01 หลักสูตรภาษาไทย 65

87

หน่วย หนว่ ยการ มาตรฐานการ สาระสาคญั เวลา น้าหนกั
ที่ เรยี นรู้ เรยี นรู้ ช่วั โมง คะแนน
ตัวชวี้ ัด
8
5 วรรณคดวี ิถีไทย ท 1.1 ป.6/1 คาอทุ านใช้แทนอารมณ์ ความร้สู กึ 16
ป.6/2 ต่าง ๆ ของผู้พดู ทาใหผ้ ู้ฟงั เข้าใจสง่ิ ที่ 9 5
ป.6/3 พูดชดั เจนยิ่งข้นึ
ป.6/5
ป.6/8 รามเกียรติ์ เปน็ วรรณคดีไทยที่มี
เคา้ โครงเร่ืองมาจากรามายณะของ
ท 5.1 ป.6/1 อนิ เดีย เน้ือเรื่องเปน็ การทาสงครามอนั
ป.6/2 ยืดเยอ้ื ระหวา่ งมนษุ ย์ ลิง และยักษ์ มี
ป.6/3 ความสนุกสนานต่นื เต้นเรา้ ใจ โดยมี
ป.6/4 แกน่ สาคัญของเรอื่ ง คอื ธรรมะย่อม
ชนะอธรรม
6 อ่านใหด้ ีมสี าระ ท 1.1 ป.6/1
ป.6/6 สภุ าษติ สอนหญงิ เป็นวรรณคดคี า
ป.6/7 สอนแกห่ ญงิ ไทย ให้คติเตือนใจ
ป.6/8 แนวทางในการประพฤตปิ ฏบิ ัตติ นท้ัง
ป.6/9 ทางกาย วาจา ใจทด่ี ีงาม สอดคล้องกับ
คา่ นยิ มและขนบธรรมเนยี มประเพณี
ไทย ซงึ่ ยงั คงทนั สมัยและใช้ได้ตลอด
กาล

การนาขอ้ คดิ จากคากลอนสุภาษิต
ไปปฏิบัตทิ าให้เกิดประโยชนต์ อ่ การ
ดาเนินชวี ิตประจาวนั และการอยู่
ร่วมกนั ในสงั คม

การอา่ นงานเขยี นเชิงอธิบาย คาส่งั
ขอ้ แนะนา และปฏบิ ตั ติ ามอย่างถกู ต้อง
จะทาให้ไดร้ ับประโยชนใ์ นการนาไปใช้
อย่างเต็มที่

การอ่านข้อมูลจากแผนผัง แผนที่
แผนภูมิ และกราฟทาให้เขา้ ใจ
ความหมายรวดเร็วชดั เจนยงิ่ ขน้ึ และ
นาไปใชป้ ระโยชน์ได้ง่าย

หลกั สตู รสถานศกึ ษา กลุม่ สาระการเรียนร้ภู าษาไทย โรงเรียนบ้านป่าเหมอื ด
สานักงานเขตพืน้ ที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3

88

หน่วย หนว่ ยการ มาตรฐานการ สาระสาคญั เวลา น้าหนกั
ท่ี เรยี นรู้ เรียนรู้ ชัว่ โมง คะแนน
ตัวชี้วดั
5
7 เขยี นชานาญ ท 2.1 ป.6/3 การอ่านหนังสือไม่วา่ จะเป็น 20
หนังสือประเภทใด ลว้ นแตม่ ี
งานสรา้ งสรรค์ ป.6/4 ความสาคญั ในการสร้างพฤติกรรมแห่ง
การเรียนรูไ้ ด้ตลอดชวี ติ
ป.6/6
การเขยี นแผนภาพโครงเร่ืองและ
ป.6/7 แผนภาพความคิดเพ่ือใชพ้ ัฒนางาน
เขยี น จะชว่ ยใหก้ ารนาเสนอข้อมูลมี
ป.6/8 ระบบ งานเขยี นมีประเดน็ ชดั เจนและ
ได้ความครบถว้ นสมบรู ณ์
ป.6/9
การเขียนเรยี งความมีรูปแบบ
เฉพาะคือมคี านา เนื้อเร่ือง และสรุป
เป็นการเขยี นเพอ่ื ถา่ ยทอดความรู้
ความคดิ ความรู้สึก และประสบการณ์
ไปยังผอู้ ่าน

การเขียนจดหมายสว่ นตวั เพือ่ ใช้
ติดตอ่ ส่อื สารกับบดิ า มารดา ญาตพิ ่ี
น้อง หรือเพือ่ น ควรเลอื กใชถ้ ้อยคา
สานวนภาษาให้ถูกต้องเหมาะสมกับ
สถานการณ์ จะทาให้การส่อื สารนน้ั
ประสบผลสาเรจ็ ตรงตามวัตถุประสงค์

การกรอกแบบรายการได้ครบถ้วน
ถูกต้องดว้ ยลายมือทีอ่ ่านงา่ ย สะอาด
เรียบร้อย จะทาให้การติดตอ่ สอ่ื สารกบั
หน่วยงานหรือองค์กรตา่ ง ๆ ประสบ
ความสาเรจ็

การเขยี นเรือ่ งตามจินตนาการ ตอ้ ง
มีความรเู้ กย่ี วกับเรอื่ งนัน้ อย่างดี
จากนน้ั จึงวางโครงเรื่องที่สนุกและ
นา่ สนใจ แล้วเรยี บเรยี งเรอื่ งโดยใช้

หลักสูตรสถานศึกษา กลมุ่ สาระการเรียนร้ภู าษาไทย โรงเรียนบ้านปา่ เหมอื ด
สานักงานเขตพ้นื ท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาเชยี งราย เขต 3

89

หนว่ ย หน่วยการ มาตรฐานการ สาระสาคัญ เวลา นา้ หนกั
ท่ี เรียนรู้ เรยี นรู้ ช่ัวโมง คะแนน
ตัวชว้ี ดั

สานวนภาษาท่เี หมาะสม เพ่ือใหผ้ อู้ า่ น

เห็นภาพและเกดิ ความร้สู ึกคล้อยตาม

เนอ้ื เร่ืองท่อี ่าน

การมีมารยาทในการเขียนจะช่วย

ให้การถ่ายทอดความรแู้ ละความคดิ

ของผเู้ ขยี นไปสู่ผอู้ ่านมีประสิทธภิ าพ

และประสบผลสาเร็จ

8 ฟัง ดู พูด รู้ ท 3.1 ป.6/3 การวิเคราะห์ความน่าเช่ือถือจาก 6 9

ความกัน ป.6/4 สื่อโฆษณา ต้องใช้ข้อมูลและเหตุผล

ป.6/6 ประกอบ เพ่ือจะได้เลือกซ้ือสินค้าที่มี

คุณภาพหรือใช้บริการตามที่ต้องการ

อย่างคุ้มค่า การพูดรายงานที่ดีทาให้

การนาเสนอข้อมูลมีความน่าสนใจ

ผู้ฟังได้รับความรู้และประโยชน์จาก

การฟงั

9 หลกั ภาษา ท 4.1 ป.6/2 การเลอื กใชภ้ าษาในการส่อื สารกับ 24 8

ใชใ้ ห้เป็น ป.6/3 บคุ คลต่าง ๆ ไดอ้ ย่างเหมาะสมเป็นการ

ป.6/4 อนรุ ักษว์ ัฒนธรรมทางภาษาซึ่งเป็น

ป.6/5 เอกลกั ษณ์อย่างหน่ึงของชาติ การรู้

ป.6/6 ลกั ษณะของคาและความหมายของคา

ภาษาตา่ งประเทศท่ีใชใ้ นภาษาทาให้

อ่าน เขยี น และเข้าใจขอ้ ความต่าง ๆ

ได้ถูกตอ้ งชดั เจนย่ิงขนึ้ ประโยคใช้

ส่อื สารในชวี ิตประจาวัน การใช้

ประโยคได้ถูกต้องจะทาให้การสือ่ สารมี

ประสิทธภิ าพ การแต่งบทร้อยกรอง

ตอ้ งคานึงถงึ ลักษณะและข้อกาหนด

ของบทรอ้ ยกรองแต่ละประเภท รจู้ ัก

เลอื กสรรถ้อยคาท่มี คี วามหมายและ

หลกั สตู รสถานศกึ ษา กลุม่ สาระการเรียนรภู้ าษาไทย โรงเรียนบ้านปา่ เหมอื ด
สานักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3

90

หน่วย หน่วยการ มาตรฐานการ สาระสาคญั เวลา นา้ หนัก
ที่ เรียนรู้ เรยี นรู้ ช่ัวโมง คะแนน
ตวั ช้ีวัด
9
10 วรรณคดี ท 1.1 ป.6/1 เสยี งคล้องจองเหมาะสมมาใช้ จงึ จะทา 21
ให้บทร้อยกรองนั้นไพเราะ สละสลวย 70
วรรณกรรม ป.6/2 คาพงั เพยและสุภาษิตเปน็ สานวนไทยท่ี 160 10
มีความหมายในเชิงเปรยี บเทียบและให้ - 20
รว่ มสรา้ งสรรค์ ป.6/3 คตสิ อนใจ - 100
160
ความเป็นไทย ป.6/5 นิทานทองอนิ ตอน นากพระ-โขนง
ท่สี องสะท้อนให้เห็น การเกิดขา่ วลือขึน้
ป.6/8 ในสังคม แม้กระท่งั ไดเ้ ห็นสง่ิ นน้ั ด้วยตา
กอ็ าจไมใ่ ช่ ความจรงิ ยิ่งผูร้ ับขา่ วสาร
ท 5.1 ป.6/1 ตอ้ งมีวจิ ารณญาณไตรต่ รองเพ่ือไมใ่ ห้
หลงผิด หรือตกเปน็ เหยื่อของผไู้ มห่ วังดี
ป.6/2 บทเสภาเร่อื ง ขนุ ชา้ งขุนแผน เป็น
วรรณคดที ี่สะท้อนความเป็นไทยอย่าง
ป.6/3 เดน่ ชดั ทง้ั สภาพสังคม วถิ ีชวี ิต
วัฒนธรรม ความเชอื่ และยังสะท้อน
ป.6/4 ความจรงิ ของชวี ิตทต่ี อ้ งพบกับ ความ
ทกุ ข์ ความเสยี ใจ ความพลัดพราก สิ่ง
รวม เหลา่ น้ลี ้วนเป็นคณุ ค่าของวรรณคดี
ท่ีผ้อู ่านจะไดร้ ับ การศกึ ษาคน้ คว้า
นิทานพ้ืนบ้านและเพลงพืน้ บ้านเปน็
การอนรุ ักษแ์ ละสืบทอดภมู ิปัญญาและ
มรดกทางวัฒนธรรมไทยแขนงหน่ึง

การท่องจาบทอาขยานเพื่อนาไปใช้
อา้ งอิงและนาข้อคดิ ไปเปน็ แนวทางใน
การดาเนินชีวติ

ระหว่างภาค
สอบระหวา่ งปี

สอบปลายปี
34 ตัวชี้วดั

หลักสตู รสถานศกึ ษา กล่มุ สาระการเรยี นรภู้ าษาไทย โรงเรียนบ้านป่าเหมอื ด
สานักงานเขตพนื้ ท่ีการศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3

91

คาอธิบายรายวชิ าภาษาไทย ท21101
กลมุ่ สาระการเรียนรภู้ าษาไทย ระดับชัน้ มธั ยมศึกษาปที ี่ 1
โรงเรียนบ้านป่าเหมือด สานักงานเขตพน้ื ท่ีการศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3

*****************************************************************

ฝึกทักษะการอ่าน การเขียน การฟัง การดู และการพูด การวิเคราะห์และประเมินค่าวรรณคดีและ
วรรณกรรม โดยศึกษาเก่ียวกับการอ่านออกเสียง การอ่านจับใจความ การอ่านและปฏิบัติตามเอกสารคู่มือ
การอ่านหนังสือตามความสนใจ ฝึกทักษะการคัดลายมือ การเขียนส่ือสาร เขียนบรรยายประสบการณ์ เขียน
เรียงความ เขียนย่อความ เขียนแสดงความคิดเห็น การเขียนจดหมายส่วนตัวและจดหมายกิจธุระ การเขียน
รายงาน การพูดสรุปความ พูดแสดงความรู้ ความคิดอย่างสร้างสรรค์จากเรื่องท่ีฟังและดู พูดประเมินความ
นา่ เชอ่ื ถือของส่ือทมี่ เี น้ือหาโน้มนา้ ว และการพูดรายงานการศกึ ษาค้นคว้า

โดยใช้กระบวนการอ่านเพ่ือสร้างความรู้ความคิดนาไปใช้ตัดสินใจ แก้ปัญหาในการดาเนินชีวิต
กระบวนการเขียนเพื่อการส่ือสารอย่างมีประสิทธิภาพ กระบวนการฟัง การดู และการพูด สามารถเลือกฟัง
และดู และพูดแสดงความรู้ความคิดอย่างมีวิจารณญาณและสร้างสรรค์ เพื่อให้เข้าใจธรรมชาติภาษาและหลัก
ภาษาไทย การเปล่ียนแปลงของภาษา พลังภาษา ภูมิปัญญาทางภาษา รักษาภาษาไทยไว้เป็นสมบัติของชาติ
และมนี ิสัยรักการอ่าน การเขียน มีมารยาทในการอ่าน การเขียน การฟัง การดู และการพูด

ตัวช้วี ดั
ท 1.1 ม.1/1 ม.1/2 ม.1/3 ม.1/4 ม.1/5 ม.1/6 ม.1/7 ม.1/8 ม.1/9
ท 2.1 ม.1/1 ม.1/2 ม.1/3 ม.1/4 ม.1/5 ม.1/6 ม.1/7 ม.1/8 ม.1/9
ท 3.1 ม.1/1 ม.1/2 ม.1/3 ม.1/4 ม.1/5 ม.1/6

รวมทั้งหมด 24 ตัวชีว้ ัด

หลักสตู รสถานศกึ ษา กลมุ่ สาระการเรียนรภู้ าษาไทย โรงเรียนบา้ นปา่ เหมือด
สานกั งานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3

92

คาอธบิ ายรายวชิ าภาษาไทย ท21102
กลมุ่ สาระการเรยี นรู้ภาษาไทย ระดบั ช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 1
โรงเรียนบ้านปา่ เหมือด สานักงานเขตพน้ื ทีก่ ารศกึ ษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3

*****************************************************************

ฝึกทักษะการอ่าน การเขียน การฟัง การดู และการพูด การวิเคราะห์และประเมินค่าวรรณคดีและ
วรรณกรรม โดยศึกษาเกี่ยวกับการอ่านออกเสียง การอ่านจับใจความ การอ่านตามคามสนใจ การอ่านจับ
ใจความสาคัญของเร่ือง พิจารณาวิเคราะห์วิจารณ์ลักษณะนิสัยของตัวละครในเรือง การพิจารณาจุดมุ่งหมาย
ของผู้เขียนว่า มีทานองหรือแนวคิดไปในทิศทางใด หรือชักชวนให้เชื่อถือในเร่ืองใด ฝึกทักษะการพูดแสดง
ความคดิ เห็นอยา่ งเปน็ เหตเุ ปน็ ผล พดู วิเคราะห์วิจารณจ์ ากเรือ่ งทีอ่ ่าน พดู รายงานการศกึ ษาค้นควา้

วิเคราะห์ ประเมินค่า และข้อคิดจากวรรณคดีและวรรณกรรมเรื่อง นิราศภูเขาทอง โคลงโลกนิติ
สุภาษิต พระร่วง กาพย์เร่ืองพระไชยสุริยา ราชาธิราช ตอน สมิงพระรามอาสา กาพย์เห่ชมเคร่ืองคาวหวาน
และนทิ าน พ้ืนบ้าน ทอ่ งจาบทอาขยานตามท่ีกาหนด และบทร้อยกรองทีม่ คี ณุ คา่ ตามความสนใจ

โดยใช้กระบวนการอ่านเพ่ือสร้างความรู้ความคิดนาไปใช้ตัดสินใจ แก้ปัญหาในการดาเนินชีวิต
กระบวนการเขียนเพ่ือการสื่อสารอย่างมีประสิทธิภาพ กระบวนการฟัง การดู และการพูด สามารถเลือกฟัง
และดู และพูดแสดงความรู้ความคิดอย่างมีวิจารณญาณและสร้างสรรค์ เพื่อให้เข้าใจธรรมชาติภาษาและหลัก
ภาษาไทย การเปลี่ยนแปลงของภาษา พลังภาษา ภูมิปัญญาทางภาษา วิเคราะห์วิจารณ์วรรณคดีและ
วรรณกรรมอย่างเห็นคุณค่านามาประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง รักษาภาษาไทยไว้เป็นสมบัติของชาติ และมีนิสัยรัก
การอ่าน การเขยี น มมี ารยาทในการอา่ น การเขียน การฟงั การดู และการพูด

ตัวช้ีวัดท่เี ก่ียวข้อง
ท 4.1 ม.1/1 ม.1/2 ม.1/3 ม.1/4 ม.1/5 ม.1/6
ท 5.1 ม.1/1 ม.1/2 ม.1/3 ม.1/4 ม.1/5

รวมท้ังหมด 11 ตัวชว้ี ัด

หลกั สูตรสถานศึกษา กลมุ่ สาระการเรียนรภู้ าษาไทย โรงเรียนบ้านป่าเหมือด
สานกั งานเขตพ้นื ท่ีการศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3

93

มาตรฐานการเรียนรู้ ตวั ช้ีวดั และสาระการเรียนรู้
กล่มุ สาระการเรียนรูภ้ าษาไทย ชัน้ มัธยมศึกษาปีท่ี 1

สาระที่ 1 การอ่าน

มาตรฐาน ท 1.1 ใช้กระบวนการอ่านสร้างความรู้และความคิดเพ่ือนาไปใช้ตัดสินใจ แก้ปัญหาในการดาเนิน

ชวี ติ และมีนสิ ยั รกั การอา่ น

ตวั ชวี้ ดั สาระการเรยี นรู้

1. อ่านออกเสยี งบทรอ้ ยแกว้ และบทร้อยกรองไดอ้ ย่าง  การอา่ นออกเสียง ประกอบดว้ ย

ถูกต้องเหมาะสมกบั เร่อื งที่อ่าน - บทร้อยแก้วท่ีเปน็ บทบรรยาย

- บทรอ้ ยกรอง เช่น กลอนสุภาพ กลอนสกั วา

กาพยย์ านี 11 กาพย์ฉบัง 16 กาพย์สุรางคนางค์ 28

และโคลงสีส่ ุภาพ

2. จับใจความสาคญั จากเร่ืองท่อี ่าน  การอ่านจับใจความจากสื่อต่างๆ เช่น

3. ระบเุ หตแุ ละผล และขอ้ เท็จจรงิ กับขอ้ คดิ เห็นจาก - เร่ืองเล่าจากประสบการณ์

เรอื่ งที่อ่าน - เรอ่ื งสน้ั

4. ระบแุ ละอธิบายคาเปรียบเทียบและคาที่มหี ลาย - บทสนทนา

ความหมายในบรบิ ทต่างๆ จากการอ่าน - นิทานชาดก

5. ตีความคายากในเอกสารวชิ าการ โดยพิจารณาจาก - วรรณคดใี นบทเรียน

บริบท - งานเขียนเชงิ สร้างสรรค์

6. ระบขุ ้อสงั เกตและความสมเหตสุ มผลของงานเขยี น - บทความ

ประเภทชักจงู โนม้ นา้ วใจ - สารคดี

- บนั เทงิ คดี

- เอกสารทางวชิ าการท่ีมีคา ประโยค และข้อความ

ทีต่ อ้ งใช้บริบทช่วยพจิ ารณาความหมาย

- งานเขยี นประเภทชักจงู โน้มนา้ วใจเชงิ สรา้ งสรรค์

7. ปฏบิ ัติตามค่มู ือแนะนาวิธกี ารใช้งานของเคร่ืองมือ  การอา่ นและปฏบิ ัติตามเอกสารคู่มือ

หรอื เครอ่ื งใช้ในระดับทย่ี ากขึ้น

8. วิเคราะหค์ ณุ ค่าท่ีไดร้ บั จากการอา่ น งานเขียนอยา่ ง  การอา่ นหนงั สือตามความสนใจ เช่น

หลากหลาย เพ่อื นาไปใชแ้ ก้ปัญหาในชวี ติ - หนงั สือทน่ี ักเรยี นสนใจและเหมาะสมกบั วัย

- หนังสืออา่ นท่ีครแู ละนักเรยี นกาหนดร่วมกนั

9. มมี ารยาทในการอา่ น  มารยาทในการอา่ น

หลักสูตรสถานศึกษา กล่มุ สาระการเรยี นรู้ภาษาไทย โรงเรียนบา้ นป่าเหมือด
สานกั งานเขตพน้ื ที่การศึกษาประถมศกึ ษาเชียงราย เขต 3

94

สาระที่ 2 การเขียน

มาตรฐาน ท 2.1 ใช้กระบวนการเขียนเขียนสื่อสาร เขียนเรียงความ ย่อความ และเขียนเรื่องราวในรูปแบบ

ตา่ งๆ เขยี นรายงานข้อมูลสารสนเทศและรายงานการศึกษาคน้ ควา้ อยา่ งมปี ระสทิ ธิภาพ

ตัวชีว้ ดั สาระการเรยี นรแู้ กนกลาง

1. คดั ลายมือตัวบรรจงครึ่งบรรทดั  การคัดลายมือตวั บรรจงคร่ึงบรรทดั ตามรปู แบบการ

เขยี นตัวอักษรไทย

2. เขยี นส่อื สารโดยใชถ้ ้อยคาถูกต้องชดั เจน เหมาะสม  การเขียนสอื่ สาร เช่น

และสละสลวย - การเขยี นแนะนาตนเอง

- การเขยี นแนะนาสถานท่ีสาคัญๆ

- การเขียนบนสื่ออเิ ลก็ ทรอนิกส์

3. เขยี นบรรยายประสบการณโ์ ดยระบุสาระสาคญั  การบรรยายประสบการณ์

และรายละเอยี ดสนบั สนุน

4. เขียนเรยี งความ  การเขยี นเรียงความเชิงพรรณนา

5. เขียนย่อความจากเรอ่ื งท่ีอ่าน  การเขียนย่อความจากส่อื ต่างๆ เช่น เร่ืองสนั้ คา

สอน โอวาท คาปราศรยั สุนทรพจน์ รายงาน ระเบยี บ

คาส่ัง บทสนทนาเรื่องเล่าประสบการณ์

6. เขยี นแสดงความคดิ เหน็ เกี่ยวกับสาระจากสื่อที่  การเขยี นแสดงความคดิ เห็นเกย่ี วกบั สาระจากสือ่

ได้รับ ตา่ งๆ เช่น

- บทความ

- หนงั สอื อา่ นนอกเวลา

- ขา่ วและเหตุการณป์ ระจาวัน

- เหตกุ ารณ์สาคญั ตา่ งๆ

7. เขยี นจดหมายส่วนตวั และจดหมาย กจิ ธรุ ะ  การเขียนจดหมายสว่ นตัว

- จดหมายขอความชว่ ยเหลอื

- จดหมายแนะนา

 การเขียนจดหมายกจิ ธุระ

- จดหมายสอบถามข้อมูล

8. เขยี นรายงานการศึกษาค้นคว้าและโครงงาน  การเขยี นรายงาน ไดแ้ ก่

- การเขยี นรายงานจากการศึกษาค้นควา้

- การเขียนรายงานโครงงาน

9. มมี ารยาทในการเขยี น  มารยาทในการเขยี น

หลักสูตรสถานศกึ ษา กลุม่ สาระการเรยี นรู้ภาษาไทย โรงเรียนบา้ นปา่ เหมอื ด
สานกั งานเขตพ้นื ที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3

95

สาระท่ี 3 การฟัง การดู และการพดู

มาตรฐาน ท 3.1 สามารถเลือกฟังและดูอย่างมีวิจารณญาณ และพูดแสดงความรู้ ความคิด และความรู้สึกใน

โอกาสตา่ งๆ อยา่ งมีวจิ ารณญาณและสร้างสรรค์

ตัวชีว้ ัด สาระการเรยี นรูแ้ กนกลาง

1. พูดสรุปใจความสาคัญของเร่อื งท่ีฟังและดู  การพดู สรปุ ความ พูดแสดงความรู้ ความคิดอย่าง

2. เล่าเร่ืองย่อจากเรื่องทฟ่ี ังและดู สรา้ งสรรค์จากเรื่องที่ฟังและดู

3. พูดแสดงความคดิ เห็นอยา่ งสร้างสรรค์เกี่ยวกับเร่ืองท่ี  การพูดประเมินความน่าเช่อื ถอื ของสื่อที่มเี นอ้ื หา

ฟงั และดู โนม้ น้าว

4. ประเมินความนา่ เชื่อถือของส่อื ท่ีมเี น้ือหาโน้มนา้ วใจ

5. พูดรายงานเรื่องหรือประเด็นทศ่ี กึ ษาคน้ คว้าจากการ  การพูดรายงานการศกึ ษาค้นคว้าจากแหล่งเรยี นรู้

ฟงั การดู และการสนทนา ต่างๆ ในชุมชน และท้องถน่ิ ของตน

6. มมี ารยาทในการฟัง การดู และการพูด  มารยาทในการฟัง การดู และการพูด

สาระที่ 4 หลกั การใช้ภาษาไทย

มาตรฐาน ท 4.1 เข้าใจธรรมชาตขิ องภาษาและหลกั ภาษาไทย การเปล่ียนแปลงของภาษาและพลังของภาษา

ภมู ปิ ัญญาทางภาษา และรักษาภาษาไทยไว้เปน็ สมบัตขิ องชาติ

ตัวชว้ี ัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง

1. อธิบายลกั ษณะของเสยี งในภาษาไทย  เสียงในภาษาไทย

2. สรา้ งคาในภาษาไทย  การสรา้ งคา

- คาประสม คาซ้า คาซ้อน

- คาพ้อง

3. วิเคราะห์ชนิดและหน้าที่ของคาในประโยค  ชนดิ และหนา้ ท่ีของคา

4. วเิ คราะหค์ วามแตกต่างของภาษาพดู และภาษา  ภาษาพดู

เขยี น  ภาษาเขยี น

5. แต่งบทร้อยกรอง  กาพย์ยานี 11

6. จาแนกและใชส้ านวนที่เป็นคาพงั เพยและสภุ าษิต  สานวนทีเ่ ปน็ คาพงั เพยและสุภาษติ

หลกั สตู รสถานศกึ ษา กลุม่ สาระการเรยี นรภู้ าษาไทย โรงเรียนบา้ นป่าเหมอื ด
สานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชยี งราย เขต 3

96

สาระที่ 5 วรรณคดีและวรรณกรรม

มาตรฐาน ท 5.1 เขา้ ใจและแสดงความคดิ เห็น วจิ ารณว์ รรณคดีและวรรณกรรมไทยอยา่ งเห็นคุณค่าและนามา

ประยกุ ตใ์ ช้ในชีวติ จริง

ตัวชี้วดั สาระการเรียนรแู้ กนกลาง

1. สรปุ เน้อื หาวรรณคดแี ละวรรณกรรมท่ีอา่ น  วรรณคดแี ละวรรณกรรมเก่ยี วกบั

- ศาสนา

- ประเพณี

- พิธีกรรม

- สภุ าษิตคาสอน

- เหตุการณ์ประวัตศิ าสตร์

- บนั เทงิ คดี

- บันทึกการเดินทาง

- วรรณกรรมทอ้ งถน่ิ

2. วิเคราะหว์ รรณคดีและวรรณกรรม ที่อ่านพรอ้ มยก  การวิเคราะห์คณุ คา่ และขอ้ คิดจากวรรณคดีและ

เหตุผลประกอบ วรรณกรรม

3. อธบิ ายคุณค่าของวรรณคดีและวรรณกรรมทีอ่ ่าน

4. สรปุ ความรแู้ ละข้อคดิ จากการอา่ นเพื่อประยุกตใ์ ช้

ในชวี ติ จรงิ

5. ท่องจาบทอาขยานตามที่กาหนดและบทร้อยกรองท่ี  บทอาขยานและบทร้อยกรองท่ีมีคณุ ค่า

มคี ุณคา่ ตามความสนใจ - บทอาขยานตามท่ีกาหนด

- บทรอ้ ยกรองตามความสนใจ

หลกั สูตรสถานศกึ ษา กลุ่มสาระการเรยี นรู้ภาษาไทย โรงเรียนบา้ นปา่ เหมอื ด
สานักงานเขตพน้ื ท่ีการศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3

97

โครงสรา้ งรายวชิ าภาษาไทย

กลุม่ สาระการเรยี นรภู้ าษาไทย ชัน้ มธั ยมศกึ ษาปีที่ 1

ภาคเรยี นท่ี 1 เวลา 60 ชั่งโมง จานวน 1.5 หน่วยกติ

หนว่ ย หนว่ ยการ มาตรฐานการ สาระสาคญั เวลา น้าหนกั
ท่ี เรยี นรู้ เรียนรู้ ชว่ั โมง คะแนน
ตวั ชีว้ ัด

1 การอา่ นออก ท 1.1 ม.1/1 การอ่านออกเสียงบทร้อยแก้วและ 7 5

เสยี ง บทรอ้ ยกรอง ตอ้ งฝึกอา่ นออกเสียงให้

ถูกต้องเหมาะสม

กับเรื่องที่อ่าน

2 การอ่านจบั ท 1.1 ม.1/2 การอา่ นเพ่ือนาความรู้ไปใช้ใน 55

ใจความสาคัญ ม.1/3 ชวี ิตประจาวนั ตอ้ งจับใจความสาคญั

ของเรื่องที่อา่ น ระบเุ หตแุ ละผล

ข้อเท็จจริงกบั ข้อคิดเห็นจากเร่อื งท่ีอา่ น

3 การอ่านในชีวิต ท 1.1 ม.1/4 การอา่ นเพ่ือนาความรู้ไปใช้ใน 6 10

ประจาวัน ม.1/5 ชีวติ ประจาวนั จะต้องตีความคายาก

ม.1/6 ปฏบิ ตั ิตามคู่มือแนะนาวิธกี าร ใช้งาน

ม.1/7 ของเคร่อื งมอื หรือเคร่ืองใช้ วเิ คราะห์

ม.1/8 คุณค่าท่ไี ดร้ ับจากการอา่ น งานเขยี น

ม.1/9 อยา่ งหลากหลาย และมี มารยาทใน

การอา่ น

4 การเขียนสื่อสาร ท 2.1 ม.1/1 การเขยี นสือ่ สารด้วยการคดั 7 10

ดว้ ยถ้อยคา ม.1/2 ลายมือตวั บรรจงคร่ึงบรรทัดตาม

ม.1/9 รปู แบบการเขยี นตวั อกั ษรไทย จะต้อง

เลือกใชถ้ ้อยคาท่ีถูกต้อง ชัดเจน

เหมาะสม และมคี วามสละสลวย โดย

คานึงถงึ มารยาทในการเขียน

5 การเขยี นเพ่ือ ท 2.1 ม.1/3 การเขียนบรรยายประสบการณ์ 10 10

การสื่อสาร ม.1/4 เรยี งความ ยอ่ ความ จดหมาย และมี

ม.1/5 มารยาทในการเขียน

ม.1/7

ม.1/9

หลักสตู รสถานศกึ ษา กล่มุ สาระการเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนบ้านปา่ เหมอื ด
สานักงานเขตพ้นื ท่ีการศึกษาประถมศึกษาเชยี งราย เขต 3

98

หน่วย หน่วยการ มาตรฐานการ สาระสาคัญ เวลา น้าหนัก
ที่ เรยี นรู้ เรียนรู้ ชั่วโมง คะแนน
ตัวช้วี ัด
10
6 การเขียน ท 2.1 ม.1/8 รายงานการศกึ ษาค้นควา้ และ 7
โครงงาน จะต้องมีความรูเ้ ร่อื งหลักการ 5
รายงาน เขยี น
5
การศึกษา
10
ค้นคว้าและการ
70
เขยี นโครงงาน 10
20
7 การเขียนแสดง ท 2.1 ม.1/6 การศึกษาสือ่ ประเภทต่างๆ ต้อง 4 100
เขียนแสดงความคิดเห็นเก่ยี วกับสาระ 6
ความคิดเห็น จากสื่อที่ไดร้ ับ 8

จากสอ่ื การฟัง การดู และการพูดท่มี ี
ประสิทธภิ าพนน้ั ตอ้ งฝึกฝนให้เกิด
8 การฟงั และการ ท 3.1 ม.1/6 ทกั ษะ และคานึงถึงมารยาท
ในการฟัง การดู และการพดู
ดูสื่อ
การพดู เกยี่ วกับส่อื ทฟ่ี ังและดู
9 การฟัง การดู ท 3.1 ม.1/1 จะต้อง พูดสรุปใจความสาคญั เล่าเร่อื ง
ยอ่ พดู แสดงความคิดเหน็ พูดรายงาน
และการพดู ม.1/2 เรือ่ งหรือประเดน็ ท่ีศึกษาคน้ คว้า
และมีมารยาทในการพดู
ใน ม.1/3

ชวี ติ ประจาวัน ม.1/4

ม.1/5

ม.1/6

รวม ระหวา่ งภาค 60
สอบกลางปี -
สอบปลายภาค -
24 ตัวชว้ี ัด 60

หลักสตู รสถานศึกษา กลมุ่ สาระการเรยี นรูภ้ าษาไทย โรงเรียนบา้ นปา่ เหมือด
สานกั งานเขตพ้นื ท่ีการศึกษาประถมศึกษาเชยี งราย เขต 3

99

โครงสร้างรายวชิ าภาษาไทย

กลมุ่ สาระการเรยี นรู้ภาษาไทย ชัน้ มัธยมศกึ ษาปีที่ 1

ภาคเรียนที่ 2 เวลา 60 ชง่ั โมง จานวน 1.5 หน่วยกิต

หนว่ ย หนว่ ยการ มาตรฐานการ สาระสาคัญ เวลา น้าหนกั
ท่ี เรยี นรู้ เรยี นรู้ ช่วั โมง คะแนน
ตัวช้ีวัด

1 เสยี งใน ท 4.1 ม.1/1 การอ่านออกเสยี งบทร้อยแกว้ และบท 7 12

ภาษาไทยการ ม.1/2 ร้อยกรอง ต้องฝึกอา่ นออกเสยี งใหถ้ ูกต้อง

สร้างคา ชนดิ ม.1/3 เหมาะสมกบั เร่ืองท่อี ่าน

และหน้าท่ีของ

คาในประโยค

2 ความแตกต่าง ท 4.1 ม.1/4 การอา่ นเพื่อนาความรู้ไปใช้ใน 66

ของภาษา ม.1/6 ชวี ติ ประจาวัน ตอ้ งจับใจความสาคัญของ

สานวน คา เรือ่ งท่ีอ่าน ระบเุ หตุและผล ข้อเท็จจริง

พังเพย และ กับข้อคิดเหน็ จากเรื่องที่อ่าน

สุภาษิต

3 การแต่งบทร้อย ท 4.1 ม.1/5 การอ่านเพ่ือนาความรู้ไปใช้ใน 57

กรองประเภท ชีวิตประจาวัน จะต้องตีความคายาก

กาพย์ ปฏิบัติตามค่มู ือแนะนาวธิ ีการ ใชง้ านของ

เครอ่ื งมอื หรือเครื่องใช้ วิเคราะห์คณุ ค่าที่

ไดร้ บั จากการอา่ น งานเขยี นอย่าง

หลากหลาย และมี มารยาทในการอา่ น

4 นิราศภูเขาทอง ท 5.1 ม.1/1 การศึกษาวรรณคดีเร่ือง นิราศภูเขา 6 7

ม.1/2 ทอง ซ่ึงเป็นเร่ืองราวเกย่ี วกับการเดินทาง

ม.1/3 จะต้องสรุปเนอ้ื หา วิเคราะห์เร่ืองพร้อม

ม.1/4 ยกเหตผุ ลประกอบและอธิบายคุณคา่ ของ

ม.1/5 เร่อื ง เพ่ือนาความรู้และข้อคิดจากการ

อา่ นไปประยุกตใ์ ช้ในชวี ิตจริงและท่องจา

บทอาขยานตามท่ีกาหนดอย่างเหน็ คุณค่า

5 โคลงโลกนติ ิ ท 5.1 ม.1/1 การศกึ ษาวรรณคดีเกี่ยวกับสุภาษิต 6 7

ม.1/2 คาสอนจะต้องสรุปเน้ือหา วิเคราะหเ์ ร่ือง

ม.1/3 ทอ่ี า่ นพร้อมยกเหตผุ ลประกอบและ

หลกั สตู รสถานศกึ ษา กลุ่มสาระการเรียนรภู้ าษาไทย โรงเรียนบ้านป่าเหมือด
สานักงานเขตพ้นื ท่ีการศึกษาประถมศึกษาเชยี งราย เขต 3

100

หน่วย หนว่ ยการ มาตรฐานการ สาระสาคญั เวลา นา้ หนกั
ท่ี เรียนรู้ เรียนรู้ ช่ัวโมง คะแนน
ตัวชว้ี ดั อธบิ ายคณุ คา่ ของเร่ือง เพื่อนาความรู้
และข้อคดิ จากการอา่ นไปประยุกตใ์ ช้ใน 6 5
ม.1/4 ชีวติ จรงิ และท่องจาบทอาขยานตามที่ 6 7
กาหนดอยา่ งเหน็ คุณค่า
ม.1/5 6 6
การศึกษาวรรณคดีเกยี่ วกับสุภาษิต
6 สภุ าษิตพระ ท 5.1 ม.1/1 คาสอนเรื่อง สภุ าษิตพระร่วง จะต้องสรุป 6 7
ร่วง ม.1/2 เนือ้ หา วิเคราะห์เร่ืองท่ีอ่านพร้อมยก
ม.1/3 เหตผุ ลประกอบและอธบิ ายคุณคา่ ของ
ม.1/4 เร่ือง เพื่อนาความรแู้ ละข้อคิดจากการ
อา่ นไปประยกุ ตใ์ ช้ในชวี ิตจรงิ
7 กาพยเ์ ร่ืองพระ ท 5.1 ม.1/1
การศึกษาวรรณคดีเร่อื ง กาพยเ์ ร่ือง
ไชยสุรยิ า ม.1/2 พระไชยสุรยิ า ซึง่ เป็นเรอื่ งราวบันเทิงคดี
จะตอ้ งสรปุ เน้ือหา วิเคราะห์เรอื่ งที่อ่าน
ม.1/3 พร้อมยกเหตผุ ลประกอบ และอธิบาย
คณุ ค่าของเร่อื งเพ่ือนาความรู้และข้อคดิ
ม.1/4 จากการอ่านไปประยุกตใ์ ชใ้ นชีวิตจรงิ
และท่องจาบทร้อยกรองท่ีมีคุณคา่ ตาม
ม.1/5 ความสนใจ

8 ราชาธิราช ท 5.1 ม.1/1 การศึกษาวรรณคดีเรอ่ื ง ราชาธริ าช
ตอน สมิงพระรามอาสา ซงึ่ เป็นเร่ืองราว
ตอน สมิง ม.1/2 เก่ยี วกับเหตุการณป์ ระวตั ิศาสตร์ จะตอ้ ง
สรปุ เน้อื หา วิเคราะหเ์ รื่องท่ีอ่านพรอ้ มยก
พระรามอาสา ม.1/3 เหตผุ ลประกอบและอธบิ ายคุณค่าของ
เรื่อง เพื่อนาความรแู้ ละข้อคิดจากการ
ม.1/4 อ่านไปประยุกตใ์ ชใ้ นชวี ิตจรงิ

9 กาพย์เห่ชม ท 5.1 ม.1/1 การศกึ ษาวรรณคดีเร่อื ง กาพยเ์ ห่ชม
เครอ่ื งคาวหวาน ซง่ึ เป็นเรือ่ งราวเกย่ี วกับ
เครอ่ื งคาว ม.1/2 ประเพณีจะต้องสรุปเน้ือหา วเิ คราะห์
เรือ่ งที่อ่านพร้อมยกเหตุผลประกอบและ
หวาน ม.1/3

ม.1/4

หลักสูตรสถานศกึ ษา กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนบ้านป่าเหมือด
สานักงานเขตพืน้ ที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3

101

หนว่ ย หนว่ ยการ มาตรฐานการ สาระสาคญั เวลา น้าหนัก
ที่ เรยี นรู้ เรียนรู้ ชวั่ โมง คะแนน
ตัวช้วี ดั
6
ม.1/5 อธิบายคณุ คา่ ของเร่ือง เพ่ือนาความรู้
70
และข้อคดิ จากการอา่ นไปประยกุ ต์ใชใ้ น 10
20
ชีวติ จริง และทอ่ งจาบทรอ้ ยกรองตาม 100

ความสนใจอย่างเห็นคุณคา่

10 นิทานพ้ืนบ้าน ท 5.1 ม.1/1 การศกึ ษานทิ านพ้นื บา้ นจะตอ้ งสรปุ 6

ม.1/2 เน้อื หาเรอื่ งทอ่ี ่านพร้อมยกเหตผุ ล

ม.1/3 ประกอบ อธิบายคุณค่า สรุปความรู้และ

ม.1/4 ข้อคิดจากการอา่ นเพื่อนาไปประยุกตใ์ ช้

ในชีวติ จริง

ระหวา่ งภาค 60

สอบกลางปี -

สอบปลายภาค -

รวม 11 ตัวชีว้ ดั 60

หลักสตู รสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนบ้านปา่ เหมอื ด
สานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศกึ ษาเชียงราย เขต 3

102

คาอธบิ ายรายวิชาภาษาไทย ท22101
กลมุ่ สาระการเรียนรู้ภาษาไทย ระดบั ชั้นมธั ยมศึกษาปีที่ 2
โรงเรยี นบา้ นป่าเหมอื ด สานกั งานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3

*****************************************************************

ฝึกทักษะการอ่าน การเขียน การฟัง การดู และการพูด การวิเคราะห์และประเมินค่าวรรณคดีและ
วรรณกรรม โดยศึกษาเกี่ยวกับการอ่านออกเสียง การอ่านจับใจความ การอ่านตามความสนใจ การอ่านใน
ชีวิตประจาวัน ฝึกทักษะการคัดลายมือ การเขียนบรรยายและพรรณนา การเขียนเรียงความเก่ียวกับ
ประสบการณ์ การเขียนย่อความ การเขียนรายงานการศึกษาค้นคว้า การเขียนรายงานโครงงาน การเขียน
จดหมายกิจธุระ การเขียนวิเคราะห์ วิจารณ์ และแสดงความรู้ ความคิดเห็น หรือโต้แย้งจากสื่อต่างๆ ฝึกการ
พูดสรุปความ พูดวิเคราะห์และวิจารณ์และแสดงความคิดเห็นจากเรื่องท่ีฟังและดูอย่างมีเหตุผล เพ่ือนาข้อคิด
มาประยุกต์ใช้ในชีวิต พูดในโอกาสต่างๆ พูดรายงานการศึกษาค้นคว้า โดยคานึงถึงมารยาทท่ีเหมาะสม และ
ศึกษาเก่ียวกับลักษณะการสร้างคาในภาษาไทย โครงสร้างของประโยคของประโยค การสร้างคาสมาส การใช้
คาราชาศัพท์ การแต่งบทร้อยกรอง ประเภทกลอนสุภาพ การรวบรวมและอธิบายความหมายของคา
ภาษาตา่ งประเทศทใี่ ชใ้ นภาษาไทย

โดยใช้กระบวนการอ่านเพ่ือสร้างความรู้ความคิดนาไปใช้ตัดสินใจ แก้ปัญหาในการดาเนินชีวิต
กระบวนการเขียนเพ่ือการส่ือสารอย่างมีประสิทธิภาพ กระบวนการฟัง การดู และการพูด สามารถเลือกฟัง
และดู และพูดแสดงความรู้ความคิดอย่างมีวิจารณญาณและสร้างสรรค์ เพ่ือให้เข้าใจธรรมชาติภาษาและหลัก
ภาษาไทย การเปลี่ยนแปลงของภาษา พลังภาษา ภูมิปัญญาทางภาษา วิเคราะห์วิจารณ์วรรณคดีและ
วรรณกรรมอย่างเห็นคุณค่านามาประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง รักษาภาษาไทยไว้เป็นสมบัติของชาติ และมีนิสัยรัก
การอา่ น การเขียน มมี ารยาทในการอา่ น การเขยี น การฟงั การดู และการพดู

ตวั ชีว้ ดั ทเี่ กี่ยวขอ้ ง
ท 1.1 ม.2/1 ม.2/2 ม.2/3 ม.2/4 ม.2/5 ม.2/6 ม.2/7 ม.2/8
ท 2.1 ม.2/1 ม.2/2 ม.2/3 ม.2/4 ม.2/5 ม.2/6 ม.2/7 ม.2/8
ท 3.1 ม.2/1 ม.2/2 ม.2/3 ม.2/4 ม.2/5 ม.2/6
ท 4.1 ม.2/1 ม.2/2 ม.2/3 ม.2/4 ม.2/5

รวมทงั้ หมด 27 ตัวช้ีวดั

หลักสูตรสถานศึกษา กลุม่ สาระการเรียนรภู้ าษาไทย โรงเรียนบ้านปา่ เหมอื ด
สานักงานเขตพนื้ ท่ีการศึกษาประถมศึกษาเชยี งราย เขต 3

103

คาอธิบายรายวชิ าภาษาไทย ท22102
กลุ่มสาระการเรยี นรูภ้ าษาไทย ระดบั ช้ันมธั ยมศกึ ษาปที ี่ 2
โรงเรียนบ้านปา่ เหมอื ด สานักงานเขตพน้ื ทก่ี ารศกึ ษาประถมศกึ ษาเชียงราย เขต 3

*****************************************************************

ฝึกทักษะการอ่าน การเขียน การฟัง การดู และการพูด การวิเคราะห์และประเมินค่าวรรณคดีและ
วรรณกรรม โดยศึกษาเก่ียวกับการอ่านออกเสียง การอ่านจับใจความ การอ่านตามคามสนใจ การอ่านจับ
ใจความสาคัญของเร่ือง พิจารณาวิเคราะห์วิจารณ์ลักษณะนิสัยของตัวละครในเรือง การพิจารณาจุดมุ่งหมาย
ของผู้เขียนว่า มีทานองหรือแนวคิดไปในทิศทางใด หรือชักชวนให้เชื่อถือในเรื่องใด ฝึกทักษะการพูดแสดง
ความคิดเหน็ อย่างเปน็ เหตเุ ปน็ ผล พูดวิเคราะหว์ ิจารณจ์ ากเรื่องท่ีอ่าน พดู รายงานการศึกษาค้นคว้า และศึกษา
เกย่ี วกับคาภาษาตา่ งประเทศที่ปะปนในวรรณคดีและวรรณกรรมไทย

วิเคราะห์วิถีไทย ประเมินค่า ความรู้และข้อคิดจากวรรณคดีและวรรณกรรม ท่องจาบทอาขยานที่
กาหนดในบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมาและสามัคคีเสวก บทละครเรื่องรามเกียรติ ตอน นารายณ์
ปราบนนทก โคลงสุภาษิตพระราชนิพนธ์พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว กลอนดอกสร้อยราพึงใน
ป่าช้า นริ าศเมืองแกลง และบทร้อยกรองที่มีคุณคา่ ตามความสนใจ

โดยใช้กระบวนการอ่านเพ่ือสร้างความรู้ความคิดนาไปใช้ตัดสินใจ แก้ปัญหาในการดาเนินชีวิต
กระบวนการเขียนเพื่อการสื่อสารอย่างมีประสิทธิภาพ กระบวนการฟัง การดู และการพูด สามารถเลือกฟัง
และดู และพูดแสดงความรู้ความคิดอย่างมีวิจารณญาณและสร้างสรรค์ เพ่ือให้เข้าใจธรรมชาติภาษาและหลัก
ภาษาไทย การเปลี่ยนแปลงของภาษา พลังภาษา ภูมิปัญญาทางภาษา วิเคราะห์วิจารณ์วรรณคดีและ
วรรณกรรมอย่างเห็นคุณค่านามาประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง รักษาภาษาไทยไว้เป็นสมบัติของชาติ และมีนิสัยรัก
การอา่ น การเขยี น มมี ารยาทในการอา่ น การเขียน การฟงั การดู และการพูด

ตัวช้ีวัดท่ีเกีย่ วขอ้ ง
ท 5.1 ม.2/1 ม.2/2 ม.2/3 ม.2/4 ม.2/5

รวมท้งั หมด 5 ตวั ชว้ี ัด

หลกั สูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนร้ภู าษาไทย โรงเรียนบา้ นป่าเหมือด
สานกั งานเขตพ้ืนท่ีการศึกษาประถมศึกษาเชยี งราย เขต 3

104

มาตรฐานการเรยี นรู้ ตวั ชี้วัด และสาระการเรียนรู้
กล่มุ สาระการเรียนร้ภู าษาไทย ชน้ั มธั ยมศกึ ษาปีท่ี 2

สาระท่ี 1 การอา่ น

มาตรฐาน ท 1.1 ใช้กระบวนการอ่านสร้างความรู้และความคิดเพื่อนาไปใช้ตัดสินใจ แก้ปัญหาในการดาเนิน

ชีวติ และมนี สิ ัยรักการอา่ น

ตัวชี้วดั สาระการเรียนรู้แกนกลาง

1. อ่านออกเสยี งบทรอ้ ยแกว้ และบทร้อยกรองได้  การอ่านออกเสียง ประกอบด้วย

ถูกต้อง - บทร้อยแก้วทเ่ี ปน็ บทบรรยาย และบทพรรณนา

- บทร้อยกรอง เชน่ กลอนบทละคร กลอนนทิ าน

กลอนเพลงยาว และกาพยห์ ่อโคลง

2. จับใจความสาคัญ สรปุ ความ และอธิบาย  การอ่านจบั ใจความจากส่ือตา่ ง ๆ เช่น

รายละเอยี ดจากเร่ืองที่อ่าน - วรรณคดีในบทเรียน

3. เขยี นผังความคดิ เพ่ือแสดงความเขา้ ใจในบทเรียน - บทความ

ต่าง ๆ ที่อา่ น - บนั ทึกเหตุการณ์

4. อภิปรายแสดงความคิดเห็นและข้อโต้แย้งเกี่ยวกับ - บทสนทนา

เรือ่ งท่ีอ่าน - บทโฆษณา

5. วิเคราะหแ์ ละจาแนกข้อเท็จจรงิ ขอ้ มลู สนับสนนุ - งานเขียนประเภทโนม้ นา้ วใจ

และข้อคดิ เหน็ จากบทความท่ีอา่ น - งานเขียนหรือบทความแสดงขอ้ เท็จจรงิ

6. ระบขุ ้อสงั เกตการชวนเชอื่ การโน้มนา้ ว หรือความ - เรอ่ื งราวจากบทเรยี นในกลุ่มสาระการเรียนรู้

สมเหตสุ มผลของงานเขยี น ภาษาไทย และกลมุ่ สาระการเรียนรูอ้ น่ื

7. อา่ นหนงั สือ บทความ หรือคาประพันธ์อย่าง  การอา่ นตามความสนใจ เช่น

หลากหลายและประเมินคุณค่าหรอื แนวคิดท่ีไดจ้ ากการ - หนงั สืออ่านนอกเวลา

อา่ น เพื่อนาไปใช้แก้ปัญหาในชวี ติ - หนงั สอื ทน่ี ักเรยี นสนใจและเหมาะสมกบั วยั

- หนงั สอื อา่ นทีค่ รแู ละนักเรียนกาหนดร่วมกัน

8. มีมารยาทในการอ่าน  มารยาทในการอ่าน

หลักสตู รสถานศึกษา กลมุ่ สาระการเรยี นรู้ภาษาไทย โรงเรียนบ้านปา่ เหมอื ด
สานกั งานเขตพน้ื ที่การศึกษาประถมศกึ ษาเชยี งราย เขต 3

105

สาระท่ี 2 การเขียน

มาตรฐาน ท 2.1 ใช้กระบวนการเขียนเขียนส่ือสาร เขียนเรียงความ ย่อความ และเขียนเร่ืองราวในรูปแบบ

ต่างๆ เขยี นรายงานขอ้ มูลสารสนเทศและรายงานการศกึ ษาคน้ ควา้ อยา่ งมีประสิทธิภาพ

ตัวช้วี ดั สาระการเรยี นรูแ้ กนกลาง

1. คดั ลายมือตวั บรรจงครึ่งบรรทัด  การคดั ลายมอื ตัวบรรจงครึ่งบรรทดั ตามรูปแบบการ

เขียน ตัวอกั ษรไทย

2. เขยี นบรรยายและพรรณนา  การเขยี นบรรยายและพรรณนา

3. เขียนเรียงความ  การเขียนเรียงความเกย่ี วกับประสบการณ์

4. เขียนยอ่ ความ  การเขียนย่อความจากสือ่ ต่างๆ เชน่ นิทาน คาสอน

บทความทางวชิ าการ บันทึกเหตกุ ารณ์ เรื่องราวใน

บทเรยี นในกลมุ่ สาระการเรยี นรอู้ ืน่ นิทานชาดก

5. เขียนรายงานการศกึ ษาคน้ ควา้  การเขยี นรายงาน

- การเขยี นรายงานจากการศกึ ษาคน้ ควา้

- การเขยี นรายงานโครงงาน

6. เขียนจดหมายกิจธรุ ะ  การเขียนจดหมายกจิ ธรุ ะ

- จดหมายเชิญวทิ ยากร

- จดหมายขอความอนุเคราะห์

7. เขียนวิเคราะห์ วิจารณ์ และแสดงความรู้ ความ  การเขียนวเิ คราะห์ วิจารณ์ และแสดงความรู้ ความ

คดิ เหน็ หรอื โต้แยง้ ในเรื่องที่อ่านอยา่ งมีเหตผุ ล คิดเห็น หรอื โต้แย้งจากส่ือตา่ งๆ เชน่

- บทความ

- บทเพลง

- หนังสอื อา่ นนอกเวลา

- สารคดี

- บนั เทิงคดี

8. มมี ารยาทในการเขียน  มารยาทในการเขียน

หลักสูตรสถานศกึ ษา กลุ่มสาระการเรยี นรู้ภาษาไทย โรงเรียนบา้ นป่าเหมอื ด
สานกั งานเขตพื้นท่ีการศึกษาประถมศึกษาเชยี งราย เขต 3

106

สาระที่ 3 การฟัง การดู และการพดู

มาตรฐาน ท 3.1 สามารถเลือกฟังและดูอย่างมีวิจารณญาณ และพูดแสดงความรู้ ความคิด และความรู้สึกใน

โอกาสต่างๆ อยา่ งมวี จิ ารณญาณและสร้างสรรค์

ตัวช้วี ดั สาระการเรยี นร้แู กนกลาง

1. พูดสรปุ ใจความสาคัญของเรอ่ื งท่ีฟังและดู  การพดู สรุปความจากเรื่องท่ฟี งั และดู

2. วเิ คราะห์ข้อเทจ็ จรงิ ข้อคดิ เหน็ และความน่าเชื่อถือ  การพูดวิเคราะห์และวิจารณจ์ ากเร่ืองที่ฟังและดู

ของขา่ วสารจากส่อื ต่างๆ

3. วิเคราะห์และวิจารณเ์ รื่องท่ีฟงั และดูอย่างมีเหตุผล

เพอ่ื นาขอ้ คิดมาประยุกต์ใชใ้ นการดาเนนิ ชวี ติ

4. พดู ในโอกาสต่างๆ ได้ตรงตามวตั ถปุ ระสงค์  การพดู ในโอกาสตา่ งๆ เชน่

- การพดู อวยพร

- การพูดโนม้ น้าว

- การพูดโฆษณา

5. พูดรายงานเร่อื งหรอื ประเด็นทีศ่ กึ ษาคน้ ควา้ จาก  การพดู รายงานการศึกษาค้นคว้าจากแหล่งเรยี นรู้

การฟัง การดู และการสนทนา ตา่ งๆ

6. มมี ารยาทในการฟัง การดู และการพดู  มารยาทในการฟัง การดู และการพูด

สาระที่ 4 หลกั การใช้ภาษาไทย

มาตรฐาน ท 4.1 เข้าใจธรรมชาตขิ องภาษาและหลักภาษาไทย การเปล่ียนแปลงของภาษาและพลังของภาษา

ภมู ปิ ัญญาทางภาษา และรกั ษาภาษาไทยไวเ้ ป็นสมบัตขิ องชาติ

ตัวชี้วัด สาระการเรียนรแู้ กนกลาง

1. สร้างคาในภาษาไทย  การสร้างคาสมาส

2. วิเคราะหโ์ ครงสร้างประโยคสามญั ประโยครวม และ  ลักษณะของประโยคในภาษาไทย

ประโยคซ้อน - ประโยคสามัญ

- ประโยครวม

- ประโยคซ้อน

3. แตง่ บทร้อยกรอง  กลอนสภุ าพ

4. ใช้คาราชาศัพท์  คาราชาศพั ท์

5. รวบรวมและอธิบายความหมายของ คาภาษา  คาที่มาจากภาษาต่างประเทศ

ตา่ งประเทศท่ีใช้ในภาษาไทย

หลักสูตรสถานศกึ ษา กลุ่มสาระการเรียนรูภ้ าษาไทย โรงเรียนบา้ นป่าเหมอื ด
สานักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษาประถมศึกษาเชยี งราย เขต 3

107

สาระท่ี 5 วรรณคดแี ละวรรณกรรม

มาตรฐาน ท 5.1 เข้าใจและแสดงความคดิ เหน็ วิจารณ์วรรณคดีและวรรณกรรมไทยอยา่ งเห็นคุณค่าและนามา

ประยกุ ตใ์ ช้ในชีวติ จริง

ตัวชีว้ ัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง

1. สรุปเน้ือหาวรรณคดแี ละวรรณกรรมท่ีอา่ นในระดับ  วรรณคดแี ละวรรณกรรมเกี่ยวกบั

ทย่ี ากขึน้ - ศาสนา

- ประเพณี

- พธิ ีกรรม

- สภุ าษติ คาสอน

- เหตกุ ารณป์ ระวัตศิ าสตร์

- บันเทงิ คดี

- บนั ทกึ การเดนิ ทาง

2. วิเคราะหแ์ ละวจิ ารณ์วรรณคดวี รรณกรรม และ  การวิเคราะห์คุณค่าและข้อคดิ จากวรรณคดี

วรรณกรรมท้องถน่ิ ทอี่ า่ น พร้อมยกเหตุผลประกอบ วรรณกรรม และวรรณกรรมท้องถ่นิ

3. อธบิ ายคณุ ค่าของวรรณคดีและวรรณกรรมทอ่ี า่ น

4. สรปุ ความร้แู ละข้อคิดจากการอ่าน ไปประยุกตใ์ ช้

ในชีวิตจริง

5. ทอ่ งจาบทอาขยานตามทีก่ าหนดและบทร้อยกรองท่ี  บทอาขยานและบทรอ้ ยกรองทมี่ ีคุณค่า

มีคณุ ค่าตามความสนใจ - บทอาขยานตามท่ีกาหนด

- บทรอ้ ยกรองตามความสนใจ

หลักสูตรสถานศกึ ษา กลมุ่ สาระการเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนบ้านปา่ เหมือด
สานกั งานเขตพ้นื ที่การศึกษาประถมศกึ ษาเชียงราย เขต 3

108

โครงสร้างรายวิชาภาษาไทย

กลุ่มสาระการเรยี นรู้ภาษาไทย ช้ันมธั ยมศึกษาปที ี่ 2

ภาคเรียนที่ 1 เวลา 60 ชั่งโมง จานวน 1.5 หน่วยกิต

หนว่ ย หน่วยการ มาตรฐานการ สาระสาคัญ เวลา นา้ หนกั
ที่ เรียนรู้ เรียนรู้ ชว่ั โมง คะแนน
ตวั ชว้ี ดั

1 การอ่าน ท 1.1 ม.2/1 การอา่ นออกเสียงบทร้อยแกว้ และ 13 16

ใน ม.2/2 บทร้อยกรอง มีหลกั ในการอา่ นท่ีต้อง

ชีวิตประจาวัน ม.2/3 นาไปฝึกปฏิบัติ และต้องมีมารยาทใน

ม.2/4 การอา่ น

ม.2/5 การอา่ นในชีวติ ประจาวนั ใหจ้ บั

ม.2/6 ใจความสาคัญ สรุปความ และอธิบาย

ม.2/7 รายละเอียดของเรื่อง อภิปรายแสดง

ม.2/8 ความคิดเหน็ และข้อโตแ้ ย้ง วิเคราะห์

และจาแนกขอ้ เท็จจริง ข้อมูลสนับสนุน

และข้อคดิ เห็นจากบทความที่อา่ น ระบุ

ขอ้ สังเกตการชวนเช่ือ การโน้มนา้ ว

หรือความสมเหตุสมผลของงานเขียน

ประเมนิ คุณค่าหรือแนวคิดทีไ่ ดจ้ ากการ

อา่ น เพื่อนาไปใช้แกป้ ัญหาในชวี ิตเขยี น

ผงั ความคดิ เพือ่ แสดงความเข้าใจใน

บทเรียนตา่ งๆ ที่อา่ น และมีมารยาทใน

การอา่ น

2 การเขยี น ท 2.1 ม.2/1 การคดั ลายมอื ตัวบรรจงคร่ึงบรรทดั 21 20

ใน ม.2/2 ต้องรู้หลกั ในการคัดและเขยี นตวั

ชวี ติ ประจาวนั ม.2/3 อกั ษรไทยตามรปู แบบต่างๆ

ม.2/4 การเขยี นบรรยายและพรรณนา

ม.2/5 เขยี นเรียงความ เขียนย่อความ เขยี น

ม.2/6 รายงานการศึกษาคน้ คว้าและรายงาน

ม.2/7 โครงงาน เขยี นจดหมายกจิ ธรุ ะ เขยี น

ม.2/8 วิเคราะห์ วจิ ารณ์ และแสดงความรู้

หลกั สูตรสถานศึกษา กลุม่ สาระการเรยี นรูภ้ าษาไทย โรงเรียนบ้านปา่ เหมือด
สานักงานเขตพื้นท่ีการศึกษาประถมศึกษาเชยี งราย เขต 3

109

หนว่ ย หนว่ ยการ มาตรฐานการ สาระสาคัญ เวลา น้าหนกั
ท่ี เรยี นรู้ เรียนรู้ ชั่วโมง คะแนน
ตัวช้วี ัด
16
3 การฟัง การดู ท 3.1 ม.2/1 ความคดิ เห็น หรือโต้แย้งในเร่ืองที่อา่ น 12
เปน็ การเขียนเพ่ือการสอ่ื สาร 14 18
และการพดู ม.2/2 ต้องเขยี นให้ถูกตอ้ งตามหลักการเขียน
และมีมารยาทในการเขียน
ใน ม.2/3
การวิเคราะหว์ จิ ารณเ์ รื่องท่ีฟังและดู
ชวี ติ ประจาวัน ม.2/4 เพื่อนาขอ้ คิดมาประยุกตใ์ ช้ในการ
ดาเนนิ ชวี ิต ตอ้ งวิเคราะห์ขอ้ เทจ็ จริง
ม.2/5 ขอ้ คิดเห็น และความน่าเชอื่ ถือของ
ข่าวสาร และมมี ารยาทในการฟงั การดู
ม.2/6 และการพดู

4 หลกั ภาษา ท 4.1 ม.2/1 การพูดสรปุ ใจความสาคัญ การ
วิเคราะห์และวิจารณเ์ รือ่ งท่ีฟังและดู
และการใช้ ม.2/2 เพอ่ื นาข้อคิดมาประยุกตใ์ ช้ในการ
ดาเนินชวี ติ ต้องมคี วามรู้เรื่องหลกั การ
ภาษา ม.2/3 ฟงั การดู และการพูด และมีมารยาท
ในการฟัง การดู และการพดู
ม.2/4 การพูดในโอกาสต่างๆ และการพูด
รายงานเรื่องหรือประเด็นท่ศี ึกษา
ม.2/5 คน้ คว้าจากการฟัง การดู และการ
สนทนา ต้องพูดใหถ้ ูกต้องตามหลักการ
พูด และมีมารยาทในการฟงั การดู
และการพดู

การศกึ ษาหลักภาษาไทย ต้องมี
ความรู้เรือ่ งการสร้างคา สามารถ
รวบรวมและอธบิ ายความหมายของคา
ภาษาตา่ งประเทศทใ่ี ช้ในภาษาไทย
รวมถงึ การวเิ คราะหโ์ ครงสรา้ งประโยค
สามญั ประโยครวม และประโยคซ้อน
ไดถ้ ูกตอ้ ง

หลกั สูตรสถานศกึ ษา กลมุ่ สาระการเรยี นรภู้ าษาไทย โรงเรียนบา้ นปา่ เหมือด
สานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3

110

หน่วย หนว่ ยการ มาตรฐานการ สาระสาคัญ เวลา น้าหนัก
ที่ เรยี นรู้ เรยี นรู้ ช่ัวโมง คะแนน
ตัวชีว้ ดั
รวม 70
คาราชาศัพท์เป็นระเบยี บแบบแผน 60 10
ในการใชภ้ าษาท่ีต้องใช้ใหถ้ ูกตอ้ งตาม - 20
ระดับของบุคคล - 100
60
การแตง่ บทรอ้ ยกรองประเภทกลอน
ต้องมีความรู้เรื่องฉนั ทลักษณ์และรู้จกั
สรรคามาใชใ้ ห้เหมาะสม

ระหวา่ งภาค
สอบกลางปี
สอบปลายภาค
27 ตวั ชี้วดั

หลกั สูตรสถานศกึ ษา กลุ่มสาระการเรยี นรู้ภาษาไทย โรงเรียนบา้ นปา่ เหมือด
สานกั งานเขตพ้ืนท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาเชียงราย เขต 3

111

โครงสรา้ งรายวิชาภาษาไทย

กลุม่ สาระการเรยี นร้ภู าษาไทย ชน้ั มธั ยมศึกษาปที ่ี 2

ภาคเรยี นที่ 2 เวลา 60 ช่งั โมง จานวน 1.5 หน่วยกติ

หนว่ ย หนว่ ยการ มาตรฐานการ สาระสาคญั เวลา น้าหนกั
ที่ เรียนรู้ เรยี นรู้ ชั่วโมง คะแนน
ตัวชี้วดั

1 โคลงภาพพระ ท 5.1 ม.2/1 การอา่ นออกเสยี งวรรณคดเี รอ่ื ง 88

ราชพงศาวดาร ม.2/2 โคลงภาพพระราชพงศาวดาร จะต้อง

ม.2/3 อา่ นอยา่ งถูกตอ้ ง สรปุ ใจความสาคญั

ม.2/4 วิเคราะห์และวิจารณ์ อธิบายคณุ ค่าจาก

ม.2/5 เรื่องที่อ่าน พร้อมกับสรุปความรู้และ

ขอ้ คิดเพอ่ื นาไปประยกุ ตใ์ ชใ้ นชีวิตจรงิ

และทอ่ งจาบทร้อยกรองที่มคี ุณค่า

2 บทเสภาสามัคคี ท 5.1 ม.2/1 การอา่ นออกเสียงเรื่อง บทเสภาสามัคคี 8 8

เสวก ตอน ม.2/2 เสวก ตอน วศิ วกรรมาและสามคั คีเสวก

วศิ วกรรมา ม.2/3 จะต้องอ่านอยา่ งถูกต้อง สรุปใจความ

และสามคั คี ม.2/4 สาคญั วเิ คราะห์และวิจารณ์ อธบิ าย

เสวก ม.2/5 คณุ ค่าจากเรื่องที่อ่าน พร้อมกับสรปุ

ความรู้และขอ้ คดิ เพื่อนาไปประยกุ ตใ์ ช้

ในชวี ิตจริง และท่องจาบทอาขยานท่ีมี

คุณค่า

3 ศิลาจารกึ ท 5.1 ม.2/1 การศึกษาเร่ือง ศิลาจารึกหลักที่ 1 5 8

หลกั ที่ 1 ม.2/2 จะต้องอา่ นออกเสยี งอย่างถูกตอ้ ง จบั

ม.2/3 ใจความสาคัญ สรุปเนื้อหา วเิ คราะห์

ม.2/4 วิจารณ์ และอธบิ ายคุณค่าจากเรอ่ื งท่ี

อ่าน พร้อมกับสรปุ ความรู้และข้อคดิ

เพื่อนาไปประยุกต์ใช้ในชวี ิตจรงิ

4 บทละครเร่ือง ท 5.1 ม.2/1 การอ่านบทละครเร่ือง รามเกียรติ์ ตอน 9 10

รามเกยี รติ์ ม.2/2 นารายณ์ปราบนนทก จะต้องอา่ นให้

ตอน นารายณ์ ม.2/3 ถูกต้อง สรุปใจความสาคัญ วิเคราะห์

ปราบนนทก ม.2/4 วจิ ารณ์ และอธิบายคุณค่าจากเร่ืองท่ี

ม.2/5 อา่ น พร้อมกับสรปุ ความรแู้ ละขอ้ คิด

หลักสูตรสถานศึกษา กล่มุ สาระการเรียนรภู้ าษาไทย โรงเรียนบ้านป่าเหมือด
สานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชยี งราย เขต 3

112

หน่วย หนว่ ยการ มาตรฐานการ สาระสาคญั เวลา นา้ หนกั
ท่ี เรยี นรู้ เรยี นรู้ ชั่วโมง คะแนน
ตวั ชี้วดั

เพ่ือนาไปประยุกตใ์ ช้ในชวี ติ จรงิ และ

ท่องจาบทอาขยานท่ีมีคณุ ค่า

5 กาพย์ห่อโคลง ท 5.1 ม.2/1 การศึกษาเรื่อง กาพย์ห่อโคลง 46

ประพาสธาร ม.2/2 ประพาสธารทองแดง จะต้องสรุป

ทองแดง ม.2/3 ใจความสาคัญ วิเคราะห์ วจิ ารณ์ และ

ม.2/4 อธิบายคุณค่าจากเร่ืองที่อา่ น พรอ้ มกับ

สรุปความรู้และข้อคดิ เพ่ือนาไป

ประยุกต์ใช้ในชวี ติ จรงิ

6 โคลงสภุ าษิต ท 5.1 ม.2/1 การศึกษาเร่ือง โคลงสุภาษิตพระราช 10 14

พระราชนิพนธ์ ม.2/2 นพิ นธ์ พระบาทสมเดจ็ พระ

พระบาทสมเด็จ ม.2/3 จุลจอมเกลา้ เจ้าอยู่หวั จะต้องสรปุ

พระ ม.2/4 ใจความสาคัญ วิเคราะห์ วจิ ารณ์ และ

จุลจอมเกลา้ ม.2/5 อธบิ ายคุณคา่ จากเรื่องที่อา่ น พรอ้ มกับ

เจ้าอยหู่ วั สรปุ ความรู้และข้อคิดเพ่ือนาไป

ประยุกต์ใช้ ในชีวติ จรงิ พร้อมกับ

ทอ่ งจาบทอาขยานตามที่กาหนดได้

7 กลอน ท 5.1 ม.2/1 การศึกษาเร่ือง กลอนดอกสร้อย 88

ดอกสร้อย ม.2/2 ราพงึ ในป่าชา้ จะต้องอา่ นอย่างถูกต้อง

ราพงึ ในป่าช้า ม.2/3 สรุปใจความสาคัญ วิเคราะห์ วิจารณ์

ม.2/4 และอธบิ ายคุณคา่ จากเร่ืองทอี่ ่าน

ม.2/5 พร้อมกับสรุปความรแู้ ละข้อคิดเพ่ือ

นาไปประยุกต์ใช้ในชวี ติ จริง และ

ทอ่ งจาบทอาขยานที่มีคณุ คา่

8 นริ าศ ท 5.1 ม.2/1 การศึกษาวรรณคดีเร่ือง นิราศเมือง 8 8

เมอื งแกลง ม.2/2 แกลง จะต้องอา่ นอย่างถูกต้องสรุป

ม.2/3 ใจความสาคัญ วเิ คราะห์ วจิ ารณ์ และ

ม.2/4 อธบิ ายคณุ คา่ จากเร่ืองทอ่ี า่ น พรอ้ มกับ

ม.2/5 สรปุ ความรู้และข้อคิด เพื่อนา ไป

หลกั สูตรสถานศึกษา กล่มุ สาระการเรยี นร้ภู าษาไทย โรงเรียนบา้ นป่าเหมือด
สานกั งานเขตพ้นื ที่การศึกษาประถมศกึ ษาเชยี งราย เขต 3

113

หน่วย หนว่ ยการ มาตรฐานการ สาระสาคญั เวลา นา้ หนัก
ที่ เรยี นรู้ เรียนรู้ ช่วั โมง คะแนน
ตวั ชี้วัด
รวม 70
ประยุกต์ใชใ้ นชีวิตจริง และท่องจาบท 60 10
อาขยานทมี่ คี ุณค่า - 20
- 100
ระหว่างภาค 60
สอบกลางปี
สอบปลายภาค
5 ตัวชี้วดั

หลักสูตรสถานศกึ ษา กลุม่ สาระการเรียนร้ภู าษาไทย โรงเรียนบ้านปา่ เหมอื ด
สานักงานเขตพืน้ ท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาเชียงราย เขต 3

114

คาอธบิ ายรายวชิ าภาษาไทย ท23101
กลุ่มสาระการเรยี นรภู้ าษาไทย ระดับช้ันมธั ยมศกึ ษาปีที่ 3
โรงเรียนบ้านป่าเหมอื ด สานักงานเขตพืน้ ท่กี ารศกึ ษาประถมศกึ ษาเชยี งราย เขต 3

*****************************************************************

ฝึกทักษะการอ่าน การเขียน การฟัง การดูและการพูด การวิเคราะห์และประเมินค่าวรรณคดีและ
วรรณกรรม โดยศึกษาเกี่ยวกับการอ่านออกเสียง การอ่านจับใจความ การอ่านตามความสนใจ ฝึกทักษะการ
คัดลายมือ การเขียนข้อความตามสถานการณ์และโอกาสต่างๆ เขียนอัตชีวประวัติหรือชีวประวัติ เขียนย่อ
ความ การเขียนจดหมายกิจธุระ เขียนอธิบาย ช้ีแจง แสดงความคิดเห็น และโต้แย้ง เขียนวิเคราะห์วิจารณ์
และแสดงความรู้ความคิดเห็น หรือโต้แย้งจากส่ือต่างๆ กรอกแบบสมัครงาน เขียนรายงาน ฝึกทักษะการพูด
แสดงความคิดเห็นและการประเมินเร่ืองจากการฟังและการดู พูดวิเคราะห์วิจารณ์จากเรื่องที่ฟังและดู พูด
รายงานการศึกษาค้นคว้า พูดในโอกาสต่างๆ พูดโน้มน้าว และศึกษาเกี่ยวกับคาภาษาต่างประเทศที่ใช้ใน
ภาษาไทย โครงสร้างประโยคซับซอ้ น ระดับภาษา คาทับศัพท์และศัพท์บัญญตั ิ คาศัพทท์ างวชิ าการและวิชาชีพ
การแตง่ บทรอ้ ยกรองประเภทโคลงสี่สุภาพ

โดยใช้กระบวนการอ่านเพื่อสร้างความรู้ความคิดนาไปใช้ตัดสินใจ แก้ปัญหาในการดาเนินชีวิต
กระบวนการเขียนเพื่อการสื่อสารอย่างมีประสิทธิภาพ กระบวนการฟัง การดู และการพูด สามารถเลือกฟัง
และดู และพูดแสดงความรู้ความคิดอย่างมีวิจารณญาณและสร้างสรรค์ เพื่อให้เข้าใจธรรมชาติภาษาและหลัก
ภาษาไทย การเปลี่ยนแปลงของภาษา พลังภาษา ภูมิปัญญาทางภาษา วิเคราะห์วิจารณ์วรรณคดีและ
วรรณกรรมอย่างเห็นคุณค่านามาประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง รักษาภาษาไทยไว้เป็นสมบัติของชาติ และมีนิสัยรัก
การอ่าน การเขียน มีมารยาทในการอา่ น การเขียน การฟงั การดู และการพดู

ตวั ช้ีวดั ทีเ่ กยี่ วข้อง
ท 1.1 ม.3/1 ม.3/2 ม.3/3 ม.3/4 ม.3/5 ม.3/6 ม.3/7 ม.3/8 ม.3/9 ม.3/10
ท 2.1 ม.3/1 ม.3/2 ม.3/3 ม.3/4 ม.3/5 ม.3/6 ม.3/7 ม.3/8 ม.3/9 ม.3/10
ท 3.1 ม.3/1 ม.3/2 ม.3/3 ม.3/4 ม.3/5 ม.3/6
ท 4.1 ม.3/1 ม.3/2 ม.3/3 ม.3/4 ม.3/5 ม.3/6

รวมท้งั หมด 32 ตัวชีว้ ดั

หลักสูตรสถานศกึ ษา กลมุ่ สาระการเรยี นรภู้ าษาไทย โรงเรียนบา้ นปา่ เหมอื ด
สานักงานเขตพ้นื ที่การศึกษาประถมศกึ ษาเชยี งราย เขต 3

115

คาอธิบายรายวิชาภาษาไทย ท23102
กลุม่ สาระการเรียนรภู้ าษาไทย ระดบั ชน้ั มธั ยมศึกษาปที ี่ 3
โรงเรยี นบ้านปา่ เหมือด สานกั งานเขตพืน้ ท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาเชยี งราย เขต 3

*****************************************************************

ฝึกทักษะการอ่าน การเขียน การฟัง การดู และการพูด การวิเคราะห์และประเมินค่าวรรณคดีและ
วรรณกรรม โดยศึกษาเก่ียวกับการอ่านออกเสียง การอ่านจับใจความ การอ่านตามคามสนใจ การอ่านจับ
ใจความสาคัญของเร่ือง พิจารณาวิเคราะห์วิจารณ์ลักษณะนิสัยของตัวละครในเรือง การพิจารณาจุดมุ่งหมาย
ของผู้เขียนว่า มีทานองหรือแนวคิดไปในทิศทางใด หรือชักชวนให้เช่ือถือในเร่ืองใด ฝึกทักษะการพูดแสดง
ความคิดเหน็ อย่างเป็นเหตุเป็นผล พูดวเิ คราะหว์ จิ ารณจ์ ากเร่ืองที่อ่าน พดู รายงานการศึกษาค้นคว้า และศึกษา
เก่ยี วกับคาภาษาต่างประเทศท่ปี ะปนในวรรณคดีและวรรณกรรมไทย

วิเคราะห์วิถีไทย ประเมินค่า ความรู้และข้อคิดจากวรรณคดีและวรรณกรรมท่องจาบทอาขยาน
ที่กาหนดในบทละครพูดเรื่องเห็นแก่ลูก พระอภัยมณี ตอน พระอภัยมณีหนีนางผีเสื้อ พระบรมราโชวาทอิศร
ญาณภาษติ บทพากยเ์ อราวัณ และบทรอ้ ยกรองทม่ี ีคณุ คา่ ตามความสนใจ

โดยใช้กระบวนการอ่านเพ่ือสร้างความรู้ความคิดนาไปใช้ตัดสินใจ แก้ปัญหาในการดาเนินชีวิต
กระบวนการเขียนเพ่ือการส่ือสารอย่างมีประสิทธิภาพ กระบวนการฟัง การดู และการพูด สามารถเลือกฟัง
และดู และพูดแสดงความรู้ความคิดอย่างมีวิจารณญาณและสร้างสรรค์ เพ่ือให้เข้าใจธรรมชาติภาษาและหลัก
ภาษาไทย การเปล่ียนแปลงของภาษา พลังภาษา ภูมิปัญญาทางภาษา วิเคราะห์วิจารณ์วรรณคดีและ
วรรณกรรมอย่างเห็นคุณค่านามาประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง รักษาภาษาไทยไว้เป็นสมบัติของชาติ และมีนิสัยรัก
การอา่ น การเขียน มมี ารยาทในการอ่าน การเขยี น การฟงั การดู และการพูด

ตัวชว้ี ดั ท่เี กยี่ วข้อง
ท 5.1 ม.3/1 ม.3/2 ม.3/3 ม.3/4

รวมทั้งหมด 4 ตวั ชวี้ ัด

หลักสูตรสถานศึกษา กล่มุ สาระการเรยี นร้ภู าษาไทย โรงเรียนบ้านป่าเหมือด
สานกั งานเขตพ้นื ท่ีการศึกษาประถมศึกษาเชยี งราย เขต 3

116

มาตรฐานการเรยี นรู้ ตัวช้ีวัด และสาระการเรยี นรู้
กลุ่มสาระการเรยี นรูภ้ าษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3

สาระที่ 1 การอา่ น

มาตรฐาน ท 1.1 ใช้กระบวนการอ่านสร้างความรู้และความคิดเพ่ือนาไปใช้ตัดสินใจ แก้ปัญหาในการดาเนิน

ชวี ิต และมีนสิ ยั รกั การอ่าน

ตวั ชี้วัด สาระการเรียนร้แู กนกลาง

1. อ่านออกเสียงบทรอ้ ยแกว้ และบทร้อยกรองได้  การอ่านออกเสยี ง ประกอบดว้ ย

ถูกต้องและเหมาะสมกบั เร่ืองทีอ่ ่าน - บทร้อยแก้วทีเ่ ปน็ บทความทัว่ ไปและบทความ

ปกณิ กะ

- บทร้อยกรอง เชน่ กลอนบทละคร กลอนเสภา กาพย์

ยานี 11 กาพย์ฉบงั 16 และโคลงสสี่ ภุ าพ

2. ระบคุ วามแตกตา่ งของคาที่มคี วามหมายโดยตรง  การอา่ นจบั ใจความจากส่ือตา่ งๆ เชน่

และความหมายโดยนัย - วรรณคดใี นบทเรยี น

3. ระบใุ จความสาคัญและรายละเอยี ดของขอ้ มูลที่ - ข่าวและเหตกุ ารณ์สาคัญ

สนบั สนนุ จากเร่อื งที่อา่ น - บทความ

4. อ่านเรอื่ งต่างๆ แล้วเขียนกรอบแนวคดิ - บันเทิงคดี

ผงั ความคดิ บนั ทึก ย่อความ และรายงาน - สารคดี

5. วิเคราะห์ วิจารณ์ และประเมนิ เร่ืองที่อ่านโดยใช้ - สารคดีเชิงประวตั ิ

กลวิธีการเปรยี บเทยี บ เพ่ือให้ผูอ้ ่านเขา้ ใจได้ดีข้ึน - ตานาน

6. ประเมินความถูกต้องของข้อมูลทใี่ ช้สนับสนนุ ใน - งานเขยี นเชงิ สร้างสรรค์

เรอ่ื งที่อา่ น - เรื่องราวจากบทเรยี นในกล่มุ สาระการเรียนรู้

7. วิจารณค์ วามสมเหตุสมผล การลาดับความ และ ภาษาไทย และกลุ่มสาระการเรียนร้อู น่ื

ความเปน็ ไปไดข้ องเร่ือง

8. วิเคราะหเ์ พื่อแสดงความคิดเห็นโต้แย้งเกย่ี วกับเร่ือง

ที่อา่ น

9. ตีความและประเมินคุณคา่ แนวความคดิ ที่ได้จากงาน  การอา่ นตามความสนใจ เช่น

เขยี นอยา่ งหลากหลาย เพ่ือนาไปใช้แกป้ ัญหาในชวี ติ - หนังสอื อ่านนอกเวลา

- หนังสอื อ่าตามความสนใจและตามวยั ของนักเรยี น

- หนังสืออา่ นที่ครแู ละนักเรียนรว่ มกนั กาหนด

10. มมี ารยาทในการอ่าน  มารยาทในการอา่ น

หลกั สูตรสถานศกึ ษา กล่มุ สาระการเรียนรูภ้ าษาไทย โรงเรียนบ้านปา่ เหมือด
สานักงานเขตพนื้ ท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาเชยี งราย เขต 3

117

สาระท่ี 2 การเขียน

มาตรฐาน ท 2.1 ใช้กระบวนการเขียนเขียนส่ือสาร เขียนเรียงความ ย่อความ และเขียนเรื่องราวในรูปแบบ

ต่างๆ เขยี นรายงานขอ้ มูลสารสนเทศและรายงานการศกึ ษาค้นคว้าอย่างมปี ระสทิ ธิภาพ

ตวั ชว้ี ัด สาระการเรียนรูแ้ กนกลาง

1. คัดลายมือตัวบรรจงคร่ึงบรรทัด  การคดั ลายมือตวั บรรจงครึง่ บรรทดั ตามรูปแบบการ

เขียนตวั อักษรไทย

2. เขยี นขอ้ ความโดยใชถ้ ้อยคาไดถ้ ูกตอ้ งตามระดบั  การเขียนข้อความตามสถานการณ์และโอกาสตา่ งๆ

ภาษา เชน่

- คาอวยพรในโอกาสตา่ งๆ

- คาขวญั

- คาคม

- โฆษณา

- คตพิ จน์

- สนุ ทรพจน์

3. เขียนชีวประวตั ิหรอื อัตชีวประวตั ิโดยเลา่ เหตุการณ์  การเขียนอัตชวี ประวัติหรือชีวประวัติ

ข้อคิดเหน็ และทศั นคติในเรื่องต่างๆ

4. เขียนย่อความ  การเขียนย่อความจากสือ่ ต่างๆ เช่น นิทาน ประวัติ

ตานาน สารคดที างวิชาการ พระราชดารัส พระบรม

ราโชวาท จดหมายราชการ

5. เขยี นจดหมายกจิ ธรุ ะ  การเขียนจดหมายกจิ ธรุ ะ

- จดหมายเชญิ วทิ ยากร

- จดหมายขอความอนุเคราะห์

- จดหมายแสดงความขอบคณุ

6. เขยี นอธิบาย ช้ีแจง แสดงความคดิ เห็นและโต้แย้ง  การเขียนอธิบาย ชีแ้ จง แสดงความคิดเหน็ และ

อยา่ งมเี หตุผล โต้แยง้ ในเรอ่ื งต่างๆ

7. เขยี นวเิ คราะห์ วจิ ารณ์ และแสดงความรู้ ความ  การเขยี นวเิ คราะห์ วจิ ารณ์ และแสดงความรู้ ความ

คิดเห็น หรอื โต้แยง้ ในเรื่องตา่ งๆ คดิ เหน็ หรือโต้แย้งจากสอ่ื ต่างๆ เช่น

- บทโฆษณา

- บทความทางวิชาการ

8. กรอกแบบสมคั รงานพร้อมเขยี นบรรยายเกยี่ วกับ  การกรอกแบบสมัครงาน

ความรแู้ ละทักษะของตนเองทเี่ หมาะสมกบั งาน

9. เขยี นรายงานการศกึ ษาคน้ ควา้ และโครงงาน  การเขียนรายงาน ไดแ้ ก่

หลกั สตู รสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรภู้ าษาไทย โรงเรียนบ้านปา่ เหมือด
สานกั งานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชยี งราย เขต 3

118

ตัวช้วี ดั สาระการเรียนรแู้ กนกลาง
10. มมี ารยาทในการเขียน - การเขยี นรายงานจากการศึกษาค้นควา้
- การเขยี นรายงานโครงงาน
 มารยาทในการเขียน

สาระที่ 3 การฟัง การดู และการพูด

มาตรฐาน ท 3.1 สามารถเลือกฟังและดูอย่างมีวจิ ารณญาณ และพูดแสดงความรู้ ความคิด และความรู้สกึ ใน

โอกาสต่างๆ อยา่ งมวี จิ ารณญาณและสรา้ งสรรค์

ตัวชว้ี ดั สาระการเรียนรู้แกนกลาง

1. แสดงความคิดเหน็ และประเมนิ เร่ืองจากการฟงั และ  การพดู แสดงความคดิ เหน็ และประเมนิ เร่อื งจาก

การดู การฟงั และการดู

2. วิเคราะห์และวิจารณเ์ ร่ืองทีฟ่ งั และดู เพื่อนาขอ้ คิด  การพดู วิเคราะห์ วิจารณ์จากเรื่องท่ฟี ังและดู

มาประยุกต์ใช้ในการดาเนนิ ชวี ติ

3. พูดรายงานเร่อื งหรอื ประเด็นทศี่ กึ ษาค้นคว้าจากการ  การพูดรายงานการศึกษาค้นคว้าเกี่ยวกับภมู ปิ ัญญา

ฟงั การดู และการสนทนา ท้องถิ่น

4. พดู ในโอกาสต่างๆ ได้ตรงตามวัตถุประสงค์  การพดู ในโอกาสต่างๆ เช่น

- การพูดโต้วาที

- การอภิปราย

- การพูดยอวาที

5. พดู โน้มน้าวโดยนาเสนอหลกั ฐานตามลาดับเนื้อหา  การพดู โน้มนา้ ว

อย่างมเี หตุผลและนา่ เช่ือถอื

6. มีมารยาทในการฟัง การดู และการพูด  มารยาทในการฟัง การดู และการพดู

หลักสตู รสถานศึกษา กลมุ่ สาระการเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนบา้ นป่าเหมือด
สานกั งานเขตพืน้ ท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาเชียงราย เขต 3

119

สาระท่ี 4 หลักการใชภ้ าษาไทย

มาตรฐาน ท 4.1 เข้าใจธรรมชาตขิ องภาษาและหลักภาษาไทย การเปล่ียนแปลงของภาษาและพลังของภาษา

ภูมิปญั ญาทางภาษา และรกั ษาภาษาไทยไว้เป็นสมบัติของชาติ

ตวั ชวี้ ดั สาระการเรียนรแู้ กนกลาง

1. จาแนกและใช้คาภาษาตา่ งประเทศที่ใชใ้ นภาษาไทย  คาทมี่ าจากภาษาต่างประเทศ

2. วเิ คราะหโ์ ครงสรา้ งประโยคซับซอ้ น  ประโยคซับซ้อน

3. วิเคราะหร์ ะดบั ภาษา  ระดับภาษา

4. ใชค้ าทับศัพทแ์ ละศัพทบ์ ญั ญัติ  คาทับศัพท์

 คาศัพทบ์ ญั ญัติ

5. อธิบายความหมายคาศัพท์ทางวิชาการและวิชาชีพ  คาศัพทท์ างวิชาการและวิชาชพี

6. แต่งบทรอ้ ยกรอง  โคลงสีส่ ภุ าพ

สาระท่ี 5 วรรณคดีและวรรณกรรม

มาตรฐาน ท 5.1 เข้าใจและแสดงความคดิ เหน็ วจิ ารณว์ รรณคดีและวรรณกรรมไทยอยา่ งเหน็ คุณค่าและ

นามาประยุกตใ์ ชใ้ นชวี ิตจรงิ

ตัวชี้วัด สาระการเรยี นร้แู กนกลาง

1. สรุปเน้อื หาวรรณคดี วรรณกรรมและวรรณกรรม  วรรณคดี วรรณกรรม และวรรณกรรมท้องถน่ิ

ท้องถนิ่ ในระดบั ทย่ี ากยิง่ ขน้ึ เก่ยี วกบั

- ศาสนา

- ประเพณี

- พธิ ีกรรม

- สภุ าษติ คาสอน

- เหตุการณ์ในประวตั ศิ าสตร์

- บนั เทิงคดี

2. วิเคราะห์วถิ ไี ทยและคุณค่าจากวรรณคดีและ  การวิเคราะหว์ ิถีไทย และคุณค่าจากวรรณคดีและ

วรรณกรรมท่ีอา่ น วรรณกรรม

3. สรุปความรแู้ ละข้อคิดจากการอ่าน เพ่ือนาไป

ประยุกตใ์ ชใ้ นชีวติ จริง

4. ท่องจาและบอกคุณคา่ บทอาขยานตามท่ีกาหนด  บทอาขยานและบทรอ้ ยกรองท่ีมีคุณค่า

และบทร้อยกรองที่มคี ุณค่าตามความสนใจและ - บทอาขยานตามท่ีกาหนด

นาไปใชอ้ า้ งอิง - บทร้อยกรองตามความสนใจ

หลกั สตู รสถานศกึ ษา กลมุ่ สาระการเรยี นรภู้ าษาไทย โรงเรียนบา้ นป่าเหมอื ด
สานักงานเขตพน้ื ท่ีการศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3

120

โครงสร้างรายวชิ าภาษาไทย

กลมุ่ สาระการเรยี นรู้ภาษาไทย ชั้นมธั ยมศึกษาปีที่ 3

ภาคเรยี นที่ 1 เวลา 60 ชัง่ โมง จานวน 1.5 หน่วยกิต

หน่วย หนว่ ยการ มาตรฐานการ สาระสาคัญ เวลา น้าหนกั
ท่ี เรียนรู้ เรยี นรู้ ชั่วโมง คะแนน
ตัวชีว้ ดั

1 การอา่ น ท 1.1 ม.3/1 การอา่ นออกเสยี งบทร้อยแก้วและ 20 25

ใน ม.3/2 บทร้อยกรอง ผูเ้ รียนต้องรหู้ ลักการอ่าน

ชวี ิตประจาวนั ม.3/3 จึงจะสามารถอ่านได้ถูกตอ้ งเหมาะสม

ม.3/4 กับเร่ืองท่ีอ่าน

ม.3/5 การอ่านสอื่ ต่างๆ ผู้เรียนต้องระบุ

ม.3/6 ใจความสาคัญและรายละเอียดของ

ม.3/7 ขอ้ มูลที่สนับสนุนจากเรื่องทีอ่ ่าน

ม.3/8 ตคี วามและประเมนิ คณุ คา่ แนวคิดท่ีได้

ม.3/9 จากงานเขียนอยา่ งหลากหลาย เพ่อื

ม.3/10 นาไปใชแ้ ก้ปัญหาในชีวิต และเขยี น

กรอบแนวคิด ผังความคดิ บนั ทกึ ยอ่

ความ และรายงาน

การอา่ นจบั ใจความจากส่อื ต่างๆ

ต้องระบุความแตกตา่ งของคาทมี่ ี

ความหมายโดยตรงและความหมาย

โดยนัย ระบุใจความสาคัญและราย

ละเอียดของข้อมูลทสี่ นับสนุนจากเรื่อง

แล้วเขียนกรอบแนวคิด ผังความคิด

บนั ทึก ย่อความ และรายงาน

วเิ คราะหว์ ิจารณ์ และประเมินเรอื่ งที่

อา่ นโดยใชก้ ลวิธีการเปรียบเทียบ

ประเมินความถูกต้องของข้อมูลท่ีใช้

สนับสนุนในเรอ่ื ง วจิ ารณ์ความ

สมเหตุสมผล การลาดบั ความและ

ความเปน็ ไปไดข้ องเร่ือง วเิ คราะหเ์ พื่อ

แสดงความคดิ เหน็ โต้แย้งเกย่ี วกบั เรอ่ื ง

หลกั สตู รสถานศกึ ษา กลุม่ สาระการเรยี นรูภ้ าษาไทย โรงเรียนบ้านปา่ เหมือด
สานกั งานเขตพ้ืนท่ีการศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3

121

หนว่ ย หน่วยการ มาตรฐานการ สาระสาคญั เวลา น้าหนกั
ท่ี เรยี นรู้ เรยี นรู้ ชวั่ โมง คะแนน
ตวั ชี้วดั
20
2 การเขียน ท 2.1 ม.3/1 การคดั ลายมือท่ถี ูกต้อง จะต้องคดั 17
ลายมือตัวบรรจงครงึ่ บรรทดั ตาม 13 15
ใน ม.3/2 รูปแบบการเขียนตัวอักษรไทย

ชวี ิตประจาวนั ม.3/3 การเขยี นเพ่ือการสื่อสาร ผู้เรยี นต้อง
เขียนขอ้ ความโดยใชถ้ ้อยคาไดถ้ กู ต้อง
ม.3/4 ตามระดบั ของภาษา เขียนชวี ประวัติ
หรืออตั ชีวประวัติ เขียนย่อความ เขยี น
ม.3/5 จดหมายกจิ ธุระ กรอกแบบสมัครงาน
พรอ้ มเขยี นบรรยายเกยี่ วกบั ความรู้
ม.3/6 และทกั ษะของตนเองทเี่ หมาะสมกบั
งาน และมีมารยาทในการเขยี น
ม.3/7
การเขียนอธบิ าย ชีแ้ จง แสดงความ
ม.3/8 คิดเห็น เขียนวเิ คราะห์ วิจารณ์ และ
แสดงความรู้ ความคิดเห็น หรือโต้แยง้
ม.3/9 อย่างมเี หตผุ ล รวมทั้งเขียนรายงาน
แสดงการศึกษาค้นคว้า และโครงงาน
ม.3/10 เป็นการเขยี นเพอ่ื การสื่อสารท่ีต้อง
คานึงถงึ รปู แบบ และวธิ ีการเขียนท่ี
3 การฟัง การดู ท 3.1 ม.3/1 ถูกต้อง

และการพดู ม.3/2 การพดู แสดงความคดิ เหน็ และ
ประเมนิ เรื่องจากการฟังและดู จะต้อง
ใน ม.3/3 อาศยั การวเิ คราะห์ วิจารณ์ เพอ่ื ให้
สามารถนาข้อคดิ ท่ีไดร้ บั มาประยกุ ต์ใช้
ชีวิตประจาวนั ม.3/4 ในการดาเนนิ ชีวิต และพดู รายงานเร่อื ง
หรอื ประเดน็ ทศ่ี กึ ษาคน้ ควา้ ไดอ้ ยา่ งมี
ม.3/5 มารยาท

ม.3/6 การพดู ในโอกาสต่างๆ และการพูด
โน้มน้าว ตอ้ งพูดใหต้ รงตาม
วัตถุประสงค์และนาเสนอหลกั ฐาน

หลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรยี นรู้ภาษาไทย โรงเรียนบา้ นปา่ เหมือด
สานกั งานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศกึ ษาเชียงราย เขต 3

122

หนว่ ย หนว่ ยการ มาตรฐานการ สาระสาคัญ เวลา น้าหนัก
ท่ี เรียนรู้ เรยี นรู้ ช่วั โมง คะแนน
ตัวช้วี ดั

ตามลาดบั เนื้อหาอย่างมเี หตผุ ลและ

น่าเชือ่ ถอื มีมารยาทในการพูด

4 หลกั ภาษา ท 4.1 ม.3/1 การศึกษาเร่ืองการใช้คาในภาษาไทย 10 10

และการใช้ ม.3/2 จะช่วยให้จาแนกและใช้คาภาษา

ภาษา ม.3/3 ตา่ งประเทศที่ใชใ้ นภาษาไทย ใชค้ าทับ

ม.3/4 ศัพท์และศัพทบ์ ัญญตั ิได้อย่างถูกต้อง

ม.3/5 และสามารถอธิบายความหมายของ

ม.3/6 คาศัพทท์ างวิชาการและวชิ าชีพ

การศกึ ษาหลักภาษาไทยต้อง

สามารถวิเคราะห์โครงสร้างประโยค

ซับซ้อน เพอื่ สรา้ งประโยคที่สละสลวย

สอ่ื ความหมายไดช้ ัดเจน และวิเคราะห์

ระดบั ภาษาที่ใชใ้ นการส่ือสารได้ถูกตอ้ ง

และเหมาะสม

การแตง่ บทรอ้ ยกรองประเภทโคลงสี่

สุภาพ จะตอ้ งแต่งให้ถกู ต้องตาม

ลักษณะบังคบั และเลือกสรรถ้อยคา

ภาษาท่ีมคี วามหมายลกึ ซ้ึง กินใจ และ

มีความไพเราะ

ระหวา่ งภาค 60 70

สอบกลางปี - 20

สอบปลายภาค - 30

รวม 32 ตวั ชวี้ ัด 60 100

หลักสตู รสถานศกึ ษา กลุ่มสาระการเรียนรภู้ าษาไทย โรงเรียนบ้านป่าเหมอื ด
สานักงานเขตพ้นื ที่การศึกษาประถมศกึ ษาเชียงราย เขต 3

123

โครงสรา้ งรายวชิ าภาษาไทย

กลุ่มสาระการเรยี นรู้ภาษาไทย ชน้ั มัธยมศึกษาปีท่ี 3

ภาคเรยี นท่ี 2 เวลา 60 ชงั่ โมง จานวน 1.5 หน่วยกติ

หนว่ ย หน่วยการ มาตรฐานการ สาระสาคญั เวลา นา้ หนัก
ที่ เรียนรู้ เรียนรู้ ช่ัวโมง คะแนน
ตวั ช้วี ดั

1 บทละครพูด ท 5.1 ม.3/1 การศึกษาวรรณกรรมประเภทบันเทิง 12 14

เร่ืองเห็นแก่ลกู ม.3/2 คดี ต้องสามารถสรุปเนื้อหา เขยี น

ม.3/3 กรอบแนวคดิ วจิ ารณ์ความ

สมเหตสุ มผล การลาดบั ความและความ

เปน็ ไปได้ของเรื่อง วเิ คราะห์ วิถไี ทย

และคณุ ค่าของเรอ่ื ง สรปุ ความรู้ ข้อคดิ

จากการอ่าน เพ่ือนาไปประยุกตใ์ ช้ ใน

ชีวิตจริง และพูดโนม้ น้าว โดยนาเสนอ

หลกั ฐานตามลาดบั เนื้อหาอยา่ งมี

เหตผุ ล และนา่ เชื่อถือ

2 พระอภัยมณี ท 5.1 ม. 3/1 การศกึ ษาวรรณคดปี ระเภทบนั เทงิ 12 14

ตอน ม. 3/2 คดี ตอ้ งสรุปเนื้อหา วิเคราะห์วถิ ไี ทย

พระอภยั มณี ม. 3/3 และคณุ คา่ ของเรื่อง สรปุ ความรแู้ ละ

หนีนางผีเส้ือ ม. 3/4 ขอ้ คิด จากการอ่านเพือ่ นาไป

ประยุกต์ใช้ในชีวิตจรงิ ท่องจาและบอก

คุณค่าบทอาขยานตามที่กาหนด

3 พระบรม ท 5.1 ม. 3/1 การศกึ ษาวรรณคดีเกยี่ วกบั 12 14

ราโชวาท ม. 3/2 เหตุการณ์ ในประวตั ิศาสตร์เรื่อง พระ

ม. 3/3 บรมราโชวาท ต้องสรุปเนื้อหา

วิเคราะหว์ ถิ ีไทย และคณุ ค่าของเรอ่ื ง

สรปุ ความรแู้ ละข้อคิด ไปประยกุ ต์ใช้ใน

ชวี ติ จรงิ

4 อศิ รญาณภาษติ ท 5.1 ม. 3/1 การศึกษาวรรณคดเี กยี่ วกับสุภาษติ 12 14

ม. 3/2 คาสอน ผเู้ รียนตอ้ งอา่ นออกเสยี งบท

ม. 3/3 รอ้ ยกรอง ได้

ม. 3/4 ถกู ต้อง ระบุความแตกต่างของคาท่มี ี

หลักสตู รสถานศกึ ษา กลมุ่ สาระการเรยี นรภู้ าษาไทย โรงเรียนบา้ นปา่ เหมอื ด
สานักงานเขตพนื้ ที่การศึกษาประถมศกึ ษาเชียงราย เขต 3

124

หน่วย หน่วยการ มาตรฐานการ สาระสาคัญ เวลา นา้ หนัก
ที่ เรียนรู้ เรียนรู้ ชัว่ โมง คะแนน
ตวั ชวี้ ัด

ความหมายโดยตรงและโดยนยั สรปุ

เนือ้ หาเขยี นบนั ทกึ ย่อความ และ

รายงาน วเิ คราะหว์ ิถีไทยและคณุ ค่า

จากวรรณคดี ท่องจาและบอกคุณคา่

บทอาขยานตามทกี่ าหนด และเขยี น

ขอ้ ความตามสถานการณ์และโอกาส

ต่างๆ

5 บทพากย์ ท 5.1 ม. 3/1 การศกึ ษาวรรณคดีเก่ยี วกบั บันเทิง 12 14

เอราวัณ ม. 3/2 คดี ผู้เรียนตอ้ งอ่านออกเสียงบทร้อย

ม. 3/3 กรอง ได้ถูกต้องเหมาะสม สรปุ เนอ้ื หา

ม. 3/4 วเิ คราะหว์ ิถไี ทยและคณุ คา่ ของเร่ือง

สรุปความรู้ และข้อคิดจากการอ่าน

เพอ่ื นาไปประยกุ ต์ใชใ้ นชวี ติ จรงิ เขียน

บนั ทึกเร่อื งที่อา่ น ท่องจาบทอาขยาน

ตามท่ีกาหนดโดยอา่ นออกเสียงได้

ถูกต้องและบอกคุณค่าได้

ระหว่างภาค 60 70

สอบกลางปี - 10

สอบปลายภาค - 20

รวม 4 ตัวชี้วัด 60 100

หลกั สตู รสถานศกึ ษา กลมุ่ สาระการเรยี นรูภ้ าษาไทย โรงเรียนบ้านปา่ เหมือด
สานกั งานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศกึ ษาเชียงราย เขต 3

125

เกณฑ์การวัดและประเมินผล
กลมุ่ สาระการเรียนรภู้ าษาไทย
โรงเรยี นบ้านปา่ เหมือด สานกั งานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชยี งราย เขต 3

*****************************************************************

ค่าเปา้ หมายของสถานศกึ ษา

ระดบั ประถมศึกษา (ป.1-6)
ผลสัมฤทธ์ิทางการเรียนเฉลี่ยท้ัง 8 กลุ่มสาระการเรียนรู้ มีผลคะแนนต้ังแต่ 60 คะแนน (เกรด 2) ขึ้นไป
ถือวา่ ผา่ นเกณฑ์
โดยค่าเป้าหมายของสถานศึกษา คือ นักเรียนระดับประถมศึกษา ร้อยละ 70 ขึ้นไป มีผลสัมฤทธ์ิ
ทางการเรยี นเฉลี่ยทง้ั 8 กลมุ่ สาระการเรยี นรู้ ตัง้ แต่ระดับ 2 (เกรด 2) ข้นึ ไป

ระดบั มัธยมศกึ ษา (ม.1-3)
ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเฉลี่ยท้ัง 8 กลุ่มสาระการเรียนรู้ มีผลคะแนนตั้งแต่ 60 คะแนน (เกรด 2) ขึ้นไป
ถือวา่ ผา่ นเกณฑ์
โดยค่าเป้าหมายของสถานศึกษา คือ นักเรียนระดับมัธยมศึกษา ร้อยละ 65 ข้ึนไป มีผลสัมฤทธ์ิ
ทางการเรียนเฉลย่ี ทง้ั 8 กลุ่มสาระการเรยี นรู้ ตั้งแตร่ ะดับ 2 (เกรด 2) ข้ึนไป

ระดบั ผลการเรยี น ระดับผลการเรียน ความหมาย
ชว่ งคะแนนเปน็ รอ้ ยละ 4.00 ดเี ยย่ี ม
80 - 100 3.50 ดีมาก
75 - 79 3.00 ดี
70 - 74 2.50 ค่อนข้างดี
65 - 69 2.00 ปานกลาง
60 - 64 1.50 พอใช้
55 - 59 1.00 ผา่ นเกณฑ์ขนั้ ตา่
50 - 54 0 ตา่ กวา่ เกณฑ์
0 - 49

หลักสูตรสถานศกึ ษา กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนบ้านปา่ เหมอื ด
สานักงานเขตพ้นื ท่ีการศึกษาประถมศึกษาเชยี งราย เขต 3

126

การประเมินการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียน และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ให้ผลการประเมินเป็นผ่าน
และไมผ่ ่าน กรณีท่ผี ่านใหร้ ะดับผลการประเมินเป็นดี พอใช้ ผา่ นและไม่ผา่ น ดังน้ี

ดเี ยย่ี ม หมายถึง มผี ลงานท่แี สดงถงึ ความสามารถในการอา่ น คิดวเิ คราะห์ และเขยี นทม่ี ีคุณภาพ
เปน็ ที่ยอมรับ และมีคณุ ภาพ

ดี หมายถึง มีผลงานที่แสดงถงึ ความสามารถในการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียนท่มี คี ุณภาพ
เป็นท่ยี อมรับ

ผา่ น หมายถึง มีผลงานทแี่ สดง ถึงความสามารถในการอ่าน คิดวเิ คราะห์ และเขยี นที่มีคุณภาพ
เป็นที่ยอมรับ แตย่ ังบกพร่องบางประการ

ไม่ผา่ น หมายถงึ ไม่มีผลงานแสดงถงึ ความสามารถในการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียน

การประเมนิ คณุ ลักษณะอันพงึ ประสงคร์ วมทุกคุณลักษณะเพ่อื การเลอ่ื นชนั้ และจบการศกึ ษากาหนดเกณฑ์
การตัดสิน ดังนี้

ดเี ยี่ยม หมายถงึ ผู้เรยี นปฏิบตั ิตนตามคณุ ลักษณะอันพึงประสงคจ์ นเป็นนิสัยและสามารถนาไป
ปรับใช้ในชวี ิตประจาวันไดอ้ ย่างเหมาะสม

ดี หมายถึง ผ้เู รียนปฏิบตั ติ นตามคณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์ตามกฎเกณฑ์ เพื่อใหเ้ ปน็ ท่ี
ยอมรบั ในสังคม

ผ่าน หมายถงึ ผู้เรยี นรับรู้และปฏบิ ัตติ ามกฎเกณฑข์ องคุณลักษณะทีส่ ถานศกึ ษากาหนด
ไม่ผ่าน หมายถึง ผูเ้ รียนรบั รแู้ ละปฏบิ ตั ิไม่ครบตามกฎเกณฑข์ องคุณลักษณะทีส่ ถานศึกษากาหนด

การประเมินกจิ กรรมพัฒนาผเู้ รยี น พิจารณาท้งั เวลาการเข้าร่วมกิจกรรม การปฏิบัตกิ จิ กรรม และผลงาน
ของผเู้ รียนตามเกณฑท์ ี่สถานศกึ ษากาหนด และให้ผลการประเมินเปน็ ผา่ นและไมผ่ ่าน

กิจกรรมพัฒนาผเู้ รยี นมี 3 ลกั ษณะ คือ
1. กจิ กรรมแนะแนว
2. กจิ กรรมนักเรียน ประกอบดว้ ย

2.1 กิจกรรมลูกเสือ เนตรนารี ยุวกาชาด ผูบ้ าเพ็ญประโยชน์ โดยผเู้ รียนเลือกอย่างใดอย่างหนึ่ง
2.2 กจิ กรรมชุมนมุ หรือชมรม
3. กจิ กรรมเพ่ือสังคมและสาธารณประโยชน์
4. ให้ใชต้ วั อกั ษรแสดงผลการประเมนิ ดังนี้
“ผา่ น” หมายถงึ ผู้เรียนมีเวลาเข้าร่วมกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน ปฏิบัติกิจกรรมและมีผลงาน

ตามเกณฑ์ทสี่ ถานศึกษากาหนด
“มผ” หมายถงึ ผู้เรียนมีเวลาเข้าร่วมกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน ปฏิบัติกิจกรรมและมีผลงาน

ไมเ่ ป็นไปตามเกณฑท์ ่ีสถานศกึ ษากาหนด

หลักสูตรสถานศกึ ษา กลมุ่ สาระการเรียนร้ภู าษาไทย โรงเรียนบ้านป่าเหมอื ด
สานกั งานเขตพ้นื ท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาเชยี งราย เขต 3

127

การเลอื่ นชน้ั
เมื่อสน้ิ ปกี ารศึกษา ผู้เรยี นจะไดร้ ับการเลอ่ื นชัน้ เม่ือมคี ุณสมบัติตามเกณฑด์ ังต่อไปน้ี
1. ผู้เรยี นมเี วลาเรียนตลอดปกี ารศกึ ษาไมน่ ้อยกว่าร้อยละ 80 ของเวลาเรียนทัง้ หมด
2. ผู้เรยี นมีผลการประเมนิ ผ่านทุกรายวชิ าพ้ืนฐาน
3. ผู้เรียนมีผลการประเมนิ การอ่าน คิดวเิ คราะห์ และเขยี น คณุ ลักษณะอนั พงึ ประสงคแ์ ละกจิ กรรม

พัฒนาผ้เู รียนผา่ นตามเกณฑ์ที่สถานศกึ ษากาหนด
ทั้งน้ี ถ้าผู้เรียนมีข้อบกพร่องเล็กน้อย และสถานศึกษาพิจารณาเห็นว่าสามารถพัฒนาและสอนซ่อม

เสริมได้ ให้อยใู่ นดลุ ยพนิ ิจของสถานศกึ ษาท่จี ะผอ่ นผันใหเ้ ล่ือนขัน้ ได้

เกณฑก์ ารจบการศึกษา
เกณฑ์การจบระดับประถมศึกษา
1. ผู้เรียนเรียนรายวิชาพื้นฐานและรายวิชา/กิจกรรมเพ่ิมเติมตามโครงสร้างเวลาเรียนท่ีหลักสูตร

แกนกลางการศกึ ษาข้ันพ้ืนฐานกาหนด
2. ผ้เู รียนต้องมีผลการประเมินรายวิชาพื้นฐานผา่ นเกณฑ์การประเมินตามท่ีสถานศึกษากาหนด
3. ผู้เรียนมีผลการประเมินการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียนในระดับผ่านเกณฑ์การประเมินตามที่

สถานศกึ ษากาหนด
4. ผู้เรียนมีผลการประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ในระดับผ่านเกณฑ์การประเมินตามที่

สถานศกึ ษากาหนด
5. ผู้เรียนเข้าร่วมกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน และมีผลการประเมินผ่านเกณฑ์การประเมินตามที่สถานศึกษา

กาหนด
เกณฑก์ ารจบระดับประถมศึกษา
1. ผู้เรียนเรียนรายวชิ าพ้นื ฐานและเพิม่ เตมิ ไมเ่ กนิ 81 หน่วยกติ โดยเป็นรายวชิ าพื้นฐาน 66 หนว่ ยกิต

และรายวชิ าเพม่ิ เตมิ ตามที่สถานศึกษากาหนด
2. ผู้เรียนต้องได้หน่วยกิตตลอดหลักสูตรไม่น้อยกว่า 77 หน่วยกิต โดยรายวิชาพ้ืนฐาน 66 หน่วยกิต

และรายวชิ าเพิ่มเติมไม่นอ้ ยกวา่ 11 หน่วยกิต
3. ผู้เรียนมีผลการประเมินการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียนในระดับผ่านเกณฑ์การประเมินตามที่

สถานศกึ ษากาหนด
4. ผู้เรียนมีผลการประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ในระดับผ่านเกณฑ์การประเมินตามท่ี

สถานศึกษากาหนด
5. ผ้เู รียนเขา้ ร่วมกจิ กรรมพฒั นาผู้เรียน และมีผลการประเมนิ ผ่านเกณฑ์การประเมินตามท่ีสถานศึกษา

กาหนด

หลกั สูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรยี นรู้ภาษาไทย โรงเรียนบา้ นป่าเหมือด
สานักงานเขตพ้ืนที่การศึกษาประถมศกึ ษาเชยี งราย เขต 3

128

ภาคผนวก

หลกั สตู รสถานศกึ ษา กลมุ่ สาระการเรยี นรู้ภาษาไทย โรงเรียนบ้านปา่ เหมอื ด
สานกั งานเขตพื้นท่ีการศึกษาประถมศึกษาเชยี งราย เขต 3

129

คณะผูจ้ ัดทา

คณะที่ปรกึ ษา ผ้อู านวยการโรงเรยี นบา้ นป่าเหมือด
1. นายโยธนิ สทิ ธปิ ระเสรฐิ รองผู้อานวยการโรงเรียนบา้ นปา่ เหมอื ด
2. นายยทุ ธนา กันทาเดช หัวหน้าวิชาการโรงเรียน
3. นางเกศรินทร์ เยาว์ธานี หัวหนา้ งานหลกั สูตรสถานศึกษา
4. นางสาวผกามาศ ชาวคาเขต

คณะทางาน ครู ชานาญการพเิ ศษ
1. นางสาวกาญจนา คาดี ครู
2. นางสาวริญญาภัสร์ ปัญจพงศจ์ รัส ครู ชานาญการพเิ ศษ
3. นางพรรณี ทรายหมอ ครู ชานาญการพิเศษ
4. นางศุภนดิ า วาสนเ์ กอื้ กลู ครผู ูช้ ว่ ย
5. นายธัณวัฒน์ อดุ หมอ

หลักสตู รสถานศึกษา กลุม่ สาระการเรียนรภู้ าษาไทย โรงเรียนบ้านปา่ เหมอื ด
สานกั งานเขตพน้ื ที่การศึกษาประถมศกึ ษาเชียงราย เขต 3

130

หลกั สูตรสถานศึกษา กลมุ่ สาระการเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนบา้ นป่าเหมอื ด
สานกั งานเขตพน้ื ท่ีการศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3

131

หลกั สูตรสถานศึกษา กลมุ่ สาระการเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนบา้ นป่าเหมอื ด
สานกั งานเขตพน้ื ท่ีการศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3

132

หลกั สูตรสถานศึกษา กลมุ่ สาระการเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนบา้ นป่าเหมอื ด
สานกั งานเขตพน้ื ท่ีการศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3

133

หลกั สูตรสถานศึกษา กลมุ่ สาระการเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนบา้ นป่าเหมอื ด
สานกั งานเขตพน้ื ท่ีการศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3