- มีทักษะในการคิดวิเคราะห์ การคิดอย่างมีวิจารณญาณ - มีความร่วมมือ ทำงานเป็นทีม - มีคุณธรรม มีเมตตา กรุณา มีระเบียบวินัย 4. สาระการเรียนรู้ น้ำทั้งหมดของโลกแบ่งเป็นน้ำเค็มประมาณร้อยละ 97.5 ซึ่งอยู่ในมหาสมุทรและแหล่งน้ำอื่น ๆ และที่ เหลืออีกประมาณร้อยละ 2.5 เป็นน้ำจืด ถ้าเรียงลำดับปริมาณน้ำจืดจากมากไปน้อยจะอยู่ที่ธารน้ำแข็ง และพืดน้ำแข็ง น้ำใต้ดิน ชั้นดินเยือกแข็งคงตัว และน้ำแข็งใต้ดิน ทะเลสาบ ความชื้นในดิน ความชื้นใน บรรยากาศ บึง แม่น้ำ และน้ำในสิ่งมีชีวิต ชิ้นงาน / ภาระงาน ชิ้นงาน - ใบงานที่ 32 เรื่อง ศึกษาปริมาณน้ำในแต่ละแหล่งบนโลก และปริมาณน้ำที่มนุษย์นำมาใช้ประโยชน์ (ตอนที่ 3 แหล่งน้ำในท้องถิ่น และการใช้ประโยชน์) ภาระงาน - ทำแบบฝึกหัด รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 5. กิจกรรมการจัดการเรียนรู้ ขั้นที่ 1 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล (Gathering) 1. นักเรียนร่วมกันสนทนาทบทวนประสบการณ์เดิมเกี่ยวกับปริมาณน้ำที่มนุษย์นำมาใช้ประโยชน์โดย ร่วมกันตอบคำถามสำคัญกระตุ้นความคิด ดังนี้ 1.1 ในท้องถิ่นของนักเรียนมีแหล่งน้ำใดบ้าง และมีการใช้ประโยชน์อย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ แม่น้ำเจ้าพระยา ใช้เป็นเส้นทางคมนาคม) 1.2 น้ำที่มนุษย์นำมาใช้ประโยชน์ได้มีปริมาณเท่าใด (ตามประสบการณ์การเรียนรู้ของผู้เรียน) 2. นักเรียนร่วมกันคาดคะเนคำตอบ 3. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4 คน คละเพศ และคละนักเรียนเก่ง ปานกลาง และอ่อน (หรือจะแบ่งกลุ่มด้วยวิธีการต่าง ๆ เพิ่มเติมได้) โดยแต่ละกลุ่มร่วมกันศึกษาวิธีทำและปฏิบัติกิจกรรมที่ 7.2 เรื่อง ศึกษาปริมาณน้ำในแต่ละแหล่งบนโลก และปริมาณน้ำที่มนุษย์นำมาใช้ประโยชน์ (ตอนที่ 3 แหล่งน้ำในท้องถิ่นและ การใช้ประโยชน์) ในใบงานที่ 32 ตามขั้นตอน ดังนี้ 3.1 ทบทวนบทบาทหน้าที่ของสมาชิกในกลุ่มว่าต้องทำหน้าที่อย่างไรบ้างในการดำเนินการ
ด้วยกระบวนการทำงานกลุ่ม เช่น หัวหน้ากลุ่ม มีหน้าที่ ....................... ผู้จดบันทึก มีหน้าที่ ........................ ผู้เสนอรายงาน มีหน้าที่ .................... อื่น ๆ ............................... 3.2 ตรวจสอบความพร้อมของสื่อ วัสดุอุปกรณ์ สำหรับการปฏิบัติกิจกรรมว่าครบถ้วนเหมาะสมที่จะ ใช้ในการปฏิบัติกิจกรรมเพียงใด 4. นักเรียนแต่ละกลุ่มอ่านและฟังอธิบายขั้นตอนวิธีทำกิจกรรมที่ 7.2 เรื่อง ศึกษาปริมาณน้ำในแต่ละ แหล่งบนโลก และปริมาณน้ำที่มนุษย์นำมาใช้ประโยชน์ (ตอนที่ 3 แหล่งน้ำในท้องถิ่นและการใช้ประโยชน์) ให้ เข้าใจอย่างชัดเจน 5. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันแสดงความคิดเห็นก่อนทำกิจกรรม โดยร่วมกันตอบคำถามก่อนทำกิจกรรม ดังนี้ 5.1 คำถามสำคัญในการทำกิจกรรมนี้คืออะไร (น้ำที่มนุษย์นำมาใช้ประโยชน์ได้มีปริมาณเท่าใด) 5.2 แหล่งน้ำในท้องถิ่นที่นักเรียนรู้จักมีอะไรบ้าง (บึง คลอง ลำธาร) 5.3 นักเรียนคิดว่าแหล่งน้ำในท้องถิ่นสามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้อย่างไร (บึง ใช้เป็นแหล่งกักเก็บน้ำเพื่อทำการเกษตร คลองใช้ในการคมนาคมขนส่งทางเรือ ลำธาร ใช้เป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจและเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์น้ำ) 6. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอย่างรวมพลังทำกิจกรรมที่ 7.2 เรื่อง ศึกษาปริมาณน้ำในแต่ละแหล่งบนโลก และปริมาณน้ำที่มนุษย์นำมาใช้ประโยชน์ (ตอนที่ 3 แหล่งน้ำในท้องถิ่นและการใช้ประโยชน์) และบันทึกผลการทำ กิจกรรมในใบงานที่ 32 7. ผู้แทนนักเรียนแต่ละกลุ่มนำเสนอผลการทำกิจกรรมหน้าชั้นเรียน เพื่อตรวจสอบความถูกต้อง ขั้นที่ 2 ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ (Processing) (Gathering) 1. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ และอภิปรายผลการทำกิจกรรม โดยร่วมกันตอบคำถาม หลังทำกิจกรรม ดังนี้ 1.1 ในชุมชนของเรามีแหล่งน้ำใดบ้าง เป็นน้ำประเภทใด (ลำธาร บึง คลอง แม่น้ำ เป็นแหล่งน้ำจืด) 1.2 ในชุมชนของเรามีการใช้ประโยชน์จากแหล่งน้ำใดบ้าง และใช้ประโยชน์อย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ ลำธาร แม่น้ำ เป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจ บึง คลอง ใช้กักเก็บน้ำเพื่อใช้ทำ การเกษตร) 1.3 จากข้อมูลในแบบจำลอง ภาพและแผนภูมิ น้ำที่เราใช้ประโยชน์ได้มีปริมาณอยู่เท่าใด
(ตัวอย่างคำตอบ น้ำที่เราสามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้ คือ น้ำจืด ซึ่งมีปริมาณร้อยละ 2.5 ของน้ำ ทั้งหมดบนโลก) 1.4 สรุปผลการทำกิจกรรมได้ว่าอย่างไร (น้ำที่มนุษย์นำมาใช้ประโยชน์ได้มีปริมาณน้อยมาก เมื่อเทียบกับปริมาณน้ำทั้งหมดบนโลก มนุษย์นำ น้ำจากแหล่งน้ำในท้องถิ่นไปใช้ประโยชน์ในการอุปโภค บริโภค เป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจ การคมนาคมขนส่ง ทางน้ำ เลี้ยงสัตว์ ทำการเกษตรและเป็นสถานที่ท่องเที่ยว) จากนั้นฝึกนักเรียนถามคำถามที่สงสัยด้วยการถามเพื่อน โดยไม่จำเป็นต้องถามครูอย่างเดียว 2. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันสรุปผลการทำกิจกรรมและสรุปสิ่งที่เข้าใจเป็นความรู้ร่วมกันว่า น้ำที่มนุษย์นำมาใช้ประโยชน์ได้มีปริมาณน้อยมาก เมื่อเทียบกับปริมาณน้ำทั้งหมดบนโลก มนุษย์นำน้ำจาก แหล่งน้ำในท้องถิ่นไปใช้ประโยชน์ในการอุปโภค บริโภค เป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจ การคมนาคมขนส่งทางน้ำ เลี้ยงสัตว์ ทำการเกษตร และเป็นสถานที่ท่องเที่ยว 6. สื่อและแหล่งเรียนรู้ สื่อ 1. หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ของบริษัทอักษรเจริญทัศน์ (อจท.) 2. แบบฝึกหัด รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ของบริษัทอักษรเจริญทัศน์ (อจท.) 3. ชุดกิจกรรมการเรียนรู้พัฒนาการคิดวิเคราะห์ รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 4. ใบงานที่ 32 เรื่อง ศึกษาปริมาณน้ำในแต่ละแหล่งบนโลก และปริมาณน้ำที่มนุษย์นำมาใช้ประโยชน์ (ตอนที่ 3 แหล่งน้ำในท้องถิ่น และการใช้ประโยชน์) 5. ใบกิจกรรม เรื่อง แหล่งน้ำในท้องถิ่น 6. แหล่งการเรียนรู้ทั้งภายในและภายนอกโรงเรียน แหล่งเรียนรู้ 1. ห้องสมุด 2. อินเทอร์เน็ต
7. การวัดและประเมินผล แนวทางการประเมิน ผลการเรียนรู้ น้ำหนัก คะแนน น้ำหนักคะแนน วิธีประเมิน เครื่องมือประเมิน K P A - ระบุปริมาณน้ำที่มนุษย์ สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้ (K) 10 10 - - - สังเกตการทำใบงานที่ 32 เรื่อง ศึกษาปริมาณ น้ำในแต่ละแหล่งบนโลก และปริมาณน้ำที่มนุษย์ นำมาใช้ประโยชน์ (ตอน ที่ 3 แหล่งน้ำในท้องถิ่น และการใช้ประโยชน์) - ใบงานที่ 32 เรื่อง ศึกษา ปริมาณน้ำในแต่ละแหล่ง บนโลก และปริมาณน้ำที่ มนุษย์นำมาใช้ประโยชน์ (ตอนที่ 3 แหล่งน้ำใน ท้องถิ่น และการใช้ ประโยชน์) - ปฏิบัติกิจกรรม ศึกษาปริมาณ น้ำในแต่ละแหล่งบนโลก และ ปริมาณน้ำที่มนุษย์นำมาใช้ ประโยชน์ อย่างรวมพลัง ด้วย ความมุ่งมั่นและรับผิดชอบได้ (P) 10 - 10 - - สังเกตการปฏิบัติ กิจกรรม เปรียบเทียบ ปริมาณน้ำในแต่ละแหล่ง - แบบประเมินการปฏิบัติ กิจกรรม - มีความมุ่งมั่นและรับผิดชอบ (A) 10 - - 10 - สังเกตคุณลักษณะอัน พึงประสงค์ ด้านใฝ่ เรียนรู้ มุ่งมั่นในการ ทำงาน - แบบประเมิน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ด้านใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นใน การทำงาน รวม 30 10 10 10 - -
8. บันทึกผลหลังการสอน 8.1 ผลการจัดการเรียนรู้ ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…………. 8.2 ปัญหา/อุปสรรค ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………..…………………. 8.3 แนวทางแก้ไขปัญหา ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…………. (ลงชื่อ) ..................................................... ครูผู้สอน (นายอำนาจ กล่ำป่วน) วันที่………………….……………….. 9. ความคิดเห็นของหัวหน้าวิชาการ .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... (ลงชื่อ) ............................................................ (นางวราภรณ์ กอสันเทียะ) วันที่………………….……………….. 10. ความคิดเห็นของผู้บริหาร .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... (ลงชื่อ) ............................................................ (นายเกษมสินธุ์ สอนสุข) รองผู้อำนวยการสถานศึกษา
แบบประเมินการปฏิบัติการทำกิจกรรม รายการการประเมิน ระดับคุณภาพ 4 3 2 1 1. การทำกิจกรรม ตามแผนที่กำหนด ทำกิจกรรมตามวิธีการ และขั้นตอนที่กำหนดไว้ อย่างถูกต้องด้วยตนเอง มีการปรับปรุงแก้ไข เป็นระยะ ทำกิจกรรมตามวิธีการ และขั้นตอนที่กำหนดไว้ ด้วยตนเอง มีการปรับปรุง แก้ไขบ้าง ทำกิจกรรมตามวิธีการ และขั้นตอนที่กำหนดไว้ โดยมีครูหรือผู้อื่น เป็นผู้แนะนำ ทำกิจกรรมไม่ถูกต้องตาม วิธีการและขั้นตอน ที่กำหนดไว้ ไม่มีการ ปรับปรุงแก้ไข 2. การบันทึกผล การทำกิจกรรม บันทึกผลเป็นระยะ อย่างถูกต้อง มีระเบียบ มีการระบุหน่วย มีการ อธิบายข้อมูลให้เห็น ความเชื่อมโยงเป็นภาพรวม เป็นเหตุเป็นผล และ เป็นไปตามการทำกิจกรรม บันทึกผลเป็นระยะ อย่างถูกต้อง มีระเบียบ มีการระบุหน่วย มีการ อธิบายข้อมูลให้เห็นถึง ความสัมพันธ์เป็นไป ตามการทำกิจกรรม บันทึกผลเป็นระยะ แต่ไม่เป็นระเบียบ ไม่มีการระบุหน่วย และไม่มีการอธิบายข้อมูล ให้เห็นถึงความสัมพันธ์ ของการทำกิจกรรม บันทึกผลไม่ครบ ไม่มีการระบุหน่วย และไม่เป็นไปตาม การทำกิจกรรม 3. การจัดกระทำข้อมูล และการนำเสนอ จัดกระทำข้อมูล อย่างเป็นระบบ มีการเชื่อมโยงให้เห็น เป็นภาพรวม และนำเสนอ ด้วยแบบต่าง ๆ อย่างชัดเจน ถูกต้อง จัดกระทำข้อมูล อย่างเป็นระบบ มีการ จำแนกข้อมูลให้เห็น ความสัมพันธ์ นำเสนอ ด้วยแบบต่าง ๆ ได้ แต่ยังไม่ชัดเจน จัดกระทำข้อมูล อย่างเป็นระบบ มีการยกตัวอย่างเพิ่มเติม ให้เข้าใจง่าย และนำเสนอ ด้วยแบบต่าง ๆ แต่ยังไม่ชัดเจน และไม่ถูกต้อง จัดกระทำข้อมูลอย่าง ไม่เป็นระบบ และมีการ นำเสนอไม่สื่อความหมาย และไม่ชัดเจน 4. การสรุปผล การทำกิจกรรม สรุปผลการทำกิจกรรม ได้อย่างถูกต้อง กระชับ ชัดเจน และครอบคลุม ข้อมูลจากการวิเคราะห์ ทั้งหมด สรุปผลการทำกิจกรรม ได้ถูกต้อง แต่ยัง ไม่ครอบคลุมข้อมูล จากการวิเคราะห์ทั้งหมด สรุปผลการทำกิจกรรมได้ โดยมีครูหรือผู้อื่น แนะนำบ้าง จึงสามารถ สรุปได้ถูกต้อง สรุปผลการทำกิจกรรม ตามความรู้ที่พอมีอยู่ โดยไม่ใช้ข้อมูล จากการทำกิจกรรม แบบประเมินตามสภาพจริง (Rubrics)
แบบประเมินการสืบสอบข้อมูล รายการการประเมิน ระดับคุณภาพ 4 3 2 1 1. การวางแผนค้นคว้า ข้อมูลจาก แหล่งการเรียนรู้ วางแผนที่จะค้นคว้าข้อมูล จากแหล่งการเรียนรู้ ที่หลากหลาย เชื่อถือได้ และมีการเชื่อมโยงให้เห็น เป็นภาพรวม แสดงให้เห็น ถึงความสัมพันธ์ของ วิธีการทั้งหมด วางแผนที่จะค้นคว้าข้อมูล จากแหล่งการเรียนรู้ ที่หลากหลายและเหมาะสม แต่ไม่มีการเชื่อมโยง ให้เห็นเป็นภาพรวม วางแผนที่จะค้นคว้าข้อมูล จากแหล่งการเรียนรู้ โดยมีครูหรือผู้อื่น แนะนำบ้าง ไม่มีการวางแผนที่จะ ค้นคว้าข้อมูลจาก แหล่งการเรียนรู้ อย่างเป็นระบบ 2. การเก็บรวบรวม ข้อมูล เก็บรวบรวมข้อมูล ตามแผนที่กำหนด ทุกประการ เก็บรวบรวมข้อมูล โดยคัดเลือกและ/หรือ ประเมินข้อมูล เก็บรวบรวมข้อมูล โดยไม่มีการคัดเลือก และ/หรือประเมินข้อมูล เก็บรวบรวมข้อมูล เป็นระยะ ขาดการ ประเมินเพื่อคัดเลือก 3. การจัดกระทำข้อมูล และการนำเสนอ จัดกระทำข้อมูล อย่างเป็นระบบ มีการเชื่อมโยงให้เห็น เป็นภาพรวม และนำเสนอ ด้วยแบบต่าง ๆ อย่างชัดเจน ถูกต้อง จัดกระทำข้อมูล อย่างเป็นระบบ มีการ จำแนกข้อมูลให้เห็น ความสัมพันธ์ นำเสนอ ด้วยแบบต่าง ๆ ได้อย่างถูกต้อง จัดกระทำข้อมูล อย่างเป็นระบบ มีการยกตัวอย่างเพิ่มเติม ให้เข้าใจง่ายและนำเสนอ ด้วยแบบต่าง ๆ แต่ยังไม่ถูกต้อง จัดกระทำข้อมูลอย่าง ไม่เป็นระบบ และนำเสนอ ไม่สื่อความหมาย และไม่ชัดเจน 4. การสรุปผล สรุปผลได้อย่างถูกต้อง กระชับ ชัดเจน และ ครอบคลุม มีเหตุผล ที่อ้างอิงจากการสืบสอบได้ สรุปผลได้อย่างกระชับ แต่ยังไม่ชัดเจนและ ไม่ครอบคลุมข้อมูล จากการวิเคราะห์ ทั้งหมด สรุปผลได้กระชับ กะทัดรัด แต่ไม่ชัดเจน สรุปผลโดยไม่ใช้ข้อมูล และไม่ถูกต้อง 5. การเขียนรายงาน เขียนรายงาน ตรงตามจุดประสงค์ ถูกต้องและชัดเจน และมีการเชื่อมโยง ให้เห็นเป็นภาพรวม เขียนรายงาน ตรงตามจุดประสงค์ อย่างถูกต้องและชัดเจน แต่ขาดการเรียบเรียง เขียนรายงาน โดยสื่อความหมายได้ โดยมีครูหรือผู้อื่น แนะนำ เขียนรายงานได้ ตามตัวอย่าง แต่ใช้ภาษา ไม่ถูกต้อง และไม่ชัดเจน
นักเรียนลองทำกิจกรรมต่อไปนี้ วิธีทำ 1. นักเรียนชวนผู้ปกครองออกไปสำรวจแหล่งน้ำใกล้บ้าน วาดภาพแหล่งน้ำ รวมทั้งสังเกตและ บันทึกสี กลิ่น ความขุ่นของน้ำในแหล่งน้ำนั้น 2. สอบถามผู้ปกครองเกี่ยวกับแหล่งน้ำว่าเป็นแหล่งน้ำธรรมชาติหรือไม่ คนในท้องถิ่นใช้ประโยชน์ จากแหล่งน้ำอย่างไร และบันทึกผล 3. นำข้อมูลที่ได้จากการสำรวจแหล่งน้ำมาพูดคุยกับเพื่อนในชั้นเรียน 4. แต่ละกลุ่มนำเสนอผลการสำรวจ 1. คำถามสำคัญของการทำกิจกรรมคืออะไร (สัตว์บางชนิดมีโครงสร้างและลักษณะที่เหมาะสมกับบริเวณที่อยู่อาศัย การปรับตัวเช่นนี้มีผลดี ต่อสัตว์ชนิดนั้นอย่างไร) (ผลการดูดซับน้ำของวัสดุแต่ละชนิด) 2. ถ้านักเรียนต้องการทราบว่าแหล่งน้ำในท้องถิ่นของนักเรียนมีอะไรบ้าง คนในท้องถิ่นใช้ประโยชน์ จากแหล่งน้ำแต่ละแหล่งอย่างไร 2.1 นักเรียนจะสอบถามจากใคร(ตัวอย่างคำตอบ เคยพบ เช่น กิ้งก่าปรับสีตัวให้เหมือนกิ่ง ไม้๘๘๘๘ ที่_________________________________________________________________________ 2.2 นักเรียนและเพื่อนจะวางแผนการทำงานกันอย่างไร ต่อสัตว์ชนิดนั้นอย่างไร) (ผลการดูดซับน้ำของวัสดุแต่ละชนิด) กิจกรรม แหล่งน้ำในท้องถิ่น กิจกรรมเสนอแนะ คำถามก่อนทำกิจกรรม
ตาราง ลักษณะของน้ำและการใช้ประโยชน์จากน้ำในแหล่งน้ำของท้องถิ่น ภาพแหล่งน้ำ ประเภท แหล่งน้ำ ลักษณะของน้ำ การใช้ประโยชน์ สี กลิ่น ความขุ่น จากน้ำ ___________ ___________ ___________ ___________ ___________ ___________ ___________ ___________ ___________ ___________ ___________ ___________ ________________ ________________ ________________ ___________ ___________ ___________ ___________ ___________ ___________ ___________ ___________ ___________ ___________ ___________ ___________ ________________ ________________ ________________ บันทึกผลการทำกิจกรรม
1. แหล่งน้ำในท้องถิ่นของนักเรียนมีแหล่งน้ำใดบ้าง (เพื่อให้รอดพ้นจากการเป็นเหยื่อ) 2. แหล่งน้ำแต่ละแหล่งมีสี กลิ่น และความขุ่นของน้ำเหมือนหรือแตกต่างกันอย่างไร (เพื่อระบายความร้อนกับป้องกันความร้อนออกจากร่างกาย) 3. น้ำจากแหล่งน้ำในท้องถิ่นของนักเรียนสามารถนำไปใช้ในการอุปโภคและบริโภคได้หรือไม่ (สัตว์มีการปรับตัวให้มีลักษณะรูปร่างกลมกลืนกับธรรมชาติ เพื่อมีชีวิตอยู่รอดได้ในธรรมชาติ) 4. คนในท้องถิ่นของนักเรียนใช้ประโยชน์จากแหล่งน้ำในด้านใดบ้าง (สัตว์มีการปรับตัวให้มีลักษณะรูปร่างกลมกลืนกับธรรมชาติ เพื่อมีชีวิตอยู่รอดได้ในธรรมชาติ) 5. สรุปผลการสำรวจแหล่งน้ำของนักเรียนในชั้นเรียนว่าอย่างไร (สัตว์มีการปรับตัวให้มีลักษณะรูปร่างกลมกลืนกับธรรมชาติ เพื่อมีชีวิตอยู่รอดได้ในธรรมชาติ) คำถามหลังทำกิจกรรม จงทำกิจกรรมอย่างรวมพลัง ด้วยความมุ่งมั่นและรับผิดชอบ
นักเรียนลองทำกิจกรรมต่อไปนี้ วิธีทำ 1. นักเรียนชวนผู้ปกครองออกไปสำรวจแหล่งน้ำใกล้บ้าน วาดภาพแหล่งน้ำ รวมทั้งสังเกตและ บันทึกสี กลิ่น ความขุ่นของน้ำในแหล่งน้ำนั้น 2. สอบถามผู้ปกครองเกี่ยวกับแหล่งน้ำว่าเป็นแหล่งน้ำธรรมชาติหรือไม่ คนในท้องถิ่นใช้ประโยชน์ จากแหล่งน้ำอย่างไร และบันทึกผล 3. นำข้อมูลที่ได้จากการสำรวจแหล่งน้ำมาพูดคุยกับเพื่อนในชั้นเรียน 4. แต่ละกลุ่มนำเสนอผลการสำรวจ 1. คำถามสำคัญของการทำกิจกรรมคืออะไร (สัตว์บางชนิดมีโครงสร้างและลักษณะที่เหมาะสมกับบริเวณที่อยู่อาศัย การปรับตัวเช่นนี้มีผลดี ต่อสัตว์ชนิดนั้นอย่างไร) (ผลการดูดซับน้ำของวัสดุแต่ละชนิด) 2. ถ้านักเรียนต้องการทราบว่าแหล่งน้ำในท้องถิ่นของนักเรียนมีอะไรบ้าง คนในท้องถิ่นใช้ประโยชน์ จากแหล่งน้ำแต่ละแหล่งอย่างไร 2.1 นักเรียนจะสอบถามจากใคร(ตัวอย่างคำตอบ เคยพบ เช่น กิ้งก่าปรับสีตัวให้เหมือนกิ่งไม้๘๘๘๘ ที่_________________________________________________________________________ 2.2 นักเรียนและเพื่อนจะวางแผนการทำงานกันอย่างไร__________________________________ _________________________________________________________________________ กิจกรรมเสนอแนะ กิจกรรม แหล่งน้ำในท้องถิ่น (ท้องถิ่นของเรามีแหล่งน้ำอะไรบ้าง เราใช้ประโยชน์จากแหล่งน้ำในท้องถิ่นอย่างไร) (ผู้ปกครอง กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้ใหญ่ในท้องถิ่น) (นักเรียน 1 คน สอบถามชื่อแหล่งน้ำในท้องถิ่น และการใช้ประโยชน์จากแหล่งน้ำนั้น จากผู้ใหญ่ซึ่งเป็นคนในท้องถิ่น 5 คน) คำถามก่อนทำกิจกรรม
ตาราง ลักษณะของน้ำและการใช้ประโยชน์จากน้ำในแหล่งน้ำของท้องถิ่น ภาพแหล่งน้ำ ประเภท แหล่งน้ำ ลักษณะของน้ำ การใช้ประโยชน์ สี กลิ่น ความขุ่น จากน้ำ ___________ ___________ ___________ ___________ ___________ ___________ ___________ ___________ ___________ ___________ ___________ ___________ ________________ ________________ ________________ ___________ ___________ ___________ ___________ ___________ ___________ ___________ ___________ ___________ ___________ ___________ ___________ ________________ ________________ ________________ บันทึกผลการทำกิจกรรม คลอง ชลประทาน ไม่มีสี ไม่มีกลิ่น ไม่ขุ่น ทำนา จับปลา แม่น้ำ สีน้ำตาล เล็กน้อย ไม่มีกลิ่น ขุ่น เล็กน้อย เลี้ยงปลา จับปลา ขนส่งสินค้า
1. แหล่งน้ำในท้องถิ่นของนักเรียนมีแหล่งน้ำใดบ้าง (เพื่อให้รอดพ้นจากการเป็นเหยื่อ) 2. แหล่งน้ำแต่ละแหล่งที่มีสี กลิ่น และความขุ่นของน้ำเหมือนหรือแตกต่างกันอย่างไร (เพื่อระบายความร้อนกับป้องกันความร้อนออกจากร่างกาย) 3. น้ำจากแหล่งน้ำในท้องถิ่นของนักเรียนสามารถนำไปใช้ในการอุปโภคและบริโภคได้หรือไม่ (สัตว์มีการปรับตัวให้มีลักษณะรูปร่างกลมกลืนกับธรรมชาติ เพื่อมีชีวิตอยู่รอดได้ในธรรมชาติ) 4. คนในท้องถิ่นของนักเรียนใช้ประโยชน์จากแหล่งน้ำในด้านใดบ้าง (สัตว์มีการปรับตัวให้มีลักษณะรูปร่างกลมกลืนกับธรรมชาติ เพื่อมีชีวิตอยู่รอดได้ในธรรมชาติ) 5. สรุปผลการสำรวจแหล่งน้ำของนักเรียนในชั้นเรียนว่าอย่างไร (สัตว์มีการปรับตัวให้มีลักษณะรูปร่างกลมกลืนกับธรรมชาติ เพื่อมีชีวิตอยู่รอดได้ในธรรมชาติ) คำถามหลังทำกิจกรรม จงทำกิจกรรมอย่างรวมพลัง ด้วยความมุ่งมั่นและรับผิดชอบ (ตัวอย่างคำตอบ แม่น้ำ คลองชลประทาน) (แตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับประเภทของแหล่งน้ำ) (ได้ แต่ต้องนำมาผ่านการกรองและต้มให้สะอาดก่อน) (เลี้ยงสัตว์ เป็นแหล่งอาหาร คมนาคม) (แหล่งน้ำ คนในท้องถิ่นนำน้ำไปใช้ในการอุปโภค บริโภค เลี้ยงสัตว์ ทำการเกษตร)
แผนการจัดการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รหัสวิชา ว15101 ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 7 น้ำในท้องถิ่นของเรา เวลา 10 ชั่วโมง แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 6 เรื่อง แหล่งน้ำในท้องถิ่นและการใช้ประโยชน์ : 2 เวลา 1 ชั่วโมง …………………………………………………………………………………………………………………………………………. 4. มาตรฐานการเรียนรู้ช่วงชั้น/ตัวชี้วัด มาตรฐาน ว 3.2 เข้าใจองค์ประกอบและความสัมพันธ์ของระบบโลก กระบวนการเปลี่ยนแปลง ภายในโลกและบนผิวโลก ธรณีพิบัติภัย กระบวนการเปลี่ยนแปลงลมฟ้าอากาศและภูมิอากาศโลก รวมทั้งผลต่อสิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อม ตัวชี้วัด ว 3.2 ป.5/1 เปรียบเทียบปริมาณน้ำในแต่ละแหล่ง และระบุปริมาณน้ำที่มนุษย์สามารถ นำมาใช้ประโยชน์ได้ จากข้อมูลที่รวบรวมได้ 5. สาระสำคัญ น้ำ เป็นทรัพยากรธรรมชาติอย่างหนึ่ง ที่มีความจำเป็นต่อการดำรงชีวิตในแต่ละท้องถิ่นจะมีจำนวนแหล่ง น้ำมากน้อยแตกต่างกันตามสภาพแวดล้อมในท้องถิ่น แหล่งน้ำในท้องถิ่นมีหลายลักษณะ เช่น แม่น้ำ ลำคลอง น้ำตก ห้วยหนอง บึง เป็นต้น ประเภทของแหล่งน้ำ 1. แหล่งน้ำธรรมชาติเป็นแหล่งน้ำที่มีอยู่หรือเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติแบ่งเป็น - น้ำผิวดิน ได้แก่ น้ำในแม่น้ำลำคลอง ทะเลสาบและในพื้นที่ชุ่มน้ำที่เป็นน้ำจืด ปกติน้ำผิวดินจะได้รับการ เติมจากฝนหรือหิมะ และจะหายไปตามธรรมชาติด้วยการะเหย การไหลออกสู่ทะเลและการซึมลงไปใต้ดิน - น้ำใต้ดิน หมายถึงน้ำจืดที่ขังอยู่ในช่องว่างของดินหรือหิน และยังหมายถึงน้ำที่ไหลอยู่ภายในชั้นหินอุ้ม น้ำ หรือชั้นน้ำ(Aquifer) ซึ่งอยู่ตำกว่าระดับน้ำใต้ดิน (water table) ในบางครั้งก็มีประโยชน์ที่จะแยกให้เห็นถึง ความแตกต่างระหว่าง น้ำใต้ผิวดินที่อยู่ใกล้และสัมพันธ์กับน้ำผิวดินกับน้ำผิวดินที่สัมพันธ์กับน้ำใต้ผิวดินที่อยู่ลึก มากในชั้นหินอุ้มน้ำ บางครั้งก็เรียกน้ำชนิดนี้ว่า “น้ำซากดึกดำบรรพ์” 2. แหล่งน้ำที่มนุษย์สร้างขึ้น เป็นแหล่งน้ำที่มนุษย์ขุดมาจากแรงคนหรือขุดเจาะลงไปด้วย เครื่องจักร เช่น บ่อน้ำ อ่างเก็บน้ำ ประโยชน์ของน้ำ น้ำเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่งสำหรับชีวิตทุกชีวิต ไม่ว่าจะเป็นมนุษย์ สัตว์เล็กหรือสัตว์ใหญ่ ตลอดจนพืชถ้าขาด น้ำก็จะต้องแห้งเหี่ยวและเฉาตายในที่สุด มนุษย์ต้องใช้น้ำสัมพันธ์อยู่กับชีวิตประจำวันอย่างเห็นได้ชัด เช่น ใช้น้ำ สำหรับดื่ม ใช้หุงต้มอาหาร ใช้ชะล้างสิ่งสกปรกต่าง ๆ ใช้ซักเสื้อผ้า ใช้ในเครื่องทำความร้อน เครื่องลดความร้อน
เช่นในโรงงานอุตสาหกรรมบางประเภท และใช้กับเครื่องปรับอากาศ เป็นต้น ในการเกษตรกรรม การทำเรือกสวน ไร่นา ทำสวนครัว เลี้ยงสัตว์ ก็ต้องใช้เป็นองค์ประกอบที่สำคัญทั้งสิ้น แม้แต่ในการอุตสาหกรรมต่าง ๆ เช่น ในการ หล่อเย็น ในพลังไอน้ำก็ดี พลังงานไฟฟ้าก็ดี การกำจัดน้ำทิ้งและขยะก็ดี ตลอดจนถึงการดับไฟเมื่อเกิดไฟไหม้ น้ำ เป็นองค์ประกอบที่สำคัญทั้งนั้น นอกจากนี้แหล่งน้ำยังเป็นที่พักผ่อนหย่อนใจ สำหรับท่องเที่ยว ตกปลา ว่ายน้ำ ตลอดจนใช้ประกอบอาชีพ เช่นการประมงอีกด้วย 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 3.1 ด้านความรู้ ระบุปริมาณน้ำที่มนุษย์สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้ (K) 3.2 ด้านทักษะ/กระบวนการ เขียนแผนภาพความคิด แหล่งน้ำในท้องถิ่นและการใช้ประโยชน์ อย่างรวมพลัง ด้วยความมุ่งมั่นและตั้งใจได้ (P) 3.3 คุณลักษณะอันพึงประสงค์ มีความมุ่งมั่นและตั้งใจ (A) 3.4 สมรรถนะสำคัญ 1. ความสามารถในการสื่อสาร - การอธิบาย การเขียน การพูดหน้าชั้นเรียน 2. ความสามารถในการคิด - การสังเกต การสำรวจ การคิดวิเคราะห์ การเปรียบเทียบ การสร้างคำอธิบาย การอภิปราย การสื่อความหมาย การทำกิจกรรมโดยใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ 3. ความสามารถในการแก้ปัญหา - การแก้ปัญหาขณะปฏิบัติกิจกรรม 4. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต - กระบวนการกลุ่ม 5. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี - การนำเสนอผลงานโดยใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ 3.5 ทักษะในศตวรรษที่ 21 (3Rs&8Cs) - การอ่านออก - การเขียนได้ - การคิดคำนวณ
- มีทักษะในการคิดวิเคราะห์ การคิดอย่างมีวิจารณญาณ - มีความร่วมมือ ทำงานเป็นทีม - มีคุณธรรม มีเมตตา กรุณา มีระเบียบวินัย 4. สาระการเรียนรู้ น้ำทั้งหมดของโลกแบ่งเป็นน้ำเค็มประมาณร้อยละ 97.5 ซึ่งอยู่ในมหาสมุทรและแหล่งน้ำอื่น ๆ และที่ เหลืออีกประมาณร้อยละ 2.5 เป็นน้ำจืด ถ้าเรียงลำดับปริมาณน้ำจืดจากมากไปน้อยจะอยู่ที่ธารน้ำแข็ง และพืดน้ำแข็ง น้ำใต้ดิน ชั้นดินเยือกแข็งคงตัว และน้ำแข็งใต้ดิน ทะเลสาบ ความชื้นในดิน ความชื้นใน บรรยากาศ บึง แม่น้ำ และน้ำในสิ่งมีชีวิต ชิ้นงาน / ภาระงาน ชิ้นงาน - แผนภาพความคิด แหล่งน้ำในท้องถิ่นและการใช้ประโยชน์ ภาระงาน - ทำแบบฝึกหัด รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 5. กิจกรรมการจัดการเรียนรู้ ขั้นที่ 3 ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ(Applying and Constructing the Knowledge) 1. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันคิดคำสำคัญเกี่ยวกับแหล่งน้ำในท้องถิ่นและการใช้ประโยชน์ แล้ววางแผน ออกแบบ และเขียนแผนภาพความคิด แหล่งน้ำในท้องถิ่น และการใช้ประโยชน์ จัดทำเป็นชิ้นงาน
(ตัวอย่างแผนภาพความคิด) แผนภาพความคิด แหล่งน้ำในท้องถิ่นและการใช้ประโยชน์ 2. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวางแผน สำรวจแหล่งน้ำในท้องถิ่นของนักเรียนที่สนใจ และการ ใช้ประโยชน์จากแหล่งน้ำนั้น แล้วออกแบบ วาดภาพและระบายสีให้สวยงาม 3. นักเรียนร่วมกันสรุปสิ่งที่เข้าใจเป็นความรู้ร่วมกัน ดังนี้ • น้ำทั้งหมดของโลกแบ่งเป็นน้ำเค็มประมาณร้อยละ 97.5 ซึ่งอยู่ในมหาสมุทรและแหล่งน้ำ อื่น ๆ และที่เหลืออีกประมาณร้อยละ 2.5 เป็นน้ำจืด ถ้าเรียงลำดับปริมาณน้ำจืดจากมากไปน้อยจะอยู่ที่ ธารน้ำแข็งและพืดน้ำแข็ง น้ำใต้ดิน ชั้นดินเยือกแข็งคงตัว และน้ำแข็งใต้ดิน ทะเลสาบ ความชื้นในดิน ความชื้นใน บรรยากาศ บึง แม่น้ำ และน้ำในสิ่งมีชีวิต ขั้นที่ 4 ขั้นสื่อสารและนำเสนอ (Applying the Communication Skill) 4. ผู้แทนนักเรียนแต่ละกลุ่มนำเสนอแผนภาพความคิด แหล่งน้ำในท้องถิ่นและการใช้ประโยชน์และ ภาพวาดและระบายสี ประกอบการอธิบายหน้าชั้นเรียน เพื่อน ๆ ร่วมกันตรวจสอบและแก้ไขให้ถูกต้อง แหล่งน้ำในท้องถิ่นและการใช้ประโยชน์ แหล่งน้ำ ตามธรรมชาติ แหล่งน้ำ การใช้ ประโยชน์ การคมนาคม การขนส่งทางน้ำ การเพาะปลูก การเลี้ยงสัตว์ การซักล้าง แหล่งน้ำใต้ดิน แหล่งน้ำผิวดิน แหล่งน้ำในอากาศ หนอง บึง ลำคลอง แม่น้ำ ทะเล มหาสมุทร
5. นักเรียนร่วมกันอภิปรายสรุปเกี่ยวกับวิธีการทำงานให้เห็นการคิดเชิงระบบและวิธีการทำงาน ที่มีแบบแผน ขั้นที่ 5 ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่าบริการสังคมและจิตสาธารณะ (Self-Regulating) 6. นักเรียนร่วมกันคัดเลือกผลงานที่ดีเด่นจัดทำเป็นนิทรรศการ หรือจัดแสดงผลงาน หรือเผยแพร่ใน เว็บไซต์ หรือเฟซบุ๊ก (facebook) ของโรงเรียน เพื่อเป็นแหล่งการเรียนรู้ให้นักเรียนชั้นอื่น ๆ 7. นักเรียนตรวจสอบหรือประเมินขั้นตอนต่าง ๆ ที่เรียนมาในวันนี้มีจุดเด่น จุดบกพร่องอะไรบ้าง มีความ สงสัย ความอยากรู้อยากเห็นในเรื่องใด ให้ระบุ 8. นักเรียนประเมินตนเอง โดยเขียนแสดงความรู้สึกหลังการเรียน ในประเด็นต่อไปนี้ • สิ่งที่นักเรียนได้เรียนรู้ในวันนี้คืออะไร • นักเรียนมีส่วนร่วมกิจกรรมในกลุ่มมากน้อยเพียงใด • เพื่อนนักเรียนในกลุ่มมีส่วนร่วมกิจกรรมในกลุ่มมากน้อยเพียงใด • นักเรียนพึงพอใจกับการเรียนในวันนี้หรือไม่ เพียงใด • นักเรียนจะนำความรู้ที่ได้นี้ไปใช้ให้เกิดประโยชน์แก่ตนเอง ครอบครัว และสังคมทั่วไป ได้อย่างไร จากนั้นแลกเปลี่ยนตรวจสอบขั้นตอนการทำงานทุกขั้นตอนว่าจะเพิ่มคุณค่าไปสู่สังคม เกิดประโยชน์ต่อสังคมให้มากขึ้นกว่าเดิมในขั้นตอนใดบ้าง สำหรับการทำงานในครั้งต่อไป 6. สื่อและแหล่งเรียนรู้ สื่อ 1. หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ของบริษัทอักษรเจริญทัศน์ (อจท.) 2. แบบฝึกหัด รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ของบริษัทอักษรเจริญทัศน์ (อจท.) 3. ชุดกิจกรรมการเรียนรู้พัฒนาการคิดวิเคราะห์ รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 แหล่งเรียนรู้ 1. ห้องสมุด 2. อินเทอร์เน็
7. การวัดและประเมินผล แนวทางการประเมิน ผลการเรียนรู้ น้ำหนัก คะแนน น้ำหนักคะแนน วิธีประเมิน เครื่องมือประเมิน K P A - ระบุปริมาณน้ำที่มนุษย์ สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้ (K) 10 10 - - - สังเกตการทำใบงานที่ 32 เรื่อง ศึกษาปริมาณ น้ำในแต่ละแหล่งบนโลก และปริมาณน้ำที่มนุษย์ นำมาใช้ประโยชน์ (ตอน ที่ 3 แหล่งน้ำในท้องถิ่น และการใช้ประโยชน์) - ใบงานที่ 32 เรื่อง ศึกษา ปริมาณน้ำในแต่ละแหล่ง บนโลก และปริมาณน้ำที่ มนุษย์นำมาใช้ประโยชน์ (ตอนที่ 3 แหล่งน้ำใน ท้องถิ่น และการใช้ ประโยชน์) - เขียนแผนภาพความคิด แหล่ง น้ำในท้องถิ่นและการใช้ ประโยชน์ อย่างรวมพลัง ด้วย ความมุ่งมั่นและตั้งใจได้ (P) 10 - 10 - - สังเกตการปฏิบัติ กิจกรรมการเขียน แผนภาพความคิด แหล่ง น้ำในท้องถิ่นและการใช้ ประโยชน์ - แบบประเมินการปฏิบัติ กิจกรรม - มีความมุ่งมั่นและรับผิดชอบ (A) 10 - - 10 - สังเกตคุณลักษณะอัน พึงประสงค์ ด้านใฝ่ เรียนรู้ มุ่งมั่นในการ ทำงาน - แบบประเมิน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ด้านใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นใน การทำงาน รวม 30 10 10 10 - -
8. บันทึกผลหลังการสอน 8.1 ผลการจัดการเรียนรู้ ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…………. 8.2 ปัญหา/อุปสรรค ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………..…………………. 8.3 แนวทางแก้ไขปัญหา ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…………. (ลงชื่อ) ..................................................... ครูผู้สอน (นายอำนาจ กล่ำป่วน) วันที่………………….……………….. 9. ความคิดเห็นของหัวหน้าวิชาการ .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... (ลงชื่อ) ............................................................ (นางวราภรณ์ กอสันเทียะ) วันที่………………….……………….. 10. ความคิดเห็นของผู้บริหาร .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... (ลงชื่อ) ............................................................ (นายเกษมสินธุ์ สอนสุข) รองผู้อำนวยการสถานศึกษา
ใบงานที่ 32 เรื่อง ศึกษาปริมาณน้ำในแต่ละแหล่งบนโลก และปริมาณน้ำที่มนุษย์นำมาใช้ประโยชน์ (ตอนที่ 3 แหล่งน้ำในท้องถิ่นและการใช้ประโยชน์) วันที่________เดือน_______________พ.ศ.___________ ชื่อ_____________________________เลขที่______ชั้น__________ คำชี้แจง นักเรียนแต่ละกลุ่มปฏิบัติ ดังนี้ 1. อ่านวิธีทำกิจกรรมให้เข้าใจ 2. ตอบคำถามก่อนทำกิจกรรม 3. ทำกิจกรรมและบันทึกผล 4. ตอบคำถามหลังทำกิจกรรม กิจกรรมที่ 7.2 เรื่อง ศึกษาปริมาณน้ำในแต่ละแหล่งบนโลก และปริมาณน้ำที่มนุษย์นำมาใช้ประโยชน์ (ตอนที่ 3 แหล่งน้ำในท้องถิ่นและการใช้ประโยชน์) วิธีทำ 1. นักเรียนชวนผู้ปกครองสำรวจแหล่งน้ำในท้องถิ่น และการใช้ประโยชน์จากแหล่งน้ำดังกล่าวแล้วจัด จำแนกประเภทของแหล่งน้ำ และบันทึกผล 2. แต่ละกลุ่มนำเสนอเพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลกัน 1.แหล่งน้ำในท้องถิ่นที่นักเรียนรู้จักมีอะไรบ้าง ________________________________________________________________________________ 2. นักเรียนคิดว่าแหล่งน้ำในท้องถิ่นสามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้อย่างไร ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ คำถามก่อนทำกิจกรรม
ตาราง ประเภทของน้ำและการใช้ประโยชน์จากแหล่งน้ำต่าง ๆ ในท้องถิ่น แหล่งน้ำในท้องถิ่น ประเภทของน้ำ การใช้ประโยชน์ ___________________________ ___________________________ ___________________________ ___________________________ ___________________________ ___________________________ ___________________________ ___________________________ ___________________________ ___________________________ ___________________________ ___________________________ ___________________________ ___________________________ ___________________________ ___________________________ ___________________________ ___________________________ 1. ในชุมชนของนักเรียนมีแหล่งน้ำใดบ้าง และเป็นแหล่งน้ำประเภทใด (จานพลาสสติกใบที่ 1เพราะมีถุงพลาสติกหุม้ทาํใหฟ้องน้าํชุ่มน้าํน้าํไมร่ะเหยไปอยา่งรวดเร็ว) 2. ในชุมชนของนักเรียนมีการใช้ประโยชน์จากแหล่งน้ำใดบ้าง และใช้ประโยชน์อย่างไร (เพื่อใหน้ ้าํสามารถเกิดการระเหยไปไดบ้า้ง) 3. จากข้อมูลในแบบจำลอง ภาพและแผนภูมิ น้ำที่เราใช้ประโยชน์ได้มีปริมาณอยู่เท่าใด (เพื่อใหน้ ้าํสามารถเกิดการระเหยไปไดบ้า้ง) 4. สรุปผลการทำกิจกรรมได้ว่าอย่างไร (เพื่อใหน้ ้าํสามารถเกิดการระเหยไปไดบ้า้ง) (เพื่อใหน้ ้าํสามารถเกิดการระเหยไปไดบ้า้ง) คำถามหลังทำกิจกรรม บันทึกผลการทำกิจกรรม
แบบประเมินชิ้นงาน การจัดกระทำและนำเสนอแผนภาพความคิด รายการการประเมิน ระดับคุณภาพ 4 3 2 1 การจัดกระทำและ นำเสนอแผนภาพ ความคิด จัดกระทำแผนภาพ ความคิดอย่างเป็นระบบ และนำเสนอด้วยแบบ ที่ชัดเจน ถูกต้อง ครอบคลุม และมีการ เชื่อมโยงให้เห็นเป็น ภาพรวม จัดกระทำแผนภาพ ความคิดอย่างเป็นระบบ มีการจำแนกข้อมูล ให้เห็นความสัมพันธ์ และนำเสนอด้วยแบบ ที่ครอบคลุม จัดกระทำแผนภาพ ความคิดได้ มีการ ยกตัวอย่างเพิ่มเติม และนำเสนอด้วยแบบ ต่าง ๆ แต่ยังไม่ครอบคลุม จัดกระทำแผนภาพ ความคิดอย่างไม่เป็น ระบบ และนำเสนอ ไม่สื่อความหมาย และไม่ชัดเจน แบบประเมินตามสภาพจริง (Rubrics)
แผนการจัดการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รหัสวิชา ว15101 ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 7 น้ำในท้องถิ่นของเรา เวลา 10 ชั่วโมง แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 7 เรื่อง การใช้น้ำในชีวิตประจำวัน : 1 เวลา 1 ชั่วโมง …………………………………………………………………………………………………………………………………………. 1. มาตรฐานการเรียนรู้ช่วงชั้น/ตัวชี้วัด มาตรฐาน ว 3.2 เข้าใจองค์ประกอบและความสัมพันธ์ของระบบโลก กระบวนการเปลี่ยนแปลง ภายในโลกและบนผิวโลก ธรณีพิบัติภัย กระบวนการเปลี่ยนแปลงลมฟ้าอากาศและภูมิอากาศโลก รวมทั้งผลต่อสิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อม ตัวชี้วัด ว 3.2 ป.5/2 ตระหนักถึงคุณค่าของน้ำโดยนำเสนอแนวทางการใช้น้ำอย่างประหยัด และการอนุรักษ์น้ำ 2. สาระสำคัญ ทรัพยากรน้ำ น้ำเป็นทรัพยากรที่มีความสำคัญต่อชีวิตคน พืช และสัตว์มากที่สุดแต่ก็มีค่าน้อยที่สุดเมื่อเปรียบเทียบกับ ทรัพยากรธรรมชาติอื่น ๆ น้ำเป็นปัจจัยสำคัญในการดำรงชีวิตของมนุษย์และเป็นองค์ประกอบที่สำคัญของ สิ่งมีชีวิตทั้งหลาย ความสำคัญของทรัพยากรน้ำ 1. ใช้สำหรับการบริโภคและอุปโภค เพื่อดื่มกิน ประกอบอาหาร ชำระร่างกาย ทำความสะอาด ฯลฯ 2. ใช้สำหรับการเกษตร ได้ แก่ การเพาะปลูก เลี้ยงสัตว์ แหล่งน้ำเป็นที่อยู่อาศัยของปลาและสัตว์น้ำอื่น ๆ ซึ่งคนเราใช้เป็นอาหาร 3. ด้านอุตสาหกรรม ต้องใช้น้ำในกระบวนการผลิต ล้างของเสีย และระบายความร้อน ฯลฯ 4. การทำนาเกลือ โดยการระเหยน้ำเค็มจากทะเล หรือระเหยน้ำที่ใช้ละลายเกลือสินเธาว์ 5. น้ำเป็นแหล่งพลังงานในการผลิตกระแสไฟฟ้า 6. เป็นเส้นทางคมนาคมที่สำคัญ แม่น้ำ ลำคลอง ทะเล มหาสมุทร เป็นเส้นทางคมนาคมที่สำคัญมาตั้งแต่ อดีตจนถึงปัจจุบัน 7. เป็นสถานที่ท่องเที่ยว ทัศนียภาพของริมฝั่งทะเล และแหล่งน้ำที่ใสสะอาดเป็นสถานที่ท่องเที่ยวของ มนุษย์ประโยชน์ของน้ำ
น้ำเป็นแหล่งกำเนิดชีวิตของสัตว์และพืชคนเรามีชีวิตอยู่โดยขาดน้ำได้ไม่เกิน 3 วัน และน้ำยังมีความ จำเป็นทั้งในภาคเกษตรกรรมและอุตสาหกรรม ซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งในการพัฒนาประเทศ ประโยชน์ของน้ำ ได้แก่ - น้ำเป็นสิ่งจำเป็นที่เราใช้สำหรับการดื่มกิน การประกอบอาหาร ชำระร่างกาย ฯลฯ - น้ำมีความจำเป็นสำหรับการเพาะปลูกเลี้ยงสัตว์ แหล่งน้ำเป็นที่อยู่อาศัยของปลาและสัตว์น้ำอื่น ๆ ซึ่ง คนเราใช้เป็นอาหาร - ในการอุตสาหกรรม ต้องใช้น้ำในขบวนการผลิตใช้ล้างของเสียใช้หล่อเครื่องจักร ฯลฯ - การทำนาเกลือโดยการระเหยน้ำเค็มจากทะเล - น้ำเป็นแหล่งพลังงาน พลังงานจากน้ำใช้ทำระหัด ทำเขื่อนผลิตกระแสไฟฟ้าได้ - แม่น้ำ ลำคลอง ทะเล มหาสมุทร เป็นเส้นทางคมนาคมขนส่งที่สำคัญ - ทัศนียภาพของริมฝั่งทะเลและน้ำที่ใสสะอาดเป็นแหล่งท่องเที่ยวของมนุษย์ 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 3.1 ด้านความรู้ อธิบายความสำคัญและการใช้ประโยชน์จากน้ำในชีวิตประจำวันได้ (K) 3.2 ด้านทักษะ/กระบวนการ วางแผนการใช้น้ำอย่างประหยัดและอนุรักษ์น้ำได้(P) 3.3 คุณลักษณะอันพึงประสงค์ มีความมุ่งมั่นและตั้งใจ (A) 3.4 สมรรถนะสำคัญ 1. ความสามารถในการสื่อสาร - การอธิบาย การเขียน การพูดหน้าชั้นเรียน 2. ความสามารถในการคิด - การสังเกต การสำรวจ การคิดวิเคราะห์ การเปรียบเทียบ การสร้างคำอธิบาย การอภิปราย การสื่อความหมาย การทำกิจกรรมโดยใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ 3. ความสามารถในการแก้ปัญหา - การแก้ปัญหาขณะปฏิบัติกิจกรรม 4. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต - กระบวนการกลุ่ม
5. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี - การนำเสนอผลงานโดยใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ 3.5 ทักษะในศตวรรษที่ 21 (3Rs&8Cs) - การอ่านออก - การเขียนได้ - การคิดคำนวณ - มีทักษะในการคิดวิเคราะห์ การคิดอย่างมีวิจารณญาณ - มีความร่วมมือ ทำงานเป็นทีม - มีคุณธรรม มีเมตตา กรุณา มีระเบียบวินัย 4. สาระการเรียนรู้ ในแต่ละวันเราต้องใช้น้ำเพื่อทำความสะอาด ซักล้าง ระบายของเสีย รดน้ำต้นไม้ ปรุงอาหาร นอกจากนี้ เรายังใช้น้ำในทางการแพทย์ ในโรงงานอุตสาหกรรม ในการคมนาคมและขนส่ง น้ำเป็นสิ่งจำเป็นต่อการดำเนิน ชีวิตของเรา เราจึงควรช่วยกันดูแลและรักษาแหล่งน้ำไม่ให้เน่าเสีย ชิ้นงาน / ภาระงาน ชิ้นงาน - ใบกิจกรรม เรื่อง การใช้น้ำในชีวิตประจำวัน ภาระงาน - ทำแบบฝึกหัด รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 5. กิจกรรมการจัดการเรียนรู้ ขั้นที่ 1 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล (Gathering) 1. นักเรียนสังเกตและสำรวจการใช้น้ำในชีวิตประจำวันของตนเองและครอบครัว แล้วร่วมกัน ตอบคำถามสำคัญกระตุ้นความคิด ดังนี้ 1.1 ในแต่ละวันนักเรียนใช้น้ำในกิจกรรมใดบ้าง (ตัวอย่างคำตอบ แปรงฟัน ล้างหน้า อาบน้ำ ดื่มน้ำ ประกอบอาหาร รดน้ำต้นไม้) 2. นักเรียนร่วมกันคาดคะเนคำตอบ 3. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4 คน คละเพศ และคละนักเรียนเก่ง ปานกลาง และอ่อน (หรือจะแบ่งกลุ่มด้วยวิธีการต่าง ๆ เพิ่มเติมได้) โดยแต่ละกลุ่มร่วมกันศึกษาวิธีทำและปฏิบัติกิจกรรม เรื่อง การใช้น้ำในชีวิตประจำวัน ในใบกิจกรรม ตามขั้นตอน ดังนี้
3.1 ทบทวนบทบาทหน้าที่ของสมาชิกในกลุ่มว่าต้องทำหน้าที่อย่างไรบ้างในการดำเนินการ ด้วยกระบวนการทำงานกลุ่ม เช่น หัวหน้ากลุ่ม มีหน้าที่ .................. ผู้จดบันทึก มีหน้าที่ ..................... ผู้เสนอรายงาน มีหน้าที่ ........................... อื่น ๆ .................... 3.2 ตรวจสอบความพร้อมของสื่อ วัสดุอุปกรณ์ สำหรับการปฏิบัติกิจกรรมว่าครบถ้วนเหมาะสมที่จะ ใช้ในการปฏิบัติกิจกรรมเพียงใด 4. นักเรียนแต่ละกลุ่มอ่านและฟังอธิบายขั้นตอนวิธีทำกิจกรรม เรื่อง การใช้น้ำในชีวิตประจำวัน ให้เข้าใจอย่างชัดเจน 5. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันแสดงความคิดเห็นก่อนทำกิจกรรม โดยร่วมกันตอบคำถาม ก่อนทำกิจกรรม ดังนี้ 5.1 คำถามสำคัญในการทำกิจกรรมนี้คืออะไร (ในแต่ละวัน นักเรียนใช้น้ำในกิจกรรมใดบ้าง) 5.2 ในชีวิตประจำวัน นักเรียนมีการใช้น้ำในกิจกรรมใดบ้าง (ยกตัวอย่าง 3 กิจกรรม) (ตัวอย่างคำตอบ แปรงฟัน อาบน้ำ รดน้ำต้นไม้) 6. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอย่างรวมพลังทำกิจกรรม เรื่อง การใช้น้ำในชีวิตประจำวัน และบันทึกผลการ ทำกิจกรรมในใบกิจกรรม 7. ผู้แทนนักเรียนแต่ละกลุ่มนำเสนอผลการทำกิจกรรมหน้าชั้นเรียน เพื่อตรวจสอบความถูกต้อง ขั้นที่ 2 ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ (Processing) (Gathering) 1. นักเรียนแต่ละคนคำนวณการใช้น้ำของตนเองใน 1 วัน และรายงานผลหน้าชั้นเรียน โดยรายงานว่าใช้ น้ำเท่าใด/วัน กิจกรรมที่ใช้น้ำมากที่สุดคือกิจกรรมใด 2. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ และอภิปรายผลการทำกิจกรรม โดยร่วมกันตอบคำถาม หลังทำกิจกรรม ดังนี้ 2.1 ใน 1 วัน นักเรียนมีกิจกรรมการใช้น้ำอย่างไรบ้าง (ตัวอย่างคำตอบ แปรงฟัน อาบน้ำและสระผม ดื่มน้ำ เข้าห้องน้ำ ล้างมือ ซักเสื้อผ้า ถูบ้าน รดน้ำต้นไม้) 2.2 นักเรียนคิดว่าตนเองเป็นผู้ใช้น้ำอย่างประหยัดหรือเป็นผู้ที่ใช้น้ำอย่างสิ้นเปลือง เพราะเหตุใด (ยอมรับคำตอบที่มีเหตุผลของนักเรียน) 2.3 กิจกรรมใดที่นักเรียนใช้น้ำมากที่สุด (ยอมรับคำตอบที่เป็นไปได้ของนักเรียน) นักเรียนจะลดการใช้น้ำในกิจกรรมนี้ได้หรือไม่ อย่างไร (ยอมรับคำตอบที่เป็นไปได้ของนักเรียน)
2.4 สรุปผลการทำกิจกรรมได้ว่าอย่างไร (ในแต่ละวันเราต้องใช้น้ำในการทำกิจกรรมต่าง ๆ หลายกิจกรรม น้ำเป็นสิ่งจำเป็นต่อการ ดำเนินชีวิต เราจึงควรช่วยกันดูแลและรักษาแหล่งน้ำไม่ให้เน่าเสีย) จากนั้นฝึกนักเรียนถามคำถามที่สงสัยด้วยการถามเพื่อน โดยไม่จำเป็นต้องถามครูอย่างเดียว 3. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันสรุปผลการทำกิจกรรมและสรุปสิ่งที่เข้าใจเป็นความรู้ร่วมกันเกี่ยวกับการใช้ น้ำในชีวิตประจำวันว่า ในแต่ละวันเราต้องใช้น้ำในการทำกิจกรรมต่าง ๆ หลายกิจกรรม น้ำเป็นสิ่งจำเป็นต่อการดำเนินชีวิต เราจึงควรช่วยกันดูแลและรักษาแหล่งน้ำไม่ให้เน่าเสีย 4. นักเรียนคิดประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่าเกี่ยวกับการตระหนักถึงความจำเป็นที่ทุกคนจะต้องช่วยกัน ประหยัดน้ำ 6. สื่อและแหล่งเรียนรู้ สื่อ 1. หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ของบริษัทอักษรเจริญทัศน์ (อจท.) 2. แบบฝึกหัด รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ของบริษัทอักษรเจริญทัศน์ (อจท.) 3. ชุดกิจกรรมการเรียนรู้พัฒนาการคิดวิเคราะห์ รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 4. ใบกิจกรรม เรื่อง การใช้น้ำในชีวิตประจำวัน แหล่งเรียนรู้ 1. ห้องสมุด 2. อินเทอร์เน็ต
7. การวัดและประเมินผล แนวทางการประเมิน ผลการเรียนรู้ น้ำหนัก คะแนน น้ำหนักคะแนน วิธีประเมิน เครื่องมือประเมิน K P A - อธิบายความสำคัญและการใช้ ประโยชน์จากน้ำใน ชีวิตประจำวันได้ (K) 10 10 - - - สังเกตการทำใบ กิจกรรม เรื่อง การใช้น้ำ ในชีวิตประจำวัน - ใบกิจกรรม เรื่อง การใช้ น้ำในชีวิตประจำวัน - วางแผนการใช้น้ำอย่าง ประหยัดและอนุรักษ์น้ำได้(P) 10 - 10 - - สังเกตการปฏิบัติ กิจกรรมการวางแผนการ ใช้น้ำอย่างประหยัดและ อนุรักษ์น้ำ - แบบประเมินการปฏิบัติ กิจกรรม - มีความมุ่งมั่นและตั้งใจ (A) 10 - - 10 - สังเกตคุณลักษณะอัน พึงประสงค์ ด้านใฝ่ เรียนรู้ มุ่งมั่นในการ ทำงาน - แบบประเมิน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ด้านใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นใน การทำงาน รวม 30 10 10 10 - -
8. บันทึกผลหลังการสอน 8.1 ผลการจัดการเรียนรู้ ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…………. 8.2 ปัญหา/อุปสรรค ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………..…………………. 8.3 แนวทางแก้ไขปัญหา ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…………. (ลงชื่อ) ..................................................... ครูผู้สอน (นายอำนาจ กล่ำป่วน) วันที่………………….……………….. 9. ความคิดเห็นของหัวหน้าวิชาการ .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... (ลงชื่อ) ............................................................ (นางวราภรณ์ กอสันเทียะ) วันที่………………….……………….. 10. ความคิดเห็นของผู้บริหาร .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... (ลงชื่อ) ............................................................ (นายเกษมสินธุ์ สอนสุข) รองผู้อำนวยการสถานศึกษา
นักเรียนลองทำกิจกรรมต่อไปนี้ วิธีทำ 1. นักเรียนสำรวจกิจกรรมการใช้น้ำของนักเรียนใน 1 วัน แล้วบันทึกผล โดยเขียนเครื่องหมาย ใน ใต้ภาพที่เป็นกิจกรรมการใช้น้ำของนักเรียนใน 1 วัน 2. นำเสนอผลการทำกิจกรรม 1. คำถามสำคัญของการทำกิจกรรมคืออะไร (สัตว์บางชนิดมีโครงสร้างและลักษณะที่เหมาะสมกับบริเวณที่อยู่อาศัย การปรับตัวเช่นนี้มีผลดี (สัตว์บางชนิดมีโครงสร้างและลักษณะที่เหมาะสมกับบริเวณที่อยู่อาศัย การปรับตัวเช่นนี้มีผลดี (สัตว์บางชนิดมีโครงสร้างและลักษณะที่เหมาะสมกับบริเวณที่อยู่อาศัย การปรับตัวเช่นนี้มีผลดี 2. ในชีวิตประจำวัน นักเรียนมีการใช้น้ำในกิจกรรมใดบ้าง (ยกตัวอย่าง 3 กิจกรรม) 1) __________________________________________________________________________ 2) __________________________________________________________________________ 3) __________________________________________________________________________ กิจกรรม การใช้น้ำในชีวิตประจำวัน คำถามก่อนทำกิจกรรม กิจกรรมเสนอแนะ
แปรงฟัน อาบน้ำและสระผม ดื่มน้ำ ล้างมือ ซักเสื้อผ้า รดน้ำต้นไม้ เขียนเครื่องหมาย ใน หน้าคำตอบที่ถูกต้อง และตอบคำถาม 1. ใน 1 วัน นักเรียนมีกิจกรรมการใช้น้ำอย่างไรบ้าง (ตอบได้มากกว่า 1 ข้อ) 1.1 แปรงฟัน 1.2 อาบน้ำและสระผม 1.3 ดื่มน้ำ 1.4 ล้างมือ 1.5 ซักเสื้อผ้า 1.6 รดน้ำต้นไม้ 2. นักเรียนคิดว่าตนเองเป็นผู้ใช้น้ำอย่างประหยัดหรือเป็นผู้ใช้น้ำอย่างสิ้นเปลือง เพราะเหตุใด (เพื่อให้รอดพ้นจากการเป็นเหยื่อ) 3. กิจกรรมใดที่นักเรียนใช้น้ำมากที่สุด___________________________________________________ นักเรียนจะลดการใช้น้ำในกิจกรรมนี้ได้หรือไม่ อย่างไร ___________________________________ (เพื่อให้รอดพ้นจากการเป็นเหยื่อ) 4. สรุปผลการทำกิจกรรมได้ว่าอย่างไร (สัตว์มีการปรับตัวให้มีลักษณะรูปร่างกลมกลืนกับธรรมชาติ เพื่อมีชีวิตอยู่รอดได้ในธรรมชาติ) คำถามหลังทำกิจกรรม จงทำกิจกรรมอย่างรวมพลัง ด้วยความมุ่งมั่นและตั้งใจ บันทึกผลการทำกิจกรรม
นักเรียนลองทำกิจกรรมต่อไปนี้ วิธีทำ 1. นักเรียนสำรวจกิจกรรมการใช้น้ำของนักเรียนใน 1 วัน แล้วบันทึกผล โดยเขียนเครื่องหมาย ใน ใต้ภาพที่เป็นกิจกรรมการใช้น้ำของนักเรียนใน 1 วัน 2. นำเสนอผลการทำกิจกรรม 1. คำถามสำคัญของการทำกิจกรรมคืออะไร (สัตว์บางชนิดมีโครงสร้างและลักษณะที่เหมาะสมกับบริเวณที่อยู่อาศัย การปรับตัวเช่นนี้มีผลดี ต่อสัตว์ชนิดนั้นอย่างไร) (ผลการดูดซับน้ำของวัสดุแต่ละชนิด) 2. ในชีวิตประจำวัน นักเรียนมีการใช้น้ำในกิจกรรมใดบ้าง (ยกตัวอย่าง 3 กิจกรรม) 1) ________________________________________________________________________ 2) ________________________________________________________________________ 3) ________________________________________________________________________ กิจกรรม การใช้น้ำในชีวิตประจำวัน (ในแต่ละวัน นักเรียนใช้น้ำในกิจกรรมใดบ้าง) (ตัวอย่างคำตอบ) (แปรงฟัน) (อาบน้ำ) (รดน้ำต้นไม้) คำถามก่อนทำกิจกรรม กิจกรรมเสนอแนะ
แปรงฟัน อาบน้ำและสระผม ดื่มน้ำ ล้างมือ ซักเสื้อผ้า รดน้ำต้นไม้ เขียนเครื่องหมาย ใน หน้าคำตอบที่ถูกต้อง และตอบคำถาม 1. ใน 1 วัน นักเรียนมีกิจกรรมการใช้น้ำอย่างไรบ้าง (ตอบได้มากกว่า 1 ข้อ) 1.1 แปรงฟัน 1.2อาบน้ำและสระผม 1.3 ดื่มน้ำ 1.4ล้างมือ 1.5 ซักเสื้อผ้า 1.6รดน้ำต้นไม้ 2. นักเรียนคิดว่าตนเองเป็นผู้ใช้น้ำอย่างประหยัดหรือเป็นผู้ใช้น้ำอย่างสิ้นเปลือง เพราะเหตุใด (เพื่อให้รอดพ้นจากการเป็นเหยื่อ) 3. กิจกรรมใดที่นักเรียนใช้น้ำมากที่สุด___________________________________________________ นักเรียนจะลดการใช้น้ำในกิจกรรมนี้ได้หรือไม่ อย่างไร ___________________________________ (เพื่อระบายความร้อนกับป้องกันความร้อนออกจากร่างกาย) 4. สรุปผลการทำกิจกรรมได้ว่าอย่างไร________________________________________________ ________________________________________________________________________________ คำถามหลังทำกิจกรรม (ยอมรับคำตอบที่มีเหตุผลของนักเรียน) (ยอมรับคำตอบที่เป็นไปได้ของนักเรียน) (ยอมรับคำตอบที่เป็นไปได้ของนักเรียน) น้ำเป็นสิ่งจำเป็นต่อการดำเนินชีวิต เราจึงควรช่วยกันดูแลและรักษาแหล่งน้ำไม่ให้เน่าเสีย (ในแต่ละวันเราต้องใช้น้ำในการทำกิจกรรมต่าง ๆ หลายกิจกรรม บันทึกผลการทำกิจกรรม
แบบประเมินการปฏิบัติการทำกิจกรรม แบบประเมินการสืบสอบข้อมูล รายการการประเมิน ระดับคุณภาพ 4 3 2 1 1. การทำกิจกรรม ตามแผนที่กำหนด ทำกิจกรรมตามวิธีการ และขั้นตอนที่กำหนดไว้ อย่างถูกต้องด้วยตนเอง มีการปรับปรุงแก้ไข เป็นระยะ ทำกิจกรรมตามวิธีการ และขั้นตอนที่กำหนดไว้ ด้วยตนเอง มีการปรับปรุง แก้ไขบ้าง ทำกิจกรรมตามวิธีการ และขั้นตอนที่กำหนดไว้ โดยมีครูหรือผู้อื่น เป็นผู้แนะนำ ทำกิจกรรมไม่ถูกต้อง ตามวิธีการและขั้นตอน ที่กำหนดไว้ ไม่มีการ ปรับปรุงแก้ไข 2. การบันทึกผล การทำกิจกรรม บันทึกผลเป็นระยะ อย่างถูกต้อง มีระเบียบ มีการระบุหน่วย มีการ อธิบายข้อมูลให้เห็น ความเชื่อมโยงเป็นภาพรวม เป็นเหตุเป็นผล และ เป็นไปตามการทำกิจกรรม บันทึกผลเป็นระยะอย่าง ถูกต้อง มีระเบียบ มีการ ระบุหน่วย มีการอธิบาย ข้อมูลให้เห็นถึง ความสัมพันธ์เป็นไปตาม การทำกิจกรรม บันทึกผลเป็นระยะ แต่ไม่เป็นระเบียบ ไม่มีการระบุหน่วย และไม่มีการอธิบายข้อมูลให้ เห็นถึงความสัมพันธ์ของ การทำกิจกรรม บันทึกผลไม่ครบ ไม่มีการระบุหน่วย และไม่เป็นไปตาม การทำกิจกรรม 3. การจัดกระทำข้อมูล และการนำเสนอ จัดกระทำข้อมูล อย่างเป็นระบบ มีการเชื่อมโยงให้เห็น เป็นภาพรวม และนำเสนอ ด้วยแบบต่าง ๆ อย่างชัดเจน ถูกต้อง จัดกระทำข้อมูล อย่างเป็นระบบ มีการ จำแนกข้อมูลให้เห็น ความสัมพันธ์ นำเสนอ ด้วยแบบต่าง ๆ ได้ แต่ยังไม่ชัดเจน จัดกระทำข้อมูล อย่างเป็นระบบ มีการยกตัวอย่างเพิ่มเติม ให้เข้าใจง่าย และนำเสนอ ด้วยแบบต่าง ๆ แต่ยังไม่ชัดเจน และไม่ถูกต้อง จัดกระทำข้อมูลอย่าง ไม่เป็นระบบ และมีการ นำเสนอไม่สื่อความหมาย และไม่ชัดเจน 4. การสรุปผล การทำกิจกรรม สรุปผลการทำกิจกรรม ได้อย่างถูกต้อง กระชับ ชัดเจน และครอบคลุม ข้อมูลจากการวิเคราะห์ ทั้งหมด สรุปผลการทำกิจกรรม ได้ถูกต้อง แต่ยังไม่ ครอบคลุมข้อมูล จากการวิเคราะห์ทั้งหมด สรุปผลการทำกิจกรรมได้ โดยมีครูหรือผู้อื่น แนะนำบ้าง จึงสามารถสรุป ได้ถูกต้อง สรุปผลการทำกิจกรรม ตามความรู้ที่พอมีอยู่ โดยไม่ใช้ข้อมูล จากการทำกิจกรรม แบบประเมินตามสภาพจริง (Rubrics)
รายการการประเมิน ระดับคุณภาพ 4 3 2 1 1. การวางแผนค้นคว้า ข้อมูลจาก แหล่งการเรียนรู้ วางแผนที่จะค้นคว้าข้อมูล จากแหล่งการเรียนรู้ ที่หลากหลาย เชื่อถือได้ และมีการเชื่อมโยงให้เห็น เป็นภาพรวม แสดงให้เห็น ถึงความสัมพันธ์ของ วิธีการทั้งหมด วางแผนที่จะค้นคว้าข้อมูล จากแหล่งการเรียนรู้ ที่หลากหลายและเหมาะสม แต่ไม่มีการเชื่อมโยง ให้เห็นเป็นภาพรวม วางแผนที่จะค้นคว้าข้อมูล จากแหล่งการเรียนรู้ โดยมีครูหรือผู้อื่น แนะนำบ้าง ไม่มีการวางแผนที่จะ ค้นคว้าข้อมูลจาก แหล่งการเรียนรู้ อย่างเป็นระบบ 2. การเก็บรวบรวม ข้อมูล เก็บรวบรวมข้อมูล ตามแผนที่กำหนด ทุกประการ เก็บรวบรวมข้อมูล โดยคัดเลือกและ/หรือ ประเมินข้อมูล เก็บรวบรวมข้อมูล โดยไม่มีการคัดเลือก และ/หรือประเมินข้อมูล เก็บรวบรวมข้อมูล เป็นระยะ ขาดการ ประเมินเพื่อคัดเลือก 3. การจัดกระทำข้อมูล และการนำเสนอ จัดกระทำข้อมูล อย่างเป็นระบบ มีการเชื่อมโยงให้เห็น เป็นภาพรวม และนำเสนอ ด้วยแบบต่าง ๆ อย่างชัดเจน ถูกต้อง จัดกระทำข้อมูล อย่างเป็นระบบ มีการ จำแนกข้อมูลให้เห็น ความสัมพันธ์ นำเสนอ ด้วยแบบต่าง ๆ ได้อย่างถูกต้อง จัดกระทำข้อมูล อย่างเป็นระบบ มีการยกตัวอย่างเพิ่มเติม ให้เข้าใจง่ายและนำเสนอ ด้วยแบบต่าง ๆ แต่ยังไม่ถูกต้อง จัดกระทำข้อมูลอย่าง ไม่เป็นระบบ และนำเสนอ ไม่สื่อความหมาย และไม่ชัดเจน 4. การสรุปผล สรุปผลได้อย่างถูกต้อง กระชับ ชัดเจน และ ครอบคลุม มีเหตุผล ที่อ้างอิงจากการสืบสอบได้ สรุปผลได้อย่างกระชับ แต่ยังไม่ชัดเจนและ ไม่ครอบคลุมข้อมูล จากการวิเคราะห์ ทั้งหมด สรุปผลได้กระชับ กะทัดรัด แต่ไม่ชัดเจน สรุปผลโดยไม่ใช้ข้อมูล และไม่ถูกต้อง 5. การเขียนรายงาน เขียนรายงาน ตรงตามจุดประสงค์ ถูกต้องและชัดเจน และมีการเชื่อมโยง ให้เห็นเป็นภาพรวม เขียนรายงาน ตรงตามจุดประสงค์ อย่างถูกต้องและชัดเจน แต่ขาดการเรียบเรียง เขียนรายงาน โดยสื่อความหมายได้ โดยมีครูหรือผู้อื่น แนะนำ เขียนรายงานได้ ตามตัวอย่าง แต่ใช้ภาษา ไม่ถูกต้อง และไม่ชัดเจน
แผนการจัดการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รหัสวิชา ว15101 ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 7 น้ำในท้องถิ่นของเรา เวลา 10 ชั่วโมง แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 8 เรื่อง การใช้น้ำในชีวิตประจำวัน : 2 เวลา 1 ชั่วโมง …………………………………………………………………………………………………………………………………………. 6. มาตรฐานการเรียนรู้ช่วงชั้น/ตัวชี้วัด มาตรฐาน ว 3.2 เข้าใจองค์ประกอบและความสัมพันธ์ของระบบโลก กระบวนการเปลี่ยนแปลง ภายในโลกและบนผิวโลก ธรณีพิบัติภัย กระบวนการเปลี่ยนแปลงลมฟ้าอากาศและภูมิอากาศโลก รวมทั้งผลต่อสิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อม ตัวชี้วัด ว 3.2 ป.5/2 ตระหนักถึงคุณค่าของน้ำโดยนำเสนอแนวทางการใช้น้ำอย่างประหยัด และการอนุรักษ์น้ำ 7. สาระสำคัญ ทรัพยากรน้ำ น้ำเป็นทรัพยากรที่มีความสำคัญต่อชีวิตคน พืช และสัตว์มากที่สุดแต่ก็มีค่าน้อยที่สุดเมื่อเปรียบเทียบกับ ทรัพยากรธรรมชาติอื่น ๆ น้ำเป็นปัจจัยสำคัญในการดำรงชีวิตของมนุษย์และเป็นองค์ประกอบที่สำคัญของ สิ่งมีชีวิตทั้งหลาย ความสำคัญของทรัพยากรน้ำ 1. ใช้สำหรับการบริโภคและอุปโภค เพื่อดื่มกิน ประกอบอาหาร ชำระร่างกาย ทำความสะอาด ฯลฯ 2. ใช้สำหรับการเกษตร ได้ แก่ การเพาะปลูก เลี้ยงสัตว์ แหล่งน้ำเป็นที่อยู่อาศัยของปลาและสัตว์น้ำอื่น ๆ ซึ่งคนเราใช้เป็นอาหาร 3. ด้านอุตสาหกรรม ต้องใช้น้ำในกระบวนการผลิต ล้างของเสีย และระบายความร้อน ฯลฯ 4. การทำนาเกลือ โดยการระเหยน้ำเค็มจากทะเล หรือระเหยน้ำที่ใช้ละลายเกลือสินเธาว์ 5. น้ำเป็นแหล่งพลังงานในการผลิตกระแสไฟฟ้า 6. เป็นเส้นทางคมนาคมที่สำคัญ แม่น้ำ ลำคลอง ทะเล มหาสมุทร เป็นเส้นทางคมนาคมที่สำคัญมาตั้งแต่ อดีตจนถึงปัจจุบัน 7. เป็นสถานที่ท่องเที่ยว ทัศนียภาพของริมฝั่งทะเล และแหล่งน้ำที่ใสสะอาดเป็นสถานที่ท่องเที่ยวของ มนุษย์ประโยชน์ของน้ำ
น้ำเป็นแหล่งกำเนิดชีวิตของสัตว์และพืชคนเรามีชีวิตอยู่โดยขาดน้ำได้ไม่เกิน 3 วัน และน้ำยังมีความ จำเป็นทั้งในภาคเกษตรกรรมและอุตสาหกรรม ซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งในการพัฒนาประเทศ ประโยชน์ของน้ำ ได้แก่ - น้ำเป็นสิ่งจำเป็นที่เราใช้สำหรับการดื่มกิน การประกอบอาหาร ชำระร่างกาย ฯลฯ - น้ำมีความจำเป็นสำหรับการเพาะปลูกเลี้ยงสัตว์ แหล่งน้ำเป็นที่อยู่อาศัยของปลาและสัตว์น้ำอื่น ๆ ซึ่ง คนเราใช้เป็นอาหาร - ในการอุตสาหกรรม ต้องใช้น้ำในขบวนการผลิตใช้ล้างของเสียใช้หล่อเครื่องจักร ฯลฯ - การทำนาเกลือโดยการระเหยน้ำเค็มจากทะเล - น้ำเป็นแหล่งพลังงาน พลังงานจากน้ำใช้ทำระหัด ทำเขื่อนผลิตกระแสไฟฟ้าได้ - แม่น้ำ ลำคลอง ทะเล มหาสมุทร เป็นเส้นทางคมนาคมขนส่งที่สำคัญ - ทัศนียภาพของริมฝั่งทะเลและน้ำที่ใสสะอาดเป็นแหล่งท่องเที่ยวของมนุษย์ 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 3.1 ด้านความรู้ อธิบายความสำคัญและการใช้ประโยชน์จากน้ำในชีวิตประจำวันได้ (K) 3.2 ด้านทักษะ/กระบวนการ สำรวจการใช้น้ำในชีวิตประจำวันของตนเองและครอบครัว อย่างรวมพลัง ด้วยความมุ่งมั่นและตั้งใจได้ (P) 3.3 คุณลักษณะอันพึงประสงค์ มีความมุ่งมั่นและตั้งใจ (A) 3.4 สมรรถนะสำคัญ 1. ความสามารถในการสื่อสาร - การอธิบาย การเขียน การพูดหน้าชั้นเรียน 2. ความสามารถในการคิด - การสังเกต การสำรวจ การคิดวิเคราะห์ การเปรียบเทียบ การสร้างคำอธิบาย การอภิปราย การสื่อความหมาย การทำกิจกรรมโดยใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ 3. ความสามารถในการแก้ปัญหา - การแก้ปัญหาขณะปฏิบัติกิจกรรม 4. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต - กระบวนการกลุ่ม
5. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี - การนำเสนอผลงานโดยใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ 3.5 ทักษะในศตวรรษที่ 21 (3Rs&8Cs) - การอ่านออก - การเขียนได้ - การคิดคำนวณ - มีทักษะในการคิดวิเคราะห์ การคิดอย่างมีวิจารณญาณ - มีความร่วมมือ ทำงานเป็นทีม - มีคุณธรรม มีเมตตา กรุณา มีระเบียบวินัย 4. สาระการเรียนรู้ ในแต่ละวันเราต้องใช้น้ำเพื่อทำความสะอาด ซักล้าง ระบายของเสีย รดน้ำต้นไม้ ปรุงอาหาร นอกจากนี้ เรายังใช้น้ำในทางการแพทย์ ในโรงงานอุตสาหกรรม ในการคมนาคมและขนส่ง น้ำเป็นสิ่งจำเป็นต่อการดำเนิน ชีวิตของเรา เราจึงควรช่วยกันดูแลและรักษาแหล่งน้ำไม่ให้เน่าเสีย ชิ้นงาน / ภาระงาน ชิ้นงาน - เขียนอินโฟกราฟิก (infographic) การใช้น้ำในชีวิตประจำวัน ภาระงาน - ทำแบบฝึกหัด รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 5. กิจกรรมการจัดการเรียนรู้ ขั้นที่ 3 ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ(Applying and Constructing the Knowledge) 1. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวางแผน สังเกต สำรวจ การใช้น้ำในชีวิตประจำวันของตนเอง และครอบครัว แล้วออกแบบ และเขียนอินโฟกราฟิก (infographic) การใช้น้ำในชีวิตประจำวัน ในแบบแผนภาพความคิดแบบปฏิทินเวลา พร้อมนำเสนอแนวทางการลดการใช้น้ำที่สิ้นเปลือง เพื่อให้ช่วยกันประหยัดน้ำ จัดทำเป็นชิ้นงาน 2. นักเรียนร่วมกันสรุปสิ่งที่เข้าใจเป็นความรู้ร่วมกัน ดังนี้ • ในแต่ละวันเราต้องใช้น้ำเพื่อทำความสะอาด ซักล้าง ระบายของเสีย รดน้ำต้นไม้ ปรุงอาหาร นอกจากนี้เรายังใช้น้ำในทางการแพทย์ ในโรงงานอุตสาหกรรม ในการคมนาคมและขนส่ง น้ำเป็นสิ่งจำเป็นต่อการ ดำเนินชีวิตของเรา เราจึงควรช่วยกันดูแลและรักษาแหล่งน้ำไม่ให้เน่าเสีย
ขั้นที่ 4 ขั้นสื่อสารและนำเสนอ (Applying the Communication Skill) 1. ผู้แทนนักเรียนแต่ละกลุ่มนำเสนออินโฟกราฟิก (infographic) การใช้น้ำในชีวิตประจำวัน พร้อมนำเสนอแนวทางการลดการใช้น้ำที่สิ้นเปลือง เพื่อให้ช่วยกันประหยัดน้ำ ประกอบการอธิบาย หน้าชั้นเรียน เพื่อน ๆ ร่วมกันตรวจสอบและแก้ไขให้ถูกต้อง 2. นักเรียนร่วมกันอภิปรายสรุปเกี่ยวกับวิธีการทำงานให้เห็นการคิดเชิงระบบและวิธีการทำงาน ที่มีแบบแผน ขั้นที่ 5 ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่าบริการสังคมและจิตสาธารณะ (Self-Regulating) 1. นักเรียนร่วมกันคัดเลือกผลงานที่ดีเด่นจัดทำเป็นนิทรรศการ หรือจัดแสดงผลงาน หรือเผยแพร่ใน เว็บไซต์ หรือเฟซบุ๊ก (facebook) ของโรงเรียน เพื่อเป็นแหล่งการเรียนรู้ให้นักเรียนชั้นอื่น ๆ 2. นักเรียนตรวจสอบหรือประเมินขั้นตอนต่าง ๆ ที่เรียนมาในวันนี้มีจุดเด่น จุดบกพร่องอะไรบ้าง มีความ สงสัย ความอยากรู้อยากเห็นในเรื่องใด ให้ระบุ 3. นักเรียนประเมินตนเอง โดยเขียนแสดงความรู้สึกหลังการเรียน ในประเด็นต่อไปนี้ • สิ่งที่นักเรียนได้เรียนรู้ในวันนี้คืออะไร • นักเรียนมีส่วนร่วมกิจกรรมในกลุ่มมากน้อยเพียงใด • เพื่อนนักเรียนในกลุ่มมีส่วนร่วมกิจกรรมในกลุ่มมากน้อยเพียงใด • นักเรียนพึงพอใจกับการเรียนในวันนี้หรือไม่ เพียงใด • นักเรียนจะนำความรู้ที่ได้นี้ไปใช้ให้เกิดประโยชน์แก่ตนเอง ครอบครัว และสังคมทั่วไป ได้อย่างไร จากนั้นแลกเปลี่ยนตรวจสอบขั้นตอนการทำงานทุกขั้นตอนว่าจะเพิ่มคุณค่าไปสู่สังคม เกิดประโยชน์ต่อสังคมให้มากขึ้นกว่าเดิมในขั้นตอนใดบ้าง สำหรับการทำงานในครั้งต่อไป 6. สื่อและแหล่งเรียนรู้ สื่อ 1. หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ของบริษัทอักษรเจริญทัศน์ (อจท.) 2. แบบฝึกหัด รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ของบริษัทอักษรเจริญทัศน์ (อจท.) 3. ชุดกิจกรรมการเรียนรู้พัฒนาการคิดวิเคราะห์ รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 แหล่งเรียนรู้ 1. ห้องสมุด 2. อินเทอร์เน็ต
7. การวัดและประเมินผล แนวทางการประเมิน ผลการเรียนรู้ น้ำหนัก คะแนน น้ำหนักคะแนน วิธีประเมิน เครื่องมือประเมิน K P A - อธิบายความสำคัญและการใช้ ประโยชน์จากน้ำใน ชีวิตประจำวันได้ (K) 10 10 - - - สังเกตการทำใบ กิจกรรม เรื่อง การใช้ น้ำในชีวิตประจำวัน - ใบกิจกรรม เรื่อง การใช้ น้ำในชีวิตประจำวัน - สำรวจการใช้น้ำใน ชีวิตประจำวันของตนเองและ ครอบครัว อย่างรวมพลัง ด้วย ความมุ่งมั่นและตั้งใจได้ (P) 10 - 10 - - สังเกตการปฏิบัติ กิจกรรมการสำรวจการ ใช้น้ำในชีวิตประจำวัน ของตนเองและครอบครัว - แบบประเมินการปฏิบัติ กิจกรรม - มีความมุ่งมั่นและตั้งใจ (A) 10 - - 10 - สังเกตคุณลักษณะอัน พึงประสงค์ ด้านใฝ่ เรียนรู้ มุ่งมั่นในการ ทำงาน - แบบประเมิน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ด้านใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นใน การทำงาน รวม 30 10 10 10 - -
8. บันทึกผลหลังการสอน 8.1 ผลการจัดการเรียนรู้ ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…………. 8.2 ปัญหา/อุปสรรค ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………..…………………. 8.3 แนวทางแก้ไขปัญหา ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…………. (ลงชื่อ) ..................................................... ครูผู้สอน (นายอำนาจ กล่ำป่วน) วันที่………………….……………….. 9. ความคิดเห็นของหัวหน้าวิชาการ .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... (ลงชื่อ) ............................................................ (นางวราภรณ์ กอสันเทียะ) วันที่………………….……………….. 10. ความคิดเห็นของผู้บริหาร .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... (ลงชื่อ) ............................................................ (นายเกษมสินธุ์ สอนสุข) รองผู้อำนวยการสถานศึกษา
แบบประเมินชิ้นงาน การจัดกระทำและนำเสนออินโฟกราฟิก รายการการประเมิน ระดับคุณภาพ 4 3 2 1 การจัดกระทำ และนำเสนอ อินโฟกราฟิก จัดกระทำอินโฟกราฟิก อย่างเป็นระบบ และนำเสนอด้วยแบบ ที่ชัดเจน ถูกต้อง ครอบคลุม และมีการ เชื่อมโยงให้เห็นเป็น ภาพรวม จัดกระทำอินโฟกราฟิก อย่างเป็นระบบ มีการจำแนกข้อมูล ให้เห็นความสัมพันธ์ และนำเสนอด้วยแบบ ที่ครอบคลุม จัดกระทำอินโฟกราฟิกได้ มีการยกตัวอย่างเพิ่มเติม และนำเสนอ ด้วยแบบต่าง ๆ แต่ยังไม่ครอบคลุม จัดกระทำอินโฟกราฟิก อย่างไม่เป็นระบบ และนำเสนอ ไม่สื่อความหมาย และไม่ชัดเจน แบบประเมินตามสภาพจริง (Rubrics)
แผนการจัดการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รหัสวิชา ว15101 ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 7 น้ำในท้องถิ่นของเรา เวลา 10 ชั่วโมง แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 9 เรื่อง การอนุรักษ์น้ำ : 1 เวลา 1 ชั่วโมง …………………………………………………………………………………………………………………………………………. 1. มาตรฐานการเรียนรู้ช่วงชั้น/ตัวชี้วัด มาตรฐาน ว 3.2 เข้าใจองค์ประกอบและความสัมพันธ์ของระบบโลก กระบวนการเปลี่ยนแปลง ภายในโลกและบนผิวโลก ธรณีพิบัติภัย กระบวนการเปลี่ยนแปลงลมฟ้าอากาศและภูมิอากาศโลก รวมทั้งผลต่อสิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อม ตัวชี้วัด ว 3.2 ป.5/2 ตระหนักถึงคุณค่าของน้ำโดยนำเสนอแนวทางการใช้น้ำอย่างประหยัด และการอนุรักษ์น้ำ 2. สาระสำคัญ การอนุรักษ์น้ำ หมายถึงการป้องกันปัญหาที่พึงจะเกิดขึ้นกับน้ำ และการนำมาใช้เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดใน การดำรงชีพของมนุษย์ การอนุรักษ์น้ำสามารถดำเนินการได้ดังนี้ 1. การปลูกป่า โดยเฉพาะการปลูกป่าบริเวณพื้นที่ต้นน้ำ หรือบริเวณพื้นที่ภูเขา เพื่อให้ต้นไม้เป็นตัวกักเก็บ น้ำตามธรรมชาติ ทั้งบนดินและใต้ดิน แล้วปลดปล่อยออกมาอย่างต่อเนื่องตลอดปี 2. การพัฒนาแหล่งน้ำ เนื่องจากปัจจุบันแหล่งน้ำธรรมชาติต่าง ๆ เกิดสภาพตื้นเขินเป็นส่วนใหญ่ ทำให้ ปริมาณน้ำที่จะกักขังไว้มีปริมาณลดลง การพัฒนาแหล่งน้ำเพื่อให้มีน้ำเพียงพอจึงจำเป็นต้องทำการขุดลอกแหล่ง น้ำให้กว้างและลึกใกล้เคียงกับสภาพเดิมหรือมากกว่า 3. การสงวนน้ำ เป็นการวางแผนการใช้น้ำเพื่อให้มีปริมาณน้ำที่มีคุณภาพมาใช้ประโยชน์ตลอดทั้งปี โดยเฉพาะในช่วงฤดูแล้ง ด้วยวิธีการต่าง ๆ เช่น การทำบ่อหรือสระเก็บน้ำ การหาภาชนะขนาดใหญ่เพื่อกักเก็บ น้ำฝน (เช่น โอ่งหรือแท็งก์น้ำ) รวมทั้งการสร้างอ่างเก็บน้ำ และระบบชลประทาน 4. การใช้น้ำอย่างประหยัด เป็นการนำน้ำมาใช้ประโยชน์หลายอย่างอย่างต่อเนื่องและเกิดประโยชน์สูงสูด ทั้งด้านการอนุรักษ์น้ำและตัวผู้ใช้น้ำเอง 5. การป้องกันการเกิดมลพิษของน้ำ ปัญหาส่วนใหญ่จะเกิดขึ้นในเมืองใหญ่ ๆ ซึ่งมีประชากรอาศัยอยู่ อย่างหนาแน่น หรือย่านอุตสาหกรรม การป้องกันปัญหามลพิษของน้ำ จะต้องอาศัยกฎหมายเป็นเครื่องมือ และ เจ้าหน้าที่ต้องปฏิบัติตามกฎหมายหรือพระราชบัญญัติที่เกี่ยวข้องกับทรัพยากรน้ำอย่างเคร่งครัด
3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 3.1 ด้านความรู้ ระบุแนวทางการใช้น้ำอย่างประหยัดและการอนุรักษ์ได้ (K) 3.2 ด้านทักษะ/กระบวนการ ปฏิบัติกิจกรรม การอนุรักษ์น้ำ อย่างรวมพลัง ด้วยความมุ่งมั่นและตั้งใจได้ (P) 3.3 คุณลักษณะอันพึงประสงค์ มีความมุ่งมั่นและตั้งใจ (A) 3.4 สมรรถนะสำคัญ 1. ความสามารถในการสื่อสาร - การอธิบาย การเขียน การพูดหน้าชั้นเรียน 2. ความสามารถในการคิด - การสังเกต การสำรวจ การคิดวิเคราะห์ การเปรียบเทียบ การสร้างคำอธิบาย การอภิปราย การสื่อความหมาย การทำกิจกรรมโดยใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ 3. ความสามารถในการแก้ปัญหา - การแก้ปัญหาขณะปฏิบัติกิจกรรม 4. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต - กระบวนการกลุ่ม 5. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี - การนำเสนอผลงานโดยใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ 3.5 ทักษะในศตวรรษที่ 21 (3Rs&8Cs) - การอ่านออก - การเขียนได้ - การคิดคำนวณ - มีทักษะในการคิดวิเคราะห์ การคิดอย่างมีวิจารณญาณ - มีความร่วมมือ ทำงานเป็นทีม - มีคุณธรรม มีเมตตา กรุณา มีระเบียบวินัย
4. สาระการเรียนรู้ น้ำจืดที่มนุษย์นำมาใช้ได้มีปริมาณน้อยมาก จึงควรใช้น้ำอย่างประหยัดและร่วมกันอนุรักษ์น้ำ ชิ้นงาน / ภาระงาน ชิ้นงาน - ใบงานที่ 33 เรื่อง การอนุรักษ์น้ำ ภาระงาน - ทำแบบฝึกหัด รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 5. กิจกรรมการจัดการเรียนรู้ ขั้นที่ 1 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล (Gathering) 1. นักเรียนดูวีดิทัศน์เกี่ยวกับความจำเป็นของน้ำต่อชีวิตและการประหยัดน้ำ แล้วร่วมกันแสดงความ คิดเห็นเกี่ยวกับการอนุรักษ์น้ำ โดยร่วมกันตอบคำถามสำคัญกระตุ้นความคิด ดังนี้ 1.1 การอนุรักษ์น้ำมีแนวทางอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ ใช้น้ำอย่างประหยัด สงวนน้ำไว้ใช้ สร้างอ่างเก็บน้ำ ไม่ทิ้งขยะลงแหล่งน้ำ นำน้ำเสียกลับมาใช้) 2. นักเรียนร่วมกันคาดคะเนคำตอบ 3. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4 คน คละเพศ และคละนักเรียนเก่ง ปานกลาง และอ่อน (หรือจะแบ่งกลุ่มด้วยวิธีการต่าง ๆ เพิ่มเติมได้) โดยแต่ละกลุ่มร่วมกันศึกษาวิธีทำและปฏิบัติกิจกรรมที่ 7.3 เรื่อง การอนุรักษ์น้ำ ในใบงานที่ 33 ตามขั้นตอน ดังนี้ 3.1 ทบทวนบทบาทหน้าที่ของสมาชิกในกลุ่มว่าต้องทำหน้าที่อย่างไรบ้างในการดำเนินการ ด้วยกระบวนการทำงานกลุ่ม เช่น หัวหน้ากลุ่ม มีหน้าที่ ......................... ผู้จดบันทึก มีหน้าที่ ......................... ผู้เสนอรายงาน มีหน้าที่ ......................... อื่น ๆ ........................ 3.2 ตรวจสอบความพร้อมของสื่อ วัสดุอุปกรณ์ สำหรับการปฏิบัติกิจกรรมว่าครบถ้วนเหมาะสมที่จะ ใช้ในการปฏิบัติกิจกรรมเพียงใด 4. นักเรียนแต่ละกลุ่มอ่านและฟังอธิบายขั้นตอนวิธีทำกิจกรรมที่ 7.3 เรื่อง การอนุรักษ์น้ำ ให้เข้าใจอย่าง ชัดเจน 5. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันแสดงความคิดเห็นก่อนทำกิจกรรม โดยร่วมกันตอบคำถามก่อนทำกิจกรรม ดังนี้ 5.1 คำถามสำคัญในการทำกิจกรรมนี้คืออะไร (การอนุรักษ์น้ำมีแนวทางอย่างไร)
5.2 นักเรียนคิดว่าน้ำมีความจำเป็นต่อสิ่งมีชีวิตอย่างไร (น้ำมีความจำเป็นต่อสิ่งมีชีวิต เช่น มนุษย์นำมาใช้ในการอุปโภคและบริโภค น้ำช่วยให้พืชเจริญเติบโต และแหล่งน้ำเป็นที่อาศัยของสัตว์น้ำ) 6. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอย่างรวมพลังทำกิจกรรมที่ 7.3 เรื่อง การอนุรักษ์น้ำ และบันทึกผล การทำกิจกรรมในใบงานที่ 33 7. ผู้แทนนักเรียนแต่ละกลุ่มนำเสนอผลการทำกิจกรรมหน้าชั้นเรียน เพื่อตรวจสอบความถูกต้อง ขั้นที่ 2 ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ (Processing) (Gathering) 1. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์และอภิปรายผลการทำกิจกรรม โดยร่วมกันตอบคำถาม หลังทำกิจกรรม ดังนี้ 1.1 ถ้าน้ำที่มนุษย์ใช้ประโยชน์ได้หมดไปจะเกิดอะไรขึ้น (มนุษย์ไม่สามารถดำรงชีวิตอยู่ได้) 1.2 แนวทางในการอนุรักษ์น้ำมีอะไรบ้าง เขียนคำตอบในแบบแผนภาพความคิด (ตัวอย่างแผนภาพความคิด) แผนภาพความคิด แนวทางในการอนุรักษ์น้ำ 1.3 สรุปผลการทำกิจกรรมได้ว่าอย่างไร (น้ำจืดที่มนุษย์นำมาใช้ได้มีปริมาณน้อยมาก เมื่อเทียบกับปริมาณน้ำทั้งหมดบนโลก เราจึงควรใช้ น้ำอย่างประหยัด และร่วมกันอนุรักษ์น้ำ) แนวทาง ในการอนุรักษ์น้ำ ใช้น้ำอย่างประหยัด เช่น ปิดก๊อกน้ำให้สนิท สร้างโอ่งน้ำ ขุดลอกแหล่งน้ำ อ่างน้ำ เพื่อกักเก็บไว้ใช้ในฤดูแล้ง ไม่ทิ้งขยะและสิ่งปฏิกูล ลงสู่แหล่งน้ำ
จากนั้นฝึกนักเรียนถามคำถามที่สงสัยด้วยการถามเพื่อน โดยไม่จำเป็นต้องถามครูอย่างเดียว 2. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันสรุปผลการทำกิจกรรมและสรุปสิ่งที่เข้าใจเป็นความรู้เกี่ยวกับ แนวทางการอนุรักษ์น้ำว่า น้ำจืดที่มนุษย์นำมาใช้ได้มีปริมาณน้อยมาก เมื่อเทียบกับปริมาณน้ำทั้งหมด บนโลก เราจึงควรใช้น้ำอย่างประหยัดและร่วมกันอนุรักษ์น้ำ 3. นักเรียนคิดประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่าเกี่ยวกับการตระหนักถึงความจำเป็นที่ทุกคนจะต้องช่วยกัน อนุรักษ์น้ำ 6. สื่อและแหล่งเรียนรู้ สื่อ 1. หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ของบริษัทอักษรเจริญทัศน์ (อจท.) 2. แบบฝึกหัด รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ของบริษัทอักษรเจริญทัศน์ (อจท.) 3. ชุดกิจกรรมการเรียนรู้พัฒนาการคิดวิเคราะห์ รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 4. ใบงานที่ 33 เรื่อง การอนุรักษ์น้ำ แหล่งเรียนรู้ 1. ห้องสมุด 2. อินเทอร์เน็ต
7. การวัดและประเมินผล แนวทางการประเมิน ผลการเรียนรู้ น้ำหนัก คะแนน น้ำหนักคะแนน วิธีประเมิน เครื่องมือประเมิน K P A - ระบุแนวทางการใช้น้ำอย่าง ประหยัดและการอนุรักษ์ได้ (K) 10 10 - - - สังเกตการทำใบงานที่ 33 เรื่อง การอนุรักษ์น้ำ - ใบงานที่ 33 เรื่อง การ อนุรักษ์น้ำ - ปฏิบัติกิจกรรม การอนุรักษ์น้ำ อย่างรวมพลัง ด้วยความมุ่งมั่น และตั้งใจได้ (P) 10 - 10 - - สังเกตการปฏิบัติ กิจกรรมการอนุรักษ์น้ำ - แบบประเมินการปฏิบัติ กิจกรรม - มีความมุ่งมั่นและตั้งใจ (A) 10 - - 10 - สังเกตคุณลักษณะอัน พึงประสงค์ ด้านใฝ่ เรียนรู้ มุ่งมั่นในการ ทำงาน - แบบประเมิน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ด้านใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นใน การทำงาน รวม 30 10 10 10 - -
8. บันทึกผลหลังการสอน 8.1 ผลการจัดการเรียนรู้ ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…………. 8.2 ปัญหา/อุปสรรค ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………..…………………. 8.3 แนวทางแก้ไขปัญหา ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…………. (ลงชื่อ) ..................................................... ครูผู้สอน (นายอำนาจ กล่ำป่วน) วันที่………………….……………….. 9. ความคิดเห็นของหัวหน้าวิชาการ .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... (ลงชื่อ) ............................................................ (นางวราภรณ์ กอสันเทียะ) วันที่………………….……………….. 10. ความคิดเห็นของผู้บริหาร .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... (ลงชื่อ) ............................................................ (นายเกษมสินธุ์ สอนสุข) รองผู้อำนวยการสถานศึกษา