วรรคทองของชีวิต

50 • วรรคทองของชีวิต

โง่ไมเ่ ป็น เปน็ ใหญ่ยากฝากใหค้ ิด
ทางชีวติ จะรงุ่ โรจนโ์ สตถผิ ล
ตอ้ งร้โู งร่ ู้ฉลาดปราดเปรื่องตน
โงส่ ิบหนดกี ว่าเบ่งเก่งเดย๋ี วเดยี ว
สมเดจ็ พระมหาวีรวงศ์

วรรคทองของชีวิต • 51

ลูกเอ๋ย……..

ถ้าหากลูกมสี ติม่ันคงเยอื กเย็นในขณะที่

คนอ่ืนตื่นกลัวสน้ิ หวังหรือหนั มากล่าวรา้ ยต�ำหนลิ กู

ถา้ หากลกู รกั ษาคุณธรรมไวไ้ ดแ้ ม้เม่ืออยทู่ ่ามกลาง

คนหม่มู าก

ถ้าหากยงั ไม่ลมื ตวั แมล้ ูกได้ดิบไดด้ เี ปน็ ใหญเ่ ปน็ โต

ถ้าลกู สามารถบังคบั ใจความคิดและพลงั

ความเข้มแข็งให้เปน็ ประโยชนอ์ ย่เู ปน็ นจิ

ถา้ ลกู ยังมกี ำ� ลงั ใจแม้เม่ือยามอบั โชควาสนา

โลกน้ีและความดงี ามของโลก

จะเปน็ ของลูกและลกู จะเปน็ มนุษย์ทม่ี ีคุณคา่

ควรแก่โลกอยา่ งแทจ้ ริง

รยิ าร์ด คิปปลงิ

52 • วรรคทองของชีวิต

ชวี ติ ทีเ่ รยี บงา่ ยอ่อนนอ้ ม
เพียบพรอ้ มด้วยสุขสันติ ดกี ว่าชวี ติ ทห่ี รหู รา
แต่เตม็ ไปด้วยภยันตรายและการเส่ียง
การยโสโอหงั จะมากอ่ นความพินาศหายนะ
เราจะดูบุคคลได้ด้วยเพอ่ื นฝูงทเ่ี ขาคบหาสมาคม
การแนะน�ำง่ายกว่าการปฏบิ ัติ
เราจะรู้จักตน้ ไมไ้ ดด้ ้วยผลของมัน
ภยั พิบัติเป็นเครื่องทดลองความจริงใจของเพือ่ น

อีสป

วรรคทองของชีวิต • 53

ฐานะช่อื เสียงชกั พาให้ผู้คนแกง่ แย่ง
ทรพั ยส์ ินกระตุน้ ใหผ้ คู้ นละโมบ
เรง่ เร้าใหเ้ กดิ เลห่ เ์ หลย่ี มฉ้อฉล
นคี่ ือสาเหตุตน้ ตอแหง่ ความวุ่นวาย
ของสงั คม

เหลาจ้ือ

54 • วรรคทองของชีวิต

ชีวิตของคนเราแสนส้ัน
เกินกวา่ ทเ่ี ราจะเฝ้ากงั วล
แตเ่ รื่องสพั เพเหระ

เบญจามินดิสราเอลี

วรรคทองของชีวิต • 55

จงจำ� ไว้ว่า
ไม่มีสภาวะใดของมนษุ ย์ทจี่ ะย่ังยืนตลอดไป
ดงั นน้ั จึงไมค่ วรสนุกสนาน
จนเกินขอบเขตในยามท่ีโชคดี
และไมค่ วรเศรา้ โศกมากเกินไป
ในยามทโ่ี ชคร้ายมาเยือน

โสเครตีส

56 • วรรคทองของชีวิต

ชวี ิตของเราเหมอื นสายใย
ท่อี าจมองไม่เหน็ ด้วยตาเปลา่
เชื่อมโยงใยชีวิตเราเขา้ กบั ชวี ติ อ่นื ๆ
ช่วยเหลือผลกั ดันเสกสรรคุณประโยชน์แกก่ นั
ทั้งโดยตรงหรือทางอ้อม ท้งั รู้ตวั และไมร่ ตู้ ัว
ไมม่ ใี ครอย่พู ้นสายใยนีไ้ ด้
และไมม่ ีใครอยู่ในสังคมได้
โดยไมเ่ คยเป็นหนบี้ ุญคุณใครเลย

ราลฟ์ แรนซมั

วรรคทองของชีวิต • 57

ในการระลกึ ถงึ ความโชคดี
ที่ทา่ นมีชวี ิต
ทา่ นควรจะใช้ชวี ิตของท่าน
ใหเ้ ป็นประโยชน์แกผ่ อู้ ื่น
เพอ่ื เปน็ การตอบแทน

อเี มอรส์ นั

58 • วรรคทองของชีวิต

มนุษยเ์ ราเกดิ มาพรอ้ มมือที่กำ� แน่น
เตรียมท่ีจะบกุ รกุ และกอบโกย
แตเ่ วลาชวี ติ ออกจากรา่ ง
มือทงั้ สองของเราจะแบออก
ไม่มสี ง่ิ ใดในโลกที่เราต้องการ
ไม่มีสงิ่ ใดทว่ี ิญญาณจะนำ� ตดิ ตัวไปได้
บิสชอบ ฟูลตัน

วรรคทองของชีวิต • 59

คณุ คา่ ของชีวติ ไม่ไดอ้ ย่ทู ่ีการมอี ายยุ ืนยาว
แตอ่ ย่ทู ี่คุณประโยชนท์ ี่เราสร้างขนึ้
บางคนอาจอย่นู าน
แต่ไมไ่ ด้รับผลอนั ใดในชวี ติ
เราจะมีความพงึ พอใจในชวี ิตหรือไม่
มไิ ดข้ นึ้ อยู่กับอายยุ ืน
หากแตอ่ ยู่ในความคิดและจติ ใจของเราเอง

มองตาญ

60 • วรรคทองของชีวิต

ฟ้าประทานชีวิตใหเ้ รา
แต่ชะตาชวี ิตเราตอ้ งสร้างสมเอง
หากกระท�ำแต่กรรมดีมีศลี ธรรม
ชอบชว่ ยเหลือผอู้ ่ืน
ยิง่ ไมม่ ผี ู้รเู้ ห็นก็ยง่ิ เป็นกศุ ลมหาศาล
เม่อื เราส่ังสมความดจี นเต็มเปี่ยมแลว้
เราจะต้องการชะตาชวี ติ อย่างไรกไ็ ด้

เหล่ยี วฝาน

วรรคทองของชีวิต • 61

ส่ิงอศั จรรย์ในโลกมมี ากมาย
แตม่ นุษย์อศั จรรย์กวา่ ส่ิงอศั จรรยท์ ้ังปวง
อย่างเหลอื หลาย
ซูโฟเกิล

62 • วรรคทองของชีวิต

หากท่านซอ่ื ตรงและมสี จั จะกบั ตนเองแลว้
ทา่ นจะไมม่ วี นั หลงทางชวี ิต
ทา่ นจะด�ำเนินไปดุจการตอ่ เนือ่ งกัน
อยา่ งกลมกลนื ของวันคืน
และทา่ นกจ็ ะเป็นประโยชน์กบั ทกุ คนด้วย

เชกสเปียร์

วรรคทองของชีวิต • 63

ช่อื เสียงกบั ชีวติ อยา่ งไหนสำ� คญั กว่ากัน
ทรพั ยศ์ ฤงคาร กบั ชวี ติ อยา่ งไหนมคี ณุ คา่ กวา่ กนั
การไดร้ บั ชือ่ เสยี งและทรพั ยส์ มบัติ
กับการสูญเสียชีวิตนั้นสิ่งใดเป็นผลร้าย
กว่ากนั
ยิง่ กระหายช่อื เสียงก็ย่ิงเสือ่ มเสียมาก
ย่ิงสะสมทรัพย์มากกย็ ิ่งสูญเสีย
ผู้รู้จักหยุดจึงไม่มีภยนั ตราย
ท�ำไดเ้ ชน่ น้ีชวี ิตจะยืนนาน

เหลาจ้อื

64 • วรรคทองของชีวิต

มีสองส่ิงท่ีเราควรมุง่ หมายในชวี ติ
สงิ่ แรกคือแสวงหาส่งิ ทคี่ ุณตอ้ งการ
และหลังจากนั้นกค็ ือ
ชน่ื ชมกับสงิ่ ที่คุณหามาได้
มีแต่คนที่ฉลาดทสี่ ดุ เทา่ นน้ั
ท่จี ะบรรลจุ ดุ มุ่งหมายขอ้ ทส่ี องได้

โลแกน เพยี ซอลสมธิ

วรรคทองของชีวิต • 65

สงิ่ มีชวี ิตสามารถอยู่รอดได้
ไม่ใช่เพราะว่ามนั แขง็ แรงและสมบรู ณก์ ว่าคนอ่นื ๆ
แตอ่ ยู่รอดไดด้ ้วยการให้ความร่วมมือซง่ึ กันและกนั
สัตวแ์ ละพชื มชี ีวติ ได้
ไมใ่ ช่เพราะการเอาชนะบรรดาสิ่งอ่นื ๆ ท่ีอยรู่ อบขา้ ง
เพ่ือใหไ้ ด้แสงสวา่ งและอาหาร
แต่อยู่รอดได้กด็ ว้ ยการเรยี นรู้ท่จี ะอย่รู ่วมกัน
กบั สง่ิ ต่างๆ รอบข้างตา่ งหาก
ในลกั ษณะทีท่ ุกฝา่ ยต่างกไ็ ดร้ บั ผลประโยชน์

หลุยส์ โทมัส

66 • วรรคทองของชีวิต

ชีวิตมไิ ดข้ ้นึ อยู่กบั
การถอื ไพด่ ีไวใ้ นมอื
แตข่ ้นึ อยกู่ ับการทิ้งไพใ่ นมือให้ดี

จอช บิลลงิ ส์

วรรคทองของชีวิต • 67

หน้าทแ่ี ละ
ความเสียสละ

68 • วรรคทองของชีวิต

แมเ้ ราจะเปน็ เพียงเทยี นไขเลม่ หน่ึง
กข็ อให้เราได้เร่ิมต้นดว้ ยการ
หล่งั น้ำ� ตาเทียนเพอื่ ให้แสงสวา่ งแกม่ วลมนษุ ย์
แม้เราจะเปน็ เพียงไม้ขีดกา้ นหนง่ึ
ก็ขอใหเ้ รามีโอกาสปะทวุ าบขน้ึ
ในเส้ียววินาทอี ันส�ำคญั หลังจากท่ีตายไปแล้ว
แมซ้ ากศพของเราจะเนา่ เปอ่ื ย
กข็ อให้ซากศพของเรากลายเปน็
ฟอสฟอรัสทส่ี วา่ งเรืองอย่ใู นทงุ่ ร้าง

อ้ายชิง

วรรคทองของชีวิต • 69

จงหาโอกาสแบ่งปนั เวลาทา่ ที
ทัศนะความสามารถทกั ษะการเงิน
เทา่ ท่สี ามารถจะใหไ้ ด้
การให้ย่อมประเสรฐิ กวา่ การรับ
เป็นหลกั การทไี่ มเ่ ปลี่ยน
เป็นบนั ไดชีวติ ชนั้ สงู ทสี่ ่งเสริม
ใหค้ ุณก้าวตอ่ ไป เตบิ โตตอ่ ไป
ถอื เปน็ คณุ สมบัติพิเศษที่หาไมไ่ ดง้ า่ ย ๆ
ราลฟ์ แรนซัม

70 • วรรคทองของชีวิต

ชวี ิตที่อยูเ่ พ่ือผอู้ ่ืน
เป็นชีวติ ที่ใชอ้ ยา่ งคมุ้ ค่า
อลั เบิรต์ ไอนส์ ไตน์

วรรคทองของชีวิต • 71

ใหเ้ มื่อเขาขอเปน็ การดี
ให้โดยความเขา้ อกเข้าใจ
แมเ้ ขาไม่ได้ขอเปน็ การดีข้ึน
และเม่ือศรัทธาจะให้
เท่ยี วเสาะหาผคู้ วรจะได้รับ
เปน็ ความบนั เทิงท่ยี ง่ิ ใหญ่
ยงิ่ กว่าการใหเ้ สียอกี

72 • วรรคทองของชีวิต

โลกนคี้ ือละครโรงใหญ่
ชายหญิงไซรเ้ ปรียบตัวละครนน่ั
ตา่ งมยี ามเข้าออกอยเู่ หมือนกัน
คนหนึ่งนน้ั ย่อมเลน่ ตวั นานา

เชคสเปยี ร์

วรรคทองของชีวิต • 73

ความยุ่งยากที่เกดิ ข้ึนในสังคม
ก็เพราะทกุ คนไม่ท�ำหนา้ ทข่ี องตนให้สมบรู ณ์
ส่วนใหญเ่ ปน็ สักแตใ่ นนาม
และบา้ งก็ชอบก้าวกา่ ยหน้าที่การงานของผู้อื่น

ขงจ้ือ

74 • วรรคทองของชีวิต

คนเราล้วนตอ้ งตาย
แต่ความหมายของการตายนัน้
บ้างมีคณุ ค่าหนกั แนน่ ดุจขนุ เขา
บ้า้ งไร้ค้ ่่าบางเบาดุุจขนนก

ซือหมา่ เซียน

วรรคทองของชีวิต • 75

ให้สิง่ ทดี่ ีท่สี ดุ ท่ีคณุ มีแก่โลก
แลว้ สงิ่ ท่ดี ีท่สี ดุ น้ัน
จะกลับมาหาคุณเอง

76 • วรรคทองของชีวิต

ทา่ นยง่ิ ให้ท่านยงิ่ ได้ใจสดชน่ื
หวั เราะรน่ื ลบความขมตรมในจิต
ถ้าท่านไม่เหน็ แก่ตวั สักนอ้ ยนิด
ทา่ นจะมชี ีวิตสุขสมบูรณ์

วรรคทองของชีวิต • 77

จงมีความใจกวา้ ง
เมือ่ ท่านแบ่งปันบางส่วนที่มี
ให้แกค่ นอื่น ๆ
สิ่งท่ีเหลอื อย่กู บั ท่านจะเพิม่ เป็นทวีคณู
นโปเลียน ฮิล

78 • วรรคทองของชีวิต

ถ้าทา่ นเป็นคนกวาดถนน
การกวาดถนนก็ไม่แตกตา่ งไปจาก
การวาดภาพของไมเคลิ แองเจโล
หรือการประพันธ์บทกวขี องเชคสเปยี ร์
คนกวาดถนนที่ดี
จะได้รบั การยกย่องชมเชย
ให้เปน็ คนกวาดถนนผยู้ ง่ิ ใหญเ่ ช่นกัน
มารต์ ินลเู ทอร์คิง จเู นียร์

วรรคทองของชีวิต • 79

คณุ ธรรมของคนมที รพั ย์ อยทู่ ่กี ารให้
ของคนขาดทรัพย์ อยทู่ ี่การปฏเิ สธทีจ่ ะขอ
ของคนสูงศักดิ์ อยทู่ ่กี ารมีทา่ ที
อ่อนน้อมถ่อมตนต่อเพอ่ื นมนษุ ย์
ของคนต�่ำฐานะ อยู่ทีม่ ีความสามารถ
ทีจ่ ะจรรโลง ชวี ิตให้ราบรนื่
สุภาษิตจีน

80 • วรรคทองของชีวิต

ความรับผดิ ชอบ
คอื พืน้ ฐานของชวี ติ มนษุ ย์

แฟรงค์

วรรคทองของชีวิต • 81

อยา่ เสียใจวา่ ไมม่ ตี ำ� แหน่งหน้าที่
ควรกังวลว่าเราไมม่ ีความรูแ้ ละคณุ ธรรม
สมกบั ต�ำแหน่ง
อย่าเสียใจวา่ ไม่มใี ครรู้จักเรา
ควรพิจารณาวา่
เรามคี ุณค่าอะไรนา่ ใหค้ นอนื่ รู้จกั บา้ ง

ขงจือ้

82 • วรรคทองของชีวิต

คณุ ค่าหรือคณุ ความดีของมนษุ ย์
อนั แท้จริงอย่ทู ี่ว่า
เขาสามารถถา่ ยทอดความรู้ทม่ี อี ยู่
เพ่อื ชว่ ยยกระดบั
คุณภาพเผ่าพนั ธ์แุ ละชีวติ มนษุ ย์
ไดม้ ากนอ้ ยแค่ไหน
ไอนส์ ไตน์

วรรคทองของชีวิต • 83

ช่างดอกไม้ รอ้ ยพวงมาลัยไดม้ ากมาย
จากกองดอกไม้กองหนงึ่ ฉนั ใด
คนเราเกิดมาแล้วก็ควรใชช้ ีวติ น้ี
สรา้ งความดีงามใหม้ ากฉันน้ัน
พทุ ธพจน์

84 • วรรคทองของชีวิต

คณุ ตอ้ งสละเวลาใหก้ บั เพ่ือนมนษุ ยข์ องคณุ บา้ ง
จงทำ� เถอะแม้วา่ จะเปน็ สิ่งเล็กๆ นอ้ ยๆ
ทำ� บางสงิ่ บางอย่าง
ให้กบั คนที่ตอ้ งการความช่วยเหลือ
ทำ� บางส่ิงบางอย่างท่ีคณุ ไมไ่ ด้คา่ ตอบแทน
แตเ่ ปน็ สิทธิพเิ ศษทีค่ ณุ จะท�ำได้
โปรดระลกึ ไว้เสมอวา่
คุณมิไดอ้ าศัยอยู่ในโลกคนเดียว
ยงั มพี ีน่ ้องร่วมโลกของคณุ อยูด่ ้วย

อลั เบิรต์ ชไวเซอร์

วรรคทองของชีวิต • 85

จงถอื กิจสว่ นตน
ประโยชน์ส่วนตน เป็นกจิ ท่ีสอง
และกิจส่วนรวม ประโยชนส์ ว่ นรวม
เป็นกจิ ทห่ี นง่ึ
แลว้ เกยี รตยิ ศชอื่ เสยี งทรัพยส์ นิ เงินทอง
จะเปน็ ของท่านเอง
สมเด็จพระบรมราชชนก

86 • วรรคทองของชีวิต

ถา้ ทา่ นปลูกพืชคอื ความไมเ่ ห็นแก่ตวั แลว้
ความคดิ บำ� เพญ็ ประโยชน์ต่อผ้อู ่ืน
ลงไปในจิตใจของท่านแลว้
พยายามทะนุถนอม รดน�ำ้ พรวนดิน
ใหเ้ จริญเติบโตทลี ะเล็กทลี ะน้อย
จนกระทงั่ ผลดิ อกออกผล
เปน็ การลงมือกระท�ำสาธารณประโยชน์
ไดใ้ นภายหลงั กเ็ ปน็ ที่พอใจแลว้
สชุ พี ปุญญานุภาพ

วรรคทองของชีวิต • 87

อจั ฉรยิ บุคคลเปรยี บดงั่ ดาวตก
ท่ชี ะตาลขิ ติ ใหเ้ ผาผลาญตนเอง
เพ่อื ส่องสว่างยุคสมัยของตน
นโปเลยี น โบนาปาร์ต

88 • วรรคทองของชีวิต

ความรักและคุณธรรม

วรรคทองของชีวิต • 89

ส่วนทดี่ ที ่ีสุดของคนดี
ก็คือการกระท�ำสิง่ เล็ก ๆ ที่ไร้ชอ่ื
ไร้คนจดจำ� ดว้ ยความกรณุ า
และดว้ ยความรกั
เอลเดอร์ ฮับบารค์

90 • วรรคทองของชีวิต

จติ ใจหรือสมองของคน
เหมือนรม่ ชชู พี
มนั จะท�ำงานไดด้ ีท่ีสุด
กต็ อ่ เมือ่ มันเปดิ กว้าง

วรรคทองของชีวิต • 91

คนกอบโกยทรัพย์นัน้ รวยทางวัตถุ
แตจ่ นทางใจ
คนสนั โดษยากจนทางวตั ถุ
แต่รวยทางใจ
สุภาษิตจีน

92 • วรรคทองของชีวิต

ถา้ หากมคี วามกา้ วหนา้ ทางเทคโนโลยี
โดยไม่มคี วามกา้ วหนา้ ทางสังคม
กจ็ ะมีการเพมิ่ ข้นึ
ของความทุกข์ยากของมนษุ ยชาติ
โดยเกอื บอัตโนมตั ิ
ไมเคิล แฮริงตนั

วรรคทองของชีวิต • 93

ช่ือเสยี งนัน้ อนั ตรธานได้เหมือนไอน้�ำ
สงู แลว้ ต�่ำร�่ำกนั ไปในสรรเสรญิ
คนนยิ มชมเปาะเพราะบังเอิญ
สมบัติเหนิ ส้นิ ไปไดเ้ หมอื นบิน
บางคนชมเราในวนั นี้
รุ่งอีกทีสบประมาทสาดเสียส้ิน
จะช่วั ดีมีไว้ใหอ้ าจิณ คอื ถวลิ คณุ ธรรม ประจ�ำใจ
โอสถโกศิน

94 • วรรคทองของชีวิต

ความเห็นอกเหน็ ใจ
คือกฎส�ำคญั ของชวี ติ มนุษย์

ฟโี อดอร์ คอสโตเอฟสกี

วรรคทองของชีวิต • 95

เราไม่อาจท�ำส่ิงย่ิงใหญไ่ ด้
ทำ� ไดเ้ พยี งสิ่งเลก็ ๆ
แตด่ ้วยความรกั อันย่งิ ใหญ่

แม่ชีเทเรซา

96 • วรรคทองของชีวิต

ความฉลาดมีโอกาสมาใกล้
ในเวลาท่ีเราถอ่ มตัว
มากกวา่ ในเวลาท่เี ราโอ้อวด

วลิ เลย่ี ม เวริสเวริ ช์

วรรคทองของชีวิต • 97

กฎขอ้ แรกของการเป็นคนดีก็คอื
จงปฏบิ ัติกับผอู้ น่ื
เหมือนทีท่ ่านต้องการใหผ้ อู้ ่นื ปฏบิ ตั กิ ับทา่ น
จงอย่าปฏิบตั ิกบั ผู้อนื่
อยา่ งทีท่ า่ นไมต่ ้องการใหผ้ ้อู ื่นปฏบิ ตั ิกับท่าน
ขงจ้ือ

98 • วรรคทองของชีวิต

คนอ่อนแอไม่เคยให้อภัย
การรจู้ ักให้อภยั
เปน็ คณุ ลักษณะของคนเขม้ แข็ง
คานธี

วรรคทองของชีวิต • 99

การซ่ือสัตยต์ ่อตนเอง
ส�ำคัญกว่าทกุ สิ่งทกุ อย่าง
และพึงทำ� ตามหลักการน้ี
ดังราตรตี ิดตามทิวาอย่างมั่นคง
เม่อื คุณซือ่ สตั ย์ตอ่ ตนเอง
คุณก็จะไมอ่ าจหลอกคนอน่ื ได้
เชคสเปยี ร์