2016
ÞÝáñѳíáñ
²Ù³Ýáñ
»õ êáõñμ ÌÝáõݹ
Յուրաքանչյուր տարի Ամանորի նա-
խաշեմին մենք հետադարձ հայացք
ենք գցում անցնող տարվան, վերլու-
ծում ենք կատարած աշխատանքները,
ծրագրում հաջորդ տարվա անելիքները,
ակնկալում նոր ձեռքբերումներ և հա-
ջողություններ:
2015 թվականը բժշկական համալսարանի համար կարևորվեց մի շարք ձեռք-
բերումներով: Մեր ԲՈւՀ-ի համար տարվա ամենամեծ ձեռքբերումը համարում
եմ 4 տարով ինստիտուցիոնալ հավատարմագրում անցնելը, որին հաջորդե-
ցին կրթական և ուսումնական բարեփոխումներ՝ նոր հետազոտական ծրագրե-
րի ներդրմամբ, համալսարանական կլինիկաների կադրային և տեխնիկական
վերազինմամբ: Իսկ տարին նշանավորվեց մեր համալսարանի 95-ամյակին
նվիրված գիտական և գիտագործնական կոնֆերանսների անցկացմամբ, որոնք
ամփոփվեցին գիտական խորհրդի հանդիսավոր նիստով և մեր աշխատակից-
ներին՝ ՀՀ պետական և բարձրագույն պարգևների շնորհմամբ:
Ամանորը հրաշալի տոն է, որը միշտ բերում է ցանկությունների և լավագույն
հույսերի իրականացման ակնկալիք: Մենք մտնում ենք ոչ միայն նոր տարի,
այլև մեր ԲՈւՀ-ի զարգացման նոր փուլ, որում բազմաթիվ անելիքներ ունի
մեզանից յուրաքանչյուրը: Վստահ եմ, որ համատեղ ջանքերի շնորհիվ 2016-
ին արձանագրելու ենք նոր ձեռքբերումներ՝ մեր գործունեության բոլոր աս-
պարեզներում:
Սիրելի համալսարանականնե՛ր, սրտանց շնորհավորում եմ ձեզ՝ Ամանորի և
Սուրբ Ծննդյան առիթով: Իմ առաջին մաղթանքն է, որ դուք և ձեր ընտանիք-
ները լինեք առողջ ու ապահով, և ձեր կյանքի նոր տարին նշանավորվի բարի
իրադարձություններով:
Ցանկանում եմ բոլորիս բարձր տրամադրություն, լավատեսություն, խաղա-
ղություն ու բարօրություն:
Շնորհավո՛ր Ամանոր և Սուրբ Ծնունդ:
ՄԻՔԱՅԵԼ ՆԱՐԻՄԱՆՅԱՆ
Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական
բժշկական համալսարանի ռեկտոր
ՊԱՐԳԵՎԱՏՐՈՒՄՆԵՐ
ՀՈԲԵԼՅԱՆԻ ԱՌԻԹՈՎ
ԵՊԲՀ 95-ամյա հոբելյանի առթիվ Երևանի պետական բժշկական համալ-
սարանում էին ՀՀ վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանը, ՀՀ առողջապահության
նախարար Արﬔն Մուրադյանը, ՀՀ կրթության և գիտության նախարար Ար-
ﬔն Աշոտյանը, ՀՀ Ազգային ժողովի գիտության, կրթության, մշակույթի, երի-
տասարդության և սպորտի հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ
Արտակ Դավթյանը, Հայաստանի Երիտասարդական հիﬓադրաﬕ հոգա-
բարձուների խորհրդի համակարգող Կարեն Ավագյանը, պատգամավորներ,
ԲՈւՀ-երի ռեկտորներ և բարձրաստիճան այլ հյուրեր:
Հանդիսավոր ﬕջոցառումը սկսվեց ֆիլմով, որը ներկայացնում էր ԲՈւՀ-ի
անցած 95-ամյա ուղին: Այնուհետև ռեկտոր Միքայել Նարիմանյանը ներկա-
յացրեց ԲՈւՀ-ի՝ հատկապես վերջին տարիներին գրանցած հաջողություն-
ներն ու ծրագրերը:
Շնորհավորելով ԵՊԲՀ-ի պրոֆեսորադասախոսական կազﬕն և ուսանող-
ներին 95-ամյա հոբելյանի առթիվ՝ մատաղ սերնդի կրթության և դաստիա-
րակության գործում ներդրած ավանդի համար ՀՀ վարչապետ Հովիկ Աբրա-
համյանը ՀՀ նախագահի հրամանագրերով «Մովսես Խորենացի» ﬔդալով
պարգևատրեց համալսարանի ուսուﬓական աշխատանքների գծով պրոռեկ-
տոր, բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Սամվել Ավետիսյանին,
«Մխիթար Հերացի» ﬔդալով՝ ԵՊԲՀ-ի անեսթեզիոլոգիայի և ինտենսիվ
թերապիայի ամբիոնի վարիչ, բժշկական գիտությունների դոկտոր Իրինա
Մալխասյանին: Հոբելյանի առիթով ԵՊԲՀ գիտական աշխատանքների գծով
պրոռեկտոր Կոնստանտին Ենկոյանը, ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետի
դեկան Նունե Շահվերդյանը, կրթության որակի գնահատման և ապահով-
ման կենտրոնի ղեկավար Լարիսա Ավետիսյանը և գլխավոր հաշվապահ
Լարիսա Պարսեղյանը պարգևատրվեցին վարչապետի հուշաﬔդալով, իսկ
ռազմաբժշկական ֆակուլտետի պետ Սամվել Գալստյանը, ստոմատոլոգիա-
կան ֆակուլտետի դեկան Լազար Եսայանը և դեղագիտական ֆակուլտետի
դեկան Բագրատ Ենոքյանը՝ վարչապետի շնորհակալագրով:
Պարգևատրման արարողությանը հաջորդեց կառավարության ղեկավարի
ելույթը: Վարչապետի խոսքով՝ տասնամյակների պատմության ընթացքում
ԲՈւՀ-ը դարձել է բժշկական կադրերի մասնագիտական դարբնոց, որտեղ
կրթվել են բարձրակարգ բժիշկների բազմաթիվ սերունդներ, ովքեր ձևավո-
րել են կայուն և բարձրակարգ աշխատանքային շուկա և բազﬕցս ապացու-
ցել իրենց մրցունակությունն ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ ﬔր երկրի
սահմաններից դուրս: «Հայ բժիշկների բարձր անունն ու բարի համբավը ճա-
նաչված և ընդունված է ամբողջ աշխարհում, և սա ﬔզ համար հպարտանա-
լու, ինչպես նաև ﬔկ անգամ ևս պետական բժշկական համալսարանի կար-
ևորագույն դերակատարումը գնահատելու առիթ է», - նշեց Հ. Աբրահամյանը:
ՀՀ ԱԺ գիտության, կրթության, մշակույթի, երիտասարդության և սպորտի
հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Արտակ Դավթյանը ԲՈւՀ-ի
կլինիկական աշխատանքների գծով պրոռեկտոր Արﬔն Մինասյանին, հետ-
բուհական և շարունակական կրթության գծով պրոռեկտոր Արﬔն Համբար-
ձումյանին և ﬕջազգային գործունեության և արտաքին կապերի գծով պրոռեկ-
տոր Երվանդ Սահակյանին ԱԺ նախագահի հուշաﬔդալով պարգևատրելուց
հետո փոխանցեց Ազգային ժողովի նախագահ Գալուստ Սահակյանի շնոր-
հավորանքը, որում նշվում է. «Այս հոբելյանի հետևում հարուստ տարեգ-
րություն է, իրենց գործին, բժշկի երդմանն ու պարտքին իսկապես նվիրված
գիտնականների ու մանկավարժների ﬕ քանի սերունդ: Սա այն ԲՈւՀ-ն է,
որտեղ հպարտություն են և՛ տարիները, և՛ կատարված գործերը: Ուրախա-
լի է, որ տասնամյակների ընթացքում այստեղ պահպանվում է սերունդների
հաջորդականությունը, բազմապատկվում են ձեռք բերված նվաճուﬓերն ու
ստացած ժառանգությունը: Ավելի քան 9 տասնամյակների ընթացքում ԲՈւՀ-
ն անցել է փառավոր ճանապարհ` դառնալով ﬔր երկրի ու տարածաշրջանի
բարձր վարկանիշ ունեցող և խոշորագույն գիտական ու կրթական հաստա-
տություններից ﬔկը: Այստեղ պատրաստվել են տարբեր մասնագիտացում-
ների տեր բժիշկներ, մասնագետներ, ովքեր իրենց նշանակալից ավանդն են
ներդրել և շարունակում են ներդնել մարդկանց կյանքն ու առողջությունը
պահպանելու գործում: Ավելի քան 20 տարի համալսարանը նաև ռազմական
բժիշկների պատրաստման բազա է, և այսօր հայկական զինուժի բուժանձնա-
կազﬕ զգալի մասը հենց այս ԲՈւՀ-ի շրջանավարտ է:
Ներկայումս Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական հա-
մալսարանը հաստատուն պետական ու հասարակական ճանաչում ունի, որի
ապացույցը նրա բարձր վարկանիշն է թե՛ ﬔր երկրում, թե՛ նրա սահմաններից
դուրս: Այն բարձրակարգ մասնագետների պատրաստման ժամանակակից
բազմամակարդակ համակարգ է:
Ժամանակակից իրողություններն ու լավատեսությունը դեպի վաղվա օրը:
Տարբեր սերունդների բազմաթիվ հայ
ավելի խիստ են դարձնում բժիշկների բուհական և շարունակական կրթության
երիտասարդներ, ովքեր աշխարհով ﬔկ
պատրաստմանն ուղղված պահանջնե- այսօր մարդկային կյանքեր են փրկում, ֆակուլտետի դեկան Սաթենիկ Բաղդա-
այս պատերի ներքո են իրենց առաջին
րը, ուստի դրանց համապատասխանե- մասնագիտական քայլերն արել, առա- սարյանին, ուսուﬓաﬔթոդական վար-
ջին կարճատև հուսահատությունն ապ-
լու, ժամանակին համաքայլ ընթանալու րել, անցել բազմաթիվ փորձությունների չության ծրագրերի բաժնի պետ Արամ
ﬕջով և հետո գիտակցելով սեփական
համար անհրաժեշտ է կատարելագործ- առաքելությունը՝ ամուր ու վճռական շա- Բայկովին, բժշկական տեսական առար-
րունակել առաջ գնալ:
վել և նոր տեխնոլոգիաներ յուրացնել: կաների ուսուﬓաﬔթոդական խորհրդի
Ինձ համար պարտավորեցնող է խոսք
Ուրախալի է, որ պետական բժշկական հղել ԲՈւՀ-ի պրոֆեսորադասախոսա- նախագահ Գրիզելդա Նավասարդյա-
կան կազﬕն, անվանի գիտնականնե-
համալսարանում ակտիվորեն ներդր- րին, այն մարդկանց, ովքեր ինձ փո- նին, «Նորմալ անատոﬕա» ամբիոնի
խանցել են ոչ ﬕայն մասնագիտական
վում են արդիական կրթական ծրագրեր գիտելիքներ, այլև սերմանել մարդու վարիչ Կարինե Բարոյանին, իսկ ԲՈւՀ-ի
հանդեպ հոգատարություն, սեր և անմ-
ու դասավանդման ﬔթոդներ, մշակվում նացորդ նվիրում: Որպես ՀՀ կրթության ուսուﬓաﬔթոդական վարչության
և գիտության նախարար ցանկանում եմ
են ժամանակակից առողջապահությա- նաև արձանագրել, որ բժշկական հա- պետ Աննա Տեր-Մարկոսյանին, գիտա-
մալսարանը ﬔր ԲՈւՀ-երի ﬔջ շարու-
նը համապատասխանող ինովացիոն նակում է լինել առաջատարներից ﬔկը, կան քարտուղար Տաթևիկ Ավագյանին,
պահպանում է տասնամյակների ըն-
նախագծեր: Այսօր ԲՈւՀ-ի առջև նոր թացքում ձևավորված ավանդույթները՝ ուսուﬓակազմակերպական բաժնի
ﬕաժամանակ հաստատուն քայլերով
խնդիրներ են դրված, բայց ﬕ խնդիր իր տեղն է գրավում ﬕջազգային ճա- պետ Ռուզաննա Արիստակեսյանին,
նաչում ունեցող կրթօջախների կողքին:
ﬓում է անփոփոխ` ապահովել որակյալ, Այսօր թվարկվեցին ԲՈւՀ-ի նվաճում- իրավաբանական բաժնի պետ Մելիք
ները, բայց ուզում եմ ասել, որ աﬔնա-
ժամանակակից պահանջներին համա- կարևորն այն է, որ բժշկական համալ- Սողոմոնյանին և մարդկային ռեսուրս-
սարանը ազգային արժեք է, արժեք է
պատասխանող, ﬕաժամանակ` մատչե- և՛ կրթության, և՛ առողջապահության ների կառավարման բաժնի պետ Անա-
բնագավառների համար, ինչպես նաև
լի ուսուցում: Համոզված եմ, որ Երևանի գիտական առաջատարներից ﬔկն է, հիտ Վարդումյանին՝ ԿԳՆ պատվոգրե-
ԲՈւՀ, որով հպարտանում ես ոչ ﬕայն
Մխիթար Հերացու անվան բժշկական քո երկրի ներսում, այլև դրա սահման- րով:
ներից դուրս: Իսկ ﬔր բժիշկները շա-
համալսարանը հաջողությամբ կլուծի րունակում են բարձր պահել ﬔր երկրի ՀՀ առողջապահության նախարար
պատիվը աﬔնուրեք: Սրտանց շնորհա-
նաև այս խնդիրը` ﬕասնական թիմով, վորում եմ Երևանի Մ. Հերացու անվան Արﬔն Մուրադյանը, շնորհավորելով
պետական բժշկական համալսարանի
ապագայի հանդեպ վստահությամբ»: պրոֆեսորադասախոսական կազﬕն, ԵՊԲՀ 95-ամյա հոբելյանը, նշեց. «Ինձ
բոլոր տարիների շրջանավարտներին
ՀՀ ԿԳ նախարար Արﬔն Աշոտյանը և ներկայիս ուսանողներին՝ համալսա- համար ﬔծ պատիվ է շնորհավորել մայր
րանի հիﬓադրման 95-ամյակի կապակ-
հարազատ ԲՈւՀ-ին հղեց իր շնորհավո- ցությամբ»: ԲՈւՀ-ին՝ շուրջ 100-ամյա հոբելյանի առ-
րանքը. Այնուհետև նախարարը կրթության և թիվ: Դահլիճում ներկա շատերի նման
գիտության նախարարության ոսկե հու-
«Մեկ անգամ արդեն խոստովանել եմ, շաﬔդալով պարգևատրեց ԵՊԲՀ հետ- ես նույնպես իմ առաջին քայլերը սկսել
որ այս ամբիոնը, այս բեմը, այս դահլիճն եմ ԵՊԲՀ-ից, որտեղ երկար տարիներ
ինձ համար հրապարակային ելույթի աշխատել է իմ մայրը: Շնորհավորում
աﬔնաբարդ վայրն է, որովհետև այս- եմ ձեզ և մաղթում նորանոր ձեռքբե-
տեղ ես ստիված եմ նայել այն մարդկանց րուﬓեր: Մեծ պատիվ է, երբ հեռավոր
աչքերին, ովքեր ինձ տվել են կրթութ- Նահանգներում կամ եվրոպական երկր-
յուն: Ինձ համար անչափ հուզիչ է խոսել ներում աշխարհով ﬔկ սփռված հնչուն
ﬕ ԲՈւՀ-ի մասին, որի շրջանավարտն բժշկական անուններ, անվանի բժիշկ-
եմ, և որի պատերի ներքո են ձևավորվել ներ ասում են՝ ես Երևանի պետական
իմ աշխարհայացքն ու քաղաքացիական բժշկական համալսարանի շրջանա-
գիտակցությունը, մասնագիտական գի- վարտ եմ: Կարծում եմ, որ ﬔր նոր ձեռք-
տելիքներն ու հմտությունները, հավատն բերուﬓերը դեռ առջևում են»:
Հայաստանի
Հանրապետության
Նախագահի
2015թ. դեկտեմբերի 7-ի
հրամանագրով
ՍԱՄՎԵԼ
ԱՐԾՐՈՒՆՈՒ
ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԸ
պարգևատրվել է
«ՄՈՎՍԵՍ
ԽՈՐԵՆԱՑԻ»
ﬔդալով:
ԲԱՐՁՐԱԳ ՅՆ ԲԺՇԿԱԿԱՆ ԿՐԹ ԹՅ Ն
ԵՐԿԱՍՏԻՃԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳԻՑ ԱՆՑՈՒՄ
ԱՆԸՆԴՀԱՏ ԵՎ ԻՆՏԵԳՐԱՑՎԱԾ
ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ
Շնորհավորելով բարձր պարգևի առիթով՝ ների, առաջարկությունների առկայության դեպքում դրանք
խնդրեցինք պրն. Ս. Ավետիսյանին մանրամասնել գրավոր ներկայացնել ինձ:
ﬔր ԲՈւՀ-ի կյանքում անցումային կարևոր ﬕ Երկար տարիներ, ցավոք, ﬔնք առավել հաճախ ﬕայն
որոշում, ըստ որի ԵՊԲՀ-ն անցնում է, ավելի շուտ՝ քննության արդյունքները քննարկելիս ենք տեսնում այն
խնդիրները, որոնք ծառացած են ﬔր առջև: Աﬔն անգամ կա-
վերադառնում է անընդհատ և ինտեգրացված տարվում է հետհայաց վերլուծություն, որի արդյունավետութ-
կրթական ծրագրի: Այդ ծրագրի իրականացման յունն աﬔնևին էլ ﬔծ չէ: Այդ իսկ պատճառով արդեն 2-3 տարի
ընթացքում ծագող խնդիրների և դրանց հաղթահար- է, ինչ փորձում ենք վերլուծությունների հիման վրա կատարել
կանխատեսուﬓեր, առանձին ամբիոններում փորձարկել նոր
ման ուղիների մասին է ստորև տպագրվող մոտեցուﬓեր, կրթական մոդելներ, հետազոտել արդյունքնե-
ընդգրկուն վերլուծությունը: րը, ապա դրանք կիրառել համընդհանուր:
- Յուրաքանչյուր անցման շրջան, կյանքի որ ոլորտին էլ վերա- Համալսարանում ընդհանուր առմամբ առաջադիմությունը
բերի, առաջացնում է խնդիրներ, որոնք դժվարություններ են նվազել է: Առաջին հայացքից ակնառու է հիﬓական պատճա-
ստեղծում: Մեր առնչությամբ դժվարությունները առկա են թե՛ ռը՝ քննությունների և ստուգարքների անցումային շեﬕ պահ-
ուսուﬓական գործընթացը կանոնակարգող կառույցների, թե՛ պանումը՝ չիջեցնելը: Կարծում եմ՝ դա ժամանակավոր երևույթ
ուսանողության համար: Նախ և առաջ, ուսուﬓական պլան- է, երբ ուսանողը վերջապես հասկանա, որ շեմը չի իջնելու, ին-
ների փոփոխությունների հետևանքով որոշ ամբիոններում քը կփորձի՝ շեﬕն հասնել:
առաջացան առաջին և երկրորդ կուրսերի դասընթացների վե-
րադրուﬓեր, որոնք սպասվում են նաև մյուս ամբիոններում: Այժմ փորձեմ համառոտ շարադրել այս տարվա ցածր առա-
Ուսուﬓաﬔթոդական վարչությունում ﬔծ դժվարություններ ջադիմության՝ ﬔր կողﬕց ենթադրվող ﬕ քանի այլ պատ-
առաջացան վերականգնվող, բանակից կամ ակադեﬕական ճառներ ևս և կից ներկայացնել որոշ առաջարկություններ:
արձակուրդից վերադարձած ուսանողներին հրամանագրելու, Ասեմ, որ ﬔր առաջարկները որոշակի թիրախավորմամբ ներ-
դեկանատներում և ամբիոններում առարկայական տարբե- կայացվել են նաև ղեկավարությանը.
րությունների և ակադեﬕական պարտքերի դասընթացները
կազմակերպելու առումով: Կողմ լինելով ﬔր ղեկավարության կարգախոսին՝ «Ընդու-
նելությունը՝ հեշտ, սովորելը՝ դժվար, ավարտելն առավել
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ինտեգրացված և դժվար», պետք է փաստեմ, որ ցածր կուրսերում անբավարար
անընդհատ կրթական ծրագրով նախատեսված ուսուﬓա- առաջադիմությունը սպասելի էր, էլ չասեմ, որ կարգախոսն
կան պլանների փոփոխությունները քննարկվել և հաստատ- ինքն է դա կանխատեսում: Ուզում եմ հավելել, որ գուցե հե-
վել են համալսարանի ուսուﬓաﬔթոդական խորհրդում, իսկ ռացվողների բացարձակ թվերը (ԲՈւՀ-ի մասշտաբով 300-400
ֆակուլտետային խորհուրդներում դեկանները մանրամասն ուսանող) առաջին հայացքից սարսափազդու են, և ﬔր գոր-
ներկայացրել են ֆակուլտետներում, առանձին կուրսերում ծընկերները հաճախ կարոտով հիշեցնում են նախկին 100-200-
և առարկաներից առաջադիմության տվյալները՝ նպատա- ը, բայց առանց անդրադառնալու այդ հարցում վճռորոշ դեր
կահարմար եմ գտնում ներկայացնել ﬕայն այն թիրախային ունեցած ընդունելության քննությունների ցածր ﬕավորներին,
գործընթացները, որոնք իրագործվել են ﬔր կողﬕց: Միև- ԲՈւՀ-ում քննությունների օբյեկտիվության բարձրացմանը,
նույն ժամանակ նշեմ, որ տեղեկատվական ամբողջ փաթեթը ﬕայն ուզում եմ ընդգծել, որ խոսուն են ոչ թե բացարձակ թվե-
կներկայացվի ﬔր կայք-էջում, խնդրում եմ ﬔկնաբանություն- րը, այլ տոկոսները: Երջանկահիշատակ 100-200-ի ժամանակ
ողջ ԲՈւՀ-ի ուսանողությունը տարիներ շարունակ չէր գերա-
6 ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18(1328-1329)
զանցում 3.000-ը, ներկայումս այն կրկնապատկվել է, օրինա- տի, այնպես էլ մագիստրատուրայի վերջին կուրսի երկրորդ
չափորեն կրկնապատկվել են նաև անբավարար առաջադի- կիսամյակում, քանի որ նրանց գնահատականը որևէ նշանա-
մությամբ ուսանողների քանակը: Ի վերջո, ուսանողների թվի կություն չուներ ամփոփիչ ատեստավորման գնահատականի
ավելացուﬕց չի կարող չտուժել ուսման որակը. չէ՞ որ քանա- ձևավորման գործընթացում: Նման մոտեցումը պահպանվել
կի նմանօրինակ ﬔծացմանը չեն համապատասխանում ﬔր է նաև ինտեգրացված և անընդհատ կրթական ծրագրի դեպ-
հնարավորությունները: Եվ, աﬔնագլխավորը, ﬔնք ստիպ- քում:
ված են ամբիոնների դասախոսական կազմը որոշ դեպքերում
համալրել ﬕայն ցանկացողներով՝ առանց հաշվի առնելու Ուսուﬓական պլաններում փոփոխությունները կատարվել են՝
նրանց մասնագիտական որակը: հաշվի առնելով առարկաների պատճառահետևանքային փոխ-
հարաբերությունները: Այսպես օրինակ՝ իմուն համակարգի
Հեռացվողների քանակի ﬔծացումը որոշ չափով պայմա- ուսուﬓասիրությունն ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետում
նավորված է նաև այն հանգամանքով, որ ընթացիկ առա- սկսվում է «Ֆիզիոլոգիա» և «Մանրէաբանություն»
ջադիմությամբ կիսամյակային գնահատական ձևավորող ամ- ամբիոններում համապատասխանաբար երկրորդ կուրսի
բիոններում մարման շրջաններում այդ գնահատականը չի առաջին և երկրորդ կիսամյակներից, ապա շարունակվում
բարձրացվել: երրորդ կուրսում «Ախտաֆիզիոլոգիա» և «Ֆարմակոլոգիա»
առարկաներով: Չորրորդ կուրսում ուսանողներն
Տարեցտարի կուտակվող կրեդիտային պարտքեր՝ ավե- ուսուﬓասիրում են «Իմունոլոգիա և ալերգոլոգիա» առարկան,
լորդ եմ համարում խոսել առաջադիմության և, առհա- ապա՝ «Ռևմատոլոգիա» և «Թոքաբանություն» առարկաները:
սարակ, շարունակական կրթության վրա 12 կրեդիտի ավերիչ Կամ ուսանողը երկրորդ կուրսի առաջին կիսամյակում
ներգործության մասին, քանի որ այն ավելի վաղ ներկայացրել ավարտում է «Անատոﬕա» առարկայի ուսուﬓասիրությունը և
եմ, սակայն նպատակահարմար եմ գտնում ﬔր կողﬕց ներ- ապա առանց ընդﬕջման անﬕջապես երկրորդ կիսամյակում
կայացնել առաջարկություն. անհրաժեշտ է հիﬓովին վերա- ուսուﬓասիրում «Տեղագրական անատոﬕան» և այլն:
նայել ուսանողներին աﬔնևին չօգնող այս նորամուծության
կիրառումը: Այստեղ խախտվում է նաև կրթության ﬔթոդա- Հատկապես առանցքային են փոփոխությունները ստոմա-
բանությունը՝ ինչպես կարող է ուսանողն ուսուﬓասիրել «Ախ- տոլոգիական և դեղագիտական ֆակուլտետներում: Առաջին
տաֆիզիոլոգիան», երբ նա նվազագույն դրական գնահատա- հերթին խոսքը վերաբերում է հիﬓական մասնագիտական
կան չի ստացել «Ֆիզիոլոգիա» առարկայից, խախտվում են առարկաներին: Ուսուﬓասիրելով էտալոնային ԲՈւՀ-երի այս
պրո- և պրեռեկվիզիտի սկզբունքները: Գուցե այն կիրառվի ֆակուլտետների ուսուﬓական պլանները՝ որոշվեց հանել
ﬕայն ոչ մասնագիտական առարկաների՞ց, օրինակ՝ լեզուներ, որոշ առարկաների դասավանդուﬓ այն պարզ պատճառով,
հասարակագիտական առարկաներ և այլն: որ դրանք այդ ԲՈւՀ-երում չեն ուսուﬓասիրվում: Դեղագիտա-
կան ֆակուլտետում ուսանողներն այլևս չեն ուսուﬓասիրելու
Ուսանողների վերականգնման ոչ ռացիոնալ համակարգ ոչ մասնագիտական առարկաներ, և ամբողջ ուշադրությունը
(նկատի ունեմ գործող կարգը): Օրինակները բազմա- կսևեռվի մասնագիտական առարկաների վրա, որն էլ հնարա-
թիվ են և բազﬕցս քննարկվել են: վորություն կտա ավելի որակյալ մասնագետներ պատրաստե-
լու:
Թեստային հարցուﬓերը, լինելով անհաﬔմատ ավելի
օբյեկտիվ, շատ ավելի խիստ և կարծր են (ﬔկ ﬕա- Ուսուﬓական պլանների նշված փոփոխությունները
վոր պակաս հավաքած ուսանողը «անբավարար» է ստանում, պահանջում են ոչ ﬕայն առարկայական ծրագրերի
լրացուցիչ հարցերի հնարավորություն չկա): վերանայում, այլև դրանց ուղղահայաց և դրա վեր հենված
Համոզված ենք, որ արտասահմանցի ուսանողների 1-3-րդ հորիզոնական ինտեգրում: Հարցի հիﬓախնդիրը՝ վերջնարդ-
կուրսերի ցածր առաջադիմության հարցում տարիներ շա- յունքի սահմանումը և նրանից բխող պետական կրթական չա-
րունակ վճռորոշ նշանակություն է ունեցել կիսամյակի կարճ փորոշիչների ձևակերպումը, դեռ ավարտված չէ: Իսկ ինչպես
տևողությունը՝ 17-ի փոխարեն 15 շաբաթ: Ի դեպ՝ ուսանողներն գիտեք, վերջնարդյունքը պետք է թելադրեն առաջարկվող
առարկաներն ուսուﬓասիրել են նույն ծավալով, ինչ տեղացի- փոփոխությունները: Կրթության ուսանողակենտրոն մոդե-
ները: Ավելին՝ նրանց քննաշրջանը կազմակերպվում էր տե- լի ստեղծման առաջին քայլը պետք է լինի ուսուﬓառության
ղացիների քննաշրջանից ﬔկ աﬕս առաջ, ուսանողները օրու- նպատակների և վերջնարդյունքների հստակ ցանկի մշակու-
ﬔջ քննություններ էին հանձնում: Այս ուստարվանից նրանց մը թե՛ դասընթացի, թե՛ վերջինիս յուրաքանչյուր բաղադրիչի
ուսուﬓական կիսամյակի տևողությունը 17 շաբաթ է: Այսինքն՝ դեպքում: Այնուհետև անհրաժեշտ է համոզվել, որ ուսանող-
համալսարանում քննաշրջանն արդեն ընդհանուր է: ների առաջադիմությունը գնահատելու համար կիրառվող ﬔ-
Ինչպես նշեցի՝ համալսարանի ուսուﬓաﬔթոդական վար- թոդները համապատասխանում են դասընթացի նախանշված
չությունը ուսուﬓաﬔթոդական խորհրդի քննարկմանը և նպատակներին: Վերջնարդյունքների սահմանումը հնարա-
հաստատմանը ներկայացրեց բոլոր ֆակուլտետների հիﬓո- վորություն կընձեռի իրագործելու առարկայական ծրագրերի
վին փոփոխված ուսուﬓական պլանների ամբողջ փաթեթը: ուղղահայաց ինտեգրացիա, որից հետո է հնարավոր տարբեր
Խորհուրդը երկու նիստերի ընթացքում քննարկեց ներկայաց- կուրսերում դասավանդվող առարկաների ﬕջև իրագործել
վածը և ﬕաձայն հաստատեց: հորիզոնական ինտեգրում:
Ներկայացվող ուստարվանից անընդհատ և ինտեգրաց- Այս տարվա մայիսին ուսուﬓաﬔթոդական վարչության
ված կրթական ծրագրի շրջանակներում հիﬓավերանայվել ծրագրերի բաժնի կողﬕց ուսուﬓաﬔթոդական խորհրդում
են ընդհանուր բժշկության, ռազմաբժշկական և ստոմատո- ներկայացվեց ու հաստատվեց անընդհատ և ինտեգրացված
լոգիական ֆակուլտետների ուսուﬓական պլանները: Նշված կրթական ծրագրերի, դրանց դասընթացների փաստաթղ-
ֆակուլտետներում դասավանդվող բոլոր առարկաների կրե- թավորման նոր ձևաչափը: Նոր ձևաչափը հնարավորություն
դիտները համապատասխանում են ﬔր կողﬕց ընտրված կտա հստակեցնելու կրթական վերջնարդյունքները և ստուգե-
էտալոնային ԲՈւՀ-երի նույն ցուցանիշերին: լու ՀՀ որակավորուﬓերի ազգային շրջանակի հետ նրա հա-
մապատասխանությունը: Այն հստակ ձևակերպում է ոչ ﬕայն
Անցած երկու տարիների վերլուծությունների ընթացքում վերջնարդյունքը, այլև նշում է ﬔթոդաբանության թեմաները,
նշել եմ, որ կրթական գործընթացի արդյունավետության դասավանդման մոտեցուﬓերը, գիտելիքների ստուգման ﬔ-
նվ ազեցման պատճառներից է ուսանողներին քննություն- թոդաբանությունը և նպաստում ﬕջազգային շուկայում կրթա-
ներով և հարցուﬓերով խիստ ծանրաբեռնելը: Մեր կողﬕց կան ծրագրերի ու շնորհվող որակավորուﬓերի ճանաչմանը:
կատարված փոփոխությունների արդյունքում ընդհանուր Այս նոր ձևաչափը ամբիոնների բացարձակ ﬔծամասնության
բժշկության ֆակուլտետի I-VI կուրսերում ատեստավորման կողﬕց արդեն լրացված է:
գումարային քանակը 106-ից հասել է 87-ի, ստոմատոլոգիա- Առաջարկում ենք առարկայական ծրագրերի քննարկման և
կան ֆակուլտետի I-V կուրսերում՝ 82-ից՝ 74-ի և դեղագիտա- հաստատման հետևյալ ճանապարհային քարտեզը: Այսպես
կան ֆակուլտետի I-V կուրսերում՝ 79-ից՝ 59-ի: Հարկ է նշել, որ կոչված՝ «պատվիրատու» խորհուրդները, օրինակ՝ «Ստոմատո-
ﬔծամասնություն է կազմում ատեստավորման ստուգարքա- լոգիական առարկաների» և «Դեղագիտական առարկաների»
յին ձևը: Ընդ որում՝ հիﬓական մասնագիտական առարկանե-
րի հարցուﬓերը լրիվ անիմաստ էին ինչպես բակալավրիա-
ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18 (1328-1329) 7
ուսուﬓաﬔթոդական խորհուրդները մանրամասն պետք է դասակարգման աղյուսակում դասախոսության ﬔր կերպը
պատվիրեն և ուսուﬓասիրեն համապատասխան ֆակուլ- գրավում է վերջին տեղը, քանի որ այն ﬕայն տեղեկություն
տետներում դասավանդվող բոլոր առարկաների ուսուﬓական է հաղորդում, ունի տեղեկատվական, ոչ թե վելուծական, ին-
ծրագրերը, որից հետո ﬕայն դրանք կարելի է քննարկել համա- տերակտիվ բնույթ: Եկեք խոստովանենք, որ ﬔր դասախո-
պատասխան խորհուրդներում, իսկ վերջնական հաստատուﬓ սությունների ﬔծ մասը հենց այդպիսին է: Նախկինում, երբ
իրագործել համատեղ նիստում: Այնուհետև ծրագրերի բաժի- շատ առարկաներից դասախոսությունից բացի գրեթե այլ
նը պարտավոր է ուսուﬓասիրել խորհուրդների հաստատած գրականություն չկար, ուսանողը ստիպված էր գալ և գրել: Հե-
ծրագրերի փաթեթը, համադրելիությունը, ապա դրանք ու ին- տո, պատճենահանման սարքերի շատանալով, սկսվեց դա-
տեգրման ամբողջ քարտեզը ներկայացնել համալսարանի ու- սախոսություններին հաճախելու էվոլյուցիան, բոլորը գալիս
սուﬓաﬔթոդական խորհրդի քննարկմանը և հաստատմանը: էին դասախոսության, գրում էին ﬕ քանիսը, որոնց գրածից էլ
Համալսարանի ուսուﬓաﬔթոդական խորհրդի կողﬕց հաս- պատճենում էին ﬓացածները: Այժմ ﬔնք ինքներս ենք տրա-
տատվելու դեպքում այդ փոփոխությունները հստակ ժամա- մադրում դասախոսության տպագիր տարբերակը, առկա է
նակացույցով պետք է իրագործեն ամբիոնները: առցանց գրականությունը, նույնիսկ առցանց դասախոսութ-
յունը: Խոսքն առաջին հերթին վերաբերում է այն ամբիոն-
Բոլոր ֆակուլտետների առաջին կուրսերում արդեն երկրորդ ներին, որոնք ունեն հայալեզու որակյալ դասագրքեր: Հարց
տարին է, ինչ դասավանդվում է «Առաջին բժշկական օգնութ- է առաջանում՝ եթե նույնը կարդացվելու է դասախոսության
յուն» առարկան: Եթե նախորդ տարի առարկայի դասախոսու- ընթացքում, ինչու՞ պիտի ուսանողը հաճախի դրանց: Որոշ
թյունները վարում էին համալսարանի տարբեր ամբիոնների դասախոսներ դիմում են փոքրիկ խորամանկությունների.
լավագույն դասախոսները, ապա ներկայումս դրանց ճնշող դասախոսությանը թելադրում են հարցեր, որոնք չկան ուսա-
ﬔծամասնությունն իրագործում են «Ընտանեկան բժշկութ- նողներին տրվող տպագիր նյութերում: Դա ինչ-որ չափով լսա-
յան ամբիոնի» ﬔր գործընկերները: Դասախոսություններն րան է ապահովում, սակայն ինքնանպատակ է: Ես կողմ եմ
ուղեկցվում են գործնական աշխատանքով, ֆիլﬔրի ցուցադր- քվեարկել դասախոս թյ նների պարտադիր հաճախման
մամբ և այլն: Այս ուստարվանից համալսարանի սիմուլյացիոն առժամանակ վերականգնման որոշմանը, որովհետև՝ պա-
կենտրոնում իրագործվում է նաև դասընթացի գործնական տիվ չեն բերում դատարկ լսարանները, դասախոսություննե-
բաղադրյալը: Գործունեության այս հարթակում, ինչպես ասում րի հաճախելու մոտիվացիայի որևէ այլ եղանակ դեռ մտած-
են, ﬔնք ﬔկ կրակոցով երկու նապաստակ խփեցինք՝ ﬕ կող- ված չէ, ուսանողները, չհաճախելով դասախոսություններին,
ﬕց գործնական պարապմունքների որակյալ կազմակերպում, դրա փոխարեն չեն զբաղվում որևէ լուրջ գործով. «լսարանում
իսկ մյուս կողﬕց կիրառեցինք «Սովորել սովորեցնելով» ﬔ- գուցե ﬕ բան կսովորեն»: Այս դեպքում ես ﬕանում եմ 1-ին
թոդը, որն իր արդյունավետությամբ մասնագետների կողﬕց կետի կողﬓակիցներին: Այդ իսկ պատճառով համալսարա-
բավական բարձր է գնահատվում: Այս ամռանը ուսանողական նի ուսուﬓաﬔթոդական խորհուրդը որոշում կայացրեց հրա-
խորհրդարանի հետ համատեղ կամավորության սկզբունքով ժարվել այդ մոտեցուﬕց, սակայն պահանջված համարեց
հավաքագրեցինք բարձր առաջադիմությամբ ավագ կուրսերի և ուսուﬓաﬔթոդական վարչությանը հանձնարարվեց ﬔկ
ուսանողներին, որոնք «Գրիգոր Լուսավորիչ» հիվանդանո- տարվա ընթացքում ներկայացնել դասախոսությունների իրա-
ցում տեղակայված «Շտապ օգնության և աղետների բժշկութ- կանացման ﬔթոդական նոր մոտեցուﬓեր:
յան» ամբիոնում ﬔկ շաբաթյա դասընթացին մասնակցեցին,
ապա ﬔկ շաբաթ էլ աշխատեցին սիմուլյացիոն կենտրոնում, Անցած տարվա նոյեմբերի 1-ից յուրաքանչյուր աﬕսը ﬔկ
որից հետո մասնագետների կողﬕց ատեստավորվեցին անգամ շաբաթ օրը տեսական և կլինիկական ամբիոն-
նրանց գիտելիքները: Մեր նույն կրտսեր գործընկերներն էլ ների ﬔր լավագույն դասախոսների մասնակցությամբ ներ-
այս տարվա սեպտեմբերից վարում են առաջին կուրսեցիների կայացվեցին ﬕջառարկայական պրոբլեմային դասախոսու-
գործնական պարապմունքները արհեստավարժ դասախոս- թյուններ: Մոտ ապագայում այդ գործընթացում կներգրավվեն
ների հսկողությամբ: Համոզված եմ, որ այս նորարարությունը նաև արտերկրի մասնագետները: Այս փորձը հաշվի առնելով՝
հաջողությամբ կպսակվի: առաջարկում ենք նմանօրինակ կենտրոնացված ﬕջառարկա-
յական պրոբլեմային դասախոսություններ կազմակերպել չոր-
Անցած հարցազրույցում լսարանի ուշադրությունը հրավիրե- րորդից սկսած բոլոր կուրսերում:
ցի առաջինից երրորդ կուրսերում ուսուﬓական գործընթացի Արժեզրկվել են գործնական պարապմ նքները: Ի՞նչ գործ-
ցավոտ կողﬔրից ﬔկին՝ կիսամյակի ընթացքում անընդհատ նական պարապմունք՝ առանց գործնական աշխատանքի:
սովորելուն: Մենք որքան էլ իրագործում էինք առարկանե- Այստեղ հնարավոր ելքերը երկուսն են՝ կա՛մ ապահովել գործ-
րի ծրագրերի ուղղահայաց և հորիզոնական ինտեգրացիա, նական պարապմունքներն անհրաժեշտ նյութերով, սարքա-
ﬕևնույնն է, ուսանողն իր վարած քաղաքականությամբ վի- վորուﬓերով և կենդանիներով, կա՛մ բովանդակային առումով
ժեցնում է այդ ամբողջ գործընթացը: Համաձայնվեք, որ այդ փոխել գործնական պարապմունքների անվանուﬓ ու ապա-
կուրսերում անցած ուստարում դասախոսությունների հաճա- հովել դրա իրականացումը:
խուﬓերի ազատականացման դեպքում ուսանողներն էլ ավե- Անցած ուստարվա գարնանային կիսամյակում լեզու-
լի օտարվեցին ուսուﬓական աﬔնօրյա գործընթացից: Ի դեպ՝ ների և հասարակագիտական առարկաների ամբիոննե-
նշեմ, որ, ինչպես խոստացել էինք, համալսարանի կրթության րից զատ, «Ֆիզիոլոգիա» և «Կենսաքիﬕա» առարկաներն
որակի գնահատման և ապահովման կենտրոնն ուսուﬓասի- ուսուﬓասիրելիս կիրառվեց ընթացիկ առաջադիմ թյամբ
րեց դասախոսությունների ազատ հաճախման գործընթացը կիսամյակային գնահատական ձևավորել մոդելը: Հա-
ու կիսամյակ առ կիսամյակ համալսարանի ուսուﬓաﬔթոդա- մալսարանի ուսուﬓաﬔթոդական խորհուրդը լսեց ամբիոն-
կան խորհրդին վերլուծություն ներկայացրեց այդ հարցի վե- ների և ուսուﬓաﬔթոդական վարչության վերլուծական
րաբերյալ: Արդյունքները հիասթափեցնող էին. ուսանողների զեկուցուﬓերը, փորձն ընդունվեց և որոշվեց մոդելն այս ուս-
հաճախուﬓերը առաջին կուրսից ﬕնչև երրորդ կուրս նվա- տարվանից կիրառել նաև երկրորդ կուրսում ուսուﬓասիր-
զեցին և լավագույն դեպքում գրանցվեց 11% ներկայություն: վող մյուս առարկաներից: Մենք օրերս ուսուﬓաﬔթոդական
Դասախոսությունների հաճախուﬓերի ազատականացման խորհրդում վերլուծեցինք արդյունքները: Անկեղծ ասած՝ իրա-
որոշումը, կարծում եմ ճիշտ էր՝ դա ﬔզ համար շատ բան բա- վիճակն այդքան էլ համոզիչ չէր:
ցահայտեց, մասնավորապես այն, որ ուսանողների գերակշիռ Ընդհանուր առմամբ ընթացիկ գնահատ ﬓ ակնհայտ աշ-
ﬔծամասնությանը դրանք չեն հետաքրքրում: Ինչ ՞: Այստեղ խուժություն մտցրեց ուսուﬓական գործընթացում. ուսանող-
կարծիքները բաժանվ մ են երկ խմբի. ներն աշխատում են բոլոր դասերին պատրաստ ներկայանալ,
գնահատվել, բարելավել կիսամյակային գնահատականը և
1. Ուսանողները չեն հասունացել, պատրաստ չեն նման ազա- այլն, սակայն ամառային քննաշրջանի արդյունքները ցույց են
տականացմանը: տալիս, որ առաջադիմության առումով, ﬔղմ ասած, առանձ-
նապես լուրջ վիճակագրորեն հավաստի դրական տեղաշարժ
2. Ոչ բոլոր դասախոսությունների որակն է բարձր: չի գրանցվել: Ուսանողների հետ հանդիպուﬓերը վկայում
Ես ավելի հակված եմ 2-րդ կարծիքին, չնայած 1-ին տեսա-
կետը ևս որոշակի ճշմարտություն է պարունակում: Դասա-
վանդման ﬔթոդների արդյունավետության ժամանակակից
8 ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18(1328-1329)
են, որ որոշ դասախոսներ կողﬓակալ վերաբերմունք են քննության և թեզ պաշտպանելու ﬕջև: Տեղեկացնեմ գործըն-
դրսևորում գնահատման ժամանակ: Կարծում եմ՝ դա անխու- կերներիս, որ 2014-15 ուստարում դեղագիտական ֆակուլտե-
սափելի է, ուստի ընթացիկ բաղադրիչի որոշիչ դերի նվազե- տի երկու շրջանավարտներ նախընտրեցին և հաջողությամբ
ցումը կնպաստի նաև այդ խնդրի լուծմանը: Ինչևէ, ձﬔռային պաշտպանեցին մագիստրոսական թեզ: Այս ուստարում նման
քննաշրջանի ավարտից հետո խնդիրը ﬔր կողﬕց մանրա- ճանապարհ ընտրել է դեղագիտական ֆակուլտետի ﬔկ ուսա-
մասն կուսուﬓասիրվի, և արդյունքները կներկայացվեն հա- նող:
մալսարանի ուսուﬓաﬔթոդական խորհրդի քննարկմանը:
Նշված իրավիճակի լուծման ճանապարհներից ﬔկը կարող է Ինչպես անցած տարի, այս տարի ևս հաﬔմատել ենք ամփո-
լինել բազմաբաղադրյալ գնահատականի ձևավորման մո- փիչ ատեստավորման առարկայական թեստային և բանավոր
դելը: քննությունների արդյունքներն ըստ ֆակուլտետների և առար-
կաների: Հետազոտության թիրախ ընտրել ենք ատեստավոր-
Գնահատման այս համակարգը դրական արդյունք է տվել և ման այդ երկու եղանակների գնահատման տարբերությունը՝
կյանքի իրավունք է վաստակել ոչ ﬕայն արտասահմանում, սկսած 3 ﬕավորից՝ անվանելով այն գնահատականային
այլև ﬔր երկրի այլ համալսարաններում: «րատ»: Բոլոր ֆակուլտետներում «րատների» քանակը
զգալի նվազել է, այսինքն, անցած տարվա ﬔր մոտեցումը՝
Ամփոփիչ ատեստավորման վերաբերյալ: առնվազն 30%-ի չափով համալրել և թարմացնել մագիստ-
Բակալավրիատի ամփոփիչ ատեստավորումը, ինչպես ﬕշտ, րատուրայի ամփոփիչ ատեստավորման թեստային բանկը,
իրականացվել է համակարգչային ﬕջառարկայական թեստա- դրական ազդեցություն է թողել: Նույնը չի կարելի ասել օտա-
յին քննությամբ: Այս ուստարվանից այդ քննությունն այսուհետ րերկրացիների առնչությամբ: Ի դեպ՝ նրանք հիﬓականում
պատմություն կդառնա ստոմատոլոգիական, իսկ մյուս ուս- անբավարար են ստացել բանավոր քննություններից, խոսքն
տարվանից՝ ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետների համար: առաջին հերթին նորից վերաբերում է ստոմատոլոգիական
Դա պայմանավորված է անընդհատ և ինտեգրացված կրթա- ֆակուլտետին: Այս փաստերը երկու ուղղությամբ լուրջ խոր-
կան ծրագրի կիրառմամբ: Ամփոփիչ այս ատեստավորումը հելու տեղիք են տալիս: Ստոմատոլոգիական ֆակուլտետի
պահպանվելու է ﬕայն դեղագիտական ֆակուլտետում, քանի ամբիոնները «րատների» հարցով նույնպես զբաղեցնում են
որ ﬕայն այս ֆակուլտետում է գործելու կրթության նախա- առաջին անպատվաբեր տեղը:
դիպլոմային երկաստիճան համակարգը: Այստեղ ևս անընդ-
հատ և ինտեգրացված կրթական ծրագրի ներդրումը ծնում է Ընդհանուր բժշկության և ռազմաբժշկական ֆակուլտետ-
բավականին լուրջ խնդիրներ: Ինչպես նշեցի, 2014-15 ստա- ներում գնահատականային «րատների» վրա համուղղող
ր մ ստոմատոլոգիական ֆակ լտետը տվեց իր վերջին ազդեցություն կունենա նաև գործնական ունակություննե-
բակալավր-շրջանավարտները: Ամփոփիչ ատեստավորու- րի համալսարանական սիմուլյացիոն կենտրոնի ﬕջոցով
ﬕց անբավարար ստացած ուսանողն այլևս չի կարող այս ուս- ամփոփիչ ատեստավորման առաջին փուլի՝ գործնական
տարում հանձնել իր ամփոփիչ քննությունը, նա պետք է վերա- ունակությունների գնահատականային ատեստավորումը,
կանգնվի անընդհատ և ինտեգրացված կրթական ծրագրով որը նախկինում կատարվում էր ստուգարքի ﬕջոցով: Հա-
առաջնորդվող կուրսում և ավարտի որպես դիպլոմավորված մալսարանի ուսուﬓաﬔթոդական խորհրդի այս տարվա
մասնագետ: Մեկ տարի հետո նույն իրավիճակը կստեղծվի նախավերջին նիստում հաստատվեցին գործնական ունա-
նաև ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետում: Դեղագիտական կությունների գնահատման չափորոշիչները: Մեր կենտրոնի
ֆակուլտետում չնայած պահպանվել է երկաստիճան ուսու- հնարավորություններից ելնելով՝ ամբիոնների կողﬕց վերա-
ցումը, սակայն մագիստրատուրան կրճատվել է ﬔկ տարով, նայվեցին գործնական ունակությունների ցանկը, որից հետո
որի հետևանքով մագիստրատուրայի երկրորդ կուրսից նախ- ամբիոնների արհեստավարժ մասնագետները, սիմուլյացիոն
կինում հեռացված ուսանողը ծրագրային տարբերությունների կենտրոնի տնօրենը և ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետի
պատճառով պետք է վերականգնվի նորից առաջին կուրս և դեկանը համատեղ ուժերով ձևավորեցին գործնական ու-
հանձնի ամփոփիչ ատեստավորման քննությունները: նակությունների գնահատման չափորոշիչները: Այսպիսով՝
Ինչպես տեսնում եք՝ խնդիրները բազմաթիվ են, բայց, կար- այս ուստարվանից ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետի
ծում եմ, հաղթահարելի: մագիստրատուրայի ամփոփիչ ատեստավորումը նույնպես
Մագիստրատուրայում ամփոփիչ ատեստավորումը եռափուլ բազմաբաղադրյալ է՝ գործնական ունակություններ, առար-
էր՝ գործնական ունակությունների ստուգարք, առարկայա- կայական թեստային և բանավոր քննություններ: Եթե այս
կան համակարգչային թեստային և բանավոր քննություններ: նորարարությունը հաջողությամբ պսակվի, իսկ ﬔնք համոզ-
Արդյունքում՝ և՛ բացարձակ, և՛ տոկոսային առումով անբավա- ված ենք, որ այն «դատապարտված է» հաջողության, ապա
րար ստացածների գերակշիռ մասը ստոմատոլոգիական ֆա- հաջորդ ուստարվանից ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետի
կուլտետի շրջանավարտներն են: Անցած տարի ﬔնք հորդո- հիﬓական մասնագիտական և «Անեսթեզիոլոգիա ու ռենաի-
րեցինք ամբիոններին ուսուﬓասիրել տվյալներն ու փորձել մատոլոգիա» առարկաների կիսամյակային ատեստավորումը
բացահայտել նման արդյունքների պատճառներն ու ﬔխա- նույնպես կլինի բազմաբաղադրյալ՝ թեստային համակարգ-
նիզﬓերը: Տվյալները վկայում են, որ կամ գործողություն չի չային հարցում, գործնական ունակությունների գնահատում
կատարվել, կամ կատարվածը խիստ անարդյունավետ է եղել: և բանավոր քննություն: Այդ երեք գնահատականների թվա-
Դեկանատը, ստոմատոլոգիական առարկաների ուսուﬓաﬔ- բանական ամբողջացված ﬕջինն էլ կարտացոլի ուսանողի
թոդական խորհուրդը և ուսուﬓաﬔթոդական վարչությունը իմացությունը համապատասխան առարկայից: Նմանատիպ
պարտավոր են խնդիրը դարձնել հետազոտության ու քննարկ- քաղաքականություն իրագործելու ենք նաև մյուս ֆակուլ-
ման թիրախ՝ բացառելով նման իրավիճակը այս ուստարում: տետներում: Խոսքն առաջին հերթին վերաբերում է ստոմա-
Քանի որ անցած տարիների ընթացքում ստոմատոլոգիա- տոլոգիական ֆակուլտետին: Բազﬕցս նշվել է, որ դեռևս
կան ֆակուլտետում բանավոր քննությունների համար նախա- Խորհրդային տարիներից ﬔր համալսարանը տեսական
տեսված ժամաքանակը հաճախ խախտվում էր, ապա գիտա- կրթության առումով լավագույն եռյակում էր, սակայն գործ-
կան խորհրդի անցած տարվա որոշման համաձայն՝ նախորդ նական ունակությունների ձեռքբերումը եղել և ﬓում է ﬔր
ուստարում ամփոփիչ ատեստավորման հանձնաժողովի քա- ուսուﬓական գործընթացի «աքիլլեսյան գարշապարը»: Հա-
նակը կրկնապատկվեց: Արդյունքը փաստեց որոշման արդա- մալսարանի սիմուլյացիոն կենտրոնի գործարկուﬕց հետո
րացիությունը: ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետի մագիստրատուրայի
Գիտական խորհրդի որոշման համաձայն, նաև հաշվի առնե- ավարտական կուրսի ուսանողները հիﬓական մասնագիտա-
լով փորձնական հավատարմագրում իրականացնող փորձա- կան առարկաների ցիկլային պարապմունքների ընթացքում եր-
գետների կարծիքը՝ ներկայացվող ուստարում դեղագիտական կուական օր հաճախեցին սիմուլյացիոն կենտրոն: Առաջին օրը
ֆակուլտետի ուսանողներին ընձեռել էինք ատեստավոր- նրանք սիմուլյատորների և վարժասարքերի վրա սովորեցին
ման ձևի ընտրության իրավունք, մասնավորապես շրջանա- իրականացնել գործնական ունակությունները, իսկ հաջորդ այ-
վարտներին հնարավորություն տրվեց ընտրություն կատա- ցին ատեստավորվեցին: Փորձը հաջողված համարելուց հետո,
րելու ամփոփիչ ատեստավորման առարկայական բանավոր այս ուստարվա սեպտեմբերից ընդհանուր բժշկության և ռազ-
ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18 (1328-1329) 9
մաբժշկական ֆակուլտետների չորրորդ և բարձր կուրսերի բո- ﬕջոցներից ﬔկի՝ գրադարանի խնդիրներին:
լոր ուսանողները հիﬓական մասնագիտական առարկաների
ուսուﬓական ծրագրով նախատեսված ունակություններն Այս ուստարում շարունակվել է ուսուﬓական գործընթացում
իրականացնում և հղկում էին այդ կենտրոնում: Համոզված
եմ, որ այս աﬔնը կհեշտացնի հետդիպլոմային փուլում հի- օգտագործվող գրականության թվայնացումը, գրադարանը
վանդների մոտ ﬕևնույն գործողությունների իրականացման
գործընթացը: համալրվել է 18 դասագրքերի էլեկտրոնային տարբերակնե-
Ինչպես նշվեց՝ գործնական ունակությունների առումով րով: Մեր կողﬕց 2015-ին ձեռք է բերվել 5.000 ﬕավոր գրա-
դեռ անբավարար է վիճակը ստոմատոլոգիական ֆակուլ-
տետում: 2015-ի ապրիլին համալսարանի ղեկավարության կանություն, որից ուսուﬓական՝ 4.812: Սակայն դեռևս առկա
հանձնարարությամբ ԵՊԲՀ «Ստոմատոլոգիա» մասնա-
գիտության կրթական ծրագրի շրջանակներում նախաձեռ- է որոշ դասագրքերի պակասուրդ, որը հանգեցնում է կրկնօ-
նող խմբի կողﬕց կատարվեց գործնական ունակություն-
ների դասավանդման, ուսուﬓառության և ստուգման րինակների անօրինական բազմացմանը, վաճառքին և հա-
գործընթացների վերլուծություն: Անցկացվեցին հանդիպում-
ներ մասնագիտական ամբիոնների վարիչների, ֆակուլտե- մալսարանի հետ կապ չունեցող անձանց հարստացմանը:
տի դեկանի, ինչպես նաև գործատուների հետ, անցկացվե-
ցին հարցաթերթային երկու հարցուﬓեր, որոնց տվյալները, Համոզված եմ՝ ղեկավարության կողﬕց դասագրքերի աﬔ-
ﬔղմ ասած, հուսադրող չեն: Հետազոտման արդյունքները
թույլ են տալիս եզրակացնել, որ ﬔր համալսարանում ուսում- նամյա համալրման որդեգրած քաղաքականությունը շուտով
նառության ընթացքում ստոմատոլոգիական ֆակուլտետի
ուսանողները նույնիսկ նվազագույն չափով ձեռք չեն բերում կբացառի գրքերի պակասը:
այն կլինիկական ունակությունները, որոնք անհրաժեշտ են
հետագայում մասնագիտական գործունեություն իրականաց- Ավարտին է մոտենում «Ուսուﬓական գրականությունը ձևա-
նելու համար: Վերոնշյալը հաշվի առնելով՝ համալսարանի
ղեկավարությունը «Ստոմատոլոգիա» մասնագիտության բա- կերպելու և գրախոսելու կարգի» ձևակերպումը, և մոտ ժամա-
կալավրական, մագիստրոսական ու, հատկապես, անընդհատ
և ինտեգրացված կրթական ծրագրերի շրջանակներում մաս- նակներս այն կներկայացնենք համալսարանի ուսուﬓաﬔթո-
նագիտական կարողությունների ու ունակությունների ուսում-
նառության, դասավանդման և ստուգման հարցը ճանաչեց որ- դական և գիտական խորհրուրդների հաստատմանը: Նշեմ,
պես անհապաղ բարելավում պահանջող առաջնային խնդիր:
Նշվածից ելնելով՝ առաջարկ մ ենք ձեռնարկել հետևյալ որ նույնիսկ Ազգային կրթության ինստիտուտը և ԲՈՀ-ը չու-
համալիր քայլերը.
նեն մանրամասն մշակված չափանիշեր: Նման չափանիշերի
Խնդրի պարտադրված սեղմաժաետ և արագահաս լուծում
է առկա ֆանտոմային լսարանների վերագործարկումը՝ ապա- մշակումը կհամակարգի ուսուﬓաﬔթոդական խորհուրդների
հովելով դրանք ու գործնական պարապմունքները համապա-
տասխան նյութերով: նմանօրինակ աշխատանքը:
Երկարաժաետ և ավելի հուսալի ﬕջոց է ստոմատոլո- Ներկայումս գրադարանն ունի 6.256 ընթերցող: Օրվա ըն-
գիական կրթության գերազանցության կենտրոնի ստեղծու-
մը: Մենք արդեն դիﬔլ ենք համաշխարհային բանկի կողﬕց թացքում նրա ծառայություններից օգտվողների ﬕջին թի-
շնորհվող դրամաշնորհին համաֆինանսավորման սկզբուն-
քով և բոլոր նախադրյալներն ունենք այն շահելու: Աստծո կա- վը 500-600 է: Սպասարկման աշխատանքներին զուգընթաց՝
մոք, գործերի դրական ընթացքի դեպքում մոտ ապագայում՝
երկու տարուց, համալսարանը կհամալրվի նոր կենտրոնով, ﬔծ աշխատանք է կատարվում գրապահոցում. աշխատելու
որտեղ սկսած դեռևս երկրորդ կուրսից՝ ուսանողները ձեռք
կբերեն անհրաժեշտ գործնական ունակություններ: Այս դեպ- ընթացքում դուրս է գրվել 12.097 ﬕավոր մաշված, արդիա-
քում ստոմատոլոգիական ֆակուլտետի հիﬓական մասնա-
գիտական առարկաների ուսուﬓական գործընթացը, կիսամ- կանությունը կորցրած գիրք, և թղթի թափոնի գումարը մուտ-
յակային և ամփոփիչ ատեստավորուﬓերը նույնպես կլինեն
բազմաբաղադրյալ՝ գործնական ունակություններ, թեստային քագրվել է հաշվապահություն: Միաժամանակ շարունակվում
համակարգչային և բանավոր:
են հայաստանյան գրադարանների համահավաք քարտարա-
Դեղագիտական ֆակուլտետում հիﬓական մասնա-
գիտական առարկաներից գործնական ունակություննե- նի հետ տարվող աշխատանքները:
րի ձեռք բերման ճանապարհին առաջին քայլն արդեն
արված է՝ վարչական մասնաշենքի նկուղային հարկում Այս տարվա փետրվար ամսին շահագործման հանձնվեց
ուսուﬓական լաբորատորիան գործարկման շեﬕն է: Այն
կնվազեցնի լարվածությունն այս ֆակուլտետում: Կարծում վարչական մասնաշենքի նկուղային հարկում տեղակայված
ենք, որ երկու դրամաշնորհների լավ իրականացման դեպ-
քում ﬔնք կարող ենք հավակնել երրորդին՝ ուղղելով այն էլեկտրոնային ընթերցասրահը, որի բացմանը մասնակցեց
դեպի դեղագիտական ֆակուլտետի գործնական ունակութ-
յուններ: Այսպիսով՝ ծրագրերի հետևողական իրականաց- ԿԳ նախարարը: Այս ուստարում համալսարանում պետք է
ման դեպքում մոտավորապես 2-3 տարի հետո բոլոր ֆա-
կուլտետներում հիﬓական մասնագիտական առարկաների գործեին երկու էլեկտրոնային ընթերցասրահներ՝ լաբորատոր
ուսուﬓասիրությունը կլինի բազմաբաղադրյալ:
մասնաշենքի առաջին հարկում և վարչական մասնաշենքում,
Անցած ուստարում ամփոփիչ ատեստավորման բանավոր
քննական տոմսերում իրավիճակային խնդիրը ստիպված փո- սակայն համակարգչային ծրագրավորման բացակայության
խարինեցինք 3-րդ տեսական հարցով: Կարծում եմ, որ գործ-
նական ունակությունների գնահատումը որոշակիորեն կծած- պատճառով դրանք ծառայում են ﬕայն որպես համակարգչա-
կի այդ բացը:
յին քննասենյակներ: Այդ խնդիրների մասին ամփոփ կխոսեմ
Անդրադառնանք ս ﬓական գործընթացի հիﬓարար
ավելի ուշ: Այսպիսով՝ գիտական խորհրդի կողﬕց ﬔզ տրված
հանձնարարականն այս առումով կատարված չէ:
2014-15 ուստարում կրթության որակի գնահատման և ապա-
հովման կենտրոնի կողﬕց կայծակնային ծրագրի շրջա-
նակում իրականցվել է «Դասախոսը ուսանողի աչքերով»
հարցումը` առցանց տարբերակով: Հարցուﬓ անցկացվել է
կամավորության սկզբունքով, որին մասնակցել է ուսանողութ-
յան 46%-ը: Կարծում եմ՝ ամփոփ և հավաստի տվյալները այս
ուստարվանից կարող ենք օգտագործել:
Ինչպես և խոստացել էինք, ﬔր կողﬕց
պատրաստվեց և այս ուստարվանից առաջին կուր-
սեցիներին տրամադրվեց ուսանողի ձեռնարկ-
ուղեցույցը: Վերջինիս ﬕջոցով ուսանողը կարող է ճիշտ պատ-
կերացնել այն, ինչ ի վերջո պահանջվում է նրանից, ճիշտ հաշ-
վարկել իր ուժերը, ժամանակը, նպատակը և սպասելիքները:
Ցանկանում եմ ընթերցողի ուշադրությունը հրավիրել այն
հարցի վրա, որը հավատարմագրող փորձագետների կողﬕց
գնահատվել էր անբավարար՝ ուսանողների և դասախոսնե-
րի շարժունությունը: Կարծում եմ՝ այստեղ նույնպես ակնհայտ
է դրական տեղաշարժը: Նշեմ, որ այս գործընթացը ոչ ﬕայն
շարունակվում է, այլև դառնում է ավելի կայուն, ﬔծանում է
ուսանողների և դասախոսների քանակը ու փոխանակուﬓերի
աշխարհագրությունը:
Էլեկտրոնային համալսարանի վերաբերյալ:
Էլեկտրոնային համալսարանի համար կարևոր որոշ բա-
ղադրյալներ՝ ուսանողների նույնականացման քարտերը,
որոնք փոխարինում են ուսանողական տոմսին և ստուգման
գրքույկներին, ուսանողների անձնական թերթիկները, համա-
կարգչային հարցուﬓերն ու քննությունները, էլեկտրոնային
գրադարանի որոշ տարրեր արդեն իրականություն են: Երրորդ
տարին է, ինչ ﬔնք հրաժարվել ենք ստուգման գրքույկներից,
ուսանողական տոմսերից և անցել ուսանողների ID (նույնա-
10 ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18(1328-1329)
կանացման) քարտերին՝ համոզված լինելով, որ գիտխորհր- ամբիոնների համակարգչային ընդգրկման և բացակայութ-
դի որոշած սեղմ ժաետներում դրանք կծառայեն իրենց յունների ատեստավորման թվայնացման, քննական և դեկա-
նպատակին: Մինչդեռ ﬕնչև վերջերս ոչինչ չի արվել այդ նատային ծրագրերի «համաձայնեցման», համակարգչային
ուղղությամբ՝ գիտխորհրդի որոշումը թողնելով թղթի վրա: քննության արդյունքները որակական վերլուծության ենթար-
Բացակայում են այդ քարտերը կարդացող սարքերը և հա- կող ծրագրի ստեղծման գործընթացները: Ավելին՝ առ այսօր
մապատասխան ծրագրային ապահովումը: Դրա պատճառով համալսարանի ղեկավարության՝ ռեկտորի կողﬕց ձեռք բեր-
ուսանողները և նրանց ծնողները զրկվել են իրենց զավակ- ված հզորագույն սերվերն անգործության է մատնված: Համա-
ների առաջադիմության մասին անհրաժեշտ լրատվություն կարգչային ատեստավորուﬓերը կատարվում եմ սովորական
ունենալու հնարավորությունից, որը հղի է շատ լուրջ վտանգ- համակարգչի ﬕջոցով, հին ծրագրով, որը գուցե արդեն հա-
ներով: Մինչդեռ ոչ վաղ անցյալում համակարգչային բաժինը մակարգչային ծրագիր անվանելն էլ ամոթ է: Այսինքն՝ համա-
խոստացել էր ստեղծել ծրագիր, որի շնորհիվ ուսանողներն ու կարգչային ծառայության կողﬕց վիժեցվում է «Էլեկտրոնա-
նրանց ծնողները կկարողանային ծանոթանալ ID քարտերում յին համալսարանի» ձևավորմանն ուղղված բոլոր քայլերը:
ներբեռնած ողջ տեղեկատվությանը: Դրա փոխարեն ունենք Հիշեցնեմ, որ «Էլեկտրոնային համալսարանը» հակակոռուպ-
մագիստրատուրայի շրջանավարտներ, որոնք ﬔզ հրաժեշտ ցիոն գործունեության աﬔնալուրջ գործիքն է:
տվեցին՝ իրենց հետ տանելով դատարկ ID քարտերն ու դրանց
հետ կապված՝ ﬔզ վարկաբեկող կասկածները: Այսպիսով՝ կարծում եմ, որ ﬔր կողﬕց ճիշտ են գնահատվել
վերոնշյալ համակարգին անցմամբ պայմանավորված խնդիր-
Ելնելով ստեղծված իրավիճակից՝ ուսուﬓաﬔթոդական ները և կիրառվել են համապատասխան ու արդյունավետ լու-
վարչությունը ստիպված առաջարկեց համալսարանի ռեկտո- ծուﬓեր:
րին կատարել քայլ դեպի հետ: Մենք վերադարձանք ստուգ-
ման գրքույկներին: Եթե վերոնշյալ գործընթացները ծրագրա- Վերջում կցանկանայի շնորհակալություն հայտնել համալ-
յին ապահովում չստանան, ստիպված ենք լինելու շարունակել սարանի ռեկտորին, պատկան ղեկավարներին, ուսուﬓաﬔ-
հետընթաց քայլեր կատարելու գործընթացը՝ ուսանողական թոդական վարչության ամբողջ անձնակազﬕն, դեկաններին,
տոմսեր, հին անձնական թերթիկների ձևակերպում, հրա- ամբիոնների վարիչներին, ուսանողական խորհրդարանին և
ժարում էլեկտրոնային ընթերցասրահից և այլն: Նույն կերպ ակտիվ ուսանողությանը՝ համատեղ կառուցողական, արդյու-
թղթի վրա ﬓացին համալսարանի տարածքից դուրս գտնվող նավետ աշխատանքի համար:
ՆՈՐ ՀՆԱՐԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ԳԻՏԱԿԱՆ
ԱՇԽԱՏԱՆՔ ԻՐԱԿԱՆԱՑՆՈՂՆԵՐԻ ՀԱՄԱՐ
Վերջերս բժշկական համալսարանի գիտական մասի հրավերով
Մոսկվայից ժամանել էր «Էկո-վեկտոր» ՍՊԸ-ի ս ﬓական ծրագրերի
տնօրեն Ալեքսեյ Լ տայը, մ անցկացրած սեﬕնարի թեման առնչվ մ
էր գիտական հոդվածների հրապարակման բազաներին:
Սեﬕնարի ընթացք մ Ա. Լ տայը ներկայացրեց այն 3 կայք-բազանե-
րը, որոնք հնարավոր թյ ն են տալիս գիտական աշխատանքներ իրա-
կանացնողներին ճիշտ ղղորդվել իրենց հոդվածներ մ ﬔջբեր ﬓեր և
հղ ﬓեր անելիս, ինչպես նաև՝ հեշտ թյամբ գտնել իրենց հետաքրքրող
աշխատանքը համացանց մ: Ըստ նրա տեղեկացման՝
Scopus-ը նախատեսված է գիտական աշխատանքների որոնման և գի-
տական վերլ ծ թյան համար,
Mendeley-ը գիտական հոդվածների հետ աշխատել անվճար գործիք է,
ClinicalKey-ը ﬕջազգային առցանց գրադարան է՝ նախատեսված բժշկա-
կան ԲՈւՀ-երի և պրակտիկ մասնագետների համար:
ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18 (1328-1329) 11
ՀՀ ԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԱԶԳԱՅԻՆ ԱԿԱԴԵՄԻԱՅԻ
ԼԵԶՎԻ ԻՆՍՏԻՏՈՒՏԸ, ԲԺՇԿԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆԸ ԵՎ
«ՀԵՐԱՑԻ» ԱՎԱԳ ԴՊՐՈՑԸ ԿՀԱՄԱԳՈՐԾԱԿՑԵՆ
ՀՀ ԳԱԱ Հր. Աճառյանի անվան Ծանոթանալով «Հերացի» ավագ դպրոցի շնորհալի
լեզվի ինստիտուտի, Երևանի աշակերտների ինքնուրույն աշխատանքներին՝ ՀՀ ԳԱԱ
Մխիթար Հերացու անվան պե- թղթակից անդամ Արտեմ Սարգսյանը խոստովանեց.
տական բժշկական համալսարա- «Շատ ուրախ եմ, որ գտնվում եմ այս օջախում, օջախ,
նի և «Հերացի» ավագ դպրոցի որտեղ այսքան գուրգուրանքով են վերաբերվում մայրե-
ﬕջև կնքվեց համագործակցութ- նի լեզվին: Հպարտանում եմ այն ուսուցիչներով, ովքեր
յան եռակողմ հուշագիր: Հուշագրի նման աշխատանք են տանում և ուզում եմ փաստել, որ
համաձայն՝ կողﬔրը կհամագոր- ﬔր լեզուն վստահելի ձեռքերում է»:
ծակցեն հայոց լեզվի ուսուցիչների Իսկ ՀՀ ԳԱԱ Հր. Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտու-
մասնագիտական աճի և հետազո- տի տնօրեն Վիկտոր Կատվալյանը, ներկայացնելով
տական աշխատանքների խթա- հուշագրի կարևորությունը, ընդգծեց, որ այս դպրոցում
նման, համատեղ ﬕջոցառուﬓերի մայրենիի ուսուցուﬓ ամուր հիմքերի վրա է դրված:
կազմակերպման, դպրոցականնե-
րի լեզվական գիտելիքների ամ-
րապնդման և լրացուցիչ գիտելիք-
ների հաղորդման հարցերում:
Հանդիպման ընթացքում դպրոցի
սաները ԵՊԲՀ և լեզվի ինստիտու-
տի պատվիրակներին ներկայաց-
րին հայոց լեզվի և հայ գրակա-
նության արդիական թեմաներով
իրենց ինքնուրույն հետազոտա-
կան աշխատանքները, ինչպես
նաև ասմունքեցին, դաշնամուր նվագեցին՝ իրենց ըն-
դունակություններով հիացնելով ներկաներին:
ԵՊԲՀ ռեկտոր Միքայել Նարիմանյանը, նշելով, որ
բժշկական համալսարանն այժմ գտնվում է ﬕջազգային
հավատարմագրման փուլում, ընդգծեց աշակերտների
կողﬕց իրականացվող հետազոտական աշխատանք-
ների կարևորությունը. «Այս փորձը ցույց է տալիս, որ
ﬔր ապագա ուսանողները հաջողությամբ իրականաց-
նում են ինքնուրույն հետազոտական աշխատանք ար-
դեն այսօր՝ դեռևս գտնվելով դպրոցում, ինչի համար
ուզում եմ շնորհակալություն հայտնել և՛ նրանց, և՛ ﬔր
դպրոցի մանկավարժական ողջ կազﬕն»:
ԵՊԲՀ ԱՇԽԱՏԱԿԻՑՆԵՐԸ ՍՏԱՑԱՆ
ԱՆՀԱՏԱԿԱՆ ԱՌՈՂՋՈՒԹՅԱՆ
ԱՊԱՀՈՎԱԳՐՄԱՆ ՔԱՐՏԵՐ
Անցյալ տարի «Հերացի» ավագ դպրոցի ամբողջ ան- որի ընթացքում տրամադրվեցին անհատական բժշկա-
ձանակազﬕ համար ԵՊԲՀ-ի կողﬕց տրամադրվեց կան ապահովագրական քարտեր «Հերացի» ավագ
բժշկական ապահովագրության փաթեթ, որի արդյուն- դպրոցի ուսուցիչներին, «Հերացի» թիվ 1 և «Մուրացան»
քում թվով 65 ուսուցիչներ ապահովագրվեցին: Այս քայլն համալսարանական հիվանդանոցների, ինչպես նաև
իր սոցիալական ուղղվածությամբ առանձնահատուկ էր ԵՊԲՀ-ի վարչական անձնակազﬕն: Արդյունքում ար-
այն պատճառով, որ «Հերացի» ավագ դպրոցի ուսուցիչ- դեն 129 աշխատակից հնարավորություն ունի առաջիկա
ները զրկվել էին սոցփաթեթի ծառայությունից օգտվելու ﬔկ տարվա ընթացքում օգտվել ապահովագրական ըն-
հնարավորությունից: կերության ծառայություններից:
Այս գործընթացը կրելու է շարունակական բնույթ` հե-
Ընդլայնելով նախորդ տարիներին իրականացված տագայում ընդլայնելով ապահովագրված աշխատա-
աշխատանքները` այս տարի ԵՊԲՀ-ում տեղի ունեցավ կիցների շրջանակը:
«Ռոսգոստրախ-Արﬔնիա» ապահովագրական ընկե-
րության կողﬕց առաջարկվող փաթեթի ներկայացումը,
12 ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18(1328-1329)
Գիտաժողով ԵՊԲՀ- մ
ԶԼՄ-ՆԵՐ ԵՎ ՀՈԳԵԿԱՆ ԱՌՈՂՋՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՊԲՀ-ում կայացած «ԶԼՄ-ներ և հո- Գիտաժողովի մասնակիցներին ուղերձ խոսքում անդրադարձավ մարդու էմո-
գեկան առողջություն» խորագրով գի- էր հղել ՀՀ կրթության և գիտության նա- ցիոնալ ֆոնի ձևավորմանը. «Այժմ էմո-
տաժողովը, որը կազմակերպել էր Հայ- խարար Արﬔն Աշոտյանը, ընդգծելով՝ ցիոնալ ինտելեկտի դար է: Իսկ ի՞նչ է
կական հոգեբուժական ասոցիացիան՝ «Ողջունում եմ Երևանի Մխիթար Հե- էմոցիոնալ ինտելեկտը: Դա դիմացինի,
ԵՊԲՀ-ի հետ համատեղ, իրականաց- րացու անվան պետական բժշկական նաև իր սեփական զգացմունքները հաս-
վում էր ԲՈւՀ-ի 95-ամյակի շրջանակում: համալսարանի և Հայկական հոգե- կանալու և դրանք ճիշտ դրսևորելու կա-
բուժական ասոցիացիայի համատեղ րողությունն է: Եթե այս աﬔնը բացակա-
Ողջունելով գիտաժողովի մասնակից- նախաձեռնությամբ կազմակերպված յում է, մարդու մոտ հաճախ ի հայտ են
ներին՝ ԵՊԲՀ ռեկտոր Միքայել Նա- գիտաժողովը, որն իրականացվում է գալիս հոգեկան խանգարուﬓեր, որոնք
րիմանյանը նշեց. «Ես ուզում եմ խոսել համալսարանի 95-ամյակի շրջանակում: էլ բերում են առողջական խնդիրների,
էմոցիաների մասին. ﬕ աﬔրիկացի Մենք ապրում ենք հաղորդակցության և և մարդիկ սկսում են բուժվել տարբեր
գիտնական առաջարկել է մարդու էմո- կապի ﬕջոցների հեղափոխության ժա- բժիշկ-մասնագետների մոտ՝ չգիտակցե-
ցիոնալ ֆոնի ձևավորման բանաձև՝ ներ- մանակներում, երբ ինֆորմացիա հա- լով այդ խանգարուﬓերի փսիխոսոմա-
քին պահանջարկ և ինֆորմացիա այդ ղորդելու և հանրությանը հասցնելու խո- տիկ բնույթը»:
պահանջարկը բավարարելու համար և ղովակներն ու գործիքները անընդհատ
առանձնացրել էմոցիաների երեք տե- համալրվում են. սոցիալական ցանցերն Հայկական հոգեբուժական ասոցիա-
սակ: Եթե պահանջարկը բավարարելու ու առցանց լրատվությունն այսօր դի- ցիայի նախագահ Արﬔն Սողոյանն իր
վերաբերյալ ինֆորմացիան դրական տարկվում են հանրային գիտակցութ- խոսքում ընդգծեց ԶԼՄ-ների դերը հո-
է, մարդն ունենում է դրական էմոցիա- յուն ձևավորելու հավելյալ տեսակներ, գեկան առողջության պահպանման
ներ և հակառակը՝ եթե այդ ինֆորմա- որոնց ազդեցության գործոնն արդի գործում. «Գաղտնիք չէ, որ որոշակի
ցիան բացասական է, ապա մարդու մոտ գիտական մտքի կողﬕց դեռևս լիար- պահերի չորրորդ իշխանություն համար-
առաջանում են բացասական էմոցիա- ժեք հետազոտված և գնահատված չէ: վող ԶԼՄ-ներն են լինում իրական իշխա-
ներ: Եվ երրորդը տագնապն է, այսինքն, Հաղորդակցությունն ու լրատվությունը, նությունը, և չափազանց շատ բան կախ-
երբ ինֆորմացիան անորոշ է՝ ուզում եմ առանց չափազանցության, ժամանա- ված է լինում նրանց ներկայացման ձևից
իմանալ, ուզում եմ ունենալ, բայց չգի- կակից մարդու աﬔնօրյա կենսական և բովանդակությունից, խոսքից: Այսօր-
տեմ կլինի, թե՝ ոչ: Մենք շատ ենք կար- մշակույթի կարևոր բաղադրիչն են, վա խորհուրդը հոգեկան առողջության
ևորում հոգեկան առողջությունը, դրա հետևաբար, որպեսզի փոփոխություն վրա աﬔնաազդեցիկ գործոններից ﬔ-
պահպանման և կորստի կանխարգել- իրականացվի հասարակություններում, կի՝ ԶԼՄ-ների դերը կարևորելը, նրանց
ման ﬔխանիզﬓերը: Այդ պատճառով պետք է նախևառաջ այդ մշակույթը հա- իրական ուժն ու ազդեցությունը ներկա-
այսօրվա զեկուցուﬓերի, քննարկուﬓե- մակողմանի ուսուﬓասիրել, ապա նաև յացնելը և այդ ուժը ստեղծարար ուղ-
րի և մասնագիտական ﬔկնաբանութ- մշակել այն փոփոխելու բանաձևեր»: ղությամբ հորդորն ու կոչն է, այլապես ոչ
յունների արդյունքները կներառվեն ﬔր ոք երաշխավորված չէ ապաթիկ, դեպ-
ուսուﬓական ծրագրերում»: Հայկական հոգեբուժական ասոցիա- րեսիվ մթնոլորտի խորացման գործում
ցիայի պատվավոր նախագահ, ԵՊԲՀ իր ներդրած թեկուզև փոքր լումայի ան-
ՀՀ ԱՆ մասնագիտացված բժշկական հոգեբուժության ամբիոնի պրոֆեսոր կանխատեսելի հետևանքների»:
օգնության կազմակերպման վարչութ- Մարիետա Մելիք-Փաշայանը ևս իր
յան պետ Ծաղիկ Վարդանյանը փոխան- Ողջույնի խոսքերին հաջորդեցին
ցեց առողջապահության նախարար զեկուցուﬓերն ու մասնագիտական
Արﬔն Մուրադյանի ողջույնի խոսքը. քննարկուﬓերը:
«Հոգեկան առողջության խնդիրները
մշտապես գտնվում են առողջապահութ-
յան նախարարության ուշադրության
կենտրոնում և առաջնահերթ են բոլոր
մարտահրավերների կազմում: Ուզում
եմ ընդգծել, որ ԶԼՄ-ների խոսքը կա-
ռուցում է մարդու հոգեկան առողջութ-
յունը, նրանցից է սկսվում դեռահասնե-
րի, մանուկների հոգեկան առողջության
ձևավորումը: Հուսով ենք, որ ԶԼՄ-ները,
կօգնեն, որ ավելի ճիշտ և կառուցողա-
կան լինի հոգեկան առողջության ոլոր-
տը»:
Նոր ս ﬓական ձեռնարկ
ԲԺՇԿԱԿԱՆ ՀՈԳԵԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Բժշկական համալսարանի 95-ամյակի շրջանակնե- քի արգասիք է. այն իր ﬔջ ներառում է մոտ քսան տարվա
րում կայացավ «Բժշկական հոգեբանություն» ուսուﬓա- ուսուﬓասիրությունների արդյունքը: Հիﬓվելով տարբեր
կան ձեռնարկի շնորհանդեսը: Ձեռնարկը գրված է ԵՊԲՀ հոգեբանական տեսությունների վրա՝ հեղինակները ներկա-
բժշկական հոգեբանության ամբիոնի վարիչ Խաչատուր յացրել են բժշկական/կլինիկական հոգեբանության ընդհա-
Գասպարյանի և նույն ամբիոնի աշխատակիցների հա- նուր և որոշ մասնավոր բաժիններ: Ձեռնարկի նպատակն է
մահեղինակությամբ: Այն համապատասխանում է ԵՊԲՀ ապագա բժիշկներին ծանոթացնել բժշկական հոգեբանութ-
ուսուﬓական ծրագրերին և նախատեսված է բժշկական հա- յան հիմունքներին, սովորեցնել ճանաչել պացիենտի հոգե-
մալսարանի բոլոր ֆակուլտետների ուսանողների համար: կան առանձնահատկությունները:
Ըստ Խ. Գասպարյանի՝ այս գիրքը երկարատև աշխատան-
ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18 (1328-1329) 13
ԱՊՀ ԵՐԿՐՆԵՐԻ ԳԻՏՆԱԿԱՆՆԵՐԻ
ՖՈՐՈՒՄԸ ՄՈՍԿՎԱՅՈՒՄ
Մոսկվայ մ անցկացված ԱՊՀ ՀՀ բժշկագիտ թյան ոլորտի գերակայ թյ նները, ամ-
երկրների գիտնականների ֆո- բիոնների մասնագիտական ներ ժը, նյ թատեխնիկա-
ր մը կազմակերպվել էր ՌԴ կան բազան, ելքը դեպի կիրառական բժշկ թյ ն, այդ
կրթ թյան և գիտ թյան նախարար թյան և «Ռոսսոտ- թվ մ՝ ս ﬓական գործընթաց-հետազոտ թյ ն կապի
ր դնիչեստվո» դաշնային գործակալ թյան համատեղ ստեղծ մը, համալսարանի գերազանց թյան կենտրո-
ջանքերով: Ֆոր ﬕն ներկա էին ավելի քան 300 գիտա- նի կայացման նախադրյալների ստեղծ մը, գիտ թյան
կան կազմակերպ թյ նների ներկայաց ցիչներ: երիտասարդաց մը, դրա կայ ն, հարաճ ն զարգաց -
Հայաստանի պատվիրակ թյան կազմ մ էին ՀՀ ԿԳՆ և մը, սահ ն սերնդափոխ թյ նը, հետազոտական գոր-
ՀՀ գիտ թյ նների ազգային ակադեﬕայի, բժշկական և ծ նե թյան կանոնակարգերի և այլ իրավական ակտերի
Ռ ս-հայկական (Սլավոնական) համալսարանների ներ- լրամշակ մը, ինչպես նաև գիտական ﬕջավայրի ստեղ-
կայաց ցիչները: ծ մը և գիտ թյան ﬕջազգայնաց մը:
Ֆոր ﬕ շրջանակներ մ քննարկ ﬓեր եղան ԱՊՀ տա-
րածք մ գիտ թյան արդի վիճակի, զարգացման, մաս- Ֆոր ﬕ մասնակիցները շեշտեցին ﬕջոցառման՝ իբրև
սայականացման հնարավոր թյ նների հեռանկարների հաղորդակց թյան արդյ նավետ հարթակի կարևոր թ-
շ րջ: Հատ կ շադր թյան կենտրոն մ էին ԱՊՀ տա- յ նը, որը նպաստ մ է գիտատեխնիկական համագոր-
րածք մ երիտասարդ գիտնականների համագործակ- ծակց թյան զարգացմանը և համատեղ նախագծերի
ց թյան և համընդհան ր գիտատեխնիկական տարածք առաջադրման և իրականացման պայմաններ ստեղծ մ
ստեղծել հիﬓահարցերը: Մասնակիցները աշխատան- գիտ թյան տեխնոլոգիաների ոլորտ մ:
քային ﬔկ օր անցկացրին «Սկոլկովո» նորարական գեր-
ժամանակակից կենտրոն մ, որտեղ ծանոթացան նո- Առաջարկվեց ֆոր մը դարձնել ավանդական և աﬔն
րօրյա գիտական ﬔգանախագծերին, տարի այն անցկացնել ԱՊՀ երկրներից որևէ ﬔկ մ:
ինչպես նաև լսեցին գիտական արդ-
յ նքների առևտրայնացմանը նվիրված
դասախոս թյ ններ:
ԵՊԲՀ-ն ներկայացնող գիտ թյան
գծով պրոռեկտոր Կ. Ենկոյանը «ՀՀ
բժշկագիտ թյան զարգացման ռազ-
մավար թյ նը» խորագրով զեկ ց-
ման ﬔջ ֆոր ﬕ մասնակիցներին
ներկայացրեց գիտ թյան զարգացման
տեսլականը ﬔր համալսարանի օրի-
նակով, որի բովանդակ թյ նը գի-
տահետազոտական գերակա ղղ թ-
յ նների ընտր թյ նն էր՝ հիմք մ
նենալով համաշխարհային տրենդը,
Գիտագործնական կոնֆերանս որոնք առկա են ձեզ մոտ հակաբիոտի-
կաթերապիայի անցկացման դեպքում,
ԱԿՏՈՒԱԼ ՀԱԿԱԲԻՈՏԻԿԱԹԵՐԱՊԻԱ հանդիպում են նաև ﬔզ մոտ, ուստի
ԵՊԲՀ-ի 95-ամյակի առթիվ անց- շնչուղիների և թոքային հիվանդութ- հուսով եմ, որ այս գիտաժողովը հնա-
կացվող ﬕջոցառուﬓերի շրջանակում յուններին: Հատկապես ցանկանում եմ րավորություն կտա պատասխանելու
կայացած կոնֆերանսի ընթացքում ընդգծել այն գործողությունները, որոնք երկուստեք հուզող ﬕ շարք հարցերի»:
ԵՊԲՀ ընտանեկան և վիրաբուժական պետք չէ իրականացնել, երբ գործ
ստոմատոլոգիայի ամբիոնի դոցենտ ունես ռեսպիրատոր տրակտի խնդիր-
Բագրատ Լալայանը, ողջունելով գի- ներ ունեցող պացիենտի հետ: Այս
տաժողովի մասնակիցներին, նշեց, որ առումով կարևորում եմ ﬔր գործու-
հանդիպման հիﬓական նպատակն է նեության իրավական կողմը՝ բժշկա-
քննարկել հակաբիոտիկաթերապիայի կան սխալ, բժշկական անփութություն,
ﬕջոցով բուժման ընթացքում կատար- բուժօգնության ցուցաբերման դեֆեկտ.
ված ճիշտ և սխալ քայլերը, իրակա- ե՞րբ և ինչպե՞ս է անհրաժեշտ կիրառել
նացնել փորձի փոխանակում արտա- հակաբիոտիկաթերապիա»:
սահմանյան գործընկերների հետ:
ՌԴ Սմոլենսկի պետական բժշկական
Բժշկական համալսարանի ռեկտոր համալսարանի հակաﬕկրոբային քի-
Միքայել Նարիմանյանն ասաց. «Այսօր ﬕաթերապիայի ԳՀԻ տնօրեն Ռոման
ﬔնք ունենք ևս ﬔկ նպատակ՝ ստեղ- Կոզլովը շնորհակալություն հայտնեց
ծել նոր ուղղություն՝ ռեսպիրատոր ԵՊԲՀ ռեկտորին և բժշկական համալ-
բժշկություն: Սա բժշկության այն ուղ- սարանին՝ ջերմ ընդունելության հա-
ղությունն է, որը կﬕավորի բոլոր այն մար և կարևորեց նման ﬕջոցառում-
մասնագետներին, ովքեր առնչվում են ների անցկացումը. «Այն խնդիրները,
14 ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18(1328-1329)
Գիտագործնական համաժողով
ԱՌԱՆՑ ԴԵՂԱՏՈՄՍԻ ՏՐՎՈՂ (ОТС) ԴԵՂԵՐ.
ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆԻՑ ՊՐԱԿՏԻԿԱ
Բժշկական համալսարանում տե- ԵՊԲՀ ռեկտոր Միքայել Նարիման-
ղի ունեցած համաժողովում բացման
խոսքով հանդես եկավ «Դեղագի- յանն իր ողջույնի խոսքում ընդգծեց
տություն և դեղաբանություն. կրթութ-
յուն և գիտություն» ասոցիացիայի առողջապահության առաջնային
նախագահ Մարգարիտա Բեգլարյա-
նը, ով ողջունեց համաժողովի մաս- օղակի դերը առանց դեղատոմսի
նակիցներին և մաղթեց բեղﬓավոր
աշխատանք: տրվող դեղերի վերահսկման քաղա-
քականության ﬔջ՝ ավելացնելով.
«Այս գործընթացը դժվար վերահսկե-
լի է, քանի որ հիվանդանոցից դուրս
գտնվող, բայց բուժում ստացող մար-
դիկ իրենք են որոշում՝ ինչ դեղո-
րայք ընդունել այս կամ այն ախ-
տանիշի դեպքում: Դրա համար
անհրաժեշտ է մշակել քաղաքա-
կանության իրականացման ճիշտ Ուլիխանյանը. «Անչափ կարևորում եմ
նման ﬕջոցառուﬓերի անցկացումը
ռազմավարություն: Եվ այդ բոլոր առողջապահական համակարգում,
քանի որ աշխարհում տարեցտարի
խնդիրների քննարկման արդյունք- ավելանում է առանց դեղատոմսերի
բաց թողնվող դեղերի ծավալը: Եվ
ներն իրենց արտացոլումը կգտնեն այդ ծավալների ﬔծացման հետ ավե-
լի է կարևորվում դեղագետի դերը
ﬔր ուսուﬓական ծրագրերում»: դեղորայքային քաղաքականության
ﬔջ»:
Համաժողովի մասնակիցնե-
րին ՀՀ առողջապահության
նախարարի ողջույնը և բարե-
մաղթանքը փոխանցեց նախա-
րարի խորհրդական Ղուկաս
ԴԴԿԳ ԱՍՈՑԻԱՑԻԱՅԻ ԱՆԴՐԱՆԻԿ
ԳԻՏԱԺՈՂՈՎԸ ԾԱՂԿԱՁՈՐՈՒՄ
Հոկտեմբերի 23-25-ը Ծաղկաձորի գլխավոր մարզահա- Զեկուցուﬓերով հանդես եկան ամ-
մալիրում կայացավ «Դեղագիտություն և դեղաբանություն. բիոնների դասախոսներ Ն. Բ. Չիչո-
կրթություն և գիտություն» ասոցիացիայի անդրանիկ գի- յանը, Հ. Մ. Գալստյանը, Ա. Վ. Մող-
տաժողովը՝ ԵՊԲՀ-ի արհﬕության անﬕջական աջակցութ- րովյանը, Ն. Հ. Ղուկասյանը, Վ. Գ.
յամբ: Հովհաննիսյանը, Գ. Ռ. Ուլիխանյա-
նը, Լ. Ն. Վարդանյանը, Լ. Գ. Նա-
«Գիտական հետազոտությունների համագործակցության զարյանը, Ա. Լ. Սևիկյանը, Ա. Գ. Մա-
եզրեր» թեմայով գիտաժողովի նպատակն էր դեղագիտա- յիլյանը, Ա. Հ. Աﬕրխանյանը, Գ. Կ.
կան ֆակուլտետի մասնագիտական ամբիոնների գիտա- Հարությունյանը: Իսկ ԴԴԿԳԱ նա-
կան թեմաների խոր վերլուծության հիման վրա վեր հանել խագահ Մ. Հ. Բեգլարյանն իր ելույթում պարզաբանեց «Դե-
դեղագործության կառավարման և ֆարմակոգնոզիայի ամ- ղագիտություն և դեղաբանություն. կրթություն և գիտություն»
բիոնների գիտական ուղղությունների ընդհանուր զուգա- ասոցիացիայի նպատակը, առաքելությունը, ներկայացրեց
հեռականները` հետագա կորդինացման և համատեղ զար- սպասվելիք խնդիրները և դրանց լուծման ճանապարհները:
գացման նպատակով: Երկօրյա գիտաժողոﬖ անցավ շատ
ջերմ և ակտիվ մասնակցության մթնոլորտում: Բացի այդ՝ ամբիոնների աշխատակիցներն ակտիվ մաս-
նակցություն ցուցաբերեցին ԴԴԿԳԱ-ի կող-
ﬕց կազմակերպված էքսկուրսիաներին և
սեղանի թենիսի մրցաշարին: Վերջինիս
հաղթողները պարգևատրվեցին հուշանվեր-
ներով:
Գիտաժողովի փակման արարողության
ժամանակ ԴԴԿԳԱ-ի առաջին գիտաժողո-
վին ակտիվ մասնակցություն ցուցաբերելու
կապակցությամբ երկու ամբիոնների դասա-
խոսներին շնորհվեցին վկայականներ:
ՄԱՐԳԱՐԻՏԱ ԲԵԳԼԱՐՅԱՆ
ԵՊԲՀ դեղագործության
կառավարման ամբիոնի վարիչ,
ԴԴԿԳ ասոցիացիայի նախագահ
ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18 (1328-1329) 15
«Հերացի» արհեստակցական կազմակերպ թյ ն
ՆՈՐ ԵՎ ՀԵՏԱՔՐՔԻՐ ԱՌԱՋԱՐԿՆԵՐ
Երևանի պետական բժշկական համալսարանում ար-
դեն իր ակտիվ գործունեությունն է սկսել Հերացի արհես-
տակցական կազմակերպությունը: Ի՞նչ առավելություններ և
հնարավորություններ է այն ընձեռում անդամագրված ան-
ձանց: Այս և այլ հարցերի շուրջ զրուցեցինք կազմակերպութ-
յան նախագահ, դեղագիտական գիտությունների թեկնածու
Մարթա Սիմոնյանի հետ:
- Ի՞նչ է իրենից ներկայացն մ Հե- նենք նախատեսված բոլոր Պայմանագիր ունենք Հայաստանի
րացի արհեստակցական կազմա- ծրագրերը և արտոնութ- Երիտասարդական հիﬓադրաﬕ
կերպ թյ նը: Ի՞նչ նպատակով և յուններ կտանք բժշկական հետ, որի համաձայն Ծաղկաձորի
ե՞րբ է այն ստեղծվել: համալսարանի աշխատա- սպորտային համալիրի 3-րդ մաս-
կիցներին՝ որպես Հե- նաշենքը հատուկ գներով տրվում է
- Հերացի արհեստակցական րացի արհեստակցական համալսարանի աշխատակիցներին,
կազմակերպությունը զբաղվում կազմակերպության ան- որտեղ նրանք և նրանց ընտանիքի
է Երևանի պետական բժշկական դաﬓեր: անդաﬓերը կարող են հանգստա-
համալսարանի աշխատակիցնե- նալ ամբողջ տարին: Մեկնարկել ենք
րի շահերը պաշտպանելով, նրանց - Ի՞նչ հնարավոր թյ ն- նաև ﬔկ այլ ծրագիր, որտեղ երկու
համար տարբեր ծրագրերի կազ- ներ է ստան մ անձը, ով կամ ավելի հարակից ամբիոններ,
մակերպմամբ և իրականացմամբ: անդամագրված է կազմա- որոնք ունեն ﬕանման հետաքրք-
Այն իրավաբանորեն ստեղծվել է կերպ թյանը: Ի՞նչ ծրագրեր եք ներ- րության շրջանակներ՝ գիտական,
այս տարվա մայիսին, սակայն նրա կայացն մ այսօր: կրթական, առողջապահական, ին-
գործունեությունը սկսվել է սեպ- - Աշխատելով սեպտեմբերից՝ ֆորմատիվ բնագավառներում, կա-
տեմբերից: Ամառվա ընթացքում ﬔնք արդեն իսկ ունենք բազմա- րող են այդ ծրագրերը ներկայացնել
անդամագրել ենք համալսարանի թիվ ծրագրեր, որոնք ընթացքի ﬔջ ﬔր կազմակերպությանը, ֆինան-
աշխատակիցներին: Կազմակեր- են: Աﬔնակարևորը, թերևս, աշ- սավորվել ﬔր կողﬕց և ﬕանգա-
պության նպատակն այն է, որ ﬔր խատակիցներին սոցիալական օգ- մայն անվճար մասնակցել Ծաղ-
աշխատակիցները, բացի իրենց աշ- նություն տրամադրելն է: Ունենք կաձորում երկօրյա սեﬕնարների
խատանքային գործունեությունից, մշակված, հաստատված կարգ, որի քննարկմանը: Արդեն նմանատիպ
կարողանան օգտվել նաև ﬕ շարք հիման վրա ﬔնք կարող ենք սոցիա- ծրագրով մասնակցել են դեղագոր-
ծրագրերից, որոնց արդյունքում կա- լական օգնություն տրամադրել այն ծության էկոնոﬕկա և կառավարում
ճեն թե՛ որպես մասնագետ, թե՛ կօգտ- աշխատակիցներին, ովքեր ինչ-ինչ և ֆարմակոգնոզիայի ամբիոնների
վեն տարբեր սոցիալական փաթեթ- պատճառներով ունեն դրա կարիքը: աշխատակիցները, որի ընթացքում
ներից. ինչպես նաև կապահովվի Առողջ ապրելակերպ ծրագրի նրանք քննարկեցին ամբիոնների
նրանց ազատ ժամանցը, հանգիս- շրջանակներում Gold’s Gym սպոր- գիտական գործունեությունը և պայ-
տը, սպորտային գործունեությունը: տային մարզահամալիրի հետ ունենք մանավորվեցին հետագա աշխա-
- Ովքե՞ր կարող են անդամագրվել պայմանագիր, որտեղ ﬔր աշխա- տանքային եզրեր գտնելու համար:
կազմակերպ թյանը: տակիցները հատուկ պայմաններով Սեﬕնարը նվիրված էր Գիտական
են այցելում և կախված աշխատան- հետազոտությունների համագոր-
- Մեր կազմակերպությանը կարող քային փորձից՝ նրանց դոտացիոն ծակցության եզրեր ծրագրին, որի
են անդամագրվել և արդեն անդա- գումարները ավելի շատանում են և վերջում մասնակիցները ստացան
մագրվել են Երևանի պետական ավելի մատչելի է դառնում այնտեղ նաև վկայագրեր: Կարծում եմ՝ այս-
բժշկական համալսարանի բոլոր աշ- մարզվելը: Անցկացնում ենք նաև պիսի ծրագրերը նույնպես կօգնեն
խատակիցները առանց բացառութ- անգլերեն լեզվի դասընթացներ, որ- աշխատակիցներին զարգացնել
յան՝ վարչական և դասախոսական տեղ դրսից հրավիրված դասախո- իրենց մասնագիտական գիտելիք-
կազմը, հավաքարարները, անվ- սը շատ հետաքրքիր, ինտերակտիվ ները, և նրանք մշտապես կապված
տանգության աշխատակիցները, ձևով իրականացնում է դասընթաց- կլինեն իրենց համարժեք ամբիոննե-
համալսարանական կլինիկաների ներ անգլերենի տարբեր մակար-
բժիշկները, ներառյալ Հերացի դակների վրա գտնվող աշխատող-
ավագ դպրոցի աշխատակիցնե- ների համար, որը հանգեցնում է
րը: Իսկ ովքեր դեռևս չեն հասցրել նրան, որ բարձրանում է նրանց ինք-
անդամագրվել, կարող են դա անել նակրթման աստիճանը, և այն դասա-
ցանկացած ժամանակ: Անդա- խոսները, ովքեր արտասահմանցի
մագրումը տևում է ﬕ քանի րոպե. ուսանողների հետ են աշխատում,
պետք է ուղղակի լրացնել բլանկը, առավել մատչելի և հեշտ ձևով են
որտեղ նրանք համաձայնություն են հավելյալ գիտելիքներ ձեռք բերում:
հայտնում, որ իրենց աշխատավարձի
0.5%-ը փոխանցվի կազմակերպութ- Մենք հոգում ենք նաև ԵՊԲՀ աշ-
յանը, որի դիմաց ﬔնք կիրականաց- խատակիցների հանգստի մասին:
16 ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18(1328-1329)
րի հետ, որտեղ կարող են որոշակի - Որտե՞ղ կարող են ձեզ գտնել հե- ունենան զգալու երիտասարդութ-
ծրագրեր իրականացնել իրենց ամ- տաքրքրված անձինք: յան շունչը: Ուսանողական տարի-
բիոնից դուրս, քանի որ գիտենք, որ - Մեզ կարող են գտնել բժշկական ներս եղել են անփոխարինելի և
ամբիոնների հնարավորությունները համալսարանի այսպես կոչված սև անմոռանալի, դրանք իմ կյանքի լա-
սահմանափակ են, բայց երբ 1-2 ամ- շենքի 3-րդ հարկում, դիﬔլ բոլոր վագույն տարիներն են եղել, որոնց
բիոններ ﬕանում են իրար, ավելի աշխատանքային օրերին, ﬔնք սի- ընթացքում ես ձեռք եմ բերել ﬕ
հետաքրքիր և ﬔծ հնարավորութ- րով կպատասխանենք բոլոր հար- շարք հմտություններ, որոնք այսօր
յուններ կարող են ստեղծվել: Հոր- ցերին: ինձ աշխատանքի ﬔջ շատ օգնում
դորում եմ ﬓացած բոլոր ամբիոն- են: Ավարտելուց անﬕջապես հետո
ներին նույնպես մասնակցել այս - Խոսեք ﬕ փոքր ձեր սանողա- աշխատել եմ այն ժամանակ դեղե-
սեﬕնարներին, որը հետո կբերի իր կան տարիներից: րի տեխնոլոգիայի և ԴԷԿ ամբիո-
արգասիքները: - Կարծում եմ՝ ինձ շատերը կհի- նում՝ այժմ դեղագործության կառա-
- Մե՞ծ է ձեր թիմը: Ինչպե՞ս եք կա- շեն ուսանողական տարիներից՝ վարման ամբիոնում (ամբիոնների
րողան մ շփ մ ապահովել բոլոր որպես ուսանողական խորհրդա- բաժանման արդյունքում)՝ որպես
ամբիոնների աշխատակիցների րանի ակտիվիստ: 2001-06թթ. սովո- ավագ լաբորանտ, հետո ասիս-
հետ: րել եմ դեղագիտական ֆակուլտե- տենտ, դասախոս, ավագ դասա-
-Մեր թիﬓ այնքան էլ ﬔծ չէ, բայց տում, 2006-07թթ. դեղագիտական խոս, իսկ այժմ դոցենտ: 2001-ից ﬕնչ
ﬔնք կարողանում ենք ապահովել ֆակուլտետի ինտերնատուրայում: օրս ես կապը բժշկական համալսա-
կապը ամբիոններում աշխատա- 2007-09թթ. սովորել եմ Հայաստա- րանի հետ երբևէ չեմ կորցրել: Եղել
կիցների հետ տարբեր ﬕջոցներով: նի աﬔրիկյան համալսարանում: են տարիներ, երբ ամբիոնի հետ հա-
Մենք ունենք նաև ֆեյսբուքյան էջ, 2014-ին պաշտպանել եմ թեկնա- մատեղել եմ նաև այլ մասնագիտա-
որը ակտիվ կերպով գործում է, և ծուական ատենախոսություն՝ դե- կան աշխատանքներ, սակայն այժմ
որի ﬕջոցով ﬔր գործունեությամբ ղագործության ոլորտում: Ուսանո- աշխատում եմ ﬕայն համալսարա-
հետաքրքրվողները կարող են իմա- ղական տարիներին մասնակցել նում որպես դասախոս և Հերացի
նալ բոլոր նորությունները: ԵՊԲՀ-ի եմ ուսանողական խորհրդարանի արհեստակցական կազմակերպութ-
կայքում արդեն ունենք հատուկ բա- գործունեությանը, երկար տարիներ յան նախագահ: Անկախ նրանից,
ժին, որտեղ տեղադրվում են ﬔր բո- եղել եմ ուսանողական խորհրդա- թե տարիների ընթացքում որտեղ և
լոր նորությունները: Ամբիոններում րանի պատասխանատու քարտու- ինչպիսի կոլեկտիﬖերում եմ աշխա-
ունենք նաև խորհրդի անդաﬓեր, ղար և, կարելի է ասել, նմանատիպ տել՝ իմ հարազատ ﬕջավայրը եղել
ովքեր ﬔր նախագահության ան- աշխատանքը շատ հոգեհարազատ է և կﬓա իմ մայր ԲՈւՀ-ը:
դաﬓեր են, և նրանք էլ, կապը է ինձ, քանի որ այս բոլոր ծրագրերը - Շնորհակալ թյ ն չափազանց
պահելով ամբիոնների հետ, կա- և հետաքրքիր նախաձեռնություննե- հետաքրքիր տեղեկատվ թյան հա-
րողանում են տեղեկատվությունը րը, որոնք արվում են այսօր աշխա- մար: Ձեր նորաստեղծ կազմակեր-
հավուր պատշաճի տեղ հասցնել: տակիցների համար, ժամանակին պ թյանը մաղթ մ եմ նորանոր
Հետագայում նախատեսում ենք իրականացրել եմ ուսանողների հա- հաջող թյ ններ և ձեռքբեր ﬓեր:
ունենալ ներկայացուցիչներ աﬔն մար: Այժմ փորձում եմ ավելի նորա-
ամբիոնից, ովքեր կապող օղակ կլի- րարական հայացքներով նայել այդ Հարցազր յցը՝
նեն ﬔր և ամբիոնների ﬕջև: աﬔնին, որպեսզի աշխատողները ԱԻԴԱ ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
ևս ավելի ﬔծ հնարավորություններ
ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18 (1328-1329) 17
ՀԱՅՐԵՆԻՔ, ԻՄ ՏՈՒՆ...
Մեր երկիրը ﬔնք ինչպես հարկն է՝ չենք
ճանաչ մ, հիան մ ենք րիշների բն թ-
յամբ, կառ յցներով, հ շարձաններով՝
հեռ ստաց յցի կամ համակարգչի առջև
նստած: Փառք Աստծ ն, որ կան Սամվել
Բարոյանի նման եզակի մարդիկ, ովքեր
օգն մ են մտովի բարձրանալ Արարատ
Արագած, շրջել Մշո դաշտ մ նախնինե-
րի կարոտախտով վարակել նաև եկող սե-
ր նդներին: Իսկ աﬔնակարևորը՝ նա ճա-
նաչել է տալիս ﬔր երկիրը և պատմական
հայրենիքը մաս առ մաս, կադր առ կադր,
տեսարան առ տեսարան...
Իսկ այսօր՝ ﬕ քանի լ սանկար, որոնցով
նա ներկայացն մ է իր տեսածն
զգացածը:
Ս. ԹՈՐՈՍՅԱՆ
ԲԱՐՈՒԹՅԱՆ ԿԱՆԱՉ ԿՂԶԻՆ
ԿԱՄ
ԻՄ ՎԵՐԱՊԱՏՐԱՍՏՈՒՄԸ ԹԱՅՎԱՆՈՒՄ
Սիրում եմ ընտրածս մասնագիտությունը և վիրաբու- րին, գինեկոլոգիական, ուրոլոգիական) և ընթանում էին
ժության ﬔջ հմտություններս անդադար փորձում կա- գրեթե շուրջօրյա: Վիրահատական բլոկում նաև առկա
տարելագործել: Գաղտնիք չէ, որ բժշկի, հատկապես էին 3 հանգստյան սենյակներ, որտեղ բժիշկները կարող
վիրաբույժի, կատարելագործման ﬕակ ճանապար- էին քնել: Սենյակներից յուրաքանչյուրում տեղադրված
հը վերապատրաստուﬓերն են: Ուստի, Մոսկվայում էին 6-8 երկհարկանի մահճակալներ՝ իրենց բարձերով
Ն.Վ. Սկլիֆասովսկու անվան շտապ օգնության քա- ու վերմակներով: Չնայած այն հանգամանքին, որ ﬔր
ղաքային գիտահետազոտական ինստիտուտում 6 հիվանդանոցներում աﬔն ﬕ վիրաբույժ նույնիսկ իր
աﬕս վերապատրաստվելուց անﬕջապես հետո, նստելու սեփական աթոռը չունի բժիշկների սենյակում,
դարձյալ ուղևորվեցի վերապատրաստման` այս ան- ﬕևնույնն է՝ ես հավատում եմ, որ ﬕ օր ﬔր համալսա-
գամ արդեն Թայվան: Թայվանը կանաչ կղզի էր՝ տե- րանն էլ նման կարգի հոսպիտալային համալիր կունե-
ղակայված Չինական ծովի և Խաղաղ օվկիանոսի նա:
ﬔջտեղում: Այնտեղ բարությունն ու հոգատարությու-
նը պարզապես սահմաններ չունեին: Օդում տիրում 3 աﬕսների ընթաքում ես ոչ ﬕայն տեսա, այլ նաև
էր խաղաղությունը, մարդկանց դեմքերին՝ ժպիտը: մասնակցեցի հմուտ վիրաբուժական թիﬕ աշխատանք-
Մարդիկ սիրում և հոգ էին տանում ինչպես ﬕմյանց, ներին: Ընդհանուր վիրաբուժության բաժանմունքի ան-
այնպես էլ բնության նկատմամբ: Իսկ բնությունը խափան աշխատանքն ապահովում էր պրոֆեսոր Լոնգ
շռայլորեն պարգևատրում էր նրանց էկզոտիկ բույսե- Բին Ջենգը: Նա վիրաբուժության, հատկապես լյարդի
րով, մրգերով ու բանջարեղենով: Այստեղ՝ 12 աﬕս շա- վիրաբուժության և փոխպատվաստման ﬔջ ինձ համար
րունակ ամառ է... Ինձ բախտ վիճակվեց վերջին 3 աﬕս- պարզապես դարձել էր կուռք: Պրոֆ. Ջենգի աﬔն ﬕ
ներին վերապատրաստվել Թայչունգի “China Medical վիրահատությունը նման էր արվեստի գործի: Նրա ﬔջ
University Hospital”-ի վիրաբուժական բաժանմունքում: խտացված էին խստապահանջությունը, հսկայական գի-
Հիվանդանոցային համալիրը բաղկացած էր 8 մասնա- տելիքները, վիրաբուժական ﬔծ փորձն ու հմտությունը:
շենքերից, յուրաքանչյուրը գերհագեցած աﬔնաարդիա- Նա վիրահատում էր Թայվանի աﬔնաբարդ դեպքերը:
կան բժշկական սարքավորուﬓերով ու տեխնիկայով: Տարբեր հոսպիտալներում երբեﬓ անհույս հիվանդնե-
Մեր մասնաշենքի վիրահատական բլոկը երկհարկանի րին հետազոտելուց հետո հրաժարվում էին վիրահա-
էր: Յուրաքանչյուր հարկում կար 25 վիրահատարան: տել, սակայն որքան էլ կլինիկական դեպքը բարդ լիներ,
Վիրահատություններն այստեղ բազմատեսակ էին պրոֆ. Ջենգը երբեք չէր ﬔրժում ապրել ցանկացող թե-
(ռոբոտիկ, էնդոսկոպիկ, որովայնային, բարիատրիկ, կուզ անհույս հիվանդին, նա անում էր գրեթե անհնա-
սրտային, թորակալ, կոլոռեկտալ, անոթային, էնդոկ- րինը, փորձում էր փրկել ու երկարացնել հիվանդների
կյանքը: Լյարդի աշխարհահռչակ տրանսպլանտո-
լոգ պրոֆ. Ջենգից կարելի էր սովորել աﬔն օր, աﬔն
20 ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18(1328-1329)
վայրկյան: Նա քայլող հանրագիտարան էր: Ինձ րագրելի բարի ﬕ անձնավորություն էր: Նա բարի
ﬓում էր ﬕայն երազել պրոֆ. Ջենգի նման վիրա- ժպիտով առաջինն ինձ դիմավորեց Թայվանում, իսկ
բույժ դառնալու մասին և գերկլանված հետևել նրա վերջում ճանապարհեց Հայաստան: Այդ 3 աﬕսների
ձեռքերի աշխատանքին... Վիրաբուժության բաժան- ընթացքում նրանք ընտանյոք հանդերձ այնպիսի սիրով
մունքի վարիչն էր դոկտոր Հոռնգ Ռեյ Յանգը: Այս ու ջերմությամբ էին ինձ պարուրել, որ դարձել էին իմ
մարդու ﬔջ խտացված էին բարությունն ու անսպառ «թայվանական ընտանիքը»: Նրանց ընտանիքի մոդելը
հումորը: Նա, թերևս, աշխարհի աﬔնակատակա- ինձ համար պարզապես իդեալական էր: Վաթսոն Լին
սեր վիրաբույժն էր: Նրան սիրում էին բոլորը: Նրա հրաշալի որդի էր, սիրող ամուսին և հոգատար հայր:
հետ վիրահատություններին մասնակցելը ինձ հա- Նրանց ﬕջոցով ես բացահայտեցի թայվանական մշա-
մար գերագույն հաճույք էր: Նրա սովորեցրած վի- կույթը, ազգային ճաշատեսակները, ավանդույթներն
րաբուժական հմտություններին ես երբևէ չէի հան- ու կրոնական սովորույթները: Անսպառ բարություն
դիպել գրքերում: Դոկտոր Յանգն այնքան հմուտ ու կար նրանց հոգիներում, անսպառ ջերմություն՝ նրանց
արագաշարժ էր, որ, կարելի է ասել, կարողանում էր սրտերում, և անսպառ փայլ՝ նրանց աչքերում:
ﬕաժամանակ ﬕ քանի վիրահատարաններում վի- Այսպիսով 3 աﬕս շարունակ ես վայելեցի այն բարութ-
րահատություններ կատարել, իսկ ես ստվերի նման յունն ու հյուրընկալությունը, որն ինձ անխնա բաշխում
աﬔնուր հետևում էի նրան: Նրա շնորհիվ օրեցօր էր Թայվանն ու “China Medical University Hospital”-ը: Ես
հարստանում էին գիտելիքներիս պաշարներն ու իսկապես սիրեցի աﬔնուր կանաչ, աﬔնուր բարի այդ
գործնական հմտությունները: «Որքան հարցեր հրաշք կղզին: Իսկ իմ թայվանցի բարեկաﬓերի հետ
ունես, կարող ես տալ, ﬕայն թե վստահ չեմ, որ բո- այնքան մտերմացա, որ դեռ շատ առիթներ կունենամ
լորին ճիշտ կպատասխանեմ»,- կատակում էր նա և թե նրանց Հայաստանում հյուրընկալելու, թե Թայվան
սիրով, մանրակրկիտ պատասխանում իմ բոլոր հարցե- վերադառնալու համար:
րին: Ի դեպ՝ նա պարբերաբար նշում էր նաև 30 տարի- Ի դեպ՝ Վաթսոն Լին և պրոֆ. Պենգը սիրով ցանկա-
ների ընթացքում իր կատարած վիրահատությունների նում են ամրապնդել հայ-թայվանական կապերը, մտեր-
ընթացքում տեղի ունեցած բացթողուﬓերի և սխալների մացնել երկու երկրներին, և, որ աﬔնակարևորն է ﬔր
մասին, դրանով իսկ շեշտադրում վիրաբուժական տեխ- ԲՈւՀ-ի համար՝ սերտ համագործակցություն և համա-
նիկայի առանձնահատկությունները: Երազում էի չինա- ձայնագրեր ստեղծել երկու համալսարանների ﬕջև:
րեն սովորել լոկ նրա համար, որ դոկտոր Յանգի բոլոր Առիթից օգտվելով՝ ուզում եմ հատուկ շնորհակալութ-
հումորները հասկանամ: յուն հայտնել ﬔր ԲՈւՀ-ի շրջանավարտ, ԵՊԲՀ օնկո-
լոգիայի ամբիոնի ասպիրանտ Գևորգ Թամամյանին
Ինչպես ես, այնպես էլ ﬔր ԲՈւՀ-ի ﬕ շարք բժիշկ- (Թայվանն առաջինը բացահայտելու և կապեր ստեղծե-
ներ, Թայվանում վերապատրաստման հնարավորութ- լու համար) և ԵՊԲՀ թերապիայի թիվ 2 ամբիոնի դա-
յան ստանալու համար առաջին հերթին պարտական սախոս Անի Քոչարյանին (ինձ Թայվանում վերապատ-
ենք մանկական հեմատոլոգ-օնկոլոգ պրոֆ. Չինգ Տիեն րաստման ուղղորդելու համար): Իսկ վերջում ավագ
Պենգին: Պրոֆեսոր Պենգը հզոր կազմակերպիչ էր, ընկերոջ իրավունքով կցանկանայի խորհուրդ տալ ﬔր
աշխարհահռչակ գիտնական, նրա բարությունն ասես ապագա բժիշկներին. ﬔր Alma Mater-ը լիարժեք տա-
սահմաններ չուներ: Նա բարություն ու ժպիտներ էր ճա- լիս է տեսական գիտելիքների հսկայական պաշար, սա-
ռագում աﬔնուր: Նա կենդանի լեգենդ էր, ինձ համար՝ կայն ﬕ խնայեք ջանք ու եռանդ, գումար և ժամանակ՝
պարզապես բարության խորհրդանիշ: Նրա ջերմութ- արտասահմանում վերապատրաստվելու, նորանոր գի-
յունը, պատրաստակամությունը, հոգատարությունն ու տելիքներ ձեռք բերելու և գործնական հմտությունները
գերուշադրությունն անդադար զարմացնում էր ինձ՝ ան- կատարելագործելու համար:
գամ հուզում: Թող վերամբարձ չհնչի՝ երազում եմ պրոֆ.
Պենգի նման բարի լինել: ՀԱՅԿ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ
Ուզում եմ առանձնահատուկ շնորհակալություն հայտ- վիրաբուժության թիվ 2
նել Վաթսոն Լիին և նրա հրաշալի ընտանիքին: Վաթ-
սոն Լին կատարյալ ճշտապահ, հոգատար և աննկա- ամբիոնի դասախոս, բ.գ.թ.
ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18 (1328-1329) 21
ԲԺՇԿԱԿԱՆԻ ՀՆԴԻԿ
ՈՒՍԱՆՈՂՆԵՐԸ
ՄԵՏՐՈՅԻ
«ԵՐԻՏԱՍԱՐԴԱԿԱՆ»
ԿԱՅԱՐԱՆՈՒՄ
Գնալով ավելի լայն տարածում է ստանում մարդաշատ
վայրերում հրապարակային ելույթների կազմակերպումը: Նման
ﬕ ելույթ, ինչպես հիմա ընդունված է ասել, ֆլեշ-մոբ (Flash-mob)
էին հեղինակել ﬔր հնդիկ ուսանողները «Երիտասարդական»
կայարանի սպասասրահում:
Գնացքի դռները բացվում են, և հայտնվում ես հնդկական մթնո-
լորտում։ Քիչ հեռվում ﬔղմորեն հոսում է Գանգեսը, որի ջրերում
կանայք լվացք են անում, հետևում աղոթք անող հնդկուհին է,
առջևում` լոտոսի դիրքով նստած հնդիկ յոգը։
Հայաստանում Հնդկաստանի մշակութային օրվա շրջանակում
ﬔտրոյի «Երիտասարդական» կայարանը յոթ օրով վերածվել է
հնդկական մշակույթի ցուցասրահի, որտեղ ներկայացվել են հայ
և հնդիկ լուսանկարիչների ու նկարիչների աշխատանքները։
Կայարանում տիրող խառնաշփոթն ու տոնական տրամադ-
րությունն ընդհատվում է գնացքի խուլ շչակով, հետո լսվում է
անիﬖերի ձայնը։ Հնչում է երաժշտությունը, և հասկանում ես, որ
իսկական հնդկական «ֆիլմ» ես դիտելու։
«Հայաստանում ուսում է ստանում Հնդկաստանից ժամանած
մոտ 1.000 ուսանող։ Նրանք են նախաձեռնել այս աﬔնը։ Իսկ ﬕ-
ջոցառուﬓ այստեղ է անցկացվում, որովհետև հենց այս կայա-
րանն է կոչվում «Երիտասարդական»։ Ուսանողներն ուզում են
իսկական Հնդկաստանը ներկայացնել հայերին»,-ասաց Հայաս-
տանում Հնդկաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան Սուրեշ
Բաբուն, ով նույնպես ներկա էր։
Արարողության պաշտոնական մասը սկսվեց մոմավառութ-
յամբ, քանի որ կրակը, հին հնդկական ավանդույթի համաձայն,
ցանկացած նախաձեռնության օրհնության խորհրդանիշն է։
«Անկախ այն հանգամանքից, որ Հայաստան եկած ուսանողնե-
րից յուրաքանչյուրն իր պատմությունն ունի, ﬕևնույնն է` նրանք
չեն մոռանում իրենց արմատները և փորձում են իրենց մանկութ-
յան ﬕ մասնիկը վերստեղծել հայկական մայրաքաղաքում։ Այո,
երբեﬓ դժվար է լինում, քանի որ մշակույթների բախումը ﬕշտ
էլ որոշակի հարցեր է ծնում, սակայն ﬔնք ﬕասնական ենք, ապ-
րում ու սիրում ենք Հայաստանը», -նշում է ուսանող Ռաջ Սինգ-
խը` ավելացնելով, որ իր համար աﬔնաբարդը լեզվի խնդիրն է
եղել։ Մինչ Ռաջը խոսում է իր տպավորությունների մասին, ըն-
կերները պարում են հնդկական երաժշտության հնչյունների ներ-
քո, իսկ հերթական գնացքով ժամանած նոր ուղևորները ժպի-
տով հետևում են այս տեսարանին։ Նրանք, ովքեր չեն շտապում,
կանգնում են ու վայելում հեռավոր մշակույթի մոտիկությունը։
Իսկ այդ ընթացքում լսվում է ռելսերի թխկթխկոցն, ու ցուրտն
անտեսած բոբիկ երիտասարդները նոր պար են սկսում։
22 ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18(1328-1329)
ԱՅՑԵԼՈՒԹՅՈՒՆ ՍԱՀՄԱՆԱՄԵՐՁ ՀԱՄԱՅՆՔ
Երևանի պետական բժշ-
կական համալսարանի ուսա-
նողական խորհրդարանի կլի-
նիկական օրդինատորները
Բերդ քաղաքի «Բերդ» բժշկա-
կան կենտրոնում դեկտեմբերի
11-12-ն անցկացրել են անվճար
բուժզննում՝ Տավուշի մարզի
սահմանաﬔրձ գյուղերի 18-ից
բարձր տարիքի բնակչության
համար:
Կատարվել են սրտի, թոքի,
քիթ-կոկորդ-ականջի, ներզա-
տիչ գեղձերի, մաշկի և նյար-
դային համակարգի ֆունկ-
ցիոնալ վիճակի գնահատման
հետազոտություններ, ինչպես
նաև՝ բերանի խոռոչի զննում,
անցկացվել են նաև բերանի
խոռոչի հիգիենայի կազմա-
կերպմանն ուղղված դասըն-
թացներ: Հետազոտվել է ավե-
լի քան 100 բնակիչ՝ տարբեր
գանգատներով։
Ըստ ԵՊԲՀ ուսանողական
խորհրդարանի նախագահ
Անի Ռափյանի՝ դիմած քաղա-
քացիների մոտ գերակշռում
էին սիրտ-անոթային, էնդոկ-
րին (հիﬓականում շաքարա-
յին դիաբետ), նյարդաբանա-
կան խնդիրները:
Հետազոտությունն իրակա-
նացվել է Հայաստանի երիտա-
սարդական հիﬓադրաﬕ հետ
համատեղ ծրագրի շրջանակ-
ներում։ Նման ծրագրերը կրում
են պարբերական բնույթ։
ԵՐԿՈՒ ՍԵՐՈՒՆԴ՝ ՆՎԻՐՎԱԾ
ՆՈՒՅՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔԻՆ
Բժշկական համալսարանում քիչ չեն դեպքերը, առաջինը և կարևորը՝ պարբերական հիվանդությունը,
երբ նույն ընտանիքի տարբեր սերունդներ իրենց հիﬓադրել է աուտոբորբոքային հիվանդությունների
ավանդն են ներդնում համալսարանի զարգացման ﬕջազգային ﬕությունը (ISSAID), որում ներգրավված
գործում՝ լինի դա գիտության, թե պրակտիկայի են եղել պարբերական հիվանդության խոշորագույն
ﬕևնույն բնագավառում: Այդպիսի ընտանիքի ներ- մասնագետներ ԱՄՆ-ից, Ֆրանսիայից, Իսրայելից, Նի-
կայացուցիչներ են նաև իմ այսօրվա հյուրերը: Խոս- դերլանդներից և այլն: Կոնսորցիուﬓերը, աշխատելով
քս արտասահմանցի ուսանողների դեկան Աննա ﬕասին, 1997-ին բացահայտեցին այն գենը, որը պա-
Սարգսյանի և նրա դստեր՝ Ելենա Սարգսյանի մասին տասխանատու է պարբերական հիվանդության համար:
է, ովքեր փայլուն աշխատանք ներկայացրին Դրեզ- Հետագայում հայտնաբերվեցին նոր աուտոբորբոքային
դենում և այնտեղից վերադարձան հերթական հաղ- հիվանդություններ, որոնք ունեն բավականին ﬔծ նշա-
թանակով: նակություն կլինիկայում, հատկապես մանկաբույժների
համար:
ԱԻԴԱ ՀԱԿՈԲՅԱՆ Այս գիտական կոնգրեսում ներկայացված ﬔր աշխա-
տանքը բացահայտում է պարբերական հիվանդության
- Աուտոբորբոքային հիվանդություններից Հայաստա- այլ բարդություններ, որոնք կապված են ինչպես աﬕ-
նում ավելի հաճախ հանդիպում է պարբերական հիվան- լոիդոզի հետ, այնպես էլ կարող են զարգանալ աﬕլոի-
դությունը: Ներկայացրել էինք գիտական թեզիսներ/ դոզով չբարդացված դեպքերում: Աﬕլոիդը գլիկոպրո-
աբստրակտներ 8-րդ ﬕջազգային կոնգրեսին: Մինչ տեիդ է, որը հիﬓականում կուտակվում է երիկաﬓերում,
այդ ստացել էինք գրանտներ, բանավոր զեկույցի հրա- առաջացնելով երիկամային անբավարարություն, որից
վերներ և գնացինք Դրեզդեն: Դրեզդենում զեկուցեցինք ﬔնք հիվանդներին կորցնում ենք, սակայն աﬕլոիդը
ﬔր թեզիսը, և կարող եմ ասել, որ այն անչափ լավ ըն- կարող է կուտակվել այլ օրգաններում նույնպես՝ ﬕո-
դունվեց: Ես չէի կարող չբարձրաձայնել այս մասին, քա- կարդում, ﬕոկարդի անոթներում, թոքերում, թոքային
նի որ այդ գիտական աշխատանքի կոնսուլտանտը ﬔր անոթներում՝ առաջացնելով թոքային հիպերտենզիա,
հարգարժան ռեկտոր Միքայել Նարիմանյանն է: որը բերում է սրտային անբավարարության, այս դեպ-
քում ﬔնք խոսում ենք թոք-սրտային անբավարարութ-
Այդ գիտական կոնգրեսն անցկացվում է 2 տարին 1 ան- յան մասին, որն էլի հանդիսանում է մահվան պատճառ:
գամ: Այս տարի, ինչպես արդեն նշեցի, այն անցկացվեց Մեր ներկայացրած մյուս թեզը վերաբերում էր անոթա-
Դրեզդենում, սեպտեմբերի 30-ից հոկտեմբերի 3-ը: Անց- պատիաների առաջացման ﬔխանիզﬓերին և դրանց
կացրել են նաև ինտենսիվ լեկցիաներ, որոնք ունեին ախտաբանությանը:
ուսուցողական բնույթ: Այնտեղից վերադարձել ենք ﬔծ Զեկուցուﬓերը, որոնք ﬔնք ներկայացրել էինք, մրցու-
տպավորություններով, քանի որ և՛ ընդունելությունը, և՛ թային կարգով էին: Իմ զեկույցը բանավոր էր, չնա-
իրենց գնահատականը, և՛, ընդհանրապես, կոնգրեսի յած կոնգրեսին մասնակցությունը վճարովի էր՝ որպես
հաջողությունները շատ ﬔծ էին: գրանտ ես մասնակցեցի անվճար: Սա իմ երկրորդ ﬕ-
ջազգային մրցանակն էր, առաջինը ստացել էի 2014-ին
Աուտոբորբոքային հիվանդությունների հիﬓադիրը «Եվրոպական ﬕությունը ընդդեմ ռևմատիկ հիվան-
հանդիսանում է Բեթեզդայի (ԱՄՆ) առողջապահության դությունների» (EULAR) կոնգրեսի կողﬕց՝ լավագույն
ազգային ինստիտուտի արթրիտների, անա-կմախ- գիտական թեզի/աբստրակտի համար:
քային և մաշկային հիվանդությունների ղեկավար Դեն
Կասթները: Նա, առանձնացնելով իմուն հիվանդութ-
յուններից աուտոբորբոքայինները և դրանց շարքում
24 ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18(1328-1329)
ՀԱՂԹԱՆԱԿՆԵՐ ՄԻՋԲՈՒՀԱԿԱՆ
ՄԱՐԶԱՄՇԱԿՈՒԹԱՅԻՆ
ԵՎ ԻՆՏԵԼԵԿՏՈՒԱԼ
ՈՒՆԻՎԵՐՍԻԱԴԱՅՈՒՄ
Հայ-ռ սական (Սլավոնական) համալսա- (տղաներ)՝ երկրորդ մրցանակ, ՈւՀԱ՝ երրորդ մրցա-
րան մ կայացած ՀՀ պաշտպան թյան նա- նակ:
խարար թյան հետ համատեղ կազմակերպ- Ունիվերսիադայի նպատակն էր համախմբել Հայաս-
ված ﬕջբ հական մարզամշակ թային և տանի և Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետ թյ ն-
ինտելեկտ ալ նիվերսիադայի փակման ների բ հական հանր թյանը ﬔկ ծրագրի շրջանակ-
հանդիսավոր արարող թյանը ներկա էին ներ մ՝ հնարավոր թյ ն ընձեռելով սանողներին
պաշտպան թյան նախարար Սեյրան Օհան- ինքնադրսևորվել և իրենց ստեղծագործական
յանը, նախարար թյան բարձրաստիճան մարզական կարող թյ նները ներկայացնել :
պաշտոնյաներ, հայաստանյան և արցախ-
յան ԲՈւՀ-երի ռեկտորներ, սանողներ:
Ունիվերսիադայի մասնակիցներին ող-
ջ նելով՝ ՀՀ պաշտպան թյան նախարար
Սեյրան Օհանյանը կարևորեց նմանատիպ
ﬕջոցառ ﬓերի անցկաց մը, քանի որ
ծրագիրը նպաստ մ է երիտասարդների
շրջան մ առողջ ապրելակերպի, մշակ -
թային արժեքների տարածմանը, ազգա-
յին ոգով սեր նդ կրթել ն և ղղված է երիտասարդ
սերնդի ռազմահայրենասիրական դաստիարակ թ-
յանն ﬕջբ հական կապերի ամրապնդմանը:
Այն հետև հայտարարվեցին անվանակարգերը և
հաղթողները: Բժշկական համալսարանի սանողները
մրցանակների արժանացան հետևյալ անվանակարգե-
ր մ. «Ի՞նչ, որտե՞ղ, ե՞րբ» ինտելեկտ ալ խաղ՝ առաջին
մրցանակ, ֆ տբոլ՝ առաջին մրցանակ, հրաձգ թյ ն
ԿՐԿԻՆ ՊԱՏՎԱՎՈՐ ՀՈՐԻԶՈՆԱԿԱՆՆԵՐՈՒՄ
Երևանի պետական բժշկական երիտասարդության հարցերի նա- ﬕջբուհական առաջնությունն էր:
համալսարանը հայտնի է տարբեր խարարության և Հայ-ռուսական Այստեղ ﬔր աղջիկների թիմը գրա-
մրցաշրջանների ընթացքում ձեռք (Սլավոնական) համալսարանի կող- վեց երրորդ հորիզոնականը՝ ստա-
բերված հաղթանակներով: ﬕց կազմակերպված «Սլավոնական նալով բրոնզե ﬔդալներ:
համալսարանի փոխանցիկ գավաթ»
Քչերին է հայտնի, որ ԵՊԲՀ-ն ունի
բասկետբոլի թիմ: Այսօր այդ թիﬕ
մարզիչ Ռաֆայել Պետրոսյանը, ոգ-
ևորելով ԵՊԲՀ-ի տարբեր կուրսերի
և ֆակուլտետների ուսանողներին,
նրանց համախմբում է ﬕ նպատա-
կի շուրջ՝ աշխատասիրության և հա-
մառության դրսևորմամբ, բարձր հո-
րիզոնականներ զբաղեցնել:
Այս տարի անցկացվեց երկու
մրցույթ: Առաջինը սթրիթբոլի (բաս-
կետբոլ, որը խաղում են փողոցում)
մրցույթն էր, որը կազմակերպվել էր
ՀՀ սպորտի և երիտասարդության
հարցերի նախարարության կողﬕց:
Մեր բասկետբոլի թիﬔրը՝ և՛ աղջիկ-
ների, և՛ տղաների հավաքականնե-
րը, գրավեցին առաջին պատվավոր
տեղը՝ ստանալով երկար սպասված
գավաթը:
Երկրորդ մրցույթը ՀՀ սպորտի և
ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18 (1328-1329) 25
Նախատոնական
բարեգործական
ակցիայի
հեղինակները
«Հերացի» դպրոցի
աշակերտներն են
Բժշկական համալսարանի վար-
չական մասնաշենքի ճեմասրահում
կայացած ԵՊԲՀ «Հերացի» ավագ
դպրոցի աշակերտների և նրանց
ծնողների ձեռագործ աշխատանքնե-
րի բարեգործական ցուցահանդես-
վաճառքը նպատակ ուներ վաճառքից
գոյացած ողջ հասույթը փոխանցել
Գեղարքունիքի մարզի Կուտա-
կան սահմանաﬔրձ գյուղի ﬕջնա-
կարգ դպրոցին: «Հերացի» դպրոցի
աշակերտները նաև գրենական պի-
տույքներ և դասագրքեր էին հավաքել
կուտականցի դպրոցականների հա-
մար:
Կուտական համայնքը սահմանակից
է Ադրբեջանի Դաշքեսան շրջանին
և Ադրբեջանի հետ ունի 17 կմ երկա-
րությամբ սահման: Ունի 314 բնակիչ,
որոնցից՝ 39 աշակերտ:
Ամանորին ընդառաջ կայացավ նաև
ԵՊԲՀ «Հերացի» ավագ դպրոցի և
ուսանողական խորհրդարանի կող-
ﬕց կազմակերպված բարեգործական
հաﬔրգ:
ԲԺՇԿԱԿԱՆ ՍԽՐԱՆՔ
ՊԱՏԱՆ ՏԵՍՈՂ ԹՅ ՆԸ ՄԵՐ ԵՐԿՐ Մ ԿԱՏԱՐՎԵԼ Է ՍԱՀՈԴԻ
ՎԵՐԱԿԱՆԳՆՎ Մ Է ԵԶԱԿԻ ԷՆԴՈՊՐՈԹԵԶԱՎՈՐ Մ
17-ամյա Արﬔն Մեհրաբյանի աչքը երկաթե «Հերացի» թիվ 1 համալսարանական համալիրի ﬖասվածքաբանութ-
ձողը ﬖասել էր դեռ անցած տարվա ամռանը։ յան և օրթոպեդիայի կլինիկայում կատարվել է ուսահոդի էնդոպրոթե-
Նախնական բուժուﬕց հետո Արմավիրի մարզի զավորում` բազուկոսկրի գլխիկի կոտրվածքից հետո։ Մեր երկրում
Լուկաշին համայնքի բնակչին Վաղարշապատի իրականացվող նման եզակի վիրահատության արդեն ենթարկվել է 2
բժշկական կենտրոնից ուղեգրել էին Ս.Վ. Մա- հիվանդ։
լայանի անվան ակնաբուժական կենտրոն, որ-
տեղ բուժումը շարունակելուց հետո խորհուրդ 78-ամյա կնոջ մոտ կատարվել է ուսահոդի ﬕաբևեռ էնդոպրոթե-
էին տվել անցնել մագնիսառեզոնանսային հե- զավորում` բազուկոսկրի բազմաբեկոր, փակ կոտրվածքից հետո: Նա
տազոտություն և ստանալ նյարդավիրաբույժի կլինիկա էր դիﬔլ՝ գանգատվելով ձախ ուսահոդի սաստիկ ցավերից
խորհրդատվություն։ Դա տարեսկզբին էր։ Դեռ և շարժուﬓերի խիստ սահմանափակուﬕց: Վնասվածքը ստացել էր
այն ժամանակ, ծանոթանալով հետազոտության վայր ընկնելու հետևանքով: Գործիքային և լաբորատոր հետազոտութ-
արդյունքներին, Երևանի Մ. Հերացու անվան յուններից հետո դրվել է ախտորոշում` ձախ բազուկոսկրի պրոքսիմալ
պետական բժշկական համալսարանի «Հերա- (վերին/3-ականի) բազմաբեկոր, ներհոդային, ներհրված, փակ կոտր-
ցի» թիվ 1 հիվանդանոցային համալիրի նյար- վածք՝ տեղաշարժով: ԵՊԲՀ ﬖասվածքաբանության և օրթոպեդիա-
դավիրաբուժության և գլխուղեղի կաթվածների յի ամբիոնի վարիչ, պրոֆեսոր Արﬔն Չարչյանի մասնակցությամբ
բուժման մասնագիտացված կենտրոնի ղեկա- կազմակերպված կոնսիլիուﬕ արդյունքում որոշվել է, որ համալսա-
վար, նյարդավիրաբուժության ամբիոնի վարիչ, րանական կլինիկայի թե՛ մասնագիտական, թե՛ գործիքային հագեց-
պրոֆեսոր Ռուբեն Ֆանարջյանը հայտնել էր, որ վածությունը հնարավորություն է տալիս կատարելու անհրաժեշտ վի-
տղային անհրաժեշտ է վիրահատական բուժում։ րահատությունը, ինչի շնորհիվ հիվանդը կխուսափի վերին վերջույթի
Բարձր տեխնոլոգիաների կիրառումով վիրահա- ֆունկցիայի կայուն խանգարուﬕց:
տությունը, սակայն, բավական թանկ էր, և ընտա-
նիքը չէր կարողացել գնալ այդ քայլին։ Մինչդեռ Մայիսի 7-ին իրականացվեց ուսահոդի ﬕաբևեռ էնդոպրոթեզա-
տղային մշտապես անհանգստացնում էին գլխա- վորում։ Վիրահատություն, որ նախկինում անհասանելի էր ﬔր հի-
ցավերը, գլխում ու ականջներում չդադարող աղ- վանդների համար: Ընդհանուր անզգայացման տակ իրականացված
մուկը։ վիրահատությունը տևել է 1 ժամ 20 րոպե: Թե՛ վիրահատությունը,
թե՛ հետվիրահատական շրջանն անցել են առանց բարդությունների,
ՀՀ առողջապահության նախարարությունն իր հարթ:
վրա վերցրեց տղայի բուժման կազմակերպու-
մը։ Նույն կլինիկայում Ռ. Ֆանարջյանի խորհր- Նույն վիրահատության ենթարկված երկրորդ հիվանդի էպիլեպսիկ
դատվությամբ իրականացված առավել խորը նոպայի ժամանակ ձախ ուսահոդում առաջացել է հոդախախտ: Հիվան-
հետազոտությունների արդյունքում հաստատվեց դը նախ դիﬔլ է ավանդական բժշկության օգնությանը։ Հոդախախտն
աﬕսներ առաջ դրված ախտորոշումը։ ուղղելու անհաջող փորձի ժամանակ սնղչին ﬖասել է հիվանդին՝ առա-
ջացնելով բազուկոսկրի անատոﬕական վզիկի կոտրվածք: Գնալով
Ինվազիվ վիրահատությունը կատարվեց հոկ- սաստկացող ցավերը հիվանդին պարտադրել են դիﬔլ բժշկի օգնութ-
տեմբերի 16-ին։ Վիրահատող բժիշկներն էին յանը: «Հերացի» թիվ 1 համալսարանական համալիրի ﬖասվածքա-
Ռուբեն Ֆանարջյանը, այդ օրերին Հայաստա- բանության և օրթոպեդիայի կլինիկայում գործիքային և լաբորատոր
նում գտնվող աﬔրիկահայ ճանաչված նյարդա- հետազոտություններից հետո դրվել է ախտորոշում` ձախ բազուկոսկ-
վիրաբույժներ` ԱՄՆ Ջորջիայի նյարդավիրաբու- րի անատոﬕական վզիկի կոտրվածք` հետին հոդախախտով: Հաշվի
ժական ինստիտուտի նյարդավիրաբույժ Արթուր առնելով հիվանդի երիտասարդ տարիքը՝ որոշվել է կատարել նվազա-
Գրիգորյանը և Ատլանտայից Միքայել Գրիգոր- գույն ﬕջամտություն։ Իրականացվել է հոդախախտի բաց ուղղում և
յանը, ԵՊԲՀ նյարդավիրաբուժության ամբիոնի ոսկրաբեկորների ֆիքսում՝ պտուտակներով և ամրալարով: Սակայն
ասիստենտ Տիգրան Խաչատրյանը, նյարդավի- հինգ ամսվա ընթացքում նկատվել է բացասական դինաﬕկա։ Ռենտ-
րաբույժ Վահագ Առուստամյանը։ գենաբանական հետազոտությամբ արձանագրվել է բազկի գլխիկի
ասեպտիկ ﬔռուկացման ավելացում և ցավի հետզհետե սաստկացում։
Ռուբեն Ֆանարջյանը տեղեկացրեց, որ դեպքը ԵՊԲՀ ﬖասվածքաբանության և օրթոպեդիայի ամբիոնի վարիչ, պրո-
բավական բարդացած էր, քանի որ ﬖասվածքն ֆեսոր Արﬔն Չարչյանի մասնակցությամբ կազմակերպված համայ-
ավելի քան ﬔկ տարվա վաղեմություն ուներ, որի ցի ժամանակ կայացվել է որոշում՝ իրականացնել ձախ բազուկոսկրի
ընթացքում զարկերակային արյունը շարունակել ﬕաբևեռ էնդոպրոթեզավորում: Վիրահատության ընթացքում հեռաց-
է լցվել երակային ծոցերը։ վել են ﬔտաղական բոլոր կոնստրուկցիաները և ﬔռուկացված գլխի-
կի մասնիկները: Էնդոպրոթեզավորուﬓ իրականացվել է ցեﬔնտային
«7-8 ժամ տևած թիմային աշխատանքի արդ- եղանակով: Վիրահատությունը և հետվիրահատական շրջանն անցել
յունքում հաջողվեց ամբողջությամբ լուծել բերա- են առանց բարդությունների: Վիրահատությունները կատարել են վի-
նակցման խնդիրը»,-ասաց պրոֆեսորը։ րաբույժ՝ ԵՊԲՀ ﬖասվածքաբանության և օրթոպեդիայի ամբիոնի
դասախոս, «Հերացի» թիվ 1 համալսարանական համալիրի ﬖասված-
Վիրահատության ընթացքում օգտագործված քաբանության և օրթոպեդիայի կլինիկայի բժիշկ-ﬖասվածքաբան Ար-
գործիքների հիﬓական մասը նվիրել է աﬔրի- տակ Օհանյանը, ասիստենտներ՝ կլինիկայի ղեկավար Արﬔն Բդոյա-
կահայ մասնագետ Արթուր Գրիգորյանը։ նը և կլինիկայի բժիշկ-ﬖասվածքաբան Արսեն Ազիզբեկյանը:
ՄԵԼԻՔ-ԱԴԱՄՅԱՆՆԵՐ-ՄԱԼԽԱՍՅԱՆՆԵՐ
ՀՀ առողջապահության նախարար Արﬔն Մուրադյանի
նախաձեռնությամբ իրականացվող Կոչումով բժիշկ նա-
խագծի այս անդրադարձը նվիրված է Մելիք-Ադամյաններ-
Մալխասյաններ ընտանիքին:
Մեր երկրում նշանավոր բժշկական ընտանիքներից շատերը, ﬕավո-
րելով երկու ազգանուններ, հիմք են դնում տոհﬕկ բժշկական գերդաս-
տանների ձևավորմանը: Դրա վառ օրինակներից է Մելիք-Ադամյան-
ներ-Մալխասյաններ բժշկական ընտանիքը: Վ.Ա. Ֆանարջյանի անվան
ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնի ախտաբանական անատոﬕա-
յի բաժանմունքի ցիտոլոգ Նատալյա Մալխասյանը ընտանիքի պատ-
մությունը սկսում է իր մայրական կողﬕ պապից՝ Արտաշես Մելիք-Ադամ-
յանից: Անվանի պրոֆեսորի անունը կրող փողոցում ընտանիքի բոլոր
անդաﬓերով լուսանկարվելը ձևավորված գեղեցիկ ավանդույթ է դարձել:
Արտաշես Ալեքսանդրի Մելիք-Ադամյանը ծնվել է 1885-ին, Շուլավեր
գյուղում: 1906-ին Թիֆլիսում գիﬓազիան ավարտելուց հետո ընդունվել
է Խարկովի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը: 1911-ին նշանակվել
է նույն համալսարանի ֆակուլտետային թերապիայի կլինիկայի օրդինա-
տոր: Իր գիտամանկավարժական գործունեությունը սկսել է 1916-ին՝ որ-
պես հոսպիտալային թերապիայի ամբիոնի ասիստենտ: 1925-ին հրավիր-
վել է Երևան և նշանակվել Երևանի պետական համալսարանի բժշկական
ֆակուլտետի թերապիայի ամբիոնի վարիչ: 1936-37թթ. եղել է բժշկական
ինստիտուտի պրոռեկտոր, իսկ 1938-ին կարճ ժամանակով նշանակվել է
ինստիտուտի պրոռեկտորի պաշտոնակատար:
«Պապիկիս հրավիրեցին Երևան պետական բժշկական համալսարանի
ստեղծման տարիներին: 1927-ին նա եկավ Երևան՝ բժշկական ֆակուլտե-
տը կազմավորելու նպատակով: Մինչ այդ Խարկովում թերապևտիկ կլի-
նիկա էր ղեկավարում: Պապիկիս հետ Երևան եկան այնպիսի անվանի
բժիշկներ, ինչպիսին են Հ. Քեչեկը, Լ. Հովհաննիսյանը, Ա. Արզումանյա-
նը, Ռ. Յոլյանը և ուրիշներ: Տարիներ անց բժշկական ֆակուլտետը վերա-
կազմավորվեց և դարձավ համալսարան»,- ասում է Նատալյա Մալխաս-
յանը:
Հայրենական ﬔծ պատերազﬕ տարիներին Ա. Մելիք-Ադամյանը զգա-
լի աշխատանք է կատարել էվակոհոսպիտալներում վիրավոր և հիվանդ
զինծառայողների բուժման ուղղությամբ: 1944-ին նրա ղեկավարությամբ հիﬓադրվել
է առողջապահության նախարարության գիտաբժշկական խորհուրդը, որի գործու-
նեությունը նա ղեկավարել է ﬕնչև կյանքի վերջը: Գիտնականը 1937-ին պաշտպանել
է «Նյութեր հիպոտոնիկ սինդրոﬕ ուսուﬓասիրման վերաբերյալ» թեմայով դոկտորա-
կան ատենախոսություն, որտեղ անդրադարձել է հանրապետությունում հաճախակի
հանդիպող այդ համախտանիշին:
Մելիք-Ադամյանն անգնահատելի ծառայություններ է մատուցել հանրապետության
բուժավայրերի և հանքային ջրերի ուսուﬓասիրման գործում, նրա նախաձեռնությամբ
ուսուﬓասիրվել են Հայաստանի լեռնային առողջարանները։ Եղել է հանրապետական
բժշկական ընկերության, առժողկոմատի բժշկական գիտական խորհրդի, թերապևտ-
ների ընկերության և հանրապետական ռևմատիկ կոﬕտեի նախագահ։ Գիտնակա-
նը ղեկավարել է Հայաստանի բժիշկների գիտական ընկերությունը, 24 տարի եղել է
բժշկական ինստիտուտի թերապիայի ամբիոնի վարիչ, թերապևտների համաﬕութե-
նական գիտական ընկերության վարչության անդամ: Նրա անունն է կրում Երևանի
կենտրոնական փողոցերից ﬔկը և քաղաքային N 1 կլինիկական հիվանդանոցի թե-
րապևտիկ բաժանմունքը:
Ֆրանսիա կատարած գործուղուﬕց (1929թ.) և արտասահմանյան առաջատար
բժշկական կենտրոններում սրտանոթային հիվանդությունների ախտորոշման և բուժ-
ման ձեռքբերուﬓերին ծանոթանալուց հետո վերադառնալով իր կլինիկա՝ Ա. Մելիք-
Ադամյանը ներդնում է սրտանոթային հիվանդությունների ախտորոշման և բուժման
ﬕ շարք նոր եղանակներ, փոփոխություններ կատարում ուսուﬓական ծրագրերում։
Դեռևս այդ ժամանակ նա հատուկ ուշադրություն է դարձնում սրտագրության ներդր-
մանը ներքին բժշկության պրակտիկայում։ Ձեռքբերված փորձի և գիտական արգա-
սավոր պրպտուﬓերի արդյունքում պաշտպանել է «Հիպերտոնիկ համախտանիշի
28 ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18(1328-1329)
ուսուﬓասիրության նյութերը» թեմայով դոկտորական թեզ (1937թ.), որը 29
Հայաստանում սրտաբանության գծով հիﬓարար առաջին աշխատութ-
յուններից էր։ Պարգևատրվել է «Աշխատանքային Կարﬕր դրոշի» շքան-
շանով։
«Պապիկս ﬕնչև կյանքի վերջը ղեկավարում էր թերապիայի բաժան-
մունքը: Մեծ սեր և հարգանք էլ վայելում: Բժշկական համալսարանում
առ այսօր նրա անունով կրթաթոշակ է տրվում բարձր առաջադիմութ-
յուն ունեցող ուսանողներին, որոնց թվում էր նաև հարազատ եղբայրս»,-
ասում է Նատալյա Մալխասյանը:
Պրոֆեսորի անﬕջական մասնակցությամբ իրակացվել են ﬕ շարք նո-
րամուծություններ հանրապետության թերապևտիկ ծառայության ոլոր-
տում. հիﬓվեց կուրորտաբանության և ֆիզիոթերապիայի ԳՀԻ (1932թ.),
բացվեցին ԱՆ բժշկագիտական խորհուրդը (1944թ.), այդ խորհրդին կից
խպիպի ուսուﬓասիրման հանձնաժողովը (1946թ.), Հանրապետական
հակառևմատիկ կոﬕտեն, ռևմատաբանական կաբինետներ պոլիկլինի-
կաներում և բաժանմունքներ հիվանդանոցներում։ Անվանի բժիշկի գի-
տական գործունեության շարունակողը նրա դուստրն էր՝ Անաիդա Մե-
լիք-Ադամյանը:
«Պապիկիս կինը Ելենա Ֆիլատովան էր: Նրանց աղջիկը՝ իմ մայրիկը՝ Անաիդա
Մելիք-Ադամյանն էր, ով ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական համալսարանի
քիﬕական ֆակուլտետը: Մայրս ամբողջ կյանքում աշխատել է ԵՊԲՀ ոչ օրգանա-
կան քիﬕայի ֆակուլտետում որպես դասախոս-ասիստենտ և նույնպես անմասն
չէր առողջապահության ոլորտից»,- շարունակում է բժշկական ընտանիքի երրորդ
սերնդի ներկայացուցիչը:
Բժիշկ էր նաև նրա հայրական կողﬕ պապիկը՝ Արամայիս Մալխասյանը: Նա
ծնվել է 1894-ի մայիսի 15-ին, Ցարական Ռուսաստանի Ելիզավետպոլ քաղա-
քում՝ դատական պաշտոնյա Հովհաննես Մալխասյանցի բազմանդամ ընտանի-
քում: Արամայիսը սովորել է Ելիզավետպոլի գիﬓազիայում, սակայն «վատ վար-
քի» պատճառով հեռացվել է: Հարություն Մինասյանը, 2006-ին «Բռնադատված
հայ բժիշկները» կենսագրական բառարանում ներկայացնելով Մալխասյանների
բժշկական ճյուղը, գրում է, որ 1914-ին Ա. Մալխասյանը ավարտել է Լենքորանի
պրոգիﬓազիան (6 դասարան), նույն թվականին զորակոչվել է ցարական բանակ՝
որպես շարքային զինվոր: 1914-ին ծառայության ընթացքում ցուցաբերած անձնվի-
րության համար պարգևատրվել է զինվորական «Գեորգիևյան» խաչով և ուղարկ-
վել սովորելու Թիֆլիսի պրապորշչիկների դպրոց:
1915-ին ավարտել է Թիֆլիսի պրապորշչիկների 6-ամյա դպրոցը, ստացել պրա-
պորշչիկի կոչում և Կովկասյան բանակի գլխավոր հրամանատարության հրա-
մանով նշանակվել է ցարական բանակի Կովկասյան ռազմաճակատի 23-րդ
Թուրքﬔնստանյան հետևակ գնդի 9-րդ վաշտի կրտսեր սպա: Նույն թվականին
վիրավորվել է և ուղարկվել զինվորական լազարեթ՝ բուժման, ապա վերադարձել
նախկին ծառայության: 1917-ի հոկտեմբերյան հեղափոխության ավարտից և ցա-
րական բանակի կազմալուծուﬕց հետո Թիֆլիսում զորացրվել է՝ որպես ռուսա-
կան բանակի պահեստի սպա: Զորացրվելուց հետո պարգևատրվել է մարտական
սխրանքների համար ստացած շքանշաններով: Ցարական բանակում ծառայելու
ընթացքում պարգևատրվել է ﬕ շարք՝ այդ թվում սբ. Աննայի II, III և IV աստիճան-
ների, սբ. Վլադիﬕրի 2 աստիճանների և սբ. Գեորգիի շքանշաններով:
1928-32թթ. սովորել է Երևանի պետական համալսարանի բժշկական ֆակուլտե-
տում՝ դառնալով դրա առաջին շրջանավարտը: Համալսարանում (ապա ինստի-
տուտում) ուսանելու տարիներին եղել է հարվածային ծառայող: 1931-ին, ամռան
արձակուրդի ընթացքում աշխատել է որպես Դիլիջանի առողջարանի արևաբուժա-
րանի վարիչ: 1931-ին եղել է ԵԲԻ-ն կից Հայաստանի Կարﬕր խաչի էվակոընդու-
նարանի պետի օգնականը և աշխատանքները գերազանց կազմակերպելու համար
պարգևատրվել շնորհակալագրերով: Մասնագիտությամբ թերապևտը 1932-35թթ.
աշխատել է Ղամարլուի՝ այժմ Արտաշատի շրջանում՝ որպես բժիշկ և շրջանային
հավատարմատար բժիշկ: 1935-38թթ. աշխատել է ԽՍՀ Կոտայքի շրջանի առողջա-
պահության բաժնի Քանաքեռ գյուղի կենտրոնական ամբուլատորիայում՝ որպես
բժիշկ: Բնակվել է Կոտայքի շրջանի Քանաքեռ գյուղում: Համատեղությամբ աշխա-
տել է Դիլիջանի տուբերկուլոզային առողջարանում՝ որպես խորհրդատու: Համա-
տեղությամբ աշխատել է նաև հանրապետական զինկոﬕսարիատի զորակոչային
բժշկական հանձնաժողովում՝ որպես թերապևտ: Մշտապես կրել է զինվորական
համազգեստ: Լինելով իր գործի նվիրյալ՝ հաճախ հիվանդներին բուժօգնություն
ցուցաբերելու նպատակով Հայաստանի հեռավոր գյուղերը ﬔկնել է ձիակառքով:
1938-ին բժշկի բարեկաﬓերից ﬔկը՝ Ա. Գ. «Մանյա» ծածկանունով, մատնագիր
է գրել ՆԳԺԿ այն մասին, որ բժշկի եղբայր, ՀԽՍՀ առժողկոﬕ տեղակալ Արﬔ-
նակ Մալխասյանը եղբորը երկու ամսով գործուղել է Մոսկվա՝ բժշկության գծով
վերապատրաստվելու և առժողկոմատի ﬕջոցներով նրա համար այնտեղ բնակա-
րան է վարձել, դաշնամուր, կահույք գնել՝ այդպիսով պետությանը պատճառելով
15.000 ռուբլու ﬖաս: 1938-ին ստորագրվել է ձերբակալման և խուզարկության օր-
դերը, դրան հաջորդել են ձերբակալությունը և բնակարանի խուզարկությունը: Մե-
ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18 (1328-1329)
ղադրվել է նախկինում դենիկինյան և ցարական բանակներում ծառայած լինելու,
հակահեղափոխական տրամադրություններ ունենալու, 1921-ին «դաշնակցական
ավանտյուրային» մասնակցելու և հակահեղափոխական թռուցիկներ տպագրելու,
այլ ﬔղքերի ﬔջ:
1938-ին դատապարտվել է գնդակահարության՝ անձնական գույքի բռնագրավու-
մով: Բռնագրավել են ոսկեղեն, անձնական իրեր, շքանշաններ, փաստաթղթեր,
լուսանկարներ, ընտանիքին պատկանող թանկարժեք իրեր, որոնք հետագայում
նույնիսկ արդարացվելուց հետո չեն վերադարձվել հարազատներին: «Նա ոչնչաց-
րել էր իր ողջ իրերը: Միայն ﬔկ թուր էր ﬓացել, որը կոտրել էր, որպեսզի չտա-
նեն»,- ﬔջբերում է Նատալյա Մալխասյանը:
1938-ի մարտի 3-ին Մալխասյանը գնդակահարվել է, իսկ հարազատներին հայտ-
նել է, թե աքսորվել է անհայտ ուղղությամբ՝ առանց նամակագրության իրավուն-
քի: 1955-ին Արամայիս Մալխասյանի գործը վերանայելու հարցով հարցաքննվել են
նրա նախկին ընկերներից ﬕ քանիսը, ովքեր բոլորը տվել են դրական բնութագրեր:
Նրանցից էին ԵՊԲՀ սանիտարահիգիենիկ ֆակուլտետի դեկան Ռուբեն Աղասարյա-
նը, Գրիգոր Դոնդարովը, մանկության ընկեր, բժիշկ Վաղինակ Մռավյանը, բժիշկ Մի-
քայել Նարիմանովը:
1956-ի հոկտեմբերի 16-ին արդարացվել է ՀԽՍՀ Գերագույն դատարանի քրեական
գործերով դատական կոլեգիայի վճռով՝ ﬔղադրանքի անապացուցելիության պատ-
ճառով:
Ամուսնացած է եղել Հռիփսիﬔ Խաչատրյանի հետ, ունեցել երկու երեխա՝ Վիգենին
և Լիլիային: 1988-ին Վիգեն Մալխասյանի դիմումով նրան են վերադարձրել ﬕ քանի
փաստաթղթեր՝ Հայաստանի առողջապահության նախարարության և զինկոﬕսա-
րիատի ﬕ քանի հրամանների, պատվոգրերի, աշխատանքային գրքույկների պատ-
ճենները:
Վիգեն Մալխասյանը ընտանիքի երկրորդ սերնդի վառ ներկայացուցիչն է: Հայ
խորհրդային վիրաբույժը, բժշկական գիտության դոկտորը (1960թ.), պրոֆեսորը 1939-
ին ﬕջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է բժշկական ինստիտուտ:
«Հայրս՝ Վիգեն Մալխասյանը 16 տարեկան էր, երբ արժանացավ «Ժողովրդի թշնա-
ﬕ» կարգավիճակին: Նա Մոսկվայում ընդունվել էր բժշկական համալսարան, ապա
ստիպված էր եղել լքել Մոսկվան, որովհետև ժողովրդի թշնամու որդի էր համարվում:
Այնուհետև տեղափոխվում է Դոնի Ռոստով՝ քեռու մոտ: Այդ ժամանակ այնտեղ էր
տեղակայված Վարշավայի բժշկական համալսարանը: Մեկ տարի հաղորդակցվելով
խոշոր մասնագետների հետ՝ նա սիրահարվեց բժշկությանը: Այնուհետև հայրս եկել է
Երևանի բժշկական ինստիտուտ և պատերազմը սկսվելուն պես անցել է արագացված
դասընթաց: Զինվորական հոսպիտալներում աշխատել է ﬕնչև պատերազﬕ ավար-
տը, հետագայում աշխատանքի է անցել անվանի վիրաբույժ Ս. Շարիմանյանի մոտ՝
որպես բժիշկ օրդինանտ: Բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Սեդրակ
Շարիմանյանը շատ էր գնահատում հորս, թեպետ քննության ժամանակ, վիրահա-
տությունից երեք էր նշանակել»,-ժպիտով պատմում է բժշկուհին:
Նորավարտ բժիշկը գործուղվել է Բասարգեչարի շրջան (Վարդենիս), որտեղ
աշխատել է ﬕնչև 1944-ը՝ զբաղեցնելով էվակոհոսպիտալի վիրաբուժական բա-
ժանմունքի պետի պաշտոնը, ﬕաժամանակ կատարել է բազմաթիվ վիրահա-
տություններ, ներդրել համակցված բուժման եղանակներ: 1945-ին զորացրվելով՝
աշխատանքի է անցել հանրապետական կլինիկական հիվանդանոցում: 1951-ին
պաշտպանել է «Ասկարիդոզի բարդությունների մասին» թեմայով թեկնածուա-
կան ատենախոսություն, ապացուցել, որ ասկարիդոզը կարող է դառնալ աղիքների
հետվիրահատական տարբեր բարդությունների պատճառ: 1952-ին Վ. Մալխասյա-
նը նշանակվել է բժշկական ինստիտուտի ընդհանուր վիրաբուժության ամբիոնի
ասիստենտ, ﬕաժամանակ զբաղվել ստամոքսի խոցային հիվանդության վիրա-
հատման հարցերով: Ամփոփելով իր ուսուﬓասիրությունների արդյունքները՝ 1959-
ին պաշտպանել է «Ստամոքսի մասնահատուﬕց հետո բերանակցման որոշ հար-
ցեր» թեմայով դոկտորական ատենախոսություն: 1960-ին գիտնականը ղեկավարել
է ԽՍՀՄ առողջապահության նախարարության Երևանի բժիշկների կատարելագործ-
ման ինստիտուտի վիրաբուժության ամբիոնը: Հեղինակ է 90 աշխատանքների, այդ
թվում՝ «Ստամոքսի տիպային վիրահատության տեխնիկան», «Տասներկումատնյա
աղիքային ծայրատ», «Ավշային խոշոր ծորանի դրենավորումը վիրաբուժական կլի-
նիկայում» ﬔնագրությունների, 1962-ին ԽՄԿԿ անդամ էր:
Մասնագիտական շրջանակներում լայն տարածում է ստացել և բարձր գնահատա-
կանի արժանացել Վիգեն Մալխասյանի՝ «Վիրաբույժի անձի առանձնահատկութ-
յունները դեոնթոլոգիական տեսանկյունից» աշխատությունը:
Վ. Մալխասյանի երեխաները՝ Նատալյա և Անդրեյ Մալխասյանները, ևս որպես կո-
չում ընտրեցին բժշկությունը:
«Եղբայրս՝ Անդրեյ Մալխասյանը, գերազանցությամբ ավարտել է Երևանի բժշկա-
կան ինստիտուտը: Մասնագիտանալով ուրոլոգիայի ոլորտում՝ սովորել է Լապատ-
կինի, Պիտալի մոտ: Մինչ ողբերգական մահը՝ 44 տարեկան հասակում նա ղեկավա-
րել է «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնի ուրոլոգիայի բաժանմունքը»,- շարունակում
է Մալխասյանների ընտանիքի ներկայացուցիչը: «Ես նույնպես որոշեցի բժիշկ դառ-
նալ: Բժշկական ինստիտուտն ավարտելուց հետո որպես վիրաբույժ ավարտել եմ
30 ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18(1328-1329)
ինտերնատուրան և մասնագիտացել մորֆոլոգիայի բնագավառում: 1977-ից
աշխատել եմ նախկին բժշկիների կատարելագործման ինստիտուտում: Պաշտ-
պանել եմ թեկնածուական ատենախոսություն՝ «Սքրինինգային ցիտոլոգիա»
թեմայով»,- ասում է Նատալյա Մալխասյանը, ով սկզբում ցանկացել է մասնա-
գիտանալ վիրաբուժության ոլորտում, սակայն ամուսնությունը ազդեցություն է
ունեցել նրա նեղ մասնագիտացման վրա:
Նատալյայի ամուսինը՝ Գասպար Ավետիսյանը, ստոմատոլոգ է, այժմ աշխա-
տում և բնակվում է Մոսկվայում: Նա հիշում է, թե ինչպես իրենց ընտանեկան
համատեղ կյանքի սկզբին ﬔկնել էին Ալժիր՝ աշխատելու: Նրա դուստրերը
չընտրեցին բժշկի մասնագիտությունը: Մարիանան ավարտել է ԵՊՀ կիրառա-
կան մաթեմատիկայի ֆակուլտետը, Իրինան ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլ-
տետի շրջանավարտ է, ֆինանսական ﬔնեջﬔնթի մասնագետ: Քույրերն այժմ
բնակվում և հաջողությամբ իրենց մասնագիտական գործունեությունը շարու-
նակում են Հոլանդիայում:
Վ. Ա. Ֆանարջյանի անվան ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնի ախ-
տաբանական անատոﬕայի բաժանմունքի երկարամյա ցիտոլոգի գնահատ-
մամբ՝ բժշկի մասնագիտությունը բարդ է և պատախանատու: Նրա համոզ-
մամբ՝ անտարբեր մարդը չի կարող բժիշկ դառնալ: «Մեր իրականության ﬔջ
բժիշկը պետք է սատարի հիվանդի հարազատներին: Այնպես է ստացվում, որ
զգացմունքները, ապրուﬓերը ներգրավում են ողջ ընտանիքին, այդ պատճա-
ռով բժիշկն առաջին հերթին պետք է կարողանա խոսել և լսել հիվանդներին,
նրանց հարազատներին: Բժշկությունը պետք է լինի արյան ﬔջ»,- պարզաբա-
նում է բժշկուհին՝ հավելելով, որ մարդկանց լսելը ﬔծ կարողություն է, որը բո-
լորին տրված չէ:
«Ուռուցքաբանության կենտրոնում աշխատելը բավականին բարդ է: Բժիշկն
առաջին հերթին պետք է ունենա սիրտ, հոգի և համբերություն: Դա անշահախն-
դիր ծառայություն է մարդկանց: Բժիշկը մահանում և վերածնվում է յուրաքանչ-
յուր հիվանդի հետ, այսպիսին է ﬔր աշխատանքը»,- ավելացնում է Նատալյա
Մալխասյանը՝ հույս ունենալով, որ թոռները՝ մասնավորապես Ալեքսանդրը,
կշարունակեն ընտանիքի բժշկական գիծը:
Անդրեյ Մալխասյանի երկու որդիներից ﬔկը՝ Վիգենը, գնաց հոր ճանապար-
հով: Վիգեն Մալխասյան կրտսերը հպարտությամբ է կրում անվանի պապի
անունը: «Վիգեն Արամայիսովիչը ոչ ﬕայն փայլուն վիրաբույժ էր, այլև բազ-
մակողմանի զարգացած մարդ, լավ խոհարար, ոչ վատ նկարիչ: Քչերը գիտեն,
որ պապիկս նաև Հայաստանում բռնցքամարտի ֆեդերացիայի համանախա-
գահն էր»,- հիշում է Վիգեն Մալխասյան կրտսերը, ով հաջողված ուրոլոգ է
Մոսկվայում: Նա կարﬕր դիպլոմով ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի պետա-
կան բժշկական համալսարանը: Անցել է վիրաբուժական գծով ինտերնատու-
րա, ուրոլոգիայի գծով կլինիկական օրդինատուրա, որից հետո շուրջ ﬔկ տարի
Ռուսաստանի Պսկով քաղաքում կատարել է իր առաջին քայլերը: Այնուհետև
Վ. Մալխասյանը տեղափոխվել է Մոսկվա և ընդունվել ասպիրանտուրա՝ ՌԴ
գլխավոր ուրոլոգ, պրոֆեսոր Դﬕտրի Պուշկարյովի ղեկավարության ներքո:
«Թեկնածուական ատենախոսությունը պաշտպանելուց հետո այժմ աշխա-
տում եմ տեղի 3-րդ հիվանդանոցի ուրոլոգիական բաժանմունքում»,- պատմում
է երիտասարդ մասնագետը: Խոսելով իր մասնագիտական ընտրության մա-
սին՝ նա կես կատակ, կես լուրջ նշում է, որ բացի բժիշկ դառնալուց այլընտրանք
չուներ, քանի որ թե՛ հորական, թե ՛ մորական կողﬕց պապերը բժիշկներ են
եղել:
«Բացարձակ նվիրվածություն մասնագիտությանը». այս խոսքերով է բնու-
թագրում հորը Վիգենը: Նա հաճախ է լցվում հպարտության զգացումով, երբ
այս կամ այն ﬕջազգային գիտաժողովի ժամանակ իրեն մոտենում են անվանի
մասնագետներ՝ նշելով, որ առիթ են ունեցել ճանաչելու և աշխատելու Անդրեյ
Մալխասյանի հետ:
«Հայրս իսկապես նվիրված էր իր մասնագիտությանը, օրվա ցանկացած ժա-
ﬕն հասանելի էր հիվանդի համար: Եթե կար օգնության կարիք, ապա նրա
ﬔկնումը չէր քննարկվում» ,- հիշում է Վիգենը:
Նա ﬔկն է այն բժիշկներից, ով ապրելով Ռուսաստանում, մշտապես ձգտում է
պահպանել կապը հայրենիքի հետ: Մասնագիտական ﬕավորումը, որը ստեղ-
ծել են մոսկվայաբնակ հայ բժիշկները, գործում է Ռուսաստանի հայերի ﬕութ-
յանն առընթեր: «Այսօր շատ կարևոր է օգտագործել սփյուռքի ներուժը և օգտա-
կար լինել հայրենիքի առողջապահության զարգացմանը»,- նկատում է բժիշկը:
Արամայիսը, ի տարբերություն ավագ եղբոր, չընտրեց բժշկի մասնագիտութ-
յունը: Նա ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի ﬔխանիկամաթե-
մատիկական ֆակուլտետը: Այնուհետև աշխատանքի է անցել տեղեկատվական
տեխնոլոգիաների ոլորտում առաջատար համարվող «Յանդեքս» ընկերությու-
նում: Ճակատագրի բերումով ստիպված լինելով սովորել և աշխատել հայրենի-
քի սահմաններից հեռու՝ եղբայրները, հատկապես Վիգենը, առաջիկայում չեն
բացառում, որ ﬕ օր կվերադառնան Հայաստան:
ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18 (1328-1329) 31
Այս թողարկմամբ ավարտում ենք ԵՊԲՀ 95-ամյակի առիթով «Տարեգրության» հրապարակումը:
Այս խորագիրն ամփոփեց համալսարանի պատմության կարևորագույն էջերը՝ հնարավորություն ստեղծե-
լով բժշկական համալսարանի պատմությամբ հետաքրքրվողներին թռուցիկ, բայց և հաջորդականությամբ
տեղեկանալ այն իրադարձություններին, որոնցով բժշկական համալսարանը իրականացրել է իր առջև
դրված կարևորագույն խնդիրները՝ ուսուﬓական պրոցեսի արդյունավետ կազմակերպում, բուհական գի-
տության զարգացում, երիտասարդ սերնդի դաստիարակություն և այլն:
Թող ներող լինեն բոլոր այն ընթերցողները, ում «Տարեգրություն» խորագրի նյութերը կթվան երկար:
Կարևորն այն է, որ այս հրապարակումը հետաքրքրել է շատերին, և բազմաթիվ են խնդրանքները՝ թույլ
տալու փաստերի, իրադարձությունների օգտագործումը բժշկական համալսարանի՝ հատկապես նրա մա-
սին հոդվածներ, հրապարակուﬓեր պատրաստողների կողﬕց:
Բժշկական համալսարանի պատմության հետ կապված շատ դեպքեր, դեմքեր, իրադարձություններ պա-
րուրվել են մոռացության շղարշով, որը բարձրացնելուն, վերոնշյալները մոռացությունից փրկելուն ﬔծա-
պես կնպաստեն «Տարեգրություն» խորագրի տակ զետեղված նյութերը:
Մեր երախտագիտական հղուﬓերը բոլոր նրանց, ովքեր բարձր գնահատեցին «Տարեգրություն» խորագ-
րի թողարկուﬓերը՝ դրանով ընդգծելով, որ զուր չի եղել ﬔր տքնաջան ու մանրակրկիտ աշխատանքը:
Հավանաբար այս խորագիրը նորից կերևա թերթի էջերում բժշկական համալսարանի 100-ամյակի
առիթով` արտացոլելու 2015 թվականից հետո կատարված իրողություններն ու իրադարձությունները,
100-ամյակ, որից ﬔզ բաժանում է ընդաﬔնը 4 տարուց ﬕ փոքր ավելի ժամանակահատված:
2007 ԹՎԱԿԱՆ
Համալսարանի գիտական խորհրդում արդյունավետ քննար- տեի և Դյուսելդորֆի ﬕացյալ պատվիրակությունը, որը ղեկավա-
կում ծավալվեց, որի հիմքն ընտանեկան բժշկության ամբիոնի րում էր Դյուսելդորֆի համալսարանական կլինիկայի տնօրեն Պի-
վարիչ, պրոֆեսոր Միքայել Նարիմանյանի զեկուցուﬓ էր հա- տեր Չեռնակը, ում շնորհվեց ԵՊԲՀ պատվավոր դոկտորի կոչում:
մալսարանական ընտանեկան բժշկության կլինիկայի և այդ կլի-
նիկայում համալսարանի աշխատակիցների և նրանց ընտանիքի Սեպտեմբերի 1-ին համալսարանի ﬕջանցքներում առաջին
անդաﬓերի հավաքագրման մասին: կուրսեցիները հանդիպեցին հետաքրքիր ﬕ հայտարարության,
որը հաճելի նորույթ էր: Ըստ վերջինիս՝ տեղեկացվում էր, որ բո-
Համաձայն ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության լոր առաջին կուրսեցիները համալսարանի դեղատնից անվճար
որոշման՝ հաստատվել է Հայաստանի Հանրապետությունում կարող են ձեռք բերել բժշկական խալաթներ՝ դեկանատի ուղեգրի
2007-08 ուստարվա ասպիրանտուրայի ընդունելության նոր ներկայացման դեպքում: Նույն հայտարարության ﬔջ մյուս կուր-
կարգ: Ասպիրանտուրա դիմողը ավարտական տարվա ընթաց- սերի ուսանողներին խնդրվում է կրել խալաթներ՝ ԵՊԲՀ լոգոյի
քում ﬕնչև ասպիրանտուրայի ընդունելության հայտարարութ- առկայությամբ՝ նշելով, որ այդպիսիք կարելի է գնել համալսարա-
յունը պետք է հանձնի «Օտար լեզու», «Ինֆորմատիկա և համա- նի դեղատնից:
կարգչից օգտվելու հիմունքներ» ստուգարքները:
Կարևոր իրադարձություն համալսարանի կյանքում. ավարտե-
Երևանում կայացավ Հայաստանի երկրորդ ﬕջազգային ցին անգլալեզու ուսուցմամբ առաջին շրջանավարտները:
բժշկական համագումարը, որը կարևոր բժշկագիտական, մաս-
նագիտական և հայապահպան ﬕջոցառում է: Հնդկաստանի Հանրապետության դեսպանությունը նախա-
ձեռնել էր հանդիպում Երևանի պետական բժշկական համալսա-
Վերանայելով ֆինանսական հնարավորությունները՝ համալ- րանի հնդիկ ուսանողների հետ: Նախաձեռնությունը նախադե-
սարանի ռեկտորը որոշել է կանանց ﬕջազգային օրվա առիթով պը չունեցող իրադարձություն էր, որի ընթացքում Հայաստանում
կատարել աշխատավարձի հավելյալ վճարում: Հնդկաստանի Հանրապետության դեսպանության առաջին քար-
տուղար պրն. Բալին և ՀՀ ոստիկանության բարձր պաշտոնյա-
Ստեղծվեց երիտասարդ գիտնականների խորհուրդ: ները ﬔր երկրում հնդիկ երիտասարդներին ծանոթացրին ՀՀ
Բժշկական համալսարանի ռազմավարական ծրագրերի ﬔջ օրենքներին և Սահմանադրության այն կետերին, որոնք առավել
են մտնում նաև ուսանողական հանրակացարանների բարեկար- հետաքրքիր էին օտարերկրյա քաղաքացիներին:
գումը, պատշաճ կենցաղի համար անհրաժեշտ ծառայություննե-
րի ստեղծումը, ուսանողի ինքնուրույն աշխատանքն իրականաց- Բուհական մասնագիտական և շարունակական կրթության
նելու համար համակարգչային լսարանի ստեղծումը, ինտերնետ բաժինը մշակել և հաստատման է ներկայացրել բժշկական հա-
կապի ապահովումը: մալսարանի ինտերնատուրայի և օրդինատուրայի նոր կանոնա-
Այսուհետև համալսարանում անցկացվող բոլոր գիտական հե- կարգերը և կլինիկական օրդինատորի էթիկայի օրենսգիրքը:
տազոտությունները ﬕնչև իրականացման փուլը պետք է էթիկա-
կան փորձագիտության ենթարկվեն: Գերմանիայի Լինդաու քաղաքում կայացավ բժշկության և
ֆիզիոլոգիայի ասպարեզի Նոբելյան մրցանակակիրների հետ
Բժշկական համալսարանում 22 երկրներից սովորում է 1.309 աﬔնամյա հանդիպումը: Հայաստանն առաջին անգամ էր մաս-
նակցում այդ հավաքին: Հինգ հայ մասնակիցներից երկուսը ներ-
ուսանող: կայացված էին ԵՊԲՀ-ից:
Բժշկական համալսարանը շնորհավորում է Արﬔն Աշոտյանին
Օտարերկրացի ուսանողների ՀՀ համաբուհական մրցաշա-
և Կարեն Ավագյանին՝ ՀՀ ԱԺ ընտրություններում տարած հաղ- րում բժշկական համալսարանի վոլեյբոլի տղամարդկանց թիմը
թանակի և ԱԺ պատգամավոր ընտրվելու կապակցությամբ: գրավեց մրցաշարի 2-րդ հորիզոնականը:
Հուլիսին Երևանում էր Ռիգայի Ստրադինս համալսարանի ՀՀ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանն այցելեց բժշկական հա-
պատվիրակությունը: Այցի շրջանակներում համագործակ- մալսարան:
ցության հերթական համաձայնագիր կնքվեց ԵՊԲՀ-ի և
Ռիգայի Ստրադինս համալսարանների ﬕջև: Բժշկական համալսարանն արդեն ունի իր սեփական էներգա-
Բժշկական համալսարանում հյուր էր Շարի- կենտրոնը:
32 ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18 (1328-1329)
2008 ԹՎԱԿԱՆ
ԵՊԲՀ ռեկտոր, պրոֆեսոր Գ. Քյալյանը հանդիպեց Ռենե Դեկար- ուսանողների՝ Երևանի բժշկական ինստիտուտում սովորելու կեսդար-
տի անվան Փարիզ-5 համալսարանի վիրաբուժական ատաﬓաբու- յա հոբելյանը:
ժության ֆակուլտետի դեկան Բեռնարդ Պելլատի և մարդու իրավունք-
ների պաշտպանության և ﬕջազգային փոխօգնության պատվիրակ «Ապագա բժիշկը» ստեղծման 50-ամյակի առիթով և հայոց լեզվի
Կլարա Կույումջյանի հետ: պահպանման, զարգացման գործում ունեցած ﬔծագույն ավանդի
համար պարգևատրվեց ՀՀ ԿԳՆ լեզվի պետական տեսչության պատ-
Երևանի պետական բժշկական համալսարանի դեղագիտական վոգրով:
ֆակուլտետը նշեց իր ստեղծման 35-ամյակը:
Միջազգային համագործակցության շրջանակներում կնքվեց հայ-
«Ապագա բժիշկը» ﬔծ հանդիսավորությամբ մայիսին նշեց իր գերմանական հուշագիր: Լոյտկիրխ Ալլգոյում գործող «Օգնություն
ծննդյան 50-ամյակը՝ գիտական խորհրդում ներկայացված ընդար- Հայաստանին» ﬕությունը հայտարարեց, որ օգնության հումանի-
ձակ զեկուցմամբ և ﬔծ ճեմասրահում բացված ֆուրշետի ծանրաբեռ տար ակցիա կանցկացվի Երևանի պետական բժշկական համալսա-
սեղանների շուրջ: րանի հետ համատեղ, և առկա դրամական ﬕջոցները կտրամադրվեն
նախկին ծավալներով:
Համալսարանի գիտական խորհրդի 2 նիստերը, լսելով և քննար-
կելով «Բոլոնյան համաձայնագրի շրջանակներում բժշկական հա- Հիﬓավերանորոգուﬕց հետո վերաբացվեցին Երևանի պետա-
մալսարանի հետագա զարգացման ռազմավարությունը» և «Բակա- կան բժշկական համալսարանի «Մուրացան» հիվանդանոցը և նույ-
լավրիատի ծրագրով ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետի 4-5-րդ, նանուն պոլիկլինիկան:
ստոմատոլոգիական և դեղագիտական ֆակուլտետների 4-րդ կուրսե-
րի ուսուﬓական պլանների քննարկում և հաստատում» թեմաներով ԵՊԲՀ-ի կյանքում կարևոր իրադարձություն էր հայկական և եվրո-
զեկուցուﬓերը, որոշեց հավանություն տալ բոլոնյան համաձայնագ- պական ուրոլոգիական ասոցիացիների 10-րդ հոբելյանական ﬕջազ-
րի շրջանակներում բժշկական համալսարանի հետագա զարգացման գային ժողովը:
ռազմավարությանը:
Հայտարարությունը տեղեկացնում է, որ 2008-ի սեպտեմբերից
Հաստատվեց ներքին կարգապահական նոր կանոնակարգ, ըստ OVID-ը հասանելի է ԵՊԲՀ-ի համար:
որի՝ 1 օրվա անհարգելի բացակայությունը հիմք է աշխատողի հետ
պայմանագիրը լուծելու: ԵՊԲՀ բուժական վարչության և Շվեդիայի Յոնչոփինգ քաղա-
քի առողջապահական բարեփոխուﬓերի Քուլտուրում մարզային
Հնդկաստանում Հայաստանի դեսպանի և Հնդկաստանի առող- կենտրոնի կողﬕց՝ շվեդական PMU Interlife կազմակերպությամբ
ջապահության նախարարության աջակցությամբ որոշվեց՝ 2008-ի հովանավորվող բարեգործական ծրագրի շրջանակներում «Մուրա-
մայիսից ﬕնչև 2009-ի մայիսը Դելիի բժշկական գիտությունների ինս- ցան» համալսարանական հիվանդանոցում կայացավ կոնֆերանս՝
տիտուտի 16 դասախոսներ դասախոսություններ կկարդան արտա- նվիրված առողջապահական բարեփոխուﬓերին, զարգացմանը,
սահմանցի ուսանողների համար՝ տարբեր թեմաներով: անվտանգությանը, ինչպես նաև համակարգի ղեկավարման ﬔջ նո-
րամուծություններին և բարեփոխուﬓերին և արդյունավետ թիմային
Ստեղծվեց կլինիկական օրդինատորների խորհուրդ: աշխատանքին՝ որպես մարտավարություն:
Առաջին անգամ իրականացվեց ամառային պրակտիկայի նոր
ծրագիր, որի նպատակն է բարձրացնել պրակտիկայի օգտակար գոր- ԵՊԲՀ-ում ստեղծվեց շրջանավարտների ﬕություն:
ծողության գործակիցը: ԵՊԲՀ ռեկտորի որոշմամբ փակվեց ուսանողական «Medicus» թեր-
Համալսարանում ﬔծ հանդիսավորությամբ նշվեց սփյուռքահայ թը, իսկ նրա խմբագրակազﬕն հնարավորություն տրվեց «Ապագա
բժշկի» էջերում հանդես գալ առանձին բաժնով:
2009 ԹՎԱԿԱՆ
ԵՊԲՀ-ն հնարավորություն է ընձեռում օգտվել UpToDate ծրագ- համագործակցության եզրեր ստեղծվեցին Երևանի և Եգիպտոսի
րից, որը ցանկացողները կարող են գտնել www.uptodate.com/online բժշկական համալսարանների ﬕջև:
ինտերնետային կայքում համալսարանական ցանցին ﬕացված
ցանկացած համակարգչից: «Նեոնաթոլոգիա» թեմայով սիմպոզիումը կազմակերպել էին
Զալցբուրգյան բժշկական սեﬕնարների ծրագրի Հայ օգնության
Բժշկական կրթության օգնության “FOSFOM-ULB” ծրագրի ֆոնդի շրջանավարտների ասոցիացիան (ՀՕՖՇԱ), Բաց բժշկական
շրջանակներում իրականացվող աշխատանքի հանրագումար ինստիտուտը (ԲԲԻ), ինչպես նաև Երևանի պետական բժշկական
կարելի է համարել համալսարանի ﬔծ հանդիսասրահում կայացած համալսարանը՝ նեոնաթոլոգների հայկական ասոցիացիայի
ﬕջոցառումը: մասնակցությամբ: Սիմպոզիուﬓ անցավ Աﬔրիկյան-ավստրիական
հիﬓադրաﬕ, ՀՕՖ-ի և «Աստելաս Ֆարմայի» հովանավորության
Հերացի փողոցի ﬕջնամասում՝ «Հերացի» հիվանդանոցի հարևա- ներքո:
նությամբ բացվեց Հերացու պուրակ, որտեղ տեղադրվեց ﬕջնադարի
ﬔծ մտածող, բժիշկ Մխիթար Հերացու կիսանդրին: Մեկնարկեց ուռուցքաբանության առաջին ﬕացյալ ﬕջազգային
կոնգրեսը, որը կազմակերպվել էր Բեռլինի Շարիտե և Երևանի
Նշվեց ռազմաբժշկական ֆակուլտետի 15-ամյակը: պետական բժշկական համալսարանների համատեղ ջանքերով:
Գործարկվեց Զեյթունի ուսանողական հանրակացարանային
համալիրը: 2005-ին Հայաստանը պաշտոնապես ﬕացավ Բոլոնիայի
«Գլոբալ համագործակցություն» թեմայով պլաստիկ գործընթացին՝ պատասխանատվություն ստանձնելով ﬕնչև 2010
վիրաբուժության ﬕջազգային կոնգրեսի մասնակիցները ԵՊԲՀ- թվականը դառնալ Եվրոպական բարձրագույն կրթական կազ-
ում կայացած եռօրյա կոնգրեսի ընթացքում ոչ ﬕայն ծանոթացան մավորվող տարածքի ﬕ մասը:
ﬕմյանց փորձին, այլև լսեցին դասախոսություններ: Կոնգրեսից հետո
2010 ԹՎԱԿԱՆ
Բժշկական համալսարանում հյուրընկալվեց ՀՀ-ում ԱՄՆ արտա- արտերկրից:
կարգ և լիազոր դեսպան Մարի Յովանովիչը: ԵՊԲՀ-ի, Հարավային Կալիֆորնիայի համալսարանի և ԱՄՆ
Ի նշանավորուﬓ ԵՊԲՀ 90-ամյա հոբելյանի՝ կազմվեց հոբելյա- ՄԶԳ ֆինանսավորմամբ իրականացվող «Մրցունակ մասնավոր
նական ﬕջոցառուﬓերի ծրագիր և ժամանակացույց: հատված Հայաստանում» (CAPS) ծրագրի ﬕջև ստորագրված եռա-
կողմ համաձայնագիրը սկիզբ դրեց երկարատև ակադեﬕական գոր-
Բժշկական համալսարանի 90-ամյակին նվիրված ﬕջոցառուﬓե- ծընկերության վերոհիշյալ հաստատությունների ﬕջև:
րի շարքում 2009-ի նոյեմբերի 27-ին ԵՊԲՀ ﬕջոցներով վերակառուց-
վեց, հիﬓավերանորոգվեց և տեխնիկական վերազինուﬕց հետո Հայտնի գիտնական, կենսաքիﬕկոս, Նոբելյան մրցանակի դափ-
վերաբացվեց «Մարի-Նուբար» համալսարանական ակնաբուժական նեկիր Աարոն Չեյխանովերը Հայաստանում է՝ ԵՊԲՀ 90-ամյա
կլինիկան: հոբելյանական ﬕջոցառուﬓերին մասնակցելու նպատակով:
Տեղի ունեցավ ԵՊԲՀ ռադիոլոգիայի և ինտերվենցիոն նևրոլո- Վերջնական բարեկարգուﬕց հետո աչք շոյող գեղեց-
գիայի կենտրոնի բացումը, որին մասնակցում էին ՀՀ նախագահը, կությամբ փայլեցին «Հերացի» և «Մուրացան» հիվան-
փոխվարչապետը, ՀՀ առողջապահության և կրթության նախարար- դանոցների բարեկարգ և ծաղկապատ բակերը, ինչ-
ները, հայ բարեգործական ընդհանուր ﬕության նախագահը, հյուրեր պես նաև բժշկական համալսարանի և Երևանի
ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18 (1328-1329) 33
պետական համալսարանի մասնաշենքերի ﬕջակա տարածքը: Արարատի գագաթից հնչած հեռախոսազանգը համալսարանի
Այս տարի առաջին անգամ բժշկական համալսարանն ունեցավ ռեկտորին վկայեց, որ այս պահին Արարատի գագաթին փողփողում
է ԵՊԲՀ-ի 90-ամյակի հոբելյանական հուշադրոշը, որը կհանձնվի հա-
բակալավրիատն ավարտած ստոմատոլոգիական և դեղագիտական մալսարանի թանգարանին: Դրոշը ծածանողը Սամվել Բարոյանն է:
ֆակուլտետների շրջանավարտներ:
Հոկտեմբերի 4-10-ը կայացած ﬕջոցառուﬓերը դարձան ԵՊԲՀ
Կնքվեց ևս ﬔկ պայմանագիր կրթական, գիտական և կլինիկա- 90-ամյակին նվիրված հոբելյանական տարվա արարողությունների
կան ոլորտներում: Նոր հասցեն՝ Եգիպտոսի Ալեքսանդրիայի համալ- ամփոփումը:
սարան:
2011 ԹՎԱԿԱՆ
Համալսարանական 1-ին հիվանդանոցային համալիրի տարած- ղադրիչը տեղափոխվեց Երևանի բժշկական համալսարան: Այս առու-
քում գործող լաբորատոր-ախտորոշիչ կենտրոնի կազմում այսուհետև մով ստեղծվեցին հետբուհական և շարունակական կրթություն իրա-
կգործի բժշկական ուլտրաախտորոշման կենտրոն, որը հագեցած է կանացնող ամբիոններ:
ժամանակակից տեխնոլոգիաներով:
Հաստատվեց ԵՊԲՀ զարգացման և բարեփոխուﬓերի նոր հա-
«Մուրացան» հիվանդանոցային համալիր այցելած ՀՀ նախագա- յեցակարգը:
հի տիկնոջ՝ Ռիտա Սարգսյանի վերաբերմունքը դրսևորվեց Ամանորի
առիթով հիվանդ երեխաներին նվերների մատուցմամբ և նրան ուղեկ- Համալսարանում հյուրընկալվեց Հայաստանի Հանրապետությու-
ցող խմբի ﬕջոցով տոնական տրամադրության ստեղծմամբ: նում Հնդկաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան Ն.Գ. Աչալ Կումար
Մալհոտրան:
ԵՊԲՀ-ում հյուրընկալվեց Իրանի Իսլամական Հանրապետության
բարձրագույն կրթության, գիտության և տեխնոլոգիաների նախարա- Հուլիսի 7-9-ը կայացավ Հայաստանի երրորդ ﬕջազգային բժշկա-
րության պատվիրակությունը՝ ԻԻՀ բարձրագույն կրթության և գի- կան համագումարը:
տության նախարարի ուսանողական հարցերով տեղակալ Մահմուդ
Մոլլաբաշի գլխավորությամբ: Ծառայության ﬔկնեց ռազմաբժշկական ֆակուլտետի 15-րդ թո-
ղարկումը:
2011-ի մարտի 3-ին տեղի ունեցավ ԵՊԲՀ գիտական խորհրդի
հերթական նիստը, որը կայացավ ԵՊԲՀ ռեկտոր Գ. Պ. Քյալյանի 2011 թվական, ընդունելության եզակի տարի, առաջին անգամ
պաշտոնավարության ժաետի վերջին օրը: ԵՊԲՀ ռեկտորի պաշ- բժշկականի պատմության ﬔջ դիմորդների թիվը պակաս էր նախորդ
տոնակատար նշանակվեց Դերենիկ Հրանտի Դումանյանը՝ բժշկագի- տարիներից:
տության դոկտոր, պրոֆեսոր:
ԵՊԲՀ-ում հյուրընկալվեց Հայաստանի Հանրապետությունում Սի-
Վերականգնվեց ընդունելությունը Երևանի պետական բժշկական րիայի Արաբական Հանրապետության գործերի ժամանակավոր հա-
համալսարանի ռազմաբժշկական ֆակուլտետում, որը կասեցվել էր վատարմատար, լիազոր նախարար Մամուն Հարիրին, ով ընդգծեց,
նախկին ռեկտորի որոշմամբ: թե չափազանց բարձր է գնահատում կրթության ոլորտի գործունեութ-
յունը և բնավ պատահական չէ, որ իր հանդիպուﬓերից ﬔկը հենց
2011-ի ապրիլի 30-ին բժշկական համալսարանի կառավարման բժշկական համալսարանում է:
խորհրդի նիստը փակ գաղտնի քվեարկությամբ ԵՊԲՀ ռեկտոր ընտ-
րեց պրոֆեսոր Դերենիկ Հրանտի Դումանյանին: ՀՀ պետական եկամուտների կոﬕտեն հրապարակել է 2011 թվա-
կանի հունվար-հունիս ժամանակահատվածի խոշոր հարկատուների
Դոկտոր Փավան Կումար Կաֆլեյի ստորագրությամբ նամակը, ցանկը, որի համաձայն՝ ԲՈւՀ-երի ցուցակը գլխավորում է Երևանի
ուղղված ԵՊԲՀ ռեկտորին, այն մասին էր, որ իրենց երկրից ﬔզ մոտ պետական բժշկական համալսարանը:
ուսանած 7շրջանավարտները հաջողությամբ հանձնել են մասնագի-
տական քննությունը Նեպալում: Նրանք շնորհակալություն են հայտ- ԵՊԲՀ «Նոր հայկական բժշկական հանդեսի» (“The New Armenian
նում՝ այս բացառիկ արդյունքի համար: Medical Journal”) էլեկտրոնային տարբերակն այսուհետ կտեղադրվի
“Elsevier” հրատարակչության՝ 2012 թվականի համացանցային ﬕ-
ԵՊԲՀ-ում ձևավորվեց հետբուհական և շարունակական կրթութ- ջազգային բազայում:
յան ֆակուլտետ՝ ելնելով այն հանգամանքից, որ ՀՀ կառավարության
որոշմամբ առողջապահության ազգային ինստիտուտի կրթական բա- Էլեկտրոնային տարբերակով «Ապագա բժշկի» թողարկուﬓերը
տեղադրված են համացանցում 2011 թվականի մարտից:
2012 ԹՎԱԿԱՆ
ԵՊԲՀ ուսանողական խորհուրդը 20 տարեկան է: թացը սկսել ԵՊԲՀ-ում:
Եռօրյա աշխատանքային այցով Լեռնային Ղարաբաղի Հանրա- Երևանը գրքի 12-րդ համաշխարհային մայրաքաղաք հայտարար-
պետություն ﬔկնեց բժշկական համալսարանի պատվիրակությունը:
Բոստոնի և Երևանի պետական բժշկական համալսարաններն վելու առիթով ԵՊԲՀ-ում կազմակերպվեցին հետաքրքիր ﬕջոցա-
ունեն համագործակցության երկարամյա պատմություն: Միջհամալ- ռուﬓեր:
սարանական պատվիրակությունների փոխայցելությունները տար-
բեր նպատակներ են հետապնդել: Բոստոնի համալսարանի նախ- 90 տարի առաջ բացվեցին բժշկական ինստիտուտի առաջին չորս
կին տնօրենը, ներկայումս նույն համալսարանի պատվավոր ռեկտոր ամբիոնները:
Արամ Չոբանյանը, խիստ հետաքրքրված է, որ աﬔրիկյան համալսա-
րանական կրթական փորձը փոխանցվի Երևանի պետական բժշկա- Միջազգային համագործակցության խորագիրը շարունակելով՝
կան համալսարանին, այդ նպատակով օժանդակելով, որպեսզի այս անգամ ﬔր ընթերցողին ենք ներկայացնում Գերմանիայի Պոտս-
պարբերաբար դասախոսական անձնակազﬕց պատվիրակություն- դամ քաղաքում տեղի ունեցած ﬔր բժիշկների վերապատրաստման
ներ ﬔկնեն Բոստոնի համալսարան՝ ծանոթանալու կրթական այն մասին տեղեկատվությունը:
բարեփոխուﬓերին, որ վերջին տարիներին կատարվել են այնտեղ:
Նշենք նաև, որ Բոստոնի համալսարանը մտնում է Աﬔրիկայի 10 լա- Կյանքի կոչվեց համակարգչային քննությունը:
վագույն համալսարանների ցանկի ﬔջ: Մեկնարկեց ԵՊԲՀ բժշկական համալսարանի ստոմատոլոգիա-
ԵՊԲՀ այցելեց ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը, ով շրջեց «Հերա- կան ֆակուլտետի 50-ամյակին նվիրված ﬕջազգային 2-րդ վեհաժո-
ցի» թիվ 1 հիվանդանոցային համալիրում գործարկված վիրաբուժա- ղովը, որին մասնակցում էին ԱՄՆ-ից, Կանադայից, Գերմանիայի
կան նոր մասնաշենքում: Դաշնային Հանրապետությունից, Շվեյցարիայից, Ֆինլանդիայից,
ԵՊԲՀ-ում հյուրընկալվեց ՀՀ-ում Հնդկաստանի արտակարգ և Իրանից, Ռուսաստանի Դաշնությունից, Ուկրաինայից, Վրաստանից
լիազոր դեսպանը: ժամանած ճանաչված մասնագետներ:
ՀՀ կառավարության որոշմամբ՝ ﬔր ԲՈւՀ-ի հովանավորությանը
Ավիացիոն անվտանգության կարևոր բաղադրիչ է թռիչքային հանձնվեց Երևանի թիվ 30 ավագ դպրոցը, որն այժմ կոչվում է Երևա-
անձնակազﬔրի բժշկական փորձաքննությունը: Այս ծրագրի նի պետական բժշկական համալսարանի «Հերացի» դպրոց:
շրջանակներում, որն իրականացվում է Իսպանիայի քաղա- Փոփոխության ենթարկվեց կլինիկական օրդինատուրա ընդուն-
քացիական ավիացիայի մասնագետների աջակցությամբ, վելու կարգը:
որոշվեց Հայաստանում ավիացիոն բժիշկների թե՛ Հաստատվեց բժշկական կրթության նոր մոդել:
պատրաստման, թե՛ վերապատրաստման գործըն- Հանրապետությունում առաջին անգամ փորձնական կարգով կի-
րառվող ընթացիկ քննություն իրականացվեց բժշկական համալսա-
րանում՝ 100 րոպե՝ 100 հարցի համար:
Հայաստանում պաշտոնական այցով գտնվող ԵԱՀԿ գլխավոր
34 ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18 (1328-1329)
քարտուղար, դեսպան Լամբերտո Զանյեն համալսարանի «Մուրա- սարան» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության ռեկտորի
ցան» հիվանդանոցային համալիրին հանձնեց 10.000 եվրոյի նվիրատ- ընտրությունը: Կառավարման խորհրդի 30 անդաﬓերի փակ գաղտ-
վության վկայագիր: նի քվեարկության արդյունքում ﬕաձայն ռեկտոր ընտրվեց պրոֆեսոր
Միքայել Զախարի Նարիմանյանը:
2012 թվականի հունիսից ռեկտորի պաշտոնակատար նշանակվեց
նախ ուսուﬓական աշխատանքների գծով պրոռեկտոր Սամվել Արծ- ՀՀ զինված ուժերի բուժծառայության կազմավորման 20-րդ տա-
րունու Ավետիսյանը, ապա՝ գիտական աշխատանքների գծով պրո- րեդարձի առիթով համալսարանում տեղի ունեցան ﬕջոցառուﬓեր,
ռեկտոր Միքայել Զախարի Նարիմանյանը: որոնց ընթացքում ԵՊԲՀ-ի ﬕ շարք աշխատակիցներ պաշտպանութ-
յան նախարարի հրամանով պարգևատրվեցին գերատեսչական և հո-
2012 դեկտեմբերի 17-ին, ԵՊԲՀ ռեկտորատի դահլիճում կայացավ բելյանական ﬔդալներով:
«Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալ-
2013 ԹՎԱԿԱՆ
«Ապագա բժշկին» տված հարցազրույցը ԵՊԲՀ ռեկտոր Միքայել Ընդլայնվում են ﬕջազգային համագործակցության կապերը. նոր
Նարիմանյանը ամփոփեց հետևյալ արտահայտությամբ. «Մեր հիմ- հասցեն Գերմանիայի Հյուսիսային հողի՝ Շլեզվիգ-Հոլշտայնի մայրա-
նական նպատակը Հայաստանի Հանրապետությունում բարձրագույն քաղաք Քիլն է: DAAD-ի շրջանակներում այստեղ վերապատրաստում
բժշկական կրթության որակի բարձրացուﬓ է»: են անցնում ﬔր ստոմատոլոգները:
2013 թվականը ԵՊԲՀ-ի համար կրկնակի հոբելյանա- ՀՀ ﬕջբուհական 13-րդ սպարտակիադայի ծրագրով անցկացվող
կան է երկու կարևոր իրադարձությամբ. 1958-ին սկսեց վոլեյբոլի տղամարդկանց առաջնությանը մասնակցած ﬔր հավաքա-
լույս տեսնել «Ապագա բժիշկը», և ﬔր կրթօջախում կանը նվաճեց 3 մրցանակ:
ուսանելու եկած նախապատրաստական բաժնում սովորող առաջին
արտասահմանցիները դարձան առաջին կուրսի ուսանողներ: ԵՊԲՀ գիտական խորհրդի հանդիսավոր նիստի ընթացքում ﬔ-
ծարվեց բժշկական համալսարանի նախկին ռեկտոր Վ.Պ. Հակոբյա-
ԵՊԲՀ-ում 66 ուսանողների հանձնվեցին կրթաթոշակների հա- նը՝ ծննդյան 75-ամյա հոբելյանի առիթով, որի ընթացքում հոբելյարը
վաստագրեր: Կրթաթոշակ ստանալու մրցույթին դիﬔլ էին պետական պարգևատրվեց ՀՀ ԿԳ նախարարության ոսկե ﬔդալով, իսկ ԵՊԲՀ
ԲՈւՀ-երի առկա ուսուցման 1-ին և 2-րդ կուրսերի ավելի քան 1.400 ու- ռեկտոր Մ. Նարիմանյանը նրան արժանացրեց ԵՊԲՀ «Պատվո
սանողներ: Հավաստագրերի հանձնման համար ԵՊԲՀ էր ժամանել առաջին աստիճանի» շքանշանի:
Հայաստանի Հանրապետության վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը:
Բժշկական համալսարանը ﬕջազգային պաշտոնական ճանաչում
Խոշոր հարկատու ԲՈւՀ-երի ցուցակը շարունակում է գլխավորել է ձեռք բերել արտերկրի ﬕ շարք բժշկական խորհուրդների, իսկ այժմ
ԵՊԲՀ-ն: նաև Միացյալ Նահանգների Կալիֆորնիայի բժշկական խորհրդի
կողﬕց:
ԵՊԲՀ-ում ﬔծարվեց աշխարհահռչակ գիտնական, բջջաբան
Գեորգիոս Պապանիկոլաուն՝ մահվան 50-ամյակի առիթով: Միջո- ԵՊԲՀ այն շրջանավարտները, ովքեր ուսուﬓառությունը ստացել են
ցառմանը ներկա էին ՀՀ-ում Հունաստանի Հանրապետության ար- հայերենով, հնարավորություն կստանան դիﬔլ Կալիֆորնիայի հետ-
տակարգ և լիազոր դեսպան Իոաննիս Տայիսը, ՀՀ-ում Մեծ Բրիտա- բուհական վերապատրաստման վկայական ստանալու համար:
նիայի Միացյալ Թագավորության արտակարգ և լիազոր դեսպան
Ջոնաթան էյվսը, ՀՀ-ում Բուլղարիայի Հանրապետության արտա- ԵՊԲՀ-ն գրանցված է Կալիֆորնիայի բժշկական խորհրդի պաշտո-
կարգ և լիազոր դեսպան Գեորգի Կարաստամատովը և ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի նական վեբ-կայքում՝ ի թիվս պաշտոնապես ճանաչված բժշկական
հարցերով ՀՀ Ազգային հանձնաժողովի ներկայացուցիչ Արա Մկրտչ- հաստատությունների:
յանը:
Մեջբերում ՀՀ ԿԳ նախարարի հարցազրույցից. «... Ուսման վար-
Հայաստանում գտնվող Եվրախորհրդարանի պատվիրակությունը ձերն էականորեն բարձրանալու են՝ բացառությամբ բժշկական հա-
այցելեց բժշկական համալսարան: Պատվիրակությանը, որի կազմում մալսարանի, որտեղ կբարձրացվեն ﬕայն արտասահմանցիների ուս-
էին Էլենի Թեոխարուսը, Ֆրանսիայի ազգային ժողովի պատգամա- ման վարձերը»:
վոր Վալերի Բուայեն, ընդունեց ԵՊԲՀ ռեկտորը, ով հանդիսավոր ըն-
դունելության ժամանակ Էլենի Թեոխարուսին պարգևատրեց բժշկա- Ընտանեկան բժշկության կայացման կարևորության գիտակցմամբ
կան համալսարանի առաջին աստիճանի ﬔդալով: ընտանեկան բժշկության ամբիոնի հիﬓադիր, վարիչ, պրոֆեսոր
Մ.Զ. Նարիմանյանն այցելեց «Արﬔնակ և Աննա Թադեոսեաններ»
«Հերացի» ավագ դպրոցի կենսաքիﬕական հոսքի աշակերտները՝ բժշկական կենտրոն, որտեղ կազմակերպված ակցիայի շրջանակնե-
որպես ապագա բժիշկներ, մասնագիտական կողﬓորոշման և բժշկի րում ուսուցողական դասախոսություն կարդաց մարզային ընտանե-
աշխատանքին ծանոթանալու նպատակով այցելել են «Հերացի» թիվ կան բժիշկների համար:
1 հիվանդանոց, որտեղ ականատես են եղել վիրահատությունների,
մասնակցել վիրակապությունների, խնաﬔլ հիվանդների, ձեռք բերել Համալսարանում կայացած ստոմատոլոգների հայ-վրացական
անհրաժեշտ տեղեկատվություն: առաջին վեհաժողովը նվիրված էր հայ-վրացական բարեկամութ-
յանը: Վեհաժողովը կազմակերպվել էր համալսարանի «Ստոմա-
ՀՀ կրթության և գիտության նախարարի պաշտոնակատար Ար- տոլոգիական կրթություն և գիտություն» ասոցիացիայի, Թբիլիսիի
ﬔն Աշոտյանն ընդունել է ՀՀ-ում Հնդկաստանի Հանրապետության պետական համալսարանի, Վրաստանի իմպլանտոլոգների և ստո-
արտակարգ և լիազոր դեսպան Շրի Սուրեշ Բաբուին, ով կրթական մատոլոգների ասոցիացիաների կողﬕց:
համագործակցության ծրագրերի ոլորտում որպես հաջողված փորձ
մատնանշել է Երևանի պետական բժշկական համալսարանի հետ հա- «Գիտությունից դեպի պրակտիկա» III ռուս-հայկական գիտա-
մագործակցությունը: գործնական համաժողովը՝ նվիրված ճառագայթային ախտորոշման
արդի խնդիրներին, կազմակերպվել էր կլինիկական ախտորոշման
ամբիոնի, Մոսկվայի բժիշկ-ճառագայթաբանների ﬕության, ՌԴ ԱՆ
Եվդակիմովի անվան Մոսկվայի պետական բժշկաստոմատոլոգիա-
կան համալսարանի կլինիկական ախտորոշման ամբիոնի և Ճառա-
գայթային ախտորոշման զարգացման հիﬓադրաﬕ կողﬕց:
Դեղերի տեխնոլոգիայի ամբիոնում տեղի ունեցած «Կենսա-
տեխնոլոգիայի նվաճուﬓերը դեղագործության ոլորտում» թեմայով
ուսանողական գիտաժողովի ընթացքում մագիստրատուրայի ուսա-
նողները ներկայացրին տեղեկատվություն դեղագործական կենսա-
տեխնոլոգիայի նվաճուﬓերի և ապագա զարգացուﬓերի, դեղա-
գետների և բժիշկների համար կենսատեխնոլոգիա գիտության և
առարկայի կարևորության մասին:
Թայվանահայկական առաջին գիտաժողովը կազմակերպվել էր
ԵՊԲՀ-ի, Չինաստանի բժշկական համալսարանի, արյունաբա-
նության և ուռուցքաբանության հայկական ասոցիացիայի,
«Թայվանահայկական ալյանս» մշակութային և տնտեսա-
կան հասարակական կազմակերպության կողﬕց:
Հայկական КВН-ը (ՈւՀԱ՝ ուրախների և հնա-
րաﬕտների ակումբ) նշեց իր 20-ամյակը: Ողջ
հանդիսությունը կենտրոնացված էր ЕРМИ-ի
ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18 (1328-1329) 35
(այսպես էր կոչվում Երևանի բժշկական ինստիտուտի ուրախների և րին վերաբերող հարցեր: Այս առիթով նախարարի եզրակացությունը
հնարաﬕտների թիմը) վրա: բավականին պատվաբեր է համալսարանի համար, ըստ որի՝ «Երևա-
նի պետական բժշկական համալսարանը մրցունակներից ﬔկն է աշ-
Բժշկական քիﬕայի ամբիոնի հիﬓադրման 90-ամյակին նվիրված խարհում՝ գնի և որակի համադրելիություն տեսանկյունից»:
գիտաժողովը արձանագրեց այն փաստը, որ 1922-ին Երևանի պետա-
կան համալսարանի անօրգանական քիﬕայի ամբիոնի հիման վրա Ըստ ներկայացված տվյալների՝ դարձյալ խոշոր հարկատու ԲՈւՀ-
նորաստեղծ բժշկական ֆակուլտետի համար ստեղծվեց ընդհանուր երի ցուցակը գլխավորում է բժշկական համալսարանը:
քիﬕայի ինքնուրույն ամբիոն:
Զինվորական բժշկի օրը նոյեմբերի 17-ին ﬔծ հանդիսավորութ-
«Եվրաﬕություն-Հայաստան» բարեկամություն խմբի ղեկավար յամբ նշվեց բժշկական համալսարանում:
էլենի Թեոխարուսի հայանպաստ գործունեությանն ի պատասխան՝
«Ապագա բժշկի» գլխավոր խմբագիրը բաց նամակ հղեց նրան: Նա- Ընտանեկան բժշկության արդի խնդիրներին նվիրված առաջին
մակը վերլուծություն էր պարունակում ﬔր և Կիպրոսի պատմական ﬕջազգային գիտաժողովը կազմակերպվել էր բժշկական համալսա-
նմանությունների առնչությամբ: Ինչպես նաև նրանում անդրադարձ րանի և «Ընտանեկան բժշկության ակադեﬕական ﬕավորում» հա-
կար Ֆրանսիայի պառլաﬔնտի անդամ Վալերի Բուայեյի գործու- սարակական կազմակերպության կողﬕց: Գիտաժողովին մասնակ-
նեության վերաբերյալ: Ֆեյսբուքում տեղադրված նամակը լայն ար- ցեցին Հայաստանից, ինչպես նաև Մեծ Բրիտանիայից, Շվեդիայից,
ձագանք ստացավ հատկապես կիպրոսցիների կողﬕց: ԱՄՆ-ից հրավիրված առաջատար մասնագետներ:
Հատկապես ջերմ էին ճանաչված լրագրողներ, մտավորականներ, «Մեծահասակների վիրաբուժություն» խորագրով կոնգրեսը նա-
քաղաքական գործիչներ Աննա էվրիպիդոուի, Մոիսոդոուի Հլեկտրա- խաձեռնվել էր «Հայկական վիրաբուժություն XXI» մասնագետների
յի, Արիստակես Կատսիաﬕսի, Անդու Կիրակոուի, Անտոնիս Քսենո- ﬕության, բժշկական համալսարանի, ՀՀ առողջապահության նա-
ֆոնոտոսի, Ռիտա Պապադակիսի, Առտեﬕս Կալագորոուի, Սոուլա խարարության, Հայաստանի բժշկական կենտրոնների, հայկական
Խրիստոդոալիդոուի արձագանքները: ﬕությունների կողﬕց և ուներ ոչ ﬕայն բժշկական, այլև ցայտուն ար-
տահայտված սոցիալական ուղղվածություն:
Ըստ ընդունելության քննությունների արդյունքների՝ այս տարի
թափուր տեղեր չեն ունեցել ﬕայն Երևանի պետական բժշկական և «Սեռական խանգարուﬓերի ախտորոշման և բուժման ժամանա-
տնտեսագիտական համալսարանները, ինչպես նաև՝ աﬔնաբարձր կակից մոտեցուﬓերը» թեմայով երկօրյա գիտաժողովին, որը կազ-
մրցույթը եղել է բժշկական համալսարանի բուժական ֆակուլտետում: մակերպել էին ԵՊԲՀ-ն և սեքսոլոգների հայկական ասոցիացիան,
մասնակցեցին նաև ճանաչված մասնագետներ Կանադայից և Ուկ-
ՀՀ ԿԳ նախարար Արﬔն Աշոտյանի շրջաբերական նամակում՝ րաինայից:
ուղղված ԲՈւՀ-երի ռեկտորներին, նշվում է. «ՀՀ բարձրագույն ու-
սուﬓական հաստատությունների նախապատրաստական բաժին- «Առողջ ապագա» ծրագրի շրջանակներում բժշկական համալ-
ներում սովորող սիրիահայ ուսանողների համար սահմանել ուսման սարանի վարչական մասնաշենքի ճեմասրահում համալսարանի ﬕ
վարձավճարի 50% զեղչ, իսկ ԲՈւՀ-ում սովորողների համար՝ ուսման խումբ շրջանավարտներ՝ ԱՄՆ-ից և Հայաստանից, անցկացրին անվ-
վարձավճարի չափը սահմանել 2012-13 ուստարվա համար քաղաքա- ճար բուժզննում և հետազոտություններ: «Առողջ ապագա» ծրագ-
ցիների համար սահմանված վարձավճարի չափով»: րի հովանավորներն են ԵՊԲՀ շրջանավարտների ﬕությունը, «Ռոշ
Դիագնոստիկս» ԳՄԲՀ-ն, հայկական բժշկական ﬕջազգային կոﬕ-
«Արամ Խաչատրյան» հաﬔրգասրահում կայացավ «Տարվա լա- տեն, ՀՄԿԱ-ի Սան Ֆրանցիսկոյի մասնաճյուղը, Կալիֆորնիայի աﬔ-
վագույն բժիշկ և բուժհիﬓարկ»՝ «Հուսո աստղ» 2-րդ մրցանակաբաշ- րիկահայ բժշկական ﬕությունը, “Servier Pharmaceutical” լաբորատո-
խությունը, որի ընթացքում «Համազգային վստահություն» խորհրդի րիան:
կողﬕց մրցանակների արժանացան նաև բժշկական համալսարանի
աշխատակիցներ: Անցումային ժամանակաշրջանի մարտահրավերները ՀՀ մասնա-
գիտական կրթության որակի ապահովման համակարգում վստա-
«Մուրացան» հիվանդանոցային համալիրում հանդիսավորութ- հության ձևավորում որակի ապահովման երկրորդ ﬕջազգային
յամբ նշվեց բուժաշխատողի օրը, որի ընթացքում պատվոգրերի ար- համաժողովին բացի հայ մասնագետներից մասնակցում էին նաև Նի-
ժանացան նշված հիվանդանոցային համալիրի ﬕ խումբ աշխատա- դերլանդների և Ֆլանդրիայի հավատարմագրման կազմակերպութ-
կիցներ: յան գործադիր խորհրդի անդաﬓեր: Բժշկական կրթության ռազմա-
վարական ուղղությունները թեմայով ընդարձակ զեկուցումով հանդես
Տեղի ունեցավ դեղագործության մրցունակության 5-րդ ﬕջազգա- եկավ ԵՊԲՀ ռեկտոր Մ.Զ. Նարիմանյանը:
յին համաժողովը, որի մասնակիցներին և հյուրերին հղված ողջույնի
խոսքում համալսարանի ռեկտորը նշեց. «Ուրախ ենք տեսնել ﬔր ըն- ԵՊԲՀ տարեկան հաշվետու երկօրյա գիտաժողովի նպատակն էր
տանեկան բժիշկներին, որոնց ներկայությունը այստեղ երաշխիքն է համախմբել ԵՊԲՀ փորձառու և երիտասարդ գիտնականներին, ներ-
այն բանի, որ ﬔր երկրում առաջնային բուժօգնության ներկայացու- կայացնել և քննարկել բժշկագիտության վերջին տարիների ձեռքբե-
ցիչները ներգրավված են դեղորայքի անվտանգ, արդյունավետ և րուﬓերը, գիտական հետազոտությունների զարգացման հեռանկար-
մատչելի գործընթացում, ինչին նպաստելու է այս համաժողովը»: ները, ինչպես նաև ամփոփել ԵՊԲՀ գիտական ծրագրում ընդգրկված
խմբերի կողﬕց կատարվող հետազոտությունների արդյունքները և
Բրյուսելի Բաց համալսարանում ﬔծ շուքով նշվեց «Ֆոսֆոմ» պլանավորել 2014-16թթ. գիտական նախագծերը:
բժշկական կրթաթոշակի 10-ամյակը, որի պատվիրակների թվում էին
նաև ԵՊԲՀ ներկայացուցիչները: Գիտաժողովին պրոֆեսոր Մ.Զ. Նարիմանյանի ներկայացրած զե-
կույցը յուրահատուկ էր նրանով, որ առաջին անգամ ամբողջական
«Ապագա բժիշկը» նշեց իր 55-ամյակը: Հոբելյանի առիթով ստաց- և համապարփակ ներկայացվեց թերապիայի դպրոցը Հայաստանի
ված շնորհավորանքների պակաս չզգացվեց: Հանրապետությունում: Ներկայացված նյութը նպատակ ուներ պա-
տասխանել ﬕ հարցի՝ «Որտեղ ենք ﬔնք եղել, որտեղ ենք հիմա և
ՀՀ-ում Հնդկաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան Սուրեշ Բա- որտեղ պետք է լինենք»:
բուի, ՀՀ առողջապահության նախարարության, ԵՊԲՀ ղեկավարութ-
յան համատեղ ջանքերի արդյունքում «Մուրացան» համալսարանա- Համալսարանում տեղի ունեցավ “Medicus 2013” 10-րդ հայաս-
կան հիվանդանոց էր բերվել Kelfer-500 դեղաﬕջոցի բավականին տանյան ﬕջբուհական ինտելեկտուալ խաղերի առաջնությունը: Մեծ
ﬔծ խմբաքանակ: Հումանիտար հիմունքներով կլինիկային նվիրված մրցանակի արժանացավ ԵՊԲՀ “Medicus” թիմը:
դեղաﬕջոցի հանձնման արարողությանը մասնակցում էր Հնդկաս-
տանի դեսպանը: «Երևանի Մխիթար Հերացի պետական բժշկական համալսա-
րան» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության՝ ուսանողների
Համալսարանում ﬔկնարկած «Գլխուղեղի կաթվածի բուժումը» գնահատման համակարգում ստուգարքների և քննությունների անց-
խորագրով գիտաժողովը նպատակ ուներ ﬕջազգային առաջատար կացման և հանձնման կարգով սահմանվեցին ստուգարքների և քն-
փորձի ներդրումով Հայաստանում կիրառել գլխուղեղի անոթային բո- նությունների ﬕջոցով համալսարանի ուսանողների գիտելիքների
լոր հիվանդությունների բուժման ժամանակակից ﬔթոդները: գնահատման և դրանց անցկացման նոր կարգերը:
Բժշկական համալսարանում 2013-14 ուստարում բացվեց ատամ- Քննարկման է դրված համալսարանի ուսուﬓաﬔթոդական
նատեխնիկական քոլեջ: խորհրդի կանոնակարգը: Առաջարկվում է ծանոթանալ, ներկայացնել
առաջարկություններ՝ ﬕնչև համալսարանի գիտական խորհրդի դեկ-
ՀՀ ԿԳ նախարարն ընդունել է պաշտոնական այցով Հայաստա- տեմբերյան նիստը, որի ընթացքում հաստատման կներկայացվի նոր
նում գտնվող Հնդկաստանի առողջապահության և ընտանիքի բարե- կանոնակարգը:
կեցության նախարարության պատվիրակությանը, որի կազմում «Վիրուսային վարակներ, խնդրի արդյունավետ լուծում» թեմա-
ընդգրկված են բարձրաստիճան պաշտոնյաներ: Հանդիպման յով գիտաժողովի հատուկ հյուրն էր Պ.Լ. Շուպիկի անվան ազգային
ընթացքում քննարկվել են բժշկական կրթության որակա- բժշկական ակադեﬕայի հետդիպլոմային կրթության կլինիկական
վորուﬓերի փոխադարձ ճանաչման և Երևանի պետա- իմունոլոգիայի և ալերգոլոգիայի ամբիոնի դոցենտ, «Ֆեոֆանիա»
կան բժշկական համալսարանում սովորող հնդիկ
ուսանողների ուսման և կեցության պայմաննե-
36 ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18 (1328-1329)
կլինիկական հիվանդանոցի (Կիև, Ուկրաինա) կլինիկական իմունոլո- «Ոսկե հուշաﬔդալով» պարգևատրվեց բժշկական համալսարանի ու-
գիայի լաբորատորիայի ղեկավար Լ.Ս. Օսիպովան: սանողական խորհրդարանը:
Վերանորոգվեց կենսաքիﬕական մասնաշենքի տանիքը, որը 50 «Հայ համայնքը՝ հայ ուսանողությանը» հիﬓադրաﬓ առաջին
տարվա վաղեմություն ուներ: Շուրջ 10 տարի խոսակցություն էր գնում տարին չէ, որ կրթաթոշակներ է տրամադրում բժշկական համալսա-
Երևանի համայնապատկերում պատմական արժեք ներկայացնող րանին՝ նրա կամքին թողնելով հիﬓադրաﬕ կրթաթոշակառուների
շենքի տանիքի վերանորոգման մասին: Ի վերջո ավարտվեց, ինչպես ընտրությունը: Հիշյալ հիﬓադրաﬕ կողﬕց հատկացվող կրթաթո-
ընդունված է ասել, բժշկական համալսարանի «սև շենքի» տանիքը: շակները տրվում են Լև Արաﬕ Փիրուզյանի, Բագրատ Գեղաﬕ Ալեք-
յանի և Արամայիս Ալբերտի Քամալովի կողﬕց:
Երիտասարդության ﬕջազգային օրվա կապակցությամբ ԿԳՆ
2014 ԹՎԱԿԱՆ
Պաշտոնական հրավերի արդյունքում ԱՄՆ կատարած չափա- վոր ﬕջոցառմանը, որը նվիրված էր կանանց ﬕջազգային օրվան,
զանց արդյունավետ գործուղման մասին «Ապագա բժշկի» հարցերին ԵՊԲՀ ռազմաբժշկական ֆակուլտետի արտակարգ իրավիճակների
պատասխանում է ԵՊԲՀ ռեկտոր, պրոֆեսոր Միքայել Նարիմանյա- բժշկության ամբիոնի վարիչ, բժշկական ծառայության փոխգնդա-
նը, ում պատասխանները կարելի է ընդհանրացնել որպես համալսա- պետ Աշխեն Խաչատրյանը պարգևատրվեց «Անդրանիկ Օզանյան»
րանների համագործակցության նորացված ծրագիր: ﬔդալով:
2014-ի հունվարի 15-ին կայացավ ԵՊԲՀ կառավարման խորհրդի «Գիտական և գիտատեխնիկական գործունեության ենթակառուց-
նիստը, որը քննարկման առարկա դարձրեց ռեկտորի հաշվետվութ- վածքի պահպանում ու զարգացում» ծրագրի «Գիտական ﬕջոցա-
յունը՝ 2013-ին կատարված աշխատանքների մասին և 2014-ի համար ռուﬓերի կազմակերպման աջակցություն» մրցույթի արդյունքներով
նախատեսված ֆինանսական նախահաշվի հաստատումը: Կառա- բժշկական համալսարանը ՀՀ ԿԳՆ գիտության պետական կոﬕտեի
վարման խորհուրդը քվեարկությամբ հավանություն տվեց ԵՊԲՀ-ում կողﬕց ֆինանսական աջակցություն կստանա ևս 3 գիտական ﬕջո-
2013-ին կատարված աշխատանքների մասին ռեկտորի հաշվետվութ- ցառման համար:
յանը և հաստատեց 2014-ի բյուջեի նախագիծը:
Ըստ եվրահանձնաժողովի ֆինանսավորման՝ ի թիվս ﬕ շարք
Հունվարի 28-ը հայոց բանակի օրն էր: Այս առիթով կազմակերպ- ծրագրերի՝ ﬔնք մասնակցում ենք նաև «Էրազմուս Մունդուս» և «Տա-
ված ﬕջոցառմանը մասնակցում էր ՀՀ պաշտպանության նախարա- սիս Տեմպուս» ծրագրերին:
րը:
Կայացավ «Ստոմատոլոգիական տուրիզմ դեպի Հայաստան» նա-
Օրերս Ալցհեյﬔրի հիվանդության հայկական ասոցիացիան, որի խագծի թիﬕ կազմակերպած «Նորարար լուծուﬔրը ստոմատոլո-
նախագահն է բժիշկ-կենսաքիﬕկոս, կենսաբանական գիտություն- գիայում» թեմայով գիտաժողով, որը վարեց Հայաստան հրավիրված,
ների դոկտոր, համալսարանի կենսաքիﬕայի ամբիոնի երկարամյա ﬕջազգային ճանաչում ունեցող մասնագետ Արամ Դավիդյանը:
վարիչ, ներկայումս՝ նույն ամբիոնի պրոֆեսոր Միքայել Աղաջանովը,
անդամագրվել է Ալցհեյﬔրի հիվանդության ﬕջազգային ասոցիա- Համալսարանը գտնվում է իր զարգացման կարևորագույն փուլե-
ցիային՝ որպես կազմակերպության իսկական անդամ: Կազմակեր- րից ﬔկում՝ հավատարմագրման գործընթացում:
պության կենտրոնը գտնվում է Լոնդոնում: Նախկին Խորհրդային
Միության երկրներից ոչ ﬔկը դեռևս այդ ասոցիացիայի անդամ չէ, ՀՀ առողջապահության նախարարը, «Հայաստան հիﬓադրամ
ավելին՝ ՌԴ-ն նոր է հավակնում ընդգրկվել Ալցհեյﬔրի հիվանդութ- ԱՄՆ» կազմակերպության գործադիր տնօրինությունը և ԵՊԲՀ-ն
յան ﬕջազգային ասոցիացիաների ցանկի ﬔջ: ստորագրեցին փոխըմբռնման հուշագիր՝ Հայաստանի Հանրապե-
տությունում գլխուղեղի անոթային հիվանդությունների բուժման ծա-
ՀՀ ԿԳ նախարար Արﬔն Աշոտյանի այցելությունը «Հերացի» թիվ ռայության ապահովման, ընդլայնման և զարգացման նպատակով
1 համալսարանական հիվանդանոց՝ նպատակ ուներ իրականացնել երկարաժաետ ծրագիր իրականացնելու վերաբերյալ:
շրջայց նոր վերանորոգված և վերակառուցված բաժանմունքներում:
Շրջայցի արդյունքում նախարարն ամփոփեց իր տպավորությունը. Երևանի և Քուվեյթի բժշկական համալսարանների ﬕջև կնքվեց
«ԵՊԲՀ-ն լավագույնս զուգակցել է կրթական և բժշկական գործըն- փոխըմբռնման հուշագիր, որին ներկա էին Քուվեյթի համալսարանի
թացները»: ռեկտոր Աբդ ալ Լատիֆ Ահմադ ալ Բադրը, ուսուﬓական հարցերով
պրոռեկտոր տիկին Ֆիրյալ Բու Ռաբիան, բժշկական ֆակուլտետի
Մյունխենի նեյրոլոգիայի և նեյրոֆիզիոլոգիայի կլինիկայի պրոֆե- դեկան, պրոֆեսոր Ադել Այեդը, աշխատակազﬕ ղեկավար Մուհամ-
սոր Մայքլ Շտրուպպին շնորհվեց ԵՊԲՀ պատվավոր դոկտորի կո- մադ ալ Սուլեյմանը և ռեկտորի խորհրդական Մուհսեն ալ Մուալլիմը:
չում: Նա ղեկավարում է Մյունխենի ﬕակ բժշկական համալսարանի
նյարդաբանական կլինիկան, հանդիսանում է «Նյարդաբանություն» Հիﬓադրվեց «Երիտասարդ բժիշկների հայկական ասոցիացիա»
ամսագրի խմբագիրը, եվրոպական բոլոր նյարդաբանական խոր- հասարակական կազմակերպությունը:
հուրդների անդամ է և լավագույնս համագործակցում է ԵՊԲՀ նյար-
դաբանության և նյարդային հիվանդությունների ամբիոնի հետ: ՀՀ ԿԳ նախարարության գիտության պետական կոﬕտեի կողﬕց
կազմակերպած մրցույթում հաղթող է ճանաչվել ԵՊԲՀ ասպիրանտ
Համալսարանի ﬔծ հանդիսասրահում տեղի ունեցավ Հայաս- Հարություն Հովհաննիսյանը, ով այս մրցույթի շրջանակներում ﬔկ
տանի երիտասարդական հիﬓադրաﬕ կրթաթոշակների հանձն- տարի ժաետով կիրականացնի հետաքրքիր հետազոտություն:
ման հանդիսավոր արարողությունը: Հանդիսավոր արարողության
ﬔկնարկը տվեց ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը, ով լավագույն Երևանի պետական բժշկական համալսարանը շնորհավորում է
ուսանողներից ﬕ քանիսին անձամբ հանձնեց կրթաթոշակների հա- իր երկու շրջանավարտներին՝ Արﬔն Աշոտյանին՝ ՀՀ կրթության և
վաստագրեր: գիտության նախարար վերանշանակման և Արﬔն Մուրադյանին՝ ՀՀ
առողջապահության նախարար նշանակվելու կապակցությամբ:
Թիվ 1 համալսարանական «Հերացի» հիվանդանոցային համալի-
րի նոր մասնաշենքում ավելի քան 100 տեղանոց հիﬓավերանորոգ- Հայ բժիշկներն այսուհետ հնարավորություն ունեն իրենց կրթութ-
ված լսարանի բացումը վերածվեց յուրօրինակ ﬕջոցառման, որն իր յունն ու մասնագիտական վերապատրաստուﬓ անցնել Ֆրայբուրգի
ﬔջ ներառեց նաև կատարված աշխատանքի գնահատման դրսևո- բժշկական համալսարանում:
րուﬓեր, պարգևատրուﬓեր:
Ղեկավարվելով «Բարձրագույն և հետբուհական մասնագիտա-
Համալսարանական գիտական խորհուրդը քննարկման առար- կան կրթության մասին» ՀՀ օրենքով, ՀՀ կառավարության 2005 թվա-
կա դարձրեց համալսարանական հիվանդանոցային համալիրների կանի սեպտեմբերի 15-ի թիվ 1716-Ն որոշմամբ հաստատված «Երևա-
2013-ի գործունեության մասին հաշվետվությունը , որը ներկայացրեց նի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարան»
ԵՊԲՀ կլինիկական աշխատանքների գծով պրոռեկտոր, պրոֆեսոր պետական ոչ առևտրային կազմակերպության կանոնադրությամբ՝
Արﬔն Մինասյանը: փոփոխվել է կլինիկական օրդինատուրայի ընդունելության քննութ-
յունների կազմակերպման կարգը:
«Բժշկական գենետիկայի դասավանդման զարգացումը և հետ-
բուհական կրթական ծրագրերի ստեղծումը եվրոպական չափանիշե- «Ոսկրածուծի դոնորների հայկական ռեեստր» բարեգործական
րով» խորագրով գիտաժողովին մասնակցում էին ներկայացուցիչներ հիﬓադրամը ԵՊԲՀ-ում իրականացրեց հերթական դոնորագրումը:
Իսրայելի, Իտալիայի, Ֆրանսիայի, Ավստրիայի, Անգլիայի, Չեխիայի
համալսարաններից: Մեծ եղեռնի 99-րդ տարելիցը բժշկական համալսարանում
նշվեց ընդգրկուն ﬕջոցառուﬓերի շարքով, որն ամփոփվեց
Պաշտպանության նախարարությունում տեղի ունեցած հանդիսա- համալսարանում Հայաստանի պետական ակադեﬕական
երգչախմբի ելույթով:
«Սրտաբանների ﬕջազգային կոնգրես-2014-ը»,
նվիրված համալսարանի սրտաբանության կլի-
ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18 (1328-1329) 37
նիկայի հիﬓադրման 10-ամյակին, նպատակ ուներ առավելագույնս Ընտանեկան բժշկության երկրորդ ﬕջազգային երկօրյա գիտա-
ժողովը կազմակերպել էր բժշկական համալսարանը «Ընտանեկան
ինտեգրատիվ գիտական ծրագրի ﬕջոցով ոլորտի վերջին երկու բժշկության ակադեﬕական ﬕավորում» հասարակական կազմա-
կերպության հետ համատեղ: Հանդես գալով ողջույնի խոսքով՝ թե-
տասնամյակների նվաճուﬓերը հասու դարձնել համաժողովի մաս- րապևտների հայկական ասոցիացիայի տնօրեն, «Ընտանեկան
բժշկության ակադեﬕական ﬕավորում» հասարակական կազմա-
նակիցներին: կերպության համանախագահ, ընտանեկան բժշկության ամբիո-
նի հիﬓադիր վարիչ, ԵՊԲՀ ռեկտոր, պրոֆեսոր Մ. Նարիմանյանն
Օրերս ԵՊԲՀ-ն հյուրընկալեց «Ռոսգոսստրախ Արﬔնիա» ընկե- ընդգծեց, որ կրթությունը պետք է տանել՝ հիﬓվելով պրոբլեﬕ,
խնդրի վրա, այսինքն ուսանողը, ապագա ընտանեկան բժիշկը պետք
րության ներկայացուցիչներին: Առիթը բժշկական համալսարանի աշ- է սովորի կանխարգելել հիվանդությունը: Գիտաժողովի մասնակից-
ների թվում էին Մեծ Բրիտանիայի Թագավորության Royal College of
խատակիցներին բժշկական ապահովագրություն մատուցելու առա- General Practitioners-ի ներկայացուցիչ Գևորգ Հոբայեանը, այլ մասնա-
գետներ Մեծ Բրիտանիայից, Շվեդիայից, ԱՄՆ-ից:
ջարկն էր:
Հայաստանի Հանրապետության անկախության 23-րդ տարեդար-
ԵՊԲՀ գիտական խորհուրդը, լսելով և քննարկելով ռեկտոր, պրո- ձին նվիրված հանդիսավոր նիստի ընթացքում ՀՀ պաշտպանության
նախարարը հայտարարեց, որ առաջին գծում ծառայած զինվորները
ֆեսոր Մ. Զ. Նարիմանյանի՝ «Բժշկական համալսարանի գիտահետա- կստանան ուսման վարձի զեղչեր:
զոտական աշխատանքների կազմակերպման խնդիրներն ու դրանց ՀՀ պաշտպանության նախարար Սեյրան Օհանյանի և ԵՊԲՀ ռեկ-
տոր Միքայել Նարիմանյանի կողﬕց հաստատվեց և գործողության
լուծման ուղիները» թեմայով զեկուցումը, որոշեց հանձնարարել գի- ﬔջ դրվեց համալսարանի ռազմաբժշկական կրթագիտական կենտ-
րոնի կանոնակարգը:
տության և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների վարչության պետին
ՀՀ առողջապահության նախարարն այցելեց «Մուրացան» համալ-
և գիտակորդինացիոն խորհրդի փորձագիտական հանձնաժողոﬖե- սարանական հիվանդանոց:
րի նախագահներին՝ ներկայացնել համալսարանի գերակա գիտա- Երևանի պետական բժշկական համալսարանի ﬕջոցների հաշվին
«Հերացի» թիվ 1 հիվանդանոցային համալիրի ակնաբուժական կլի-
կան ուղղությունները, առաջարկներ ﬕջազգային դրամաշնորհների նիկայի համար գնվեց ֆակոէմուլսիֆիկացիայի վիրահատության նո-
րագույն սարքավորում:
դիﬔլիությունը խթանելու ուղղությամբ և գիտական գործունեության
ԵՊԲՀ-ն 2014-16 թթ. հանդիսանում է ԵՄ Տեմպուսի Վերիտաս
արդյունքների գնահատման՝ կրեդիտավորման վերաբերյալ: ծրագրի համակարգողը: Այս առիթով էր Տեմպուս ծրագրի գործըն-
կերների այցը բժշկական համալսարան:
Թիվ 1 «Հերացի» համալսարանական հիվանդանոցում ԵՊԲՀ
2014-ը «Հերացի» հիվանդանոցի ﬔկդարյա հոբելյանի տարին է:
շրջանավարտ, Ատլանտայում ճանաչված նյարդավիրաբույժ Արթուր Բազմազան ﬕջոցառուﬓերի արդյունքում հանդիսավորապես նշվեց
հանրապետության աﬔնաառաջին հիվանդանոցի հոբելյանը:
Գրիգորյանի նախաձեռնությամբ բացվեց նյարդավիրաբուժության և
ՀՀ ԿԳ նախարարի գլխավորած պատվիրակությունը, որի կազ-
գլխուղեղի կաթվածի բուժման մասնագիտացված կենտրոն: մում էր նաև ԵՊԲՀ ռեկտոր, պրոֆեսոր Մ. Զ. Նարիմանյանը, այցելեց
Գերմանիայի Դաշնության Մագդեբուրգի համալսարան, որտեղ հա-
ԵՊԲՀ-ում կայացած մանկաբարձ-գինեկոլոգների երկրորդ ﬕ- մագործակցության համաձայնագիր ստորագրվեց Մագդեբուրգի հա-
մալսարանի և ԵՊԲՀ-ի ﬕջև:
ջազգային գիտագործնական կոնֆերանսին մասնակցում էին ոլորտի
ՀՀ Կառավարության վերջերս կայացած նիստում որոշում է ըն-
առաջատար մասնագետներ ոչ ﬕայն Հայաստանից, այլև Գերմա- դունվել պահուստային ֆոնդի հաշվին 140 մլն դրամ տրամադրել Հա-
յաստանի երիտասարդական հիﬓադրաﬕն՝ Հայաստանի Հանրա-
նիայից, Իտալիայից և Անգլիայից, ովքեր, թեմատիկ դասախոսութ- պետության ԲՈւՀ-երի ուսանողներին կրթաթոշակներ հատկացնելու
նպատակով:
յուններ կարդալուց բացի, 2 օր վարպետության դասեր տվեցին երի-
Գործարկվեց համալսարանական սիմուլյացիոն կենտ-
տասարդ մասնագետներին: րոնը, որի հնարավորություններից կօգտվեն ոչ ﬕայն
ուսանողները, այլև վերապատրաստվող բժիշկները:
«Մուրացան» հիվանդանոցային համալիրում իրականացված բա-
Հայաստանի և Ռուսաստանի Դաշնության համագործակցության
րեգործական ﬕջոցառումը՝ նվիրված երեխաների պաշտպանության նոր փուլի սկիզբը Ռուսաստանի Դաշնության առողջապահության
նախարար Վերոնիկա Սկվորցովայի գլխավորած պատվիրակության
ﬕջազգային օրվան, կարևորվեց «Մխիթար Հերացի» հիﬓադրաﬕ այցն էր բժշկական համալսարան, որի կազմում էին բժշկագիտութ-
յան տարբեր ոլորտներ ներկայացնող աշխարհահռչակ մասնագետ-
կողﬕց (գործադիր տնօրեն` Գագիկ Միրիջանյան) «Մուրացան» հի- ներ, այդ թվում՝ հայտնի մանկաբույժ Լեոնիդ Ռոշալը և ԵՊԲՀ շրջա-
նավարտ, Ա.Ն. Բակուլևի անվան սիրտանոթային վիրաբուժության
վանդանոցային համալիրի մանկական և նորածնային վերակենդա- կենտրոնի պրոֆեսոր Բագրատ Ալեքյանը: Հայ-ռուսական առողջա-
պահական առաջին համաժողովի ընթացքում ստորագրվեցին փո-
նացման բաժանմունքին շտապ օգնության հատուկ ﬔքենայի նվիրա- խըմբռնման հուշագրեր և պայմանագրեր: Այս առիթով բժշկական
համալսարանում կայացած ﬕջոցառուﬓերին մասնակցեց նաև հան-
բերմամբ: րապետության նախագահի տիկին Ռիտա Սարգսյանը:
Բժշկական համալսարանում բացված Աﬔրիկայի կլինիկական Երևանի պետական բժշկական համալսարանի և Օքսֆորդի ﬕջև
կապն ամրապնդվեց Օքսֆորդի կրթության և զարգացման ակադե-
ուռուցքաբանության ﬕության (ASCO) ու արյունաբանության և ու- ﬕայի նախագահ Հեյրանի Մոգադաﬕ և լեզվի ամբիոնի ղեկավար
Ջեքի Քուքի այցով Հայաստան՝ Երևանի պետական բժշկական հա-
ռուցքաբանության հայկական ասոցիացիայի առաջին համատեղ մալսարան, որտեղ անցկացրին ﬔկշաբաթյա արդյունավետ աշխա-
տանք: Այս համագործակցությունը սկսվեց Օքսֆորդում կայացած
գիտաժողովը նվիրված էր բժշկության ﬔջ կրծքագեղձի, ստամոքսա- ԲՈւՀ-երի ղեկավարների համար նախատեսված ծրագրերին ԵՊԲՀ
ռեկտոր Միքայել Նարիմանյանի և ﬕջազգային գործունեության և
ղիքային տրակտի քաղցկեղի, լեյկիﬕայի բուժման նորագույն ﬔթոդ- արտաքին կապերի գծով պրոռեկտոր Երվանդ Սահակյանի մասնակ-
ցությամբ, որն էլ հանգեցրեց ԵՊԲՀ-ի և Օքսֆորդի կրթության և զար-
ների ներդրմանը: գացման ակադեﬕայի առաջիկա համագործակցությանը:
Աթենքում կայացած եվրոպական սրտաբանական ասոցիացիայի Կայացավ եվրոպական ﬕության նոր «Էրազմուս+» ծրագրի տե-
ղեկատվական ﬕջոցառումը, որի նպատակն էր տեղեկացնել ծրագրի
«Սրտային անբավարարություն 2014» աﬔնամյա կոնգրեսին մաս- ﬕջազգային բարձրագույն կրթության հատվածի ﬕ շարք գործողութ-
նակցում էին ավելի քան 70 երկրներից 4.000 մասնակիցներ, այդ
թվում՝ ﬔր համալսարանի պատվիրակությունը:
Կայացան «Ուսանողական գարուն», «Բարեկամություն» փառա-
տոն-ﬕջոցառուﬓերը:
«Լինենք հոգատար» բարեգործական ծրագիրը, որն
իրագործեցին բժշկականի ուսանողները, նպատակ
ուներ օգնել անապահով ընտանիքներին, մասնավորապես՝ առող-
ջական խնդիրներ ունեցող երեխաներին: Բարեգործական հաﬔր-
գին մասնակցեցին նաև ճանաչված երգիչներ Ռուբեն Հախվերդյանը,
Դավիթ Ամալյանը, Կարեն Մաﬕկոնյանը: Բարեգործական հաﬔրգի
մասնակիցները հանգանակեցին 1000-ական դրամ:
«Մուրացան» համալսարանական հիվանդանոցում բուժքույրե-
րի ﬕջազգային օրվան նվիրված հանդիպում-սեﬕնարն ավարտվեց
սիմվոլիկ հուշաﬔդալների հանձնմամբ:
Նախորդ ուսուﬓական տարվա շրջանավարտների, պրոֆեսո-
րադասախոսական կազﬕ և առողջապահական ոլորտի տարբեր
սերունդների առաջատար մասնագետների հանդիպումը նպատակ
ուներ բժշկական համալսարանն ավարտող շրջանավարտներին ներ-
կայացնել մասնագիտության ընտրության հնարավորությունները: ՀՀ
առողջապահության նախարար Արﬔն Մուրադյանը ներկայացրեց
այն ուղիները, որոնք բաց են ԵՊԲՀ շրջանավարտների առաջ:
«Հերացի» թիվ 1 համալսարանական հիվանդանոցի նյարդավի-
րաբուժության և գլխուղեղի կաթվածների բուժման մասնագիտաց-
ված կենտրոնում կատարվեց գլխուղեղը սնուցող խոշոր զարկերակից
թրոմբի հեռացման բացառիկ վիրահատություն:
Օրերս թիվ 1 հիվանդանոցային համալիրի ռադիոլոգիայի
կենտրոնին «Կոնցեռն-Էներգոմաշ» ՓԲԸ-ի կողﬕց նվիրաբեր-
վեց «Ստագո» ֆիրմայի «Ստարտ 4» կոագուլացման վեր-
լուծիչ, որը հնարավորություն կտա ապահովել հետազո-
տության արդյունքների որակն ու հուսալիությունը:
38 ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18 (1328-1329)
յունների մրցույթի ﬔկնարկի մասին: Արﬔնիա 2014» դեղագործության մրցունակության 6-րդ ﬕջազգային
Ուլֆ և Մարգարետա Սթրոմբերգ ամուսիններն իրենց բարեգոր- համաժողովը և «Այ-Էս-Դի շաբաթ 2014» խորագրով ստոմատոլոգնե-
րի ﬕջազգային ֆորումը:
ծությունը Հայաստանում սկսել են 1988-ի ավերիչ երկրաշարժից հե-
տո: Նրանց օգնությամբ այդ տարիներին կատարվել են շինարարա- «Հերացի» թիվ 1 հիվանդանոցային համալիրի ռադիոլոգիայի կլի-
կան աշխատանքներ հիվանդանոցային համակարգում: Շվեդական նիկայում տեղի ունեցած ԵՊԲՀ գիտակորդինացիոն խորհրդի արտա-
պատվիրակության այցը ԵՊԲՀ հետապնդում էր պայմանագրերի հերթ նիստին մասնակցում էին նաև ԱՄՆ-ի Ջորջիայի նյարդավիրա-
թարմացման նպատակ: բուժության ինստիտուտի նախագահ Ջո Սեմ Ռոբինսոնը և հայազգի
հայտնի վիրաբույժ Արթուր Գրիգորյանը: Մեծ ձեռքբերում համարե-
ՀՀ-ում Ֆրանսիայի դեսպանության արտակարգ հարցերի գծով պա- լով նման հանդիպուﬓերը՝ համալսարանի ռեկտորը հույս հայտնեց,
տասխանատու կցորդ Ֆաբիեն Ներայի և Լիոնի համալսարանական հի- որ հայ-աﬔրիկյան համագործակցությունը նյարդավիրաբուժության
վանդանոցայինկենտրոնիվարակիչևարևադարձայինհիվանդություն- բնագավառում կլինի արդյունավետ և շարունակական:
ների ամբիոնի պրոֆեսոր Դոﬕնիկ Պեյրամոնի այցը ԵՊԲՀ նպատակ
ուներ ձեռք բերել նոր պայմանավորվածություններ՝ ստեղծելու հետա- Համալսարանում կայացած «Բարձրագույն բժշկական կրթության
գա համագործակցության հնարավորություններ, որոնց իրականաց- ներկան և ապագան» խորագրով XX ուսուﬓաﬔթոդական գիտաժո-
մանն իր անﬕջական աջակցությունը կցուցաբերի Ֆրանսիայի դես- ղովը վեր հանեց բարձրագույն բժշկական կրթության հիﬓախնդիր-
պանատունը: ները:
Միջազգային գիտաժողոﬖերի շարքում ﬔկնարկեցին «Ֆարմա
2015 ԹՎԱԿԱՆ
Համալսարանում ստեղծվեց սիմուլյացիոն կենտրոն, որի բաց- նը և այլոք:
մանը մասնակցեց նաև ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը, ՀՀ Ուսանողական գիտական ընկերության՝ «Իմուն խանգարում-
կրթության և գիտության նախարար Արﬔն Աշոտյանը, ԱԺ առող-
ջապահության, մայրության և մանկության հարցերի մշտական ներ» խորագրով համաժողովի ընթացքում ներկայացվեցին զե-
հանձնաժողովի նախագահ Արա Բաբլոյանը, Հայաստանի երիտա- կուցուﬓեր պարբերական հիվանդության, 1-ին տիպի շաքարային
սարդական հիﬓադրաﬕ հոգաբարձուների խորհրդի համակար- դիաբետի, Կրոնի հիվանդության վերաբերյալ:
գող Կարեն Ավագյանը և պաշտոնատար այլ անձինք: Սիմուլյացիոն
կենտրոնը չափազանց ﬔծ դեր կունենա սիմուլյացիոն ուսուցման ԵՊԲՀ-ում տեղի ունեցավ բարեգործական հաﬔրգ, որի հասույ-
լիարժեք ներդրման գործում: թի ﬔծ մասը փոխանցվեց գյումրեցի Վաղարշակ Ղևոնդյանի, իսկ
ﬓացածը՝ ԵՊԲՀ ռազմաբժշկական ֆակուլտետի դասախոս, մայոր
Հիմք ընդունելով «Պետական ոչ առևտրային կազմակերպութ- Գասպարյանի որդու՝ Ռազﬕկի բուժման համար: Հաﬔրգի նախա-
յունների մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 24-րդ ձեռնողն ու կազմակերպիչը ԵՊԲՀ ուսանող Գոռ Մարզպետունին
հոդվածի 1-ին մասը և «Հիﬓադրաﬓերի մասին» ՀՀ օրենքի 9-րդ էր:
հոդվածը՝ ՀՀ կառավարությունը որոշում է «Երևանի պետական
բժշկական համալսարան» ՊՈԱԿ-ը՝ պետական ոչ առևտրային կազ- Ականավոր բժիշկ-գիտնական, առողջապահության հմուտ կազ-
մակերպությունը, վերակազմավորել «Երևանի Մխիթար Հերացու մակերպիչ, պետական և հասարակական գործիչ, ակադեﬕկոս
անվան պետական բժշկական համալսարան» հիﬓադրաﬕ: Էﬕլ Գաբրիելյանի հիշատակի ﬔծարման ﬕջոցառուﬓերի շարքը
սկսվեց անվանի գիտնականի շիրիﬕն այցելությամբ, նրա բնակ-
Բժշկական և ճարտարագիտական համալսարանների ﬕջև ված շենքի պատին հուշաքարի տեղադրմամբ և ավարտվեց բժշկա-
կնքվեց համագործակցության պայմանագիր՝ բժշկության ﬔջ հեշտ կան համալսարանում կայացած կոնֆերանսով:
կիրառվող փոքրածավալ և տնտեսապես շահավետ սարքավորում-
ների ստեղծման (ճարտարագիտական համալսարանի կողﬕց) և «Բժշկական համալսարանը կրթական նորագույն տեխնոլո-
փորձարկման ու ներդրման համար (բժշկական համալսարանի կող- գիաների առաջատար ներմուծողներից է ՀՀ բուհական համա-
ﬕց): կարգում»,- ասաց ՀՀ ԿԳ նախարար Արﬔն Աշոտյանը՝ ԵՊԲՀ-ում
կայացած էլեկտրոնային գրադարանի նոր սրահի բացման հանդի-
Ըստ 2014-ի տարեվերջին կայացած ՀՀ ԲՈւՀ-երի ազգային վար- սավոր արարողության ժամանակ:
կանիշավորման համակարգի արդյունքների ամփոփման՝ հանրա-
պետության առաջատար ԲՈւՀ-երի եռյակը կազմում են Երևանի ՀՀ ԿԳ նախարարության կազմակերպած «Լավագույն ուսանող»
պետական, Երևանի բժշկական և Հայաստանի աﬔրիկյան համալ- մրցույթում հաղթող ճանաչվեցին բժշկական համալսարանի 3 ուսա-
սարանները: նողներ՝ Սենիկ Մատինյանը, Ելենա Սարգսյանը և Անի Երեմյանը:
«Հերացի» թիվ 1 հիվանդանոցային համալրի 100-ամյակին նվիր- Ըստ քաղաքապետարանի կողﬕց հայտարարված ամանոր-
ված ﬕջոցառուﬓերը շարունակվում են: Այդ շարքում թիվ 1 կլինի- յա լավագույն ձևավորման մրցույթի արդյունքների ամփոփման՝
կական հիվանդանոցի ընդհանուր և ինվազիվ սրտաբանության կլի- բժշկական համալսարանը զբաղեցրել է երկրորդ պատվավոր տեղը:
նիկայում իրականացվել է մասնագիտական հետազոտությունների
և խորհրդատվությունների բարեգործական ﬕամսյակ: Միջազգային կապերի ամրապնդման գծով փորձի փոխանակ-
ման հերթական հասցեն բժշկական համալսարանի պատվիրակութ-
ՀՀ առողջապահության և արդարադատության նախարարութ- յան համար եղավ Չուվաշիայի պետական համալսարանը:
յունների և բժշկական համալսարանի ﬕջև ստորագրվեց համագոր-
ծակցության եռակողմ հուշագիր՝ բանտային բժշկության վերաբեր- Երևանի պետական բժշկական համալսարանի ռեկտորի նախա-
յալ: ձեռնությամբ «Հերացի» հիվանդանոցային համալիրի պոլիկլինի-
կայում՝ «պրոֆեսորական շաբաթվա» շրջանակներում, իրականաց-
ԵՊԲՀ գիտական աշխատանքների գծով պրոռեկտոր է նշանակ- վում են անվճար բժշկական խորհրդատվություններ:
վել պրոֆեսոր Կոնստանտին Ենկոյանը:
«Մուրացան» հիվանդանոցային համալիրում կանխարգելիչ և
Ամանորի առիթով «Մուրացան» համալսարանական հիվանդա- հիվանդությունների վաղաժամ հայտնաբերման նպատակով հայ-
նոց այցելեցին ՀՀ առողջապահության նախարար Արﬔն Մուրադ- տարարվում է ակցիա: Նմանատիպ ակցիա է հայտարարում նաև
յանը, հանրապետության նախագահի տիկին Ռիտա Սարգսյանը: ակնաբուժական կլինիկան:
Նրանց ուղեկցում էին նաև «Նվիրիր կյանք» հիմանդրաﬕ իր գոր-
ծընկերները: «Կոﬕտաս» քառյակը բազﬕցս հյուրընկալվել է բժշկական հա-
մալսարանում: Աﬔնավերջին ելույթը հունվարին էր:
Հայտնի դարձան ՀՀ ԿԳՆ ԳՊԿ-ի կողﬕց 2015-ին ֆինանսա-
վորման երաշխավորված ծրագրերը, որի շրջանակներում ԵՊԲՀ-ն Եղեռնի 100-ամյա տարելիցին նվիրված բազմազան ﬕջոցա-
ֆինանսական աջակցություն կստանա 5 ﬕջոցառման անցկացման ռուﬓեր են տեղի ունենում համալսարանում և ողջ հանրապետութ-
համար: յունում: ՀՀ ԳԱԱ նախագահության նիստերի դահլիճում կայացած
գիտաժողովում ﬔր համալսարանի այլազգի ուսանողների ելույթն
Կայացավ ավանդական «Բարեկամություն» փառատոնը: Ի թիվս ընկալվեց չափազանց ջերմությամբ:
համալսարանի ղեկավարության՝ ﬕջոցառմանը ներկա էին նաև
ՀՀ-ում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան ԵՊԲՀ ուսանողական խորհրդարանն արժանացավ
Ի. Պոլինսկին, Հնդկաստանի դեսպանատան ներկայացուցիչներ, «Հայկյան» մրցանակի:
ՀԵՀ-ի հոգաբարձուների խորհրդի համակարգող Կարեն Ավագյա-
Հայաստանի երիտասարդական հիﬓադրաﬕ
կրթաթոշակների մրցույթի ամփոփման արարո-
ղությունը կայացավ բժշկական համալսարա-
նում, որին ներկա էր և ﬕ խումբ ուսանող-
ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18 (1328-1329) 39
ների կրթաթոշակների հավաստագրեր հանձնեց ՀՀ վարչապետ Երևանի պետական, Հայաստանի պետական ճարտարագիտա-
Հովիկ Աբրահամյանը:
կան և բժշկական համալսարանների սերտ համագործակցության
Երևանի պետական բժշկական համալսարանը՝ ի դեմս ռազ-
մաբժշկական ֆակուլտետի, ընդգրկվել է Հավաքական անվտան- արդյունքների ամփոփուﬓ էր ԵՊՀ-ում կայացած «Ուսուﬓառութ-
գության պայմանագրի կազմակերպության (ՀԱՊԿ) անդամ-պե-
տությունների զինված ուժերի ռազմական կադրերի համատեղ յան ռեսուրսների վիրտուալիզացիա. ﬕջհամալսարանական համա-
պատրաստման ռազմական ուսուﬓական հաստատությունների
ցանկում: գործակցության փորձի փոխանակում» գիտաժողովը:
Փետրվարին կայացած «Մասնագիտական կրթության որակի Թոմաս Ջեֆերսոնի անվան ուլտրաձայնային և ռադիոլոգիայի
ապահովման ազգային կենտրոն» հիﬓադրաﬕ հավատարմագր-
ման հանձնաժողովի ներկայացրած արդյունքների համաձայն հետազոտական ինստիտուտի ղեկավար, ԱՄՆ-ի առաջատար ռա-
ԵՊԲՀ-ին շնորհվեց հավատարմագրում՝ 6 տարի ժաետով: Սա
նշանակում է, որ ԵՊԲՀ-ն 2-րդ հավատարմագրված ԲՈւՀ-ն է Հա- դիոլոգ, պրոֆեսոր Լևոն Նազարյանը պարգևատրվեց «Երախտիքի
յաստանում:
հավաստագրով»՝ բժշկական համալսարանի և Նազարյանների ըն-
ԵՊԲՀ «պրոֆեսորական պոլիկլինիկայի» առաջատար մաս-
նագետները մարզային առաջին այցով հյուրընկալվեցին Կոտայ- տանիքի երկար տարիների գերազանց համագործակցության հա-
քի մարզի Հրազդան քաղաքի հիվանդանոցում: Համալսարանի
ռեկտորի նախաձեռնությամբ կազմակերպված «պրոֆեսորական մար:
պոլիկլինիկայի» նպատակն է անվճար խորհրդատվություններ
իրականացնել տեղի ազգաբնակչության շրջանում, նաև մոտիկից Կյանքի կոչվեց ուսանողական գիտական ընկերության ﬕ նոր
ծանոթանալ մարզային առողջապահության խնդիրներին:
մտահղացում ևս՝ «Բանականության հետքերով» ուսանողական գի-
Այցի շրջանակներում համալսարանի պրոֆեսորների անվճար
խորհրդատվություններ ստանալու հնարավորություն ունեցան ավե- տաժողովը՝ նվիրված մարդու էվոլյուցիոն զարգացմանը:
լի քան 200 պացիենտներ:
Ռազմաբժշկական ֆակուլտետում տեղի ունեցած ռազմաբժշ-
Ղեկավարվելով «Ստուգուﬓերի կազմակերպման և անցկաց-
ման մասին» ՀՀ օրենքով և «Կրթության պետական տեսչության կական թանգարանի բացման հանդիսավոր արարողությանը, ի
մասին» ՀՀ օրենքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով՝ ստու-
գուﬓեր անցկացվեցին «Հերացի» ավագ դպրոցում, որի արդյուն- թիվս բազմաթիվ հյուրերի և համալսարանականների, ներկա էին
քում ընդգծվեց, որ դպրոցի գործունեությունն ամբողջովին գնա-
հատվել է դրական: նաև զինվորական բարձրաստիճան պաշտոնյաներ, այդ թվում` ՀՀ
Գիտական խորհուրդը լսեց համալսարանական կլինիկական պաշտպանության նախարարը տիկնոջ` «Զինվորական բժիշկների
համալիրների գործունեության մասին կլինիկական աշխատանքնե-
րի գծով պրոռեկտոր Արﬔն Մինասյանի հաշվետվությունը և արձա- հայկական ասոցիացիա» հասարակական կազմակերպության նա-
նագրեց, որ այս բնագավառում նկատելի են առաջընթացն ու դրա-
կան գործունեությունը: խագահ Ռուզաննա Խաչատրյանի հետ:
Ի պատասխան Թբիլիսիի բժշկական համալսարանի ռեկտորի Մայիսի 12-ին՝ բուժքույրերի ﬕջազգային օրը, ԵՊԲՀ-ում ﬔծար-
հրավերի, ով այցելել էր ԵՊԲՀ 2014-ի հոկտեմբերին` Վրաստան
ﬔկնեց բժշկական համալսարանի պատվիրակությունը: վեցին, պարգևների արժանացան համալսարանական կլինիկաների
Լույս տեսավ «Ապագա բժշկի» հատուկ թողարկումը՝ նվիրված առաջատար բուժքույրերը:
Հայոց ﬔծ եղեռնի 100-ամյա տարելիցին:
Պատասխան այցով ԵՊԲՀ ժամանեցին Չուվաշիայի պետական
Կայացավ «Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական
բժշկական համալսարան» հիﬓադրաﬕ հոգաբարձուների խորհր- համալսարանի պատվիրակները:
դի անդրանիկ նիստը, որը քննարկեց ԲՈւՀ-ի ղեկավար մարﬓի`
հոգաբարձուների խորհրդի նախագահի ընտրությանը վերաբերող 2015 թվականի ապրիլի 12-ին Վատիկանի Սուրբ Պետրոսի տա-
հարցը՝ պայմանավորված ԲՈւՀ-ի՝ ՊՈԱԿ-ից հիﬓադրաﬕ վերա-
կազմավորվելու իրավական կարգավիճակով: Նիստն ընտրեց հո- ճարում կայացած պատարագի մասնակից, «Ապագա բժիշկ» թերթի
գաբարձուների խորհրդի նախագահ (Արﬔն Աշոտյան) և հաստա-
տեց հիﬓադրաﬕ հոգաբարձուների խորհրդի աշխատակարգը, խմբագիր Սեդա Թորոսյանը ռեկտորատում հանդես եկավ հատուկ
ինչպես նաև որոշեց ռեկտորի թափուր տեղի մրցույթը հայտարարել
սույն թվականի ապրիլի 20-ին, իսկ ընտրությունն անցկացնել հունի- լրատվությամբ:
սի 5-ին՝ հաշվի առնելով թեկնածուների փաստաթղթերի ներկայաց-
ման 40-օրյա ժաետի պահպանման կարգը: Բարձրագույն ուսուﬓական հաստատությունների
Հայ-հնդկական բարեկամության ծրագրի շրջանակներում կայա- ուսանողների 16-րդ հանրապետական մարզախաղերի ծրագրով
ցավ հանդիպում բժշկական համալսարանի հայ և հնդիկ ուսանող-
շախմատիստների ﬕջև: Հանդիպմանը մասնակցեց և շախմատա- կայացած ձյու-դո մարզաձևի առաջնությունից ﬔր մարզիկները վե-
յին պայքարի ﬔջ մտավ նաև ՀՀ-ում Հնդկաստանի արտակարգ և
լիազոր դեսպան Սուրեշ Բաբուն: րադարձան նոր ﬔդալներով:
Ստորագրվեց Երևանի Մ. Հերացու պետական և Մոսկվայի ԵՊԲՀ «Հատիս» լեռնագնացների ակումբի անդաﬓերը ապրիլի
Ի. Սեչենովի անվան առաջին բժշկական համալսարանների երկ-
կողմ համագործակցության համաձայնագիր՝ կից աշխատանքային 26-ին կազմակերպեցին վերելք դեպի Արայի լեռ՝ նվիրված Հայոց
ծրագրով:
եղեռնի 100-ամյա տարելիցին` վերադարձին Ծիծեռնակաբերդի հու-
Հայրենական պատերազﬕ հաղթանակի 70-ամյակի առիթով
«Հիշում և հպարտանում ենք» ﬕջոցառուﬓերի շարքը սկսվեց հա- շահամալիր տանելով Արայի լեռան փեշերից հավաքած ծաղկեփն-
մալսարանի բակում տեղակայված հաղթանակի հուշարձանին ծա-
ղիկների խոնարհման արարողությամբ: Դահլիճում, ուր կայացավ ջեր:
պատերազﬕ վետերանների ﬔծարումը, ներկա էին նաև 4 վետե-
ԵՊԲՀ վոլեյբոլի թիմը հաջողություններ արձանագրեց Հայաս-
րան բուժաշխատողներ՝ Հայրենական ﬔծ պատերազﬕ վետե-
րանների վերջին մոհիկանները: տանի ԲՈւՀ-երի ուսանողների մրցապայքարում:
Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի
տնօրենի դասախոսությունը՝ «Ցեղասպանությունը և 2015-ի հ նիսի 8-ին կայացավ ԵՊԲՀ հոգաբարձ ների
բժիշկները» թեմայով, անցավ բավականին բարձր
մակարդակով: խորհրդի նիստը, որը Երևանի պետական բժշկական համալսա-
րանի ռեկտոր ընտրեց Մ.Զ. Նարիմանյանին՝ Երևանի պետա-
կան բժշկական համալսարանի 21-րդ ռեկտորն ընտրվեց երկ-
րորդ անգամ:
«Տարվա լավագույն բժիշկ և տարվա լավագույն բուժհիﬓարկ-
Հուսո Աստղ-2015» աﬔնամյա ազգային մրցանակաբաշխության
շրջանակներում լավագույնի կոչման արժանացավ նաև ԵՊԲՀ թի-
մը, որի կազմում էին ﬔր անվանի մասնագետները՝ Նունե Շահ-
վերդյանը, Արտավազդ Սահակյանը, Կիմ Շուքուրյանը: ԵՊԲՀ «Հե-
րացի» թիվ 1 և «Մուրացան» համալսարանական հիվանդանոցային
համալիրներն արժանացան «Լավագույն հիվանդանոցային համա-
լիր» մրցանակին:
Բացվեց համալսարանի նախկին ռեկտոր, ակադեﬕկոս Վիլեն
Աստվածատրյանի անվան լսարան, որը նախկինում եղել է ռեկտորի
աշխատասենյակը:
Համաշխարհային բանկի պատվիրակությունն այցելեց սիմուլյա-
ցիոն կենտրոն: Այցի նպատակն էր ծանոթանալ կենտրոնի գործու-
նեությանը և կատարված աշխատանքներին: Շրջելով կենտրոնում՝
համաշխարհային բանկի պատվիրակությունն ընդգծեց իր գոհունա-
կությունը` կատարված աշխատանքների առնչությամբ:
ԵՊԲՀ կառավարման օղակի աշխատակիցների շրջանում կազ-
մակերպված կառավարման համակարգի բարելավմանն ուղղված
վերապատրաստուﬓերին մասնակցեցին ավելի քան 30 աշխատա-
կիցներ՝ պրոռեկտորներ, դեկաններ, փոխդեկաններ…
«Տոշիբա Մեդիքալ Սիսթեմսի»` բժշկական տեխնիկա արտադ-
րող առաջատար ընկերության պատվիրակության այցը բժշկական
համալսարան նպատակ ուներ համագործակցությունը Հայաստանի
և հատկապես բժշկական համալսարանի հետ դարձնել առավել ին-
տենսիվ, արդյունավետ և շարունակական:
ԵՊԲՀ-ում ﬔկնարկեց «Քիﬕա» առարկայի դպրոցականների
40 ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18 (1328-1329)
ﬔնդելեևյան ﬕջազգային 49-րդ օլիմպիադան, որին մասնակցում Պլաստիկ վիրաբուժության և դերմատոկոսﬔտոլոգիայի նոր հո-
էին օլիմպիական կազոﬕտեի համանախագահը և անդաﬓերը` րիզոնները ներկայացրեց համալսարանում կայացած ﬕջազգային
Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի քիﬕա- կոնգրեսը, որտեղ զեկուցուﬓերով հանդես եկան ոլորտի ակնառու
կան ֆակուլտետի դեկան Վալերի Լունինի գլխավորությամբ: ներկայացուցիչներ՝ Վիեննայի Ավետարանական հիվանդանոցի դի-
մածնոտային բաժնի գլխավոր բժիշկ և Վիեննայի Wilhelminenspital
Բժիշկ, ծաղրածու, հիվանդանոցային ծաղրածուական արվեստի հիվանդանոցի պլաստիկ և վերականգնողական վիրաբուժության
հիﬓադիր Հանթեր Դոհերթի Ադամսի այցը բժշկական համալսա- բաժնի խորհրդական Քուրթ Վինցենցը, Մոսկվայի Ի.Մ. Սեչենովի
րան և «Մուրացան» հիվանդանոցային կենտրոն կարևոր իրադար- անվան առաջին պետական բժշկական համալսարանի պլաստիկ
ձություն էր: վիրաբուժության ամբիոնի պրոֆեսոր Ռուբեն Ադամյանը և այլոք:
Երևանի և Թբիլիսիի պետական բժշկական համալսարանների Երևանի պետական բժշկական համալսարանում սկսեց գործել
հետազոտողների, ուսանողների և ոլորտի մասնագետների հա- արհեստակցական ﬕություն՝ նոր հիմունքներով:
մար արդյունավետ դարձավ երիտասարդ գիտնականների դպրոցի
հերթական ﬕջոցառումը՝ «Դրամաշնորհներին դիﬔլու արվեստը» ԵՊԲՀ-ում ստեղծվել է նոր հաստիք՝ ֆինանսատնտեսական աշ-
թեմայով, որը նշանավորվեց վերոնշյալ համալսարանների ﬕջև 10- խատանքների գծով պրոռեկտոր:
ամյա արդյունավետ համագործակցությամբ:
ԵՊԲՀ-ի “The New Armenian Medical Journal” («Նոր հայկական
«Հատիս» արշավախմբի հերթական վերելքը նվիրված էր մայիս- բժշկական հանդեսը») ընդգրկվել է Web of Science լայնամասշտաբ
յան հաղթանակներին: շտեմարանի Thomson Reuters-ի նոր ի հայտ եկած աղբյուրների ցիտ-
ման ինդեքսում (Emerging Sourses Citation Index (ESCI):
Հունիսի 1-ին «Հերացի» և «Մուրացան» կլինիկական հիվանդա-
նոցներում հաճելի իրարանցում էր. նշվում էր երեխաների պաշտ- Հայաստանի և Գերմանիայի համալսարանական հիվանդա-
պանության ﬕջազգային օրը: նոցների համագործակցության համար նոր հեռանկարներ կբացի
Գերմանիայի առողջապահության նախարարության կողﬕց առա-
Տրվեց Երևանի պետական բժշկական համալսարանի ստեղծման ջարկվող փոխանակային ծրագիրը, որը քննարկվեց համալսարա-
95-ամյակի հանդիսությունների ﬔկնարկը: նի ղեկավարության և Գերմանիայից ժամանած բարձրաստիճան
պաշտոնյա բժիշկ-մասնագետների համատեղ խորհրդակցության
Կայացավ Հայաստանի 4-րդ ﬕջազգային բժշկական համագու- ընթացքում: Համագործակցության նախանշված ծրագրերը կիրա-
մարը: կանացվեն գերմանական և հայկական համալսարանական կլինի-
կաներում:
Հորդանանի Հաշիմյան Թագավորության բարձրագույն կրթութ-
յան և գիտական հետազոտությունների նախարարն այցելեց ԵՊԲՀ: Թուրքﬔնստանի կրթության նախարարության պատվիրա-
կությունն այցելեց բժշկական համալսարան: Այդ առիթով պատ-
Բժշկական համալսարանում հյուրընկալվեց Բեռլինի օնկոլոգնե- վիրակության ղեկավար, Թուրքﬔնստանի ազգային ինստիտուտի
րի ﬕության փոխնախագահ, պրոֆեսոր Քլաուս Պետեր Հելլրիգելի տնօրեն Բայրամ Բյաշիմովը նշեց, որ այցի նպատակն է քննար-
գլխավորած պատվիրակությունը: կել համագործակցության նոր հեռանկարներ, մասնավորապես՝
ուսանողների փոխանակման ծրագրերի առնչությամբ:
«Հայաստանի գլոբալ առողջություն. Հիﬓախնդիրներ» խորագ-
րով գիտաժողովը ծառայեց հանրային առողջության ոլորտի մաս- Բժշկական համալսարանին ClinicalKey ﬕջազգային առցանց
նագետների հետ համագործակցական կապերն առավել ամրապն- շտեմարանից անվճար օգտվելու հնարավորություն է ընձեռվել:
դելուն:
ՀՀ պետական եկամուտների կոﬕտեն հրապարակել է 2015-ի
«Մուրացան» հիվանդանոցային համալիրի բազայի վրա ստեղծ- հունվար-սեպտեմբեր ժամանակահատվածի խոշոր հարկատուների
վեց մանկական էնդոկրինոլոգների հայկական ասոցիացիան, որի ցանկը, որում ԲՈւՀ-երի ցուցակը գլխավորում է ԵՊԲՀ-ն:
հիﬓադիր նախագահը դոցենտ Ելենա Աղաջանովան է:
«Մուրացան» հիվանդանոցում տեղադրվեց էլեկտրաէնցեֆալոգ-
Լույս տեսավ «Ապագա բժշկի» հատուկ թողարկումը՝ նվիրված րաֆիայի նոր սարք, որն ունի ﬔծ հնարավորություններ և ապահո-
ԵՊԲՀ և Հայաստանում բժշկական բարձրագույն կրթական համա- վում է բազմաֆունկցիոնալ վերլուծություն:
կարգի ստեղծման 95-ամյակներին:
Համալսարանական պոլիկլինկայի գործունեության մասին է
2015-ը Երևանի պետական բժշկական համալսարանի կենտրո- «Ապագա բժշկի» նոյեմբերի թողարկման ﬔջ տեղադրված ընդար-
նական գիտահետազոտական լաբորատորիայի կեսդարյա հոբել- ձակ լրատվությունը և լուսանկարային ռեպորտաժը:
յանի տարին է, որը նշվեց հանդիսավորությամբ:
«Բարեկամություն» աﬔնամյա փառատոնն այս անգամ վերած-
«Հերացի» հիվանդանոցային համալիրի «Լևոն և Քլոտիա Նա- վեց 14 երկրների ազգային արվեստները, երաժշտությունը և աﬔ-
զարեան» ռադիոլոգիայի կենտրոնում մագնիսառեզոնանսային տո- նակարևորը` խոհանոցը ներկայացնելու ստուգատեսի:
մոգրաֆիայի բաժանմունքի բացման արարողությանը մասնակցում
էին հայկական բարեգործական ընդհանուր ﬕության նախագահ Ուսուցչի օրվա առիթով ﬔծարվեցին «Հերացի» ավագ դպրոցի
Պերճ Սեդրակյանը, ՀՀ առողջապահության նախարար Արﬔն Մու- ուսուցիչները:
րադյանը, ԵՊԲՀ ղեկավարությունը:
Բժշկական համալսարանում կայացած «ՀՀ անկախության ձեռք-
Համաշխարհային բանկի փորձագետների պատվիրակության բերման ճանապարհը» թեմայով քննարկման հիﬓական մասնա-
ՀՀ տեսչական այցի շրջանակներում տեղի ունեցան հանդիպում- կիցները «Հերացի» ավագ դպրոցի աշակերտներն էին:
ներ ԵՊԲՀ-ի ներկայացուցիչների հետ, որի ընթացքում ընդգծվեց
ԵՊԲՀ-ի կողﬕց իրականացված ծրագրի արդյունավետությունը: «Սպորտ բոլորի համար» ծրագիրը ԵՊԲՀ ուսանողական խորհր-
դարանն իրականացրել էր հատկապես ֆիզիկական սահմանափակ
Բժշկական համալսարանում տեղի ունեցած՝ Մուրադ Մուրադյա- կարողություններ ունեցող անձանց համար: Մրցույթի մասնակից
նի անվան ուսանողական խորհրդարանի սրահի բացմանը համալ- 40 մարզիկները ﬔծ աշխուժությամբ մասնակցեցին տարբեր մրցա-
սարանի ղեկավարության ներկայացուցիչներից բացի մասնակցում պայքարների՝ ցանկանալով ապացուցել, որ ֆիզիկական սահմա-
էին նաև Մ. Մուրադյանի ընտանիքի անդաﬓերը, հարազատները, նափակ հնարավորություններն անձի դրսևորման համար արգելք
մարտական ընկերները: լինել չեն կարող:
Լույս տեսավ Երևանի պետական բժշկական համալսարանի հեր- ԵՊԲՀ ուսանողական ֆուտբոլային թիմը Սլավոնա-
թական գովազդային գրքույկը: կան համալսարանում ապացուցեց, որ ապագա բժիշկներն
ուժեղ են ոչ ﬕայն գիտելիքներով, այլև ֆիզիկական պատրաստվա-
«Ապագա բժշկի» նոյեմբերյան թողարկումը լայնորեն լուսաբա- ծությամբ: Ապացույցը` մրցաշարի առաջին տեղը գրավելու հանգա-
նել է ԵՊԲՀ 95-ամյակին նվիրված ﬕջոցառուﬓերը: մանքը:
Երևանում կայացած Սևծովյան երկրների 9-րդ ﬕջազգային Երևանում ընթացավ «Եղիր ակտիվ, ապրիր առողջ» խորագրով
նյարդավիրաբուժական համագումարում իր ելույթում ԵՊԲՀ ռեկ- մարզական փառատոնը, որտեղ համառ և անզիջում պայքարում
տոր Մ. Նարիմանյանը նշեց. «Մեր համալսարանը և առողջապա- ﬔր ԲՈւՀ-ը ներկայացնող տղաների և աղջիկների թիﬔրն ար-
հության ազգային ինստիտուտը ﬔծ ուշադրություն են դարձնում ժանացան չեմպիոնի կոչման:
այս ճյուղի զարգացմանը, և այս կապակցությամբ հատկապես ցան-
կանում եմ շեշտել ﬔր ԲՈւՀ-ի՝ այս ոլորտում ﬔծ հաջողությունների ԵՊԲՀ լողորդները կրկին արժանացան հաղթանակ-
հասած և աշխարհի առաջատար կլինիկաներում աշխատող շրջա- ների և ձեռք բերեցին պատվավոր տեղեր զբաղեց-
նավարտների դերն այս գործընթացում»: նողների համար սահմանված ﬔդալներ:
Ընտանեկան բժշկության 3-րդ ﬕջազգային գիտաժողովը կար-
ևորեց կրթական ծրագրերում կլինիկական կանխարգելիչ բժշկութ-
յան ներդրումը` որպես ինտեգրացված, պրակտիկ ուղղվածություն
ունեցող մոդուլ:
ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18 (1328-1329) 41
ՕՐԴԱԵՑԿՈՏԵՒՄՅԲՑԵՐ ԴԵԿՏԵՄԲԵՐ 3
ԴԵԿՏԵՄԲԵՐ 1 ՀԱՇՄԱՆԴԱՄՆԵՐԻ
ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ՕՐ
ՁԻԱՀ-Ի ԴԵՄ ՊԱՅՔԱՐԻ
Այս օրը կոչված է մարդկանց ուշադրությունը սևե-
ՀԱՄԱՇԽԱՐՀԱՅԻՆ ՕՐ ռելու սահմանափակ հնարավորություններ ունեցող
մարդկանց իրավունքների պաշտպանության խնդիր-
Առողջապահության հա- ներին։ Աշխարհի բնակչության ﬔկ քառորդն ուղղա-
մաշխարհային կազմակեր- կիորեն առնչվում է հաշմանդաﬓերի հետ կամ որպես
պության նախաձեռնությամբ խնամող, կամ որպես ընտանիքի անդամ: Հենց այսօր է,
1988-ից ողջ աշխարհում որ հաշմանդաﬓերն՝ առավել քան երբևէ, հիշեցնում ու
նշվում է այս օրը՝ խնդրի բարձրաձայնում են իրենց իրավունքների, դրանց ոտ-
նկատմամբ հասարակության նահարման, իրենց նկատմամբ հոգածության պակասի
ուշադրությունը գրավելու, մասին:
ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ին հակազդման Այս իմաստով ﬔր երկրում դեռևս բազմաթիվ խնդիր-
գործում նոր կազմակերպութ- ներ կան: «Որևէ երկիր չի կարող ժողովրդավարական
յուններ, խմբեր և անհատներ համարվել, եթե նրա բոլոր քաղաքացիների համար
ներգրավելու նպատակով: չկան կրթություն ստանալու, աշխատելու, ընտանիք
կազﬔլու, հասարակական կյանքին մասնակցելու հա-
Ավելի քան 30 տարի առաջ վասար հնարավորություններ»,- սա աﬔն տարի հնչող`
իր գոյության մասին ազդա- համապատասխան կազմակերպությունների գլխավոր
րարած ՁԻԱՀ-ն այսօր դարձել կարգախոսն է:
է մարդկության զարգացմանը
խոչընդոտող հազարամյակի Հաշմանդամությունը ողբերգություն չէ, եթե մարդ-
մարտահրավեր, իսկ ՄԻԱՎ կանց համար ստեղծված են բոլոր պայմաններն` ար-
վարակի համաճարակից չի ժանապատիվ կյանքով ապրելու համար:
խուսափել աշխարհի և ոչ ﬕ
երկիր: ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի խնդիրն արդիական է ԴԵԿՏԵՄԲԵՐ 5
նաև ﬔր հանրապետությունոմ: ՁԻԱՀ-ով առա-
ջին հիվանդը գրանցվել է 1981-ին, իսկ 2007-ի ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ
դեկտեմբերի դրությամբ աշխարհում արդեն
ապրում էր մոտ 33 մլն ՄԻԱՎ վարակով հիվանդ: 95ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի տարեգրությաւն ﬔջ հիշարժան ՍԱՀՄԱՆՆԵՐՈՒՄ
է նաև 1983-ը, երբ գրեթե ﬕաժամանակ, Լյուկ ՊԵՏԱԿԱՆ ԼԵԶՈՒ
Մոնտանյեն (Պաստերի ինստիտուտ, Ֆրանսիա) ՃԱՆԱՉՎԵՑ
և Ռոբերտ Գալոն (Քաղցկեղի ազգային ինստի- ՀԱՅԵՐԵՆԸ
տուտ, ԱՄՆ) անջատեցին ՁԻԱՀ-ի հարուցիչ վի-
րուսը: Համաճարակն այս ընթացքում խլել է ﬕ Հայաստանի հեղկոﬕ 1920-ի դեկտեմբերի
քանի տասնյակ ﬕլիոն մարդկային կյանք: Այն դեկրետում ասվում էր. «Հանրապետ թյան սահ-
շարունակում է ﬓալ աշխարհում մահվան խո- մաններ մ պետական լեզ ն ճանաչվ մ է հայե-
շորագույն պատճառներից ﬔկը, իսկ Աֆրիկա- րենը: Իսկ մ ս լմանաշատ վայրեր մ ` հայերե-
յում՝ թիվ ﬔկ պատճառը: նին կից՝ նաև թ րքերենը»:
ՍԱՐԳԻՍ ԿԱՍՅԱՆ
ՀՍԽՀ հեղկոﬕ նախագահ
42 ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18(1328-1329)
ԴԵԿՏԵՄԲԵՐ 10 ԴԵԿՏԵՄԲԵՐ 16
ՄԱՐԴՈՒ ԻՐԱՎՈՒՆՔՆԵՐԻ ԼՅՈՒԴՎԻԳ ՎԱՆ ԲԵԹՀՈՎԵՆ-245
ՀՌՉԱԿԱԳՐԻ ՕՐ Գերմանացի ﬔծ կոմպոզիտոր, դաշնակահար,
դիրիժոր Բեթհովենը
Մարդու իրավունք- երաժշտական սկզբնա-
ների համընդհանուր կան կրթությունը ստա-
հռչակագիրը ՄԱԿ-ի ցել է հորից։ Հայրը,
բոլոր անդամ-պետութ- տեսնելով որդու երաժշ-
յուններին առաջարկված տական ունակություն-
փաստաթուղթ է, որն ըն- ները, երազում էր, որ
դունվել է ՄԱԿ-ի Գլխա- որդին մանուկ հասա-
վոր ասամբլեայի երրորդ կում ճանաչվի ամբողջ
նստաշրջանի ժամա- աշխարհում՝ կրկնելով
նակ՝ 1948-ին, Փարիզի Մոցարտի օրինակը։
Շայո պալատում։ Հռչա- Դրանից դրդված՝ նա
կագիրը թարգմանվել է հաճախ որդուն ստի-
375 լեզուներով ու բար- պում էր պարապել
բառներով. աշխարհում առանց դադարի։ Գեր-
որևէ այլ փաստաթուղթ հոգնածությունից և դա-
չի թարգմանվել այս- ժան վերաբերմունքից
քան շատ լեզուներով: վիրավորված՝ Բեթհովենը հաճախ էր փախչում տա-
Մարդու իրավունքների հռչակագիրն այն հիﬓական նից։ Նա 1787-ին ﬔկնում է Վիեննա, որպեսզի Մո-
փաստաթուղթն է, որում առաջին անգամ ամրագր- ցարտին ներկայացնի իր գործերը։ Վերջինս, լսելով
վեցին մարդու և անհատի հիﬓական իրավունքնե- Բեթհովենի երաժշտությունը, ասում է. «Ուշադրութ-
րը: Այն բաղկացած է 30 հոդվածներից և տնտեսա- յուն դարձրեք այս երիտասարդին, կգա ժամանակ,
կան, սոցիալական ու մշակութային իրավունքների որ նրա մասին ամբողջ աշխարհը կխոսի»։
մասին ﬕջազգային դաշնագրերից, քաղաքացիական 1792-ից երիտասարդ կոմպոզիտորը վերջնակա-
և քաղաքական իրավունքների մասին ﬕջազգային նապես հաստատվում է Վիեննայում, ուր ապրում
դաշնագրերին հավասար արձանագրություններով է ﬕնչև կյանքի վերջը։ Նա աստիճանաբար սկսեց
համարվում է մարդու իրավունքների ﬕջազգային կորցնել լսողությունը և ամբողջովին խլացավ։ Այս
օրինագծի ﬕ մասը։ փաստը նրան դրդեց անգամ ինքնասպանության,
որը բարեբախտաբար տեղի չունեցավ։ Բեթհովենը
ԴԵԿՏԵՄԲԵՐ 26 մահացել է Վիեննայում՝ լյարդի հիվանդությունից։
Նրա շիրիմը գտնվում է հենց այդտեղ, իսկ տուն-
ՆՎԵՐՆԵՐԻ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ՕՐ թանգարանը՝ Բոննում։
ԴԵԿՏԵՄԲԵՐ 31
ՇՆՈՐՀԱՎՈՐ ՆՈՐ ՏԱՐԻ
Յուրաքանչյուր տարի Մեծ Բրիտանիայում, Կանա- 43
դայում, Ավստրալիայում և ﬕ քանի այլ երկրներում
նշվում է նվերների օրը: Այդ օրը բազմաթիվ խանութ-
ներում, համարյա բոլոր ապրանքատեսակների հա-
մար անց են կացվում աննախադեպ զեղչերի և նվեր-
ների ակցիաներ:
Հուսանք՝ Հայաստանում էլ առիթ կունենանք նման
զեղչերի ականատես լինել:
ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18 (1328-1329)
Մի փոքր ժամանց
ՆՈՐ ՇՈՒՆՉ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆՈՒՄ
MD շոուն ժամանցային-տեղեկատվական
հաղորդում է բժշկական ոլորտի և բժշկա-
կան համալսարանի անցուդարձի մասին:
Տեղեկատվական մասն իրենից ներկայաց-
նում է հետաքրքիր բժշկական նորություն-
ներ թիﬕ անդաﬓերի ﬔկնաբանությամբ,
ովքեր ներկայացնում են նաև ուսանողա-
կան խորհրդարանի ﬕջոցառուﬓերի լու-
սաբանումը: Ժամանցային մասն ընդգրկում
է հարցազրույց հյուրի հետ: Հաղորդման
մյուս էջերն են “Medicus minor” և “Srotsinfo”:
MD շոուի մտահղացումը, որի հեղինակ-
ներն են Արﬔնակ Սրոցանցը և Սիփան
Քարամյանը, առաջացել է 2015 թվականի
գարնանը: Դրանից հետո սկսվել են նա-
խապատրաստական աշխատանքները:
Մայիսին կայացավ առաջին հաղորդման
պրեﬕերան: Իսկ սեպտեմբերից թիﬓ ընդ-
լայնվեց և իր ﬔջ ընդգրկեց պրոֆեսիոնալ
օպերատորների, նոր խմբագիրների, և
կազմավորվեց ստեղծագործական խումբ:
Նախագծի ստեղծման գլխավոր նպա-
տակներից ﬔկը ուսանողական խորհր-
դարանի ﬕջոցառուﬓերի լուսաբանուﬓ է
տեսաձայնագրության տարբերակով: Յու-
րաքանչյուր հաղորդման ժամանակ նրանց
մոտ հյուրընկալվում է բժշկական համալ-
սարանում սիրված և ճանաչված անձնա-
վորություն, ում փորձում են ներկայացնել
ուսուﬓական պրոցեսից դուրս: Այս նախա-
գիծն իր բնույթով առաջինն է բժշկական
համալսարանում:
Նշենք, որ այս աﬔնը կազմակերպվել
է ուսանողական խորհրդարանի
աջակցությամբ:
Ծրագրի ստեղծման գործում ﬔծ է MD
շոուի ստեղծագործական խմբի անդամ-
ների՝ Սիփան Քարամյանի, Արﬔնակ Սրո-
ցանցի, Ազատ Կարապետյանի, Մարիամ
Գևորգյանի, Գալյա Մազմանյանի, Ջեմմա
Սանոյանի, Անի Դանիելյանի, Մարիամ Պո-
ղոսյանի ավանդը:
44 ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18(1328-1329)
5TH INTERNATIONAL CONGRESS ON
“NEW HORIZONS FOR PLASTIC SURGERY AND
DERMATO‒COSMETOLOGY”
Surgery and Dermato-Cosmetology” which was organized The Conference participants were also greeted by the RA
by the Armenian Association of Plastic, Rehabilitation and Deputy Minister of Health Gagik Mirijanyan who highlight-
Aesthetic Surgeons, Georgian Society of Plastic and Rehabil- ed the importance of participation of specialists from foreign
itation Surgeons and YSMU. countries and Nagorno Karabakh. «Our partners from the US,
England, Austria, Russia, Georgia and Ukraine will share their
A welcome speech was delivered by Armen Hovhannisyan, experience and skills in the frame of the Conference. I am sure
the President of Armenian Association of Plastic, Rehabilita- that 3-day discussions will have important scientific, practical
tion and Aesthetic Surgeons. and educational significance and will promote the further de-
velopment of plastic surgery in Armenia», as mentioned by
"I cordially welcome all of you in this very important event the Deputy Minister.
which is being organized for the 5th time. The Congress is
aimed at discussing the issues of the field, sharing experience Worth mentioning that well known representatives such as
taking into consideration quick development of the field and Dr. Kurt Vinzenz, Maxillofacial Department Senior Doctor of
introduction of new technologies and methods''. Vienna Evangelistic Hospital and Advisor of Plastic and Re-
constructive Surgery Department of Vienna Wilhelminenspi-
YSMU Rector Mikayel Narimanyan welcomed the Congress tal Hospital, Rouben Adamyan, Professor of Moscow Sech-
participants and guests and said: «I am happy to welcome enov Medical University Plastic Surgery Department, and
you here in the frame of the 5th International Congress on others will deliver reports in the Congress.
“New Horizons for Plastic Surgery and Dermato-Cosme-
tology”. The topic is very actual since the field is demand- The Congress will last for 3 days and will be finalized on
ed. Being an internist, I am well aware that internal diseases October 30 with the satellite symposium on dermato-cosme-
have their external image and face with the broad meaning tology.
of the word. There are diseases which are not exceptions and
which based on the failure of internal organs’ functions, and
bring to surface aesthetic, dermatological and structuralized
problems which cause other anxieties to a patient besides
the discomfort created from the disease. I am hopeful that
the abolition of those signs expressed internally will give the
opportunity to ensure contacts and have the impact on that
organ which has been the virus. I think time has come when
internal diseases, endocrinology, internology, can have their
input in such interesting and multidisciplinary development
as plastic, rehabilitation and aesthetic surgery. The legal part
of the profession is of importance here and I hope that today’s
discussions will be reflected in educational programs. I wish all
of you efficient work and new achievements».
“NONPRESCRIPTION MEDICINE OTC: FROM
THEORY TO PRACTICE” SCIENTIFIC‒PRACTICAL
CONFERENCE IN YSMU
The scientific-practical conference comed the Conference participants and “I consider the implementation of such
on “Nonprescription Medicine (OTC): wished them fruitful work. kind of events in healthcare system of
From Theory to Practice” took place in importance since year by year the size
the Yerevan State Medical University In his welcome speech YSMU Rector of OTC is increasing. With the increase
a er M. Heratsi. Mikael Narimanyan highlighted the role of those sizes pharmacist’s role is also in-
of primary healthcare in the control pol- creasing in medicine policy”. Reports by
Margarita Beglaryan, President of icy of OTC. “This procedure is difficult the participants followed the welcome
“Pharmacology and Pharmacy: Educa- to control since people who get treat- speeches.
tion and Science” Association, who wel- ment on outpatient basis choose what
medicine to take themselves in case of
this or that symptoms. A proper strat-
egy to implement the policy should be
developed for that reason. And the dis-
cussion results of all those problems will
get their reflection in our educational
programs. I wish all of us fruitful work-
ing day”, the Rector said.
Ghukas Ulikhanyan, Advisor to RA
Health Minister Armen Mouradyan,
spoke on behalf of the Health Minister:
46 ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18(1328-1329)
INTERNATIONAL CONFERENCE “THE QUALITY
OF LIFE INDUCED BY HEALTH.
MULTIDISCIPLINARY APPROACH”
Armenian Association of Young and Dzovinar’s was Pseudoxontho-
Doctors organized International ma Elastium.
Conference named “The Quality The people who were directly
of Life Induced By Health. Mul- responsible for the International
tidisciplinary Approach” on No- conference were Gevorg Grigory-
vember 06-07,2015, in Elit Plaza an, MD. President of the Armenian
Business Center. Association of Young Doctors and
Two of our 6th year students Inna Persoyan ,M.D., PhD, Presi-
from General Medicine faculty dent of the Armenian Anti- Aging
Dzovinar Alexan and Atithi Shar- Medical Association.
va participated in the conference The International Conference
and received corresponding cer- was also attended by the Prof. Ar-
tificates and 3CME credit. Atithi’s men Muradyan, Minister of Health
topic of research was Thrombotic of RA.
Thrombocytopenic Purpura (TTP)
“STUDENT FALL 2015” DEDICATED TO THE YSMU
95TH ANNIVERSARY: STUDENT COUNCIL’S “CULTURE
AND LEISURE” COMMITTEE IS 20 YEARS OLD
This year’s event is dedicated to University’s 95th anniversa- In November 1995 the Student Parliament’s session made a
ry and the Student Council’s “Culture and Leisur”-Committee’s
20th anniversary. decision to establish the committee on “Culture and Leisure”.
YSMU management with the presidency of Rector M. Nari- The Committee started a fruitful activity furn ish-
manyan, the lecturers, Presidents of YSMU Student Council
and “Culture and Leisure” Committee, Karen Avagyan, Pres- ing and improving the events and programs by thus formulating
ident of Board of Trustees of Armenian Youth Foundation,
YSMU graduates Grisha Aghakhanyan, Armen Shahverdyan specific cultural traditions in YSMU student life.
from The Beautified Project, other guests and students, were
present at the event. During the past 20 years the Committee had organized various
The event was accompanied with music and humoristic scenes performances, there has been theatrical groups formed exclu-
and awards during which presidents of Student Council of dif-
ferent years awarded the presidents of “Culture and Leisure” sively by the Medical University students out of which the first
Committee presidents with special awards.
one was called “Swallow”. «Bella Donna» fashion theater was
Introducing the history of 20 years of “Culture and Leisure”
Committee, the students spoke about the works implemented established in the meantime. “Vernatoun” literature club was
and shared the establishment history of the Committee.
created adjacent to the Armenian language department which is
As the history says, there were serious preconditions in the
University during 1994-1995 regarding the students’ cultural functioning up to now and organized a series of literary artistic
life and leisure. Day by day there was the need to create a new
committee. events in YSMU and out of its borders.
“Medicus” choire, “Sasoun” folk dance and music group, “Me-
duni” group, were also formulated in the frame of “Culture and
Leisure”. The following projects were organized: days of student
“Medicus” monthly journal, evenings, photo exhibition “Stu-
dent Life Yesterday and Today”, artistic exhibitions. A new in-
teresting tradition was given the start of, which is the integration
evenings which were very interesting for the 1st year students as
they helped them with the integration to university life.
WELCOME TO TSAGHKADZOR
The Tsaghkadzor Ski Resort is located just above the Ar- Tsaghkadzor has enchanting power: those who visited it
menian town of Tsaghkadzor approximately 60 km from Ar- once desire to be back again.
menia’s capital Yerevan and the Zvartnots Airport.
The town of Tsaghkadzor is located at 1750m above sea General Sport Complex
level on the southeast slope of mount Teghenis. During So-
viet times, the li s and other sporting facilities were built to
prepare Soviet athletes for the 1988 Winter Olympics. The
town was further developed into a ski resort and later fully
modernized with the old li s being replaced.
The first stage of the li s is a four-seater and all the oth-
ers are double seater chairli s equipped with magic carpet-
boarding systems.
Apart from the li s the resort offers ski and snow- The Olympic Sports Complex of Tsaghkadzor was built
board rental as well as skiing instructors. specifically for the preparation of the Soviet athletes for the
There are three cafés located at the foot of the mount and 1968 Summer Olympic Games in Mexico. Today the sports
at the end of the first and second li s. complex which was thoroughly overhauled in 2008 opens
Tsakhkadzor boasts exciting ski pistes, respectable hotels its doors to all visitors. The complex provides training facil-
and chic restaurants. Here you can relax, socialize and pay ities for 35 types of sports. It consists of a football stadium,
tribute to a good cooking and your own charming habits, swimming and diving pools, a ski run piste, several indoor
like having a jug of beer and a football match or smoking a sport halls and facilities for many other types of sports.
flavored cigar a er dinner. Republican ski school, based in Tsakhkadzor, was founded
in 1986. During the years the school has trained sportsmen,
And of course, Tsakhkadzor is a paradise for skiers, who who participated in the Olympics and other international
come here especially to taste the drive, going down the mag- competitions. In summer season school students engage in
nificent mountain slopes. Pistes for all levels of complexi- special physical training, bicycling and roller-skating, and
ty start from the Teghenis top, where you get by means of in winter Teghenis’s ski slopes are at their disposal. Experi-
modern rope-way quick as a wink. enced mentors of Tsakhkadzor children and youth ski school
Crystal clear air, bright and clean winter sky and snow- also help beginner tourists to learn the basics of conquering
capped mountains…pure white everywhere. the mountain trails.
Winter is Tsaghkadzor’s season. It is rather mild here. The
temperature in January is -9⁰.The ski season starts at the end
of November and finishes mid-April. Snow surface on the
slopes of the mountain is 1.4 meters and due to exceptional
weather conditions even long a er the snowfall its surface
doesn’t freeze.
48 ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18(1328-1329)
Around the area of the General Sport Complex there is Orbeli who were native of Tsaghkadzor.Famous armenian
located “Tsaghkadzor Youth Center“ which collaborates family of world prominent scientists play a great role in na-
with Yerevan State medical University and offers decent dis- tive culture and science of XX century.Orbeli’s scientific ca-
counts for YSMU students and lecturers. reer was spent in the leading Russian physiological centres,
Nowadays Tsakhkadzor is a modern resort, with extended and he joined Pavlov in 1907, at the very height of Pavlov’s
infrastructure, perfect ecology and high level security. It’s research on conditioned reflexes. He was Pavlov’s assistant
a cozy resort town, offering world-class services at very at- in the Department of Physiology at the Institute for Experi-
tractive prices. mental Medicine from 1907 to 1920.
Those, who love to ski in the dark, can use enlightened
platter pull and tubing pistes, situated nearby Kecharis tem- Orbeli worked abroad doing several researches in Germa-
ple. The “night life” can go on in night-clubs at “Kecharis” ny, England, France and Italy. Orbeli was professor of phys-
hotel and Writer’s hotel. iology at the First Leningrad Medical Institute from 1920 to
It’s never boring in Tsakhkadzor! 1931, and from 1925 to 1950 professor of physiology at the
Military-Medical Academy. He was head of the latter from
Monastery complex Kecharis 1943 to 1950.
Tsakhkadzor Writers House
Pearl of the valley of flowers- Kecharis monastery, is lo- Tsakhkadzor Writers House holiday resort is one of the
cated 60 km from Yerevan in the ski resort town of Tsakh- top Armenian hospitality facilities offering excellent tour-
kadzor. Kecharis is a group of 4 churches, and it is one of the ist service, comprehensive recreation and leisure facil-
well-preserved medieval architectural samples of the Arme- ities as well as premium conference and business meeting
nian Highland. It was founded by Pahlavuni prince in honor rooms. The resort combines three interconnected wings
of Gregory the Illuminator in 1033 in the 11th century, and each consisting of three levels linked by large halls and
construction continued until the middle of the 13th century. corridors. All rooms feature convenient lounges and open
The main temple, the church of Saint Grigor, is the monas- balconies with a view over the nearby forest. The terri-
tery’s first structure. The church of Surb Nshan (“holy cross” tory of the resort contains a tennis court, children play-
in Armenian) is situated south of the church of Grigor. The ground, open air terrace, parking lot and open air swimming
Katoghike (Cathedral) (1203-1214) church stands south of S. pool. All pathways are decorated with flowers and plants.
Nshan, with a narrow passage dividing them. The church of
Harutyun (Resurrection), standing on a forest glade, away
from the main group, was built in 1220. In the 12th and 13th
centuries Kecharis was a major religious center of Armenia
and a place of higher education. Today the monastery has
been fully restored and is clearly visible from the ski slopes.
Orbeli brothers’ Museum
How to get to Tsaghkadzor
National air-carrier - Armavia company connects Ar-
menia with ountries of the world. In addition, reg-
ular flights to Armenia are carried out by interna-
tional airlines, such as Aeroflot, S7, British Airways,
Lu hansa, Austrian Airlines, Air France and Czech Airlines.
From Zvartnots international airport (75 km to Tsakhkadzor)
you can reach the resort:
The Orbeli brothers’ house-museum in Tsaghkadzor is ded- 49
icated to the Armenian scientists Ruben, Levon and Joseph
ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18 (1328-1329)
ARMENIAN NEW YEAR
CELEBRATIONS
New Year celebrations -
The Armenian Way
The New Year celebration is one of the most an- the table. Apples, blackberry, peach, apricot, pear, prunes,
ticipated holidays for an Armenian family. watermelon, cherries, etc...
Through the years, the traditions and customs are be- For the bread we usually put Armenian thin lavash since it
ing kept but also a bit modernized .Some of the customs lasts longer fresh. For about a week we don’t do any shop-
come from Soviet times, they are quite similar to the ones ping (actually we wouldn’t be able to do it since the stores
in Russia and former USSR, but some are typical only in are closed), so all that days we are eating the food prepared
Armenia. Families with modest means and low income in advance. Many people’s stomachs won’t easily survive this
do their best to save money for New Year table. Peo- holiday.
ple even do more than they can afford, since it’s believed
that “You’ll spend the year just the way you’ve welcomed
it” and also people will be welcoming guests the fol-
lowing days, so the table has to be as “rich” as possible.
The preparations start weeks before the New Year. People
start attacking the food stores and supermarkets, trying to
do the shopping beforehand, since the last days many things
become more expensive (others like to leave everything till
the last moment and the shop owners are earning on it).
The Table
One of the most anticipated New Year table “accessories” There’s an unannounced competition among the fam-
is the pork leg. It has become one of the main symbols of ilies and housewives - whose table will be richer and
the holiday and there are already many jokes connected to more original?. In addition to the traditional dishes, my
that “cult” - like the question “how days in advance do you mother also makes “chicken Kiev” cutlets, and tradi-
buy the pork?” asked to everybody or the greeting “happy tional “Ishli kyu a” - chopped meat of different kind
pork holidays!”. It costs about 100$ for an 8-10 kg piece. The - stuffed one in another. Usually meat-stuffed pancakes
recent years, some families that are trying to be original, are are also an important part of the new year table, as well
replacing the pork with turkey or some fish. Other tradi- as traditional Armenian Dolma made by grape leaves.
tional things for the table are meat snacks (ham, basturma, No female family member can skip from the respon-
sujukh), various salads.. sibility of making these preparations (cutting veg-
etables, rolling dolmas, and baking pankaces).
The House
(On the table you can find pastry (mostly eastern ones - The preparations are not only for the table, but also for the
with sweet honey syrup and nuts, since they can stay eat- house. A very important tradition for Armenians is cleaning
able longer because there’s no milk cream), fruits (orange, out the house. These days girls are going upstairs on the stairs
apples, pomegranate, bananas, grapefruits), various nuts cleaning chandeliers and ceilings, also tops of wardrobes,
(pistachio, hazelnuts, almonds, walnuts, etc...), and the sweet cupboards and other wall units. This tradition is believed to
sudjukh - walnuts, threaded and soaked in thick syrup of be very important so that the house have to be totally ready
grape or mulberry juice. Dried sweet snacks from all kinds to enter the new year clean. If you call an Armenian house
of fruits (sometimes also vegetables) is also a must-have for on the last days of December, be sure that if you ask what
are they doing, they must be either cleaning, or cooking.
So the new year is traditionally being met with the family. In
some families women are busy preparing the table and clean-
50 ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Դեկտեմբեր 2015 N 17-18(1328-1329)
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
a056211c
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search