หลักสูตรสังคม ม.ต้น PDF

ลำดับ ช่ือหนว่ ย มาตรฐานการ สาระการเรียนรู้ เวลา นำ้ หนัก ภาระงาน/ช้ินงาน
(ชว่ั โมง) คะแนน รวบยอด
ที่ การเรียนรู้ เรียนรู้/ตัวชี้วดั
2 5 แผนท่เี ส้นทางการ
1 การเผยแผ่ ส1.1 ภายหลงั การสังคายนาครั้งท่ี 3 เผยแผ่
2 5
พระพทุ ธศาส ม.2/1 พระพทุ ธศาสนาไดเ้ ผยแพร่ไปยัง พระพุทธศาสนา
2 5
นา ประเทศตา่ งๆท่วั โลกแมจ้ ะเผยแพร่ นำเสนอผลการ
วิเคราะห์
เข้าสูป่ ระเทศต่างในที่ต่างๆกนั มี
ความสำคัญของ
ลักษณะการเผยแผแ่ ละรูปแบบการ ศาสนาท่ตี นนับถือ

ปฏิบัติที่แตกตา่ งกนั แต่มี แบบสรุป
เอกลกั ษณข์ องชาติ
จุดประสงคเ์ หมือนกันคือ เพื่อสร้าง ท่ไี ด้จากศาสนา

ความเขา้ ใจอันดีระหว่างกนั และอยู่

รวมกนั อยา่ งสนั ตสิ ขุ อนั เปน็ ผลให้

พระพทุ ธศาสนาประดิษฐานมั่นคง

ได้ทกุ วันนี้

2 ความสำคัญ ส1.1 การท่คี นไทยนับถอื

ของ ม.2/2 พระพทุ ธศาสนามาเป็นเวลาช้า

พระพุทธศาส นาน พระพทุ ธศาสนาจึงมี

นา หรือ ความสัมพนั ธ์อย่างใกลช้ ดิ กบั วิถี

ศาสนาท่ีตน การดำเนินชวี ติ ของคนไทย หลกั

นบั ถือ คำสั่งสอนตลอดจนแนวทางปฏิบัติ

ตนในพระพุทธศาสนาไดผ้ สม

กลมกลนื กบั วถิ ชี วี ิตของคนไทย

3 เอกลักษณ์ ส1.1 การท่คี นไทยนับถอื พระพุทธ-

ของชาติและ ม.2/2 ศาสนามาเปน็ เวลาชา้ นาน

มรดกของ ม.2/3 พระพุทธศาสนาจึงฝังลึกเปน็

ชาติ รากฐานของวฒั นธรรมจน

กลายเปน็ เอกลักษณ์และมรดกของ

ชาติท่มี ีคณุ คา่ ควรที่จะดำรงรักษา

เพ่ืออนชุ นของชาตสิ บื ต่อไป

4 ความสำคญั ส1.1 ประชาชนในประเทศไทยได้นับถือ 2 5 ผังมโนทัศน์
ของ ม.2/4 พระพุทธศาสนาเปน็ จำนวนมากจน ความสำคญั ของ
พระพทุ ธศาส กลายเปน็ ศาสนาประจำชาติ พระพุทธศาสนา
นา ตอ่ การ พระพทุ ธศาสนาจึงมบี ทบาทสำคญั ตอ่ การพัฒนา

พฒั นาชุมชน อยา่ งย่ิงในการพัฒนาสงั คมไทยใน ชุมชนและการจดั
และการจัด
ระเบียบ ด้านต่างๆเช่น การศึกษา ความ ระเบียบสังคม
สังคม
เป็นอยู่ ศิลปวัฒนธรรม การพฒั นา
5 พทุ ธประวัติ ส 1.1
หรือประวตั ิ ม. 2/5 ไมว่ า่ จะเป็นด้านใดแต่จดุ มงุ่ หมาย
ศาสดาของ
ศาสนาทต่ี น สดุ ทา้ ยซึ่งถอื วา่ เปน็ เปา้ หมายสูงสดุ
นบั ถอื ตามที่
กำหนด ของการพฒั นาคือ การทำให้ตนเอง

6 ประพฤตติ น ส 1.1 ครอบครัว ชุมชนและประเทศชาติ
ตามแบบ- ม. 2/6
อย่างการ เกิดความสงบ ความสขุ ความ
ดำเนนิ ชีวติ
และขอ้ คิด เจริญก้าวหนา้ และความเปน็
จากประวัติ
สาวก ชาดก/ ระเบยี บร้อยท้ังสิ้น
เรื่องเล่าและ
ศาสนิกชน พทุ ธประวัตคิ ือเรื่องราวที่เกีย่ วข้อง 3 10 แบบสรปุ คุณธรรม
ตามที่กำหนด
กบั พระพทุ ธเจา้ เรม่ิ ตงั้ แต่ประสูติ ทไ่ี ดจ้ ากการศึกษา
7 โครงสร้าง ส1.1
และ ม.2/7 การออกบวช ตรัสรู้ ประกาศศาสนา พุทธประวตั ิ
สาระสงั เขป
ของ จนถงึ ปรนิ ิพพาน ชาวพทุ ธควร
พระไตรปฎิ ก
ศกึ ษาใหม้ ีความร้คู วามเขา้ ใจที่

ถูกตอ้ ง เพ่อื เพิ่มศรัทธาความ

เลอื่ มใสในพระพทุ ธเจ้าและ

สามารถนำพระจรยิ าวัตรของ

พระองค์มาเป็นแบบอยา่ งในการ

ดำเนนิ ชีวิตประจำวันได้

การศกึ ษาพทุ ธสาวก พทุ ธสาวิกา 2 15 นำเสนอข้อคดิ และ

ชาวพุทธตัวอย่างและชาดกเป็นส่ิง แบบอย่างคุณธรรม

สำคัญซงึ่ เราสามารถนำเอาข้อคิด ของพทุ ธสาวก

คุณธรรมและแบบอยา่ งในการ พทุ ธสาวกิ า ชาว
ดำเนินชีวติ ท่สี ามารถนำมา พุทธตัวอย่างและ
ประยุกตใ์ ชใ้ หเ้ หมาะสมกับชวี ติ ใน
สังคมปัจจุบนั ได้ ชาดก

พระไตรปฎิ กเป็นคมั ภีรท์ ี่สำคัญ 2 5 แผนภูมิโครงสร้าง
ทสี่ ดุ ของพระพทุ ธศาสนาที่ พระไตรปฎิ ก
รวบรวมและบันทกึ คำส่ังสอนของ
พระพุทธเจ้าไว้ ถอื เป็นแมบ่ ทใน
การพิจาณาตีความหรืออธบิ ายความ

หรือคัมภีร์ ธรรมะทางพระพุทธศาสนา ธรรมะ 3 20 แผนผังความคิด
ของศาสนาที่ หรือข้อความที่ขัดแยง้ หรือ แสดงโครงสร้าง
ตนนับถอื คลาดเคลื่อนจากข้อความใน พุทธคุณและ
พระไตรปิฎกกจ็ ะถือวา่ ธรรมะหรอื อริยสัจ 4
8 ธรรมคุณ ส1.1 ขอ้ ความน้ันใชไ้ ม่ได้
และขอ้ ธรรม ม.2/8 ยกตวั ออย่างพทุ ธ
สำคัญใน หลกั ธรรมในพระพุทธศาสนามี ศาสนสภุ าษิตท่ี
กรอบอรยิ สจั มากมายหลายหัวขอ้ เราควรศึกษา นักเรยี นรจู้ กั และ
4หรือ และนำไปปฏิบตั ใิ ห้เหมาะสมกบั การนำไปใชใ้ น
หลักธรรม การดำเนินชวี ติ ของตนทั้งน้ีเพอ่ื ชวี ิตประจำวนั
ของศาสนาท่ี ความสุขความเจรญิ และเพ่ือการอยู่
ตนนบั ถือ รว่ มกันกบั บคุ คลอนื่ ในสงั คมอยา่ ง
ตามทก่ี ำหนด สนั ติสขุ พระรัตนตรัยถอื ว่าเปน็
เหน็ คณุ คา่ หลักธรรมที่สำคญั
และนำไป
พัฒนา พุทธศาสนสุภาษิตเป็นคำกลา่ วท่ี
แก้ปัญหาของ พระพทุ ธเจ้า พระสาวกและเหลา่
ชมุ ชนและ นักปราชญก์ ลา่ วไว้อย่างสัน้ ๆ แต่มี
สงั คม ความหมายลึกซงึ้ ให้ขอ้ คดิ หรอื คติ
สอนใจ เชน่ กมฺมุนา วตฺตตี โลโก
9 พุทธศาสนา ส 1.1 ( สตั วโ์ ลกย่อมเป็นไปตามกรรม)
สภุ าษิต ม. 2/8 กลฺยาณการี กลฺยาณํ ปาปการี จ ปาปกํ
(ทำดีได้ดี ทำช่วั ได้ชั่ว) สโุ ข
ปญุ ญฺ สสฺ อจุ ฺจโย ( การสั่งสมบญุ
นำสุขมาให้) ปชู โก ลภเต ปูชํ วนทฺ
โก ปฏิวนทฺ นํ ( ผบู้ ูชาเขา ย่อม
ได้รบั การบูชาตอบผไู้ หว้เขาย่อม
ได้รับการไหว้ตอบ)

รวมระหว่างภาค 18 70
รวมปลายภาค 2 30
20 100
รวม

โครงสร้างรายวิชา ชนั้ มธั ยมศึกษาปีท่ี 2
วชิ า พระพุทธศาสนา รหัสวิชา ส 22105 ภาคเรียนที่ 2 เวลา 20 ชว่ั โมง
จำนวน 0.5 หนว่ ยกติ
สดั ส่วนคะแนนระหวา่ งภาค:ปลายภาค 70: 30

ลำดับ ชือ่ หนว่ ย มาตรฐาน สาระการเรียนรู้ เวลา น้ำหนัก ภาระงาน/
ท่ี การเรียนรู้ การเรียนรู้/ (ชว่ั โมง) คะแนน ช้นิ งาน
1 คิดแบบโยนิโส ตวั ชี้วัด รวบยอด
มนสกิ ารและ ส 1.1 การรู้จักคิดพิจารณาอยา่ งเป็นระบบ 2 5 แสดง
แบบอุบายธรรม ม.1/9 ระเบยี บละเอยี ด รอบคอบ รอบด้านและ 3 10 บทบาท
ถกู ต้อง ทำให้เกิดปัญญาแตกฉานตามหลัก สมมติเก่ยี ว
2 สวดมนต์ แผ่ ส1.1 พระพุทธศาสนาเรยี กวา่ การคิดแบบ 2 10 วธิ คี ิด
เมตตา บริหาร ม.1/10 โยนโิ สมนสิการ มี 10 วิธี
จติ และเจริญ สวดมนต์เป็นหนา้ ท่ีอยา่ งหนึ่งของชาวพทุ ธ นำเสนอ
ปัญญาดว้ ยอานา ส1.1 วธิ ีการทำ
ปานสติ ม.1/11 ทีป่ ฏบิ ตั ิอยา่ งสมำ่ เสมอเพราะนอกจาก สมาธิแบบ
จะทำให้จติ ใจสงบแล้วยังก่อให้เกิด อาณาปานสติ
3 หลักธรรมทาง ความดีงามต่อชวี ิต พระพทุ ธศาสนา
ศาสนา สอนเรอื่ งการฝึกอบรมควบคุมกาย ยกตัวอย่าง
วาจาและจิตใจไปพร้อมๆกัน ทงั้ นี้ พฤติกรรม
เพราะเม่ือกายและวาจาสงบเรียบร้อย การปฏิบตั ิ
แลว้ กจ็ ะสามารถควบคมุ จิตใจให้สงบ
นงิ่ ได้ การฝึกบริหารจติ และเจริญ ตนท่ี
ปญั ญาตามหลักสตปิ ฎั ฐาน เน้นอานา สอดคลอ้ งกับ
ปานสติ สามารถนำไปใชใ้ น หลกั ธรรม
ชีวิตประจำวนั
หลักธรรมในพระพทุ ธศาสนามี
มากมายหลายหวั ขอ้ เราควรศึกษาและ
นำไปปฏบิ ตั ิให้เหมาะสมกบั การ
ดำเนนิ ชีวติ ของตนท้ังนี้เพื่อความสขุ
ความเจริญและเพื่อการอยรู่ ่วมกนั กับ
บคุ คลอนื่ ในสงั คมอยา่ งสันติสุข พระ
รัตนตรยั ถอื ว่าเป็นหลักธรรมท่ีสำคญั

4 ปฏิบตั ติ นอยา่ ง ส1.2 ม.1/1 พระพุทธศาสนาจะเจริญมน่ั คงสบื 2 5 สมุดบนั ทกึ
เหมาะสมต่อ ตอ่ ไปก็ต่อเมื่อชาวพทุ ธซ่ึง ความดี
บคุ คล ประกอบด้วยบคุ คล 4กล่มุ ทีเ่ รยี กวา่
ต่าง ๆ พทุ ธบรษิ ทั 4 ปฏบิ ตั หิ น้าทขี่ องตน 10 สาธติ การ
อยา่ งถูกตอ้ งสมบรู ณ์ และยงั มีหนา้ ที่ ปฏบิ ตั ิตน
5 การมีมรรยาท ส1.2 ม.1/2 ยอ่ ยๆอนื่ ๆอกี ซ่ึงเปน็ หนา้ ท่ขี องชาว อยา่ ง
ของความเป็นศา พุทธควรศึกษา เช่น การเปน็ ลกู ทด่ี ี เหมาะสม
สนกิ ชนทด่ี ี ตามหลกั ทศิ เบ้ืองหนา้ ในทิศ 6 ตามมรรยาท
ชาวพุทธ
6 คุณคา่ ของศาสน ส1.2 ม.1/3 มารยาทชาวพุทธ กริ ิยาวาจาทถี่ อื ว่า 2
พธิ ี และปฏิบตั ิ สุภาพเรียบร้อยและงดงามทีช่ าวพุทธ 10 สาธิตบทบาท
ตน พึงปฏิบัติตอ่ กัน เช่น การต้อนรบั สมมติ
(ปฏิสนั ถาร)
มรรยาทของผ้เู ปน็ แขก ฝกึ ปฏบิ ตั ิ เก่ียวกบั ศา
ระเบียบพธิ ี ปฏบิ ัตติ ่อพระภิกษุ การยืน สนพธิ ี
การให้ท่ีนง่ั การเดินสวน การสนทนา
การรับส่ิงของ การแต่งกายไปวัด การ
แต่งกายไปงานมงคล งานอวมงคล
ชาวพุทธควรปฏบิ ัตใิ หถ้ กู ต้อง

ศาสนพธิ หี รอื พธิ กี รรมทางศาสนาเป็น 3
องคป์ ระกอบทีส่ ำคัญของศาสนา อัน
เกิดจากคตคิ วามเช่ือในหลกั คำสอนใน
พระพทุ ธศาสนา ศาสนพิธขี อง
พระพุทธศาสนามีจำนวนมากและควร
ปฏบิ ตั ิใหถ้ กู ต้องเหมาะสมในเร่ือง
ต่างๆดังนี้ การทำบุญตกั บาตรการถวาย
ภัตตาหารสง่ิ ของทีค่ วรถวายและ
สงิ่ ของต้องห้ามสำหรับพระภิกษุ การ
ถวายสงั ฆทาน เครื่องสงั ฆทาน การ
ถวายผ้าอาบน้ำฝน การจดั เคร่ืองไทย
ธรรม เครอ่ื งไทยทาน การกรวดนำ้
การทอดกฐิน การทอดผา้ ปา่

7 วันสำคัญทาง ส1.2 ม.1/4 วันสำคญั ทางพระพุทธศาสนาเปน็ วันท่ี 2 10 จัด
ศาสนา และ ชาวพุทธรว่ มกนั ประกอบพิธีกรรมเพ่ือ 2 นทิ รรศการ
ปฏบิ ัติตน ระลึกถงึ คุณของพระรัตนตรัยเป็น วนั สำคญั ทาง
พิเศษในประเทศไทยมี 4 วัน คอื วนั ศาสนา
8 ศาสนพธิ ี ส1.2 ม.1/5 มาฆบชู า วันวสิ าขบชู า วันอัฏฐมีบชู า
วนั อาสาฬหบูชา วนั ธรรมสวนะและ 10 เล่า
พิธีกรรม ตาม เทศกาลสำคัญ การศึกษาวนั สำคัญ ประสบการณ์
เหลา่ น้นี อกจากจะทำให้เราตระหนกั ถึง ท่เี ก่ยี วกบั
แนวปฏิบัติของ ความสำคญั ของวันดังกลา่ ว ยงั ช่วยให้ ศาสนาอ่ืน ๆ
เรามีศรัทธาและปฏิบัติตนได้อยา่ ง ทน่ี กั เรยี นเคย
ศาสนาอนื่ ถกู ต้องเหมาะสมและสามารถนำ เข้าร่วม
หลักธรรมที่เก่ยี วเน่ืองมาประยกุ ต์ใช้ กิจกรรมหรือ
ในชีวติ ประจำวนั ได้ รจู้ ัก
ศาสนพิธีเปน็ องค์ประกอบท่ีสำคัญของ
ศาสนา แต่ละศาสนาจะมศี าสนพธิ ีท่ี 70
แตกตา่ งกนั ไปเราควรศึกษาศาสนพธิ ี 30
ของศาสนาอื่นๆนอกเหนอื จากศาสนา 100
ทีต่ นนบั ถือเพ่ือจะสามารถปฏิบตั ติ น
ไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ งเม่ือต้องเข้าร่วมศาสน
พธิ ีนนั้ ๆ

รวมระหว่างภาค 18
รวมปลายภาค 2
20
รวม

คำอธิบายรายวชิ า

กลุม่ สาระการเรยี นร้สู ังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม รายวชิ าพ้ืนฐาน

รายวชิ าพระพทุ ธศาสนา ส ๒๓๑o๒ ๒o ช่วั โมง/ภาคเรยี น/สปั ดาห์

ช้นั มัธยมศึกษาปีท่ี ๓ ภาคเรียนท่ี ๑ จำนวน o.๕ หน่วยกิต

อธิบาย อภปิ ราย วิเคราะห์ และปฏบิ ัตใิ นการเผยแผ่พระพทุ ธศาสนา เขา้ สู่ประเทศต่างๆทั่วโลก และการนับ

ถือพระพทุ ธศาสนา ของประเทศเหลา่ น้ันในปัจจุบนั และความสำคัญของพระพทุ ธศาสนา ในฐานะทช่ี ่วย

สรา้ งสรรค์ อารยธรรม และความสงบสุขใหแ้ กโ่ ลก การสมั มนาพระพุทธศาสนา กับปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

และการพัฒนาอยา่ งยง่ั ยืน ( ท่ีสอดคลอ้ งกับหลักธรรม ในสาระการเรียนรู้ ข้อ ๖ ) ศึกษาพทุ ธประวตั ิ จาก

พระพทุ ธรปู ปางตา่ งๆ เชน่ ปางมารวิชยั ปางปฐมเทศนา ปางลลี า ปางประจำวนั เกดิ สรปุ และวเิ คราะห์ พุทธ

ประวัติ ปฐมเทศนา โอวาทปาฏโิ มกข์ พระอัญญาโกณทัญญะ พระมหาปชาบดีเถรี พระเขมาเถรี พระเจ้าปเสนทิ

โกศล นนั ทวิ สิ ารชาดก สุวณั ณหังสชาดกพระรัตนตรัย สงั ฆคณุ ๙ อรยิ สัจ ๔ ทกุ ข์ (ธรรมท่คี วรรู)้ ขันธ์ ๕

ไตรลกั ษณ์ สมหุ ทยั (ธรรมที่ควรละ) หลกั ธรรม วฎั ฎะ ๓ ปปัญจธรรม ๓ (ตัญหา มานะ ทฎิ ฐ) นิโรธ (ธรรม

ที่ควรบรรล)ุ อตั ถะ ๓ มรรค (ธรรมทค่ี วรเจริญ ) มรรคมีองค์ ๘ ปญั ญา ๓ สับปรุ ิสธรรม ๗ บญุ กิริยาวัตถุ ๑๐

อบุ าสกธรรม ๗ มงคล ๓๘ มศี ลิ ปะวิทยาการ พบสมณะ ฟงั ธรรมตามกาล สนทนาธรรมตามกาล พุทธศาสนา

สภุ าษติ อตฺตา หเว ชิตํ เสยฺโย ชนะตนนน้ั แลดีกวา่ ธมฺมจารี สขุ ํ เสติ ผูป้ ระพฤตธิ รรมยอ่ มอยูเ่ ป็นสขุ ปมาโท

มจฺจโุ น ปทํ ความประมาทเป็นหนทางแหง่ ความตาย การปฎิบัติตนตามหลกั ธรรม (ตามสาระการเรียนรู้ ข้อ ๖)

พฒั นาการเรยี นรดู้ ว้ ย วิธีคิดแบบโยนิโสมนสกิ าร สองวิธีคอื วธิ ี คดิ แบบอริยสัจ และวิธคี ดิ แบบสืบสาวเหตปุ จั จัย

สวดมนตแ์ ปล และแผ่เมตตา รูแ้ ละเข้าใจวธิ ปี ฏิบัติ และประโยชน์ของการบริหารจติ และเจริญปัญญา ฝกึ การ

บริหารจติ และเจริญ ตามหลักสตปิ ฎั ฐาน เน้นอาณาปานสติ นำวธิ กี ารบริหารจติ และเจริญปัญญา ไปใชใ้ น

ชวี ิตประจำวัน

โดยใช้กระบวนกลุม่ กระบวนการคิดวเิ คราะห์ กระบวนการสร้างเจตคติ กระบวนการสร้างความรคู้ วาม

เข้าใจ กระบวนการแก้ปญั หาในอนาคต การอภปิ ราย เ

เพือ่ ให้เกิดเพ่ือให้เกิดศรัทธาอยา่ งยิง่ ต่อพระรัตนตรัย และรกั การเรียนรู้พระพทุ ธศาสนา ประพฤตปิ ฏบิ ัตติ น

เป็นพทุ ธศาสนิกชนทด่ี ีมีคณุ ธรรม จริยธรรมในการอยู่รว่ มกนั ในสงั คม และสามารถนำ หลกั ธรรมไปใช้เป็น

เคร่ืองมอื ในการเรียนรู้ การทำงานอยา่ งมีคณุ ค่าต่อชีวิตตนเองและสังคมโดยสว่ นรวม สอดคลอ้ งกบั หลักปรัชญา

ของเศรษฐกิจพอเพยี งในทอ้ งถนิ่ มุ่งสูค่ วามเป็นประชาคมอาเซยี น

รหัสตวั ชีว้ ดั ส

๑.๑ ม. ๑/๑ ม. ๑/๒ ม. ๑/๓ ม. ๑/๔ ม. ๑/๕ ม. ๑/๖ ม. ๑/๗ ม. ๑/๘ ม. ๑/๙

รวม ๙ ตวั ชีว้ ัด

คำอธิบายรายวิชา

กล่มุ สาระการเรยี นรู้สงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม รายวชิ าพน้ื ฐาน

รายวชิ าพระพทุ ธศาสนา ส ๒๓๑o๔ ๒o ชั่วโมง/ภาคเรียน/สัปดาห์

ชัน้ มธั ยมศกึ ษาปีที่ ๓ ภาคเรยี นท่ี ๒ จำนวน o.๕ หน่วยกติ

อธิบาย อภปิ ราย วิเคราะห์ และปฏิบตั ิตนตามวถิ กี ารดำเนนิ ชีวติ ของศาสนกิ ชนสาสนาอ่ืนๆ และหนา้ ท่ี
ของพระภิกษุในการปฎิบัติตามหลักพระธรรมวนิ ยั และจรยิ วตั รอย่างเหมาะสม การปฎิบัตติ นต่อพระภกิ ษุในงาน
ศาสนพิธที บ่ี า้ น การสนทนา การแตง่ กาย มรรยาทการพูดกับพระภิกษตุ ามฐานะ การเปน็ ศิษยท์ ่ดี ี ตามหลักทศิ
เบ้ืองขวา ในทิศ ๖ ของพระพทุ ธศาสนา การปฎบิ ัติหน้าทีช่ าวพทุ ธตามพุทธปณิธาน ๔ ในมหาปรินิพพานสตู ร
พธิ ที ำบุญ งานมงคล งานอวมงคล การนิมนตพ์ ระภิกษุ การเตรียมทตี่ ั้ง พระพทุ ธรูป และเครือ่ งบูชา การวงด้าย
สายสิญจน์ การปลู าดอาสนะ การเตรียมเครอ่ื งรบั รอง การจุดธูปเทียน ข้อปฏบิ ตั ิในวันเลยี้ งพระ การถวายขา้ งพระ
พุทธ การถวายไทยธรรม การกรวดน้ำ ประวัตวิ นั สำคัญทางพระพุทธศาสนา ในประเทศไทย วนั วิสาขบชู า วนั
ธรรมสวนะและเทศกาลสำคัญ หลักปฏบิ ตั ิตน การฟงั พระธรรมเทศนา การแตง่ กายในการประกอบ ศาสนพธิ ีท่ีวัด
การงดเว้นอบายมขุ การประพฤตปิ ฎิบตั ิตนในวันธรรมสวนะและเทศกาลสำคัญ การแสดงตนเป็นพุทธมามกะ ขัน้
เตรยี มการ ขน้ั พิธีการ การศึกษาเรียนรู้เรื่ององค์ประกอบของพระพทุ ธศาสนา นำไปปฎิบัตแิ ละเผยแผ่ ตามโอกาส
การศึกษาการรวมตัวขององค์กรชาวพุทธ การปลกู จติ สำนึกในดา้ นการบำรุงรกั ษาวดั และพุทธสถานใหเ้ กิด
ประโยชน์ โดยใชก้ ระบวนกลมุ่ กระบวนการคิดวิเคราะห์ กระบวนการสร้างเจตคติ กระบวนการสรา้ ง
ความร้คู วามเขา้ ใจ กระบวนการแกป้ ัญหาในอนาคต การอภิปราย

เพ่ือให้เกดิ เพอ่ื ให้เกิดศรัทธาอย่างยง่ิ ตอ่ พระรตั นตรยั และรกั การเรียนรู้พระพทุ ธศาสนา ประพฤตปิ ฏิบัติตน
เปน็ พุทธศาสนิกชนทีด่ ีมคี ณุ ธรรม จริยธรรมในการอยู่ร่วมกันในสงั คม และสามารถนำ หลักธรรมไปใชเ้ ปน็
เครื่องมือในการเรียนรู้ การทำงานอยา่ งมีคุณคา่ ต่อชวี ิตตนเองและสงั คมโดยส่วนรวม สอดคลอ้ งกบั หลักปรัชญา
ของเศรษฐกจิ พอเพียงในทอ้ งถนิ่ มุ่งสคู่ วามเปน็ ประชาคมอาเซียน
รหัสตัวช้วี ัด
ส ๑.๑ ม. ๑/๙
ส ๑.๒ ม. ๑/๑ ม. ๑/๒ ม. ๑/๓ ม. ๑/๔ ม. ๑/๕ ม. ๑/๖ ม. ๑/๗
รวม ๘ ตวั ช้ีวดั

รายวิชาพระพทุ ธศาสนา ส ๒๓๑o๒ โครงสร้างรายวชิ า
จำนวน ๐.๕ หนว่ ยกติ ช้นั มัธยมศึกษาปีท่ี ๓

๒o ชัว่ โมง/ภาคเรียน/สัปดาห์

หน่วย ชอ่ื หน่วยการเรียนรุ้ มาตรฐานการ สาระสำคญั เวลา/ นำ้ หนกั ภาระ
ที่ เรยี นร้/ู ตวั ช้ีวดั ช่ัวโมง คะแนน ชนิ้ งาน
รวบยอด
๑ ประวัติความสำคัญของ ๑๕
พระพทุ ธศาสนา ส ๑.๑ อธิบายการเผยแผ่ ๓

2 พุทธประวตั ิ พระสาวก ม. ๑/๑ พระพทุ ธศาสนา เข้าส่ปู ระเทศ
ศาสนิกชนตวั อยา่ ง
และชาดก ม. ๑/๒ ตา่ งๆทั่วโลกและการนบั ถือ

พระพทุ ธศาสนา ของประเทศ

เหล่านน้ั ในปัจจบุ นั และ

ความสำคัญของ

พระพุทธศาสนา ในฐานะที่ช่วย

สรา้ งสรรค์ อารยธรรม และ

ความสงบสุขใหแ้ ก่โลก

ส ๑.๑ ศึกษาพทุ ธประวตั ิจาก ๔ ๒๐

ม.๑/๔ พระพุทธรูปปางต่าง ๆ เช่น ปาง

ม.๑/๕ มารวิชัย ปางปฐมเทศนา ปาง

ลลี า ปางประจำวันเกดิ สรุป

และวิเคราะห์และวเิ คราะหพ์ ุทธ

ประวตั ิ ปฐมเทศนา โอวาท

ปาฎิโมกข์ พระอัญญาโกณ

ฑญั ญะ พระมหาปชาบดรเถรี

พระเขมาเถรี พระเจ้าปเสนทิ

โกศล นันทวิ สิ ารชาดก สวุ ณั ณ

หังสชาดก และประพฤตติ นเป็น

แบบอยา่ งการดำเนินชีวติ และ

ข้อคิดจากประวัติ สาวก ชาดก/

เรื่องเลา่ และศาสนิกชนตัวอย่าง

ตามทก่ี ำหนด

๓ หลกั ธรรมทาง ส ๑.๑ อธิบายความหมายและ ๕ ๒๕

พระพุทธศาสนา ม ๑/๖ ความสำคัญของพระรัตนตรยั ๑๕
๑๕
สังฆคณุ ๙ อรยิ สัจ ๔ ทกุ ข์

(ธรรมท่ีควรร)ู้ ขันธ์ ๕ ไตร

ลักษณ์ สมหุ ทยั (ธรรมทค่ี วร

ละ) หลกั ธรรม วัฎฎะ ๓

ปปญั จธรรม ๓ (ตัญหา มานะ

ทฎิ ฐ) นิโรธ (ธรรมทคี่ วร

บรรลุ) อัตถะ ๓ มรรค (ธรรม

ทค่ี วรเจริญ ) มรรคมีองค์ ๘

ปัญญา ๓สับปรุ ิสธรรม ๗ บญุ

กิริยาวัตถุ ๑๐

อุบาสกธรรม ๗ มงคล ๓๘ มี

ศลิ ปะวทิ ยาการ พบสมณะ ฟัง

ธรรมตามกาล สนทนาธรรม

ตามกาล เหน็ คุณคา่ และ

วิเคราะห์ การปฎิบตั ิตนตาม

หลักธรรม ในการพัฒนาตนเอง

(ตามสาระการเรียนรู้ ขอ้ ๖)

๔ พระไตรปฎิ ก ส ๑.๑ ม ๑/๗ อธบิ ายพทุ ธศาสนาสุภาษิต อตฺ ๒

ตา หเว ชิตํ เสยฺโย ชนะตนน้นั

แลดีกวา่ ธมฺมจารี สขุ ํ เสติ ผู้

ประพฤตธิ รรมยอ่ มอยเู่ ป็นสขุ

ปมาโท มจฺจุโน ปทํ ความ

ประมาทเป็นหนทางแหง่ ความ

ตาย

๕ การบริหารจิตและการ ส ๑.๑ ม ๑/๘ ศึกษาและปฏบิ ตั ติ นเพ่อื ๔

เจริญปัญญา ม ๑/๙ พัฒนาการเรยี นรู้ด้วย วิธคี ิด

แบบโยนิโสมนสกิ าร สองวิธี

คือ วธิ ี คิดแบบอริยสัจ และวธิ ี

คิดแบบสบื สาวเหตปุ ัจจยั สวด

มนตแ์ ปล และแผเ่ มตตา ร้แู ละ

เขา้ ใจวิธปี ฏิบัติ และประโยชน์

ของการบรหิ ารจิตและเจริญ

ปัญญา ฝึกการบรหิ ารจิตและ

เจริญปัญญาสตปิ ัญญา ตามหลกั

สติปัฎฐาน เนน้ อาณาปานสติ

นำวธิ ีการบริหารจิตและเจรญิ

ปัญญาไปใช้ในชวี ิตประจำวัน

๖ พระพุทธศาสนากบั การ ส ๑.๑ ม ๑/๓ อภปิ รายหลกั การสัมมนา ๒ ๑๐

แก้ปัญหาและการพัฒนา พระพุทธศาสนากบั หลักปรชั ญา ๗๐
๓๐
ของเศรษฐกจิ พอเพยี งและการ ๑๐๐

พัฒนาอย่างย่งั ยนื (ท่ีสอดคลอ้ ง

กับหลักธรรมในสาระการเรยี นรู้

ขอ้ ๖)

รวมระหวา่ งภาค ๑๘

รวมปลายภาค ๒

รวมทง้ั รายวชิ า ๒๐

รายวิชาพระพทุ ธศาสนา ส ๒๓๑o๒ โครงสร้างรายวิชา
จำนวน ๐.๕ หน่วยกิต ช้นั มธั ยมศกึ ษาปีท่ี ๓

หน่วย ชื่อหนว่ ยการ มาตรฐานการ ๒o ช่ัวโมง/ภาคเรยี น/สปั ดาห์
ที่ เรยี นรุ้ เรยี นรู้/ตัวชว้ี ดั
สาระสำคญั เวลา/ น้ำหนัก ภาระชิน้ งาน
ชั่วโมง คะแนน รวบยอด

๑ ประวตั ิ ส ๑.๑ อธิบายการเผยแผ่พระพุทธศาสนา ๓ ๑๕
๒๐
ความสำคัญของ ม. ๑/๑ ม. ๑/๒ เข้าสูป่ ระเทศต่างๆท่ัวโลกและการ

พระพทุ ธศาสนา นับถอื พระพุทธศาสนา ของ

ประเทศเหล่านั้นในปัจจบุ ัน และ

ความสำคัญของพระพุทธศาสนา

ในฐานะที่ชว่ ยสร้างสรรค์ อารย

ธรรม และความสงบสุขใหแ้ ก่

โลก

2 พุทธประวตั ิ ส ๑.๑ ม.๑/๔ ศึกษาพทุ ธประวตั ิจาก ๔

พระสาวก ม.๑/๕ พระพทุ ธรปู ปางตา่ ง ๆ เชน่ ปาง

ศาสนกิ ชน มารวชิ ยั ปางปฐมเทศนา ปางลีลา

ตัวอย่าง ปางประจำวนั เกดิ สรุปและ

และชาดก วิเคราะห์และวเิ คราะหพ์ ทุ ธ

ประวตั ิ ปฐมเทศนา โอวาทปาฎิ

โมกข์ พระอัญญาโกณฑัญญะ

พระมหาปชาบดรเถรี พระเขมา

เถรี พระเจ้าปเสนทิโกศล นนั ทิ

วสิ ารชาดก สุวณั ณหงั สชาดก

และประพฤตติ นเป็นแบบอย่าง

การดำเนินชวี ิต และขอ้ คิดจาก

ประวตั ิ สาวก ชาดก/ เรื่องเล่า

และศาสนกิ ชนตวั อย่างตามท่ี

กำหนด

๓ หลักธรรมทาง ส ๑.๑ ม ๑/๖ อธิบายความหมายและความสำคญั

พระพทุ ธศาสนา ของพระรัตนตรยั สงั ฆคณุ ๙

อรยิ สจั ๔ ทุกข์ (ธรรมทค่ี วรรู้)

ขันธ์ ๕ ไตรลกั ษณ์ สมหุ ทัย

(ธรรมท่ีควรละ) หลักธรรม

วัฎฎะ ๓ ปปญั จธรรม ๓ (ตัญหา

มานะ ทิฎฐ) นิโรธ (ธรรมท่ีควร

บรรล)ุ อัตถะ ๓ มรรค (ธรรมที่

ควรเจริญ ) มรรคมีองค์ ๘ ปัญญา

๓

๓ หลักธรรมทาง ส ๑.๑ ม ๑/๖ สบั ปุรสิ ธรรม ๗ บุญกริ ยิ าวัตถุ ๕ ๒๕

พระพุทธศาสนา ๑๐ ๑๕
๑๕
อุบาสกธรรม ๗ มงคล ๓๘ มี

ศิลปะวิทยาการ พบสมณะ ฟัง

ธรรมตามกาล สนทนาธรรมตาม

กาล เห็นคุณค่าและวเิ คราะห์ การ

ปฎบิ ตั ติ นตามหลกั ธรรม ในการ

พฒั นาตนเอง (ตามสาระการ

เรียนรู้ ขอ้ ๖)

๔ พระไตรปฎิ ก ส ๑.๑ ม ๑/๗ อธบิ ายพทุ ธศาสนาสุภาษติ อตฺตา ๒

หเว ชติ ํ เสยโฺ ย ชนะตนน้ันแล

ดีกว่า ธมฺมจารี สุขํ เสติ ผู้

ประพฤติธรรมย่อมอยเู่ ป็นสขุ

ปมาโท มจฺจุโน ปทํ ความ

ประมาทเปน็ หนทางแหง่ ความตาย

๕ การบรหิ ารจิต ส ๑.๑ ม ๑/๘ ศึกษาและปฏิบตั ิตนเพือ่ ๔

และการเจริญ ม ๑/๙ พัฒนาการเรยี นรู้ดว้ ย วิธีคดิ แบบ

ปัญญา โยนิโสมนสกิ าร สองวิธีคอื วธิ ี

คดิ แบบอรยิ สจั และวิธีคิดแบบ

สบื สาวเหตุปัจจัย สวดมนต์แปล

และแผ่เมตตา รู้และเข้าใจวิธี

ปฏิบตั ิ และประโยชนข์ องการ

บริหารจติ และเจริญปัญญา ฝึก

การบรหิ ารจิตและเจริญปัญญา

สตปิ ัญญา ตามหลักสตปิ ัฎฐาน

เน้นอาณาปานสติ นำวิธีการ

บริหารจติ และเจริญปญั ญาไปใช้

ในชวี ติ ประจำวนั

๖ พระพทุ ธศาสนา ส ๑.๑ ม ๑/๓ อภปิ รายหลกั การสมั มนา ๒ ๑๐
กบั การแก้ปญั หา พระพทุ ธศาสนากับหลกั ปรชั ญา
และการพัฒนา ของเศรษฐกจิ พอเพยี งและการ ๑๘ ๗๐
พัฒนาอยา่ งยัง่ ยืน (ทส่ี อดคล้องกบั ๒ ๓๐
รวมระหว่างภาค หลกั ธรรมในสาระการเรียนรู้ ข้อ ๒๐ ๑๐๐
รวมปลายภาค ๖)
รวมทงั้ รายวชิ า