รายงานการดำเนินงานเศรษฐกิจพอเพียงตามแนวพระราชดำริ เล่ม 2

…ควำมจริงมนั น่ำท้อถอยหรอก…
บำงเรื่องมนั น่ำท้อถอย…แต่ว่ำฉันท้อไม่ได้
เพรำะเดิมพันของเรำน้ันสูงเหลือเกิน
เดิมพันของเรำน้ันคือบำ้ นคือเมอื ง…คือควำมสุขของคนไทยท่ัวประเทศ

พระบำทสมเด็จพระปรมนิ ทรมหำภูมพิ ลอดุลยเดช
มพี ระรำชกระแสตอบ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปรำโมช หลังทรงถูกถำมว่ำเคยทรงเหนอื่ ยหรือทรงท้อบำ้ งหรอื ไม่

คไร่ชีวิตพอเพียงเพ็ชรบ์ รุ ี

“...เศรษฐศำสตรเ์ ปน็ วิชำของเศรษฐกิจ กำรที่ต้องใช้รถไถต้องไปซ้ือ เรำต้องใช้
ต้องหำเงินมำสำหรับซื้อน้ำมันสำหรับรถไถ เวลำรถไถ เก่ำเรำต้องยิ่งซ่อมแซม
แต่เวลำใช้น้ันเรำก็ต้องปอ้ นน้ำมันใหเ้ ปน็ อำหำร เสรจ็ แล้วมนั คำยควัน ควันเรำสูด
เข้ำไปแล้วก็ปวดหัว ส่วนควำยเวลำเรำใช้เรำก็ ต้องปอ้ นอำหำร ต้องใหห้ ญำ้ ให้
อำหำรมันกิน แต่ว่ำมนั คำยออกมำ ที่มนั คำยออกมำก็เปน็ ปยุ๋ แล้วก็ใช้ได้สำหรบั ให้
ท่ีดินของเรำไม่เสีย...”

พระรำชดำรัสของบำทสมเด็จพระปรมนิ ทรมหำภูมพิ ลอดุลยเดช บรมนำถบพติ ร
เนื่องในพระรำชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนำขวัญ ณ ศำลำดุสิดำลัย
วันท่ี ๙ พฤษภำคม ๒๕๒๙

“...เรำไมเ่ ป็นประเทศรำ่ รวย เรำมีพอสมควร พออยู่ได้ แต่ไม่เปน็ ประเทศท่ี
ก้ำวหน้ำอย่ำงมำก เรำไม่อยำกจะเป็นประเทศก้ำวหน้ำอย่ำงมำก เพรำะถ้ำเรำ
เปน็ ประเทศก้ำวหน้ำอยำ่ งมำกก็จะมแี ต่ถอยกลับ ประเทศเหล่ำน้ันท่ีเป็นประเทศ
อุตสำหกรรมก้ำวหน้ำ จะมแี ต่ถอยหลังและถอยหลังอยำ่ งน่ำกลัว แต่ถ้ำเรำมกี ำร
บริหำรแบบเรียกว่ำแบบคนจน แบบท่ีไมต่ ิดกับตำรำมำกเกินไป ทำอยำ่ งมสี ำมัคคี
นี่แหละคือเมตตำกัน จะอยไู่ ด้ตลอดไป...”

พระรำชดำรสั ของบำทสมเด็จพระปรมนิ ทรมหำภูมิพลอดลุ ยเดช บรมนำถบพติ ร เน่ืองใน
โอกำสวันเฉลิมพระชนมพรรษำ ณ ศำลำดุสิดำลัย
วันที่ ๔ ธันวำคม ๒๕๓๔

ไร่ชีวิตพอเพียงเพ็ชร์บรุ ี ง

“กำรพัฒนำประเทศจำเป็นต้องทำตำมลำดับข้ัน ต้องสร้ำงพน้ื ฐำนคือ
ควำมพอมีพอกิน พอใช้ ของประชำชนส่วนใหญเ่ ปน็ เบื้องต้นก่อน โดย
ใช้วิธกี ำรและใช้อุปกรณ์ที่ประหยัด แต่ถูกต้องตำมหลักวิชำ เมอื่ ได้
พื้นฐำนม่นั คงพรอ้ มพอควรและปฏิบัติได้แล้ว จึงค่อยสรำ้ งเสรมิ ควำม
เจริญและฐำนะเศรษฐกิจช้ันท่ีสูงข้นึ โดยลำดับต่อไป”

พระบรมรำโชวำทในพธิ ีพระรำชทำนปริญญำบัตรของมหำวิทยำลัยขอนแก่น
วันท่ี ๒๐ ธนั วำคม ๒๕๑๖

จไรช่ ีวิตพอเพียงเพช็ รบ์ ุรี

“...เมืองเพชรบรุ ีได้ต้ังมำนำนแล้ว เป็นเมอื งโบรำณ และเป็นเมอื งที่มี
ช่ือเสียงว่ำ พลเมืองมีควำมเข้มแข็ง มีควำมต้ังใจเด็ดเดี่ยว และต้ังใจท่ีจะ
รกั ษำควำมม่นั คงของบำ้ นเมอื งมำแล้วเป็นเวลำช้ำนำน... ”
คุณอยทู่ ี่

พระรำชดำรัสของพระบำทสมเด็จพระปรมนิ ทรมหำภูมพิ ลอดุลยเดช บรมนำถบพติ ร
พระรำชทำนแก่ผู้เข้ำเฝำ้ ฯ ในพธิ ีเจิมหลักเมืองเพชรบรุ ี พระรำมรำชนิเวศน์
วันที่ ๑๒ มถิ ุนำยน พุทธศักรำช ๒๕๒๐

ฉไร่ชีวิตพอเพยี งเพช็ รบ์ ุรี

"เรำจะสืบสำนรกั ษำ และต่อยอด และครองแผ่นดินโดยธรรม เพื่อ
ประโยชน์สุขแหง่ อำณำรำษฎรตลอดไป"...

พระบำทสมเด็จพระเจ้ำอยู่หัว พระรำชทำนพระปฐมบรมรำชโองกำร

ชไร่ชีวิตพอเพียงเพ็ชร์บุรี

“ กำรศึกษำมคี วำมหมำยต่อกำรพฒั นำทรพั ยำกรมนุษย์ ซ่ึงจะนำไปสู่
กำรพัฒนำประเทศ เปน็ กำรเรียนรู้ตลอดชีวิต โดยครูมีบทบำทสำคัญ ”

สมเด็จพระกนิษฐำธิรำชเจ้ำ กรมสมเด็จพระเทพรัตนรำชสุดำฯ สยำมบรมรำชกุมำรี
พิธีพระรำชทำนรำงวัลสมเด็จเจ้ำฟำ้ มหำจักรี ปี ๒๕๖๐

ณ โรงแรมเซ็นทำรำแกรนด์และบำงกอกคอนเวนช่ันเซ็นเตอร์ เซ็นทรัลเวิลด์ กรุงเทพฯ
วันท่ี ๑๑ ตุลำคม ๒๕๖๐

ซไร่ชีวิตพอเพยี งเพช็ ร์บุรี

"...กำรศึกษำเป็นปัจจัยหลักในกำรสรำ้ งและพัฒนำควำมรู้ ควำมคิด
ตลอดจนควำมประพฤติและคุณงำมควำมดีของบุคคล ให้บคุ คลดำรง
ตนอยใู่ นสังคมและในโลกได้อยำ่ งม่ันคงและมีควำมสงบรม่ เย็นได้ แมว้ ่ำ
โลกจะเปล่ียนแปลงไปรวดเร็วเพียงใดก็ตำม..."

สมเด็จพระกนิษฐำธิรำชเจ้ำ กรมสมเด็จพระเทพรัตนรำชสุดำฯ สยำมบรมรำชกุมำรี
พระรำชดำรสั ในงำนเสวนำทำงวิชำกำรด้ำนอำหำรและโภชนำกำร ณ มหำวิทยำลัยมหิดล

วันท่ี ๑๗ สิงหำคม ๒๕๔๘

“...กำรรกั ษำทรัพยำกร คือ รกั ชำติ รกั แผน่ ดิน หมำยถึง รกั ส่ิงที่เปน็ ของ
ตัวเขำ กำรให้เขำรกั ษำ
ประเทศชำติ หรือรกั ษำสมบตั ิของเขำน้ัน ทำได้โดยกำรสร้ำงควำมรกั
ควำมเข้ำใจ ใหร้ ู้จักว่ำสิ่งน้ันคือ
อะไร เขำจะรู้สึกช่ืนชมและหวงแหนในสิ่งน้ันว่ำเป็นของตน และทำให้
เกิดประโยชน์...”

พระรำโชวำท
สมเด็จพระกนิษฐำธิรำชเจ้ำ กรมสมเด็จพระเทพรัตนรำชสุดำฯ สยำมบรมรำชกุมำรี

ณ ศำลำดุสิดำลัย สวนจิตรลดำ
วันท่ี ๑๔ สิงหำคม ๒๕๔๐

ฌไร่ชีวิตพอเพยี งเพ็ชร์บรุ ี

“...เศรษฐกิจพอเพียง และทฤษฎีใหม่ สองอย่ำงนี้จะทำควำมเจรญิ แก่
ประเทศได้ แต่ต้องมคี วำมเพียร แล้วต้องอดทน ต้องไม่ใจรอ้ น ต้องไม่
พูดมำก ต้องไมท่ ะเลำะกัน ถ้ำทำโดยเข้ำใจกัน เชื่อว่ำทุกคนจะมีควำม
พอใจได้...”

พระรำชดำรสั ของพระบำทสมเด็จพระปรมนิ ทรมหำภูมพิ ลอดุลยเดช บรมนำถบพิตร
ณ ศำลำดุสิดำลัย สวนจิตรลดำ พระรำชวังดุสิต
วันศุกร์ ที่ ๔ ธนั วำคม พ.ศ. ๒๕๔๑

“...เรำไมเ่ ปน็ ประเทศร่ำรวย เรำมีพอสมควร พออยู่ได้ แต่ไม่เปน็
ประเทศที่ก้ำวหน้ำอยำ่ งมำก เรำไมอ่ ยำกจะเป็นประเทศก้ำวหน้ำอยำ่ ง
มำก เพรำะถ้ำเรำเปน็ ประเทศก้ำวหน้ำอย่ำงมำกก็จะมแี ต่ถอยกลับ
ประเทศเหล่ำน้ันท่ีเปน็ ประเทศอุตสำหกรรมก้ำวหน้ำ จะมีแต่ถอยหลัง
และถอยหลังอย่ำงน่ำกลัว แต่ถ้ำเรำมกี ำรบริหำรที่เรยี กว่ำแบบคนจน
แบบที่ไม่ติดกับตำรำมำกเกินไป ทำอยำ่ งมีสำมัคคีนี่แหละคือเมตตำกัน
จะอยไู่ ด้ตลอดไป...”

พระรำชดำรัสของพระบำทสมเด็จพระปรมนิ ทรมหำภูมิพลอดุลยเดช บรมนำถบพติ ร
ณ ศำลำดุสิดำลัย สวนจิตรลดำ พระรำชวังดุสิต
วันศุกร์ ที่ ๔ ธันวำคม พ.ศ. ๒๕๓๔

ญไรช่ ีวิตพอเพยี งเพช็ รบ์ ุรี





ฐไรช่ ีวิตพอเพียงเพช็ ร์บรุ ี

มูลนิธิชยั พฒั นา
มูลนิธิอุทกพฒั น์ ในพระบรมราชูปถมั ภ์

บริษทั สุวรรณชาด จากดั

ไร่ชีวิตพอเพยี งเพช็ ร์บุรี

นอ้ มสานึกในพระมหากรุณาธิคุณ อนั หาที่สุดมิได้
กติ ตกิ รรมประกาศ

- ๑ฑไร่ชีวิตพอเพยี งเพ็ชร์บรุ ี

ไร่ชีวิตพอเพียงเพ็ชร์บุรี ไดร้ ับความเมตตากรุณาเป็ นอย่างสูง
จากท่าน ดร.สุ เมธ ตันติเวชกุล ( คุณลุงเมธ) ผู้มีจิตใจดีงาม
เป็ นบรมครูบอกสอน-ครูผูใ้ ห้ท่ีแทจ้ ริง เป็ นมหาปราชญผ์ ูก้ อปรด้วย
ปัญญา สอนให้คิด แมค้ าพูดส้ันๆยงั ความหมายลึกซ้ึงในทางปฏิบตั ิ
จริง ให้เข้าใจ เข้าถึง และพฒั นาให้ดีข้ึนได้ แนะนาอย่างมีคุณค่า
แก้ไขด้วยเมตตาอ่อนโยน เป็ นกาลังใจสาคัญในการดาเนินงาน
ต้งั แต่ตน้ เสมอมา ดงั่ ความชุ่มเยน็ ใหค้ วามรัก เอน็ ดูหลานหวงั ใหไ้ ดด้ ี
เพื่อประโยชน์ส่ วนรวม ทรงพละกาลังที่หาประมาณมิได้
เป็ นแรงบันดาลใจท่ี ย่ิงใหญ่ของหลานในทุกวันของชี วิต
หลานขอกราบขอบพระคุณดว้ ยรักเคารพเป็นอยา่ งสูง

ความดีและบุญใดๆในชีวิตขอให้ส่งผลให้คุณลุงแข็งแรงอายุ
มั่นขวัญยืน ดารงความเป็ นร่ มโพธ์ิร่ มไทรแก่ลูกหลานและ
สาธารณชนมากมายท้งั ในและนอกแผน่ ดินไทย ตราบนานเทา่ นาน

- ๒ฑไร่ชีวิตพอเพยี งเพช็ รบ์ รุ ี



กติ ตกิ รรมประกาศ

ขอขอบพระคุณ
อาจารย์ ดร.รอยล จิตรดอน
( ผเู้ ป็นอศั วินใจดีทีชาญฉลาด )
แนะนาโดยปริยาย ใหค้ าปรึกษาดว้ ยมีความ
อ่อนโยนอบอุน่ พร้อมดว้ ยเมตตากรุณาเป็น
กาลงั ใจท่ีดีเสมอมา สมกบั คาวา่
“ น้าคือชีวติ - คนจะมีพอและมีกิน ”

- ๔ฑไร่ชีวิตพอเพียงเพ็ชร์บรุ ี

กติ ตกิ รรมประกาศ

ขอขอบคุณ นาย ชูเกียรติ ลิ้มอรุ ณ ( คุณอาชูเกียรติ )
ในควาห่วงใยเอ็นดู คุณอาได้กรุณาเขียนแบบผงั พ้ืนท่ีท้ังหมด
ในไร่ชีวิตพอเพียงเพช็ ร์บุรีทุกแปลงเกษตรตามแนวพระราชดาริ
ต้งั แตร่ ะยะบุกเบิก หวงั ดีเฝ้าดูความสาเร็จในเบ้ืองหนา้ ที่อนั จะเป็ น
ความภาคภมู ิใจ มีแตค่ วามอบอุ่นเสมอมา

ขอขอบคุณปราชญ์ของแผ่นดิน จ.อ. เขียน สร้อยสม
ท่ีเมตตาบอกสอนปฏิบตั ิใหด้ ู นาใหท้ า ต้งั แต่ ดินจนผลอุดสมบูรณ์
ของแดนเกษตรกร ไม่รู้เหน็ดเหน่ือย เป็ นตน้ แบบให้แก่เกษตรกร
ในชุ มชนแ ล ะใ น คณ ะท าง าน เ กษ ตร ไร่ ชี วิ ต พอ เพี ยงเ พ็ช ร์ บุ รี
รวมถึงเป็นอาวโุ สในพ้นื ที่คอยใหก้ าลงั ใจรอบขา้ งเสมอ

“ ท่ีไหนมีดิน ท่ีนนั่ ทากินได้ ”

- ๕ฑไร่ชีวิตพอเพียงเพ็ชร์บรุ ี

กติ ตกิ รรมประกาศ

ขอขอบคุณผูอ้ านวยการพร้อมด้วยคณะครูโรงเรียนทุกโรงเรียน
ในชุมชนเพชรบุรีในการร่วมงานด้วยดีมีมิตรไมตรีอนั ดีงาม สามคั คีร่วม
แรงกายใจสู้งานไปดว้ ยกนั ดว้ ยใจครูรักศิษย์ ทาเพ่ือเด็กๆและจงรักษแ์ ผน่ ดิน
ใตร้ ่มพระบารมี

ขอขอบคุณชุมชนอนั ประกอบดว้ ยผูน้ าชุมชน นายกองคก์ ารบริหาร
ส่วนตาบล อนามัยตาบล กานัน ผู้ใหญ่บ้าน อสม. ชาวบ้านในชุมชน
ยุทธศาสตร์ ท่ีให้ความร่วมมือร่ วมแรงร่วมใจด้วยเมตตาสามัคคีเพื่อ
ประโยชน์แก่การพัฒนาบ้านเกิดของชุมชนเอง สร้างชุมชนแข็งแรง
และร่วมสร้างอนาคตให้กบั ลูกหลานในชุมชนต่อไป ยงั ความเป็ นตน้ แบบ
ใหเ้ กิดประโยชน์แก่ชุมชนอ่ืนไดม้ องทางและปฏิบตั ิไปดว้ ยกนั

- ๖ฑไร่ชีวิตพอเพยี งเพ็ชรบ์ รุ ี

กติ ตกิ รรมประกาศ

ขอบคุณความเมตตาจากผูส้ ูงอายุในชุมชนท่ีให้ความเมตตาเป็ นกนั เอง
ถ่ายทอดความรู้จากคลงั ภมู ิปัญญาอนั มีคุณคา่

ขอขอบคุณเจ้าหน้าที่หน่วยงานราชการทุกระดับทุกภาคส่วน
ที่เก่ียวข้องเอ้ือเฟ้ื อให้ความร่วมมือเป็ นอย่างดีในการขับเคล่ือนงาน
ชุมชนด้วยความสัมพนั ธ์ที่ดี มีมิตรไมตรีต่อกันเสมอท่ีจะทาส่ิงดีเพื่อ
ชุมชนไปดว้ ยกนั

ขอขอบคุณหน่วยงานเอกชนทุกหน่วยงานที่ไดใ้ หก้ ารสนบั สนุน
แบ่งปันประสบการณ์ ความรู้ ความเข้าใจ และรวมใจกันทางาน
เพ่ือสงั คมทาใหโ้ ลกสวยดว้ ยมือเรา

ขอบคุณพ่ีน้องเกษตรกรทุกท่านที่มีความอดทนที่จะพัฒนา
เพ่ือทาเกษตรตามรอยพ่อให้เป็ นประโยชน์ต่อตนเองและชุมชนต่อๆไป
จุ ด ห ม า ย แ ห่ ง ค ว า ม อุ ด ม แ ล ะ ส ม ดุ ล ชี วิ ต ที่ จ ะ พ บ ก า ร ด า เ นิ น ชี วิ ต
ท่ีมีความสุขสงบเยน็ ใตร้ ่มพระบารมีบนแผน่ ดินไทยบา้ นเรา

- ๗ฑไร่ชีวิตพอเพียงเพช็ รบ์ รุ ี

ขอขอบคุณความร่วมแรงรว่ มใจในสามัคคีชุมชนดังนี้ :

ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก ได้แก่ ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กตำบลธงไชย, ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กตำบลไร่โคก, ศูนย์พัฒนา
เด็กเล็กตำบลเขากระปุก, ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบางจาก, ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กห้วยท่าช้าง, ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก
หนองปรง

โรงเรียน (ระดับอนุบาล - ระดับวิทยาลัย) ได้แก่ โรงเรียนบ้านหนองตาฉาว, โรงเรียนบ้านหนองคอไก่,
โรงเรียนวัดทองนพคุณ, โรงเรียนบ้านไร่โคก, โรงเรียนบ้านแหลมทอง, โรงเรียนบ้านโปร่งสลอด, โรงเรียนบ้าน
เขากลิ้ง, โรงเรียนวัดจันทารามฯ, โรงเรียนบ้านพุตุม, โรงเรียนบ้านหนองจอก, โรงเรียนวัดหนองแก, โรงเรียนบ้าน
โป่งเกต,ุ โรงเรยี นบ้านหนองโรง, โรงเรยี นบ้านเขากระปุก, โรงเรียนเทศบาล ๑ วัดแกน่ เหลก็ , โรงเรยี นเทศบาล ๒
วัดพระทรง, โรงเรียนเทศบาล ๓ ชุมชนวัดจันทราวาส,โรงเรียนห้วยทรายประชาสรรค์, โรงเรียนสุวรรณรังสฤษฏ์
วทิ ยาลัย และวทิ ยาลยั พระยาบาลพระจอมเกล้าเพชรบรุ ี เป็นตน้

ผู้นำชุมชนและตัวแทนชาวบ้าน ได้แก่ บุคลากรองค์การบริหารส่วนตำบลไร่โคก , บุคลากรองค์การ
บรหิ ารสว่ นตำบลธงไชย, บคุ ลากรองค์การบริหารส่วนตำบลเขากระปุก , กำนัน , ผ้ใู หญบ่ ้าน, อสม. และชาวบ้านที่
สนใจปฏิบัตจิ รงิ ตำบลและหมูต่ า่ งๆ

ชมุ ชน ได้แก่ ชุมชนไร่โคก ชุมชนธงไชย ชมุ ชนเขากระปุก และชุมชนเพชรนำ้ หนึ่ง (นติ บิ ุคคล) อัน
ประกอบดว้ ยกลมุ่ วสิ าหกิจดงั นี้ วิสาหกิจชุมชนสหพนั ธเ์ กษตรกรเพชรนำ้ หนึง่ , วสิ าหกิจชุมชนเกษตรกรปลูกพชื
แนวใหม,่ วิสาหกจิ ชุมชนเอ้ืออาทรปลกู ผักปลอดภัย, วิสาหกจิ ชุมชนคนละพันธ์, วสิ าหกิจชุมชนบา้ นหนองคอไก่,
วสิ าหกจิ ชมุ ชนเกษตรปลอดภัยอา่ งเก็บนำ้ หว้ ยสงสัย และวสิ าหกจิ ชุมชนเกษตรปลอดภัยท่าแร้ง

- ๘ฑไรช่ ีวิตพอเพียงเพ็ชร์บุรี

ขอขอบคุณความรว่ มมอื ในจังหวดั เพชรบุรี ดงั น้ี :

คณะผู้นำชุมชนของเขตจังหวัดเพชรบุรี บุคลากรองค์การบริหารส่วนตำบลม่วงค่อม อำเภอชัยบาดาล
จังหวัดลพบุรี ศึกษาดูงานด้านการสอนและการพัฒนาบุคคลากรที่มาเยี่ยมชมงานสอนศูนย์พัฒนาเด็กเล็กและ
องคก์ ารบริหารส่วนตำบลท่ไี รช่ วี ติ พอเพยี งเพ็ชรบ์ รุ ไี ด้เข้าไปพัฒนา

ผู้อำนวยการและคณะทำงานสำนักงานระดับจังหวัด ได้แก่ ผวู้ า่ ราชการจงั หวดั เพชรบุรีพร้อมหนว่ ยงาน
ปกครองทัง้ หมด, ศูนยเ์ มลด็ พันธข์ุ า้ วราชบรุ ี – กรมการข้าว, สถานีพฒั นาทดี่ นิ จงั หวัดเพชรบุรี, สำนักงานเกษตร
จงั หวดั เพชรบุรี, สำนักงานจัดรูปทดี่ ินจงั หวัดเพชรบุรี, สำนกั งานเกษตรและสหกรณ์ จงั หวัดเพชรบรุ ี,
สถานเี พาะชำกล้าไม้เขาย้อย, สำนักงานการปฏริ ปู ที่ดนิ จงั หวดั เพชรบุรี, สำนกั งานปศุสัตวจ์ งั หวดั เพชรบุรี,
สำนักงานปศสุ ัตว์อำเภอเมืองเพชรบรุ ี สำนกั งาน ชลประทานเพชรบุรี, สำนักงานเกษตรอำเภอเมืองเพชรบุรี,
สำนักงานเกษตรอำเภอทา่ ยาง, สำนักงานเกษตรอำเภอบ้านลาด

- ๙ฑไรช่ ีวิตพอเพยี งเพช็ รบ์ รุ ี

ปฐมบท

วิถีชีวิตบนรากฐานเศรษฐกิจพอเพียง เป็ นการดาเนินชีวิตตามภูมิสังคมของไร่ชีวิตพอเพียง
เพ็ชร์บุรีท่ามกลางชุมชน และดว้ ยสานึกในพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิ
พลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และ พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาว
ชิราลงกรณ มหิศรภูมิพลราชวรางกูร กิติสิริสมบูรณอดุลยเดช สยามินทราธิเบศรราชวโรดม บรม
นาถบพติ ร พระวชิรเกลา้ เจา้ อยหู่ ัว ทรงสืบสาน รักษา และต่อยอด พระราชปณิธาน พระบาทสมเด็จ
พระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (รัชกาลที่ 9) รวมไปถึงพระบรมวงศานุวงศท์ ุก
พระองคท์ ี่ทรงงานอยา่ งหนกั เพอ่ื พสกนิกรชาวสยาม

โดยการมี มูลนิธิชัยพฒั นา และ มูลนิธิอุทกพฒั น์ ในพระบรมราชูประถมั ภ์เป็ นตน้ แบบ
ไร่ชีวิตพอเพียงเพ็ชร์บุรี ดาเนินงานปลูกฝังวิถีชีวิต พฒั นาคนบนรากฐานเศรษฐกิจพอเพียง
งานพฒั นาเชิงพ้นื ท่ีตามภูมิสังคม (Geosocial - Area Based Development)

ต้งั อยบู่ นพ้นื ท่ียทุ ธศาสตร์ (strategic areas) ดงั น้ี :

๑. สวนป่ าหนองซอทา่ ยาง Reforestation Ngongsaw Thayang - เกษตรตามแนวพระราชดาริ
ฟ้ื นฟูสภาพดิน-น้า-ป่ า สู่ วนเกษตร มนุษยก์ บั ธรรมชาติแวดลอ้ มที่สมดุล (ชุมชนตน้ แบบงานสร้าง
ชุมชนแขง็ แรง – ชุมชนเขากระปุก)

๒. อู่ขา้ วอู่น้าธงไชย Thongchai Rice Cradle - ทฤษฎีใหม่ตามแนวพระราชดาริ เกษตร
ผสมผสาน แหล่งผลิตอาหารมน่ั คง – พฒั นาคุณภาพชีวติ เกษตรกร (ชุมชนตน้ แบบงานสร้างชุมชน
แขง็ แรง - ชุมชนธงไชย )

๓. คลงั อนุรักษ์สืบสานภูมิปัญญาพ้ืนถิ่นเมืองเพช็ ร์ Local Wisdom Treasury – สร้างอาชีพ
รายได้ ด้วยทกั ษะภูมิปัญญาตามภูมิสังคม พ้ืนท่ีกิจกรรมชุมชน พฒั นาคนบนรากฐานเศรษฐกิจ
พอเพียง ( ชุมชนตน้ แบบงานสร้างชุมชนแขง็ แรง - ชุมชนไร่โคก )

๔. โครงการขยายผลพฒั นาชุมชนเครือข่ายกลุ่มตน้ แบบ - กลุ่มเครือข่ายวิสาหกิจสหพนั ธ์
เกษตรกรเพชรน้าหน่ึง (ชุมชนเครือขา่ ยเพชรน้าหน่ึง เขากระปกุ -กลดั หลวง )

ฒไรช่ ีวิตพอเพยี งเพช็ ร์บุรี

ส่วนงานพฒั นา ดงั น้ี :
๑. พฒั นาพ้นื ที่เกษตรตน้ แบบตามแนวพระราชดาริ และเป็นแหล่งเรียนรู้ใหแ้ ก่ชุมชน
๒. พัฒนาคนบนรากฐานเศรษฐกิจพอเพียงเพ่ือสร้างจิตสานึกรัก ชาติ-ศาสนา-พระ

มหากษตั ยแ์ ละปฏิบตั ิตนควรค่าแก่แผน่ ดิน
๓. อนุรักษส์ ืบสานวถิ ีชีวติ ภูมิปัญญาพ้นื ถ่ินเมืองเพช็ ร์
๔. สร้างรายได้ สร้างอาชีพชุมชนจากพ้ืนฐานเกษตรตามภูมิสังคม และพัฒนาระบบ

เศรษฐกิจฐานรากที่มน่ั คง ใหพ้ ออยพู่ อกิน ครองชีวติ อยา่ งร่มเยน็ ได้

ไร่ชีวิตพอเพียงเพช็ ร์บุรีมีจิตใจท่ีมุ่งมนั่ ในการดาเนินงาน สืบสาน รักษา และต่อยอด พระ
ราชปณิธาน พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (รัชกาลท่ี 9)
พัฒนาคุณภาพชีวิตชุมชนและส่ิงแวดล้อมให้ดารงอยู่ได้อย่างมั่นคงยั่งยืน เพื่อตอบแทน
พระมหากรุณาธิคุณอยา่ งหาท่ีสุดมิได้ ปฏิบตั ิตนเป็นคนควรค่าแก่แผน่ ดิน

( นางสาวดารัสสิริ ถิรังกูร )
ประธานบริหารไร่ชีวิตพอเพยี งเพช็ ร์บรุ ี

ณไรช่ ีวิตพอเพียงเพ็ชร์บรุ ี

คำนำ

หนังสือฉบับน้ีเป็ นเอกสารรวบรวมเน้ือหาพร้อมภาพประกอบจากการดาเนินการจริ ง
ต้ังปี พ.ศ. 2559 - พ.ศ. 2563 (ก่อต้งั - ปัจจุบนั ) พอสังเขป ใน 1 ชุด จักประกอบด้วยรายงาน
จานวน 3 เลม่ และเชิญชวนผทู้ ่ีสนใจติดตามการดาเนินงานของไร่ชีวติ พอเพยี งเพช็ ร์บรุ ีไดท้ ่ี :

เพจงำนพฒั นำ :
ไร่ชีวติ พอเพียงเพช็ ร์บรุ ี

Sufficient Life Farm Phetchburi
( https://www.facebook.com/SufficientLifeFarmPhetchburi )

เพจสินค้ำและท่องเทย่ี วชุมชน :
ไร่ชีวติ พอเพียงเพช็ ร์บรุ ี The SHOP & The WAY

(https://www.facebook.com/SufficientLifeFarmPhetchburiTheShopAndTheWay)

ไร่ชีวติ พอเพยี งเพช็ ร์บุรีหวงั เป็นอยา่ งยง่ิ วา่ จะเป็นประโยชน์ตอ่ ผทู้ ี่สนใจ อนั เป็นแนวทาง
รูปธรรมสาหรับผนู้ าไปปฏิบตั ิ และสามารถขยายผลในโครงสร้างท่ีใหญข่ ้นั ตอ่ ไป

คณะผจู้ ดั ทา

ดไรช่ ีวิตพอเพยี งเพช็ รบ์ รุ ี

ถงึแกอ่สญักรรม

ถไรช่ ีวิตพอเพียงเพช็ ร์บรุ ี

ทไรช่ ีวิตพอเพียงเพช็ ร์บรุ ี

ทงันีไร่ชวีติพอเพยีงเพช็ร์บรุีมงุ่มนัดาํเนินการตามรอยเบอืงพระยคุลบาทเพอืประโยชนแ์กส่่วนรวม
ยงัประโยชนส์ุขใหถ้งึพรอ้มแกป่ระชาชนและแผน่ดนิ

สารบัญ

เร่ือง หน้า
กิจกรรมปลูกฝังวิถีชีวติ บนรากฐานเศรษฐกิจพอเพียง
ต้งั แต่ศนู ยเ์ ด็กเลก็ ถึงวิชาชีพ...............................................................................................................๑
แหลง่ เรียนรู้นอกสถานศึกษาร่วมกบั พระราชนิเวศน์มฤคทายวนั ..................................................๘๗
ไร่ชีวติ พอเพยี งเพช็ ร์บุรีร่วมกบั พระราชนิเวศน์มฤคทายวนั
จดั กิจกรรมงานวนั เด็ก ประจาปี 2563 .........................................................................................๑๑๔
ปลูกฝังวิถีชีวติ บนรากฐานเศรษฐกิจพอเพียง
พฒั นาคุณภาพชีวิตชุมชน-สร้างชุมชนแขง็ แรง...........................................................................๑๓๒
อนุรักษว์ ิถีชีวติ ภูมิปัญญา..............................................................................................................๑๙๑

นไร่ชีวิตพอเพียงเพ็ชรบ์ ุรี

กิจกรรมปลูกฝังวถิ ีชีวติ
บนรากฐานเศรษฐกิจพอเพียง

๑ไร่ชีวิติพอเพยี งเพ็ชร์บรุ ี

กจิ กรรมปลกู ฝังวถิ ีชีวิตบนรากฐานเศรษฐกจิ พอเพยี ง
กจิ กรรมค่ายคุณธรรมเพ่ือปลูกฝังวิถีชีวติ บนรากฐานปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง
• วันที่ 9 ตลุ าคม พ.ศ.2560 ไร่ชีวิตพิ อเพยี งเพชรบุรีร่วมกบั กลุ่มจติ อาสาจากโรงเรียน
พรหมานุสรณ์จังหวดั เพชรบุรี

๒ไร่ชีวิติพอเพยี งเพ็ชร์บรุ ี

อาหารวา่ งชาววงั - มา้ ฮ่อ
( Royal supper - Galloping Horse – “maa haaw” )

๓ไรช่ ีวิติพอเพียงเพ็ชร์บรุ ี

อาหารวา่ งชาววงั - มา้ ฮ่อ
( Royal supper - Galloping Horse – “maa haaw” )

๔ไรช่ ีวิติพอเพียงเพ็ชร์บรุ ี

วถิ ีตาลโตนด
( Toddy palm way of life )

ป๋ ยุ หมกั ชีวภาพ
( Bio compost )

๕ไรช่ ีวิติพอเพียงเพ็ชร์บรุ ี

อาหารวา่ งชาววงั - มา้ ฮ่อ
( Royal supper - Galloping Horse – “maa haaw” )

สานใบเตย
( Pandan leaves weaving )

๖ไรช่ ีวิติพอเพียงเพ็ชร์บรุ ี

• วนั ที่ 27 พฤศจกิ ายน พ.ศ.2561 - ค่ายคณุ ธรรมคร้ังที่ 2 กลุ่มสามัคคีพฒั นา

ลายรดน้า
( Thai lacquer works )

๗ไรช่ ีวิติพอเพยี งเพ็ชร์บุรี

ป๋ ยุ หมกั ชีวภาพ
( Bio compost )

๘ไรช่ ีวิติพอเพยี งเพ็ชร์บรุ ี

ลายรดน้า
( Thai lacquer works )

๙ไรช่ ีวิติพอเพยี งเพ็ชร์บรุ ี

ลายรดน้า
( Thai lacquer works )

๑๐ไรช่ ีวิติพอเพยี งเพ็ชร์บรุ ี

ลายรดน้า
( Thai lacquer works )

๑๑ไรช่ ีวิติพอเพยี งเพ็ชร์บรุ ี

ลายรดน้า
( Thai lacquer works )

๑๒ไรช่ ีวิติพอเพยี งเพ็ชร์บรุ ี

ลายรดน้า
( Thai lacquer works )

๑๓ไรช่ ีวิติพอเพยี งเพ็ชร์บรุ ี

ลายรดน้า
( Thai lacquer works )

๑๔ไรช่ ีวิติพอเพยี งเพ็ชร์บรุ ี

• วนั ท่ี 19 ธันวาคม พ.ศ. 2561

− โรงเรียนบา้ นหนองตาฉาว
− โรงเรียนบา้ นหนองคอไก่
− โรงเรียนบา้ นเขากลิ้ง
พระราชดารัสเศรษฐกิจพอเพยี ง :
เศรษฐกิจพอเพียงเป็ นเสมือนรากฐานของชีวิต รากฐานความม่ันคงของแผ่นดิน
เปรียบเสมือนเสาเขม็ ท่ีถูกตอกรองรับบา้ นเรือน ตวั อาคารไวน้ นั่ เอง ส่ิงก่อสร้างจะมนั่ คงไดก้ ็อยู่
ท่ีเสาเขม็ แต่คนส่วนมากมองไม่เห็นเสาเขม็ และลืมเสาเขม็ ดว้ ยซ้าไป
(พระราชดารัสพระบาทสมเด็จพระปรมินทร มหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร)
− เพลงพระราชนิพนธ์ - แผน่ ดินของเรา
− เพลงสรรเสริญพระบารมี - แสงส่องไทย และ เทพของไทย
➢ ฐานองคค์ วามรู้ ไดแ้ ก่
1. การเล้ียงเป็ดไล่ทุ่ง
2. การทาป๋ ยุ หมกั ชีวภาพ
3. การปลูกผกั
4. การทาถา่ น biochar
5. การทาน้าส้มควนั ไม้
6. การดาหญา้ แฝกในแปลงเพาะขยายพนั ธุ์หญา้ แฝก
7. อาหารคาวหวานพ้นื บา้ น
- ผดั หม่ีโบราณ
- แกงแดงหมู
- บวั ลอยสีธรรมชาติ น้าตาลโตนด 100%
- กลว้ ยทอด
8. เกษตรแปรรูป – น้ายาเอนกประสงคจ์ ากน้าหมกั ชีวภาพ - อาบน้าสระผมตะไคร้

๑๕ไร่ชีวิติพอเพียงเพ็ชร์บุรี

การเล้ียงเป็ ดธรรมชาติ
( natural welfare duck eggs farm )

๑๖ไรช่ ีวิติพอเพยี งเพ็ชร์บรุ ี