No. 11, 2012

ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ 99

ՀՏԴ: 61(071.1):61.001.5

Բժշ­կա­կան բարձ­րա­գույն կր­թու­թյան բա­կա­լավ­րիատի աս­տի­
ճա­նում ու­սա­նո­ղա­կենտ­րոն դա­սա­վանդմ­ ան որոշ ու­ղեն­ իշ­
նե­րի շուրջ

Նավ­ ա­սարդ­ յան Գ.Ա.
ԵՊԲՀ, բժշ­կակ­ ենս­ ա­բան­ ա­կան ցիկլ­ային մեթ­ ո­դակ­ ան հանձն­ ա­ժող­ ո­վ

Մ­ եր առջև կանգն­ ած նշա­նա­կալ­ի շատ խն­դիրն­ եր չեն
կա­րող լուծվ­ ել մտած­ ո­ղու­թյան այն մակ­ ար­դակ­ ում,
որում դրանք ծնվ­ ել են։
Ալբ­ երտ Էյնշ­տեյն

Բան­ ա­լի բառ­ եր` ուս­ ան­ ող­ ա­կենտր­ ոն դաս­ ավ­ ան­դում, գոր­ են և նպատ­ ա­կա­մետ արձ­ ա­գան­քել­ու պատ­րաս­
կր­թութ­ յան արդ­ իական­ ա­ցում, տեղ­ ե­կույթ, գիտ­ ել­իք­ ի վե­ տա­կամ­ ութ­ յուն դրսև­ ո­րի։
րա­ծում, ուս­ ան­ ո­ղի դեր­ ա­կատ­ ա­րում, գործ­ ընկ­ եր­ ութ­ յուն։ Ներկ­ ա­յումս փոխվ­ ել են կրթ­ ութ­ յա­նը ներ­կա­յաց­
վող պահ­ անջ­ներ­ ը, հետ­ևաբ­ ար հարկ է փո­խել և դա­
21-րդ դա­րում ինչպ­ ես հա­սա­րա­կակ­ ան կյան­քի գրե­ սավ­ անդ­ման մեթ­ ոդ­ ա­բա­նութ­ յուն­ ը։ Բարձ­րագ­ ույն կր­
թե բո­լոր ոլորտն­ ե­րում, այնպ­ ես էլ ուս­ ումն­ ա­գիտ­ ա­կան թութ­ յան ասպ­ ա­րեզ­ ում վեր­ ոբ­ եր­ յալ զարգ­ ա­ցումն­ երն
գործ­ ուն­ եութ­ յան ասպ­ ա­րեզ­ ում վեր­ աձև­ ա­կերպ­ ումն­ եր­ ի, ուղ­ղա­կի պա­հանջ­ ում են բժշկ­ ա­կան բարձ­րա­գույն կր­
կենս­ ուն­ ակ գաղ­ ա­փարն­ եր­ ի պահ­ անջ է առաջ եկել։ թութ­ յան կազմ­ ա­կերպմ­ ան և կառ­ ա­վարմ­ ան մեջ հաղ­
թա­հար­ ել գոյ­ութ­ յուն ուն­ եց­ ող կարծ­րատ­ ի­պե­րը, փո­խել
Հա­մաշ­խարհ­ այն­ ացմ­ ան ժա­մա­նակ­ ակ­ ից միտ­ ում­ մոտ­ ե­ցումն­ եր­ ը, տեխն­ ո­լոգ­ իաներ­ ը, խնդ­ իրն­ եր­ ի լուծմ­ ան
նե­րի պայ­ման­նե­րում բուռն ընթ­ ա­ցող տնտ­ ե­սակ­ ան-մ­ մեթ­ ոդ­ ա­բան­ ութ­ յուն­ ը, հանր­ ային և մարդկ­ ային փոխ­հա­
շակ­ ութ­ ային-քաղ­ ա­քա­կան տեղ­ ա­շար­ժեր­ ը չեն կար­ ող րաբ­ ե­րութ­ յունն­ եր­ ի հա­ղոր­դակց­ ա­կան կառ­ ուցվ­ ած­քը։
շր­ջանց­ ել կրթ­ ութ­ յան ոլորտ­ ը, մասն­ ավ­ որ­ ապ­ ես կրթ­ ա­ Նշ­ված­ներ­ ը սերտ աղերսն­ եր ուն­ են բարձր­ ա­գույն կր­թու­
կան համ­ ակ­ ար­գի շար­ ուն­ ա­կակ­ ան կատ­ ա­րել­ա­գործմ­ ան թյան բար­ եփ­ ոխ­ ումն­ ե­րի Բոլ­ոն­ իայի գործ­ ընթ­ ա­ցի հետ,
գործ­ ըն­թաց­ ը [1,3,4,13,14]։ Բարձր­ ա­գույն և մաս­նագ­ ի­ որի հայեց­ ա­կարգ­ ի ելա­կետ­ ե­րից մեկ­ ը դաս­ ավ­ անդ­ման
տա­կան կր­թութ­ յան ար­դիակա­նաց­ ու­մը պա­հան­ջում է ուս­ ան­ ող­ ա­կենտր­ ոն մոտ­ եց­ման որ­դեգր­ ումն է։ Ավե­լաց­
նոր տե­ղե­կատվ­ ութ­ յան արագ մշա­կում և այն գիտ­ ե­լիք­ ի նենք, որ կրթ­ ութ­ յան որա­կի բար­ ե­լավ­ման ուղ­ղութ­ յամբ
վե­րած­ ում։ Աս­ված­ ի հա­մա­տեքստ­ ում չափ­ ա­զանց ար­ կատ­ ար­վող միջ­ ո­ցա­ռումն­ եր­ ի շրջ­ ա­նա­կում, մաս­նա­վո­
դիական է հա­մալ­սա­րա­նակ­ ան կրթ­ ութ­ յան բար­ եփ­ ո­ րա­պես Թյուն­ ինգ­ ի մեթ­ ո­դաբ­ ա­նութ­ յան մեջ ու­սա­նո­
խում­ ը, որի առաջն­ ահ­ երթ խնդ­ իր­ ը ուս­ ումն­ ա­կան հաս­ ղա­կենտ­րոն դա­սա­վանդ­մա­նը կարև­ որ տեղ է տր­ված
տա­տութ­ յան` ուս­ ան­ ո­ղին սոսկ գիտ­ ել­իք փո­խանց­ ող­ ից [2,3,6,8,11]։­
գիտ­ ել­իք ձևա­վոր­ ող դառ­նալն է։ Ո­րո՞նք են ուս­ ա­նող­ ա­կենտ­րոն դաս­ ա­վանդ­ման
առա­վե­լութ­ յունն­ ե­րը, և ի՞նչ գործ­ իք­ ակ­ ազմ պիտ­ ի ներդր­
Ար­դի հա­սար­ ա­կութ­ յուն­ ում գործ­ ող մասն­ ագ­ ետ­ ի վի այս տիպ­ ի դաս­ ավ­ անդմ­ ան մեջ։
որակ­ ա­կան չա­փա­նիշն­ եր­ ը կար­ ել­ի է խմբ­ ա­վո­րել հետ­ Ն­ ախ պար­զենք, թե ինչ է նշա­նա­կում «ուս­ ա­նո­ղա­
ևյալ կերպ։ կենտր­ ոն դա­սավ­ ան­դում»։ Ընդհ­ անր­ ա­կան բա­նաձ­ևը
1. Շրջ­ ա­նավ­ ար­տը տե­սակ­ ան մասն­ ա­գիտ­ ա­կան գի­տե­ հետ­ևյալն է. դա­սա­վանդ­ման հայեց­ ա­կարգ­ ում ու­սա­
նող­ ա­կենտր­ ոն մոտ­ եց­ ու­մը ենթ­ ադր­ ում է ուս­ ա­նող­նե­
լիքն­ ե­րից զատ պետք է ուն­ ե­նա հետ­ ա­զո­տա­կան և րի ակ­տի­վութ­ յուն­ ը և ինք­նուր­ ույն­ ութ­ յուն­ ը սով­ որ­ ե­լու
գործն­ ակ­ ան որոշ­ ակ­ ի հմտ­ ութ­ յունն­ եր։ գործ­ ընթ­ ա­ցում, որն առա­վել արդ­ յուն­ ա­վետ է դարձ­
2. ­Մաս­նագ­ ետ­ ը ընդ­ ուն­ ակ պի­տի լին­ ի առա­ջարկ­ ել­ու նում բարձ­րա­գույն կրթ­ ակ­ ան համ­ ա­կարգ­ ի որա­կյալ,
նոր գաղ­ ա­փարն­ եր` դրանք համ­ ադր­ ել­ով և զար­ մրց­ ու­նակ, միջ­ ազգ­ ային չափ­ ո­րոշ­ իչն­ եր­ ին ներդ­ աշն­ ակ
գաց­նե­լով գործ­ ընկ­ երն­ եր­ ի մտահղ­ ա­ցումն­ եր­ ի հետ, մաս­նա­գետ­ներ­ ի պատ­րաստ­ման առա­քել­ութ­ յուն­ ը։ Աս­
այս­ ինքն՝ ցուց­ աբ­ եր­ ել թիմ­ ում աշ­խատ­ ել­ու կար­ ող­ ու­ վա­ծի անուղ­ղակ­ ի ապա­ցույց է նաև այն, որ Բոլ­ոն­ իայի
թյուն։ գործ­ ըն­թա­ցի նկար­ ագ­րա­կան եզր­ աբ­ ան­ ութ­ յան մեջ հա­
3. Ն­ ա պետք է ու­նե­նա վերլ­ուծ­ ա­կան, քնն­ ադ­ ա­տա­կան, ճա­խա­կի է մատ­նանշվ­ ում կրթ­ ութ­ յան իրակ­ ա­նացմ­ ան
ստեղծ­ ա­գործ­ ա­կան մտա­ծող­ ու­թյուն, ինչպ­ ես նաև
աշ­խատ­ ա­շուկ­ այի, հաս­ ար­ ա­կութ­ յան ներկ­ ա­յացր­ ած
պա­հանջ­նե­րին, առ­կա մարտ­ ահ­րավ­ երն­ եր­ ին արա­

ԲԺՇԿՈՒԹՅՈՒՆ, ԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ ԱՊՐԻԼ 2012

100 ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ

շահ­ ա­կից­նե­րի՝ դա­սախ­ ոս-­ուս­ ա­նող-գործ­ ա­տու եռյա­կի և ինչպ­ ես է իրեն դրսև­ ո­րում ուս­ ա­նող­ ը։ Այն մե­ծա­պես
փոխ­կապ­ ակց­ված, հավ­ ա­սա­րազ­ որ հա­րաբ­ եր­ ութ­ յան նպաս­տում է բարձր­ ա­գույն կրթ­ ութ­ յուն ստան­ ա­լու ճա­
իրող­ ութ­ յուն­ ը։­ նապ­ արհ­ ին սով­ որ­ ո­ղի ինք­նաարտ­ ա­հայտ­ման պա­հանջ­
ներ­ ի իրա­կա­նացմ­ ա­նը։ Դաս­ ավ­ անդ­ման այս եղա­նա­կը
Ուս­ ա­նո­ղա­կենտր­ ոն դաս­ ա­վանդ­ ում­ ը ենթ­ ադ­րում աներկբ­ այոր­ են համ­ ալ­սա­րան­ ա­կան կրթ­ ութ­ յան ոլոր­
է առա­ջին հեր­թին դաս­ ա­խոս­ ի աշխ­ ա­տաոճ­ ի, դա­սա­ տում այ­սօր այնք­ ան պա­կա­սող ստեղծ­ ա­գործ­ ա­կան -
վանդ­ման և նյութ­ ի բո­վանդ­ ա­կութ­ յան վեր­ ա­նայ­ում՝ կրեատիվ բաղ­ ադր­ ի­չի ներդրմ­ ան և ամ­րապնդ­ման հիմք
դա­սընթ­ ա­ցի ծրագ­րի, նպատ­ ա­կի, կրթ­ ա­կան վերջն­ ար­ կդառ­նա, առանց որի 21-րդ դար­ ում անհ­ նար է պատ­կե­
դյունքն­ եր­ ի ձևակ­ երպմ­ ան առումն­ եր­ ով։­ րաց­նել իրա­կան առա­ջընթ­ աց որ­ևէ ասպ­ ա­րե­զում, այդ
թվում և բժշկ­ ա­գիտ­ ութ­ յան ու առող­ջա­պա­հութ­ յան ոլոր­
Ու­սան­ ող­ ակ­ ենտ­րոն դաս­ ա­վանդ­ման ար­ժե­հա­մա­ տում։
կարգ­ ի յուր­ ատ­ ի­պութ­ յան առա­վել կարև­ որ դրույթն­ երն են`­
ա) ուս­ ա­նող­ ը դառ­նում է ուս­ ումն­ ակ­ ան շարժ­ ընթ­ ա­ցի Բժշ­կա­կան բարձր­ ա­գույն կրթ­ ութ­ յուն­ ը ու­սա­նո­ղա­
կենտր­ ոն դարձն­ ե­լու հիմն­ ակ­ ան նպա­տա­կը դաս­ ա­վանդ­
ակտ­ իվ, լիիրավ մասն­ ա­կից, դաս­ ընթ­ ա­ցի գնահ­ ա­ ման կա­ռու­ցող­ ա­կան մոտ­ եցմ­ ան որդ­ եգր­ ումն է, որի
տող, գլխ­ ավ­ որ դետ­ երմ­ ի­նանտ­ ը պաս­իվ-հայեց­ ող­ ա­կան յու­րա­
բ) նյութ­ ի քնն­ արկմ­ ան ընթ­ ացք­ ում դա­սախ­ ոս­ ի ուղ­ ցու­մից գիտ­ ել­իք­ ը տվյալ մոդ­ ուլ­ի և դա­սընթ­ աց­ ի ելք­ ային
ղորդ­մամբ և օգն­ ութ­ յամբ ուս­ ա­նող­ ի կողմ­ ից քն­ ար­դյունքն­ եր­ ում տեղ­ ադ­րել­ու և այն կիր­ առ­ ե­լու հմտ­ ու­
նադ­ ատ­ ա­կան-վերլ­ուծ­ ող­ ա­կան մտած­ ո­ղու­թյան թյունն է [3,8,9,10]։­
ձեռքբ­ ե­րում, խնդր­ ահ­ ար­ ույց հարց­ եր­ ի հստ­ ակ ձևա­
կերպ­ ում, դրանց լուծմ­ ան ուղ­ ի­ներ­ ի փնտրտ­ ուք և Ասվ­ ա­ծից բխում է ուս­ ումն­ ա­ռութ­ յան գործ­ ըն­թա­ցին
բաց­ ա­հայ­տում, ևս մեկ նոր մոտ­ եց­ման անհ­ րաժ­ եշ­տութ­ յուն­ ը. նկատ­ ի
գ) ուս­ ան­ ող­ներ­ ը սով­ որ­ ում և գնահ­ ատվ­ ում են ոչ միայն ուն­ ենք գիտ­ ել­իք­ ի ճան­ ա­չող­ ա­կան բնութ­ ագր­ ում օգտ­ ա­
ան­հատ­ ա­կան մասն­ ակ­ցութ­ յան, այլև թի­մային աշ­ գործվ­ ող հայտ­նի բայեր­ ի վեր­ ախմբ­ ա­վոր­ ում­ ը, վե­րա­շեշ­
խատ­ անք­ ում իրենց մասն­ ա­բաժ­նի համ­ ար, տա­վո­րում­ ը։­
դ) դա­սախ­ ոս­ ութ­ յուն­ ը, սեմ­ ին­ ա­րը մեն­ ախ­ ոս­ ութ­ յուն­ ից
վեր է ած­վում երկխ­ ոս­ ութ­ յան (ինչ­ու չէ՝ նաև բազ­մա­ Այսպ­ ես՝
խոս­ ութ­ յան),­ 1. «­Գիտ­ ել­իք» հասկ­ աց­ ու­թյան բայ­ա­կազմ­ ում «ուս­ ա­
ե) դա­սա­վանդմ­ ան մեթ­ ոդն­ եր­ ում գեր­ ակ­շիռ են դառ­
նում ին­տե­րակ­տիվ քնն­ արկ­ ումն­ եր­ ը, իրադր­ ակ­ ան նող­ ին սով­ ո­րեցն­ ել, թվարկ­ ել, հիշ­ ել, անվ­ ան­ ել» շար­
խնդ­ իրն­ ե­րի ուս­ ումն­ աս­ իր­ ութ­ յուն­ ը, դեր­ ային խա­ղե­ քից ան­ցում «կար­գա­բա­նել, գիտ­ ակ­ցել, վերհ­ ի­շել,
րը, խնդ­րի վրա կառ­ ուց­ված թիմ­ ային ուս­ ուց­ ա­նում­ ը, վեր­ ար­տադ­րել, հար­ ա­բե­րակց­ ել» եզ­րա­բան­ ութ­ յա­նը։
բան­ ավ­ ե­ճը, հարց­ ադր­ ում կատ­ ա­րել­ը, դաս­ ախ­ ոս­ ի 2. «­Հաս­կա­նալ» հասկ­ ա­ցու­թյուն­ ում` «դաս­ ա­կար­գում
տված տե­ղեկ­ ութ­ յուն­ ը ուղղ­ ա­կի ներկ­ այ­աց­նել­ու փո­ - հա­մակ­ արգ­ ում», «նկ­ ար­ ագ­րել- գիտ­ ակ­ցել», «բա­
խար­ են քն­նա­դատ­ ա­կան-վերլ­ուծ­ ա­կան մոտ­ եց­ ում ցատ­րել – հաս­տա­տել», «թվ­ ար­կել - դատ­ ո­ղութ­ յուն
ցու­ցաբ­ եր­ ե­լը, նկարն­ եր­ ի և տես­ ա­հոլ­ով­ ակն­ եր­ ի վեր­ անել» զուգ­ ակ­ցումն­ եր­ ի ավել­ի հա­ճախ գործ­ ար­կում։
լուծ­ ու­թյուն­ ը, տեղ­ եկ­ ատ­վութ­ յան ինքն­ ուր­ ույն որո­ 3. ­«Ա­նալ­իզ» հասկ­ ա­ցու­թյուն­ ում «տար­բեր­ ա­կել, գնա­
նում­ ը, սո­վոր­ ո­ղի հետ­ աքրքր­ ութ­ յունն­ եր­ ի շրջ­ ան­ ակ­ ի հա­տել, համ­ եմ­ ա­տել, հարց­ եր առաջ քաշ­ ել, քնն­ ա­դա­
ընդլ­այ­նում­ ը, տել, փաս­տար­կել» բայերն առավ­ ել արժ­ եք­ ա­վոր են
զ) ուս­ ան­ ո­ղի ընդգ­ րկ­ ում­ ը հետ­ ա­զոտ­ ա­կան աշխ­ ատ­ ան­ դառն­ ում։
քում,­ 4. «Ս­ ինթ­ եզ» հասկ­ աց­ ու­թյուն­ ում առավ­ ել գործ­ ող են
է) բժշկ­ ա­կան բարձր­ ագ­ ույն կրթ­ ութ­ յան որա­կա­վոր­ դառ­նում «կարգ­ ա­վոր­ ել, բան­ աձև­ ել, պլան­ ա­վո­րել,
ման էութ­ յուն­ ը առա­վել թափ­ անց­ իկ դարձն­ ել­ու նա­խա­պատ­րաստ­ ել, զար­գաց­նել, հիվ­ ան­դութ­ յուն­ ը
և մաս­նագ­ իտ­ ա­կան ոլորտ­ ի հետ ուղղ­ ա­կի ու հե­ մոդ­ ել­ա­վոր­ ել» բայ- եզր­ ե­րը։­
տա­դարձ կապ ապա­հով­ ել­ու նպա­տա­կով թեմ­ ա­ Ուս­ ան­ ո­ղա­կենտր­ ոն մոտ­ ե­ցում­ ը մեկ այլ առանձն­ ա­
տիկ և առար­կայ­ա­կան ուս­ ուցմ­ ան ակադ­ եմ­ իական հատկ­ ութ­ յուն էլ է ենթ­ ադ­րում, այն է՝ խմ­բում սո­վո­րել­ու
(«­ճա­նա­պար­հային») քարտ­ եզ­ ում սով­ որ­ ող­ներ­ ին ընթ­ աց­քում թիմ­ ով աշխ­ ատ­ ել­ու հմ­տութ­ յան ձեռք­բե­րում։
ակտ­ իվ­ ո­րեն ներգր­ ա­վում­ ը։ Jacques-­ը [12] կարև­ ո­րում է հետև­ յալ կա­րող­ ու­թյունն­ ե­
Վե­րոնշ­ յալ գործ­ իք­ ա­կազմ­ ը, ի տար­բեր­ ութ­ յուն դա­ րը, որոնք, մեր կար­ծի­քով, կնպ­ աստ­ են ապա­գա բժշ­կի
սախ­ ոս­ ակ­ ենտ­րոն դաս­ ավ­ անդմ­ ան, սով­ որ­ ել­ու ամ­բողջ մասն­ ագ­ իտ­ ա­կան հա­ջո­ղու­թյան­ ը։ Դրանք են.
ըն­թացք­ ում ուս­ ա­նո­ղին մղում է «կր­թա­կան ռազ­մա­դաշ­ 1. հ­ ամ­ ա­տեղ աշ­խա­տել­ու ուն­ ա­կութ­ յուն,­
տի» առա­ջավ­ որ դիրք­ եր­ ը` կարև­ ո­րել­ով, թե ինչ է անում 2. որ­ ո­շումն­ եր կայ­ացն­ ե­լիս տար­բեր կարծ­ իք­նե­րի փո­
խան­ ա­կում,

ԲԺՇԿՈՒԹՅՈՒՆ, ԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ ԱՊՐԻԼ

101ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ

3. պ­ ա­տասխ­ ան­ ատվ­ ութ­ յուն զգաց­ ում և առաջն­ որդ­ ե­ թյան հմտ­ ութ­ յունն­ եր, ձեռք բեր­ ել­ու վերլ­ուծ­ ող­ ա­կան,
լու կամք, ստեղ­ծա­գործ­ ա­կան մտած­ ո­ղութ­ յուն։

4. կ­ ան­ ոնն­ եր­ ի այն­պիս­ ի մշակ­ ում, որ դրանք համ­ ա­ ­Ժա­մա­նակ­ ա­կից աշ­խարհ­ ում կառ­ ավ­ ար­ման ավ­
պա­տաս­խան­ են միջ­ ավ­ այ­րի (խմբ­ ի) փոփ­ ոխ­վող պա­ տոր­ ի­տար հա­մակ­ ար­գերն այս­ օր նահ­ անջ են ապ­րում`
հանջն­ ե­րին, տե­ղը զի­ջե­լով հում­ ա­նիստ­ ա­կան – ժող­ ովր­դա­վա­րա­կան
մոտ­ եց­ ումն­ եր­ ին։ Դաս­ ա­խոս­ ակ­ ենտր­ ոն դաս­ ա­վանդ­ման
5. մ­ ասն­ ա­գիտ­ ա­կան հմտ­ ութ­ յունն­ եր­ ին լավ­ ագ­ ույնս (մեր բուհ­ ում այն վա­րիչ­ադ­ եկ­ ան­ ա­կենտ­րոն միտ­ ում է
տի­րապ­ ե­տում և կիր­ առ­ ում։ ցուց­ ա­բե­րում) մեթ­ ոդն­ եր­ ը շատ ընդհ­ ա­նուր եզր­ եր ուն­ են
Վ­ ե­րոնշ­ յալն­ ե­րը ճշգրտ­ որ­ են հիմն­ ա­վոր­ ում են ուս­ ա­ ավ­տո­րի­տա­րութ­ յան հետ։ Մեր կարծ­ ի­քով ժա­մա­նակն է
ռեալ քայ­լեր­ ով անց­ նե­լու ուս­ ա­նո­ղա­կենտր­ ոն-հում­ ա­նիս­­
նո­ղա­կենտ­րոն դաս­ ա­վանդ­ ում­ ը բժշկ­ ակ­ ան բարձր­ ագ­ ույն տա­կան մոտ­ եց­ման­ ը. սով­ ո­րեցն­ ե­լով ուս­ ա­նող­նե­րին և
կր­թութ­ յան որակ­ ի բա­րե­փոխ­ ումն­ եր­ ի առաջ­նահ­ երթ­ ու­ սով­ ո­րել­ով նրանց­ ից՝ հաս­տա­տել այն դրութ­ ը, որ ուս­ ա­
թյունն­ ե­րի շար­քում ընդգ­ րկ­ ել­ու անհ­ րաժ­ եշտ­ ութ­ յուն­ ը։ նող լին­­ ել­ը կեն­սա­կերպ է, որն իր հեր­թին, ուղղ­ որդ­ ում է
դեպ­ ի հա­րատև կր­թութ­ յուն։
Ան­շուշտ, նշ­ված հայեց­ ա­կարգ­ ի իրագ­ ործմ­ ան մեջ
շատ դժ­վար­ ութ­ յունն­ եր են առ­կա։ Սակ­ այն, ինչպ­ ես նշել Արդ­ ի պա­հանջն­ ե­րին հա­մա­պա­տաս­խան` կր­թա­
ենք Բո­լոն­ յան գործ­ ընթ­ ա­ցին վեր­ աբ­ եր­ ող մեկ այլ հոդ­ կան գոր­ծընթ­ ա­ցի իրակ­ ա­նացմ­ ան ճա­նա­պարհ­ ին մեր
վա­ծում` «Ճան­ ապ­ ար­հը քայլ­ողն է հաղ­թա­հար­ ում»։ բուհ­ ում արվ­ ել և ար­վում են բազմ­ ա­թիվ քայլ­եր։ Սակ­ այն
դեռևս շատ են անել­իքն­ ե­րը, որոնք վեր­ ա­բե­րում են ու­
Շատ կար­ևոր է այն բա­նի գիտ­ ակց­ ում­ ը, որ փոխվ­ ել սուցմ­ ան գործ­ ըն­թաց­ ի կառ­ ա­վար­ման բոլ­որ գործ­ ա­
են կր­թութ­ յան­ ը ներկ­ այ­աց­վող պա­հանջն­ եր­ ը, հետև­ ա­ ռույթն­ եր­ ին՝ դաս­ ընթ­ ա­ցի պլա­նա­վորմ­ ան­ ը, ու­սուցմ­ ան
բար, առանցք­ ային է դարձ­ ել դաս­ ախ­ ոս­ ի՝ որպ­ ես դաս­ ըն­ լսար­ ա­նային և արտ­ ալ­սար­ ա­նային թիր­ ա­խային կազ­
թաց­ ը նոր պա­հանջն­ ե­րին համ­ ահ­ ունչ կա­տա­րող­ ի պատ­ մակ­ երպմ­ ան­ ը, ուս­ ուցմ­ ան նոր ձևեր­ ի, տեխն­ ի­կա­կան
րաստվ­ ած­ ու­թյուն­ ը (սա առան­ձին քնն­ արկմ­ ան նյութ է)։­ միջ­ ոց­ներ­ ի և բարձր տեխն­ ոլ­ոգ­ իաներ­ ի ներդրմ­ ա­նը։ Այս
հա­մա­տեքստ­ ում ուս­ ա­նողն­ եր­ ի մոտ­ ի­վա­ցու­մը, նրանց
Ինչ վե­րաբ­ ե­րում է դաս­ ա­վանդմ­ ան գործ­ ըն­թաց­ ում վեր­ ահսկ­ ում­ ը, ու­սա­նո­ղա­կենտ­րոն մեթ­ ո­դա­բա­նութ­ յամբ
դա­սախ­ ոս­-ուս­ ան­ ող շա­հակ­ իցն­ եր­ ի «շա­հեր­ ի մեկտ­ եղ­մա­ առա­ջադ­րանքն­ եր­ ի հանձ­նա­րա­րում­ ը, իրակ­ ա­նա­ցում­ ը
նը», մեջբ­ ե­րում անենք «Մի­ջազգ­ ային կրթ­ ութ­ յան ամե­ և ներկ­ այ­ա­ցում­ ը նոր ոճի շեշտ­ ա­վոր­ ում են ստան­ ում։
րի­կյան խորհ­ ուրդն­ եր» միջ­ ազ­գային կրթ­ ա­կան կազմ­ ա­ Այս հիմն­ ա­կան խնդ­ իրն­ ե­րի իրագ­ ործ­ ումն, ան­շուշտ,
կերպ­ ու­թյան «Դա­սընթ­ ա­ցի մշակ­ ում և կա­ռավ­ ար­ ում» պա­հանջ­ ում է ֆին­ անս­ ա­կան, բար­ ո­յահ­ ո­գեբ­ ան­ ա­կան,
ծրագր­ ից [2], որում նշվ­ ում է. «Կրթ­ ա­կան հա­մաշ­խար­ կամ­ ային որոշ­ ա­կի գործ­ իք­նե­րի և մեխ­ ան­ իզմն­ ե­րի գոր­
հային տի­րույթ­ ում դաս­ ա­վանդմ­ ան ուս­ ան­ ող­ ա­կենտր­ ոն ծուն ներդր­ ումն­ եր։ Սակ­ այն, ինչպ­ ես ասում են, «դժ­վա­
մե­թոդն­ եր­ ին ան­ցնել­ու գործ­ ընթ­ ա­ցում մշտ­ ա­պես առ­կա րութ­ յունն­ ե­րով սերմ­ եր­ ը կցան­ ես, ուր­ ա­խու­թյան բերք­ ը
են ան­համ­ աձ­ այն­ ութ­ յունն­ եր ուս­ ան­ ողն­ եր­ ի և դաս­ ախ­ ոս­ կստ­ ա­նաս»։ Մեր դեպք­ ում այն կլին­ ի դաս­ ա­խոս­-ուս­ ա­
նե­րի կող­մից։ Սակ­ այն պետք է ի նկատ­ ի ուն­ են­ ալ, որ նող փոխ­հա­րա­բեր­ ութ­ յունն­ ե­րի նոր որակ, բժշ­կա­կան
ուս­ ան­ ողն­ ե­րը՝ որպ­ ես նոր սերնդ­ ի ներկ­ այ­ա­ցուց­ իչն­ եր, կր­թութ­ յան բով­ ան­դակ­ ային նոր դրսև­ ո­րումն­ եր՝ նպաս­
ավե­լի արագ են հարմ­ ար­վում նոր միջ­ ավ­ այ­րին, քան դա­ տել­ով ուս­ ուցմ­ ան արդ­ յուն­ ա­վե­տութ­ յան բարձր­ աց­մա­նը,
սա­խոս­ներ­ ը»։ կր­թութ­ յան ոլորտ­ ի առող­ջաց­մա­նը, տա­րաբն­ ույթ մար­
տահ­րավ­ երն­ եր­ ին դիմ­ ա­կայել­ու ու­նակ բժիշկ-մասն­ ա­
­Դաս­ ա­վանդմ­ ան երկ­ ու մեթ­ ոդն­ եր­ ի համ­ եմ­ ա­տու­մը գետն­ եր­ ի կա­յաց­մա­նը։
ցույց է տա­լիս, որ ուս­ ան­ ող­ ա­կենտր­ ոն մոտ­ եց­ ում­ ը սով­ ո­
րող­ ին դարձն­ ում է ուս­ ումն­ ակ­ ան գործ­ ընթ­ ա­ցի ակ­տիվ
դեր­ ակ­ ատ­ ար, նպաստ­ ում է դա­սա­վանդմ­ ան գործ­ ուն
մե­խա­նիզմն­ ե­րի հա­մադրմ­ ա­նը, ինն­ ով­ աց­ իոն մեթ­ ոդն­ ե­
րի ներդրմ­ ան­ ը, ուս­ ա­նո­ղին օգն­ ում է զարգ­ ացն­ ել­ու թի­
մային աշ­խատ­ ան­քի և արդ­ յուն­ ավ­ ետ հաղ­ որդ­ ակց­ ու­

ԲԺՇԿՈՒԹՅՈՒՆ, ԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ ԱՊՐԻԼ 2012

102 ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ

Գ Ր Ա Կ Ա ՆՈՒ Թ ՅՈՒՆ 8. «Promoting European Dimension in Higher Education», Ազգ­ ային զար­գաց­ման
գիտ­ ակր­թակ­ ան կենտ­րոն, Երև­ ան, 2009
1. «Որ­ ա­կի ար­տա­քին ապա­հով­ ում» (ուղ­ եց­ ույց բարձր­ ագ­ ույն կրթ­ ութ­ յան մեն­ ե­
ջեր­նե­րի հա­մար, Եր­ևան, 2008, էջ 257 - 259) 9. «Guidelines, criteria and standards for quality assurance in the Armenian ter-
tiary education (working papers)­», ՈԱԱԿ, Երև­ ան
2. «Դա­սընթ­ ա­ցի մշակ­ ում և կառ­ ա­վար­ ում» ծրա­գիր, «Միջ­ ազ­գային կրթ­ ութ­ յան
ամե­րի­կյան խոր­հուրդն­ եր», ACTR / ACCELS մի­ջազգ­ ային կրթ­ ակ­ ան կազ­մա­ 10. Tempus in Armenia, brief information, 2009
կերպ­ ու­թյուն 11. «Որ­ ա­կի ապա­հով­ման բուհ­ ա­կան հա­մակ­ արգ­ եր», Ուղ­ ե­ցույց, Եր­ևան, 2009,

3. «Նպ­ աս­տենք Բո­լոն­ իայի գործ­ ընթ­ աց­ ին Հա­յաստ­ ա­նում», Երև­ ան, 2011, էջ էջ 70 - 74
40 - 43 12. Jacques. D (2000), Learning in groups. A handbook for improving group work,

4. «Развитие и осуществление механизмов внутренней поддержки качества в 3 edition, London
Армении». Материалы летней школы, июль 2007 13. Standards and Guidelines for quality Assurance in the European Higher Educa-

5. The National Teaching and Learning Forum, Phoenix, Arizona, Vol. 8, N1, 1998 tion Area ENQA, part 1, Helsinki, 2007
6. «Բոլ­ոն­ իայի գործ­ ընթ­ աց­ ը Հա­յաս­տա­նում», ուղ­ եց­ ույց, Երև­ ան, 2008 14. «Կր­թութ­ յան եռաստ­ ի­ճան համ­ ակ­ ար­գը Բոլ­ոն­ իայի գոր­ծընթ­ ա­ցի շրջ­ ան­ ա­
7. «Որ­ ա­կի ներք­ ին ապա­հովմ­ ան Եվր­ ո­պա­կան և տեղ­ ա­կան փորձ­ ի հա­մադ­
կում»։ Ամա­ռային դպր­ ո­ցի նյութ­ եր, Երև­ ան, 2008, էջ 59 - 61
րա­կան ուս­ ումն­ ա­սի­րութ­ յուն ՀՀ բուհ­ եր­ ում որակ­ ի կա­ռավ­ ար­ման մեթ­ ո­դա­
կան - կազ­մա­կերպ­ ա­կան հենք­ ի մշակմ­ ան համ­ ար»։ Վերլ­ուծ­ ա­կան ու­ղե­ցույց,
Երևան, 2009

РЕЗЮМЕ

К ВОПРОСУ О СТУДЕНТ – ЦЕНТРИРОВАННОМ ПРЕПОДАВАНИИ В БАКАЛАВРИАТЕ ВЫСШЕГО
МЕДИЦИНСКОГО ОБРАЗОВАНИЯ

Навасардян Г.А.
ЕГМУ, Медико-биологическая цикловая методическая комиссия

В 21-ом веке как во всех сферах общественной жизни, Сравнение преподаватель- и студент-центрированных
так и в области учебно -научной деятельности возникла не- (направленных) методов обучения показывает, что студент -
обходимость в переформулировках, в новых жизнеспособных ориентированный подход превращает студента в активного
идеях. участника процесса, способствует внедрению активно дей-
ствующих механизмов и инновационных методов в процесс
В рамках Болонского процесса в настоящее время широ- преподавания, обеспечивает организацию эффективной кол-
кое признание получила Тюнинг-методология, в которой клю- лективной (командной) работы, приобретение навыков, фор-
чевое положение занимает студент-центрированный подход мирование аналитического, творческого мышления.
обучения.

S U MM A R Y

SOME ASPECTS OF STUDENT – CENTERED TEACHING ON HIGHER MEDICAL BACHELOR DE­
GREE EDUCATION

Navasardyan G.A.
YSMU, Head of Medical-Biological Cyclic Methodical Board

In the 21st century there is a great demand for renovations and The comparison of teacher-centered and student-centered
vital ideas in the academic-scientific sphere like in almost all the methods shows that the latter gives the learner an active role in
spheres of social life. the academic process, promotes the combination of the teaching
active mechanisms, implementation of innovating methods, helps
In the frames of the Bologna Process tuning methodology is the learner to develop team-work, effective communication skills
widely adopted today, which is of crucial importance for the stu- as well as to obtain creative mentality.
dent-centered teaching approach.

ԲԺՇԿՈՒԹՅՈՒՆ, ԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ ԱՊՐԻԼ

103ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ

ՀՏԴ: 61 (071.1)

­ՄԱՆ­ԿԱ­ՎԱՐ­ԺԱ­ԿԱՆ ՉԱՓ­ ՈՒՄ­ՆԵ­ՐԻ ՀԻՄ­ՆԱԽՆ­ԴԻՐ­ Ը.
ԹԵՍ­ՏԸ ՈՐ­ՊԵՍ ԳՆԱ­ՀԱՏ­ՄԱՆ ԳՈՐ­ԾԻՔ

Ավ­ ե­տիսյան Ս.Ա., Սա­հակյան Լ.Ա.
ԵՊԲՀ, ուս­ ումն­ ա­կան ածխ­ ատ­ անք­ներ­ ի գծով պրոռ­ եկ­տոր
ԵՊԲՀ, դեղ­ ա­գիտ­ ա­կան ֆա­կուլտ­ ետ­ ի քիմ­ իայի ամբ­ իոն

Ի՞նչ նկատ­ ի ուն­ ենք՝ «կրթ­ ութ­ յան մեջ չափ­ ումն­ եր նմա­նատ­ իպ այլ հարց­ եր ստուգմ­ ան գործ­ ա­ռույթ չեն կա­
կա­տա­րել» ասել­ով։ տա­րում, որովհ­ ետև դրանց պա­տաս­խան­ ե­լու հա­մար
պա­հանջ­վում է ճշգրտ­ ող, հուշ­ ող և լրաց­ ու­ցիչ հարց­ եր։
Չա­փում ասե­լով հասկ­ ա­նում ենք անհ­ ատ­ ին պար­ Ստուգմ­ ան օբյեկտ­ իվ­ ութ­ յան համ­ ար ան­հրա­ժեշտ է մշա­
բեր­ ա­բար որոշ­ ակ­ ի գնահ­ ատ­ ա­կանն­ եր նշան­ ակ­ ե­լը, կել գի­տե­լիքն­ եր­ ի չափ­ իչն­ եր՝ ուս­ ուցմ­ ան նպատ­ ակ­նե­
որոնց մի­ջոց­ ով ար­տա­հայտվ­ ում են անհ­ ա­տի արժ­ ա­նիք­ րին ու խն­դիրն­ ե­րին համ­ ա­պա­տաս­խան, որոնք հստ­ ակ
նե­րը։ որոշ­ ում են ընկ­ ալ­ման ենթ­ ա­կա գիտ­ ե­լ­իքն­ եր­ ը, կա­րո­ղու­
թյունն­ ե­րը և ուն­ ա­կութ­ յունն­ ե­րը։
­Մենք հենց այդ­պես էլ վարվ­ ում ենք, երբ ստուգ­ ում
ենք աշա­կերտ­նե­րին (թեստ ենք անց­ կացն­ ում սով­ որ­ ող­ Չ­ ա­փոր­ ոշ­ իչն­ եր­ ի պա­հանջն­ ե­րի կատ­ ա­րումն ստուգ­
ներ­ ի հետ), և` այն­ ուհ­ ետև հայտն­ ում արդ­ յունքն­ եր­ ի մա­ վում է «չափ­ իչ­ներ­ ի»՝ ստուգ­ ող առա­ջադ­րանքն­ ե­րի հա­
սին՝ նրանց նվաճ­ ումն­ եր­ ին թվային արտ­ ա­հայտ­ ութ­ յուն մակ­ արգ­ ի` թեստ­ եր­ ի օգն­ ութ­ յամբ։
տա­լով։ Երբ մենք ուս­ ան­ ող­ ի նվաճ­ ումն­ երն արտ­ ա­հայ­
տում ենք թվեր­ ով, ենթ­ ադր­վում է, թե մենք որոշ­ ակ­ ի Թեստ­ եր­ ը տար­բերվ­ ում են ըստ ու­սուցմ­ ան նպա­
«չա­փումն­ եր» ենք կատ­ ա­րել, և այդ թիվ­ ը մեզ որոշ­ ա­կի տակն­ եր­ ի։ Հայտ­նի են կր­թութ­ յան նպա­տակ­նե­րի և
տեղ­ ե­կութ­ յուն է տալ­իս սով­ որ­ ող­ ի վիճ­ ա­կի մաս­ ին։ Սրա­ դրանց հա­մապ­ ա­տաս­խան թեստ­ ե­րի չորս տաք­սո­նո­
նից ելն­ ե­լով՝ կա­րող ենք եզր­ ա­կացն­ ել, որ թեստ­ ը կա­րե­լի միական կատ­ ե­գոր­ իաներ.
է հա­մար­ ել «չափ­ման գործ­ իք»։
Թեստ­ ի առա­ջին տե­սակն ստուգ­ ում է փաս­տեր­ ի,
Թեստն ուս­ ա­նո­ղի կար­ ող­ ութ­ յունն­ եր­ ի չափմ­ ան ըն­ հասկ­ ա­ցու­թյունն­ ե­րի, օրենքն­ եր­ ի տես­ ութ­ յունն­ եր­ ի իմա­
թաց­քում աշխ­ ատ­ ում է որպ­ ես այնպ­ ի­սի գործ­ իք, ինչպ­ ի­ ցու­թյուն­ ը, որոնք պա­հան­ջում են հի­շել և վե­րարտ­ ադ­րել։
սին է քան­ ո­նը՝ հեռ­ ա­վոր­ ութ­ յուն­ ը չափ­ ե­լիս, կամ ժա­մա­ Սա հա­մապ­ ա­տաս­խա­նում է չա­փո­րոշչ­ային առա­ջին մա­
ցույ­ցը՝ ժա­ման­ ակ­ ը հաշվ­ ե­լիս։ կար­դակ­ ին։

Թեստն ըստ որոշ­ ա­կի նյութ­ ի բծախնդր­ որ­ են ի մի Երկր­ որդ տե­սա­կի թեստ­ երը ստու­գում են իմաս­
բերվ­ ած առա­ջադ­րանք­ներ­ ի մի ընտր­ ա­նի է, որը նա­ տա­վորվ­ ած գործ­ ո­ղութ­ յունն­ եր` ստաց­ ած գիտ­ ել­իքն­ ե­րի
խա­տեսվ­ ած է բավ­ ա­րար աստ­ ի­ճան­ ի ճշգրտ­ ութ­ յամբ հիմ­ ան վրա, ինչ­ը համ­ ա­պա­տաս­խան­ ում է հմտ­ ութ­ յուն­
սով­ որ­ ո­ղի որո­շա­կիորեն սահմ­ ան­վ­ ած կար­ ող­ ութ­ յունն­ ե­ ներ­ ի չափ­ որ­ ոշչ­ային երկր­ որդ մակ­ արդ­ ա­կին։
րի չափ­ման հա­մար և ուն­ ի սով­ ո­րողն­ ե­րի պա­տաս­խան­
ներն արժև­ ո­րել­ու համ­ ա­պա­տասխ­ ան հրահ­ անգն­ եր։ Եր­րորդ տե­սա­կի առա­ջադ­րանքն­ երն ստու­գում են
սով­ որ­ ածն ինքն­ ուր­ ույն կիր­ ա­ռել­ու ուն­ ա­կութ­ յուն­ ը, դժ­
­Գի­տե­լիքն­ ե­րի ստու­գումն անհ­ րաժ­ եշտ է ուս­ ուցմ­ ան վար խն­դիրն­ ե­րի լուծ­ ում­ ը։ Սա համ­ ա­պա­տաս­խան­ ում է
ցան­կա­ցած հա­մակ­­ արգ­ ում և ուս­ ումն­ ակ­ ան գործ­ ըն­թա­ չափ­ որ­ ոշչ­ային երր­ որդ մակ­ արդ­ ա­կին.
ցի կազմ­ ակ­ երպ­ման յուր­ աք­ անչ­յուր փու­լում։ Այն հանդ­ ի­
սա­նում է սո­վո­րող­ներ­ ի և, ինչ­ու չէ, նաև դաս­ ա­խոսն­ եր­ ի Չ­ որր­ որդ մա­կարդ­ ա­կի առա­ջադ­րանքն­ երն ստու­
ուս­ ումն­ ա­կան գործ­ ուն­ եութ­ յան կառ­ ա­վար­ման միջ­ ոց։ գում են նոր, անծ­ ա­նոթ իրավ­ իճ­ ակ­ներ­ ում խնդ­ իրն­ ե­րի
Որպ­ ես­զի ստուգ­ման գործ­ ա­ռույթ­ներ­ ի հետ միասին լուծ­ ում­ ը, ստեղծ­ ա­գործ­ ա­կան աշխ­ ա­տան­քը։
իրա­կան­ աց­վեն նաև ուս­ ուցմ­ ան գործ­ ա­ռույթ­ներ­ ը (կա­
նո­նակ­ արգ­ման և կազմ­ ա­կերպչ­ա­կան) անհ­ րա­ժեշտ են Մ­ ան­կավ­ ար­ժու­թյուն­ ում համ­ եմ­ ա­տա­բար նոր մե­
որոշ­ ակ­ ի պայ­մանն­ եր։ Դրանց­ ից ամեն­ ակ­ արև­ ո­րը գիտ­ ե­ թոդն­ եր­ ից մեկ­ ը՝ ստանդ­ ար­տաց­ված (միօրին­ ակ­ ացվ­ ած)
լիքն­ ե­րի ստուգմ­ ան անկ­ ողմն­ ա­կալ­ու­թյունն է։ ստուգ­ ում­ ը, մեծ­ աց­նում է դա­սա­խոս­ ի հնար­ ավ­ ո­րութ­ յուն­
ներ­ ը սով­ ո­րողն­ եր­ ի գիտ­ ե­լիքն­ երն ստուգ­ ել­իս։ Այդ­պիս­ ի
Գ­ ի­տե­լիքն­ եր­ ի ստուգմ­ ան ան­կողմն­ ակ­ ալ­ութ­ յու­ ստու­գում­ ը սով­ որ­ ող­ներ­ ից պա­հան­ջում է առա­ջադր­
նը ստուգ­ ող խն­դիրն­ եր­ ի այնպ­ իս­ ի հարց­ ադ­րումն է, ված հարց­ ադ­րումն­ ե­րի կարճ ու հստ­ ակ պա­տաս­խան­
որն ստեղ­ծում է ճիշտ ու սխալ պա­տասխ­ անն­ եր­ ը մի­ ներ։ Պատ­ ասխ­ ան­ ի հստ­ ա­կութ­ յունն ու հակ­ իրճ­ ութ­ յուն­ ը
մյան­ցից միան­շան­ ակ տարբ­ եր­ ել­ու հնար­ ավ­ որ­ ութ­ յուն։ կարճ ժա­մա­նակ­ ում թույլ է տալ­իս դաս­ ա­խոս­ ին ստու­գել
Ընդհ­ ա­նուր հարց­ եր­ ը, օրին­ ակ՝ «Բջջ­ ի կառ­ ուցվ­ ած­քը», սով­ որ­ ող­ ի պատ­րաստվ­ ա­ծու­թյան աստ­ ի­ճա­նը։ Թե­մայի
«Ար­ յուն», «Ատ­ ո­մի կառ­ ուցվ­ ած­քը», «Լուծ­ ույթ­ներ» և յուր­ ացմ­ ան օպեր­ ա­տիվ ստու­գումն ու սխալ­ներ­ ի ան­հա­
պաղ ուղ­ղու­մը նպաստ­ ում են ուս­ ումն­ ա­սիրվ­ ող նյութ­ ի

ԲԺՇԿՈՒԹՅՈՒՆ, ԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ ԱՊՐԻԼ 2012

104 ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ

ծավ­ ա­լի մեծ­ աց­ման­ ը, հուս­ ալ­իութ­ յան բարձր­ աց­մանն կայ­ութ­ յուն, ինչ­ը հնար­ ա­վոր­ ութ­ յուն է ընձ­ եռ­ ում ար­
ու յուր­ աց­ման որակ­ ի բա­րել­ավ­մա­նը։ դյունքն­ եր­ ի մաթ­ ե­մա­տի­կա­կան (վի­ճա­կագ­րա­կան)
վերլ­ուծ­ ու­թյան համ­ ար,
Ստանդ­ ար­տացվ­ ած ստուգմ­ ան ներդր­ ում­ ը դաս­ ա­ •• գ­ իտ­ ել­իքն­ եր­ ի ծա­վա­լի ու մա­կարդ­ ա­կի նկատմ­ ամբ
խո­սին ըն­ձեռ­ ում է առա­վել բարդ մեթ­ ոդ­ ակ­ ան խնդ­ իր­ պա­հանջն­ եր­ ի միասն­ ա­կ­ ա­նա­ցում,
ներ լու­ծել­ու, սով­ որ­ ողն­ եր­ ի հոգ­ եբ­ ան­ ութ­ յան մեջ խոր­ ը •• գ­նահ­ ատ­ման չափ­ ա­նի­շի ու նորմ­ ի հստ­ ա­կե­ցում։
ներթ­ ափ­ անց­ ե­լու, ծա­գած դժվ­ ար­ ութ­ յունն­ եր­ ի պատ­ճառ­
ներ­ ը վեր­լուծ­ ե­լու և դրանց վե­րաց­ման ուղ­ ին­ եր փնտր­ ե­ ­Թեստ­ եր­ ը միմ­ յան­ցից տար­բերվ­ ում են հիմն­ ա­կա­
լու հնար­ ավ­ ո­րութ­ յուն։ նում ըստ կառ­ ուց­ված­քի։ Առա­վել մեծ կիր­ առ­ ութ­ յուն են
գտել ընտր­վող պա­տաս­խան­ներ­ ով թես­տային առա­
Բ­ արձր­ ո­րակ ստուգ­ ող առաջ­ ադր­ անքն­ եր­ ի մշա­ ջադ­րանք­ներ­ ը։
կումն ստեղ­ծա­գործ­ ա­կան, խիստ աշ­խա­տա­տար գոր­
ծըն­թաց է, որը դաս­ ա­խոս­ ից մեծ խոր­ ագ­ իտ­ ա­կութ­ յուն Հ­ արկ է նշել, որ յուր­ ա­քանչ­յուր մոտ­ ե­ցում իր առա­
(է­րուդ­ ից­ իա), փորձ և մեթ­ ոդ­ իկ­ այի իմաց­ ութ­ յուն է պա­ վել­ութ­ յունն­ երն ու թեր­ ութ­ յունն­ երն ուն­ ի։ Ընտր­ ո­ղա­կան
հան­ջում։ Ուս­ ում­նակ­ ան գործ­ ընթ­ ա­ցում ստանդ­ ար­տաց­ մեթ­ ո­դը հնար­ ա­վոր­ ութ­ յուն է ընձ­ եռ­ ում.
ված ստուգմ­ ան հաջ­ ող ներդրմ­ ան­ ը նշան­ ակ­ ալ­ից չափ­ ով •• ա­վել­ի շուտ ընկ­ ալ­ել­ու բոլ­որ տես­ ա­կի երև­ ույթ­նե­րի
խան­գար­ ում է մա­կեր­ ես­ ային մոտ­ եց­ ումն ստուգ­ ող ծրագ­
րե­րի մշակմ­ ան­ ը։ իմաստ­ ը,
•• ավել­ի լավ հասկ­ ա­նալ­ու դրանց ընդհ­ ա­նուր և տար­
Ցանկ­ աց­ ած ցած­րոր­ ակ առա­ջադ­րանք կար­ ող է
վարկ­ ա­բեկ­ ել ստան­դար­տա­վո­րումն ու­սուց­ման ակ­ բեր­ ա­կիչ որակն­ ե­րը,­
տի­վաց­ման համ­ ար օգ­տա­գոր­ծել­ու գաղ­ ա­փա­րը։ •• ա­վել­ի հեշտ դաս­ ա­կարգ­ ել­ու կոնկր­ ետ երև­ ույթն­ ե­րը՝

Միօրին­ ակ­ ացվ­ ած ստուգ­ ումն այն գործ­ ընթ­ ացն է, ըստ որոշ­ ա­կի տես­ ակն­ եր­ ի։­
որի դեպք­ ում բոլ­որ սով­ որ­ ողն­ եր­ ի համ­ ար ստուգմ­ ան
հա­վաս­ ար ու օբյեկտ­ իվ պայ­մանն­ եր են ապահ­ ով­ ում։ Ինչ­ի՞ հա­մար են քնն­ ա­դա­տում մեկ պատ­ աս­խան­ ի
Միօրին­ ակ­ ացվ­ ած ստուգմ­ ան եղան­ ակ­ներ­ ի շարք­ ին է ընտ­րութ­ յամբ թեստ­ ային առա­ջադ­րանք­նե­րը։
դասվ­ ում թես­տա­վոր­ ում­ ը։ Գրակ­ ա­նութ­ յան մեջ թեստ
բառ­ ը մեկն­ աբ­ անվ­ ում է որպ­ ես կարճ­ աժ­ ամ­կետ, տեխ­ Մեկ պատ­ աս­խա­նի ընտր­ ութ­ յամբ թեստ­ ային առա­
նի­կապ­ ես պարզ­ որ­ ոշ ստուգ­ ում, որն անց­ է կաց­վում ջադ­րանքն­ ե­րը առա­վել քնն­ ա­դատ­վող ձևեր­ ից են։
բո­լոր սո­վոր­ ող­ներ­ ի համ­ ար հավ­ աս­ ար պայ­մանն­ եր­ ում Ավանդ­ ա­կան մոտ­ եց­ման կողմն­ ակ­ ից­ներ­ ը հաս­տա­տում
ու հանձն­ ա­րար­ ութ­ յան տեսք ուն­ ի։ Հանձն­ ար­ ա­րութ­ յան են, որ գիտ­ ել­իք­ներ­ ի իրակ­ ան ստուգ­ ում­ ը հնար­ ա­վոր է
լուծ­ ու­մը ենթ­ արկ­վում է քա­նա­կակ­ ան հաշվ­ առ­ման։ սով­ որ­ ող­ ի հետ ան­մի­ջա­կան շփմ­ ան ժամ­ ա­նակ, երբ տր­
Թեստ­ ը սո­վոր­ ող­ ի գիտ­ ել­իքն­ եր­ ի մակ­ արդ­ ա­կի ցուց­ ա­ վում է ճշգր­տող հար­ցեր, ինչն օգն­ ում է լավ պար­զա­բա­
նիշն է՝ տվյալ փոր­ձարկմ­ ան ժամ­ ա­նա­կահ­ ատ­վա­ծում։ նել գի­տել­իքն­ ե­րի իրակ­ ան խոր­ ութ­ յուն­ ը, ամր­ ութ­ յուն­ ը և
Պար­տա­դիր չէ, որ գիտ­ ե­լիքն­ ե­րի յուր­ ացմ­ ան ստուգ­ հիմն­ ավ­ որ­ ութ­ յուն­ ը։
ման թեստ­ ային ձևը կապ­ված լին­ ի հատ­ ուկ միջ­ ոցն­ եր­ ի
(կաղ­ ա­պարն­ եր՝ շաբլ­ոնն­ եր, վերստ­ ու­գիչ աղյուս­ ակ­ներ, Այս մեթ­ ոդ­ ի հիմն­ ա­կան թեր­ ութ­ յուն­ներն են.
վերստ­ ու­գող հա­մակ­ արգ­ իչն­ եր և այլն) կիր­ առ­ման հետ։ ­1. Ճիշտ պա­տաս­խան­ ի պատ­ ա­հա­կան ընտ­րութ­ յան
Սա­կայն հատ­կապ­ ես մեծ քա­նակ­ ով սո­վո­րող­ներ­ ի բա­վակ­ ան­ ին մեծ հավ­ ա­նա­կա­նութ­ յուն­ ը։ Ըստ հա­վա­
գի­տել­իք­ներ­ ի արագ ու հա­մապ­ ար­փակ յու­րաց­ման նակ­ ան­ ութ­ յունն­ եր­ ի տե­սութ­ յան՝ նյութ­ ի բաց­ արձ­ ակ չի­
ստուգ­ ումն է, որ թեստ­ ա­վո­րու­մը միօրին­ ակ­ աց­ված մաց­ ու­թյան պայմ­ անն­ ե­րում յուր­ ա­քանչ­յուր հինգ­ եր­ որդ
ստուգ­ման առաջ­նաբ­ եմ է մղում։ (20%) սով­ ո­րող կա­րող է դրակ­ ան գնա­հատ­վել։ Սա­կայն,
­Թեստ­ ային ստուգմ­ ան կիր­ առ­ ումն ապա­հով­ ում է. ըստ հայտն­ ի թեստ­ ա­բան Ավան­ ես­ ով­ ի կար­ ե­լի է շտ­կել
•• ուս­ ումն­ ա­կան նյութ­ ի զգալ­ի մաս­ ի յուր­ աց­ման աս­ ճիշտ պա­տաս­խան­ ը կռա­հե­լու հնար­ ա­վոր շտկ­ ում­ ը [1]։
Ժա­մա­նա­կի սահմ­ ան­ ա­փակ­ման պայ­ման­նե­րում
տի­ճա­նի և մակ­ արդ­ ա­կի ստուգ­ ում, թեստ­ ա­վոր­ ում­ ը չիմ­ ա­ցող սո­վոր­ ողն­ ե­րին մնում է ճիշտ
•• ­գիտ­ ե­լիքն­ ե­րի գնահ­ ատմ­ ան անկ­ ողմն­ ակ­ ալ­ութ­ յուն, պա­տաս­խան­ ը կռահ­ ե­լու հնար­ ա­վոր­ ութ­ յուն­ ը։ Հատ­
•• ժա­ման­ ակ­ ի տնտ­ ես­ ում պատ­ աս­խա­նել­իս, կապ­ ես այդ հնար­ ա­վոր­ ութ­ յունն էլ համ­ արվ­ ում է պա­
•• թեստ­ ային աշ­խատ­ անքն­ եր­ ի ստուգմ­ ան ջանք­ եր­ ի ու տասխ­ ան­ ի ընտր­ ութ­ յամբ ստուգմ­ ան թես­տային ձևի
քն­նադ­ ատ­ներ­ ի գլխ­ ավ­ որ փաս­տար­կը։ Բայց այս­տեղ
ժա­մա­նա­կի նվազ­ ագ­ ույն ծախս­ եր, քն­նա­դատ­ներ­ ին սպասվ­ ում է անակն­կալ։ Առա­վել հա­
•• ստ­ ուգմ­ ան ար­դյունքն­ եր­ ի օպեր­ ատ­ իվ վերլ­ուծ­ ու­ վա­նա­կան պատ­ աս­խանն­ եր­ ի թիվ­ ը, որը հնար­ ա­վոր է
կռա­հել ոչինչ չիմ­ ա­նա­լով, սով­ որ­ ա­բար հանվ­ ում է հա­վա­
թյուն,­ քած միվ­ որն­ ե­րի գում­ ա­րից։
•• առ­ ա­ջադ­ իմ­ ութ­ յան քա­նակ­ ա­կան ցուց­ ա­նիշն­ եր­ ի առ­ Օր­ ին­ ակ, եթե բոլ­որ առա­ջադր­ անքն­ երն ուն­ են 4

ԲԺՇԿՈՒԹՅՈՒՆ, ԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ ԱՊՐԻԼ 2012

105ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ

պա­տաս­խան, որոնց­ ից մեկն է ճիշտ, իսկ մյուս երեք­ ը հար­ցեր ընդգ­ րկ­ ե­լիս կտ­րուկ կարտ­ ա­հայտվ­ ի ընտր­ ո­ղա­
կան եղա­նա­կով թեստ­ ա­վորմ­ ան հիմն­ ա­կան թե­րութ­ յու­
սխալ են, ապա յուր­ աք­ անչ­յուր առաջ­ ադր­ ան­քում կռահ­ ե­ նը՝ ճիշտ պա­տաս­խան­ ի պա­տա­հակ­ ան ընտր­ ութ­ յան
հնա­րավ­ ո­րութ­ յուն­ ը։ Անմ­ իտ պա­տաս­խան­ներ­ ը կա­րո­
լու հա­վան­ ակ­ ան­ ութ­ յուն­ ը 25% է։ Ամբ­ ողջ թեստ­ ի համ­ ար ղա­նում են բաց­ ա­ռել նույն­ իսկ այն սով­ որ­ ող­նե­րը, ով­քեր
ուս­ ումն­ ակ­ ան նյութ­ ից գաղ­ ա­փար չուն­ են։
շտկ­ ում­ ը որոշվ­ ում է հետև­ յալ բա­նաձև­ ով.
­Կեղծ, ան­հե­թեթ պա­տաս­խան­ներ­ ի առ­կայ­ու­թյու­
Xci = Xi - wi / k -1,­ նը, ինչպ­ ես նաև՝ պատ­ աս­խան­ներ­ ի միջև տրա­մա­
բա­նակ­ ան կապ­ ի բա­ցա­կա­յութ­ յունն ընդհ­ անր­ ա­պես
որ­տեղ Xci – քնն­վող­ ի շտկվ­ ած թեստ­ ային միավորն է։ բա­ցա­ռում է գի­տա­կան վերլ­ուծ­ ու­թյան տար­րերն ու
ստեղ­ծա­գոր­ծա­կան մտած­ ո­ղու­թյուն­ ը, զուտ մե­խա­
Որտ­ ե­ղից էլ ինդ­ եքս­ ի իմաստն է. (c ան­գլեր­ են­ ից՝ correct- նիկ­ ա­կան դարձ­նում ընտր­ ե­լու գործ­ ընթ­ ա­ցը, մտա­ծո­
ղու­թյան գոր­ծընթ­ ա­ցը կազմ­ ա­լուծ­ ում։
ed, իսկ i քննվ­ ո­ղի համ­ արն է),
Հ­ ար­ցը, որպ­ ես մտած­ ո­ղութ­ յան ձև, առա­ջարկվ­ ող
Xi – քննվ­ ող­ ի թես­տային միավորն է առանց շտկ­ման, խնդր­ ի պարտ­ ա­դիր բա­ղադր­ իչն է։ Հարց­ ի բով­ ան­դա­
կութ­ յամբ ու ներկ­ ա­յացմ­ ան ձևով է պայ­ման­ ա­վոր­ված
Wi – սխալ պա­տասխ­ անն­ եր­ ի թիվն է, պա­տասխ­ ան­ ի որոնմ­ ան ուղղ­վա­ծութ­ յուն­ ը։ Ահա՛ թե ին­
չու միշտ էլ հատ­ ուկ ուշ­ ադ­րութ­ յան առարկ­ ա պետք է
k - առաջ­ ադր­ ան­քի պա­տասխ­ ան­ներ­ ի թիվն է։ դառ­նա հարց­ ի կառ­ ու­ցու­մը, հատ­կա­պես՝ ընտր­ ո­ղա­կան
մեթ­ ոդն օգտ­ ա­գործ­ ե­լիս։ Խիստ ան­հրա­ժեշտ է բո­լոր
Օր­ ի­նակ, եթե թեստ­ ը կազնվ­ ած է 30 առա­ջադ­ հարց­ ե­րի հա­մար ապա­հով­ ել վստ­ ա­հութ­ յուն ներշնչ­ող
ձևա­կերպ­ ումն­ եր։­
րանք­ ից, որոնց­ ից յու­րա­քան­չյուրն ուն­ ի 4 պատ­ ասխ­ ան,
Եվ այսպ­ ես՝ բոլ­որ պա­տաս­խան­ներ­ ը պետք է ճշ­
ապա 20 ճիշտ և 10 սխալ պա­տասխ­ անն­ եր­ ի դեպք­ ում մարտ­ ան­ման լին­ են։

կս­տա­նանք. 3. Ընտ­րող­ ա­կան մեթ­ ոդ­ ի երր­ որդ թե­րութ­ յու­նը սո­
վոր­ ող­ ին անուղ­ղա­կի հուշ­ ելն է՝ չնա­յած հուշ­ ե­լու տարրն
Xci = 20 -10/4-1= ~ 17. ուս­ ուցմ­ ան գրեթ­ ե բո­լոր ձևե­րում է առկ­ ա։ Ծրագ­րա­
վոր­ված ուս­ ուց­ման հա­մա­կարգ­ ում այդ երև­ ույ­թը նա­
Առ­ աջ­ արկ­ված բան­ աձև­ ի կառ­ ուց­ված­քից երև­ ում է, խատ­ ես­վում է, և ընտրվ­ ող պա­տաս­խան­ներ­ ով մեթ­ ո­դը
հաջ­ ո­ղու­թյամբ կիր­ առվ­ ում է միայն այն դեպք­ ում, երբ
որ ճիշտ պա­տասխ­ անն­ ե­րի թվի մեծ­ աց­ման հետ կռահ­ խնդ­րի լուծմ­ ան հա­մար ողջ տեղ­ ե­կատ­վութ­ յունն ընդ­
գրկվ­ ած է հենց հարց­ ի մեջ, իսկ պատ­ աս­խանն­ ե­րը ոչ մի
ման պատ­ճառ­ ով հան­ված միավորն­ եր­ ի թիվ­ ը կտ­րուկ լրա­ցու­ցիչ տեղ­ ե­կատ­վութ­ յուն չեն պար­ ուն­ ա­կում։ Նման
դեպ­քե­րում ընտր­ ութ­ յան համ­ ար տր­վում են միայն այն­
փոքր­ ան­ ում է՝ 4 պա­տասխ­ անն­ ե­րի պա­րա­գային։ Դրա­ պիս­ ի իրադր­ ութ­ յունն­ եր, որոնք առ­կա են ուս­ ումն­ ա­սիր­
վող թեմ­ այ­ում և պետք է յուր­ աց­վեն ուս­ ան­ ող­նե­րի կող­
նից էլ պետք է եզր­ ակ­ աց­նել, որ լավ պատ­րաստվ­ ած սո­ մից։

վո­րո­ղին միավոր­ներ­ ի շտկ­ ում­ ը կռահ­ ե­լու հա­մար չպետք Վերջ­ ին 5-6 տարվ­ ա ընթ­ աց­քում ՀՀ կրթ­ ակ­ ան հա­
մակ­ ար­գում անց­ ել են գիտ­ ել­իքն­ ե­րի ստուգմ­ ան թես­
է ան­հանգստ­ աց­նի։ տային ձևին։ Նշ­ված մեթ­ ոդ­ ը կիր­ առվ­ ում է գի­տել­իքն­ ե­րի
և՛ ընթ­ աց­ իկ, և՛ ամ­փո­փիչ ատես­տա­վորմ­ ան նպատ­ ա­կով՝
Հ­ ա­մա­պա­տաս­խան հաշվ­ արկ­ ը կատ­ արվ­ ում է հա­ ինչպ­ ես դպր­ ոց­ներ­ ում, այնպ­ ես էլ՝ բու­հեր­ ում։ Այդ ձևին
են անց­ նում նաև ընդ­ ուն­ ել­ութ­ յան քնն­ ութ­ յունն­ ե­րի ան­
վան­ ա­կա­նութ­ յունն­ եր­ ի տես­ ութ­ յուն­ ում հայտ­նի Բերն­ ու­ ցկաց­ ու­մը։ Միօրին­ ա­կան­ աց­ված ստուգ­ման նպատ­ ա­կի
իրակ­ ա­նացմ­ ան հա­մար անհ­ րաժ­ եշտ է շատ մեծ թվով
լիի բան­ աձ­ևով. որա­կյալ թես­տային հարց­ եր մշա­կել։ Մշակ­ված թես­
տերն ըստ մակ­ արդ­ ակ­ ի պետք է հա­մա­պա­տաս­խա­նեն
Pn (m) = Cnm pmqn−m սով­ ո­րողն­ եր­ ի ստաց­ված տե­ղեկ­ ութ­ յունն­ ե­րին, դրանց
վեր­ արտ­ ադր­մանն ու փաս­տեր­ ի մեկ­նաբ­ ան­ման­ ը։ Թես­
որ­տեղ n-ը թեստ­ ում հարց­ ե­րի թիվն է, m–ը՝ ճիշտ պա­

տաս­խանն­ եր­ ի թի­վը, q = 1– p, p–ն տարր­ ակ­ ան հավ­ ա­

նա­կա­նութ­ յունն է, Cnm-ն զու­գորդ­ ումն­ եր­ ի թիվն է, որը

կա­րե­լի է հաշվ­ ել հետ­ևյալ բա­նաձև­ ով.

Cnm = n! m)!
m!(n −

Գ­ ոյ­ութ­ յուն ուն­ են նաև այլ ճան­ ապ­ արհ­ներ. այս­

պես՝ ուս­ ան­ ող­ ը սո­վո­րում է ամբ­ ողջ նյութ­ ի 50%-­ը, և այդ

դեպ­քում՝ ճիշտ պա­տաս­խանն­ եր­ ի թվի հավ­ ա­նակ­ ան­ ու­

թյուն­ ը նույնպ­ ես 50% է (պայ­մա­նակ­ ան հա­վան­ ակ­ ան­ ու­

թյուն)։

Վի­ճա­կը կա­րել­ի է բար­ ել­ա­վել՝ երկ­ ու-­եր­ եք ճիշտ

պա­տասխ­ ան­ ով թես­տա­յին հարց­ եր առա­ջադր­ ել­ով։ Այդ­

պի­սի թեստ­ ային հար­ցեր­ ի կազմ­ ումն առանձն­ ապ­ ես դժ­

վար չէ։

2. Ընտր­ ո­ղա­կան մեթ­ ոդ­ ի երկր­ որդ թեր­ ութ­ յուն­ ը ոչ

որա­կյալ հարց­ ե­րի ու պա­տաս­խանն­ եր­ ի տարբ­ եր­ ակ­

նե­րի առ­կայ­ութ­ յունն է։ Չի կար­ ել­ի թեստ­ ում ընդգ­ րկ­ ել

ան­հեթ­ եթ հարց­ եր ու անմ­ իտ պա­տաս­խանն­ եր, որոնք

խախ­տում են հա­մեմ­ ատ­ ութ­ յան դա­տո­ղութ­ յունն ու դժ­

վա­րացն­ ում տրա­մաբ­ ան­ ակ­ ան բաց­ ատ­րութ­ յուն­ ը։ Նման

ԲԺՇԿՈՒԹՅՈՒՆ, ԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ ԱՊՐԻԼ 2012

106 ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ

տային հարց­ ե­րի մեծ մա­սը պետք է ուն­ են­ ան ստուգմ­ ան Ստ­ որև բերվ­ ած գիտ­ ա­կան օրին­ ակն ընդ­ ու­նել­ի չէ,
բարձր մակ­ ար­դակ, և դրանց պատ­ աս­խան­ ել­ու համ­ ար քան­ ի որ հիմք­ ը չափ­ ա­զանց կարճ է առա­ջադ­րանք կամ
պա­հանջ­վի փաս­տե­րի համ­ եմ­ ա­տա­կան վեր­լու­ծու­ խնդ­ իր սահմ­ ան­ ել­ու համ­ ար.
թյուն։­ Օ­րին­ ակ 1. Ինտ­ երֆ­ ազ­ ը­
ա) միտ­ ոզ­ ի փուլ­եր­ ից մեկն է,
Այսպ­ իս­ ով, թեստ­ եր­ ի առա­վել­ութ­ յունն օբյեկտ­ ի­վու­ բ) բջջ­ ային ցիկլ­ի այն փուլն է, որի միջ­ ին շրջ­ ա­նում տե­
թյունն է (ան­կողմ­նակ­ ալ­ութ­ յուն­ ը), գիտ­ ե­լիքն­ եր­ ի ստուգ­
ման և գնա­հատ­ման անկ­ ա­խութ­ յուն­ ը դաս­ ա­խոս­ ից։ Սա­ ղի է ու­նեն­ ում ԴՆԹ մոլ­եկ­ ուլ­ի կրկն­ ապատ­կում,
կայն գիտ­ ութ­ յուն­ ը թեստ­ ի նկատմ­ ամբ առա­ջադր­ ում է գ) բաժ­ անմ­ ան իլիկ­ ի ձևավ­ որ­ման փուլն է,
բարձր պահ­ անջ­ներ՝ դիտ­ ար­կել­ով թեստ­ ը որպ­ ես չափ­ իչ դ) բջջ­ ային ցիկլ­ի այն փուլն է, որի միջ­ ին շր­ջան­ ում տե­
գործ­ իք։ Այդ տե­սանկ­ յուն­ ից՝ թեստ­ ի մշակ­ ում­ ը մասն­ ա­
գետ­նե­րի գործն է։ Հուս­ ալ­ի և հա­վաս­տի թեստ­ ի ստեղ­ ղի է ուն­ են­ ում ԴՆԹ մոլ­եկ­ ուլ­ի կարճ­ ա­ցում։
ծու­մը հատ­ ուկ գիտ­ ել­իքն­ եր և ժամ­ ա­նակ է պա­հանջ­ ում։ Նշ­ված խնդ­ իրն ընդ­ ուն­ ել­ի չէ` հիմք­ ը հս­տա­կո­րեն չի
սահմ­ ա­նում առաջ­ ադ­րան­քը։ Այն կար­ ել­ի է բար­ ե­լավ­ ել
Ստ­ որև ներկ­ այ­ացվ­ ում է բազ­մակ­ ի ընտ­րութ­ յան հետև­ յալ ձևով.
հար­ցեր­ ի ուղ­ եց­ ույցն­ եր։ ­Հետ­ևյալ պն­դումն­ եր­ ից ո՞րն է ճիշտ ին­տեր­ֆա­զի
հա­մար։ Նման հիմք­ ը հստ­ ա­կոր­ են սահմ­ ա­նում է առա­
Կր­կին ընդգ­ ծենք, որ բազմ­ ակ­ ի ընտր­ ութ­ յան լավ ջադ­րանք­ ը։­
հարց­ եր պատ­րաս­տել­ը դժվ­ ար է։ Հար­ցեր պատ­րաս­տե­ Ա­ռա­ջա­դա­րան­քի հարց­ ե­րը չպետք է քնն­ ութ­ յան
լիս ան­հրաժ­ եշտ է հաշվ­ ի առ­նել բազմ­ ա­թիվ կան­ ոնն­ եր։­ առ­նեն խրթ­ ին փաստ­ եր կամ մանր­ ամ­ աս­ներ։ Բազ­մա­
Մենք քն­նար­կում ենք միայն պարզ(փակ) հարց­ եր գրե­ կի ընտր­ ութ­ յան յուր­ աք­ ան­չյուր հարց պետք է ուշ­ ադ­րու­
լու ուղ­ ե­ցույցն­ եր։ Նման հարց­ երն ուն­ են միայն մեկ ճիշտ թյուն դարձն­ ի կրթ­ ութ­ յան համ­ ակ­ ար­գի որ­ևէ կարև­ որ
պա­տաս­խան։ հասկ­ ա­ցու­թյան։
Օ­րին­ ակ 2. Հետ­ևյալ պնդ­ ումն­ եր­ ից ո՞րն է ճիշտ Ջորջ
Տ­ երմ­ ի­նաբ­ աբն­ ութ­ յուն Վաշ­ ինգտ­ ո­նի մաս­ ին.
Խ­ որ­ ա­գիր (Rubrig) – այն սով­ որ­ ողն­ եր­ ին տե­ղե­կաց­նում ա) նա ու­ներ փայտ­ յա ատամ­ներ,
բ) նա տվել է Գե­տիսբ­ ուրգ­ ի հասց­ են,
է, թե նրանք ինչ պետք է կատ­ ա­րեն գ ) նա նա­խագծ­ ել է Ազա­տութ­ յան արձ­ ան­ ը,
և ինչ ընդգ­ րկ­ են իրենց պատ­ աս­ դ) նա սպա­նել է Անգլ­իայի թագ­ ավ­ որ Ջորջ երր­ որդ­ ին։
խան­ներ­ ում։ Ն­ման առա­ջադ­րանքն ընդ­ ուն­ ել­ի չէ, քա­նի որ քն­
­Հիմք (Stern) – սահ­ման­ ում է բով­ ան­դակ­ ութ­ յուն­ ը, տրա­ նութ­ յան է առ­նում տրիվ­ իալ փաստ` ճիշտ պա­տաս­խա­նը
մադ­րում տվյալ­ներ և որոշ­ ում առա­ «ա» -ն է։­
ջադ­րան­քը։ Այլ­ընտր­ անքն­ եր­ ի կառ­ ու­ցու­մը. բա­նալ­ին պետք է
­Տար­բեր­ ակն­ եր (այ­լընտր­ անքն­ եր) – այ­լընտր­ ան­քային միանշ­ ա­նակ ճիշտ լի­նի, իսկ դիստր­ ակտ­ որն­ ե­րը միան­
պա­տաս­խանն­ եր, որնց­ ից պետք է շա­նակ սխալ լին­ են։
ընտր­ ի ուս­ ան­ ող­ ը։ Օ­րին­ ակ 3. Եռանկ­ յան կողմ­ եր­ ի երկ­ ար­ ութ­ յուն­ ը հա­վա­
­Բան­ ալ­ի – Ճիշտ պա­տասխ­ ան­ ը։ սար է 3 սմ, 4 սմ և 5 սմ։ Ո՞րն է այդ եռանկ­ յան բնութ­ ա­
­Դիստ­րակտ­ որն­ եր – սխալ այ­լընտր­ անքն­ երն են։­ գիր­ ը.
ա) ուղ­ղան­կյուն է,
Օ­րին­ ակ­ներ. բ) հա­վա­սար­ անկ­ յուն է,
­Խոր­ ա­գիր. Յուր­ ա­քանչ­յուր հարց­ ի հա­մար ընտր­ եք ճիշտ գ ) հավ­ աս­ ա­րասր­ ուն է,
պա­տասխ­ ան­ ը տր­ված այ­լընտր­ անքն­ եր­ ից։ Վանդ­ ակ­ ում դ) անհ­ ա­վա­սա­րա­չափ է։
գրե՛ք ձեր ընտր­ ած պա­տաս­խա­նի տառ­ ը (ա, բ, գ, դ)։ Ընդ­ ուն­ ել­ի չէ, նա­խատ­ ես­ված բան­ ալ­ին` «ա»-ն է, նշ­
Հ­ իմք. Ո՞րն է Էս­տոն­ իայի մայր­ աք­ ա­ղա­քը։ ված կող­մեր­ ով եռանկ­ յուն­ ը ուղղ­ ան­կյուն է, սակ­ այն ճիշտ
է նաև «դ» պա­տասխ­ ա­նը, քան­ ի որ եռան­կյան կող­մերն
Տար­բեր­ ակն­ եր. ա) Մինսկ­ ը Դիստ­րակ­տոր­ներ ան­հավ­ ա­սար են։­
բ­ ) Ռիգ­ ան Օ­րի­նակ 4. Ո՞ր բնագ­ ա­վառ­ ի հետ է կապ­վում Ռեն­ ե Դե­
գ) Քիշ­ ինյով­ ը Բա­նա­լի կարտ­ ի անուն­ ը.
դ) Տա­լին­ ը ա) ար­վեստ,
բ) գի­տու­թյուն,
Պատ­ աս­խան` դ գ ) մա­թեմ­ ա­տի­կա,
Ու­շադ­րութ­ յուն. հիմք­ ը պետք է միանշ­ ան­ ակ սահմ­ ան­ ի
առա­ջադ­րանք­ ը.

ԲԺՇԿՈՒԹՅՈՒՆ, ԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ ԱՊՐԻԼ 2012

107ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ

դ) փի­լիս­ ո­փա­յութ­ յուն։­ Առ­ աջ­ ադ­րան­քը համ­ ար­վում է լա­վը, եթե պա­րուն­ ա­կում
Ընդ­ ու­նել­ի չէ, նա­խա­տեսվ­ ած բան­ ալ­ին «դ»-ն է, Դեկ­ ար­ է տե­սա­նել­ի խթա­նող նյութ, օրին­ ակ` դիագ­րամ կամ
տը փիլ­իս­ ո­փա է, սակ­ այն ճիշտ են նաև «բ» և «գ» պա­ աղյու­սակ։­
տաս­խանն­ եր­ ը։ Օ­րի­նակ 9. Ստորև ներկ­ ա­յաց­վում է բույս­ ի բջիջ­ ը.

­Դիստ­րակտ­ որ­ներ­ ը պետք է միանշ­ ան­ ակ սխալ x
լին­ են, սա­կայն շատ վատ պրակտ­ իկ­ ա է համ­ ար­վում
դիստր­ ակ­տոր­ներ հնա­րե­լը։ Չպետք է հնա­րել, օրին­ ակ` Ի՞նչ է իրեն­ ից ներկ­ ա­յացն­ ում նշվ­ ած x կառ­ ուց­ված­քը։­
քիմ­ իական տարր­ եր կամ տվյալ լեզվ­ ում գոյ­ութ­ յուն չու­ ա) բջ­ջի պա­տը,
նե­ցող բա­ռեր։ բ) ցիտ­ ոպլ­ազ­ման,
Օ­րին­ ակ 5. Ո՞ր քիմ­ իական տարր­ ը ոչ մի պայ­ման­ ում չի գ) միջ­ ու­կը,
փոխ­ ազդ­ ում թթվ­ ած­նի հետ. դ) վակ­ ուո­ լ­ը։
ա) ջրա­ծին­ ը, Պա­տաս­խան` գ։
բ) դիարոն­ ը,
գ) ազիդ­ ը, Պետք է խուս­ ափ­ ել ժխտ­ ա­կան ձևա­կերպ­ ումն­ ե­րից,
դ) ֆտո­րը­։ քա­նի որ քնն­ ակ­ ան լարմ­ ան տակ դրանք հեշտ­ ութ­ յամբ
մոլ­որ­ ութ­ յան մեջ են գցում ու­սա­նողն­ եր­ ին։ Եթե այ­նոա­ ­
Ընդ­ ուն­ ել­ի չէ, «բ» և «գ» դիստ­րակտ­ որն­ եր­ ում նշ­ մե­նայն­ իվ օգտ­ ա­գործվ­ ում է, ապա անհ­ րա­ժեշտ է ընդ­
ված քիմ­ իական տար­րեր­ ը գոյ­ութ­ յուն չուն­ են։ գծել ժխ­տա­կան բառ­ ը։
Օ­րին­ ակ 9. Հետ­ևյալ հատ­կութ­ յունն­ եր­ ից ո՞ր­ ը բնոր­ ոշ չէ
­Տար­բե­րակն­ եր­ ը պետք է լին­ են հավ­ ան­ ակ­ ան և հա­ հալ­ոգ­ են­ աջր­ ա­ծինն­ եր­ ի համ­ ար­
մար­ժեք, ճիշտ պա­տասխ­ ան­ ը գուշ­ ակ­ ել­ով գտն­ ել­ու շան­ ա) օժտ­ված են վեր­ ակ­ անգ­նիչ հատկ­ ութ­ յունն­ եր­ ով,
սե­րը նվա­զեցն­ ե­լու համ­ ար։ բ) օժտ­ված են օքս­ ի­դիչ հատկ­ ութ­ յունն­ ե­րով,
Օ­րին­ ակ 6. Շր­ջա­նի տրա­մա­գիծ­ ը 12 սմ է։ Ին­չի՞ է հավ­ ա­ գ) ջրային լուծ­ ույթն­ ե­րը թթուն­ եր են,
սար շր­ջան­ ի մա­կե­րես­ ը. դ) սե­նյակ­ ային ջերմ­ աստ­ ի­ճա­նում գազ­ եր են։
ա) 5 սմ2, Պա­տաս­խան` բ։
բ) 12 սմ2,
գ) 36 սմ2, Հարց­ ը ներ­կա­յացն­ ե­լիս պետք է խուս­ ափ­ ել տար­
դ) 144 սմ2։­ բեր­ ակն­ եր­ ում քեր­ ա­կան­ ակ­ ան հուշ­ ող տար­րեր կիր­ ա­ռե­
լուց։ Եթե հիմք­ ը պա­րուն­ ա­կում է քեր­ ա­կան­ ակ­ ան հու­
Ընդ­ ուն­ ել­ի չէ, «դ»-ն առանձ­նան­ ում է, քան­ ի որ շող տարր­ եր, ապա սո­վոր­ ողն­ եր­ ը կար­ ող են գտն­ ել ճիշտ
միայն դրա­նում (չկա, «ա»-ն նույնպ­ ես բա­ցառ­վում է, քա­ պա­տասխ­ ա­նը կամ բաց­ ա­ռել սխալ պա­տաս­խանն­ ե­րը`
նի որ 5-ը կապվ­ ած չէ հիմք­ ում տված 12-­ի հետ։ Նման առանց օգտ­ ա­գործ­ ե­լու այն հմտ­ ութ­ յուն­ ը, որը պետք էր
դեպ­քում ճիշտ պատ­ աս­խա­նը գուշ­ ակ­ ե­լով գտ­նել­ու չա­փել։
շան­սը դարձ­ ել է 50%։ Փորձ­ ենք բոլ­որ տար­բե­րակ­ներ­ ը Օ­րի­նակ 10. Որո՞նք են x2+2x–3 ֆունկց­ իայի հիմք­ ե­րը։­
դարձն­ ել հավ­ ան­ ակ­ ան և համ­ ար­ժեք. ա) +3,
Օ­րին­ ակ 7. Շրջ­ ա­նի տրամ­ ագ­ իծ­ ը 8 սմ է։ Ին­չի՞ է հավ­ ա­ բ) –3,
սար շր­ջան­ ի մա­կե­րես­ ը. գ) +2 –3,
ա) 4 բ) 8 գ) 16 դ) 64 Պատ.` գ։ դ) –1 +3­։

Այլ­ընտ­րանք­ներ կա­ռուց­ ել­իս երբ­ եք որպ­ ես տարբ­ ե­ Ընդ­ ուն­ ել­ի չէ, քանզ­ ի «ֆունկ­ցիայի հիմք­ ե­րը» հոգ­
րակ չի կար­ ե­լի օգ­տա­գործ­ ել «վեր­ ոնշ­ յալն­ ե­րից բոլ­որ­ ը» նակ­ ի է, հետև­ ա­բար «ա» և «բ» տար­բեր­ ակն­ եր­ ը կա­րե­լի
կամ «վեր­ ոնշ­ յալն­ ե­րից ոչ մեկ­ ը»։ Բազմ­ ակ­ ի ընտր­ ութ­ յան է բա­ցա­ռել` առանց որև­ է մաթ­ եմ­ ատ­ իկ­ ակ­ ան գործ­ ո­ղու­
հարց­ երն ուն­ են մեկ և միայն մեկ ճիշտ պա­տաս­խան, թյուն կատ­ ա­րել­ու։
հետև­ աբ­ ար` «վե­րոնշ­ յալ­ներ­ ից բոլ­որ­ ը» ընդ­ ուն­ ե­լի տար­
բեր­ ակ չէ։­ ­Հար­ցը ներկ­ ա­յաց­նե­լիս կետ­ ադր­ ութ­ յուն­ ը պետք է
Օ­րին­ ակ 8. Փռշտ­ ո­ցը ճիշտ լին­ ի և՛ հիմք­ ում, և՛ տար­բե­րակն­ եր­ ում։ Եթե առար­
ա) քթանցք­նե­րի միջ­ ով ուժ­ եղ և արագ ռեֆ­լեքս­ ային կան ուն­ ի հա­տուկ պայ­մա­նակ­ ան­ ութ­ յունն­ եր, ապա հար­
ար­տաշն­չումն է, ցը կազ­մել­իս պետք է դրանք պահպ­ ա­նել։ Օրին­ ակ քի­
բ) պաշտ­պա­նա­կան ռեֆլ­եքս է, միական նյութ­ եր­ ի և միավորն­ ե­րի անվ­ ան­ ումն­ ե­րը` ըստ
գ) քթի խոռ­ ո­չից հեռ­ աց­նում է գրգռ­ ող նյութ­ ե­րը, պայ­մա­նա­կան­ ութ­ յան մեծ­ ա­տա­ռով չեն գրվ­ ում, սա­կայն
դ) բոլ­որ պատ­ աս­խանն­ եր­ ը ճիշտ են։ մարդկ­ անց անունն­ եր­ ը գրվ­ ում են մեծ­ ա­տա­ռով։­

Ընդ­ ու­նել­ի չէ, սխալ են և՛ խնդ­ իր­ ը, և՛ տարբ­ եր­ ակ­
նե­րը։

ԲԺՇԿՈՒԹՅՈՒՆ, ԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ ԱՊՐԻԼ 2012

108 ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ

Օ­րի­նակ 11. Ստորև նշվ­ ած­ներ­ ից ո՞­րը նյութ­ ի ան­վա­նում չէ։­ Հ­ արց­ման ենթ­ արկվ­ ած ուս­ ան­ ող­ներ­ ի ավե­լի քան
ա) գլյուկ­ ոզ, 82%-ը համ­ ար­ ում է, թե գիտ­ ե­լիքն­ ե­րի գնահ­ ատմ­ ան թես­
բ) սպի­տա­կուց, տային ձևն անկ­ ողմ­նա­կա­լութ­ յուն է ապա­հով­ ում, 15%-­ը
գ) քամ­ ի, բա­ցա­սակ­ ան պա­տաս­խան է տվել, իսկ 3%-­ը չէր կողմ­
դ) օս­լա։­ նոր­ ոշվ­ ել։ «Գի­տե­լիքն­ ե­րի գնա­հատ­ման թեստ­ ային ձևը
Ընդ­ ուն­ ել­ի է։­ հեշտ­ աց­նո՞ւմ է, թե՞ դժ­վար­ աց­նում է ուս­ ա­նո­ղի աշ­խա­
տան­քը» հարց­ ին ուս­ ա­նողն­ եր­ ի 15%-­ը չի պա­տաս­խա­
Օ­րին­ ակ 12. Ո՞ր հայտ­նի գիտ­նակ­ ան­ ի անուն­ ով է կոչ­ նել, 6%-­ը կարծ­ ում է, թե դժվ­ ար­ աց­րել է, իսկ մոտ 79%-­ը՝
վում էներգ­ իայի մա­վոր­ ը։­ որ հեշտ­ աց­նում է։
ա) Ջոուլ­ի,
բ) Կելվ­ ի­նի,
գ) Նյուտ­ ոն­ ի,
դ) Վատ­տի։­
Ընդ­ ու­նել­ի է։­

Իսկ ի՞նչ կարծ­ իք­ ի են իրենք, սով­ որ­ ողն­ եր­ ը՝ ուս­ ան­ ող­նե­ 123
րը։ Մենք կազ­մել ենք հարց­ աթ­ երթ­ եր, որոնք և բաժ­ ա­նել չ/պ Ոչ Այո
ենք տար­բեր կուրս­ եր­ ի ուս­ ան­ ողն­ եր­ ի.
Նկ. 1. Սոց­ իոլոգ­ իական հարց­ման արդ­ յունքն­ ե­րը
Սիր­ ե­լի՛ ուս­ ա­նող, խնդր­ ում ենք արտ­ ա­հայտ­ ել գի­տե­
լիքն­ ե­րի ստուգմ­ ան թեստ­ ային ձևի վեր­ աբ­ եր­ յալ Ձեր ­«Արդյոք Ձեզ բա­վա­րար­ ո՞ւմ է կազմվ­ ած թես­տե­րի
վե­րաբ­ երմ­ ունք­ ը՝ պատ­ ասխ­ ան­ ել­ով հետև­ յալ հար­ցե­ մակ­ արդ­ ա­կը և որակ­ ը» հարց­ ին ու­սա­նողն­ եր­ ը տվել էին
րին. հետ­ աքր­քիր և ուս­ ան­ ել­ի պա­տաս­խանն­ եր։ Բժշ­կա­կան
­Գիտ­ ել­իքն­ ե­րի ստուգմ­ ան թեստ­ ային ձևը. համ­ ալ­սա­րա­նում դաս­ ավ­ անդվ­ ող գրեթ­ ե բո­լոր առար­
1. Ապա­հո­վո՞ւմ է, արդյոք, գիտ­ ել­իքն­ եր­ ի գնահ­ ատ­ կան­ եր­ ից կա­տար­վում է ընթ­ ա­ցիկ և եզր­ ա­փա­կող թես­
տա­վոր­ ում։ Ուս­ ան­ ող­նե­րի մեծ մա­սը, տրա­մաբ­ ա­նո­րեն,
ման ան­կողմն­ ա­կա­լութ­ յուն (այո կամ ոչ.­ եթ­ ե ոչ, պա­տաս­խա­նել էին. նայ­ած՝ ո՞ր առար­կան։ Ընդհ­ ա­նուր
ապա ի՞նչն է պատճ­ ա­ռը) ------------------------------------- պատ­կերն այսպ­ իս­ ին է. 13%-­ը չէր պա­տաս­խան­ ել, 52%­
2. Հեշ­տաց­նո՞ւմ է, թե՞ դժ­վա­րացն­ ում ուս­ ան­ ող­ ի գոր­ -ին­ ՝ չի բա­վա­րար­ ում, 35%-ը կար­ծում է, թե առա­ջարկ­
ծը (ըն­ դգծ­ ե՛ք) ված թեստ­ ե­րի որակ­ ը և մա­կար­դակ­ ը բավ­ ար­ ար է։
3. Արդյոք Ձեզ բավ­ ար­ ար­ ո՞ւմ է կազմվ­ ած թեստ­ ե­րի
որակն ու մակ­ ար­դակ­ ը --------------------------------------- ­Հարց­ման ար­դյունքն­ երն ամփ­ ոփ­ված են նկար 1-ում։
4. Ձեր առաջ­ արկն­ երն ու դիտ­ ող­ ու­թյունն­ եր­ ը -----------

Գ Ր Ա Կ Ա ՆՈՒ Թ ՅՈՒՆ 3. Official SQA Past papers 1999-2003 with answers, Standard Grade-General
Gemistry - Scotland՛s leading educational publishers.
1. Аванесов В. “Композиция тестовых заданий”. 3 изд. М.։ Центр тестирования,
2002. -240с. 4. Black և Wiliam, Engineering Council of South Africa.-1998.
5. Black et al, INTO teachers՛ union, Ireland.- 2003
2. Բ­դոյ­ան Ք.Հ., Սա­հակ­ յան Լ.Ա. Աշակ­ երտ­ ի առա­ջա­դիմ­ ութ­ յան մա­կար­դակ­ ի
գնահ­ ատ­մանձև­ երն ու ստուգմ­ ան տե­սակն­ եր­ ը// Ման­կա­վարժ­ ու­թյան և հո­
գեբ­ ա­նութ­ յան հիմ­նախնդ­ իրն­ եր, 2009, 3 (6), էջ1-18

ԲԺՇԿՈՒԹՅՈՒՆ, ԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ ԱՊՐԻԼ 2012

109ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ

РЕЗЮМЕ

ПРОБЛЕМА ПЕДАГОГИЧЕСКИХ ИЗМЕРЕНИЙ։ ТЕСТ КАК ИНСТРУМЕНТ ИЗМЕРЕНИЙ

Аветисян С.А., Саакян Л.А.
ЕГМУ, Проректор по учебной части
ЕГМУ, кафедра химии фарм. факультета

Педагогические измерения можно рассматривать как пра- – разработка общих показателей эффективности и качества
ктическую образовательную деятельность, нацеленную на по- образовательной деятельности.
лучение объективных оценок уровня текущей и итоговой под- Тестовое направление рассматривается как приоритет-
готовленности учащихся и студентов. Результаты измерений
в обязательном порядке подвергаются оценке на точность, ное, что объясняется его несомненными преимуществами пе-
эффективность и на адекватность поставленным целям. ред другими педагогическими методами.

Цель педагогических измерений - это получение числен- Можно выделить пять основных преимуществ настоящих
ных эквивалентов проявления интересующего признака. Ос- тестов։
новной предмет педагогической теории измерений - разра- – высокая научная обоснованность, позволяющая получать
ботка качественных тестов для измерения уровня и структуры
подготовленности учащихся и студентов, а также эффектив- объективированные оценки уровня подготовленности ис-
ных и качественных показателей образовательной и самоо- пытуемых;
бразовательной деятельности. – технологичность тестовых методов;
– точность измерений;
Содержание и структуру педагогических измерений мож- – наличие одинаковых, для всех пользователей, правил про-
но представить следующим образом։ ведения педагогического контроля и адекватной интер-
– теория разработки тестов и практика тестовой оценки под- претации тестовых результатов;
– сочетаемость тестовой технологии с другими современны-
готовленности студентов и учащихся; ми образовательными технологиями.
– рейтинг и мониторинг учебных достижений;

S U MM A R Y

PROBLEM OF PEDAGOGICAL MEASUREMENTS։ THE TEST AS THE TOOL OF MEASUREMENTS

Avetisyan S.A., Sahakyan L.A.
YSMU, Vice-rector for educational affairs
YSMU, Faculty of Pharmacy, Department of Chemistry

Pedagogical measurements can be considered as the practi- tion of readiness of students and pupils;
cal educational activity aimed at reception of objective estima- – a rating and monitoring of educational achievements;
tions of level of current and total readiness of pupils and stu- – working out of the general indicators of efficiency and quality
dents. Results of measurements without fail are exposed to an
estimation on accuracy, efficiency and on adequacy to objects of educational activity.
in view. The test direction is considered as priority, that speaks its
doubtless advantages before other pedagogical methods.
The purpose of pedagogical measurements is a reception of It is possible to allocate five basic advantages of the present
numerical equivalents of display of an interesting sign. The basic tests։
subject of the pedagogical theory of measurements - working – The high scientific validity, allowing to receive objective esti-
out of qualitative tests for measurement of level and structure of mations of level of readiness of examinees;
readiness of pupils and students, and also effective and quality – Adaptability to manufacture of test methods;
indicators of educational and self-educational activity. – Accuracy of measurements;
– Compatibility of test technology with other modern education-
It is possible to present the maintenance and structure of ped- al technologies.
agogical measurements as follows։
– the theory of working out of tests and practice of a test estima-

ԲԺՇԿՈՒԹՅՈՒՆ, ԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ ԱՊՐԻԼ 2012

110 81 Չիչոյան Ն.Բ. 67
81, 103 Սահակյան Լ.Ա. 103
Ավետիսյան Լ.Ռ. Սարգսյան Գ.Ռ. 62
Ավետիսյան Ս.Ա. 73 Սենան Պ.Մ. 33
Բեգլարյան Մ.Հ. 77 Ստեփանյան Ս.Ա. 17
Գալստյան Ս.Գ. 81 Քոչարյան Ս.Պ. 77
Դումանյան Դ.Հ. 67 Галстян С.Г. 50
Դումանյան Կ.Հ. 55, 77 Исраелян Н.Р. 12
Ենգիբարյան Ա.Ա. 55 Котанян А.О. 58
Թուսուզյան Ա.Տ. 55 Кочарян С.П. 50
Կրասնիկով Ն.Ֆ. 62 Мелик-Пашаян А.Э. 12
Հայրապետյան Ա.Կ. 45 Мкртчян А.Г. 7, 12
Հովհաննիսյան Լ.Գ. 3 Навасардян Л.В. 42
Ղարաքեշիշյան Ա.Ֆ. 55 Петросян С.В. 36
Մաթևոսյան Հ.Շ. 3 Сенан П.М. 30
Մալայան Ա.Ս. 81 Симонян К.Г. 50
Մարկոսյան Ա.Մ. 67 Хачатрян А.С. 24, 27
Մողրովյան Ա.Վ. 73
Նազարյան Լ.Գ. 99
Նավասարդյան Գ.Ա.

ԲԺՇԿՈՒԹՅՈՒՆ, ԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ ԱՊՐԻԼ 2012