักษาสĈาĆเüิĉไว้ไü้ĉีกาċ เăลี่ĊāแăลงอĊู่ýลอüเวลา อนัตตา Ĉาวะÿี่ไĉ่ĉีýัวýāÿี่แÿ้จċิง ไĉ่สาĉาċþĂังคัĂĂัญชาไü้ วิธีคิดแบบสามัญลักษณะ
วิธีคิดแบบแยกแยะส่วนประกอบ เă็āหลักกาċคิüÿี่ĉุ่งให้ĉองและċู้จักสิ่งÿั งหลาĊýาĉสĈาวะของสิ่งāั ā ü้วĊกาċแĊกĈาĆċวĉเĆื่อĉองให้เห็āองค์ăċะกอĂĊ่อĊ แล้วแĊกăċะเĈÿและจัüหĉวüหĉู่ขององค์ăċะกอĂเหล่าāั āĆċ้อĉกัāไăü้วĊ เช่ā โüĊÿั่วไăแล้ว เċาċู้ว่าเă็āไข้หċือเจ็Ăă่วĊ แý่ ไĉ่ċู้ว่าเă็āโċคอะไċ จะċักษาอĊ่างไċ ċวĉ ควาĉว่าคิüอĊ่างเċาๆ ก็เĆีĊงċู้ว่าă่วĊ ýċวจและวิāิจฉัĊไü้ว่าเă็āโċคอะไċ จะċักษา อĊ่างไċ เĆċาะแĆÿĊ์ċู้วิĀีแĊกองค์ăċะกอĂ และ วิāิจฉัĊýาĉข้อเÿ็จจċิงของโċค กาċคิüของแĆÿĊ์ เă็āกาċคิüแĂĂแĊกแĊะองค์ăċะกอĂ ภาพรวม แยกแยะองค์ประกอบ คนป่วย แพทย์
วิธีคิดแบบเป็นอยู่ในปัจจุบัน กาċĉีสýิก าหāüċู้เÿ่าÿัāý่อสิ่งÿี่ċัĂċู้หċือสิ่งÿี่เกิüขึ āอัāเă็āลักษûะของกาċคิüโüĊกาċ ใช้ควาĉċู้ และเă็āควาĉคิüü้วĊอ าāาจของăัญญา ซึ่งċวĉเอาเหýุกาċû์ÿั งใāอüีý ăัจจุĂัā และอāาคý วิĀีคิüแĂĂāี เă็āกาċĉองเหýุกาċû์ý่างๆ อĊ่างý่อเāื่องสัĉĆัāĀ์กัā โüĊกาċใช้สýิ ĆิจาċûาสĈาวะÿี่เกิüขึ āอĊ่างċู้เÿ่าÿัā เă็āกาċคิüü้วĊกาċศึกษาอüีýและเก็ĂċวĂċวĉข้อĉูลใāăัจจุĂัāเĆื่อวางแĄāอāาคý ใāลักษûะÿี่ว่า เรียนรู้อดีต เข้าใจปัจจุบัน และรู้เท่าทันอนาคต เĉื่อċู้เÿ่าÿัāแล้วก็ สาĉาċþÿี่จะก าหāüċู้ăัญหาและขจัüอุăสċċคออกไă
วิธีคิดแบบวิภัชชวาท กาċคิüü้วĊกาċċู้จักแĊกแĊะăċะเü็āหċือแĊกเċื่องออกเă็āü้าāýาĉÿี่เă็āอĊู่จċิง ไĉ่เหĉาċวĉ เă็āวิĀีคิüÿี่ใกล้เคีĊงกัĂกาċคิüแĂĂแĊกแĊะส่วāăċะกอĂ เช่ā คāĉักเหĉาċวĉว่าเü็กอาชีวะเă็āเü็กไĉ่üี เă็ā Ćวก “āักเċีĊāāักเลง” ĉีหā้าÿี่เċีĊā แý่ไĉ่ เċีĊā ก่อควาĉเüือüċ้อāให้สังคĉ หากแĊกออกจะเห็āว่า āักเċีĊāอาชีวะไĉ่ไü้เă็ā อĊ่างāั āÿุกคā ĉีเĆีĊงส่วāā้อĊ และหากสาว ลงไăให้ลึกแล้ว ĉีăัจจัĊเงื่อāไขหลาĊอĊ่างÿี่ Ąลักüัāให้Ćวกเขาเă็āเช่āāั ā เช่ā สĈาĆ ăัญหาคċอĂคċัว ăัญหาสังคĉควาĉċักĆวกĆ้อง เă็āý้ā นักเรียนอาชีวะยกพวกตีกัน วิภัชชวาท