เชียงรายเมืองคุณธรรม : บทเรียน องค์ความรู้การสร้างเครือข่ายสังคมคุณธรรม สู่การปฏิบัติ

ซ่ึงเป็นผู้ด�ำเนินการหรือเป็นผู้อนุญาตให้ภาคเอกชน 10. วางกติกาในการด�ำเนินกิจการของสภา
ด�ำเนินการต้องน�ำความเห็นดังกล่าวมาประกอบการ องคก์ รชุมชนตำ� บล
พิจารณาด้วย 11. จัดท�ำรายงานประจ�ำปีของสภาองค์กร
7. ส่งเสริมและสนับสนุนให้องค์กรชุมชนใน ชุมชนต�ำบล รวมถึงสถานการณ์ด้านต่างๆ ท่ีเกิดขึ้น
ต�ำบลเกิดความเข้มแข็งและสมาชิกองค์กรชุมชน ในต�ำบล เพื่อเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ให้ประชาชน
รวมตลอดทั้งประชาชนท่ัวไปในต�ำบลสามารถพึ่งพา ท่ัวไปทราบ
ตนเองได้อยา่ งยัง่ ยนื 12. เสนอรายชอื่ ผแู้ ทนสภาองคก์ รชมุ ชนตำ� บล
8. ประสานและร่วมมือกับสภาองค์กรชุมชน เพ่ือไปร่วมประชุมในระดับจังหวัดของสภาองค์กร
ต�ำบลอน่ื ชมุ ชนตำ� บล จำ� นวน 2 คน
9. รายงานปญั หาและผลทเี่ กดิ ข้ึนในตำ� บลอนั
เนอื่ งจากการดำ� เนนิ งานใดๆ ขององคก์ รปกครองสว่ น (ทมี่ า : นายประนอม เชิมชยั ภมู ิ โทร. 081-8856103
ท้องถ่ินหรือหน่วยงานของรัฐ โดยรายงานต่อองค์กร ผปู้ ระสานงานขอ้ มลู )
ปกครองสว่ นทอ้ งถนิ่ และหนว่ ยงานของรฐั ทเ่ี กย่ี วขอ้ ง

เครอื ขา่ ยสภาองค์กรชมุ ชนจังหวดั เชยี งราย
เลขที่ 2/1 หมู่บ้าน สันป่าหนาด ตำ� บลรอบเวยี ง อ�ำเภอเมืองเชยี งราย จงั หวัดเชยี งราย

Facebook : เครือข่ายสภาองคก์ รชุมชน จงั หวัดเชียงราย
ID Line : 0894305270

43เชียงรายเมืองคุณธรรม

ชุมชนคณุ ธรรมบ้านปา่ แหยง่

ลำ� ไยพนั ธ์ุดี พร้อมใจสามคั คี หนองหลวงแหลง่ ปลามากมี ปรชั ญาดี
เศรษฐกิจพอเพียง

ชมุ ชนคณุ ธรรมบา้ นปา่ แหยง่ เปน็ ชมุ ชนมคี วามพรอ้ มทง้ั ทรพั ยากรและทนุ ชมุ ชน ทจี่ ะสามารถนำ� มา

เปน็ เครื่องมือในการพัฒนาคน พัฒนาชมุ ชนเพ่อื ใหค้ นในชมุ ชนอยู่ดีกนิ ดอี ย่างพอเพียง

ค�ำขวัญ/พนั ธกจิ ของชมุ ชน จดุ เด่นของชุมชน
“ป่าแหย่ง-ร้องหวาย ล�ำไยพันธุ์ดี ชาวบ้าน การพัฒนาหมู่บ้านตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจ
พร้อมใจสามัคคี หนองหลวงแหล่งปลามากมี ปรชั ญา พอเพียง
ดีเศรษฐกจิ พอเพียง”
กิจกรรมที่เกีย่ วข้องกบั คณุ ธรรมขององค์กร
กจิ กรรมสำ� คญั ทเี่ ปน็ จดุ เดน่ และนำ� มาเปน็ คำ� ขวญั / กจิ กรรมหมบู่ า้ นเศรษฐกจิ พอเพยี ง ไดแ้ ก่ กลมุ่
พนั ธกิจของชมุ ชน อาชีพ : กลุ่มสัมมาชีพสมุนไพรพ้ืนบ้าน กลุ่มอาชีพ
1. กจิ กรรมหมบู่ ้านเศรษฐกจิ พอเพียง จักสาน กลุ่มเกษตรผู้เล้ียงสัตว์ กิจกรรมท�ำน้�ำหมัก
2. กิจกรรมโรงเรียนผู้สูงอายุ จุลินทรีย์หน่อกล้วย กิจกรรมท�ำปุ๋ยหมักจากผักตบ
3. กจิ กรรมสบื สานวัฒนธรรมล้านนา ชวาและใบไม้ ธนาคารใบไม้ ธนาคารขยะทองค�ำ
ธนาคารน�้ำใต้ดิน ธนาคารข้าว และกลุ่มออมทรัพย์
แรงบันดาลใจที่ต้องการให้ด�ำเนินกิจกรรมทาง เพอ่ื การผลติ
คณุ ธรรม กิจกรรมโรงเรียนผู้สูงอายุวัดเกษมสุข บ้านป่า
ชมุ ชนมคี วามพรอ้ มทั้งทรพั ยากรและทุนชุมชน แหยง่ ไดแ้ ก่ กจิ กรรมวชิ าการและอาชพี (พทุ ธศาสนา
ท่ีจะสามารถน�ำมาเป็นเครื่องมือในการพัฒนาคน สุขภาพ เทคโนโลยี นันทนาการ และอบรมอาชีพ)
พฒั นาชมุ ชนเพอ่ื ใหค้ นในชมุ ชนอยดู่ กี นิ ดอี ยา่ งพอเพยี ง และศูนยพ์ ัฒนาอาชีพผูส้ ูงอายุ

44 เชยี งรายเมืองคณุ ธรรม

กิจกรรมสืบสานวัฒนธรรมล้านนา ได้แก่
กิจกรรมอุย๊ สอนหลาน (ดนตรี ฟอ้ น ขบั ร้อง)

ขน้ั ตอนการดำ� เนินกิจกรรม

ขั้นตอนการด�ำเนินกิจกรรม เริ่มต้นโดย
การประชุมประชาคมหมู่บ้าน จากน้ันจึงด�ำเนินการ
วางแผน มอบหมายตามบทบาทหน้าท่ี จัดกิจกรรม
และสรปุ ประเมินการจดั กิจกรรม

ระยะเวลาที่ด�ำเนนิ การ

ด�ำเนินการมาเป็นเวลา 10 ปี อย่างต่อเน่ือง
ถงึ ปัจจุบัน

45เชียงรายเมืองคุณธรรม

ผลการดำ� เนินงาน ให้เกิดความสามัคคีของหมู่คณะเป็นแรงขับเคล่ือนท่ี
ส�ำคัญของการท�ำงาน ไม่ว่างานนั้นจะยากล�ำบาก
ผลการดำ� เนนิ งานทเ่ี ปน็ รปู ธรรม คอื ประชาชน หรืองานน้ันจะเล็กหรือจะใหญ่เพียงใดก็ตาม ปัญหา
ในชมุ ชนบา้ นปา่ แหยง่ มคี ณุ ธรรม คอื ความรกั สามคั คี อุปสรรคจะผา่ นพน้ ไปด้วยพลงั ของชมุ ชน
มคี วามซอ่ื สตั ย์ มคี วามเออื้ อาทรและแบง่ ปนั ซงึ่ กนั และ
กัน นอกจากนี้ ประชาชนได้ฝึกฝนพัฒนาตนเองให้มี
นิสัยรู้ประหยัดและออมเพ่ือสร้างฐานเศรษฐกิจของ กิจกรรมทจ่ี ะด�ำเนนิ การในอนาคต
ตนเองให้ม่ันคง การด�ำเนินกิจกรรมประสบผลส�ำเร็จ การดูแล รักษา และต่อยอดกิจกรรมต่างๆ
ในระดบั น่าพอใจ เพราะทุกกจิ กรรมผ่านกระบวนการ ให้อยกู่ ับกับชมุ ชนต่อไป
ประชุมและวางแผนร่วมกันของชุมชน โดยชาวบ้าน
ใหก้ ารตอบรบั และยนิ ดจี ะรว่ มกจิ กรรมดว้ ยความเตม็ ใจ
บทเรียนที่ได้รับจากการด�ำเนินกิจกรรม คือได้ก่อ (ท่ีมา : นางสุมาลี กาซ้อน (ผู้ใหญ่บ้าน) โทร.
084-3788166 ผ้ปู ระสานงานข้อมูล)

ชุมชนคุณธรรมบ้านปา่ แหย่ง
เลขที่ 354 หมู่บ้านปา่ แหย่ง ตำ� บลห้วยสัก อำ� เภอเมือง จงั หวัดเชยี งราย

46 เชียงรายเมอื งคุณธรรม

ชุมชนคณุ ธรรมบา้ นสันทางหลวง

“กนิ๋ อย่างยอง อู้อย่างยอง อยอู่ ย่างยอง”

ชุมชนคณุ ธรรมบ้านสนั ทางหลวงเปน็ หมู่บา้ นท่องเท่ียวเชิงวัฒนธรรม เนน้ วัฒนธรรมการแตง่

กาย วัฒนธรรมด้านอาหารพ้ืนถ่ิน ด้านภาษายอง และการเป็นชุมชนพึ่งตนเอง โดยมีกิจกรรม
การปลูกข้าว ไมย้ นื ตน้ ผกั ปลอดสารเคมไี วห้ น้าบา้ นเพอื่ แบ่งปนั ซึง่ กันและกัน

ค�ำขวัญ/พันธกิจของชุมชน กิจกรรมส�ำคัญท่เี ปน็ จุดเด่นขององค์กร
ค�ำขวัญท่ีเป็นจุดเด่นของชุมชนสันทางหลวง 1. กิจกรรมการปลูกต้นไม้ในชุมชน โดยการ
มหี ลายค�ำขวญั ไดแ้ ก่ ปลูกต้นไม้ที่กินได้ไว้ 2 ข้างทาง ซึ่งชาวบ้านช่วยกัน
- ค�ำขวัญท่ใี ชใ้ นการแนะนำ� ในฐานะแหล่งทอ่ ง ปลกู ชว่ ยกนั กนิ ตน้ ไมส้ ว่ นหนง่ึ เปน็ ตน้ ไมพ้ ระราชทาน
เทยี่ วทางวัฒนธรรมท่สี ะทอ้ นให้เห็นภาพรวมทั้งหมด ซง่ึ ไดร้ บั พระราชทานจากสมเดจ็ พระกนษิ ฐาธริ าชเจา้
ไดแ้ ก่ “ชมุ ชนรกั ชาติ ศาสน์ กษตั รยิ ์ หน้าบ้านสะอาด ขณะทรงด�ำรงพระอิสริยยศเป็นสมเด็จพระเทพรัตน-
อากาศแจม่ ใส กนิ๋ ผกั ปลอดภยั มว่ นใจท๋ สี่ นั ทางหลวง” ราชสุดา สยามบรมราชกมุ ารี
- ค�ำขวัญท่ีแสดงถึงวิถีชีวิต “กิ๋นอย่างยอง 2. กิจกรรมปลูกผักปลอดสารเคมีไว้แบ่งปัน
ออู้ ยา่ งยอง อยอู่ ยา่ งยอง” ตามคำ� ขวญั “บา้ นนมี้ รี กั ปลกู ผกั กนิ เอง” และสง่ ขาย
- ค�ำขวัญท่ีแสดงถึงความเอื้ออาทรในชุมชน ให้ศูนย์พัฒนาพันธุ์พืชจักรพันธ์เพ็ญศิริ (ศูนย์จัน-
“บา้ นน้ีมีรกั ปลกู ผกั กินเอง” กะผัก)
- คำ� ขวญั ของกลมุ่ ในฐานะทเี่ ปน็ จดุ ขายทแ่ี สดง 3. กิจกรรมการปรับปรุงและพัฒนาสภาพ
ถงึ อตั ลกั ษณเ์ ฉพาะถนิ่ “กลมุ่ ทอ่ งเทย่ี ววถิ ไี ทยวถิ ยี อง” แวดลอ้ มและวถิ วี ฒั นธรรมของชาวไทยองใหเ้ ปน็ แหลง่
(ชมรมวถิ ไี ทย-วถิ ียอง ชมุ ชนบ้านสนั ทางหลวง) ท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม โดยมีจุดเด่นนอกจากสภาพ

47เชียงรายเมืองคุณธรรม

แวดล้อมที่ร่มรื่น สะอาด สวยงามแล้ว ยังเน้นวิถี
วฒั นธรรมแบบยอง ได้แก่ การแต่งกาย การพดู ภาษา
ยอง อาหารยอง
4. กจิ กรรมการปลกู เศรษฐกจิ หลากหลายชนดิ
รวมทั้งพืชสมุนไพร แล้วน�ำมาแปรรูปเป็นสินค้า
โอท็อปของชุมชนในหลากหลายรปู แบบ ทง้ั ประเภท
เครื่องมือเครื่องใช้ เช่น ผ้าทอมือ ตุ๊กตา ตุง เครื่อง
จักสาน ไม้กวาด เส่ือกก พวงกุญแจ และประเภท
อาหาร เชน่ ข้าวกลอ้ ง แคบหมู ไข่เค็ม ขนมพน้ื บา้ น
ลาบพื้นเมือง เครื่องดื่มสมุนไพร สมุนไพรส�ำหรับ
แชเ่ ทา้ การแชเ่ ทา้ ดว้ ยสมนุ ไพรเพอ่ื กำ� จดั สารพษิ ออก
จากร่างกายและท�ำให้เกิดการผ่อนคลาย

แรงบันดาลใจท่ีต้องการให้ด�ำเนินกิจกรรมทาง 2. เกดิ จากแรงบนั ดาลใจในขณะทล่ี งสมคั รรบั เลอื กตงั้
คุณธรรม
1. ในระยะเรมิ่ แรกกอ่ นจะไดร้ บั เลอื กเปน็ ผใู้ หญ่ เปน็ ผใู้ หญบ่ า้ นหมบู่ า้ นสนั ทางหลวงและชว่ งเวลาทหี่ า
บา้ น นางสงั เวยี น ปรารมภ์ ไดเ้ รม่ิ ตน้ กจิ กรรมการปลกู เสยี ง ทถ่ี ูกสบประมาทจากชาวบา้ นวา่ เป็นผหู้ ญิงจะ
ผกั สวนครวั ในบริเวณบ้านของตวั เองก่อนแลว้ กข็ ยาย ทำ� อะไรได้ ไม่เหมือนผชู้ าย แตเ่ มือ่ ได้รับการเลอื กต้ัง
ออกไปยังเพ่ือนบ้านข้างเคียงทีละเล็กทีละน้อยไป จึงตอ้ งพยายามท�ำใหไ้ ด้ตามทีห่ าเสียงไวก้ บั ชาวบา้ น
เรื่อยๆ ผักที่ปลูกเหลือจากรับประทานภายใน
ครอบครัวก็มีการแบ่งปันไปยังเพื่อนบ้านข้างเคียง จุดเดน่ ขององค์กร
และขยายออกไปเรอื่ ยๆ เปน็ การลงมอื ปฏบิ ตั ใิ หเ้ พอื่ น 1. การมสี ่วนรว่ มของคนในชุมชน 1) ใหท้ ุกคน
บา้ นขา้ งเคยี งเหน็ เปน็ แบบอยา่ ง เมอื่ เขาเหน็ วา่ เกดิ ผล เต็มใจท�ำ 2) ท�ำแล้วก่อให้เกิดรายได้ (ท�ำให้เกิด
ดีจึงท�ำให้เกิดการเลียนแบบ การเริ่มต้นของชุมชน ความย่ังยืน) เมื่อท�ำแล้วได้เงินชาวบ้านก็ยินดีท�ำ
สนั ทางหลวงจึงเป็นการเริม่ ต้นจากการแบง่ ปันกอ่ น เพราะท�ำแลว้ ได้เงนิ เชน่ ส�ำหรบั ผู้สูงอายุ แค่เพยี งนง่ั

48 เชยี งรายเมอื งคณุ ธรรม

สานกว๋ ยใหค้ นดอู ยใู่ นชมุ ชนกไ็ ดเ้ งนิ แลว้ 3) ในการทำ�
กจิ กรรมตา่ งๆ ประธานไดเ้ นน้ ใหแ้ ตล่ ะคน แตล่ ะกลมุ่
ทำ� ตามความถนดั ของแตล่ ะคน อาศยั ความเปน็ ผใู้ หญ่
บ้านที่มีความใกล้ชิดกับคนในชุมชน จึงท�ำให้รู้ว่าคน
ในชุมชนแต่ละคนใครถนัดอะไร แล้วมอบหมายภาร
กิจนัน้ ๆ ใหท้ �ำโดยต้งั เป็นกลุม่ ข้นึ เชน่ กลุ่มทำ� ไข่เค็ม
กลุม่ ท�ำลาบ กล่มุ ชา่ งฟอ้ น กลมุ่ จกั สาน กลุ่มสมุนไพร
เปน็ ตน้ ทำ� แล้วก็ไดเ้ งิน
2. เป็นหมู่บ้านท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม
เนน้ วฒั นธรรมการแตง่ กาย วฒั นธรรมดา้ นอาหารพน้ื ถนิ่ กจิ กรรมทเ่ี กยี่ วขอ้ งกบั คุณธรรมขององคก์ ร
ดา้ นภาษายอง โดยมกี ารรบั นกั ทอ่ งเทย่ี วเปน็ คณะ โดย เนน้ การแบง่ ปนั (ทาน) เปน็ จุดเริม่ ตน้ “ทานนี้
นกั ทอ่ งเทย่ี วตอ้ งจองมากอ่ นลว่ งหนา้ แตล่ ะคณะทเี่ ขา้ มีผลผู้คนรักกัน” การช่วยเหลือเกื้อกูลซ่ึงกันและกัน
มาท่องเท่ียวหรือศึกษาดูงานในชุมชนจะต้องจ่ายเงิน ความสามคั คคี วามสมานฉนั ท์ ความมวี นิ ยั และรหู้ นา้ ท่ี
ก้อนแรกเป็นคา่ บำ� รงุ หม่บู า้ น คณะละ 3,000 บาท (ไม่
ว่าจะเป็นคณะเล็กหรอื ใหญ่) เพือ่ เอางบประมาณสว่ น ข้ันตอนการด�ำเนนิ กิจกรรม
น้ีมาเป็นกองทุนของหมู่บ้านในการจัดเตรียมวัสดุ 1. เริ่มต้นตั้งแต่การได้รับเลือกตั้งเป็นผู้ใหญ่
อุปกรณ์ และคา่ ใชจ้ า่ ยที่จำ� เปน็ ในการเตรยี มการตา่ งๆ บ้าน แล้วได้น�ำชาวบา้ นเขา้ ไปสมัครเป็นเครือข่ายกบั
3. เปน็ ชมุ ชนทสี่ ามารถเลยี้ งตวั เองได้ นบั ตงั้ แต่ มูลนิธิชัยพัฒนา ศนู ย์พฒั นาพันธุพ์ ชื จกั รพนั ธเ์ พ็ญศิริ
การปลูกข้าวในหมู่บ้าน การปลูกไม้ยืนต้นที่ใช้รับ (จันกะผัก) จึงกลายเป็นจุดเร่ิมต้นในการพัฒนาของ
ประทานได้เต็มพ้ืนท่ีในชุมชน ปลูกผักปลอดสารเคมี หมู่บ้าน โดยได้เข้าร่วมในหลายโครงการ โครงการที่
ไวห้ นา้ บ้านเพื่อแบง่ ปันซึ่งกนั และกนั เป็นรูปธรรมและถูกน�ำมาร้อยเรียงให้เป็นชุมชน
คณุ ธรรมตน้ แบบ ไดแ้ ก่ โครงการปลกู ตน้ ไม้ และโครงการ
ปลกู ผกั ปลอดสารเคมใี นชมุ ชนแลว้ สง่ ผลผลติ จำ� หนา่ ย
ใหแ้ กศ่ นู ยพ์ ฒั นาพนั ธพ์ุ ชื จกั รพนั ธเ์ พญ็ ศริ ิ และทำ� เปน็
โครงการ “บา้ นนม้ี รี กั ปลกู ผกั กนิ เอง” ผลติ เมลด็ พนั ธ์ุ
เพื่อนช่วยเพื่อนข้นึ ในชุมชน
2. รูปธรรมที่ชัดเจนคือ เร่ืองการแบ่งปันตาม
โครงการ “ทานน้ีมีผลผู้คนรักกัน” เป็นโครงการ
ท่ีหมู่บ้านสันทางหลวงได้รับพันธุ์ไม้พระราชทานจาก
สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า ซ่ึงได้น�ำมาปลูกบริเวณ
พน้ื ทโ่ี รงเรยี นเกา่ ทยี่ บุ เลกิ ไปซงึ่ เปน็ ทร่ี าชพสั ดุ โดยจะ
ปลกู ไว้บรเิ วณสองขา้ งทาง

49เชียงรายเมืองคุณธรรม

บริเวณพ้ืนที่ข้างทางเดินริมถนนในหมู่บ้าน
สันทางหลวงจะมีการปลูกผักและไม้ยืนต้นท่ีสามารถ
ใชร้ บั ประทานเปน็ อาหารได้ เชน่ ขเ้ี หลก็ เพกา (มะลดิ
ไม้) แค มะรมุ ต้นเส้ียว ซึง่ ชาวบา้ นตา่ งกช็ ว่ ยกันปลูก
ชว่ ยกนั ดแู ลและแบง่ ปนั กนั กนิ เปน็ วถิ ชี วี ติ ดง้ั เดมิ ของ
คนชนบททมี่ ปี ระเพณวี ฒั นธรรมการแบง่ ปนั เออ้ื เฟอ้ื
เผื่อแผ่
จดุ เดน่ อกี อยา่ งคอื การทำ� ใหช้ มุ ชนมที ำ� ใหเ้ กดิ
ความมนั่ คงทางอาหาร คอื การปลกู ผกั อนิ ทรยี ์ (ปลอด
สารเคม)ี กลมุ่ เกษตรกรทป่ี ลกู ผกั ผา่ นเกณฑม์ าตรฐาน ระยะเวลาทด่ี ำ� เนินการ
ปลอดสารพษิ GAP ไมไ่ ดร้ บั ผลกระทบจากสถานการณ์ ได้ด�ำเนินการมาเป็นระยะเวลา 7 ปี (ตั้งแต่
การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา-2019 พ.ศ. 2557)
แต่อย่างใด เพราะปัจจุบันนี้ทางศูนย์พัฒนาพันธุ์พืช
จักรพันธ์เพ็ญศิริจะเข้ามารับซ้ือผักปลอดสารเคมี
ของหมู่บา้ นสันทางหลวงสปั ดาห์ละ 2 ครั้ง จากเดิม ผลจากการด�ำเนินกิจกรรม
การรบั ซอ้ื ผกั จะมกี ารคดั เกรด แตเ่ มอ่ื เกดิ สถานการณ์
การแพรร่ ะบาดของโรคโควดิ 19 ศนู ยก์ ร็ บั ซอื้ ทงั้ หมด ได้เกิดผลทเี่ ป็นรูปธรรมอยา่ งชัดเจน ไดแ้ ก่
เพือ่ เป็นการชว่ ยเหลือชาวบ้าน ทำ� ให้ชาวบา้ นยงั คงมี 1. คนในชุมชนเกิดความรู้รักสามัคคี รักใคร่
รายไดอ้ ยู่ ปรองดอง และช่วยเหลือเก้ือกูลซึ่งกันและกันใน
กิจกรรมต่างๆ ท่ีชุมชนได้ร่วมกันก�ำหนดขึ้น สามารถ
สร้างชุมชนด้วยตนเองและเพ่ือตนเองได้อย่างน่า
หลังจากเร่ิมโครงการได้ 9 เดือน สมเด็จพระ- ภาคภมู ิใจ
กนิษฐาธิราชเจ้า (ขณะทรงด�ำรงพระอิสริยยศเป็น 2. ชุมชนเป็นที่รู้จักของผู้คน กลายเป็นแหล่ง
สมเด็จพระเทพรัตนสุดา สยามบรมราชกุมารี) ได้ ท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมที่มีชื่อเสียงและโดดเด่นแห่ง
เสด็จฯ มาเยี่ยมชุมชนบ้านสันทางหลวง เป็นครั้งแรก หนึ่งของจังหวัดเชยี งราย
เม่ือวนั ที่ 3 กุมภาพันธ์ 2558 ทำ� ให้ทำ� ชมุ ไทยอง หมู่ 3. เกิดรายได้เข้ามาในชุมชน ท�ำให้ชาวบ้านมี
บ้านเล็กๆ ซ่ึงมีประชากรจ�ำนวน 128 หลังคาเรือน อาชีพเสริม มีรายได้เพิ่มข้ึน เศรษฐกิจหมุนเวียนใน
ซ่ึงไม่เคยมีใครรู้จัก กลายเป็นที่รู้จักของบุคคลทั่วไป ชุมชนดีขึ้น ท�ำให้คนในชุมชนท้ังคนวัยท�ำงานและคน
ท�ำให้หน่วยงานราชการหลายหน่วยงาน โดยเฉพาะ สูงอายมุ ีงานทำ� มรี ายไดอ้ ยใู่ นชุมชน โดยไม่ดน้ิ รนออก
ส�ำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดเชียงราย กระทรวง ไปหางานท�ำ ที่อ่ืน สร้างความรัก ความอบอุ่นให้เกิด
วัฒนธรรม ได้เข้ามาดูพื้นท่ีและค้นหาว่าต้นทุนของ ขึ้นแกค่ รอบครวั และคนในชุมชนดว้ ยกนั
ชมุ ชนเพอื่ จะพฒั นาใหเ้ ปน็ แหลง่ ทอ่ งเทย่ี ว ประกอบกบั 4. ท�ำให้ชาวบ้านโดยรวมมีคุณภาพชีวิตดีข้ึน
การเปน็ ผใู้ หญบ่ า้ นทำ� ใหต้ อ้ งเชอื่ มโยงกบั ทกุ หนว่ ยงาน สภาพแวดล้อมของชุมชนได้รับการพัฒนาเพ่ือรองรับ
เสดจ็ ครงั้ ท่ี 2 มาดเู รอ่ื งคณุ ธรรมและเรอื่ งการทอ่ งเทยี่ ว นักท่องเท่ียวและกลายเป็นแหล่งท่องเที่ยงเชิง
ชุมชน ทำ� ให้ชุมชนสนั ทางหลวงมคี วามมัน่ คงย่งิ ขน้ึ วฒั นธรรมทเ่ี ปน็ ตวั อยา่ งแหง่ ความสำ� เรจ็ ทเี่ ปน็ รปู ธรรม

50 เชียงรายเมอื งคุณธรรม

5. การด�ำเนินกิจกรรมประสบผลส�ำเร็จเป็นท่ี กจิ กรรมทีจ่ ะด�ำเนนิ การในอนาคต
นา่ พอใจและสามารถใชเ้ ปน็ ตน้ แบบของชมุ ชนคณุ ธรรม ชุมชนสันทางหลวงพยายามสร้างสรรค์และ
ที่สามารถเล้ียงตัวเองได้อย่างย่ังยืน ในแต่ละเดือน พัฒนาผลิตภัณฑ์ท่ีเป็นสินค้าโอท็อปแบบใหม่ๆ ของ
มีนักท่องเที่ยวและคณะศึกษาดูงานเดินทางเข้ามา ชุมชนขึ้นเพ่ือสร้างอัตลักษณ์ของชุมชน เช่น สบู่
ท่องเที่ยวและศึกษาดงู านเปน็ จ�ำนวนมาก นำ�้ หอม ไวน์ ใหเ้ ปน็ ทางเลอื กใหมๆ่ ของผบู้ รโิ ภค สว่ น
6. เป็นชุมชนที่สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า การดำ� เนนิ การดา้ นเกษตรอนิ ทรยี โ์ ดยการนอ้ มนำ� หลกั
(ขณะด�ำรงพระราชอิสริยยศเป็นสมเด็จพระเทพรัตน- ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงขบั เคลื่อนดว้ ยพลังบวร
ราชสุดา) ได้เสด็จพระราชด�ำเนินมาทรงเย่ียมชมถึง พยายามจะทำ� ใหย้ ง่ั ยนื และใหเ้ ยาวชนคนรนุ่ ใหมเ่ ขา้ มา
2 ครัง้ คอื ครัง้ แรก เมือ่ ปี 2558 และครง้ั ที่ 2 เม่ือปี เรยี นรู้และรบั ช่วง สบื สาน รกั ษา และตอ่ ยอดใหเ้ กดิ
2561 โดยเฉพาะการทรงเย่ียมชมวิถีชุมชนและเป็น ความยง่ั ยืนและขยายผลออกไปให้กว้างขวางยงิ่ ข้ึน
การทรงติดตามความก้าวหน้าในการด�ำเนินงานต่างๆ
ของชุมชนอกี ดว้ ย (ที่มา : นางสังเวียน ปรารมภ์ ประธานกลุ่มวิถีไทย
วิถียองบ้านสันทางหลวง โทร. 086-9225679
ผ้ปู ระสานงานขอ้ มลู )

ชุมชนคุณธรรมบ้านสันทางหลวง
หมู่ 12 ต�ำบลจันจวา้ ใต้ อำ� เภอแมจ่ ัน จังหวัดเชยี งราย

51เชียงรายเมอื งคุณธรรม

ชุมชนคุณธรรมบ้านหนองครก

“หนองครกบ้านสวย ร�่ำรวยน�ำ้ ใจ พชื ผักปลอดภยั ไขเ่ คม็ รสดี
รกั ษ์วิถีประเพณลี า้ นนา”

ชุมชนบ้านหนองครกจึงได้น�ำพลัง “บวร” มาเป็นกลไกในการขับเคลื่อนชุมชน เพื่อเป็นเกราะ

ปอ้ งกนั ตนเองต่อปัญหาท่กี ำ� ลงั จะเกดิ ขึน้ จากการเปลย่ี นแปลงในสังคมปัจจบุ นั

ค�ำขวัญ/พนั ธกจิ ขององคก์ ร แรงบันดาลใจที่ต้องการให้ด�ำเนินกิจกรรมทาง
คุณธรรม
“หนองครกบ้านสวย ร�่ำรวยน�ำ้ ใจ
พืชผกั ปลอดภัย ไข่เคม็ รสดี การเปลี่ยนแปลงในสังคมผลต่อปัญหาต่างๆ
มากมาย โดยเฉพาะคุณธรรม จริยธรรมท่ีมีแนวโน้ม
รกั ษ์วถิ ีประเพณี ลา้ นนา” ถดถอย ดังนั้นชุมชนจึงต้องมีแนวทางหรือเกราะ

กจิ กรรมส�ำคัญท่เี ปน็ จุดเดน่ ขององค์กร ปอ้ งกนั ตนเองตอ่ ปญั หาทก่ี ำ� ลงั จะเกดิ ขน้ึ จงึ ไดน้ ำ� พลงั
กลมุ่ อาชพี : กลุ่มปลกู ผกั ปลอดสารพษิ กลมุ่ “บวร” มาเป็นกลไกในการขบั เคล่อื นชุมชน
ท�ำถัว่ เนา่ และน้ำ� ปู๋ กลุม่ ทำ� ไขเ่ ค็ม กลุม่ ข้าวแตน๋ /ทอง
ม้วน กลุ่มจักสานและเล้ียงผ้ึง กลุ่มเลี้ยงไก่และเป็ด จุดเด่นขององคก์ ร
ชมุ ชนขบั เคลอ่ื นดว้ ยพลงั “บวร” (บา้ น-ชมุ ชน/
กลุม่ งานเยบ็ กระเปา๋ และปกั ผ้า วดั -ศาสนสถาน/โรงเรยี น-สว่ นราชการ) โดยยดึ ปฏบิ ตั ิ
โครงการพลงั บวร : ชมุ ชนคณุ ธรรม ลานธรรม ตามหลักธรรมทางศาสนา น้อมน�ำหลักปรัชญาของ
ลานวิถไี ทย ศนู ยร์ วมใจสามวยั วัดหนองครก เศรษฐกิจพอเพียง และด�ำรงชีวิตตามวิถีวัฒนธรรม

ไทยมาเป็นหลักในการพฒั นาคณุ ภาพชีวิต

52 เชยี งรายเมืองคณุ ธรรม

กจิ กรรมทเ่ี กยี่ วขอ้ งกับคณุ ธรรมขององค์กร ขน้ั ตอนการดำ� เนินกจิ กรรม
กลมุ่ อาชพี : ไดด้ ำ� เนนิ การโดยยดึ หลกั ปรชั ญา ในการด�ำเนินกิจกรรม ได้ด�ำเนินการโดย เร่ิม
ของเศรษฐกิจพอเพียง จ�ำแนกเป็นหลายกลุ่ม ได้แก่ ตน้ จากการประชมุ ประชาคมหมบู่ า้ น วางแผนการจดั
กลุ่มปลูกผักปลอดสารพิษ กลุ่มท�ำถั่วเน่าและน้�ำปู๋ กิจกรรม การมอบหมายผู้รับผิดชอบกิจกรรม
กลุ่มท�ำไข่เค็ม กลุ่มข้าวแต๋น/ทองม้วน กลุ่มจักสาน การประชาสมั พนั ธก์ ารจัดกิจกรรม จดั กิจกรรม และ
และเลยี้ งผงึ้ กลมุ่ เลย้ี งไกแ่ ละเปด็ กลมุ่ งานเยบ็ กระเปา๋ สรปุ ประเมนิ ผลกิจกรรม
และปักผา้ รา้ นค้าชุมชน
โครงการพลงั บวร : ชมุ ชนคณุ ธรรม ลานธรรม ระยะเวลาทีด่ ำ� เนนิ การ
ลานวิถีไทย ได้แก่ ประเพณีย่ีเป็ง ประเพณีตั้งธรรม
หลวง ประเพณหี ลอ่ เทยี นพรรษา ตานกว๋ ยสลาก ตาน การด�ำเนินกิจกรรมมีอย่างต่อเนื่อง ตามห้วง
เวลาหรอื เทศกาลของกจิ กรรมนั้นๆ

ขา้ วใหม่ รกั ษาฮตี ขนทรายเขา้ วดั และกจิ กรรมวนั พระ ผลการด�ำเนินงาน
และวันแห่งชาติชุมชนคุณธรรมต้นแบบบ้านหนอง
ครก กิจกรรมอย่าท้ิงใครไว้ข้างหลัง เพื่อให้ก�ำลังใจ 1. คนในชมุ ชนยดึ มนั่ ปฏบิ ตั ติ ามหลกั ธรรมทาง
คนในชมุ ชน กิจกรรมอาสา ทำ� ความดีพฒั นาวดั และ ศาสนา ก่อให้เกิดความสงบสุขในชุมชน โดยคน
กิจกรรมอนุรักษ์สืบสานวัฒนธรรมและประเพณีท้อง ในชุมชน มีความรักและสามัคคี เอื้อเฟื้อเผ่ือแผ่
ถน่ิ ประกอบด้วย ดนตรพี ื้นบ้าน การฟอ้ น เสยี สละ ชว่ ยเหลอื ซงึ่ กนั และกนั ไมท่ งิ้ กนั พง่ึ พากนั เอง
ศนู ยร์ วมใจสามวยั วดั หนองครก ไดแ้ ก่ กจิ กรรม 2. คนในชุมชนน้อมน�ำหลักปรัชญาของ
โรงเรียนผู้สูงอายุ ประเพณีรดน�้ำด�ำหัวผู้สูงอายุ เศรษฐกจิ พอเพยี งมาใช้ในการพัฒนาคณุ ภาพ
3. ชมุ ชนอยดู่ มี สี ขุ ประกอบสมั มาอาชพี มกี าร
กจิ กรรมอบรมเยาวชนคา่ ยคณุ ธรรม กจิ กรรมสง่ เสรมิ รวมกลุ่ม พัฒนาอาชีพ อาทิ กลุ่มอาชีพชุมชน และ
ศิลปวัฒนธรรมท้องถ่ินให้กับกลุ่มเด็กและเยาวชน กล่มุ ออมทรพั ย์
เปน็ ตน้ 4. คนในชุมชนสบื สานและดำ� เนนิ ชวี ิตตามวิถี
วัฒนธรรมท่ีดีงาม มีการสืบทอดศิลปวัฒนธรรม
ประเพณีของท้องถ่ิน รักและภาคภูมิใจในอัตลักษณ์
ของท้องถิ่น

53เชยี งรายเมืองคุณธรรม

การด�ำเนินกิจกรรม ถือว่าประสบผลส�ำเร็จ กิจกรรมที่จะด�ำเนนิ การในอนาคต

เพราะทุกคนมีความเข้าใจและมีแนวคิดเป็นทิศทาง 1. การส่งเสริมและรณรงค์กิจกรรมอย่างต่อ
เดยี วกนั ในการนำ� วธิ ปี ฏบิ ตั มิ าใชใ้ นชมุ ชน ประกอบกบั เนอื่ ง
แนวปฏิบัติท่ีได้รับการส่งเสริมล้วนมาจากทุนของ 2. การพฒั นาและผลกั ดนั กลมุ่ อาชพี สกู่ ารเปน็
ชมุ ชนและวถิ ชี มุ ชนทช่ี มุ ชนไดป้ ฏบิ ตั มิ าแตด่ งั้ เดมิ สว่ น วสิ าหกิจชมุ ชนหรอื กลุ่มสมั มาชีพครวั เรือน
บทเรียนท่ีได้รับจากการด�ำเนินกิจกรรม คือ ความ
สามัคคี ความปรองดอง ความมีน้�ำใจ แบ่งปัน และ (ท่ีมา : นายสมบูรณ์ ทับทิม โทร. 086-3187887
ความเสยี สละ เปน็ ปจั จยั สำ� คญั ใหก้ ารดำ� เนนิ กจิ กรรม ผ้ปู ระสานงานขอ้ มลู )
ตา่ งๆ ประสบความสำ� เรจ็

ชุมชนคณุ ธรรมบ้านหนองครก
เลขที่ 47 หมู่บา้ นหนองครก ตำ� บลจันจวา้ ใต้ อำ� เภอแม่จัน จงั หวดั เชียงราย

54 เชยี งรายเมอื งคุณธรรม

กลมุ่ วสิ าหกจิ ชมุ ชนหตั ถกรรมฝีมือพนาลัย

มงุ่ มน่ั พัฒนาให้เปน็ ศูนย์กลางการเรยี นรู้ดา้ นการศกึ ษา ศาสนา
และวัฒนธรรมประเพณีชุมชน

กลุ่มวิสาหกิจชุมชนหัตถกรรมฝีมือพนาลัยได้น�ำการบูชาผีเสื้อบ้าน ผีปู่ย่ามาเป็นกิจกรรม

การสร้างเสริมชุมชนคุณธรรมโดยผ่านชมรมจักสานชุมชนคุณธรรมวัดพนาลัยเกษมโดยเป็นศูนย์ท่ี
ทำ� หนา้ ทร่ี วมคน รวมภมู ปิ ญั ญาพนื้ ถนิ่ และรวมเยาวชนและประชาชนในการเรยี นรแู้ ละฝกึ ฝนในการผลติ
เครอื่ งจักสานใหเ้ ปน็ มรดกทางวฒั นธรรมของชุมชนสืบไป

คำ� ขวญั /พนั ธกิจขององค์กร ผู้สูงอายุต�ำบลเวียงเหนือ และมีชมรมจักสานเป็น
มุ่งม่ันพัฒนาให้เป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ด้าน กิจกรรมหน่ึงที่ทางวิทยาลัยจัดให้ จึงได้เข้าร่วมกลุ่ม
การศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรมประเพณชี มุ ชน ชมรมจกั สาน ซงึ่ มสี มาชกิ ของกลมุ่ หตั ถกรรมฝมี อื งาน
จกั สานชมุ ชนคณุ ธรรมวดั พนาลยั เกษม ดำ� เนนิ การอยู่
แลว้ และทางกลมุ่ ไดจ้ ดั ทำ� เครอื่ งสกั การะลา้ นนาไมไ้ ผ่
กิจกรรมส�ำคัญทเี่ ป็นจุดเด่นขององคก์ ร สานเป็นเครื่องสักการะพระรัตนตรัย จึงเห็นว่าควร
จะน�ำศิลปะจักสานไปสู่การสร้างสรรค์งานศิลป์เป็น
กจิ กรรมสง่ เสรมิ และพฒั นาสมั มาชพี หตั ถกรรม เครื่องบูชาสักการะพระรัตนตรัยไปบูรณาการบูชา
จกั สาน โดยใชก้ รอบแนวคดิ ของหลกั ธรรมทางศาสนา

แรงบันดาลใจที่ต้องการให้ด�ำเนินกิจกรรมทาง สกั การะเทพารกั ษ์ เช่น เสอ้ื วัด เส้อื บา้ น เปน็ ตน้ จึงได้
คุณธรรม น�ำกรอบแนวคิดของหลักความเชื่อต่างๆ มาเป็น
แนวทางการจดั ทำ� เครอื่ งสกั การะบชู าเทพารกั ษ์ ไมไ้ ผ่
ตามปกตใิ นครวั เรอื นมกี ารบชู าเสอื้ บา้ น ผปี ยู่ า่ สานเป็นการร่วมอนุรักษ์ภูมิปัญญาสืบสานศิลป์ไม้ไผ่
อยู่แล้ว และในหมู่บ้านก็มีการบูชาสักการะเสื้อบ้าน ถ่ินล้านนาและร่วมพัฒนาเมืองเชียงรายให้เป็นเมือง
เสอ้ื วดั เปน็ ประจำ� ดงั นน้ั เมอื่ ไดเ้ ปน็ นกั ศกึ ษาวทิ ยาลยั แหง่ ศิลปะที่ครบถว้ นสมบรู ณต์ ่อไป

55เชียงรายเมืองคุณธรรม

จุดเด่นขององค์กร

เป็นศูนย์พัฒนาสัมมาชีพ และศูนย์ขับเคล่ือน
คุณธรรมของชุมชน ซ่ึงเป็นศูนย์ท่ีท�ำหน้าที่รวมคน
รวม ภมู ปิ ญั ญาพนื้ ถนิ่ และรวมเยาวชนและประชาชน
ในการเรียนรู้และฝึกฝนในการผลิตเคร่ืองจักสานให้
เปน็ มรดกทางวัฒนธรรมของชุมชนสืบไป

กจิ กรรมทเี่ กย่ี วขอ้ งกับคุณธรรมขององคก์ ร
ผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่เคร่ืองสักการะล้านนา
เชน่ พาน พมุ่ ขนั โตกอาหาร เปน็ ตน้ โดยการผลิตซงึ่ ระยะเวลาที่ดำ� เนนิ การ
ผลิตภัณฑ์เหล่านั้น จะใช้หลักคุณธรรมเข้ามาสอด
ประมาณ 5 ปี (ดำ� เนินการตลอดปี)

แทรก เช่น พมุ่ สกั การะหรอื ส่มุ ดอกไม้ไผส่ าน ใชห้ ลกั ผลการดำ� เนินงาน
เศรษฐกิจพอเพยี งเป็นกรอบแนวคิด
1. เกิดกลุ่มวสิ าหกจิ ชุมชนหัตถกรรมฝีมอื งาน
จกั สานคุณธรรมวัดพนาลยั เกษม
ขั้นตอนการดำ� เนินกจิ กรรม 2. กลมุ่ สัมมาชีพทอผา้ ฝา้ ยเกียรตกิ นก
1. ประชุมปรึกษาหารือแนวทางการส่งเสริม 3. กลุ่มผู้นอนวดั จ�ำศลี ในเทศกาลเขา้ พรรษา
คุณธรรมผา่ นภมู ิปญั ญาทอ้ งถน่ิ 4. การท�ำบุญตักบาตรทุกวนั พระตลอดปี
2. รับสมัครสมาชิก โดยเร่ิมจากกลุ่มแม่บ้าน การด�ำเนินกิจกรรมโดยภาพรวม ประสบผล
เปน็ หลกั เนอ่ื งจากกลมุ่ แมบ่ า้ นเปน็ กลมุ่ ทคี่ วรสง่ เสรมิ ส�ำเรจ็ ร้อยละ 80 โดยแยกเปน็ กิจกรรม 3 ด้าน ไดแ้ ก่
รายได้ สัมมาชีพ นอนวัดจ�ำศีล ท�ำบุญตักบาตรตลอดปี
3. ติดต่อประสานงานกับวิทยากรผู้มีความ พบวา่ (1) ดา้ นสมั มาชพี มกี ลมุ่ จกั สานทเ่ี ขม้ แขง็ ตงั้ อยู่
เช่ียวชาญด้านการจักสาน คอื นายจันทร์ เครือยศ ในวัด ท�ำงานทุกวันไม่มีหยุด (แต่ในเทศกาลพรรษา
4. การสร้างผลิตภัณฑ์สัมมาชีพไม้ไผ่สาน หยดุ ทกุ วนั พระ) (2) ดา้ นการนอนวดั จำ� ศลี ในเทศกาล
ใช้หลักธรรมทางพระพุทธศาสนาเป็นกรอบแนวคิด เข้าพรรษา มีญาติโยมมานอนวัดจ�ำศีลตลอดพรรษา
เพ่ือให้สมาชกิ ไดซ้ มึ ซับคุณธรรมไปในตัว (ยกเวน้ ปี 2563 เพราะมโี รคตดิ เชอื้ ไวรสั โคโรนา-2019

56 เชยี งรายเมืองคณุ ธรรม

(โควดิ -19) ระบาด (3) ดา้ นการทำ� บญุ ตกั บาตรตลอด กจิ กรรมท่จี ะดำ� เนนิ การในอนาคต
ปี มญี าตโิ ยมทำ� บญุ ตกั บาตรทกุ วนั พระไมเ่ คยขาด แต่ ด�ำเนินการส่งเสริมและพัฒนากิจกรรมหลัก
ในปี 2563-2564 แม้จะพบกับโรคโควิด-19 ระบาด 3 ดา้ น ไดแ้ ก่ สัมมาชีพแกช่ ุมชน การปฏบิ ัตติ ามหลกั
ก็ยังมาท�ำบุญกันตามปกติ โดยใช้มาตรการด้าน ศลี 5 และการบ�ำเพญ็ บุญกศุ ลท�ำบญุ ตักบาตรตลอดปี
สาธารณสุขมาเป็นแนวปฏิบัติ บทเรียนที่ได้รับจาก
การด�ำเนินกิจกรรม ท�ำให้เกิดความร่วมมือจาก
กลุ่มแม่บ้านในชุมชน ความเสียสละ และจิตอาสา (ท่ีมา : พระครูวิมลศิลปกิจ โทร. 081-9613345
จากวิทยากรจิตอาสาของกลุ่มสมาชิก และท�ำให้เกิด Email : [email protected] ผู้ประสานงาน
กล่มุ สัมมาชีพท่ีเข้มแข็ง ขอ้ มูล)

กลุ่มวิสาหกจิ ชุมชนหัตถกรรมฝีมอื พนาลยั
เลขท่ี 128 หมู่ 11 ต�ำบลเวยี งเหนอื อำ� เภอเวยี งชยั จงั หวัดเชียงราย

โทรศพั ท์ 053-662097

57เชียงรายเมอื งคณุ ธรรม

กล่มุ ท่องเทย่ี วชมุ ชนปางห้าโฮมสเตย์

“ปางห้าหน้าใส ใยไหมทองคำ� ”

ชุมชนคุณธรรมบ้านปางห้าเป็นชุมชนแหล่งท่องเที่ยวท่ีอยู่เหนือสุดของประเทศไทย มีจุดเด่น

เร่ืองกิจกรรมและผลิตภัณฑ์ โดยใช้หลักคุณธรรมการร่วมมือร่วมใจและแบ่งปันของกลุ่มสมาชิก
ท�ำใหช้ าวบ้านมรี ายได้เพมิ่ ขึ้น ครอบครัวมคี วามสขุ คนในชุมชนมีความสามัคคี รกั ใครก่ ลมเกลียวกัน
เปน็ พนื้ ฐานสำ� คัญทท่ี �ำใหม้ ีพลังในการพัฒนาส่งิ ดีๆ ในชุมชนใหเ้ ป็นทรี่ จู้ ักแพรห่ ลาย

ค�ำขวัญ/พันธกจิ ขององค์กร ที่ท�ำให้มีพลังในการพัฒนาส่ิงดีๆ ในชุมชน โดยใช้
“ปางหา้ หนา้ ใส ใยไหมทองคำ� ” หลักคุณธรรมการร่วมมือร่วมใจและแบ่งปันของ
กลุ่มสมาชกิ ชุมชน
กจิ กรรมส�ำคญั ทเ่ี ปน็ จดุ เด่นขององค์กร
กิจกรรม บวร On Tour เปน็ การจัดเส้นทาง จดุ เดน่ ขององค์กร
เช่อื มโยงการท่องเท่ยี วในชมุ ชน ชมุ ชนคณุ ธรรมบา้ นปางหา้ เปน็ ชมุ ชนทม่ี คี วาม
หลากหลายดา้ นประเพณวี ฒั นธรรมของกลมุ่ ชาตพิ นั ธ์ุ
แรงบันดาลใจที่ต้องการให้ด�ำเนินกิจกรรมทาง ได้แก่ ด้านอาหาร การแตง่ กาย ท่ีอยอู่ าศัย ประเพณี
คุณธรรม วัฒนธรรม ความเช่ือ/ศาสนา ภาษา อาชพี ศิลปะพื้น
การเปล่ียนวิถีจากชุมชนท่ีมีอาชีพท�ำ บา้ น และดา้ นผลติ ภัณฑ์ชุมชน นอกจากนี้ชุมชนยังมี
การเกษตร มาท�ำการท่องเที่ยวโดยชุมชน ผ่านกลุ่ม ความเขม้ แขง็ ดว้ ยพลงั “บวร” ประกอบดว้ ย บา้ น วดั
ท่องเที่ยวชุมชนปางห้าโฮมสเตย์ ท�ำให้ชาวบ้านมี โรงเรียน และเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง และประชาชน
รายได้เพิ่มข้ึน ครอบครัวมีความสุข คนในชุมชนมี ในชุมชนได้น�ำหลักคุณธรรม ได้แก่ ความอดทน
ความสามคั คี รกั ใครก่ ลมเกลยี วกนั เปน็ พนื้ ฐานสำ� คญั ความเสียสละ ของแกนน�ำกลุ่มและสมาชิก มาเป็น

58 เชียงรายเมืองคุณธรรม

แบบอย่างในการปฏิบัติ และยึดหลักความสามัคคี 3. การพัฒนาผลิตภัณฑ์ โดยออกแบบโลโก้
ร่วมมือร่วมใจและแบ่งปันมาใช้ในการส่งเสริม ชุมชน ออกแบบบรรจุภัณฑ์ (กลุ่มกระดาษสา และ
ขับเคล่ือนชุมชนคุณธรรมจนประสบผลส�ำเร็จ เกิด กล่มุ ใยไหมทองคำ� )
ความภาคภมู ิใจในทุกวนั น้ี คอื ไดเ้ กดิ การพฒั นา โดย 4. การอ�ำนวยความสะดวกและการให้บริการ
การสนับสนุนของการท่องเท่ียวแห่งประเทศไทย กับนักท่องเที่ยว/ผู้มาเย่ียมเยียน โดยมีบริการรถราง
(ททท.) จนเป็นชุมชนท่องเที่ยวท่ีนักท่องเที่ยวรู้จัก นำ� เทย่ี วภายในชมุ ชน มแี ผนทที่ อ่ งเทย่ี วภายในชมุ ชน
ทวั่ ประเทศ เปน็ 1 ใน 10 สถานทขี่ องจงั หวดั เชยี งราย มีผู้น�ำชมแหล่งเรียนรู้ มีบริการด้านอาหาร มีร้านค้า
ที่นักท่องเทยี่ วไม่ควรพลาดในการไปเย่ียมชม ชุมชน มีบริการท่ีพัก โฮมสเตย์ มีจุดบริการนักท่อง
เที่ยว มปี า้ ยชมุ ชนคุณธรรม บวร On Tour
กจิ กรรมทีเ่ กยี่ วขอ้ งกบั คุณธรรมขององค์กร 5. การปรับปรงุ สภาพภูมิทศั น์ภายในชมุ ชน
โครงการพัฒนาต่อยอดทุนทางวัฒนธรรมตาม 6. การบรกิ ารดา้ นการทอ่ งเทยี่ วชมุ ชนคณุ ธรรม
รอยศาสตร์พระราชา เพ่ือชุมชนเข้มแข็งอย่างยั่งยืน บ้านปางห้า ได้แก่ ท�ำกระดาษสาตกแต่งด้วยตนเอง
(บวร On Tour) เป็นผลงานชิ้นเดียวในโลก ท�ำเซฟรูปต่างๆ ด้วย
กระดาษรีไซเคิล แช่เท้าด้วยสมุนไพร มาร์กหนา้ ดว้ ย
ขน้ั ตอนการดำ� เนนิ กิจกรรม ใยไหมทองคำ� ทำ� เทยี น หลอ่ เทยี นแลว้ นำ� กลบั บา้ นได้
1. ชมุ ชนมกี ารคน้ หาเสนห่ ข์ องชมุ ชน ประกอบ ทดลองการตีมีดแบบโบราณ ไม่ใช้เครื่องมืออุปกรณ์
ด้วย ด้านอาหาร ด้านการแต่งกาย ด้านประเพณี แบบโรงงาน ทดลองการแกะหยก เจียระไนหยกกับ
วัฒนธรรม รวมทง้ั สถานทที่ ่องเท่ียวในชมุ ชน ชา่ งแกะหยกทช่ี ำ� นาญ มปี ระสบการณส์ งู เกบ็ ผกั และ
2. กำ� หนดแหลง่ ทอ่ งเทย่ี วและเสน้ ทางเชอื่ มโยง ชมิ ผลไมต้ ามฤดกู าล บา้ นเกษตรอนิ ทรยี ์ กจิ กรรมเกบ็
การท่องเท่ยี ว ประกอบด้วย แหล่งเรยี นรู/้ ศูนย์เรยี นรู้ ฝรั่งกิมจู และทดลองปั่นเป็นน้�ำฝร่ัง นั่งรถอีต๊อกชม
ในชุมชน (บ้านกระดาษสาจินาลักษณ์ บ้านท�ำหยก ฐานกิจกรรมในชุมชน ปั่นจักรยานผ่านเส้นทาง
บา้ นตมี ดี ฐานมาร์คหน้าใยไหมทองคำ� บ้านท�ำเทียน ธรรมชาติ สวนขา้ วโพด สวนผลไม้ เสน้ ทางไปจดุ ผอ่ น
สวนเกษตรอินทรีย์ ตลาดปางหา้ และสปาเท้า ปรนชายแดนไทย-พมา่ และเส้นทางไปวดั พระสาน

ฐานมาร์คหน้าใยไหมทองคำ� นวตั กรรมความงามมหัศจรรยจ์ ากธรรมชาติ

59เชียงรายเมอื งคุณธรรม

7. การจัดท�ำส่ือประชาสัมพันธ์และช่องทาง คณุ ธรรม สว่ นบทเรยี นทไี่ ดร้ บั จากการดำ� เนนิ กจิ กรรม
การตลาดของผลิตภัณฑ์ทางวัฒนธรรมและกิจกรรม คือ การน�ำกระบวนการมีส่วนร่วมของ “บวร” ใน
การท่องเทีย่ วชุมชนเปน็ ของตนเอง การพัฒนาชุมชน เป็นการขับเคล่ือนของผู้น�ำพลัง
“บวร” ร่วมกับคนในชุมชนในการพัฒนาชุมชน
ระยะเวลาที่ดำ� เนนิ การ ร่วมกัน โดยรับฟังปัญหาถ้าเกิดขึ้นพร้อมร่วมกัน
เริ่มด�ำเนินการกิจกรรมต้ังแต่ปี 2557 ถึง หาทางแก้ไข สอบถามทุกข์ สุข ความต้องการ
ปจั จุบนั โดยด�ำเนนิ การมาอย่างต่อเนอ่ื ง ความชว่ ยเหลอื ซึง่ กันและกนั

ผลการดำ� เนินงาน กิจกรรมทจี่ ะดำ� เนินการในอนาคต
1. คนในชมุ ชนยดึ มนั่ ปฏบิ ตั ติ ามหลกั ธรรมทาง สร้างจุดต้อนรับนักท่องเที่ยวแห่งใหม่ที่ได้
ศาสนาท่ตี นนับถือ มาตรฐาน สะดวก และปลอดภยั สรา้ งฐานการเรียน
2. คนในชุมชนน้อมน�ำหลักปรัชญาของ รู้เพ่ิม อาทิ ฐานเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง ฐานใย
เศรษฐกิจพอเพยี งมาใช้ในการพัฒนาคณุ ภาพชวี ิต ไหมทองคำ� และปรบั ปรงุ ฐานกจิ กรรมเดมิ ใหด้ ขี นึ้ เชน่
3. คนในชุมชนสืบสานและด�ำเนินชีวติ ตามวิถี ฐานบ้านตีมดี บา้ นพกั โฮมสเตย์ เปน็ ตน้
วฒั นธรรมท่ีดงี าม เนื่องจากสถานการณ์โควิด-19 ชุมชนยังไม่มี
การด�ำเนินกิจกรรม ถือได้ว่าประสบความ แนวทางการการด�ำเนินกิจกรรมใดๆ ในอนาคต
ส�ำเร็จในระดับดี เพราะสมาชิกในชุมชนได้น�ำหลัก จนกว่าสถานการณ์จะคลี่คลายเพื่อเปิดชุมชนให้กับ
คณุ ธรรมความอดทน ความเสยี สละของแกนนำ� กลมุ่ นกั ท่องเทยี่ วตอ่ ไป
และสมาชิก และยึดหลกั ความสามัคคี ร่วมมือร่วมใจ
และแบ่งปันมาใช้ในการส่งเสริมขับเคล่ือนชุมชน

60 เชียงรายเมืองคณุ ธรรม

ฐานท�ำกระดาษสา

(ท่ีมา : คุณพลอยปภัส จรัสวรรณพงษ์ โทร. 084-5369324 Email : [email protected]
ผปู้ ระสานงานข้อมูล)

กลมุ่ ทอ่ งเทย่ี วชมุ ชนปางหา้ โฮมสเตย์
เลขที่ 235 หมบู่ า้ นปางห้า ตำ� บลเกาะชา้ งอ�ำเภอแม่สาย จังหวดั เชียงราย

โทรศัพท์ 084-5369324

61เชยี งรายเมืองคุณธรรม

โรงเรยี นผูส้ งู อายวุ ัดหัวฝาย (องคก์ รสาธารณประโยชน)์

“กาย-จติ สมบรู ณ์ เพิม่ พนู ความรู้ เชดิ ชภู มู ปิ ญั ญา นำ� พาเทคโนโลยี”

โรงเรียนผสู้ งู อายุวัดหวั ฝาย มจี ดุ เด่นหลายอย่าง โดยเฉพาะการให้โอกาสผสู้ ูงอายุไดม้ ีโอกาส

มารวมกลุ่มท�ำกิจกรรมและแลกเปล่ียนเรียนรู้ด้านภูมิปัญญาพื้นถิ่นท่ีมีอยู่ในชุมชน ท�ำให้ผู้สูงอายุเกิด
ความรู้สึกว่าตนเองมีคุณค่า มีเพ่อื น และได้มโี อกาสถา่ ยทอดและแลกเปล่ียนองคค์ วามร้รู ว่ มกนั

คำ� ขวัญ/พันธกิจขององคก์ ร มติ ทิ ี่ 2 ดา้ นเศรษฐกจิ วชิ าชพี ดำ� เนนิ กจิ กรรม
“กาย-จิต สมบูรณ์ เพิ่มพูนความรู้ เชิดชู ด้านการประดิษฐ์เศษวัสดุเป็นของใช้ ของเล่น
ภมู ิปญั ญา น�ำพาเทคโนโลยี” การประดษิ ฐด์ อกไม้ การประดษิ ฐใ์ บเตย การประดษิ ฐ์
ทางมะพรา้ ว การจกั สาน การทำ� ไมก้ วาด การทำ� ขนมไทย
กจิ กรรมส�ำคัญท่ีเป็นจุดเด่นขององค์กร มิตทิ ่ี 3 ด้านสังคม วัฒนธรรมประเพณี ดำ� เนิน
การพฒั นาคณุ ภาพชวี ติ และสง่ เสรมิ อาชพี ผสู้ งู กจิ กรรมในด้านพธิ ีกรรม ความเชื่อ ศาสนพธิ ี เครอื่ ง
อายุ เช่น การปลกู สมนุ ไพร มีกลมุ่ สมนุ ไพรท�ำน�้ำมนั สักการะ กิจกรรมวันส�ำคัญ การถือศีล 5 การบวช
นวด งานจักสาน งานผ้า กจิ กรรมเศรษฐกจิ พอเพยี ง เณร-บวชพระ การหล่อพระ การสวดมนต์ไหว้พระ
โดยมกี ารแบ่งกจิ กรรมเป็นมติ ติ ่างๆ ใน 6 มิติ ไดแ้ ก่ ประเพณี 12 เดือน การแต่งกายให้เหมาะสม
มิตทิ ี่ 1 ดา้ นสขุ ภาพ กาย จิต อารมณ์ ด�ำเนิน การบวชชีพราหมณ์
กิจกรรมในด้านการตรวจสุขภาพ การออกก�ำลังกาย มิติที่ 4 ด้านสภาพแวดล้อมและจิตอาสา
กะลาบำ� บดั -กายบรหิ าร กจิ กรรมกลางแจ้ง สมุนไพร ได้ด�ำเนินกิจกรรมในด้านการพัฒนาบ้าน ชุมชน
บำ� บดั กจิ กรรมเขา้ จงั หวะ เพลง การละเลน่ ตา่ งๆ เกม กิจกรรมการคัดแยกขยะ กิจกรรมการก�ำจัดขยะ
กีฬา ทศั นศึกษา ธรรมนญู สุขภาพ เป็นต้น กิจกรรมเราท�ำความดีด้วยหัวใจ การจัดภูมิทัศน์
การปลกู พชื ผักสวนครวั การเป็นวิทยากร

62 เชยี งรายเมอื งคณุ ธรรม

มติ ทิ ่ี 5 ดา้ นเทคโนโลยี ดำ� เนนิ กจิ กรรมในดา้ น วิชาชีพที่เป็นภูมิปัญญาให้กับลูกหลาน เช่น งาน
ความปลอดภยั จากการใชเ้ ทคโนโลยี การใชโ้ ทรศัพท์ จกั สาน นอกจากนยี้ งั มกี จิ กรรม “หลานสอนอยุ๊ ” โดย
เบื้องต้น ประโยชน์และโทษของการใช้เทคโนโลยี ให้เด็ก เยาวชนได้มาสอนให้ผู้สูงอายุใช้เทคโนโลยี
ในการสอื่ สาร เช่น โทรศพั ท์ ไลน์ เปน็ ตน้
มติ ทิ ี่ 6 ดา้ นสวสั ดกิ ารผสู้ งู อาย ุ ดำ� เนนิ กจิ กรรม
ในดา้ นจติ อาสา การออม การช่วยเหลือผอู้ ่นื การเขา้ จดุ เดน่ ขององคก์ ร
รว่ มจดั สวสั ดกิ ารในโรงเรยี น การไดร้ บั สวสั ดกิ ารอยา่ ง โรงเรียนผู้สูงอายุวัดหัวฝาย มีจุดเด่นหลาย
เสมอภาพ ธนาคารความดี ศูนยไ์ มท่ ้งิ ใครไว้ข้างหลงั อยา่ ง โดยเฉพาะการให้โอกาสผู้สูงอายุไดม้ โี อกาสมา
รวมกลุ่มท�ำกิจกรรมและแลกเปล่ียนเรียนรู้ด้าน
แรงบันดาลใจที่ต้องการให้ด�ำเนินกิจกรรมทาง ภูมิปัญญาพื้นถิ่นท่ีมีอยู่ในชุมชน ท�ำให้ผู้สูงอายุเกิด
คณุ ธรรม ความรู้สึกว่าตนเองมีคุณค่า มีเพื่อน และได้มีโอกาส
การแก้ไขปัญหาความเหลื่อมล�้ำในครอบครัว ถ่ายทอดและแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ร่วมกัน รวมท้ัง
(การมีช่องว่างระหว่างวัย) ผู้สูงอายุและเด็กใน การท�ำกิจกรรมต่างๆ ร่วมกัน ท�ำให้ผู้สูงอายุมีเพื่อน
ครอบครัวไม่เข้าใจกัน ท�ำให้เกิดปัญหาครอบครัวไม่ มคี วามเพลดิ เพลนิ ในชวี ติ ไมว่ า้ เหว่ หรอื เกดิ โรคซมึ เศรา้
อบอนุ่ ดงั นนั้ จงึ ตอ้ งการทจี่ ะจดั ทำ� โครงการครอบครวั และไดส้ รา้ งสรรคผ์ ลงานตามความถนดั ของแต่ละคน
อบอุ่น พัฒนากิจกรรมเพื่อให้เด็กและผู้สูงอายุได้มี เชน่ จกั สาน น�้ำมันนวด รวมทั้งการเป็นพน้ื ทเ่ี รยี นรู้
การท�ำกิจกรรมร่วมกัน ซ่ึงท่ีผ่านมาได้มีการด�ำเนิน และศึกษาดูงานขององค์กรต่างๆ ทั้งในพื้นท่ีและ
กิจกรรม “อุ๊ยสอนหลาน” โดยให้ผู้สูงอายุได้สอน ท่ัวประเทศ

63เชียงรายเมอื งคุณธรรม

กิจกรรมทเี่ กี่ยวขอ้ งกบั คุณธรรมขององค์กร ในอดีตท่ีผ่านมาผู้สูงอายุส่วนใหญ่จะหวงวิชา เช่น
ทกุ กจิ กรรมทด่ี ำ� เนนิ การไมว่ า่ จะเปน็ ครอบครวั การจักสาน ไม่ยอมสอนลูกหลาน แต่ปัจจุบันยินดีท่ี
อบอุ่น การส่งเสริมอาชีพหรือการด�ำเนินกิจกรรม จะสอนให้ลูกหลานมากขึ้น รวมทั้งเกิดกิจกรรมท่ี
ใน 6 มิติที่กล่าวข้างต้น ล้วนเป็นกิจกรรมที่มี ส่งผลถึงการช่วยเหลือเอ้ืออาทรกันมากข้ึน เช่น
ความเก่ียวข้องกับคุณธรรมขององค์กรท้ังหมด เพื่อ การตานตอดให้กับผู้สูงอายุท่ียากจน มีการบริจาค
ดำ� เนนิ การใหส้ อดคลอ้ งกบั คำ� ขวญั “กาย-จติ สมบรู ณ์ ขา้ วสาร อาหารแหง้ ของใชส้ ว่ นตวั รวมทง้ั บรจิ าคเงนิ
เพมิ่ พูนความรู้ เชิดชภู มู ปิ ัญญา” กลมุ่ ของผู้สูงอายใุ ห้แกผ่ ู้ยากไร้

ข้นั ตอนการด�ำเนินกจิ กรรม บทเรียนทีไ่ ด้รับจากการด�ำเนนิ กจิ กรรม
ไดม้ กี ารจัดท�ำหลกั สูตรการเรียนการสอนใน 6 ท�ำใหเ้ กดิ การชว่ ยเหลือเกือ้ กูล การมีส่วนรว่ ม
มติ ิ มกี ารดำ� เนนิ การเรยี นการสอนโดยเปดิ เรยี นทกุ วนั การปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรมส่งผลให้การด�ำเนิน
อังคารตง้ั แต่เวลา 08.30 น. – 16.30 น. กจิ กรรมด้านคุณธรรมประสบผลสำ� เรจ็

ระยะเวลาทดี่ ำ� เนนิ การ กิจกรรมทจี่ ะด�ำเนินการในอนาคต
โรงเรียนผู้สูงอายุวัดหัวฝาย ได้เริ่มด�ำเนิน 1. ต้องการที่จะท�ำให้ผู้สูงอายุมีความเป็นอยู่
กิจกรรมมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2554 จนถึงปัจจุบัน ได้มี ทด่ี ขี น้ึ
การดำ� เนนิ กจิ กรรมทเ่ี กยี่ วขอ้ งกบั การพฒั นาคณุ ธรรม 2. การเยียวยาสมาชิกชุมชนหลังสถานการณ์
ของผสู้ งู อายุ เดก็ -เยาวชนในพ้นื ท่ีมาโดยตลอด COVID-19
3. กจิ กรรมครอบครวั อบอนุ่ ด้วยศีล 5
ผลการด�ำเนินงาน
คนในชมุ ชนเกดิ การดแู ลซง่ึ กนั และกนั สมาชกิ (ทมี่ า : พระครูปิยวรรณพิพัฒน์ โทร. 081-6027179
ในครอบครัวเกิดความเข้าใจกันมากขึ้น ระหว่างผู้สูง ผปู้ ระสานงานข้อมูล)
อายแุ ละเดก็ เยาวชนในครอบครวั เกดิ การลดชอ่ งวา่ ง
ระหวา่ งวยั ยงั ผลใหค้ รอบครวั และชมุ ชนมคี วามอบอนุ่
มากขนึ้ โรงเรยี นผสู้ งู อายวุ ดั หัวฝาย

เลขท่ี 91 หมู่ 9 ตำ� บลสนั กลาง อ�ำเภอพาน

การด�ำเนินกจิ กรรม จังหวัดเชยี งราย โทรศัพท์ 081-6027179

ถอื ไดว้ า่ ประสบผลสำ� เรจ็ เนอ่ื งจากเดมิ ผสู้ งู อายุ Website : http://huafaiseniorsschool.com/
เคยอยโู่ ดดเดยี่ ว แตป่ จั จบุ นั ผสู้ งู อายมุ คี วามสขุ มากขนึ้ Facebook : โรงเรียนผ้สู งู อายวุ ดั หวั ฝาย
ไดม้ ารว่ มกจิ กรรมกนั มลี กู หลานมาสง่ ทวี่ ดั หรอื บางที
ก็มาร่วมกิจกรรมที่วัดด้วย จากเดิมที่ไม่เคยมา อนึ่ง ID Line : 0816027179

64 เชยี งรายเมอื งคุณธรรม

ชมุ ชนคุณธรรมบา้ นเมืองรวง

“มาแลว้ บห่ ลงใหล บจ่ า้ ยเมอื งรวง”

ชุมชนคณุ ธรรมบ้านเมืองรวงได้รบั การพฒั นาให้เป็นหม่บู า้ นตน้ แบบ หนา้ บ้านนา่ มอง เปน็ เมอื ง

สวยรวยสขุ และทำ� ใหล้ กู บา้ นมอี ยมู่ กี นิ มคี ณุ ภาพชวี ติ ทดี่ ี มคี ณุ ธรรมจรยิ ธรรมและมคี วามอยเู่ ยน็ เปน็ สขุ

คำ� ขวัญ/พนั ธกจิ ขององคก์ ร 2. บ้านสวย รวยสุข เป็นอีกค�ำขวัญหนึ่งท่ี
ชาวบา้ นนยิ มกลา่ วกนั อยา่ งตดิ ปาก เนอ่ื งจากลกั ษณะ
“มาแล้วบ่หลงใหล บ่จ้ายเมืองรวง” (มาแล้ว ภูมิทัศน์โดยรวมของแต่ละบ้านในหมู่บ้าน ได้มีการ
ไมห่ ลงใหล ไม่ใช่เมืองรวง) ปลูกต้นไม้ ไม้ดอก ไม้ผลและพืชพันธุ์ธัญญาหาร
“หมู่บ้านน่าอยู่ ชุมชนเข้มแข็ง แหล่งเกษตร และจัดสภาพหมู่บ้านสองฝั่งถนนได้อย่างสะอาดตา
กรรมรุ่งเรือง ฟูเฟื่องเรื่องเศรษฐกิจพอเพียง คู่เคียง เป็นระเบยี บเรียบรอ้ ย สวยงาม ช่มุ ชื้น น่ามอง
วฒั นธรรมอนั ดงี าม”

กจิ กรรมส�ำคัญทเ่ี ป็นจุดเด่นขององคก์ ร 3. มีการบริหารจัดการหมู่บ้านให้เป็นหมู่บ้าน
1. ช่อื คำ� ขวญั ประจำ� หมบู่ ้าน มาจากความโดด ปลอดขยะและส่ิงที่เป็นมลพิษทั้งปวง มีกิจกรรม
เด่นด้วยเสน่ห์พลังบวรของชุมชนคุณธรรมบ้านเมือง การ คัดแยกขยะโดยท�ำให้เป็นฐานการเรียนรู้ใน
รวง ที่เคยได้รับรางวัลจากกระทรวงวัฒนธรรม และ การคัดแยกและน�ำมาจ�ำหน่าย และประดิษฐ์
กระทรวงมหาดไทยมาหลายรางวัล เนื่องจาก เป็นเคร่ืองใช้ภายในบ้านได้ เช่น โต๊ะ เก้าอี้ ล�ำโพง
ในหมู่บ้านได้ด�ำเนินการพัฒนาตนเองจะสามารถ ตุก๊ ตา และของเดก็ เลน่ ตา่ งๆ เปน็ การสรา้ งมลู คา่ เพ่มิ
พ่ึงตนเองได้อย่างยั่งยืนตามรอยศาสตร์พระราชา เปล่ยี นขยะใหเ้ ปน็ เงนิ
เพื่อชุมชนเขม้ แข็งอย่างย่งั ยนื

65เชียงรายเมอื งคณุ ธรรม

4. ภายในหมู่บ้านเน้นการเกษตรอินทรีย์และ ผใู้ หญบ่ า้ นคนปจั จบุ นั ทตี่ อ้ งการเหน็ หมบู่ า้ นเมอื งรวง
เกษตรผสมผสาน มีการปลูกข้าว ผักปลอดสารเคมี ได้รับการพัฒนาให้เป็นหมู่บ้านต้นแบบ หน้าบ้าน
การเลี้ยงปลาในนาข้าว การเล้ียงไก่คอนโด (ไก่เน้ือ น่ามอง เป็นเมืองสวยรวยสุข และท�ำให้ลูกบ้านมีอยู่
ไก่ไข่) การเล้ียงผึ้งโกร๋นในเขตร้ัวบ้าน การคัดเลือก มีกิน มีคุณภาพชีวิตท่ีดี มีคุณธรรมจริยธรรมและ
เมลด็ พนั ธผ์ุ กั เพอ่ื จดั สง่ ใหศ้ นู ยพ์ ฒั นาพนั ธพ์ุ ชื จกั รพนั ธ์ มีความอยู่เย็นเป็นสุข ประกอบกับการที่ตนเองมี
เพ็ญศิริ (ศูนยจ์ ันกะผกั ) ประสบการณ์ในการไปใช้ชีวิตอยู่ต่างถิ่นมาเป็นระยะ
5. เป็นหมู่บ้านที่สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า เวลายาวนานหลายปี นบั ตงั้ แตก่ ารไดเ้ ปน็ ทหารเกณฑ์
(ขณะด�ำรงพระราชอิสริยยศที่ สมเด็จพระเทพรัตน- หลังจากปลดประจ�ำการแล้วได้ไปท�ำงานในหลายท่ี
ราชสดุ า) เคยเสดจ็ มาทรงเยย่ี มชมบา้ นเมืองรวง รวม รวมทงั้ ได้ไปท�ำงานในต่างประเทศ และไดเ้ ดินทางไป
2 ปซี ้อน คือ ในปี พ.ศ. 2558 และ 2559 โดยเฉพาะ หลายประเทศ จากการได้ไปพบเห็นความเจริญของ
การทรงเยีย่ มชมการจดั เกบ็ เมลด็ พนั ธุ์ผัก บา้ นอ่ืนเมอื งอนื่
6. ในบ้านเมืองรวงมีวัดท่าไคร้เป็นวัดประจ�ำ เมื่อกลับมาอยู่บ้านจึงมีความคิดท่ีจะพัฒนา
หมู่บา้ น ภายในพระอโุ บสถมี หลวงพ่อขาว พระพุทธ หมู่บ้านของตนเองให้มีความเจริญรุ่งเรืองและน่าอยู่
รูปศักด์ิสิทธ์ิ ประดิษฐานอยู่ เชื่อกันว่าถ้าอธิษฐาน เหมอื นอยา่ งบา้ นเมอื งอนื่ เมอื่ ตำ� แหนง่ ผใู้ หญบ่ า้ นวา่ ง
ขอสิง่ ใดกจ็ ะไดร้ ับส่ิงนั้นดงั ประสงค์ ลงจึงได้สมัครรับเลือกต้ังเป็นผู้ใหญ่บ้านโดยได้น�ำ
7. ภายในหมู่บ้าน เป็นสถานท่ีท่องเท่ียวเชิง ปณธิ าน แนวคิดและนโยบายดงั กล่าวมาใชใ้ นการหา
วัฒนธรรมและเชิงนิเวศน์ท่ีน่าพักผ่อนหย่อนใจ เสียง เม่ือได้รับการเลือกตั้งเป็นผู้ใหญ่บ้านจึงได้เริ่ม
มีพุทธสถานถ้�ำพระมิ่งโมลีศรีขุนน�้ำ และมีกิจกรรม โครงการดังกล่าวทันที โดยเร่ิมจากการท�ำเป็นแบบ
โฮมสเตย์ท่ีสามารถรองรับนักท่องเท่ียวได้ตลอดท้ังปี อย่างให้ชาวบ้านเห็นก่อนด้วยความขยัน อดทน
นอกจากน้ียังมีร้านกาแฟอาข่าอันเล่ืองชื่อ ได้แก่ ไมย่ อ่ ทอ้ และทำ� อยา่ งตอ่ เนอื่ งจรงิ จงั แลว้ จงึ ขยายผล
ร้านอาขา่ มิโน (AKHA MINO COFFEE) ออกไปเรื่อยๆ โดยชักชวนชาวบ้านให้มาเข้าร่วม
กจิ กรรมในการพฒั นาหมูบ้านให้เปน็ เมอื งนา่ อยู่ เมื่อ
แรงบันดาลใจที่ต้องการให้ด�ำเนินกิจกรรมทาง ชาวบ้านเห็นเป็นแบบอย่างและเห็นว่าผู้ใหญ่บ้านท�ำ
คณุ ธรรม จรงิ ไมใ่ ชแ่ คเ่ พยี งการหาคะแนนเสยี ง จงึ ใหค้ วามรว่ ม
เกดิ จากแรงบนั ดาลใจของนายสมาน เทพสภุ า มอื รว่ มใจจึงดำ� เนินการเรื่อยมาจนถึงปัจจบุ ัน

66 เชียงรายเมืองคุณธรรม

จดุ เด่นของชุมชน

1. บ้านเมืองรวงเป็นชุมชนท่ีมีผู้น�ำซึ่งมีภาวะ
ผู้น�ำที่เข้มแข็ง มีวิสัยทัศน์ที่โดดเด่น และมีปณิธาน
อยา่ งแรงกลา้ ทจี่ ะพฒั นาชมุ ชนหมบู่ า้ นใหม้ คี วามเจรญิ
รุ่งเรืองตามท่ีคาดหวัง และได้ทุ่มเทแรงกายแรงใจ
อย่างเตม็ ท่ใี นการพัฒนาหมู่บ้าน โดยท�ำให้ลกู บ้านได้
เหน็ เปน็ แบบอย่าง
2. เป็นชุมชนท่ีผู้คนมีความสมัครสมานสามัคคี
และมีการร่วมแรงร่วมใจกันอย่างกลมเกลียวใน
การพฒั นาหมบู่ า้ นใหเ้ ปน็ เมอื งหนา้ อยู่ เปน็ บา้ นสวยรวย
ความสุข โดยใช้ต้นทุนธรรมชาติแวดล้อมที่เอื้ออ�ำนวย
และตน้ ทนุ ความดซี ง่ึ เปน็ คณุ ธรรมประจำ� ใจทที่ กุ คนมอี ยู่
3. เปน็ หนง่ึ ในชมุ ชนคณุ ธรรมตน้ แบบทนี่ อ้ มนำ�
หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงขับเคล่ือนด้วย
พลังบวร (บา้ น วดั โรงเรียน) ที่ไดร้ บั ถกู จดั เปน็ แหล่ง
ท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมบวรออนทัวร์ของกระทรวง
วัฒนธรรม
4. เปน็ ชมุ ชนทส่ี ามารถพงึ่ ตนเองไดอ้ ยา่ งยง่ั ยนื
เพราะในชุมชนได้มีการจัดสรรสภาพพ้ืนท่ีให้เป็นท้ัง
ท่ีพักอาศัย แหล่งประกอบอาชีพเกษตรกรรม มีการ
ปลกู ขา้ ว ปลกู ผัก ปลอดสารเคมี การเลีย้ งไกค่ อนโด
โดยใช้อาหารตามธรรมชาตใิ นการเล้ียง ไดแ้ ก่ หยวก
กลว้ ยสบั ผสมรำ� ขา้ ว ขา้ วโพด และนำ้� หมกั ชวี ภาพเพอ่ื
ปอ้ งกนั โรคตดิ ตอ่ และปอ้ งกนั ไกป่ ว่ ย การเลยี้ งปลาใน
นาขา้ ว ในวนั เสารต์ ง้ั แตช่ ว่ งบา่ ยถงึ คำ�่ บรเิ วณถนนเสน้
กลางของหมู่บ้านจะถูกเปลี่ยนสภาพเป็น “กาดสุด-
สายยายกอง” ให้ชาวบ้านน�ำสินค้าและพืชผลทาง
การเกษตรมาวางจ�ำหน่ายเพื่อเป็นรายได้ในแต่ละ
สัปดาห์
5. เป็นชุมชนทางวัฒนธรรมท่ีมีความหลาก
หลายทางชวี ภาพ และสภาพภมู ทิ ศั นส์ วยงาม อากาศดี
เหมาะทจ่ี ะเป็นที่ทอ่ งเท่ียวและพักผอ่ นหย่อนใจ

67เชียงรายเมืองคณุ ธรรม

กจิ กรรมทเ่ี กีย่ วขอ้ งกบั คุณธรรมของชมุ ชน

ทกุ กจิ กรรมของชมุ ชนลว้ นมคี วามเกยี่ วขอ้ งกบั
คุณธรรมพ้ืนฐานทั้งสิ้น เนื่องจากรากฐานของชุมชน
วางอยู่บนหลักความเช่ือในพระพุทธศาสนาและมี
พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจ�ำหมู่บ้าน กิจกรรม
ที่ด�ำเนินการจึงมีทั้งพระภิกษุสงฆ์ ผู้น�ำหมู่บ้าน
ชาวบ้าน และเยาวชนที่เป็นนักเรียนและคณะครูเข้า
มารว่ มดว้ ยชว่ ยกนั ในการพฒั นาหมบู่ า้ นเปน็ บา้ นสวย
รวยความสขุ

ขน้ั ตอนการดำ� เนินกจิ กรรม ระยะเวลาทดี่ �ำเนนิ การ
ในการด�ำเนินกิจกรรมต่างๆ ในระยะเริ่มแรก ด�ำเนินการมาตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2554 เปน็ ต้นมา
จะนำ� โดยผใู้ หญ่บา้ นกอ่ นเปน็ หลกั โดยการท�ำให้ชาว
บา้ นเหน็ เปน็ แบบอยา่ งถงึ ความมงุ่ มนั่ และตงั้ ใจในการ ผลการดำ� เนนิ กิจกรรม
พัฒนาหมบู่ ้าน ต่อมาชาวบา้ นเห็นความตงั้ ใจและเอา
จรงิ จงึ ไดม้ าเขา้ รว่ มและใหค้ วามรว่ มมอื ดว้ ยดเี รอื่ ยมา 1. ผลการด�ำเนินกิจกรรมถือว่าประสบผล
เมือ่ มชี าวบ้านเขา้ มาร่วมมากขนึ้ การด�ำเนินกิจกรรม สำ� เรจ็ ไดอ้ ยา่ งนา่ ภาคภมู ใิ จ ทสี่ ามารถหลอ่ หลอมจติ ใจ
ต่างๆ กใ็ ช้การเสนอโครงการและใชก้ ารปรกึ ษาหารอื ของลูกบ้าน คือ พี่น้องประชาชนในหมู่บ้านให้เห็น
เพ่ือหาข้อสรุปร่วมกันในการด�ำเนินการ ปัจจุบัน คณุ คา่ และเกดิ การตนื่ ตวั และใหค้ วามรว่ มมอื รว่ มใจใน
ในการดำ� เนนิ กจิ กรรมตา่ งๆ ของหมบู่ า้ นจงึ ดำ� เนนิ การ การสรา้ งบา้ นแปงเมอื งของตนเองใหเ้ ปน็ เมอื งทนี่ า่ อยู่
ในรูปของคณะกรรมการ ซึ่งมีการต้ังคณะกรรมการ เปน็ อูข่ า้ วอ่นู �ำ้ ของหมูบ่ ้านไดเ้ อง
ฝา่ ยตา่ งๆ ขนึ้ รบั ผดิ ชอบการดำ� เนนิ งานเปน็ เรอ่ื งๆ ไป 2. เปล่ียนสภาพภูมิทัศน์โดยรวมของหมู่บ้าน
ให้เป็นเมืองน่าอยู่ เป็นบ้านสวยรวยสุข หน้าบ้าน
น่ามอง และกลายเป็นหมู่บ้านต้นแบบท่ีได้รับ
การกล่าวขานถึงอยู่เนืองๆ รวมทั้งในแต่ละเดือน

68 เชยี งรายเมืองคุณธรรม

มีคณะบุคคลมาศึกษาดูงานและเย่ียมชมอย่าง กจิ กรรมท่จี ะดำ� เนนิ การในอนาคต
ไม่ขาดสาย ชุมชนได้ตั้งเป้าหมายท่ีจะให้การด�ำเนินงาน
3. ทำ� ใหบ้ า้ นเมอื งรวงกลายเปน็ แหลง่ ทอ่ งเทย่ี ว ของชุมชนมีความต่อเน่ืองและย่ังยืน ให้มีลูกหลาน
“บวรออนทัวร์” ของกระทรวงวัฒนธรรม และเป็น และคนรุ่นใหม่ในชุมชนเห็นคุณค่าและเกิดส�ำนึกรัก
หมบู่ า้ นตน้ แบบของกระทรวงมหาดไทยทไ่ี ดร้ บั รางวลั บา้ นเกดิ และเขา้ มารบั ชว่ งสบื ตอ่ ในการสรา้ งชมุ ชนเขม้
จากกระทรวงมหาดไทยและจากหน่วยงาน องค์กร แข็งให้ย่งั ยนื ตลอดไป
ต่างๆ จำ� นวนมาก
4. เป็นหมู่บา้ นท่ี สมเดจ็ พระกนิษฐาธิราชเจา้
(ขณะด�ำรงพระราชอิสริยยศที่ สมเด็จพระเทพรัตน- (ที่มา : นายสมาน เทพสุภา (ผู้ใหญ่บ้าน)
ราชสุดา) ได้เสด็จฯ มาทรงเย่ียมชมถึง 2 ปีซ้อน โทร. 082-7669765 และคณะกรรมการหมู่บ้าน
คอื ในปี พ.ศ.2558 และ 2559 โดยเฉพาะการทรง ผู้ประสานงานข้อมลู )
เยีย่ มชมการจัดเกบ็ เมลด็ พันธุ์ผัก

ชมุ ชนคณุ ธรรมบ้านเมอื งรวง
ต้ังอยู่ ณ หมูบ่ ้านเมอื งรวง หมู่ 5 ต�ำบลแมก่ รณ์ อำ� เภอเมอื ง จังหวดั เชยี งราย

69เชียงรายเมอื งคณุ ธรรม

ไรร่ ื่นรมย์ เกษตรอินทรยี ์

BE STRONG, BE BRAVE, BE HUMBLE

ไร่รื่นรมย์เป็นองค์กรธุรกิจคุณธรรมท่ีเน้นการสร้างคุณค่าให้กับชีวิตมนุษย์ สร้างโอกาสให้

ชาวบ้านได้รู้จักพ่ึงตนเองได้โดยการท�ำการเกษตรอินทรีย์ที่สามารถเล้ียงตัวเองได้ และน�ำมาจ�ำหน่ายให้กับ
ทางไร่ ทำ� ใหช้ าวบา้ นมอี าชพี มรี ายได้ มอี าหารปลอดภยั รบั ประทานและมคี ณุ ภาพชวี ติ ทดี่ ขี น้ึ สว่ นนกั ทอ่ งเทย่ี ว
ที่มาพกั ท่ไี ร่รื่นรมย์ นอกจากได้พกั ในสถานทีท่ ่ีมอี ากาศบริสทุ ธแ์ิ ละไดร้ บั ประทานอาหารสุขภาพ

ค�ำขวญั /พันธกจิ ขององค์กร ทำ� ใหไ้ ด้ทำ� งานอยใู่ กลบ้ า้ น มเี วลาได้อยู่กับครอบครัว
“หลกั 3 B” ความหมาย
BE STRONG เข้มแข็ง ปัญหาและความ มีรายได้ให้กับครอบครัว ท�ำให้ครอบครัวมีความสุข
ลำ� บากไมไ่ ดท้ �ำใหค้ นออ่ นแอ แต่ทำ� ให้คนแข็งแกรง่ เอาชนะความกลวั ด้วยความกล้า กล้าทจี่ ะลอง กล้าที่
BE BRAVE เผชญิ เอาชนะความกลวั ดว้ ย จะเรียนรู้
ความกล้า กล้าทจ่ี ะลอง กล้าทีจ่ ะเรยี นรู้ 3. ใชห้ ลกั ความออ่ นนอ้ มถอ่ มตน การใหเ้ กยี รติ
BE HUMBLE อ่อนน้อมถ่อมตน ให้เกียรติ ซึ่งกนั และกนั เพอื่ การอยู่ร่วมกนั อยา่ งเป็นสุข ทุกคน
ซงึ่ กนั และกนั เพื่อการอยู่ร่วมกันอยา่ งเป็นสขุ รู้หนา้ ที่ สามารถเวียนงานกนั ไดใ้ นทุกกิจกรรม

กจิ กรรมสำ� คญั ท่ีเปน็ จุดเดน่ ขององค์กร แรงบันดาลใจท่ีต้องการให้ด�ำเนินกิจกรรมทาง
1. ใช้หลัก 3 ห่วง 2 เงื่อนไข ของพระบาท- คณุ ธรรม
สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 มีความเข้มแข็งกับ เกดิ จากความตง้ั ใจตง้ั แตเ่ รม่ิ ตน้ ของนายวรี ศกั ด์ิ
การเอาชนะปัญหาและอุปสรรคทุกชนดิ กติ ะพาณชิ ย์ นกั ธรุ กจิ ซง่ึ เปน็ คนกรงุ เทพฯ โดยกำ� เนดิ
2. ต้องการให้ทุกคนกลับคืนสู่ธรรมชาติ เมอ่ื ไดม้ าทศั นศกึ ษาและพกั อยทู่ เ่ี ชยี งราย จงึ เกดิ ความ
สามารถอยูร่ ่วมกันกบั ธรรมชาติอย่างยง่ั ยนื จ้างคนท่ี ประทับใจอยากจะใชช้ วี ติ อยใู่ นเชียงราย จึงได้เรม่ิ ต้น
ว่างงานในพื้นท่ี พนักงานท้ังหมดจึงเป็นคนในพ้ืนท่ี ซอ้ื ทดี่ นิ ซง่ึ เปน็ ทเี่ สอ่ื มโทรมของชาวบา้ นบรเิ วณตำ� บล

70 เชียงรายเมืองคณุ ธรรม

งว้ิ อำ� เภอเทงิ ซงึ่ เปน็ ทต่ี งั้ ของไรร่ นื่ รมยใ์ นปจั จบุ นั เพอื่
จะใชเ้ ปน็ ทสี่ ำ� หรบั ทำ� การเกษตรอนิ ทรยี ์ เพราะมคี วาม
คดิ วา่ อยากสรา้ งธรุ กจิ ทเ่ี ปน็ มติ รกบั สง่ิ แวดลอ้ ม อยาก
ท�ำการเกษตรแบบอินทรีย์ ปลูกข้าว ผัก และพืชผล
ทางการเกษตรอน่ื ๆ ทปี่ ลอดสารเคมใี หค้ นไดก้ นิ เพอ่ื
ใหม้ สี ขุ ภาพดแี ละมชี วี ติ ยนื ยาว และมที พี่ กั ในลกั ษณะ
คลา้ ยโฮมสเตยใ์ หส้ ำ� หรบั เปน็ สถานทที่ อ่ งเทย่ี วและพกั
ผ่อนของผู้คนท่ีอยากใช้เวลาว่างให้เกิดคุณค่าแก่ชีวิต
ในช่วงวันหยุดหรือวันพักผ่อน การด�ำเนินการในช่วง
แรกๆ ได้ส่งเงินมาให้ชาวบ้านได้ท�ำนาแต่ไม่ได้ผล
เนอ่ื งจากบรเิ วณพนื้ ทด่ี งั กลา่ วเปน็ ลกั ษณะแอง่ กระทะ
เม่ือฤดูฝนหากมีฝนตกชุกก็จะเกิดภาวะน�้ำท่วมขัง แล้วให้ชาวบ้านลงมือปลูกและดูแลรักษาตามวิธีการ
พอถึงหน้าแล้งก็ไม่มีน�้ำใช้เพราะไม่มีแหล่งน้�ำใน ทท่ี างไรก่ ำ� หนด เมอ่ื ไดผ้ ลผลติ มากใ็ หน้ ำ� มาขายใหก้ บั
การเกษตร ต่อมาได้ย้ายมาอยู่เชียงรายและเร่ิมต้น ทางไร่ซึ่งทางไร่ก็รับซ้ือทั้งหมด ท�ำให้ชาวบ้านรู้จัก
ลงมอื ท�ำไรร่ น่ื รมยอ์ ย่างเต็มตวั วิธีการท�ำการเกษตรอินทรีย์ท่ีปลอดสารพิษ ได้มี
ภายหลังจากที่ นางสาวศิริวิมล กิตะพาณิชย์ อาหารปลอดภยั รับประทานในครวั เรือนและมรี ายได้
(เปิ้ล) ลูกสาว ซ่ึงส�ำเร็จการศึกษาจากประเทศ สามารถเลี้ยงตัวเองได้ ส่วนผู้ที่มีงานประจ�ำอยู่แล้ว
ออสเตรเลีย จึงต้องการจะพิสูจน์ตัวเองโดยการท�ำ ก็ได้ท�ำเปน็ อาชพี เสริมท�ำให้มรี ายได้เสริม
เกษตรอินทรีย์ตามท่ีบิดาต้องการให้เกิดขึ้นให้ได้
เนื่องจากมีความเช่ือมั่นในตนเองว่าสามารถท�ำได้ จุดเด่นขององคก์ ร
จึงได้เข้ามาด�ำเนินการที่ไร่ร่ืนรมย์อย่างเต็มตัวเพ่ือ 1. เนน้ การทำ� การเกษตรอนิ ทรยี ์ โดยใชห้ ลกั 3
ทำ� ความฝนั ของตนและของพอ่ ใหเ้ ปน็ จรงิ โดยในชว่ ง ห่วง 2 เง่ือนไข ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
แรก เปิ้ล ได้พยายามชักชวนชาวบ้านให้มาเรียนรู้ รชั กาลท่ี 9 เปน็ หลกั สำ� คญั ในการดำ� เนนิ การ เนอ่ื งจาก
การทำ� เกษตรอนิ ทรยี ์ แตไ่ มม่ ใี ครสนใจมา จงึ ตอ้ งใชว้ ธิ กี าร ต้องการให้ชาวบ้านทุกคนรู้จักวิธีการกลับคืนสู่
จ้างให้เรียน โดยการจ้างชาวบ้านให้มาเป็นพนักงาน ธรรมชาติ สามารถอยู่ร่วมกันกับธรรมชาติได้อย่าง
ของไร่ แลว้ จดั การอบรมใหค้ วามรเู้ กย่ี วกบั เรอื่ งเกษตร ยง่ั ยนื โดยสอนชาวบา้ นให้เกดิ การเรยี นรู้ เกิดทกั ษะ
อนิ ทรยี แ์ ลว้ ใหล้ งพนื้ ทไี่ ปสอบถามขอ้ มลู จากชาวบา้ น และสามารถน�ำไปใช้ประกอบอาชีพได้ ให้ชาวบ้าน
ว่าบ้านไหนมีความสนใจบ้าง แต่ประสบปัญหาท่ีชาว พึ่งตนเองได้
บา้ นไมอ่ ยากปรบั เปลยี่ นสภาพพน้ื ทข่ี องเขา ทางไรจ่ งึ 2. เป็นองค์กรธุรกิจคุณธรรมท่ีเน้นการสร้าง
ตอ้ งใชพ้ น้ื ทขี่ องทางไรเ่ องซงึ่ ผา่ นการรบั รอง USPA ให้ คณุ คา่ ให้กบั ชวี ิตมนษุ ย์ ไดแ้ ก่ การสรา้ งโอกาสให้ชาว
ที่ปฏิบัติมาท�ำ แต่ส�ำหรับเกษตรกรคนใดที่ยอมปรับ บา้ นไดร้ จู้ กั พง่ึ ตนเองไดโ้ ดยการทำ� การเกษตรอนิ ทรยี ์
เปลี่ยนสภาพพ้ืนที่มาท�ำการเกษตรแบบอินทรีย์ทาง ทส่ี ามารถเลยี้ งตวั เองได้ และนำ� มาจำ� หนา่ ยใหก้ บั ทาง
ไร่ก็จะลงไปช่วยดูแลและแนะน�ำวิธีการและให้แนว ไร่ ท�ำให้ชาวบ้านมีอาชีพมีรายได้ มีอาหารปลอดภัย
ความคิดให้เกิดความเข้าใจ ศึกษาวิธีการปลูกผักที่ไร่ รบั ประทานและมคี ณุ ภาพชวี ติ ทดี่ ขี น้ึ สว่ นนกั ทอ่ งเทย่ี ว

71เชยี งรายเมืองคุณธรรม

ท่ีมาพักที่ไร่รื่นรมย์ นอกจากได้พักในสถานท่ีท่ีมี
อากาศบริสุทธ์ิและได้รับประทานอาหารสุขภาพแล้ว
ยังได้มีโอกาสศึกษาเรียนรู้วิชาชีวิตในฐานการเรียนรู้
ตา่ ง ๆ ทไ่ี รจ่ ดั ขนึ้ เชน่ การทำ� ไขเ่ คม็ ซงึ่ ถอื เปน็ กจิ กรรม
ท่ีท�ำให้นักท่องเที่ยวท่ีได้เรียนรู้และลงมือท�ำด้วย
ตนเองสามารถนำ� ไปใชเ้ ปน็ อาชพี ของตนเองไดอ้ กี ดว้ ย

กจิ กรรมที่เกีย่ วขอ้ งกับคุณธรรมขององค์กร
1. กิจกรรมที่ท�ำเป็นธุรกิจคุณธรรม ท่ีอยู่บน
รากฐานของการรับผิดชอบต่อชีวิตเพื่อนมนุษย์
ต้องการให้เพ่ือนมนุษยไ์ ด้กนิ อาหารเป็นยา แทนทจ่ี ะ
กินยาเป็นอาหาร เป็นการท�ำการเกษตรอินทรีย์ท่ีได้
มาตรฐานระดับประเทศและระดับโลก และได้น�ำมา ไดท้ นั ที แลว้ เมอื่ ออกจากไรไ่ ปแลว้ กจ็ ะมวี ชิ าชพี ตดิ ตวั
ผลติ แปรรปู เป็นสินค้าท่หี ลากหลาย ไปสามารถนำ� ไปประกอบอาชีพของตนเองได้ต่อไป

2. เป็นธุรกิจที่ช่วยยกระดับความเป็นอยู่ของ
ชาวบา้ น ชาวบา้ นทกุ คนทม่ี าเปน็ พนกั งานหรอื มารว่ ม ขน้ั ตอนการด�ำเนนิ กิจกรรม
งานกบั ทางไร่ จะถกู สอนใหเ้ รยี นรงู้ านทกุ ดา้ นทกุ ฝา่ ย ได้ด�ำเนินการต้ังแต่การถอดบทเรียนจากแบบ
ที่มีอยู่ เช่น เป็นกุ๊กท�ำอาหาร เป็นพนักงานเสิร์ฟ อย่างที่เคยมีอยู่แล้ว และการเสาะแสวงหา ศึกษา
อาหาร พนกั งานดแู ละหอ้ งพกั ฯลฯ ทกุ คนจะไดเ้ รยี น องค์ความรู้ และการคิดรังสรรค์ข้ึนจากความคิดของ
รกู้ ระบวนการทำ� งานทง้ั ระบบ และสามารถชว่ ยเหลอื ตนเอง และให้ประสบการณ์ในการบริหารธุรกิจมา
กันได้ในทุกงาน หากมีพนักงานฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งขาด เปน็ หลกั ในการดำ� เนนิ การทกุ ขนั้ ตอนอยา่ งเปน็ ระบบ
หรือไม่พอ พนักงานคนอื่นก็สามารถเข้ารับช่วงแทน และมีความเปน็ สากล

72 เชยี งรายเมอื งคุณธรรม

ระยะเวลาท่ดี �ำเนนิ การ กิจกรรมท่ีจะด�ำเนินการในอนาคต
ได้ด�ำเนินการมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2558 นับถึง 1. ในดา้ นการรกั ษาคณุ ภาพและมาตรฐานของ
ปัจจบุ ันเป็นเวลาหา้ ปเี ศษ ไร่รื่นรมย์ในด้านต่างๆ ด�ำเนินการให้มีความยั่งยืน
อย่างตอ่ เนือ่ ง เพราะเชอื่ ว่าความสำ� เรจ็ สงู สุดนัน้ อาจ
ผลการด�ำเนนิ งาน มองไม่เห็นตัวตน แต่สิ่งหน่ึงที่จะด�ำเนินการคือ
1. เกิดผลผลิตคือไร่รื่นรมย์ ได้ผลผลิต การทำ� ใหแ้ ตล่ ะวนั มคี ณุ คา่ และดยี งิ่ ขน้ึ เรอ่ื ยๆ ตอ้ งการ
จากการเกษตรอินทรีย์ที่ได้มาตรฐานระดับชาติและ พิสูจน์ให้ผู้คนทั่วไปได้เห็นคุณค่าและตระหนักว่า
ระดับสากล และมีชือ่ เสียง เปน็ ท่ยี อมรับของสังคม การทำ� การเกษตรแบบอนิ ทรยี ส์ ามารถสรา้ งรายไดใ้ ห้
2. ผูม้ าใช้บรกิ าร ไดร้ บั การบริการทด่ี ี ได้เรยี น เกิดขึ้นได้จริง และต้องการขับเคล่ือนชีวิตท่ีดียิ่งขึ้น
รู้วิชาชีวิตจากฐานการเรียนรู้ในแต่ละฐาน ซ่ึงไม่มีใน การตั้งบริษัทที่เป็น Social Enter price บริษัทที่
สถานท่พี กั แหง่ อ่ืนๆ ทำ� ให้ได้คณุ ค่าและคุณภาพชีวิต ไม่ได้มีก�ำไรสูงสุด แต่อยู่อย่างมีก�ำไรพอประมาณ
ท้ังสามารถเอาความรู้ท่ีได้ไปประกอบเป็นอาชีพของ (ก�ำไร = พอประมาณ) ทำ� ใหท้ ุกสง่ิ มคี วามพอประมาณ
ตนเองได้อีกด้วย ส่วนผู้บริโภคได้บริโภคอาหาร ไม่วา่ จะเปน็ คน ธรรมชาติ ส่งิ แวดล้อม โดยการเอา
ปลอดภยั อนั สง่ ผลดตี อ่ สขุ ภาพและทำ� ใหม้ ชี วี ติ ยนื ยาว คณุ ธรรมมาใชใ้ นการบรหิ ารจดั การ ทำ� ใหเ้ ปน็ รปู ธรรม
3. ชาวบ้านได้มีอาชีพ มีรายได้ เกิดความ และสามารถทำ� ใหเ้ ปน็ ธุรกจิ ได้
ตระหนกั และเหน็ คณุ คา่ ของการเกษตรอนิ ทรยี ์ ไดร้ บั 2. ในดา้ นอนาคตระยะยาว ตอ้ งการทำ� ใหพ้ น้ื ที่
ประทานอาหารท่ีปลอดสารเคมี และได้ทักษะชีวิต ของไร่รื่นรมย์และจังหวัดเชียงราย เป็นสถานท่ีพัก
ในหลายๆ ด้าน สามารถน�ำไปใช้ประกอบอาชีพ อาศัยของคนท่ีรักสุขภาพ ต้องการจะมีชีวิตที่ยืนยาว
ของตนเองได้เปน็ อยา่ งดี ต้องการอยู่ในสถานท่ีท่ีมีสภาพภูมิทัศน์ดี สภาพ
4. ผลเชิงประจักษ์ คือท�ำให้ไร่รื่นรมย์ ได้รับ อากาศดี มีอาหารการกินที่ปลอดสารพิษ มีคุณภาพ
การยกย่อง และได้รับความเช่ือในคุณภาพและ ชวี ติ ที่ดแี ละมีความสุข
มาตรฐานด้านอาหารปลอดภัยและได้รับรางวัล
จากหลายองค์กร/หน่วยงาน ทั้งจากภาครัฐและ (ที่มา : นางสาวศิริวิมล กิตะพาณิชย์ (เปิ้ล)
เอกชนมาอยา่ งต่อเนอ่ื ง โทร. 081-6165313 Email : Verasak.rairuenrom
@gmail.com ผู้ประสานงานข้อมลู )

ไรร่ นื่ รมย์ เกษตรอนิ ทรีย์
เลขที่ 97 หมู่ 10 ตำ� บลงว้ิ
อำ� เภอเทิง จังหวดั เชียงราย
โทรศพั ท์ 097-0870085

73เชียงรายเมอื งคุณธรรม

สมาพันธเ์ กษตรกรรมย่งั ยนื เชยี งราย

SDGsPGS จงั หวดั เชียงราย

“สานพลงั สืบสาน สง่ เสริม สร้างสรรค”์

สมาพันธ์เกษตรกรรมย่ังยืนเชียงราย SDGsPGS จังหวัดเชียงราย ต้องการสนับสนุน

ใหเ้ กษตรกรทำ� การเกษตรแบบอนิ ทรยี ์ (Organic Agriculture) ซง่ึ เปน็ ระบบการเกษตรทมี่ หี ลกั การเพอื่
ใหค้ งสภาพความสมบรู ณ์ และการมีคุณภาพที่ดขี องดิน ระบบนิเวศ และมนุษย์

ค�ำขวัญ/พันธกจิ ขององคก์ ร เกย่ี วกบั การรบั รองมาตรฐานเกษตรอนิ ทรยี ์ ใหม้ คี วาม
“สานพลัง สบื สาน สง่ เสริม สรา้ งสรรค”์ ตระหนักถงึ พษิ ภัยของการใช้เคมีทางเกษตรทนี่ ำ� มาสู่
เง่ือนไขทางการกีดกันทางการค้า ผลผลิตและ
กจิ กรรมส�ำคญั ท่ีเปน็ จุดเด่นขององคก์ ร ผลิตภัณฑ์ทางการเกษตรอินทรีย์ ท้ังในประเทศและ
จากพนั ธกจิ หลกั ของสมาพนั ธฯ์ พบวา่ กจิ กรรม ต่างประเทศท่ีก�ำลังขยายตัวขึ้นในกระบวนการ
ส�ำคัญที่เป็นจุดเด่นคือ การเน้นความมั่นคง และ การรับรองมาตรฐานเกษตรอินทรีย์อย่างมีส่วนร่วม
สืบสานวฒั นธรรม อตั ลกั ษณ์ ความม่นั คงทางอาหาร ในชอื่ ระบบการรบั รองแบบมสี ว่ นรว่ ม (Participatory
และสุขภาพ และความมั่นคงของการอยู่ร่วมกับส่ิง Guarantee System(PGS)) เพอื่ สร้างความมัน่ ใจตอ่
แวดล้อม การบริโภค สะท้อนความร่วมมือกันในชุมชนผู้ผลิต
ผู้ประกอบการ และผ้บู รโิ ภค
แรงบันดาลใจท่ีต้องการให้ด�ำเนินกิจกรรมทาง ดังน้ัน สมาพันธ์เกษตรกรรมยั่งยืนเชียงราย
คุณธรรม SDGsPGS จงั หวดั เชยี งราย จงึ มแี รงบนั ดาลใจทต่ี อ้ งการ
จังหวัดเชียงราย เป็นจังหวัดที่ประชากรส่วน ให้ด�ำเนินกิจกรรมทางคุณธรรม เพ่ือแก้ปัญหาและ
ใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม จึงให้ความส�ำคัญ การทำ� ความดี สามารถสรุปได้ 2 ประการสำ� คัญคือ

74 เชียงรายเมืองคุณธรรม

1. ความเป็นเอกลักษณ์และสีสันท่ีดีงามของ สมาพนั ธเ์ กษตรกรรมยง่ั ยนื เชยี งราย SDGsPGS
กลมุ่ ชาตพิ นั ธท์ุ มี่ คี วามหลากหลายในจงั หวดั เชยี งราย จงั หวดั เชยี งราย ไดใ้ หก้ ารสนบั สนนุ เกษตรกรในพนื้ ที่
2. ความเปน็ แหลง่ อาหารทเี่ ปน็ ยา พง่ึ พาอาศยั โดยใชร้ ะบบการรบั รองแบบมสี ว่ นรว่ ม Participatory
ซึง่ กนั และกัน ม่ันคงในการด�ำเนินชีวิตและสขุ ภาพ Guarantee Systems, PGS” ซงึ่ เกดิ ขนึ้ จากสมาพนั ธ์
เกษตรอนิ ทรยี ์นานาชาติหรอื IFOAM ไดต้ ระหนักถึง
จุดเดน่ ขององคก์ ร ปัญหาที่เกษตรกรรายย่อยไม่สามารถขยายช่องทาง
คือการสนับสนุนให้เกษตรกร ท�ำการเกษตร ตลาดได้ จึงได้รว่ มกับเครือข่ายประเทศต่างๆ พัฒนา
แบบอินทรีย์ (Organic Agriculture) ซ่ึงเป็นระบบ ระบบพีจีเอสข้ึน และทดลองน�ำร่องใน 8 ประเทศ
การเกษตรที่มีหลักการเพ่ือให้คงสภาพความสมบูรณ์ ต้ังแต่ปี 2547 เป็นต้นมา จนถึงปัจจุบัน มีประเทศ
และการมคี ุณภาพที่ดขี องดนิ ระบบนิเวศ และมนษุ ย์ ทนี่ ำ� ระบบไปใชร้ บั รองเกษตรอนิ ทรยี ก์ วา่ 70 ประเทศ
ซึ่งเป็นองค์รวม ด้วยการจัดการระบบนิเวศ และก�ำลังเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ เพราะพีจีเอส ท�ำให้เกิด
ความหลากหลายทางชวี ภาพ และการหมนุ เวยี นของ การขยายตัวการท�ำเกษตรอินทรีย์ในท้องถ่ิน รวมถึง
วงจรชีวภาพในสภาพของท้องถิ่นน้ันๆ โดยเชื่อมโยง ในจงั หวดั เชยี งรายเอง โดยมชี อ่ งทางตลาดใหเ้ กษตรกร
กับวธิ กี ารปฏบิ ตั ทิ ี่เป็นวัฒนธรรมของท้องถนิ่ รว่ มกับ ขายตรงมากข้ึน เช่น ตลาดนัดสีเขียว ระบบสมาชิก
การประยกุ ตใ์ ชค้ วามรภู้ มู ปิ ญั ญาทอ้ งถนิ่ กบั วทิ ยาศาสตร์ ลว่ งหน้า ระบบเครอื ขา่ ยดิจติ อล เปน็ ต้น
ในการสร้างความสมดุลที่เป็นธรรมต่อทุกสรรพสิ่ง ถอื วา่ เปน็ การพฒั นาคณุ ภาพชวี ติ ของเกษตรกร
(Common Objectives and Requirements of ท�ำให้ผู้บริโภคภายในประเทศเข้าถึงอาหารอินทรีย์
Organic Standards, COROS) ซง่ึ FAO IFOAM และ ในราคาที่ซ้ือหาได้ รวมทั้งเป็นการฟื้นฟูทรัพยากร
UNCTAD ไดร้ ว่ มกนั กำ� หนดเปน็ วตั ถปุ ระสงคร์ ว่ มของ ธรรมชาติท่ีสอดคล้องกับแนวคิดการพัฒนาอย่าง
มาตรฐานเกษตรอินทรีย์ในการเทียบเคียงมาตรฐาน ยั่งยืน อีกท้ังการท�ำงานของสมาพันธ์เกษตรกรรม
ของแตล่ ะประเทศ frication Body, CB) และระบบ ยง่ั ยนื เชยี งราย SDGsPGS จงั หวดั เชยี งราย ดำ� เนนิ การ
การรับรองแบบมีสว่ นร่วม (Participatory Guaran- ภายใต้หลักการของ “จิตอาสา” ไม่มีการแสวงหา
tee Systems, PGS) ปจั จุบนั ระบบการตรวจรับรอง ผลประโยชน์ แต่อ�ำนวยประโยชน์ในการพัฒนา
โดยหน่วยตรวจรับรองได้ท�ำให้สินค้าเกษตรอินทรีย์ เชิงเศรษฐกจิ สังคม และสิ่งแวดล้อม
ขายไปไดท้ วั่ โลก แตร่ ะบบนม้ี งุ่ รบั รองรายสนิ คา้ ไมไ่ ด้
เป็นคำ� ตอบส�ำหรบั เกษตรอินทรีย์ทุกระบบ เพราะมงุ่
เนน้ ขายใหต้ ลาดทไี่ กลจากผผู้ ลติ หรอื เปน็ การสง่ ออก

75เชียงรายเมืองคณุ ธรรม

กิจกรรมท่เี ก่ยี วขอ้ งกับคณุ ธรรมขององคก์ ร ในชุมชน ได้สร้างความม่ันคงทางด้านอาหาร สร้าง
กิจกรรมที่เก่ียวข้องกับคุณธรรมขององค์กร ชุมชนเก้ือกูล รักษาสิ่งแวดล้อม ตามวิถีพอเพียง
ได้แก่ การจัดเก็บธนาคารเมล็ดพันธุ์พ้ืนบ้าน การส่ง โดยก�ำหนดปลกู พืชผกั กนิ ได/้ สมุนไพร
เสริมการปลูกพืชสมุนไพร กิจกรรมกินอ่ิม-นอนอุ่น
กิจกรรมความมั่นคงทางอาหารและสุขภาพ และ กจิ กรรมกนิ อิม่ -นอนอุ่น สอดคล้องกบั กจิ กรรม
กิจกรรมสร้างป่าเพ่ือชวี ิต ส่งเสรมิ การปลูกพืชสมุนไพร โดยสง่ เสริมคุณภาพชวี ิต
ท่ีดีของชุมชน โดยเฉพาะด้านการเกษตรท่ีเน้นเกษตร
อนิ ทรยี ์ และการทำ� งานแบบภาคเี ครอื ขา่ ยความรว่ มมอื
ผลการดำ� เนนิ กิจกรรม
กจิ กรรมการจดั เกบ็ ธนาคารเมลด็ พนั ธพ์ุ นื้ บา้ น
ได้เสริมสร้างความตระหนักในเยาวชนและเกษตรกร
รุ่นใหม่ให้เห็นถึงความสัมพันธ์ของเมล็ดพันธุ์กับวิถี
ชวี ติ ตง้ั แตก่ ารปลกู กนิ เกบ็ และแลกเปลยี่ น โดยเปน็
ภูมิปัญญาในการคัดเลือกสืบทอดกันมา โดยเฉพาะ
อยา่ งย่ิงในกล่มุ ชาตพิ นั ธใุ์ นจงั หวดั เชียงราย
กจิ กรรมสง่ เสรมิ การปลกู พชื สมนุ ไพรเปน็ แหลง่
กระจาย แลกเปลย่ี นเมลด็ พนั ธ์ุ วตั ถดุ บิ พชื ผกั สวนครวั

76 เชยี งรายเมอื งคณุ ธรรม

กิจกรรมความมั่นคงทางอาหารและสุขภาพ โดยมขี อ้ เสนอแนะในพน้ื ทจี่ งั หวดั เชยี งราย คอื
ได้สร้างกระบวนการเรียนรู้ที่เสริมสร้างความม่ันคง การสอื่ สาร และภาษาเฉพาะถน่ิ ของกลมุ่ ชาตพิ นั ธท์ุ ม่ี ี
ทางอาหารในชุมชนของกลุ่มเกษตรอินทรยี ์ การปรบั แกไ้ ขโดยหารอื และการใชภ้ าษาเฉพาะถน่ิ โดย
กิจกรรมสร้างป่าเพ่ือชีวิต ได้ท�ำให้เกิดการมี ภาคีเครือข่ายการท�ำงานในพื้นที่เพ่ือการส่ือสารท่ีมี
สว่ นรว่ มในการจดั การปา่ ไม้ ปลกู ปา่ และใชป้ ระโยชน์ ความเข้าใจกนั มากขึ้น
เชงิ อนรุ กั ษ์ รวมถึงเรยี นรวู้ นเกษตร
กิจกรรมทจี่ ะด�ำเนินการในอนาคต
บทเรยี นที่ได้รบั จากการดำ� เนินกิจกรรม 1. การจัดทำ� ธนาคารนำ้� ใตด้ ิน
การดำ� เนนิ งานควรมขี นั้ ตอนการดำ� เนนิ งานทกุ 2. การสร้างป่าเพือ่ ชวี ิต (ต่อยอด)
กจิ กรรม โดยเร่มิ จากการวางแผน กำ� หนดยุทธศาสตร์ 3. กจิ กรรมความมน่ั คงทางอาหารและสขุ ภาพ
และมีส่วนร่วมในการด�ำเนินงาน หรือสรุปได้ว่า (ตอ่ ยอด)
สอดคลอ้ งกบั หลกั PDCA โดยการทำ� งานของสมาพนั ธ์ 4. การเสรมิ รายไดห้ ลงั การเกษตร/ฤดกู าลเพาะ
เกษตรกรรมยง่ั ยนื เชยี งราย SDGsPGS จงั หวดั เชยี งราย ปลกู
มีการด�ำเนินงานที่ก่อให้เกิดความส�ำเร็จสอดคล้องกับ
การเป็นองค์กรคุณธรรมในการขับเคลื่อนเกษตร (ที่มา : นายจุมพล กิตติสาร โทร. 086-1815944
อนิ ทรยี อ์ ยา่ งเป็นรปู ธรรม เช่น การเสริมศกั ยภาพของ ผูป้ ระสานงานขอ้ มลู )
เกษตรกร การพัฒนา กระบวนการรับรองเกษตร
อินทรีย์แบบมีส่วนร่วม (PGS) ตลอดห่วงโซ่คุณค่า
เปน็ กระบวนการเชิงรุกภายใต้หลักการพัฒนา “พนื้ ท่ี
เปน็ ตวั ตงั้ จังหวัดจัดการตนเอง รฐั หนนุ เสริม”

สมาพนั ธ์เกษตรกรรมยั่งยนื เชียงราย SDGsPGS จังหวดั เชียงราย
เลขท่ี 228/1 หมู่ 6 ตำ� บลรอบเวียง อำ� เภอเมือง จังหวัดเชียงราย

77เชยี งรายเมืองคุณธรรม

กล่มุ เมลด็ พันธุ์พบดนิ เพื่อพอ่ ของแผ่นดิน

“เมล็ดพันธดุ์ ี อยู่ก่หี มน่ื ปี กเ็ จรญิ งอกงาม”

กลมุ่ เมลด็ พนั ธพ์ุ บดนิ เพอื่ พอ่ ของแผน่ ดนิ เกดิ จากแนวคดิ ของนายชยานนท์ ปญั ญาธรี พงษ์ ไดน้ ำ�

เดก็ ๆ มาเรียนดนตรีพน้ื เมอื ง และเรียนการฟอ้ นล้านนา ซงึ่ เป็นภมู ิปญั ญาพน้ื ถน่ิ เป็นสร้างคุณคา่ เพิม่
ให้แกเ่ ด็กๆ ในชมุ ชน เปน็ การเอาเคร่ืองดนตรีพืน้ เมืองใสม่ ือเดก็ แทนการเลน่ โทรศัพท์

คำ� ขวญั /พนั ธกจิ ขององค์กร เมล็ดพันธ์ุพบดินข้ึน โดยในช่วงแรกๆ ได้น�ำเด็กๆ
“เมล็ดพันธุ์ดี อยู่ก่ีหม่ืนปี ก็เจริญงอกงาม” มาเรียนดนตรีพื้นเมือง และเรียนการฟ้อนล้านนา
เมื่อมเี มลด็ พนั ธ์ทุ ี่ดีก็ตอ้ งพบกบั ดนิ ทด่ี ี ซึ่งเราอาจเป็น ซงึ่ เปน็ ภมู ปิ ญั ญาพน้ื ถน่ิ เปน็ การสรา้ งคณุ คา่ เพม่ิ ใหแ้ ก่
เมลด็ พนั ธุ์หรอื เป็นดินท่ีดกี ็ได้ เพราะถา้ “ไมม่ เี ขา เรา เด็กๆ ในชุมชน เป็นการเอาเคร่ืองดนตรีพื้นเมือง
ก็ไม่ได้ท�ำกิจกรรมดีๆ และไม่มีเรา เขาก็ไม่มีพื้นท่ี ใสม่ ือเด็กแทนการเล่นโทรศัพท์
สร้างสรรคส์ ่งิ สวยงาม” 2. ใช้ “เฮือนชมจันทร์” เป็นสถานท่ีแห่ง
การบ่มเพาะเมล็ดพันธุ์ดีงาม โดยใช้หลักการตาม
กิจกรรมส�ำคัญทีเ่ ปน็ จุดเด่นขององคก์ ร คำ� ขวญั ทวี่ า่ “เมลด็ พนั ธด์ุ ี อยกู่ หี่ มนื่ ปกี เ็ จรญิ งอกงาม”
1. เกดิ จากแนวคดิ ของ นายชยานนท์ ปัญญา- 3. ด�ำเนินโครงการ “พ่ีสร้างศิลป์ น้องสร้าง
ธีรพงษ์ ท่ีเห็นลูกยางนาท่ีปลิวหล่นจากต้นแล้วลงมา สรรค์” และท�ำโครงการให้เด็กและเยาวชนในชุมชน
เจอกับดนิ จากนน้ั จึงเกิดการงอกขึ้นและเจริญเตบิ โต “ปลกู ขา้ วแทนคณุ ” โดยสอนใหท้ ำ� นาเปน็ ทง้ั กระบวน
เป็นตน้ ยางนาตน้ ใหม่ ท�ำนองเดยี วกบั เดก็ ๆ ในชมุ ชน การ จนถึงการเก็บเกี่ยวและน�ำมาต�ำ/สีเป็นข้าวสาร
ท่เี หมอื นเมลด็ พันธ์ุ หากไมม่ ีดินรองรบั เมล็ดพนั ธนุ์ นั้ แล้วหุงให้พ่อแม่กินได้ เป็นการตอบแทนบุญคุณของ
ก็อาจฝ่อและแห้งตายไป จึงได้เร่ิมต้นตั้งกลุ่ม พอ่ แม่

78 เชียงรายเมอื งคุณธรรม

4. จัดหาทุนมาด�ำเนินการโดยการใช้บ้านพัก 3. ใชแ้ นวคดิ ระบบการพึ่งพา เช่อื วา่ ทกุ ส่งิ ตอ้ ง
อาศยั เปน็ โฮมสเตยใ์ หน้ กั ทอ่ งเทย่ี วไดม้ าพกั อาศยั และ องิ อาศยั กนั ตามหลกั ปฏจิ จสมปุ บาท โดยมหี ลกั การท่ี
เรียนรู้ประเพณีวัฒนธรรมท้องถ่ินและอัตลักษณ์ของ ว่าเมอ่ื มีเมล็ดพนั ธท์ุ ่ดี ี ก็ตอ้ งพบกบั ดินที่ดี
เมืองล้านนา บางครั้งไม่ได้เก็บค่าที่พักเป็นเงินแต่ขอ 4. จัดสภาพแวดล้อมของพื้นท่ีให้เป็นพื้นท่ี
ใหผ้ มู้ าพกั จา่ ยเปน็ ความรใู้ หเ้ ดก็ ๆ เชน่ การสอนภาษา สร้างสรรคว์ ัฒนธรรมทางปญั ญา ณ ห้องเรยี น ทำ� ให้
อังกฤษให้เด็ก นักทอ่ งเท่ียวทม่ี ฐี านะดีบางคนก็ให้ทนุ งาม สนุ ทรยี ศาสตร์ ขว่ งวฒั นธรรมแหง่ การเรยี นรวู้ ชิ า
การศกึ ษาแกเ่ ดก็ จนเรียนจบในระดบั ปริญญาตรี ชวี ิตของต�ำบลจอมหมอกแก้ว อ�ำเภอแม่ลาว จงั หวดั
5. เปลย่ี นงานสังสรรค์ เป็นงานสร้างสรรค์ เชียงราย

แรงบันดาลใจที่ต้องการให้ด�ำเนินกิจกรรมทาง
คุณธรรม

1. เกดิ จากแรงบันดาลใจที่เคยเปน็ เดก็ วดั และ
ได้เป็นลูกศิษย์ของพระอาจารย์ ว.วชิรเมธี (พระเมธี
วชิโรดม) จึงได้รับการอบรมสั่งสอนในด้านคุณธรรม
จริยธรรมในการให้มีเมตตาและช่วยเหลือผู้อื่น และ
ใหอ้ า่ นหนงั สอื ประเภทพทุ ธปรชั ญา เชน่ อยอู่ ยา่ งเซน
และหนังสืออื่นๆ อีกหลายเล่ม ประกอบกับการเป็น
คนชา่ งสงั เกต ชา่ งคดิ เมอื่ เหน็ ลกู ยางนาหลน่ ลงมาจาก
ตน้ มาเจอดนิ เมอื่ ไดด้ นิ ดี ไดค้ วามชนื้ กง็ อกรากหยง่ั ลง
ไปในดนิ และงอกขน้ึ เปน็ ตน้ จงึ ไดค้ ดิ ถงึ เดก็ ๆ ในชมุ ชน
ที่ควรจะได้มีโอกาสดีๆ ในชีวิตเหมือนเมล็ดพันธุ์ที่ได้
พบดนิ
2. การใช้บริเวณพ้ืนท่ีของ “เฮือนชมจันทร์”
(ซ่ึงเป็นบ้านท่ีต้องการสร้างให้พ่อ) เป็นสถานท่ีแห่ง
การบม่ เพาะเมล็ดพนั ธุด์ งี าม

79เชยี งรายเมอื งคณุ ธรรม

จุดเด่นขององคก์ ร
1. องค์กรเน้นการอนุรักษ์วัฒนธรรมล้านนา
ดั้งเดิมไว้ไม่ให้สูญหายไปตามกาลเวลา ได้แก่
วัฒนธรรมการสร้างบ้านที่อยู่อาศัยของคนล้านนา
โบราณ วฒั นธรรมด้านอาหารการกิน วัฒนธรรมการ
แตง่ กาย วฒั นธรรมดา้ นการประกอบอาชพี การอนรุ กั ษ์
วัฒนธรรมด้านสุนทรียะ ได้แก่ ดนตรีพ้ืนเมือง
การฟอ้ นพน้ื เมอื ง รวมถงึ การเก็บรักษาบรรดาเคร่ือง
มือเครื่องใช้และเครื่องมือในการประกอบอาชีพของ
คนล้านนาโบราณเอาไวใ้ ห้คนรุ่นหลังได้ศกึ ษาเรยี นรู้ ขนั้ ตอนการด�ำเนินกจิ กรรม
2. เป็นศูนย์การเรียนรู้ด้านภูมิปัญญาของ ในการด�ำเนนิ กจิ กรรมทกุ กจิ กรรม เรม่ิ ต้นโดย
พนื้ ถนิ่ ทสี่ ามารถสบื สาน รกั ษา และตอ่ ยอดภมู ปิ ญั ญา การท่ี นายชยานนท์ ปญั ญาธรี พงษ์ (ซนั ) ไดเ้ รมิ่ ตน้ คดิ
ลา้ นนาดา้ นต่างๆ เอาไวไ้ ดเ้ ป็นอย่างดี รังสรรค์กิจกรรมขึ้นเอง หรือเป็นผู้ก่อตั้งโครงการข้ึน
3. องค์กรเป็นเปรียบด่ังพื้นดินที่มีความอุดม เอง โดยไดจ้ ากการศกึ ษาขอ้ มลู ขอ้ จำ� กดั สภาพปญั หา
สมบูรณ์และทรงคุณค่าที่ช่วยโอบอุ้มและให้โอกาส ภายในชุมชน และคิดวิธีการในการแก้ไขปัญหาข้ึน
แก่เด็กๆ ซึ่งเป็นเมล็ดพันธุ์ได้มีโอกาสได้พักพิง หย่ัง เป็นลักษณะการคิดวิเคราะห์ตามหลักอริยสัจ 4 ที่
รากและจะงอกงามและเติบใหญ่เป็นต้นไม้ท่ีทรง เร่ิมต้นจากการมองสภาพปัญหา การค้นหาสาเหตุ
คณุ ค่าแก่เพือ่ นมนุษย์และโลก และเสนอวิธีแก้ และผลท่ีคาดว่าจะได้รับ แล้วน�ำ
โครงการน้ันๆ มาเชิญชวนให้ชาวบ้านในชุมชนได้
ร่วมมือกันปฏิบัติ เช่น โครงการเมล็ดพันธุ์พบดิน
กจิ กรรมทเ่ี ก่ียวข้องกบั คุณธรรมขององคก์ ร โครงการพี่สร้างสรรค์ น้องสร้างศิลป์ เป็นต้น โดย
ในแต่ละโครงการใช้เวลาหลายเดือนและท�ำเป็น
ทุกกิจกรรมท่ีด�ำเนินการล้วนเป็นเรื่องท่ี โครงการตอ่ เนอ่ื งระยะยาว
เก่ียวข้องกับคุณธรรมท้ังส้ิน สอดคล้องกับหลักการ
สงเคราะห์สังคม คือ สังคหวัตถุ 4 (ทาน ปิยวาจา
อตั ถจรยิ า สมานัตตตา) เป็นการท�ำกิจกรรมที่เร่มิ ต้น ระยะเวลาที่ด�ำเนินการ
ดว้ ยการสรา้ งสำ� นกึ ในการชว่ ยเหลอื เกอื้ กลู สงั คม โดย ได้ด�ำเนินการมาเร่ือยๆ ประมาณ 10 ปี ใน
การให้ คือการให้โอกาสแกเ่ ดก็ ๆ ให้มแี หลง่ การเรยี น ระยะแรกท�ำโดยการเก็บเล็กผสมน้อย จากการเก็บ
รู้ด้านภูมิปัญญาและมีเวทีในการแสดงออกถึงความรู้ สะสมสิ่งของโบราณเก่าๆ เช่น เสาไม้เก่า กระเบ้ือง
ความสามารถ ท�ำใหเ้ มล็ดพันธุ์ได้มีโอกาสพบดนิ และ หลงั คา เครอ่ื งมือเครอื่ งใช้ เชน่ ลอ้ เกวียน แอก คันไถ
งอกรากหย่งั ลงดินเพื่อเติบใหญต่ ่อไป และขยายออก ที่ชาวบ้านเลิกใช้แล้ว บ้างก็ทิ้งขว้าง เพราะเห็นว่า
สู่ชุมชนท�ำให้คนในชุมชนเห็นคุณค่า และตระหนัก เป็นส่ิงที่หมดประโยชน์ในการใช้สอยแล้ว ส่วนด้าน
เห็นว่าทุกส่ิงที่ท�ำล้วนสร้างประโยชน์ให้แก่ชุมชน กิจกรรมต่างๆ ได้ด�ำเนนิ การมาเป็นเวลา 8 ปี (ต้งั แต่
อย่างประมาณค่าไม่ได้ จึงได้ให้ความร่วมมือและ 2556) ส่วนบา้ นพักแบบโฮมสเตยไ์ ด้ดำ� เนนิ การมา
ก่อเกิดเปน็ พลังชมุ ชนและพลงั บวรขนึ้ เป็นระยะเวลา 5 ปี

80 เชยี งรายเมืองคุณธรรม

ผลสำ� เรจ็ ของการดำ� เนนิ กิจกรรม
1. เด็กๆ ซ่งึ เป็นเหมอื นเมล็ดพันธ์ดุ ีไดม้ โี อกาส
เจอดนิ ดี ไดร้ บั โอกาสในการพฒั นาตนเองในการศกึ ษา
เรียนรู้ ท้ังในด้านภาษาและวัฒนธรรมพ้ืนถ่ิน ดนตรี
กวี ศลิ ป์ ลา้ นนา รวมทง้ั ภาษาตา่ งประเทศ ไดม้ โี อกาส
ได้แสดงความสามารถในการโชว์และแชร์ภูมิปัญญา
พน้ื ถน่ิ ดา้ นการดนตรพี นื้ ถนิ่ การฟอ้ นลา้ นนา และเกดิ
รายได้จากการแสดง บ้างก็ได้รับทุนการศึกษาจาก
ผู้ใหญใ่ จดที ่เี ขา้ มารู้จกั ชมุ ชน
2. ชุมชน ชาวบ้านได้เกิดความตระหนักและ
เห็นคณุ ค่าของการอนุรกั ษป์ ระเพณวี ัฒนธรรมพ้ืนถ่นิ กจิ กรรมท่ีจะดำ� เนินการในอนาคต
ให้ด�ำรงอยู่ เพราะวฒั นธรรมพื้นถน่ิ กลายเปน็ จดุ ขาย
ทสี่ ามารถดงึ ดดู นกั ทอ่ งเทย่ี วจากตา่ งถนิ่ ใหเ้ ขา้ มาทอ่ ง ต้องการท�ำกิจกรรมให้มีการขยายผลออกไป
เที่ยวในชุมชน และเกิดการจับจ่ายใช้สอย ท�ำให้ อยา่ งกวา้ งขวางและตอ่ ยอดใหเ้ ปน็ มลู นธิ ิ เพอื่ การรวม
เศรษฐกิจในชุมชนมีการแพร่สะพัด และชาวบ้านมี คน รวมกลุ่ม เพราะปัจจบุ นั มผี ู้คนเข้ามาให้ความรว่ ม
รายได้ เห็นคุณค่าและเกิดความรู้สึกภาคภูมิใจ มือช่วยเหลือในทุกด้านค่อนข้างเยอะ เหตุผล
ในวัฒนธรรมของตนเอง เป็นความรูสึกท่ีดีทาง ทต่ี อ้ งการทำ� เปน็ มลู นธิ เิ นอ่ื งจากมคี วามเชอื่ วา่ จะชว่ ย
จติ วิญญาณ เกื้อกลู ให้เด็กๆ ไดท้ ำ� ในสิง่ ต่างๆ ที่อยากทำ� ไมว่ า่ จะ
3. ชุมชน ชาวบ้านได้เกิดความตระหนักและ เป็นเร่ืองสถาปัตยกรรม ดนตรี หรือการอนุรักษ์
เห็นคุณค่าของการท�ำการเกษตรแบบอินทรีย์ท่ีไม่ สืบสาน รักษาและต่อยอดวัฒนธรรมด้านอาหาร
พึ่งพาสารเคมี ท�ำให้ลดต้นทุนในการผลิต ได้อาหาร การกินที่เน้นอาหารพ้ืนเมืองท่ีใช้วัตถุดิบคุณภาพ
ท่ปี ลอดสารเคมี ท�ำให้สุขภาพกายดขี น้ึ และสามารถ ปลอดสารเคมีท่ีหาได้ในท้องถิ่น ความคาดหวังสูงสุด
คือ “ต้องการเปน็ ร่มเงาใหแ้ ผ่นดนิ ”

จ�ำหน่วยผลผลิตทางการเกษตรให้แก่นักท่องเท่ียวที่ (ท่ีมา : นายชยานนท์ ปัญญาธีรพงษ์ โทร.
เขา้ มาท่องเท่ียวในหมู่บา้ น 098-8802088, 087-0807779 ผปู้ ระสานงานขอ้ มลู )
4. ผลการดำ� เนนิ งานของกลมุ่ เมลด็ พนั ธพ์ุ บดนิ
เพื่อพอ่ ของแผ่นดิน ทำ� ให้ปา่ กอ่ ดำ� ต�ำบลจอมหมอก
แก้ว เป็นที่รู้จักของสังคมในวงกว้างในฐานะท่ี
เปน็ ชมุ ชนคณุ ธรรมและเปน็ เหมอื นปกี ขา้ งซา้ ยของไร่ กลุ่มเมลด็ พันธุ์พบดนิ เพื่อพอ่ ของแผ่นดนิ

เชิญตะวนั ของพระอาจารย์ ว.วชิรเมธี ต้ังอย่หู มู่บ้านปา่ ก่อดำ� ต.จอมหมอกแกว้
5. ผลการดำ� เนนิ งานทม่ี ผี ลงานเปน็ ทปี่ ระจกั ษ์
ท�ำให้ได้รับรางวัลในระดับประเทศหลายรางวัล เช่น อำ� เภอแมล่ าว จังหวัดเชียงราย
รางวัลวัฒนคุณาธร ของกระทรวงวัฒนธรรม รางวัล Facebook.com : เมลด็ พันธุพ์ บดนิ เพอ่ื พ่อของ

อสิ รเมธี ผทู้ ำ� ความดเี พอื่ สงั คม สาขาการพฒั นาสงั คม แผน่ ดนิ

เมอื ง เปน็ ตน้

81เชียงรายเมืองคณุ ธรรม

สภาเด็กและเยาวชนจังหวดั เชยี งราย

“เดก็ คดิ เดก็ น�ำ เดก็ ท�ำ ผใู้ หญห่ นนุ ”

สภาเดก็ และเยาวชนจังหวดั เชยี งรายเกดิ จากการพบสภาพปญั หาว่า เดก็ และเยาวชนในจงั หวดั

เชียงรายประสบกับปัญหาในหลายด้าน อีกท้ังเด็กและเยาวชนในหลายพื้นที่มีศักยภาพ ดังนั้นจึงให้
ความสนใจกับการดำ� เนนิ กจิ กรรมเพ่อื แกไ้ ขปัญหาและการพฒั นาศกั ยภาพของเด็กและเยาวชน

คำ� ขวัญ กจิ กรรมส�ำคัญทเี่ ปน็ จุดเด่นขององค์กร
1. โครงการพัฒนาศักยภาพเด็กและเยาวชน
“เดก็ คิด เด็กน�ำ เด็กท�ำ ผูใ้ หญห่ นนุ ” ในพนื้ ท่ีจงั หวดั เชยี งราย

พนั ธกจิ 2. แกป้ ญั หาของเดก็ และเยาวชน
3. เปิดพื้นท่ีให้เด็กและเยาวชนได้มีการแสดง
1. จัดสมัชชาเสริมสร้างการเรียนรู้และ ออกอยา่ งสร้างสรรค์

การแกไ้ ขปัญหาเด็กและเยาวชนทุกพน้ื ที่ 4. ปลูกฝังคุณธรรมให้กับเด็กและเยาวชนใน

2. เป็นศูนย์กลางในการส่งเสริมและพัฒนา จงั หวัดเชยี งรายภายใตค้ ำ� ขวัญเด็กคดิ เดก็ นำ� เด็กทำ�
ผู้ใหญ่หนนุ
ศักยภาพเด็กและเยาวชน

3. ศึกษาสถานการณ์และแนวทางการแก้ไข แรงบันดาลใจท่ีต้องการให้ด�ำเนินกิจกรรมทาง
ปญั หาพรอ้ มทงั้ ส่งเสริมการประชาสมั พันธ์ คณุ ธรรม
4. สนับสนุนการท�ำกิจกรรมของเด็กและ
จากการพบสภาพปญั หาวา่ เดก็ และเยาวชนใน
เยาวชนในทกุ พน้ื ท่ี จงั หวดั เชยี งรายประสบกบั ปญั หาในหลายดา้ น อกี ทงั้

5. ก�ำหนดมาตรการในการท�ำงานและ เดก็ และเยาวชนในหลายพน้ื ทมี่ ศี กั ยภาพ ดงั นน้ั จงึ ให้
ความสนใจกับการด�ำเนินกิจกรรมเพ่ือแก้ไขปัญหา
การด�ำเนนิ งานอย่างรู้เทา่ ทนั และการพฒั นาศักยภาพของเดก็ และเยาวชน

82 เชยี งรายเมอื งคุณธรรม

จุดเด่นขององค์กร ระยะเวลาทดี่ �ำเนินการ
เป็นการขับเคล่ือนด้วยพลังของเด็กและ สภาเด็กและเยาวชน ได้มีการด�ำเนินการตาม
เยาวชน พร้อมกับเป็นองค์กรที่อยู่ในความดูแลของ พระราชบัญญัติส่งเสริมการพัฒนาเด็กและเยาวชน
บ้านพักเด็กและครอบครัวจังหวัดเชียงรายในการให้ แห่งชาติ ต้ังแต่ปี พ.ศ.2550 เป็นตน้ มา
คำ� ปรกึ ษา

กจิ กรรมทเี่ กี่ยวข้องกับคุณธรรมขององคก์ ร ผลการด�ำเนินงาน

กิจกรรมการปลูกฝังจิตส�ำนึกให้รักและ ผลการด�ำเนินงาน ได้ช่วยลดปัญหาเด็กและ
หวงแหนทรัพยากรธรรมชาติ และการช่วยเหลือ เยาวชนในจังหวัดเชียงรายลงในระดับท่ีน่าพอใจ
ผู้ประสบกบั ปัญหาทางสังคม ช่วยให้เด็กและเยาวชนเกิดการพัฒนาศักยภาพ
เน่ืองจากเป็นการเปิดพื้นท่ีเพ่ือให้เด็กและเยาวชนได้
แสดงออกอย่างสรา้ งสรรค์ ท�ำให้ช่วยลดปัญหาสงั คม
ขั้นตอนการดำ� เนินกจิ กรรม และสร้างความปกติสุขในสังคม
การด�ำเนินกิจกรรม ถือว่าประสบผลส�ำเร็จ
ในเบื้องต้นมีการลงพ้ืนท่ีเพื่อรับฟังปัญหา
หลงั จากนนั้ จงึ มกี ารรวบรวมปญั หาและจดั ทำ� เปน็ แผน
โครงการ/กิจกรรมแล้วจึงลงพื้นท่ีเพ่ือจัดโครงการ/ เนอ่ื งจากเกดิ ผลตามทก่ี ลา่ วขา้ งตน้ และในการดำ� เนนิ
กิจกรรมและติดตาม สรุปผลการดำ� เนนิ โครงการ งานมีทรัพยากรบุคคล มีท่ีปรึกษาท่ีร่วมพัฒนา
ศักยภาพและรว่ มแกไ้ ขปญั หาเด็กและเยาวชน ทำ� ให้
การดำ� เนนิ งานเป็นไปอยา่ งราบรน่ื

83เชียงรายเมืองคุณธรรม

สว่ นบทเรียนท่ไี ดร้ บั จากการด�ำเนนิ กิจกรรม คอื ไดเ้ กิดการเรียนร้คู ุณธรรมทเ่ี กดิ ขึน้ ในองค์กรเกดิ จาก
ความสามคั คีจติ อาสา

กิจกรรมทีจ่ ะด�ำเนินการในอนาคต

เป็นการต่อยอดการพัฒนาศักยภาพเด็กและเยาวชน ให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งข้ึนและขยายผล
ออกไปในวงกวา้ งให้ครอบคลุมพืน้ ที่โดยไมม่ กี ารทงิ้ ใครไว้ขา้ งหลงั
(ทมี่ า : นายพิชญุตย์ เชอ้ื เมอื งพาน โทร. 094-3840194 ผปู้ ระสานงานขอ้ มลู )

สภาเด็กและเยาวชนจงั หวดั เชยี งราย
เลขท่ี 104 บ้านป่าซาง ต�ำบลป่าซาง อ�ำเภอแมจ่ ัน จังหวดั เชยี งราย

โทรศพั ท์ 094-3840194
Facebook : สภาเด็กและเยาวชนจงั หวดั เชียงราย

ID Line : dumasm

84 เชยี งรายเมืองคุณธรรม

เทศบาลนครเชียงราย

“เชียงรายเมืองน่าอยู่ นครแหง่ ความสุข”

จังหวัดเชียงราย เป็นเมืองชายแดนและเมอื งแห่งการทอ่ งเที่ยวทส่ี ำ� คญั มีเอกลกั ษณล์ า้ นนาท่ี

โดดเดน่ มคี วามหลากหลายทางชาตพิ นั ธ์ุ วฒั นธรรม ประเพณี และภมู ปิ ญั ญาทอ้ งถน่ิ ทงี่ ดงาม เทศบาล
นครเชยี งราย จงึ มเี ปา้ หมายมงุ่ พฒั นานครเชยี งรายใหเ้ ปน็ นครแหง่ การศกึ ษา เมอื งแหง่ การทอ่ งเทยี่ ว
และวฒั นธรรม เมืองแหง่ การสรา้ งสรรค์ เมืองแหง่ ศิลปนิ และเป็นเมืองแหง่ อาหารปลอดภยั

วสิ ัยทัศน์ 6. ส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม อนุรักษ์
“เชียงรายเมืองนา่ อยู่ นครแห่งความสุข” ประเพณี และวัฒนธรรมท้องถิ่น
7. สง่ เสรมิ สนบั สนนุ อนรุ กั ษท์ รพั ยากรธรรมชาติ
พนั ธกจิ และสิ่งแวดล้อมอยา่ งยง่ั ยืน
1. สง่ เสรมิ สนบั สนนุ พฒั นาประชาชนในจงั หวดั 8. ส่งเสรมิ การบรหิ ารจัดการในชุมชน
ใหไ้ ดร้ บั การศกึ ษาและเรยี นรทู้ กุ ระดบั อยา่ งมคี ณุ ภาพ
2. ใหม้ กี ารก่อสรา้ งบ�ำรุงรกั ษา ถนน สะพาน กจิ กรรมส�ำคัญทเี่ ป็นจดุ เดน่ ขององค์กร
ท่อระบายน้�ำ ท่าเทียบเรือ หรอื สาธารณปู โภค อย่าง จังหวัดเชียงราย เป็นเมืองชายแดนและเมือง
ท่ัวถงึ ทุกพนื้ ทใี่ ห้สอดคล้องกับสภาพพื้นที่ แห่งการท่องเที่ยวทีส่ �ำคญั มเี อกลกั ษณ์ลา้ นนาทโ่ี ดด
3. พฒั นาและสง่ เสรมิ อาชพี เพม่ิ รายได้ ลดราย เด่น มีความหลากหลายทางชาติพันธุ์ วัฒนธรรม
จ่ายใหแ้ ก่เกษตรกร ประเพณี และภมู ปิ ญั ญาทอ้ งถนิ่ ทง่ี ดงาม เทศบาลนคร
4. พัฒนาศักยภาพการท่องเท่ียวให้ครบวงจร เชยี งราย จงึ มเี ปา้ หมายมงุ่ พฒั นานครเชยี งรายใหเ้ ปน็
และทวั่ ถึงทกุ พืน้ ท่ี นครแห่งการศึกษา เมืองแห่งการท่องเท่ียวและ
5. ส่งเสริมให้ประชาชนมีสุขภาพอนามัย วฒั นธรรม เมืองแห่งการสรา้ งสรรค์ เมอื งแห่งศลิ ปิน
แขง็ แรง และปลอดภัย และเป็นเมอื งแห่งอาหารปลอดภยั

85เชียงรายเมืองคณุ ธรรม

การจะบรรลุเป้าหมายดังกล่าว เทศบาลนคร
เชียงรายได้ด�ำเนินการให้สอดคล้องกับหลักการ
คุณธรรมตามหลกั การ “รว่ มคดิ รว่ มท�ำ รว่ มพฒั นา”
เพื่อสร้างระบบการบริหารจัดการท่ีดี โดยยึดหลัก
ธรรมาภิบาล มุ่งม่นั ทจี่ ะพัฒนาให้เชียงรายกา้ วไปข้าง
หน้าอย่างต่อเน่ืองบนพื้นฐานการมีส่วนร่วมของ
ประชาชนและหน่วยงานทุกภาคส่วน รวมถึง
การท�ำงานเชิงบูรณาการ โดยเทศบาลนครเชียงราย จุดเดน่ ขององคก์ ร
จะเป็นแกนน�ำในการขับเคลื่อนกลไกทางการบริหาร 1. เป็นองค์กรที่มีเป้าหมายชัดเจน คือ เสริม
เพ่ือเสริมฐานรากของสังคมในเขตเทศบาลนคร สร้างสังคมให้น่าอยู่และเป็นนครแห่งการเรียนรู้
เชียงราย ให้เมืองมีความสงบ สะอาด ปลอดภัย สำ� หรบั คนทุกวยั
มเี ศรษฐกจิ ฐานรากทเี่ ขม้ แขง็ ประชาชนมคี ณุ ภาพชวี ติ โดยมีการพัฒนาระบบสาธารณสุข และระบบ
ท่ีดี มีความสุข สร้างโอกาสและอนาคตท่ีดีให้แก่เด็ก บริการสาธารณสุข ประกอบไปด้วย 1) การด�ำเนิน
และเยาวชน เพ่ือให้นครเชียงรายเป็นเมืองน่าอยู่ งานในเชิงรุก เพ่ือลดความเหลื่อมล้�ำในการเข้าถึง
นครแห่งความสุขอย่างแท้จรงิ การบรกิ ารของเทศบาลนครเชยี งราย เพอื่ สรา้ งคณุ ภาพ

ชีวติ ทดี่ ีใหก้ ับประชาชนทกุ กลุม่ วัย โดยเน้นการขยาย
แรงบันดาลใจที่ต้องการให้ด�ำเนินกิจกรรมทาง การบรกิ ารสาธารณะใหท้ ่วั ถงึ ประชาชนสามารถเข้า
คุณธรรม ถึงบริการสาธารณะผ่านศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิต
จากความเป็นเมืองชายแดนและเมืองแห่ง
การท่องเท่ียวท่ีส�ำคัญของจังหวัดเชียงราย รวมท้ัง ประชาชนแบบองคร์ วม (Smart – NET) และ 2) การ
ดำ� เนินงานในเชงิ ต้ังรบั มงุ่ สร้างกิจกรรมเพ่อื ส่งเสริม
การมที นุ ทางสงั คมของเชยี งราย การมอี ตั ลกั ษณช์ มุ ชน ให้ประชาชน มีองค์ความรู้ในการดูแลสุขภาพตนเอง
แบบพหวุ ฒั นธรรม และเอกลกั ษณล์ า้ นนา ทำ� ใหเ้ มอื ง เป็นสังคมที่มีครอบครัวอบอุ่น โดยจัดตั้งศูนย์ Day
เชียงราย มีวัฒนธรรม ความเช่ือ ประเพณี และ Care เพอ่ื ดูแลผู้สูงวัย 4 มุมเมอื ง และเพมิ่ ศักยภาพ
ภมู ปิ ัญญาท้องถิน่ ท่ีงดงาม สมควรสง่ เสรมิ การพัฒนา ขีดความสามารถร่วมกับผูแ้ ทนภาคประชาชน ในการ
นครเชียงรายให้เป็นนครแห่งการศึกษา เมืองแห่ง เฝา้ ระวงั ปอ้ งกนั ควบคมุ โรค และดแู ลรกั ษาพยาบาล
การทอ่ งเทย่ี วและวฒั นธรรม เมอื งแหง่ การสรา้ งสรรค์ เบ้ืองต้นอย่างเป็นระบบ รวมถึงการพัฒนาคุณภาพ
เมืองแห่งศิลปิน และเป็นเมืองแห่งอาหารปลอดภัย การศกึ ษาและสง่ เสรมิ การกฬี า มงุ่ พฒั นานครเชยี งราย
ผู้เกี่ยวข้องของเทศบาลนครเชียงรายจึงมีแรงบันดาล ให้เป็นเมืองแห่งการเรียนรู้ตลอดชีวิต ประชาชน
ใจทตี่ อ้ งการใหด้ ำ� เนนิ กจิ กรรมทางคณุ ธรรม ตามหลกั ในทุกช่วงวัยมีองค์ความรู้รอบด้าน โดยยึดหลักการ
การมีส่วนรว่ ม ทงั้ การร่วมคิด รว่ มทำ� และรว่ มพฒั นา “การศกึ ษาพฒั นาคน คนพฒั นาเมอื ง เมอื งพฒั นาคน”
อยา่ งบูรณาการ ใหป้ ระชาชนมีคุณภาพชวี ติ ท่ีดี มสี ขุ สนบั สนนุ และสง่ เสรมิ ใหโ้ รงเรยี นในสงั กดั เทศบาลนคร
ภาวะที่ดี ส่งเสริมโอกาสและอนาคตท่ีดีและการเป็น เชยี งราย สรา้ งนวัตกรรมทางการศึกษาทห่ี ลากหลาย
เมอื งน่าอยู่ของนครเชียงราย เพอื่ พฒั นานกั เรยี นและเยาวชน ใหม้ คี วามรคู้ คู่ ณุ ธรรม

เป็นคนเก่งและคนดี ได้รับการพัฒนาด้านการเรียนรู้

86 เชียงรายเมืองคณุ ธรรม

และสมรรถนะความสามารถให้ทันการเปลี่ยนแปลง เดอื นตลอดท้ังปี ขับเคล่ือนนครเชียงรายใหเ้ ป็นเมอื ง
ในศตวรรษที่ 21 อย่างเต็มศักยภาพในทุกด้าน น่าอยู่ นา่ เท่ยี วระดบั โลก สามารถท่องเท่ยี วไดต้ ลอด
สง่ เสรมิ และเพม่ิ ศกั ยภาพดา้ นความสามารถพเิ ศษของ ปี โดยจะพฒั นาพนื้ ทร่ี มิ ฝง่ั แมน่ ำ้� กก จากหาดเชยี งราย
เด็กและเยาวชน เพื่อต่อยอดสู่การเป็นอัจฉริยะภาพ ถงึ ฝายเชียงราย ระยะทางต่อเน่อื งนบั 10 กิโลเมตร
ท้ังในด้านเทคโนโลยีและสุนทรียภาพในด้านศิลปะ ใหเ้ ปน็ Land Mark แหง่ ใหม่ เหมาะกบั การออกกำ� ลงั
ดนตรี และนาฏศิลป์ สนับสนุนให้เด็กและเยาวชนท่ี กาย สวยงาม รม่ รน่ื ดว้ ยตน้ ไม้ ดอกไม้ งานศลิ ปะ และ
เรียนดี แต่ขาดแคลนทุนทรัพย์ได้มีโอกาสเข้าถึง จำ� หนา่ ยสนิ คา้ วสิ าหกจิ ชมุ ชนใหเ้ ปน็ พนื้ ทรี่ มิ ฝง่ั แมน่ ำ�้
การศึกษามากขึ้น เช่น การให้บริการหอพักนักเรียน ท่ีสวยที่สุดของประเทศไทย และมุ่งสร้างกิจกรรม
การให้โควตาเข้าเรียนต่อในโรงเรียนสังกัดเทศบาล การกีฬาควบคู่กับการส่งเสริมการท่องเท่ียว เช่น
นครเชยี งราย การใหท้ นุ การศกึ ษา เป็นต้น การวงิ่ -ปน่ั จกั รยานรมิ ฝง่ั แมน่ ำ�้ กก กฬี าเอก็ ซต์ รมี ฯลฯ
นอกจากน้ี จะมุ่งเน้นและส่งเสริมการเรียนรู้ ซงึ่ กจิ กรรมกฬี าดงั กลา่ วนเ้ี ปน็ กจิ กรรมหนงึ่ ของปฏทิ นิ
ตลอดชีวติ (Life Long Learning) ใหแ้ ก่การศึกษา การท่องเทยี่ วของเทศบาลนครเชยี งราย
ในระบบ การศึกษานอกระบบ และการศึกษาตาม 2. จดั กจิ กรรมการทอ่ งเทย่ี วเชงิ สรา้ งสรรคแ์ ละ
อธั ยาศยั ท่มี ีคุณภาพและได้มาตรฐาน สอดคลอ้ งกับ วฒั นธรรม เพ่ิมมูลค่าทางเศรษฐกิจให้กับทรพั ยากรที่
ท่ีองค์การยูเนสโก (UNESCO) แห่งสหประชาชาติ มีอยู่ในชุมชนให้เป็นแหล่งท่องเท่ียวท่ีได้มาตรฐาน
ประกาศให้นครเชียงรายเป็นภาคีเครือข่ายด้านเมือง พัฒนาและยกระดับสิ่งแวดล้อมในชุมชนสู่การเป็น
แห่งการเรยี นรแู้ ห่งแรกของประเทศไทย แหล่งท่องเท่ียวเชิงนิเวศ อนุรักษ์และพัฒนาศิลปะ
2. การเพม่ิ ศกั ยภาพทางเศรษฐกจิ ของเทศบาล วัฒนธรรม ประเพณีที่มีอยู่ในชุมชนให้เป็นการท่อง
นครเชยี งราย เที่ยวเชิงวิถีชุมชน สร้างกิจกรรมและจัดพ้ืนท่ีในการ
จากปัญหาความเหลื่อมล�้ำทางสังคม โดย แสดงออกของความคดิ สรา้ งสรรคด์ า้ นตา่ งๆ ซงึ่ จะนำ�
เฉพาะความเหลอ่ื มลำ�้ ในโอกาสทจี่ ะเขา้ ถงึ การทำ� งาน ไปสู่การเปน็ เมอื งสรา้ งสรรค์ (Creative City) อันจะ
ท่ีมีรายได้ที่ม่ันคงของคนไทยส่วนใหญ่ จึงมีแนว เป็นการกระตุ้นเศรษฐกิจและสร้างรายได้ให้กับ
นโยบายในการขับเคลื่อน การด�ำเนินงานด้าน ประชาชนในชมุ ชนไปพร้อมกัน
การพฒั นาเศรษฐกจิ ในมติ ติ า่ งๆ เพอื่ ใหป้ ระชาชนสามารถ 3. การอนุรักษ์ ฟื้นฟู และรักษาทรัพยากร
ประกอบอาชพี และ มรี ายไดท้ ม่ี นั่ คงในถน่ิ ฐานบา้ นเกดิ ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยให้ประชาชนได้มีส่วน
ของตนเอง โดยพัฒนาภาคการท่องเท่ียวและบริการ ร่วมในการขับเคลื่อนการพัฒนาด้านส่ิงแวดล้อมของ
สู่ “นครเชียงราย เที่ยวได้ท้ังปี” เนื่องจากกิจกรรม เมอื ง เน้นการบรหิ ารจดั การทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละ
ทอ่ งเทย่ี วมคี วามเชอ่ื มโยงกบั กจิ กรรมทางเศรษฐกจิ ท่ี ส่ิงแวดลอ้ มอย่างมีสว่ นรว่ มทุกภาคสว่ น
หลากหลาย ซึ่งจะสามารถกระจายรายได้ไปยังพื้นท่ี 4. การพฒั นาสเู่ มอื งอจั ฉริยะ (Smart City) มี
ตา่ งๆ ของเทศบาลนครเชยี งรายได้อยา่ งเป็นรูปธรรม การน�ำเทคโนโลยีและนวัตกรรมสมัยใหม่มาใช้ใน
การเพมิ่ ประสทิ ธภิ าพของการใหบ้ รกิ ารและการบรหิ าร
การด�ำเนินงาน จัดการด้านต่างๆ ของเทศบาลนครเชียงราย
1. จัดให้มีกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ ให้เทศบาลนครเชยี งราย เปน็ เมอื งทน่ี า่ อยู่ เป็นเมือง
และการท่องเท่ียวเชิงกีฬาและนันทนาการ ในทุกๆ ท่ที นั สมัย โดยเน้นความสำ� คัญของการสรา้ งเทศบาล

87เชยี งรายเมืองคณุ ธรรม

นครเชียงราย ให้เป็นเมืองอัจฉริยะใน 3 ด้านหลัก
ควบคกู่ นั ไป ไดแ้ ก่ การสรา้ งสง่ิ อำ� นวยความสะดวกให้
เกิดข้ึนภายในเขตเทศบาลนครเชียงราย (Smart
Living) ดว้ ยการน�ำเทคโนโลยีและนวัตกรรมมาใชใ้ น
การสง่ เสรมิ สขุ ภาพของพนี่ อ้ งประชาชน รวมถงึ นำ� มา
ใช้ในการดูแลผู้สูงอายุ และผู้พิการ การด�ำเนิน
โครงการกอ่ สรา้ งระบบเคเบลิ ไฟฟา้ ใตด้ นิ พรอ้ มระบบ
เทคโนโลยสี มยั ใหม่ Wi-Fi ความเรว็ สงู เสาไฟอจั ฉรยิ ะ
สถานชี ารจ์ ไฟรถยนต์ และสรา้ งความปลอดภยั ในชวี ติ
และทรพั ยส์ นิ ดว้ ยการตดิ ตงั้ กลอ้ งวงจรปดิ ภายในเมอื ง
เพ่ือรองรับการใช้ชีวิตของประชาชนทุกคน การลด
พลังงาน (Smart Energy) เพื่อเป็นการส่งเสริมให้
ประชาชนใช้พลังงานทไ่ี มก่ ่อใหเ้ กดิ มลภาวะ ซ่งึ จะก่อ
ใหเ้ กิดปัญหาดา้ นสขุ ภาพ ดว้ ยการนำ� เอาระบบไฟฟ้า
พลังงานแสงอาทิตย์มาใช้ในเขตเมืองให้มากข้ึน และ
การเพ่ิมบทบาทการมีส่วนร่วมของประชาชนใน
การจัดการส่ิงแวดล้อมภายในเขตเทศบาลนคร
เชียงราย (Smart Environment) น�ำเทคโนโลยแี ละ
นวัตกรรมที่ทันสมัยมาใช้ในการบริหารจัดการ กิจกรรมท่ีเกยี่ วข้องกับคุณธรรมขององค์กร
มลภาวะท่ีก่อให้เกิดอันตรายกับประชาชน เช่น การ
บริหารจัดการน้�ำเสีย ขยะ สิ่งปฏิกูล รวมถึงการใช้ กจิ กรรมการอบรมใหค้ วามรกู้ ารทำ� เกษตรแบบ
เทคโนโลยีในการแจ้งเตือนและเฝ้าระวังคุณภาพ ปลอดภยั ตามบรบิ ทของชุมชนเมือง
อากาศภายในเมือง 1. การจดั ตงั้ ศนู ยอ์ าหารปลอดภยั นครเชยี งราย
ประกอบด้วยกิจกรรมการอบรมให้ความรู้การท�ำ
เกษตรแบบปลอดภัยตามบริบทของชุมชนเมือง
ด�ำเนินการตามโครงการเพิ่มศักยภาพกลุ่มแกนน�ำ
ชมุ ชน และประชาชนในเขตเทศบาลนครเชยี งราย เพอื่
ส่งเสริมให้ผู้เข้าอบรมผลิตสินค้าทางการเกษตร
ท่ีปลอดภัยจากสารเคมีและสารปนเปื้อน และเป็น
การส่งเสริมอาชีพให้ประชาชน สามารถเพ่ิมรายได้
ลดรายจ่ายในครวั เรือน ส่งเสริมให้ประชาชนในพ้ืนท่ี
ไดห้ นั มาบรโิ ภคผกั ทปี่ ลอดภยั ดตี อ่ สขุ ภาพ โดยดำ� เนนิ
การอย่างมีส่วนร่วมกับวิทยากรจากศูนย์วิจัยและ
พัฒนาการเกษตรที่สูงเชียงราย และวิทยากรจาก
วทิ ยาลยั อาชวี ศกึ ษา นอกจากนน้ั ศนู ยอ์ าหารปลอดภยั
เทศบาลนครเชียงราย เปิดให้มีการจ�ำหน่ายสินค้า

88 เชียงรายเมอื งคุณธรรม

เกษตรปลอดภัยจากกลุ่มเกษตรกรในพ้ืนที่และพื้นท่ี และคนท่ีมีความสุข มีความสามารถทางวิชาการ
ใกล้เคียงเพ่ือขับเคลื่อนนโยบายนครเชียงรายเมือง มีการเรียนรู้ที่ย่ังยืน มีทักษะชีวิตและทักษะในการ
อาหารปลอดภัยให้เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม โดยมี ตดั สนิ ใจ รวมถงึ ความสามคั คแี ละการเปน็ ผนู้ ำ� โดยนำ�
การจดั จำ� หนา่ ยผกั และผลไมป้ ลอดสารเคมี ทกุ วนั ศกุ ร์ ตัวอย่างโครงงานคุณธรรมระดับโรงเรียน และโครง
และวนั เสาร์ งานคุณธรรมระดับห้องเรียนไปเป็นแบบอย่าง
2. กิจกรรมโรงเรียนคุณธรรม ผู้น�ำการศึกษา เผยแพร่ และแลกเปล่ียนเรียนรู้ระหว่างโรงเรียน
ในโรงเรียนเทศบาล 6 นครเชยี งราย ซึ่งเป็นโรงเรียน เพ่ือสร้างเครือข่ายและการมีส่วนร่วมด้านคุณธรรม
ภายใต้นโยบายการขยายโอกาสทางการศึกษาและ ระหวา่ งนกั เรยี น ครู และโรงเรยี น ในการทจ่ี ะสง่ เสรมิ
เพมิ่ พนู ศกั ยภาพทางการเรยี นรใู้ หแ้ กเ่ ยาวชน ในสงั กดั คุณธรรมจริยธรรมให้นักเรียนและบุคลากรเพ่ือสร้าง
เทศบาลนครเชียงราย โดยมีกิจกรรมหลักและ คนดใี หบ้ า้ นเมืองตอ่ ไป
การด�ำเนินงานตามกรอบโรงเรียนคุณธรรม มี
การสนับสนุนและส่งเสริมด้านคุณธรรมจริยธรรมให้ กิจกรรมทีจ่ ะด�ำเนินการในอนาคต
กบั นกั เรยี น มกี ารพฒั นาโครงการตา่ งๆ เชน่ การเรยี น มงุ่ เนน้ การสรา้ ง เชยี งรายเมอื งนา่ อยู่ นครแหง่
รู้ท่ีใช้โครงงานคุณธรรมเป็นฐาน (PBL) จิตอาสา ความสุข ที่เปน็ รปู ธรรม ใหม้ ีประสิทธภิ าพมากยิง่ ขน้ึ
Big Cleaning Day การท�ำนุบ�ำรุงศาสนาและหลัก
ธรรมคำ� สอนตามวนั สำ� คญั และตามบญุ ประเพณตี า่ งๆ (ทีม่ า : นางสาวนภาวลั ย์ บญุ ตนั โทร. 063-4235163
โดยนักเรียนได้รับการพัฒนาการให้เป็นคนดี คนเก่ง ผูป้ ระสานงานข้อมูล)

เทศบาลนครเชียงราย
เลขที่ 59 ถนนอตุ รกจิ ตำ� บลเวยี ง อำ� เภอเมอื ง จังหวัดเชยี งราย

โทร 053-711333 ต่อ 129

89เชียงรายเมอื งคณุ ธรรม

เทศบาลต�ำบลศรีดอนชยั

“เปน็ หนง่ึ ไมพ่ ึง่ ยาเสพตดิ ”

ชุมชนเทศบาลต�ำบลศรีดอนชัย เป็นชุมชนที่มีขนบธรรมเนียม ประเพณีและวัฒนธรรมที่เป็น

อตั ลกั ษณข์ องชุมชน คอื วฒั นธรรมไทล้อื ทีส่ ามารถอนรุ ักษ์ สบื สาน และรักษาไวไ้ ด้อย่างเหนยี วแน่น
เปน็ ชุมชนท่มี ีความรูร้ ักสามัคคี และเข้มแขง็

คำ� ขวญั /พันธกจิ ขององค์กร จุดเด่นขององค์กร/ชมุ ชน/อำ� เภอ

“เปน็ หนึ่ง ไม่พ่ึงยาเสพติด” ชมุ ชนเทศบาลต�ำบลศรีดอนชยั เป็นชุมชนทีม่ ี
ขนบธรรมเนียม ประเพณีและวัฒนธรรมที่เป็น
อัตลักษณ์ของชุมชน คือวัฒนธรรมไทล้ือที่สามารถ
กจิ กรรมส�ำคัญท่ีเป็นจุดเดน่ ขององค์กร อนุรักษ์ สืบสาน และรักษาไว้ได้อย่างเหนียวแน่น
เป็นชุมชนทีม่ คี วามรู้รกั สามคั คี และเข้มแขง็
โครงการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด
(ชมรม TO BE NUMBER ONE ชมุ ชนศรีดอนชยั )

แรงบันดาลใจที่ต้องการให้ด�ำเนินกิจกรรมทาง กจิ กรรมทเี่ กี่ยวขอ้ งกบั คุณธรรมขององคก์ ร
คุณธรรม
ชุมชนมีกิจกรรมท่ีเกี่ยวข้องกับคุณธรรมใน
1. เพ่ือรณรงค์ป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพ หลากหลายกจิ กรรม ทเ่ี ปน็ รปู ธรรมและมคี วามโดดเดน่
ตดิ ในเด็กและเยาวชนในชมุ ชน เป็นพิเศษ ได้แก่ การเข้าร่วมประกวดการน�ำเสนอ
2. เพ่ือด�ำเนินการสร้างภูมิคุ้มกันด้านร่างกาย ผลงานในกจิ กรรมของ TO BE NUMBER ONE ระดบั
และจิตใจใหก้ ับเดก็ และเยาวชนในชุมชน ภาคและระดับประเทศ

90 เชียงรายเมอื งคณุ ธรรม

ขน้ั ตอนการดำ� เนินกจิ กรรม ในปี พ.ศ. 2559 และรางวัลรักษามาตรฐาน พร้อม

1. รับสมัครสมาชิกชมรม เป็นต้นแบบระดับยอดเพชร ในปี พ.ศ. 2564

2. คัดเลือกประธานและคณะกรรมการของ นอกจากน้ี บทเรียนท่ีได้รับจากการด�ำเนินกิจกรรม

ชมรม ฯ คอื ทางชมรมฯ ไดค้ ดิ นวตั กรรม จำ� นวน 15 นวตั กรรม

3. ด�ำเนนิ กิจกรรมตามแผนการดำ� เนินงาน และองคค์ วามรู้ จำ� นวน 17 องคค์ วามรู้

4. เข้าร่วมประกวดการน�ำเสนอผลงานระดับ

ภาคและระดบั ประเทศ กิจกรรมที่จะด�ำเนนิ การในอนาคต

5. ประชมุ ถอดบทเรียนประจ�ำปี กิจกรรมท่ีจะด�ำเนินการในอนาคต คือ การ

สร้างเครือข่ายในอ�ำเภอเชียงของและพื้นที่ไกล้เคียง

ระยะเวลาทด่ี �ำเนนิ การ ให้เกิดชมรมฯ อย่างเขม้ แข็งและย่ังยนื ต่อไป

เรมิ่ ดำ� เนนิ กจิ กรรมมาตง้ั แตป่ ี พ.ศ. 2549 จนถงึ

ปัจจุบนั รวมระยะเวลา 15 ปี (ที่มา : นางดวงฤดี อศั วทองคำ� โทร. 053-192345

ผู้ประสานงานข้อมูล)

ผลการดำ� เนินงาน

จากการดำ� เนินงานมาอยา่ งตอ่ เนื่อง ท�ำให้เกิด เทศบาลตำ� บลศรดี อนชยั
ผลท่ีเป็นรูปธรรม ได้แก่ ท�ำให้สถานการณ์การแพร่
ระบาดของยาเสพตดิ ในชมุ ชนลดลง จำ� นวนการเสพยา เลขท่ี 239 หมู่ 12 ต�ำบลศรดี อนชัย

เสพตดิ ของเดก็ และเยาวชนลดลง หรอื ไมม่ กี ารเสพซำ้� อำ� เภอเชยี งของ จงั หวัดเชียงราย

การดำ� เนนิ กจิ กรรมถอื วา่ ประสบผลสำ� เรจ็ เปน็ อยา่ งดี โทรศพั ท์ 053-192345

เพราะทำ� ใหป้ ญั หายาเสพตดิ ลดลง ชมุ ชนมคี วามปกติ Website : www.tambonsridonchai.go.th
สุขมากขึ้น นอกจากนี้ยังท�ำให้ชุมชนได้รับรางวัล
รวม 2 ครง้ั ไดแ้ ก่ รางวลั ตน้ แบบเพชร ประเภทชมุ ชน Facebook : เทศบาลตำ� บลศรีดอนชยั

91เชยี งรายเมืองคุณธรรม

เทศบาลต�ำบลแมส่ าย

เป็นคนดี มคี ุณธรรม ภายใต้องคก์ รธรรมาภิบาล

เทศบาลต�ำบลแม่สายสร้างความเชื่อมั่นให้กับหน่วยงานทั้งภายในและภายนอกองค์กร โดยให้

ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการบริหารงาน การตรวจสอบการท�ำงานท�ำให้เทศบาลต�ำบลแม่สาย
ปลอดทจุ ริตลดน้อยลง มีจิตส�ำนึก ค่านยิ ม และทศั นคติทช่ี น่ื ชม ยอมรบั หลกั คณุ ธรรม จริยธรรม

ค�ำขวญั /พันธกจิ ขององคก์ ร 3. กิจกรรมการบูรณาการและการมีส่วนร่วม
คำ� ขวญั : บุคลากรของเทศบาลตำ� บลแมส่ าย ของประชาชนและองค์กรทกุ ภาคสว่ น
เป็นคนดี มีคณุ ธรรม ภายใต้องค์กรธรรมาภิบาล 4. กิจกรรมการพัฒนาองค์กรโปร่งใสและ
พันธกิจ เป็นทีพ่ ่ึงของประชาชน
1. พัฒนาคนให้มีคุณธรรมตามหลักพระพุทธ
ศาสนา พร้อมท้ังด�ำรงวิถีวัฒนธรรมท้องถิ่นได้อย่าง แรงบันดาลใจที่ต้องการให้ด�ำเนินกิจกรรมทาง
ย่งั ยืน คุณธรรม
2. ส่งเสริมให้ทุกภาคส่วนตระหนักและมีส่วน แรงบันดาลใจส�ำคัญคือ การสร้างภาพลักษณ์
รว่ มในกระบวนการสง่ เสริมคณุ ธรรม เพ่อื สรา้ งความ ความเช่ือมั่นให้กับหน่วยงานท้ังภายในและภายนอก
สมานฉันทอ์ ย่างย่งั ยืน องค์กร โดยเฉพาะประชาชน ให้เข้ามามีส่วนร่วมใน
การบรหิ ารงาน การตรวจสอบการทำ� งานของเทศบาล
ต�ำบลแม่สาย การท�ำให้เทศบาลต�ำบลแม่สายปลอด
กิจกรรมส�ำคญั ทเี่ ปน็ จุดเดน่ ขององคก์ ร ทุจริตมีทิศทางลดน้อยลง ย่อมเกิดจากบุคลากรใน
องค์กรซ่ึงประกอบด้วยคณะสมาชิกองค์กรปกครอง
1. กจิ กรรมการพฒั นาคณุ ภาพชีวิต ส่วนท้องถ่ิน คณะผู้บริหาร ตลอดจนข้าราชการ
2. กิจกรรมการพัฒนาเมือง

92 เชยี งรายเมืองคณุ ธรรม