หน่วยการเรียนรู้ที่ ๓ หินและซากดึกดำบรรพ์

แผนการจดั การเรยี นรู้

กลุ่มสาระการเรียนรู้วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี
รายวิชาวทิ ยาศาสตร์พื้นฐาน (ว๑๖๑๐๑)

หนว่ ยการเรียนรู้ท่ี ๓ หินและซากดกึ ดำบรรพ์
ระดับชัน้ ประถมศกึ ษาปที ่ี ๖ โรงเรยี นอนบุ าลเพญ็ ประชานกุ ลู

นางสาวพรอนงค์ มาตย์จันทร์
รหสั นักศกึ ษา ๖๑๑๐๐๑๔๗๑๒๓
นกั ศึกษาฝึกปฏิบตั กิ ารสอนในสถานศึกษา

สาขาวทิ ยาศาสตร์

การปฏบิ ัตกิ ารสอนในสถานศกึ ษา ๑ รหัสวิชา ED๑๘๕๐๑
ภาคเรยี นท่ี ๑ ปกี ารศึกษา ๒๕๖๕

คณะครุศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยราชภฏั อดุ รธานี

ก

คำนำ

แผนการจัดการเรียนรู้ รายวชิ าวิทยาศาสตร์พื้นฐาน รหสั วิชา ว๑๖๑๐๑ ระดบั ช้นั ประถมศึกษาปีที่ ๖ น้ี
จดั ทำข้นึ เพื่อใช้เป็นแนวทางในการจัดการเรียนการสอนให้มีประสิทธิภาพ และให้นักเรียนบรรลุตามมาตรฐาน
การเรียนรู้/ตัวชี้วัด ที่กำหนดไว้ในหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ (ฉบับปรับปรงุ
๒๕๖๐) ผู้จัดทำจึงได้ศึกษาสาระการเรียนรู้ เทคนิค วิธีการสอน การวัดและประเมินผล มาจัดทำแผนการ
จดั การเรยี นรู้ในคร้งั นี้

แผนการจัดการเรียนรู้นี้ ประกอบไปด้วย แผนการจัดการเรียนรู้ หน่วยการเรียนรู้ที่ ๓ หินและซาก
ดกึ ดำบรรพ์ และสื่อการเรียนรู้ เพอ่ื ให้ผเู้ รยี นบรรลุมาตรฐานการเรยี นร้ไู ดเ้ ต็มศกั ยภาพอย่างแทจ้ ริง

จึงหวังเป็นอย่างยิ่งว่าแผนการจัดการเรียนรู้ฉบับนี้ จะสามารถนำไปใช้ประกอบการจัดการเรียนการ
สอนรายวชิ าวิทยาศาสตร์ นำไปสู่การพัฒนาที่ถกู ตอ้ งและเกิดผลแกผ่ ้เู รียนเปน็ อยา่ งดี

พรอนงค์ มาตย์จันทร์
๑๗ ตลุ าคม ๒๕๖๕

สารบญั ข

คำนำ หนา้
สารบญั ก
หนว่ ยการเรยี นร้ทู ่ี ๓ หินและซากดึกดำบรรพ์ ข

แผนการจดั การเรียนรู้ที่ ๑๒ เร่ือง องค์ประกอบและลกั ษณะของหิน ๑
แผนการจดั การเรยี นรู้ที่ ๑๓ เรอ่ื ง กระบวนการเกิดหินอคั นี หนิ ตะกอน และหินแปร ๑๕
แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี ๑๔ เรอ่ื ง วัฏจักรหนิ ๒๙
แผนการจดั การเรียนรู้ที่ ๑๕ เรื่อง การนำหินและแรไ่ ปใช้ประโยชน์ ๔๓
แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี ๑๖ เรื่อง การเกดิ ซากดึกดำบรรพ์ ๕๖
แผนการจดั การเรียนรู้ที่ ๑๗ เร่ือง ประโยชนข์ องซากดึกดำบรรพ์ ๗๐

๑

แผนการจัดการเรยี นรทู้ ี่ ๑๒

กลมุ่ สาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ช้ันประถมศึกษาปที ี่ ๖

หนว่ ยการเรียนรทู้ ี่ ๓ หินและซากดกึ ดำบรรพ์ บทที่ ๑ หิน วฏั จักรหินและซากดึกดำบรรพ์

เรื่อง องคป์ ระกอบและลกั ษณะของหิน เวลา ๒ ชั่วโมง

ภาคเรียนที่ ๑ ปีการศึกษา ๒๕๖๕ ผู้สอน นางสาวพรอนงค์ มาตยจ์ นั ทร์

…………………………………………………………………………………………………………....................................

๑. มาตรฐานการเรียนรูแ้ ละตัวช้วี ดั
สาระท่ี ๓ วิทยาศาสตร์โลก และอวกาศ
มาตรฐาน ว ๓.๒ เข้าใจองค์ประกอบและความสัมพันธ์ของระบบโลก กระบวนการเปลี่ยนแปลง

ภายในโลกและบนผิวโลก ธรณีพิบัติภัย กระบวนการเปลี่ยนแปลงลมฟ้าอากาศ และภูมิอากาศโลก รวมทั้งผล
ตอ่ ส่ิงมชี วี ิตและสิ่งแวดลอ้ ม

ตวั ชีว้ ัด ป. ๖/๑ เปรียบเทียบกระบวนการเกิดหินอัคนีหินตะกอน และหินแปร และอธิบายวัฏจักร
หนิ จากแบบจำลอง

๒. สาระสำคัญ
หนิ เป็นวัสดุแขง็ เกดิ ขน้ึ เองตามธรรมชาติ ส่วนใหญ่ประกอบด้วยแรต่ ั้งแต่ ๑ ชนดิ ขนึ้ ไป

๓. จดุ ประสงค์การเรียนรู้
ด้านความรู้ (K)

๓.๑ อธบิ ายลักษณะและองคป์ ระกอบของหนิ แต่ละชนดิ ได้
ดา้ นทกั ษะ/กระบวนการ (P)

๓.๒ สงั เกต วเิ คราะห์ และรวบรวมขอ้ มลู องคป์ ระกอบแตล่ ะชนิดจากการสงั เกตได้
ดา้ นคณุ ลกั ษณะอนั พึงประสงค์ (A)

๓.๓ มีวินยั ใฝเ่ รียนรู้ และมุง่ มน่ั ในการทำงาน

๔. สาระการเรยี นรู้
๔.๑ องคป์ ระกอบและลักษณะของหนิ

๕. สมรรถนะสำคญั ของผูเ้ รียน

๒

๕.๑ ความสามารถในการส่ือสาร
๕.๒ ความสามารถในการคดิ
๕.๓ ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี

๖. กจิ กรรมการเรียนรู้

จดั กิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (๕E) ซึ่งมขี นั้ ตอน ดงั น้ี

ข้ันท่ี ๑ สร้างความสนใจ (Engagement)

๖.๑ ครกู ระตุ้นความสนใจและทบทวนความร้เู ดมิ ของนักเรียน เรอ่ื ง องคป์ ระกอบและลักษณะของหิน
โดยครูใช้รูปจากหนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป. ๖ เล่ม ๑ หน้า ๖๗ จากนั้นใช้
คำถามดงั ต่อไปน้ี

- จากรูปนักเรยี นคดิ วา่ ส่ิงใดทำมาจากหินและสิง่ ใดทำมาจากแร่ (นกั เรียนตอบตามความเข้าใจ เชน่ ไส้
ดินสอทำมาจากแร่ ครกทำมาจากหนิ และแก้วน้ำทำมาจากแร่ เปน็ ตน้ )

- หนิ มกี ป่ี ระเภท ไดแ้ ก่อะไรบา้ ง และแตล่ ะประเภทเกดิ ขน้ึ ได้อย่างไร (นกั เรียนตอบตามความเขา้ ใจของ
ตนเอง เชน่ หินมี ๓ ประเภท ไดแ้ กห่ นิ อคั นี หินตะกอน และหินแปร)

- องค์ประกอบของหนิ มีอะไร (โดยทัว่ ไปมแี รเ่ ป็นองคป์ ระกอบ)
- แร่คืออะไร (แร่เป็นสารที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติเกิดจากการตกผลึก ซึ่งการตกผลึกของสารเป็น
กระบวนการที่สารในสถานะแก๊ส ของเหลว หรือของแข็งที่มีโครงสร้างไม่เป็นระเบียบมีการจัดเรียงตัวของ
อนุภาคใหมใ่ หเ้ ป็นผลกึ ของแขง็ ซ่ึงมีโครงสรา้ งทีเ่ ปน็ ระเบียบมีรูปทรงทางเรขาคณติ ท่ีแน่นอนเฉพาะตวั )
- นักวิทยาศาสตร์จำแนกหินได้เป็นกี่ประเภท อะไรบ้าง และใช้อะไรเป็นเกณฑ์ (นักวิทยาศาสตร์จำแนก
หนิ ออกเป็น ๓ ประเภทไดแ้ ก่ หินอคั นี หินตะกอน และหนิ แปร โดยใช้กระบวนการเกิดเป็นเกณฑ์ ในการจำแนก)
๖.๒ ครูเชื่อมโยงความรูเ้ ดิมของนักเรียนเขา้ กิจกรรมที่ ๑.๑ องค์ประกอบของหินมีอะไรบ้าง และแจ้ง
จุดประสงค์บทเรียน
ข้นั ที่ ๒ สำรวจและคน้ หา (Explanation)
๖.๓ ให้นักเรียนทำกิจกรรมที่ ๑.๑ องค์ประกอบของหินมีอะไรบ้าง โดยให้นักเรียนศึกษาวิธีการทำ

กิจกรรมจากหนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป. ๖ เล่ม ๑ หน้า ๗๑ โดยครูมีชุด

ตัวอยา่ งหิน และชุดเกม Rocks & Minerals ให้ จากนั้นใหน้ กั เรียนแตล่ ะกลุ่มร่วมกนั อภปิ รายและบันทึกลงใน

แบบบันทึกกจิ กรรมท่ี ๑.๑ องคป์ ระกอบของหินมีอะไรบา้ ง

ขั้นที่ ๓ อธิบายและลงข้อสรุป (Exploration)

๖.๔ ครูและนักเรยี นรว่ มกนั อภปิ ราย โดยครูนำอภิปรายผลการทำกิจกรรม โดยใช้คำถามดงั ตอ่ ไปน้ี

- ลักษณะเนื้อหินทั้งสามประเภท ได้แก่ หินอัคนี หินตะกอน และหินแปร มีลักษณะคล้ายคลึงหรือ

แตกต่างกันอย่างไร (เนื้อหินทง้ั สามประเภทมีลักษณะทง้ั ท่ีคลา้ ยคลึงกันและแตกตา่ งกัน ดังนี้

๓

• เนอ้ื หนิ ท่ีมีลกั ษณะคลา้ ยคลงึ กัน เชน่ มีเนือ้ ละเอียดหรือมี เนอ้ื หยาบคล้ายคลงึ กัน
• เนื้อหินที่มีลักษณะแตกต่างกัน เช่น บางก้อนมีเนื้อแก้ว บางก้อนมีรูพรุน บางก้อนมีลักษณะเป็น
ชั้น ๆ บางก้อนมีผลึกแร่เรียงตวั ขนานกันเป็นแถบ บางก้อนเน้ือหนิ เป็นเม็ดตะกอน บางก้อนประกอบด้วยวัสดุ
แข็งทีม่ ีสจี ำนวน ๑ สี หรือบางก้อนประกอบด้วยวสั ดุแขง็ ที่มีสีจำนวนมากกว่า ๑ ส)ี
- องค์ประกอบของหินจากที่สังเกตไดแ้ ตกต่างจากท่ีไดจ้ ากการเลม่ เกมหรอื ไม่ อย่างไร (องค์ประกอบ
ของหินจากที่สังเกตได้ อาจแตกต่างจากที่ได้จากการเล่นเกม เพราะข้อมูลที่ได้จากการสังเกตหินอาจไม่
ละเอยี ดหรือไม่ชัดเจนเท่ากบั ท่ีไดจ้ ากการเล่มเกม ข้อมลู จากการเลม่ เกมจะทำให้ทราบองค์ประกอบของหินแต่
ละก้อนอย่างละเอียดว่าหินบางก้อนประกอบด้วยแร่ บางก้อนประกอบด้วยแก้วภูเขาไฟ และบางก้อนอาจมี
เศษหนิ ปะปนอยู่ในหิน และหินบางกอ้ นที่ประกอบดว้ ยแร่ ก็จะทำให้ทราบชอ่ื แร่ทเี่ ป็นองค์ประกอบของหิน)
๖.๕ ครแู ละนกั เรยี นร่วมกันสรุปผลและความรูท้ ี่ไดจ้ ากการปฏิบตั กิ จิ กรรมในขา้ งต้น
ขนั้ ท่ี ๔ ขยายความรู้ (Elaboration)
๖.๖ ครถู ามคำถามกับนักเรยี นเพ่ือเชอ่ื มโยงกบั ชวี ติ ประจำวนั ดังน้ี
- ครกหิน หินประดับ ที่นักเรียนเหน็ ในบา้ นหรือที่ต่าง ๆ นักเรียนคดิ ว่าทำมาจากหินอะไร สังเกตจาก
อะไรถงึ รูว้ ่าเป็นหินชนดิ น้นั (ทำมาจากหินไนส์ เพราะหนิ มีเน้ือหยาบ ประกอบดว้ ยวัสดุแข็งเกาะรวมกัน มีการ
เรียงตวั ของวัสดแุ ข็ง เปน็ แถบอาจพบการสลับแถบสีของวัสดแุ ข็งเป็นแถบสีขาวสลับสดี ำ )
ขนั้ ที่ ๕ ประเมิน (Evaluation)
๖.๗ ครูถามคำถามเพอ่ื ตรวจสอบความเขา้ ใจของนักเรยี น ดงั นี้
- องคป์ ระกอบของหินมีอะไรบา้ ง
- ยกตัวอยา่ งหนิ แต่ละประเภท พรอ้ มอธิบายลกั ษณะและองค์ประกอบ

๗. สอ่ื การเรียนรู้
๗.๑ แบบบันทึกกจิ กรรมท่ี ๑.๑ องคป์ ระกอบของหนิ มีอะไรบ้าง
๗.๒ หนงั สือเรยี นรายวชิ าพนื้ ฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ป. ๖ เลม่ ๑
๗.๓ ชุดตัวอย่างหิน ๓ ประเภท ไดแ้ ก่ หนิ อัคนี หนิ ตะกอน และหินแปร
๗.๔ ชดุ เกม Rocks & Minerals

๔

๘. การวัดผลและประเมนิ ผลการเรยี นรู้

จุดประสงคก์ ารเรียนรู้ วธิ ีการวดั เคร่ืองมือวดั เกณฑ์
การประเมนิ ผล

ดา้ นความรู้ (K) - ขอ้ คำถาม ทำได้ถกู ต้องไมน่ ้อย
๘.๑ อธิบายลักษณะและ - สังเกตการณ์ตอบคำถาม
- แบบบันทึกกิจกรรมท่ี กวา่ รอ้ ยละ ๗๐
องค์ประกอบของหินแต่ละชนิดได้ - ตรวจแบบบนั ทึกกจิ กรรม

๑.๑ องค์ประกอบของ ผ่านเกณฑ์

หินมีอะไรบา้ ง

ด้านทักษะ/กระบวนการ (P) - ข้อคำถาม ทำได้ถกู ต้องไม่นอ้ ย
๘.๒ สังเกต วิเคราะห์ และ - สงั เกตการณต์ อบคำถาม
- แบบบันทึกกิจกรรมท่ี กว่ารอ้ ยละ ๗๐
รวบรวมข้อมูลองค์ประกอบแต่ - ตรวจแบบบนั ทกึ กจิ กรรม
ละชนดิ จากการสังเกตได้ ๑.๑ องค์ประกอบของ ผา่ นเกณฑ์

หนิ มอี ะไรบา้ ง

ดา้ นคุณลักษณะอันพงึ ประสงค์ (A)

๘.๓ มีวินัย ใฝ่เรียนรู้และ - สังเกตคุณลกั ษณะอันพงึ - แบบประเมินคุณลักษณะ คะแนน
อนั พึงประสงค์ การประเมนิ ไมน่ ้อย
มุ่งม่ันในการทำงาน ประสงค์
กว่าร้อยละ ๗๐
ผา่ นเกณฑ์

๕

๖

๗

๘

๙

๑๐

๑๑

๑๒

๑๓

๑๔

๑๕

แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี ๑๓

กลุม่ สาระการเรียนรูว้ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ช้ันประถมศกึ ษาปีท่ี ๖

หน่วยการเรยี นรทู้ ี่ ๓ หนิ และซากดกึ ดำบรรพ์ บทท่ี ๑ หิน วัฏจกั รหนิ และซากดึกดำบรรพ์

เรือ่ ง กระบวนการเกดิ หนิ อคั นี หนิ ตะกอน และหนิ แปร เวลา ๒ ช่วั โมง

ภาคเรียนท่ี ๑ ปีการศึกษา ๒๕๖๕ ผูส้ อน นางสาวพรอนงค์ มาตยจ์ ันทร์

…………………………………………………………………………………………………………....................................

๑. มาตรฐานการเรียนร้แู ละตวั ชีว้ ดั
สาระท่ี ๓ วิทยาศาสตร์โลก และอวกาศ
มาตรฐาน ว ๓.๒ เข้าใจองค์ประกอบและความสัมพันธ์ของระบบโลก กระบวนการเปลี่ยนแปลง

ภายในโลกและบนผิวโลก ธรณีพิบัติภัย กระบวนการเปล่ียนแปลงลมฟ้าอากาศ และภูมิอากาศโลก รวมทั้งผล
ตอ่ สง่ิ มีชวี ติ และสง่ิ แวดลอ้ ม

ตัวชวี้ ดั ป. ๖/๑ เปรียบเทียบกระบวนการเกิดหินอัคนีหินตะกอน และหินแปร และอธิบายวัฏจักร
หนิ จากแบบจำลอง

๒. สาระสำคญั

หนิ อัคนีเกดิ จากการเย็นตวั และตกผลึกของแมกมาใต้ผิวโลก และเกิดจากการเย็นตวั และตกผลึก หรือ
เกิดจากการเย็นตัว และแข็งตัวของลาวาบนผิวโลก เนื้อหินมีลักษณะเป็นผลึก มีทั้งผลึกขนาดใหญ่และขนาด
เล็ก และบางชนิดอาจเป็น เน้ือแก้ว และอาจมรี พู รนุ ในเนอ้ื หิน

หินตะกอนเกิดจากการสะสมตัวของตะกอนและการเชื่อมประสานตะกอนในแอ่งสะสมตะกอน หรือ
เกิดจากการตกผลึกหรือตกตะกอนโดยเฉพาะส่วนใหญ่จากน้ำทะเล หินตะกอนที่เกิดจากการสะสมตัวของ
ตะกอนหรือเศษหิน เศษแร่จากหินที่ผุพังมา เนื้อหินส่วนใหญ่มีลักษณะเป็นเม็ดตะกอน มีทั้งเนื้อหยาบและ
ละเอียด ส่วนหินตะกอนที่เกิดจากการตกผลึกหรือตกตะกอนจากสารบางชนิด เนื้อหินจะเป็นเนื้อผลึก หิน
ตะกอนบางชนดิ มลี ักษณะเป็นช้ัน ๆ บางครั้งในอดีตจงึ เรียกหนิ ตะกอนวา่ หนิ ชนั้

หินแปรเกิดจากการแปรสภาพของหินเดิมซึ่งอาจเป็น หินอัคนี หินตะกอน หรือหินแปร โดยการ
กระทำของความร้อน ความดัน และปฏิกิริยาเคมีที่เกิดขึ้นใต้ผิวโลก ทำให้หินแปรบางชนิดมีผลึกแร่เรียงตัว
ขนานกันเป็นแถบ บางชนิดเน้อื หินจะมีรอยแยกเปน็ แผน่ ๆ ซึ่งรอยแยกน้อี าจแซะหรอื กะเทาะออกเป็นแผ่นหิน
ใหญ่ ๆ ได้ บางชนดิ เป็นเน้อื ผลึกทมี่ คี วามแข็งมาก

๑๖

๓. จุดประสงคก์ ารเรยี นรู้
ดา้ นความรู้ (K)

๓.๑ อธบิ ายลกั ษณะทางกายภาพและกระบวนการเกดิ ของหินอัคนี หนิ ตะกอน และหนิ แปรได้
ด้านทกั ษะ/กระบวนการ (P)

๓.๒ รวบรวมข้อมลู วเิ คราะห์ และเปรยี บเทยี บกระบวนการเกดิ หินแต่ละประเภทได้
ด้านคุณลักษณะอันพงึ ประสงค์ (A)

๓.๓ มีวนิ ัย ใฝเ่ รียนรู้ และมงุ่ มนั่ ในการทำงาน

๔. สาระการเรยี นรู้
๔.๑ กระบวนการเกดิ ของหนิ อคั นี หนิ ตะกอน และหนิ แปร

๕. สมรรถนะสำคัญของผ้เู รียน
๕.๑ ความสามารถในการสื่อสาร
๕.๒ ความสามารถในการคดิ
๕.๓ ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี

๖. กจิ กรรมการเรียนรู้
จดั กิจกรรมการเรยี นร้โู ดยใชก้ ระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (๕E) ซ่งึ มขี ้ันตอน ดังนี้

ขน้ั ที่ ๑ สร้างความสนใจ (Engagement)
๖.๑ ครูกระตุ้นความสนใจและทบทวนความรู้เดิมของนักเรียนเกี่ยวกับองค์ประกอบของหิน โดยใช้

คำถามดังต่อไปนี้
- องค์ประกอบของหินมอี ะไรบ้าง (แร่ แกว้ ภเู ขาไฟ เศษหนิ )
- หนิ แตล่ ะก้อนมีองค์ประกอบแตกต่างกนั หรือไม่ อย่างไร (หินแตล่ ะก้อนอาจมีองค์ประกอบแตกต่างกัน

บางก้อนประกอบด้วยแร่ บางก้อนประกอบดว้ ยแกว้ ภูเขาไฟ บางก้อนมอี งค์ประกอบเปน็ เศษหินปะปนอยู่ดว้ ย)
๖.๒ ครูใช้คำถามเพื่อเชื่อมโยงความรู้เดิมของนักเรียนเข้าสู่กิจกรรมที่ ๑.๒ กระบวนการเกิดหิน

และวัฏจักรหินเปน็ อยา่ งไร โดยใช้คำถามดังต่อไปน้ี
- หนิ อคั นี หนิ ตะกอน และหนิ แปรมกี ระบวนการเกิดแตกตา่ งกนั อย่างไร
- นักวิทยาศาสตร์จำแนกหินได้เป็นกี่ประเภท อะไรบ้าง และใช้อะไรเป็นเกณฑ์ (นักวิทยาศาสตร์

จำแนกหินออกเป็น ๓ ประเภทได้แก่ หินอัคนี หินตะกอน และหินแปร โดยใช้กระบวนการเกิดเป็นเกณฑ์
ในการจำแนก) และแจง้ จดุ ประสงค์บทเรยี น

๑๗

ขั้นท่ี ๒ สำรวจและคน้ หา (Explanation)
๖.๓ ใหน้ กั เรยี นทำกิจกรรมท่ี ๑.๒ กระบวนการเกิดหนิ และวฏั จักรหนิ โดยให้นักเรยี นศึกษาวิธีการทำ

กิจกรรมจากหนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป. ๖ เล่ม ๑ หน้า ๗๕ โดยครูมีชุด
ตัวอย่างหิน และชุดเกม Rocks Dominoes ให้ จากนั้นใหน้ กั เรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายและบันทึกลงใน
แบบบันทกึ กจิ กรรมที่ ๑.๒ กระบวนการเกดิ หนิ และวัฏจักรหิน ตอนท่ี ๑ กระบวนการเกดิ หิน
ข้นั ท่ี ๓ อธบิ ายและลงข้อสรุป (Exploration)

๖.๔ ครแู ละนกั เรยี นรว่ มกันอภิปราย โดยครนู ำอภปิ รายผลการทำกิจกรรม โดยใช้คำถามดังต่อไปน้ี
- หินอัคนีมีกระบวนการและมีลักษณะทางกายภาพอย่างไร (หินอัคนีเกิดจากการเย็นตัวและตกผลึก
ของแมกมาใต้ผิวโลก และเกิดจากการเย็นตัวและตกผลึก หรือเกิดจากการเย็นตัว และแข็งตัวของลาวาบนผิว
โลก เนื้อหินมีลักษณะเป็นผลึก มีทั้งผลึกขนาดใหญ่และขนาดเล็ก และบางชนิดอาจเป็น เนื้อแก้ว และอาจมีรู
พรุนในเนื้อหิน)
- หินตะกอนมีกระบวนการและมีลักษณะทางกายภาพอย่างไร (หินตะกอนเกิดจากการสะสมตัวของ
ตะกอนและการเชื่อมประสานตะกอนในแอ่งสะสมตะกอน หรือเกิดจากการตกผลึกหรือตกตะกอนโดยเฉพาะ
ส่วนใหญ่จากน้ำทะเล หินตะกอนที่เกิดจากการสะสมตัวของตะกอนหรือเศษหิน เศษแร่จากหินที่ผุพังมา เน้ือ
หินส่วนใหญ่มีลักษณะเป็นเม็ดตะกอน มีทั้งเนื้อหยาบและละเอียด ส่วนหินตะกอนที่เกิดจากการตกผลึกหรือ
ตกตะกอนจากสารบางชนิด เนอ้ื หินจะเปน็ เน้อื ผลกึ หินตะกอนบางชนดิ มลี ักษณะเป็นชน้ั ๆ บางคร้ังในอดีตจึง
เรยี กหินตะกอนวา่ หินช้นั )
- หินแปรมีกระบวนการและมีลักษณะทางกายภาพอย่างไร (หินแปรเกิดจากการแปรสภาพของหิน
เดิมซึ่งอาจเป็น หินอัคนี หินตะกอน หรือหินแปร โดยการกระทำของความร้อน ความดัน และปฏิกิริยาเคมีท่ี
เกิดขึ้นใต้ผิวโลก ทำให้หินแปรบางชนิดมีผลึกแร่เรียงตัวขนานกันเป็นแถบ บางชนิดเนื้อหินจะมีรอยแยกเป็น
แผน่ ๆ ซง่ึ รอยแยกนอ้ี าจแซะหรอื กะเทาะออกเป็นแผน่ หนิ ใหญ่ ๆ ได้ บางชนดิ เปน็ เน้ือผลึกทีม่ ีความแข็งมาก)
๖.๕ ครูและนักเรียนรว่ มกันสรุปผลและความรทู้ ่ไี ด้จากการปฏบิ ตั กิ จิ กรรมในข้างตน้
ข้ันที่ ๔ ขยายความรู้ (Elaboration)
๖.๖ ครูใหน้ ักเรียนศึกษากระบวนการเกิดหินและวัฏจกั รหนิ เพ่ิมเตมิ โดยสแกน QR code จากหนงั สือ
เรียนรายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป. ๖ เล่ม ๑ หน้า ๗๗ ซึ่งเป็นสื่อแอนิเมชันเกี่ยวกับ
กระบวนการเกดิ หนิ แต่ละประเภทและการเปลยี่ นแปลงของหนิ เป็นวฏั จักรหนิ
ขนั้ ที่ ๕ ประเมิน (Evaluation)
๖.๗ ครสู มุ่ หยิบการ์ดชนิดหินจากชุดเกม Rocks Dominoes และใช้คำถามเพื่อตรวจสอบความเข้าใจ
ของนักเรียน ดงั น้ี
- การด์ ท่ีครูหยิบมาเป็นหนิ ประเภทใด และมกี ระบวนการเกดิ อย่างไร

๑๘

๗. สือ่ การเรยี นรู้
๗.๑ แบบบนั ทึกกจิ กรรมที่ ๑.๒ กระบวนการเกิดหินและวัฏจกั รหนิ
๗.๒ หนังสอื เรียนรายวชิ าพ้ืนฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ป. ๖ เลม่ ๑
๗.๓ ชดุ ตัวอย่างหนิ ๓ ประเภท ได้แก่ หนิ อัคนี หนิ ตะกอน และหนิ แปร
๗.๔ ชุดเกม Rocks Dominoes

๘. การวัดผลและประเมินผลการเรียนรู้

จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้ วิธีการวดั เคร่ืองมอื วดั เกณฑ์
การประเมนิ ผล

ดา้ นความรู้ (K) - ขอ้ คำถาม ทำได้ถกู ต้องไมน่ ้อย
๘.๑ อธิบายลักษณะทาง - สังเกตการณต์ อบคำถาม
- แบบบันทึกกิจกรรมท่ี กว่าร้อยละ ๗๐
กายภาพและกระบวนการเกิด - ตรวจแบบบันทกึ กจิ กรรม
ของหินอัคนี หนิ ตะกอน และหิน ๑.๒ กระบวนการเกิดหิน ผา่ นเกณฑ์
แปรได้
และวัฏจักรหนิ ตอนที่ ๑

กระบวนการเกดิ หิน

ดา้ นทักษะ/กระบวนการ (P) - ข้อคำถาม ทำได้ถกู ต้องไม่น้อย
๘.๒ รวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ - สังเกตการณต์ อบคำถาม
- แบบบันทึกกิจกรรมที่ กว่าร้อยละ ๗๐
และเปรียบเทียบกระบวนการ - ตรวจแบบบนั ทึกกจิ กรรม
เกิดหนิ แต่ละประเภทได้ ๑.๒ กระบวนการเกิดหิน ผา่ นเกณฑ์

และวัฏจักรหนิ ตอนที่ ๑

กระบวนการเกดิ หนิ

ด้านคณุ ลักษณะอนั พงึ ประสงค์ (A)

๘.๓ มีวินัย ใฝ่เรียนรู้และ - สงั เกตคณุ ลกั ษณะอันพึง - แบบประเมินคุณลักษณะ คะแนน
อนั พงึ ประสงค์ การประเมนิ ไม่น้อย
มุง่ มนั่ ในการทำงาน ประสงค์
กวา่ ร้อยละ ๗๐
ผา่ นเกณฑ์

๑๙

๒๐

๒๑

๒๒

๒๓

๒๔

๒๕

๒๖

๒๗

๒๘

๒๙

แผนการจดั การเรียนรทู้ ี่ ๑๔

กลมุ่ สาระการเรียนรูว้ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชนั้ ประถมศึกษาปีที่ ๖

หนว่ ยการเรยี นร้ทู ่ี ๓ หนิ และซากดกึ ดำบรรพ์ บทท่ี ๑ หนิ วัฏจกั รหินและซากดกึ ดำบรรพ์

เร่อื ง วัฏจกั รหนิ เวลา ๒ ชว่ั โมง

ภาคเรยี นที่ ๑ ปกี ารศกึ ษา ๒๕๖๕ ผู้สอน นางสาวพรอนงค์ มาตย์จนั ทร์

…………………………………………………………………………………………………………....................................

๑. มาตรฐานการเรียนร้แู ละตวั ช้ีวดั
สาระท่ี ๓ วิทยาศาสตรโ์ ลก และอวกาศ
มาตรฐาน ว ๓.๒ เข้าใจองค์ประกอบและความสัมพันธ์ของระบบโลก กระบวนการเปลี่ยนแปลง

ภายในโลกและบนผิวโลก ธรณีพิบัติภัย กระบวนการเปลี่ยนแปลงลมฟ้าอากาศ และภูมิอากาศโลก รวมทั้งผล
ตอ่ สงิ่ มชี ีวิตและส่ิงแวดล้อม

ตวั ชวี้ ดั ป. ๖/๑ เปรียบเทียบกระบวนการเกิดหินอัคนีหินตะกอน และหินแปร และอธิบายวัฏจักร
หินจากแบบจำลอง

๒. สาระสำคญั
หินทุกประเภท ไดแ้ ก่ หินอคั นี หินตะกอน และหนิ แปร มีการเปล่ียนแปลงจากหินประเภทหน่ึงไปเป็น

หินอีกประเภทหนึ่งและเปลี่ยนแปลงกลับไปเป็นหินประเภทเดิมได้ โดยมีกระบวนการเปลี่ยนแปลงคงที่เป็น
แบบรูปและต่อเนือ่ งเป็นวัฏจักรหิน

๓. จดุ ประสงค์การเรยี นรู้
ด้านความรู้ (K)

๓.๑ อธบิ ายกระบวนการเปลี่ยนแปลงของหินในวฏั จักรหนิ จากแบบจำลองได้
ด้านทักษะ/กระบวนการ (P)

๓.๒ สงั เกต วิเคราะห์ และรวบรวมข้อมูลกระบวนการเปลย่ี นแปลงของหินในวัฏจักรหินได้
ด้านคุณลกั ษณะอันพึงประสงค์ (A)

๓.๓ มีวนิ ัย ใฝเ่ รียนรู้ และมุ่งม่นั ในการทำงาน

๓๐

๔. สาระการเรียนรู้
๔.๑ วฏั จกั รหนิ

๕. สมรรถนะสำคญั ของผเู้ รยี น
๕.๑ ความสามารถในการสื่อสาร
๕.๒ ความสามารถในการคดิ
๕.๓ ความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยี

๖. กจิ กรรมการเรียนรู้

จดั กจิ กรรมการเรยี นรู้โดยใชก้ ระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (๕E) ซึง่ มขี ัน้ ตอน ดงั นี้

ข้นั ที่ ๑ สร้างความสนใจ (Engagement)

๖.๑ ครูกระตุ้นความสนใจและทบทวนความรู้เดิมของนักเรียนเกี่ยวกับกระบวนการเกิดหินและวัฏ
จกั รหนิ โดยครูใชค้ ำถามดงั ตอ่ ไปน้ี

- หินอัคนี หินตะกอน และหินแปร มีกระบวนการเกิดแตกต่างกันหรือไม่ (นักเรียนตอบตามความ
เขา้ ใจ เช่น หินท้งั สามประเภทมีกระบวนการเกิดแตกต่างกัน)

- หนิ อคั นี หนิ ตะกอน และหินแปร มีลักษณใดแตกต่างกนั บ้าง (นกั เรยี นตอบตามความเข้าใจ เช่น หิน
อัคนีอาจมีเน้ือแกว้ และมีรพู รนุ ในเน้อื หิน หนิ ตะกอนอาจมีเศษหินปะปนอยู่ในเนอ้ื หิน และหนิ แปรอาจมผี ลกึ แร่
เรยี งตวั ขนานกนั เปน็ แถบ)

- หินอัคนี หินตะกอน และหินแปร สามารถเปลี่ยนแปลงไปเป็นหินประเภทอื่นและเปลี่ยนแปลง
กลับมาเป็นหินประเภทเดิมได้หรือไม่ (นักเรียนตอบตามความเข้าใจ เช่น หินอัคนี หินตะกอนและหินแปร
สามารถเปลี่ยนแปลงไปเป็นหนิ ประเภทอนื่ และเปลย่ี นแปลงกลบั มาเป็นหินประเภทเดิมได้)

๖.๒ ครูเชื่อมโยงความรู้เดิมของนักเรียนเข้ากิจกรรมที่ ๑.๒ กระบวนการเกิดหินและวัฏจักรหิน และ
แจ้งจดุ ประสงคบ์ ทเรยี น
ขน้ั ท่ี ๒ สำรวจและคน้ หา (Explanation)

๖.๓ ใหน้ ักเรียนแตล่ ะกลุม่ ทบทวนความรู้จากนักเรียนกิจกรรมที่ ๑.๒ กระบวนการเกดิ หนิ และวัฏจักร

หิน ตอนที่ ๑ กระบวนการเกิดหิน จากนั้นให้นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ อภิปรายและบันทึกลงใน

แบบบนั ทกึ กิจกรรมที่ ๑.๒ กระบวนการเกิดหินและวัฏจกั รหิน ตอนที่ ๒ วฏั จักรหิน

ขนั้ ที่ ๓ อธิบายและลงข้อสรปุ (Exploration)

๖.๔ ครแู ละนกั เรยี นรว่ มกันอภิปราย โดยครูนำอภปิ รายผลการทำกจิ กรรม โดยใช้คำถามดงั ตอ่ ไปนี้

- กระบวนการเปล่ียนแปลงของหินต่าง ๆ ไปเป็นหินอัคนมี ีกระบวนการเปลี่ยนแปลงคงท่ีเป็นแบบรูป

หรือไม่ อย่างไร (มีการเปลี่ยนแปลงคงที่เป็นแบบรูป เช่น หินตะกอนจะเปลี่ยนไปเป็นหินอัคนีพุต้องผ่านการ

๓๑

แปรสภาพ การหลอมเหลว และการเย็นตัวและตกผลึกของลาวา หรือการเย็นตัวและแข็งตัวของลาวา หรือ
จะตอ้ งผา่ นการหลอมเหลว และการเย็นตวั และตกผลกึ ของลาวาหรือการเย็นตัวและแข็งตวั ของลาวา)

- กระบวนการเปลี่ยนแปลงของหินต่าง ๆ ไปเป็นหนิ ตะกอน มกี ระบวนการเปลย่ี นแปลงคงที่เป็นแบบ
รปู หรือไม่ อยา่ งไร (มีการเปลีย่ นแปลงคงท่ีเป็นแบบรูป เชน่ หินแปรจะเปล่ียนไปเปน็ หนิ ตะกอนชนิดท่ีเนื้อเป็น
เม็ดตะกอนต้องผ่านการหลอมเหลว การเย็นตัวและตกผลึกของแมกมา การผุพังและการสะสมตัวของตะกอน
และการเชื่อมประสานตะกอน หรือจะต้องผ่านการผุพังและการสะสมตัวของตะกอนและการ เชื่อมประสาน
ตะกอน)

- กระบวนการเปลี่ยนแปลงของหินต่าง ๆ ไปเปน็ หินแปร มีกระบวนการเปล่ยี นแปลงคงที่เป็นแบบรูป
หรือไม่ อย่างไร (การเปลี่ยนแปลงคงที่เป็นแบบรูป เช่น หินอัคนีจะเปลี่ยนไปเป็นหินแปรต้องผ่านการแปร
สภาพ หรือต้องผ่านการผุพังการตกผลึกหรือตกตะกอนของสารบางชนิด และการแปรสภาพ หรือจะต้องผ่าน
การผุพัง การสะสมตัวของตะกอนและการเช่อื มประสานตะกอน และการแปรสภาพ)

๖.๕ ครแู ละนักเรยี นรว่ มกนั สรุปผลและความรู้ท่ไี ดจ้ ากการปฏิบตั ิกจิ กรรมในข้างตน้
ขน้ั ท่ี ๔ ขยายความรู้ (Elaboration)

๖.๖ ครูให้นักเรียนชมสารคดี เรื่อง ๔ ประติมากรรมหินงามที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ จากนั้นครูใช้
คำถามเพือ่ เชอ่ื มโยงกับชีวิตประจำวนั ดงั น้ี

- จากสารคดีนักเรียนคิดว่าสถานที่แต่ละแห่งเกิดกระบวนการเปลี่ยนแปลงของหินอย่างไร (นักเรียน
ตอบตามความเข้าใจ เชน่ ซมุ้ หนิ โคง้ เกดิ จากการกดั กร่อน และเกลือเขา้ ไปแทรกในชนั้ หินสว่ นท่ีเปน็ เน้ืออ่อน)
ขั้นท่ี ๕ ประเมิน (Evaluation)

๖.๗ ให้นักเรียนเลน่ เกม Word wall เรอื่ ง วฏั จักรหนิ เพื่อตรวจสอบความเขา้ ใจของนกั เรยี น

๗. สื่อการเรยี นรู้
๗.๑ แบบบันทกึ กจิ กรรมที่ ๑.๒ กระบวนการเกิดหินและวัฏจักรหิน
๗.๒ สารคดี เรื่อง ๔ ประติมากรรมหนิ งามที่เกิดข้นึ เองตามธรรมชาติ
(แหล่งทม่ี า : https://www.youtube.com/watch?v=x54xmTMMR-c&t=277s )
๗.๓ เกม Word wall เรอ่ื ง วฏั จักรหิน

๓๒

๘. การวดั ผลและประเมินผลการเรยี นรู้

จุดประสงค์การเรยี นรู้ วธิ กี ารวดั เคร่อื งมือวดั เกณฑ์

การประเมินผล

ด้านความรู้ (K)

๘.๑ อธิบายกระบวนการ - สังเกตการณ์ตอบ - ขอ้ คำถาม ทำได้ถูกต้องไม่น้อย

เปลี่ยนแปลงของหินในวัฏจักรหนิ คำถาม - แบบบันทึกกิจกรรมที่ ๑.๒ กว่ารอ้ ยละ ๗๐

จากแบบจำลองได้ - ตรว จแบบบันทึก กระบวนการเกิดหินและวัฏ ผ่านเกณฑ์

กจิ กรรม จักรหิน ตอนที่ ๒ วัฏจักรหิน

- ตรวจผลการเล่นเกม

- เกม Word wall เรื่อง วัฏ

จกั รหนิ

ด้านทักษะ/กระบวนการ (P)

๘.๒ สังเกต วิเคราะห์ และ - สังเกตการณ์ตอบ - ขอ้ คำถาม ทำได้ถูกต้องไมน่ ้อย

รวบรวมข้อมูลกระบวนการ คำถาม - แบบบันทึกกิจกรรมที่ ๑.๒ กว่าร้อยละ ๗๐

เปลี่ยนแปลงของหินในวัฏจักร - ตรว จแบบบันทึก กระบวนการเกิดหินและวัฏ ผา่ นเกณฑ์

หนิ ได้ กิจกรรม จักรหนิ ตอนที่ ๒ วฏั จักรหิน

ดา้ นคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A)

๘.๓ มีวินัย ใฝ่เรียนรู้และ - สังเกตคณุ ลกั ษณะอนั - แบบประเมินคุณลกั ษณะ คะแนน

ม่งุ ม่นั ในการทำงาน พึง อนั พงึ ประสงค์ การประเมนิ ไมน่ ้อย
ประสงค์ กวา่ ร้อยละ ๗๐

ผ่านเกณฑ์

๓๓

๓๔

๓๕

๓๖

๓๗

๓๘

๓๙

๔๐

๔๑

๔๒

๔๓

แผนการจัดการเรียนรูท้ ่ี ๑๕

กลุ่มสาระการเรยี นร้วู ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นประถมศึกษาปที ี่ ๖

หน่วยการเรยี นรทู้ ี่ ๓ หินและซากดึกดำบรรพ์ บทที่ ๑ หนิ วฏั จกั รหินและซากดกึ ดำบรรพ์

เร่อื ง การนำหินและแรไ่ ปใช้ประโยชน์ เวลา ๒ ช่ัวโมง

ภาคเรยี นท่ี ๑ ปกี ารศึกษา ๒๕๖๕ ผู้สอน นางสาวพรอนงค์ มาตย์จันทร์

…………………………………………………………………………………………………………....................................

๑. มาตรฐานการเรียนร้แู ละตวั ชวี้ ัด
สาระที่ ๓ วิทยาศาสตรโ์ ลก และอวกาศ
มาตรฐาน ว ๓.๒ เข้าใจองค์ประกอบและความสัมพันธ์ของระบบโลก กระบวนการเปลี่ยนแปลง

ภายในโลกและบนผิวโลก ธรณีพิบัติภัย กระบวนการเปล่ียนแปลงลมฟ้าอากาศ และภูมิอากาศโลก รวมทั้งผล
ต่อสิ่งมีชีวติ และสง่ิ แวดล้อม

ตวั ชวี้ ัด ป. ๖/๒ บรรยายและยกตัวอย่างการใช้ประโยชน์ของหินและแร่ในชวี ิตประจำวันจากข้อมลู
ทีร่ วบรวมได้

๒. สาระสำคญั
หินและแร่แต่ละชนิดมีลักษณะและสมบัติแตกต่างกัน มนุษย์จึงใช้ประโยชน์ในการทำสิ่งต่าง ๆ ได้

แตกต่างกัน ส่ิงของเคร่อื งใช้ทีอ่ ยรู่ อบตัวเราสว่ นใหญผ่ ลติ มาจากหินและแร่หรอื มสี ว่ นผสมของหินและแร่

๓. จุดประสงคก์ ารเรยี นรู้
ด้านความรู้ (K)

๓.๑ ระบแุ ละอธบิ ายการใชป้ ระโยชน์จากหนิ และแร่แต่ละชนดิ ได้
ดา้ นทักษะ/กระบวนการ (P)

๓.๒ รวบรวมขอ้ มลู วเิ คราะห์ และยกตัวอยา่ งการใช้ประโยชนจ์ ากหนิ และแรแ่ ต่ละชนิดได้
ด้านคุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ (A)

๓.๓ มวี ินยั ใฝ่เรยี นรู้ และมุ่งม่ันในการทำงาน

๔. สาระการเรียนรู้
๔.๑ การใชป้ ระโยชนจ์ ากหินและแร่

๔๔

๕. สมรรถนะสำคัญของผูเ้ รยี น
๕.๑ ความสามารถในการสื่อสาร
๕.๒ ความสามารถในการคดิ
๕.๓ ความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยี

๖. กจิ กรรมการเรียนรู้
จัดกิจกรรมการเรียนร้โู ดยใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (๕E) ซง่ึ มีข้ันตอน ดังนี้

ขั้นที่ ๑ สร้างความสนใจ (Engagement)
๖.๑ ครูกระตุ้นความสนใจและทบทวนความรูเ้ ดิมของนกั เรียนเกย่ี วกับการใช้ประโยชน์จากหินและแร่

โดยครใู ช้คำถามดงั ต่อไปนี้
- ให้ยกตัวอย่างหินและแร่ที่นักเรียนรู้จัก (นักเรียนตอบตามความเข้าใจ เช่น หิน ได้แก่ หินปูน หิน

ทราย หินแกรนิต เป็นตน้ ส่วนแร่ ไดแ้ ก่ แรย่ ิปซัม แร่ควอตซ์ แร่แกรไฟต์ เปน็ ตน้ )
- ให้ยกตัวอย่างการใช้ประโยชน์จากหินและแร่ (นักเรียนตอบตามความเข้าใจ เช่น การใช้หินแกรนิต

ทำแผ่นหินปนู พ้นื หรือมา้ นง่ั และการใชแ้ ร่แกรไฟตท์ ำไส้ดินสอ)
- เพราะเหตุใดจึงนำหินและแร่แตล่ ะชนิดไปใช้ประโยชน์ในด้านต่าง ๆ แตกต่างกัน (เพราะหินและแร่

แต่ละชนิดมลี ักษณะและสมบัติแตกต่างกนั )
๖.๒ ครูเชื่อมโยงความรู้เดิมของนักเรียนเข้ากิจกรรมที่ ๑.๓ หินและแร่มีประโยชน์อย่างไรบ้าง

และแจง้ จุดประสงคบ์ ทเรยี น
ขนั้ ท่ี ๒ สำรวจและคน้ หา (Explanation)

๖.๓ ให้นักเรียนแตล่ ะกลุ่มทำกิจกรรมท่ี ๑.๓ หนิ และแรม่ ีประโยชน์อยา่ งไรบ้าง โดยให้นักเรียนศึกษา
วิธีการทำกิจกรรมจากหนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป. ๖ เล่ม ๑ หน้า ๗๙ - ๘๑
และสามารถสืบค้นข้อมูลจากแหล่งข้อมูลต่าง ๆ เพิ่มเติมได้ จากนั้นให้นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์
อภปิ รายและบันทึกลงในแบบบันทกึ กิจกรรมท่ี ๑.๓ หินและแรม่ ีประโยชนอ์ ยา่ งไรบา้ ง
ขั้นท่ี ๓ อธบิ ายและลงขอ้ สรุป (Exploration)

๖.๔ ครูสุ่มนักเรียน ๒-๓ กลุ่มออกมานำเสนอผลจากการทำกิจกรรมที่ ๑.๓ หินและแร่มีประโยชน์
อยา่ งไรบา้ ง พรอ้ มยกตัวอยา่ งการใชป้ ระโยชน์จากหนิ และแรแ่ ตล่ ะชนิด

๖.๕ ครแู ละนักเรียนร่วมกันอภิปรายและสรุปผลจากการปฏบิ ัตกิ จิ กรรมในขา้ งต้น

๔๕

ขั้นที่ ๔ ขยายความรู้ (Elaboration)
๖.๖ ครูให้นักเรียนศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับเรื่องกระบวนการเกิดหิน ลักษณะ ทางกายภาพของหิน

วัฏจักรหิน และการนำหินและแร่ไปใช้ ประโยชน์ โดยสแกน QR code ในหนังสือเรียน หน้า ๘๘ เมื่อสแกน
หรอื ดาวน์โหลดข้อมลู แลว้ จะพบส่อื ประกอบเพ่ิมเติมเป็นใบความรู้ ซ่ึงจะมีเน้ือหาและภาพประกอบ
ขัน้ ท่ี ๕ ประเมิน (Evaluation)

๖.๗ ครูใชร้ ปู จากหนงั สอื เรยี นรายวชิ าพนื้ ฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป. ๖ เล่ม ๑ หนา้ ๗๙ -๘๑
และให้นกั เรียนยกตัวอย่างการใช้ประโยชน์จากหินและแรจ่ ากรูป เพอื่ ตรวจสอบความเข้าใจของนักเรียน

๗. สื่อการเรียนรู้
๗.๑ แบบบนั ทึกกิจกรรมที่ ๑.๓ หนิ และแร่มปี ระโยชนอ์ ย่างไรบา้ ง
๗.๒ หนังสอื เรยี นรายวชิ าพ้นื ฐานวทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป. ๖ เล่ม ๑

๘. การวัดผลและประเมินผลการเรยี นรู้

จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้ วิธีการวดั เครอ่ื งมอื วดั เกณฑ์

การประเมนิ ผล

ด้านความรู้ (K)

๘.๑ ระบุและอธิบายการใช้ - สงั เกตการตอบคำถามและ - ขอ้ คำถาม ทำได้ถกู ต้องไมน่ อ้ ย

ประโยชน์จากหินและแร่แต่ละ การนำเสนอ - แบบบันทึกกิจกรรมที่ กว่ารอ้ ยละ ๗๐

ชนิดได้ - ตรวจแบบบนั ทกึ กิจกรรม ๑.๓ หินและแร่มีประโยชน์ ผ่านเกณฑ์

อย่างไรบา้ ง

ดา้ นทกั ษะ/กระบวนการ (P)

๘.๒ รวบรวมข้อมูล วเิ คราะห์ - สังเกตการตอบคำถามและ - ขอ้ คำถาม ทำได้ถกู ต้องไมน่ ้อย

และยกตัวอยา่ งการใชป้ ระโยชน์ การนำเสนอ - แบบบันทึกกิจกรรมที่ กวา่ รอ้ ยละ ๗๐

จากหนิ และแร่แตล่ ะชนิดได้ - ตรวจแบบบนั ทกึ กจิ กรรม ๑.๓ หินและแร่มีประโยชน์ ผ่านเกณฑ์

อยา่ งไรบา้ ง

ดา้ นคุณลักษณะอนั พึงประสงค์ (A)

๘.๓ มีวินัย ใฝ่เรียนรู้และ - สังเกตคุณลกั ษณะอันพงึ - แบบประเมินคุณลกั ษณะ คะแนน

มุ่งม่นั ในการทำงาน ประสงค์ อันพงึ ประสงค์ การประเมินไมน่ ้อย

กวา่ รอ้ ยละ ๗๐

ผา่ นเกณฑ์