วิจัยการพัฒนาการดำเนินงานคณะกรรมการ ก.ต.ป.น.

1

กปากรพฒั นาแนวทางการดำเนนิ งานคณะกรรมการตดิ ตาม ตรวจสอบ ประเมนิ ผล
และนิเทศการศกึ ษา สำนักงานเขตพ้นื ทก่ี ารศกึ ษามัธยมศึกษา เขต 26

นางดวงใจ จำปาทอง

ศกึ ษานเิ ทศก์ชำนาญการพเิ ศษ

กลุ่มนิเทศ ติดตาม และประเมนิ ผลการจดั การการศึกษา
สำนกั งานเขตพื้นทก่ี ารศกึ ษามธั ยมศกึ ษา เขต 26
กระทรวงศึกษาธิการ

2

การพัฒนาแนวทางการดำเนนิ งานคณะกรรมการตดิ ตาม ตรวจสอบ
ประเมนิ ผล และนเิ ทศการศกึ ษา

สำนกั งานเขตพื้นทก่ี ารศึกษามธั ยมศกึ ษา เขต 26

นางดวงใจ จำปาทอง
ตำแหนง่ ศกึ ษานเิ ทศก์ชำนาญพเิ ศษ

กลุ่มนเิ ทศ ติดตาม และประเมินผลการจดั การศึกษา
สำนักงานเขตพ้ืนทีก่ ารศึกษามธั ยมศึกษา เขต 26
สำนกั งานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพน้ื ฐาน
กระทรวงศกึ ษาธกิ าร
พ.ศ. 2563

ช่อื วจิ ยั การพฒั นาแนวทางการดำเนนิ งานคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมนิ ผล
และนิเทศการศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศกึ ษามธั ยมศึกษา เขต 26
ผู้วจิ ัย นางดวงใจ จำปาทอง ตำแหนง่ ศึกษานิเทศก์ชำนาญการพิเศษ
ปที ี่พิมพ์ 2563

บทคัดยอ่

การวิจยั น้ีมวี ตั ถปุ ระสงคเ์ พอ่ื ศกึ ษาแนวทางการดำเนนิ งาน คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ
ประเมินผลและนิเทศการศึกษา(ก.ต.ป.น.) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 26 เพ่ือ
สร้างคมู่ อื การดำเนินงานคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนเิ ทศการศึกษา( ก.ต.ป.น.)
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 26 และศึกษาความพึงพอใจต่อการใช้คู่มือการ
ดำเนินงาน คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการศึกษา(ก.ต.ป.น.) สำนักงาน
เขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 26 กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในงานวิจัย คือ คณะกรรมการติดตาม
ตรวจสอบ ประเมนิ ผลและนิเทศการศกึ ษา(ก.ต.ป.น.) ในสำนักงานเขตพ้นื ท่ีการศึกษามธั ยมศึกษา เขต
26 จำนวน 9 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ คู่มือการดำเนินงานคณะกรรมการติดตาม
ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการศึกษา(ก.ต.ป.น.) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต
26 แบบติดตามตรวจสอบประเมนิ ผลและนิเทศการศกึ ษา ปงี บประมาณ 2563

ผลการศกึ ษาพบวา่
1. ผลการศึกษาแนวทางทางการดำเนินงานคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล
และนิเทศการศึกษา(ก.ต.ป.น.) สำนกั งานเขตพื้นที่การศกึ ษามธั ยมศึกษา เขต 26 พบว่า ข้ันตอนการ
ดำเนินงานของคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการศึกษา (ก.ต.ป.น.) มีดังนี้
1) ประชุมคณะกรรมการคณะกรรมการ ก.ต.ป.น. 2) วิเคราะห์แนวทางการนิเทศ ติดตาม 3) กำกับ
ตดิ ตาม ตรวจสอบ และประเมนิ ผลการนิเทศการศึกษา 4) ประเมินผล การนิเทศ ตดิ ตาม ตรวจสอบ
โรงเรยี นในสงั กดั 5) ปรับปรุง/พฒั นา 6) รายงานผล
2. ผลการสร้างคู่มือการดำเนินงานคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศ
การศึกษา (ก.ต.ป.น.) สำนักงานเขตพืน้ ที่การศึกษามัธยมศกึ ษา เขต 26 พบว่า ผลการประเมินความ
พึงพอใจอย่ใู นระดบั ดี และมีการบันทกึ การติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผลคณุ ภาพการศกึ ษา คิด
เปน็ ร้อยละ 100
1.3 ผลการศึกษาความพึงพอใจต่อการใช้คู่มือการดำเนินงาน คณะกรรมการติดตาม
ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการศึกษา(ก.ต.ป.น.) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต
26 พบว่า

ข

ดา้ นรูปแบบของเคร่ืองมือ ผู้เช่ียวชาญมคี วามเห็นวา่ ควรจัดทำรูปเล่มให้สวยงามน่าอ่าน
การใช้ภาษาควรสละสลวย ระมัดระวังเรื่องรูปแบบการพิมพ์ การใช้สี และการใส่รูปภาพควรทำให้
เหมาะสม

ด้านเนื้อหาของคู่มือมีความเหมาะสมสอดคล้องกับมาตรฐานกระทรวงศึกษาธิการ
เน้ือหามคี วามเหมาะสม สมบูรณ์โดยการอธิบายรายละเอียดบทบาทหน้าท่ีของคณะกรรมการติดตาม
ตรวจสอบ ประเมินผลและนเิ ทศการศกึ ษา(ก.ต.ป.น.)

ด้านการนำไปใช้ ผู้วิจัยปรับปรุงโดยนำไปใช้ในการกำกับ ติดตาม ตรวจสอบ และ
ประเมนิ ผลนเิ ทศการศกึ ษาของโรงเรียนในสงั กัด 35 โรงเรยี น

สารบญั

บทคดั ยอ่ .................................................................................................................................... หนา้
สารบัญ....................................................................................................................................... ก
สารบญั ภาพ............................................................................................................................... ค
สารบัญตาราง............................................................................................................................ จ
บทที่ 1 บทนำ…………………………………………………………………………………………………………… ฉ
1
ความเป็นมาและความสำคญั ของปญั หา………………………………………………………. 1
คำถามการวิจยั ………………………………………………………………………………………… 3
วัตถปุ ระสงคก์ ารวจิ ัย……………………………………………………………........................ 3
ขอบเขตการวจิ ยั ………………………………………………………………………………………. 3
ความหมายหรอื นิยามศัพทเ์ ฉพาะ………………………………………………………………. 4
ประโยชน์ท่ีคาดว่าจะได้รับ....................………………………………………………………. 4
บทที่ 2 การทบทวนวรรณกรรมท่ีเก่ียวข้อง.................................…………………………………….. 5
ความหมายของคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมนิ ผลและนิเทศ
การศึกษา………………………………………………………………………………………................. 5
บทบาทหนา้ ท่ีของคณะกรรมการตดิ ตาม ตรวจสอบ ประเมนิ ผลและนเิ ทศ
การศึกษา……………………………………………………………………………………………………… 6
อำนวจหนา้ ที่ของคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนเิ ทศ
การศกึ ษา……………………………………………………………………………………………………… 6
อำนาจหน้าท่ีของสำนักงานเขตพืน้ ที่การศึกษา....................……………………………….. 9
การแบ่งส่วนราชการในสำนกั งานเขตพ้นื ท่กี ารศกึ ษา....................……………………….. 10
บทบาทหนา้ ทีข่ องคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนเิ ทศ
การศกึ ษาของเขตพืน้ ทก่ี ารศกึ ษา ตามระเบยี บกระทรวงศกึ ษาธิการ วา่ ดว้ ยการ 18
ตรวจราชการ การติดตาม ตรวจสอบ และประเมนิ ผลการจัดการศกึ ษา
พ.ศ. 2560……………………………………………………………………………………………………. 19
แนวทางการดำเนนิ งานของคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบประเมนิ ผล และนิเทศ 23
การศกึ ษาของเขตพืน้ ที่การศกึ ษา…………………………………………………………………….. 26
แนวทางการดำเนนิ งานของสำนักงานเขตพน้ื ทีก่ ารศกึ ษา………………………………..
กรอบแนวคดิ ในการวิจยั ………………………………………………………………………………

ง

สารบญั (ตอ่ )

บทท่ี 3 วิธีดำเนินการวจิ ัย………………………………………………………………………………………….. หน้า
รปู แบบการวิจยั ………………………………………………………………............................... 27
กล่มุ เป้าหมาย………………………………………………………………................................. 27
เครอื่ งมอื ท่ใี ช้ในการวจิ ยั และการหาคณุ ภาพเครอ่ื งมือ……………………………………. 28
การเกบ็ รวบรวมขอ้ มลู ………………………………………………………………………………… 29
การวิเคราะห์ข้อมูล…………………………………………………………………………………..... 31
32
บทที่ 4 ผลการวจิ ยั …………………………………………………………………………………………............. 35
ผลการศึกษาแนวทางทางการดำเนินงานคณะกรรมการตดิ ตาม ตรวจสอบ
ประเมินผลและนเิ ทศการศกึ ษา(ก.ต.ป.น.) สำนกั งานเขตพื้นที่การศกึ ษา 35
มัธยมศึกษา เขต 26……………………………………………………………...............................
ผลการสรา้ งคมู่ อื การดำเนินงานคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและ 35
นเิ ทศการศึกษา (ก.ต.ป.น.) สำนักงานเขตพ้ืนทกี่ ารศึกษามัธยมศกึ ษา เขต 26..........
ผลการศกึ ษาความพงึ พอใจต่อการใช้คูม่ อื การดำเนินงาน คณะกรรมการติดตาม 40
ตรวจสอบ ประเมินผลและนเิ ทศการศึกษา(ก.ต.ป.น.) สำนกั งานเขตพื้นทีก่ ารศึกษา 41
มธั ยมศกึ ษา เขต 26 ……………………………………………………………............................. 41
42
บทที่ 5 สรุป อภิปราย และขอ้ เสนอแนะ……………………………………………………………………… 45
สรปุ ผลการวจิ ัย.....…………………………………………………………………………………......... 46
อภิปรายผลการวจิ ยั .....………………………………………………………………………………….. 47
ขอ้ เสนอแนะ................……………………………………………………………………………………
48
บรรณานกุ รม………………………………………………………………………………………………………………
ภาคผนวก…………………………………………………………………………………..................................... 52

ภาคผนวก ก โครงการเพ่มิ ประสิทธิภาพการดำเนินงานสถานศึกษาในสงั กัดสำนกั งาน 55
เขตพน้ื ท่ีการศกึ ษามัธยมศกึ ษา เขต 26 .....................................................
55
ภาคผนวก ข รายงานการประชุมคณะกรรมการตดิ ตาม ตรวจสอบ ประเมนิ ผลและ
นิเทศการศกึ ษา (ก.ต.ป.น.)..........................................................................

ภาคผนวก ค หนังสือแจง้ โรงเรียนในการดำเนนิ การคณะกรรมการตดิ ตาม ตรวจสอบ
ประเมินผลและนิเทศการศึกษา (ก.ต.ป.น.)................................................

ภาคผนวก ง คมู่ ือการดำเนนิ งาน คณะกรรมการตดิ ตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและ
นเิ ทศการศกึ ษา (ก.ต.ป.น.)
สำนักงานเขตพ้นื ที่การศกึ ษามัธยมศึกษา เขต 26.......................................

สารบญั ตาราง

ตารางที่ 1 จุดเนน้ สำนกั งานเขตพน้ื ที่การศึกษามัธยมศกึ ษา เขต 26................................ หนา้
ตารางที่ 2 รายงานผลการติดตาม นิเทศและประเมินผล…………………………………………… 24
ตารางที่ 3 ความพงึ พอใจตอ่ การใชค้ ู่มอื การดำเนินงาน คณะกรรมการติดตาม 37
ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการศึกษา(ก.ต.ป.น.) สำนกั งานเขตพ้นื ท่ี
การศกึ ษามัธยมศกึ ษา เขต 26 ………………………………………………………………. 40

สารบญั ภาพ

ภาพท่ี 1 แผนภาพการบริหารโครงสร้างสำนักงานเขตพ้ืนทก่ี ารศกึ ษา หนา้
16
ภาพท่ี 2 รูปแบบการบริหารจัดการสรา้ งความเข้มแข็งให้แก่คณะกรรมการ ก.ต.ป.น.
ภาพท่ี 3 กระบวนการสร้างความเขม้ แขง็ ใหแ้ ก่คณะกรรมการ ก.ต.ป.น. 20
22

บทที่ 1
บทนำ

1. ความเปน็ มาและความสำคัญของปญั หา
การปฏิรูปการศึกษามีความมุ่งหมายที่จะจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาดไทยให้เป็น มนุษย์ท่ี

สมบูรณ์ เป็นคนดี มีความสามารถ และอยู่ร่วมกันในสัดมอย่างมีความสุข การดำเนินการให้บรรลุ
เป้าหมายอย่างมีพลังและมีประสิทธิภาพ จำเป็นที่จะต้องมีการกระจายอำนาจและให้ทุกฝ่ายมีส่วน
ร่วมซึ่งสอดคล้องกับเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 560 มาตรา 54
รัฐต้องดำเนินการให้เด็กทุกคนได้รับการศึกษาเปน็ เวลาสิบสองปี ตั้งแต่ก่อนวัยเรียนจนจบการศึกษา
ภาคบังคับอย่างมีคุณภาพโตยไม่เก็บค่าใช้จ่ายตลอดจนเป็นไปตามหลักการของพระราชบัญญัติ
การศกึ ษาแหง่ ชาติ พศ. 2542 แก้ไขเพ่มิ เติม (ฉบบั ที่ 2) พ.ศ. 2545 และ (ฉบับท่ี 3) พ.ศ. 2553 ท่ีจดั
ให้มีการบริหารและการจัดการศกึ ษาขั้นพืน้ ฐาน โดยยืดเขตพื้นท่ีการศึกษา และมีการกระจายอำนาจ
สู่เขตพื้นท่กี ารศึกษาและสถานศกึ ษา ตามมาตรา 39 กำหนดให้
“กระทรวงกระจายอำนาจการบริหารและการจัดการศึกษาทั้งด้านวิชาการ งบประมาณ การ
บริหารงานบุคคล และการบริหารทั่วไป ไปยังคณะกรรมการและสำนักงานขตพื้นที่การศึกษาและ
สถานศกึ ษาในขตพืน้ ทกี่ ารศกึ ษาโดยตรง”

ตามคำสั่งคณะรักษาความสงบแห่งชาติที่ 10/2559 เรื่อง การขับเคลื่อนการปฏิรูปการศึกษา
ของกระทรวงศึกษาธิการในภูมิภาค ข้อ 4 ให้ยุบเลิกคณะกรรมการเขตพื้นที่การศึกษาตามกฎหมาย
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2543 และ (ฉบับที่ 3)
พ.ศ. 2553 และพระราชบญั ญัตริ ะเบียบบรหิ ารราชการกระทรวงศึกษาธกิ าร พศ. 2546 และขอ้ 5 ให้
ยุบเลิก อ.ก.ค.ศ.เขตพื้นที่การศึกษาตามพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการครูและบุคลากรทางการ
ศึกษา พ.ศ. 2547 ให้เป็นอำนาจหนา้ ทขี่ องคณะกรรมการศึกษาธิการจังหวดั "กศจ." ของจงั หวดั นนั้ ๆ
ทำให้ยังคงเหลือคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเนผลและนิเทศการศึกษาของเขตพื้นที่
การศกึ ษา พระราชบัญญัติระเบยี บบริหารราชการ กระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. 2546 มาตรา 20 วรรค
สี่ เพอ่ื ทำหน้าทใ่ี นการกำกับ ดแู ล การบริหารและการจดั การศกึ ษาของเขตพ้ืนที่การศึกษา เพ่ือทำหน้
ทใี่ นการกำกบั ดแู ล การบริหารและการจัดการศึกษา ด้านวชิ าการ เก่ยี วกบั การศกึ ษาวิเคราะห์ วิจัย
นิเทศติดตาม และประเมินผลการบรหิ ารและการดำเนินการโดยมุง่ เน้นผลสมั ฤทธิ์ของหน่วยงานและ
สถานศึกษาในสังกัดเขตพื้นที่การศึกษาให้มีประสิทธิภาพ เพื่อเตรียมการรับการนิเทศ ติดตามและ
ประมนิ ผจากหน่วยงานภายนอกและให้สอตคลอ้ งกบั แนวทางการบรหิ าร

ดังนั้น เพื่อใหก้ ารดำเนินงานมีการขับเคลื่อนสู่จุดมุ่งหมายที่ต้องการพัฒนาคุณภาพของผู้เรียน
ตามเจตนารมณ์แห่งพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พศ. 2542 แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ.

2

2545 และ (ฉบับที่ 3) พศ. 2553 โดยฉพาะอย่างยิ่งในส่วนของคุณภาพการศึกษาที่อยู่ในกำกับ ดูแล
รับผิดชอบของคณะกรรมการติตตาม ตรวจสอบ ประมินผลและนิเทศการศึกษาของเขตพื้นที่
การศึกษา กระทรวงศกึ ษาธิการจึงไดอ้ อกฎกระทรวงกำหนด จำนวน หลักเกณฑ์ และวิธกี ารได้มาของ
คณะกรรมการ ตดิ ตาม ตรวจสอบประเมินผล และนิเทศการศึกษาของเขตพ้ืนที่การศกึ ษา พ.ศ. 2548
ใหม้ คี ณะกรรมการตดิ ตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศการศกึ ษาของเขตพนื้ ท่กี ารศึกษา จำนวน
เก้าคน ประกอบด้วย ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา เป็นประธานกรรมการ กรรมการที่
เป็นผู้แทนผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐานของรัฐจำนวนหนึ่งคน กรรมการที่เป็นผู้แทนของ
สถานศึกษาเอกชน จำนวนหนึ่งคน กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวนห้าคน ซึ่งแต่งตั้งจากผู้มีความรู้
ความสามารถ ความเชี่ยวชาญ และประสบการณ์สูงในด้านการศึกษาปฐมวัย ด้านการศึกษาขั้น
พืน้ ฐาน ด้านการวิจยั และประเมินผล ด้านการบรหิ ารการศกึ ษา ด้านศาสนา ศิลปะ วัฒนธรรม ด้านใด
ดา้ นหนง่ึ หรือ

หลายด้านรวมกัน และหัวหน้ากลุ่มนิเทศ ติดตาม และประมินผลการจัดการศึกษา เป็น
กรรมการและเลขานุการประกอบกับต่อมาเมื่อใกล้ครบวาระของกรรมการผู้ได้รับการแต่งตั้งในปี
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ได้ออกประกาศสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ัน
พื้นฐาน กำหนดวิธีการสรรหา และการคัดเลือกคณะกรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และ
นิเทศการศึกษาของเขตพื้นที่การศึกษา ประจำปี 2554 และต่อมาเมื่อใกล้ครบวาระของกรรมการผู้
ได้รบั การแต่งตง้ั ในปี 2554 สำนกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาข้ันพื้นฐาน โดยออกประกาศสำนักงาน
คณรการการศกึ ษาขัน้ พนื้ ฐาน กำหนดวิธกี ารสรรหา และการคดั เลือกคระกรรมการติดตาม ตรวจสอบ
ประเมินผล และนิเทศการศึกษาของเขตพื้นที่การศึกษาประจำปี 2557 มีใจความของประกาศว่า ให้
ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาแต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินการสรรหาและการเลือก
จำนวนสามถึงหา้ คน เพอ่ื ดำเนินการสรรหาและการเลือกผ้แู ทนผบู้ ริหารสถานศึกษาขั้นพืน้ ฐานของรัฐ
ผู้แทนผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐานของเอกชน และกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิตามที่กำหนดไว้ใน
กฎกระทรวง เพื่อเป็นการระดมทรัพยากรบุคคลที่ทรงคุณค่าแห่งภูมิปัญญาท้องถิ่นได้มีส่วนร่วมเป็น
เจ้าของในการบริหารและจัดการศึกษาของเขตพื้นที่การศึกษา ในส่วนของคุณภาพการศึกษาที่อยู่ใน
กำกับ ดูแล รับผิดชอบของคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนเิ ทศการศึกษาของเขต
พน้ื ที่การศึกษาเปน็ ไปอย่างต่อนอื่ งและมที ิศทางท่เี ป็นเอกภาพ

ผู้วิจัยในฐานะศึกษานิเทศก์มีบทบาทหน้าที่อนุกรรมการและเลขานุการ สำนักงานเขตพื้นท่ี
การศึกษามัธยมศึกษา เขต 26 เพื่อให้สอดคล้องตามบริบทของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา จึงได้
ศึกษาการพัฒนาแนวทางการดำเนนิ งานของคณะกรรมการตดิ ตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศ
การศึกษาของเขตพื้นท่ีการศกึ ษามธั ยมศึกษา เขต 26 ซง่ึ จะสง่ ผลต่อประสิทธภิ าพและประสิทธิผลใน

3

การพัฒนาคุณภาพการศึกษาของเขตพื้นทีก่ ารศึกษามัธยมศึกษา เขต 26 ตามมาตรฐานการศึกษาขนั้
พ้นื ฐาน

2. คำถามในการวจิ ัย
2.1 แนวทางการดำเนินงานของคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศ

การศกึ ษา(ก.ต.ป.น.) สำนักงานเขตพืน้ ที่การศกึ ษามัธยมศึกษา เขต 26 เปน็ อย่างไร
2.2 การสร้างคู่มือการดำเนินงาน คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศ

การศกึ ษา(ก.ต.ป.น.) มกี ารดำเนนิ การอย่างไร
2.3 ความพึงพอใจต่อการใช้คู่มือการดำเนินงาน คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ

ประเมินผลและนิเทศการศึกษา(ก.ต.ป.น.) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 26 เป็น
อย่างไร

3. วตั ถุประสงคข์ องการวิจยั
2.1 เพื่อศึกษาแนวทางการดำเนินงานคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและ

นิเทศการศกึ ษา(ก.ต.ป.น.) สำนกั งานเขตพื้นทีก่ ารศกึ ษามัธยมศกึ ษา เขต 26
2.2 เพื่อสร้างคู่มือการดำเนินงานคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศ

การศกึ ษา(ก.ต.ป.น.) สำนกั งานเขตพนื้ ท่กี ารศึกษามธั ยมศกึ ษา เขต 26
2.3 เพื่อศกึ ษาความพึงพอใจต่อการใช้คู่มือการดำเนนิ งาน คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ

ประเมินผลและนิเทศการศึกษา(ก.ต.ป.น.) สำนักงานเขตพืน้ ทีก่ ารศึกษามัธยมศึกษา เขต 26

4. ขอบเขตของการวิจยั
4.1 กลมุ่ เป้าหมาย คือ คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนเิ ทศการศึกษา

(ก.ต.ป.น.) สำนกั งานเขตพน้ื ท่ีการศกึ ษามธั ยมศึกษา เขต 26 จำนวน 9 คน
4.2 เน้ือหาท่ีใช้ในการศกึ ษา คอื จุดเนน้ สำนักงานเขตพ้ืนท่กี ารศกึ ษามธั ยมศึกษาเขต 26
4.3 ตวั แปรทีต่ ้องการศึกษา
ตัวแปรต้น คือ คู่มือการดำเนินงาน คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล

และนเิ ทศการศกึ ษา (ก.ต.ป.น.) สำนักงานเขตพื้นท่กี ารศกึ ษามัธยมศึกษา เขต 26
ตัวแปรตาม คือ แนวทางการดำเนินงาน คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ

ประเมนิ ผลและนิเทศการศึกษา (ก.ต.ป.น.) สำนกั งานเขตพนื้ ทก่ี ารศกึ ษามัธยมศกึ ษา เขต 26

4

5. ความหมายหรอื นยิ ามศพั ทเ์ ฉพาะ
5.1 การพัฒนาแนวทาง
การกำหนดและวางแผนการดำเนินงานคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ

ประเมินผลและนิเทศการศกึ ษา (ก.ต.ป.น.) ของสำนักงานเขตพืน้ ท่ีการศึกษามัธยมศึกษา เขต 26 ใน
การกำกบั ตดิ ตามฯ โรงเรยี นในสงั กดั จำนวน 35 โรงเรียน

5.2 คณะกรรมการ ตดิ ตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนเิ ทศการศกึ ษา (ก.ต.ป.น.)
คณะกรรมการ ตืดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการศึกษา (ก.ต.ป.น.)

แต่งตั้งตามเจตนารมณ์แห่งพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ 2542 แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2)
พ.ศ. 2545 และ(ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2553 ให้มีจำนวน 9 คน องค์คณะ บุคคลที่มีบทบาท อำนาจหน้าที่
ในการบริหารงานวิชาการในระดับเขตพื้นที่การศึกษาตามที่กฎหมายกำหนดโดยมีองค์ประกอ บของ
คณะกรรมการ ทั้งในส่วนของเขตพื้นที่การศึกษา ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา เป็น
ประธานกรรมการ ตัวแทนผู้บริหารสถานศึกษาในสังกัด และผู้ทรงคุณวุฒิภายนอก ทำงานร่วมกับ
สำนกั งานเขตพื้นท่กี ารศึกษา ในการศึกษา วเิ คราะห์ วจิ ัย นิเทศติดตามตรวจสอบและประเมนิ ผลการ
บริหารและการดำเนินการ โดยมุ่งเน้นผลสัมฤทธิ์ของหน่วยงานและสถานศึกษาในสังกัดเขตพื้ นท่ี
การศกึ ษา เพ่อื เตรียมรับการนเิ ทศ ตดิ ตามตรวจสอบ และประเมนิ ผลจากหนว่ ยงานภายนอก

6. ประโยชน์ทีค่ าดวา่ จะไดร้ ับ
6.1 สำนักงานเขตพื้นท่กี ารศกึ ษามัธยมศึกษา เขต 26 มแี นวททางการส่งเสริม สนับสนนุ

การจดั การศกึ ษาตามมาตรฐานการศึกษาขนั้ พื้นฐานอย่างเปน็ ระบบ
6.2 โรงเรียนในสังกัดได้รับการพัฒนาตามแนวทางจุดเน้นสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา

มธั ยมศึกษา เขต 26 สอดคลอ้ งกบั จดุ เนน้ ของสำนกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขั้นพน้ื ฐาน

บทที่ 2
เอกสารและงานวิจยั ทเ่ี ก่ยี วข้อง

การวิจัย เรื่อง การพัฒนาแนวทางการดำเนินงานคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ
ประเมินผล และนิเทศการศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 26 มีเอกสารและ
งานวจิ ัยตา่ ง ๆ ท่ีเกีย่ วข้องดังตอ่ ไปนี้

1. ความหมายของ ก.ต.ป.น.
ก.ต.ป.น. ย่อมาจากคำว่า คณะกรรมการตดิ ตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการศกึ ษา

หมายถึง องค์คณะ บุคคลที่มีบทบาท อำนาจหน้าที่ ในการบริหารงานวิชาการในระดับเขตพื้นที่
การศึกษาตามที่กฎหมายกำหนดโดยมีองค์ประกอบของคณะกรรมการ ทั้งในส่วนของเขตพื้นที่
การศึกษา ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา เป็นประธานกรรมการ ตัวแทนผู้บริหาร
สถานศึกษาในสังกัด และผู้ทรงคุณวุฒิภายนอก ทำงานร่วมกับสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ใน
การศึกษา วิเคราะห์ วิจัย นิเทศติดตามตรวจสอบและประเมินผลการบริหารและการดำเนินการ โดย
มุ่งเน้นผลสัมฤทธิ์ของหน่วยงานและสถานศึกษาในสังกัดเขตพื้นที่การศึกษา เพื่อเตรียมรับการนิเทศ
ตดิ ตามตรวจสอบ และประเมินผลจากหน่วยงานภายนอกซ่งึ เปน็ องคค์ ณะทเี่ ป็นหน่ึงเดียวทยี่ ังเหลอื อยู่
ในสำนักงานเขตพื้นทกี่ ารศกึ ษาในขณะน้ี

การตรวจสอบ (Inspection) หมายถึง การกำกับ ดูแล เพื่อปรับปรุงพัฒนาการบริหารการจดั
การศกึ ษาและดำเนนิ ไปตามมาตรฐานการศกึ ษาขนั้ พืน้ ฐานที่กำหนดไว้

การประเมินผล (Evaluation) หมายถึง การตีค่าผลการบริหารการจัดการศึกษา และดำเนิน
ไปตามมาตรฐาน การศึกษาขั้นพื้นฐานที่กำหนดไว้ โดยเปรียบเทียบกับเกณฑแ์ ละเป้าหมายที่กำหนด
ไว้

การนิเทศการศึกษา (Supervision) หมายถึง ความร่วมมือระหว่างเขตพื้นที่การศึกษา และ
สถานศึกษาในสังกัด กับคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินและ นิเทศการศึกษาของเขตพื้นที่
การศกึ ษา โดยการให้คำปรกึ ษา แนะนำ สง่ เสริม สนับสนุนเพอ่ื ปรับปรงุ พฒั นา

คณะกรรมการ ก.ต.ป.น. มจี ำนวน 9 คน ประกอบดว้ ย
(1) ผูอ้ ำนวยการสำนกั งานเขตพืน้ ทกี่ ารศึกษา เป็นประธานกรรมการ
(2) กรรมการทเี่ ปน็ ผู้แทนผบู้ รหิ ารสถานศกึ ษาข้นั พ้ืนฐานของรัฐ จำนวนหนึ่งคน
(3) กรรมการท่เี ปน็ ผแู้ ทนผบู้ ริหารสถานศึกษาขัน้ พน้ื ฐานของเอกชน จำนวนหน่ึงคน

6

(4) กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 คน ซึ่งแต่งตั้งจากผู้ที่มีความรู้ ความสามารถ ความ
เช่ยี วชาญ
และประสบการณส์ งู ในด้านการศกึ ษาปฐมวยั ดา้ นการศกึ ษาข้ันพนื้ ฐาน ด้านการวิจยั และประเมินผล
ด้านการบรหิ ารการศึกษา ดา้ นศาสนา ศิลปะและวฒั นธรรม ดา้ นใดด้านหน่งึ หรือหลายด้านรวมกัน

(5) หัวหนา้ กลุ่มนเิ ทศ ตดิ ตาม และประเมนิ ผลการจดั การศกึ ษา เปน็ กรรมการและเลขานุการ

2 บทบาทหนา้ ท่ีของคณะกรรมการตดิ ตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนเิ ทศการศกึ ษา
(ก.ต.ป.น.)
1. สง่ เสรมิ สนับสนนุ ใหม้ ีการนำมาตรฐานการศกึ ษาข้ันพ้ืนฐาน มากำหนดเปน็ แนวทางในการ

ติดตาม ตรวจสอบ ประเมนิ ผลและนิเทศการบริหารและการดำเนนิ การของหน่วยงานและสถานศึกษา
ในสงั กัดเขตพนื้ ที่การศึกษา

2. กำหนดแนวทางการศกึ ษา วิเคราะห์ วจิ ยั การบรหิ ารและ การดำเนนิ การของหนว่ ยงานและ
สถานศึกษาในสงั กดั เขตพนื้ ทีก่ ารศกึ ษา

3. พิจารณาแผนการติดตาม ตรวจสอบ ประเมนิ ผล และนเิ ทศการศกึ ษา โดยมงุ่ เน้นผลสัมฤทธ์ิ
ของหน่วยงานและสถานศึกษาในสังกัดเขตพนื้ ท่กี ารศกึ ษา

4. ตดิ ตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนเิ ทศการบริหารและการดำเนนิ การตามแผน ท่ีกำหนด
5. รับทราบผลการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการบริหารและ การดำเนินการ
และใหข้ ้อเสนอแนะเพอ่ื การปรบั ปรุงและพัฒนาคณุ ภาพการศกึ ษาอยา่ งต่อเน่อื ง
6. สง่ เสรมิ ใหม้ กี ารประสานการดำเนินการกับคณะกรรมการและหน่วยงานที่เกี่ยวขอ้ ง

3 อำนาจหน้าท่ี ก.ต.ป.น. ท่ไี ดแ้ กไ้ ขตามระเบยี บกระทรวงศกึ ษาธิการวา่ ด้วยการตรวจ
ราชการ การตดิ ตาม ตรวจสอบ และ ประเมนิ ผลการจัดการศึกษา พ.ศ. 2560 สว่ นท่ี 4
การตดิ ตาม ตรวจสอบ ประเมนิ ผลและนิเทศการศึกษา ระดับเขตพนื้ ท่กี ารศึกษา
การติดตาม ประเมินผลและนิเทศการศึกษาระดับเขตพื้นที่การศึกษา เป็นการศึกษา

วิเคราะห์ วิจัย นิเทศ ติดตาม และประเมินผลการบริหารและการดำเนินการ โดยมุ่งผลสัมฤทธิ์ ของ
หน่วยงานและสถานศึกษาในสังกัดเขตพื้นที่การศึกษา เพื่อเตรียมการรับการนิเทศ ติดตาม และ
ประเมินผลจากหน่วยงานภายนอก ให้คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศ
การศึกษาของเขตพื้นที่ การศึกษา (ก.ต.ป.น.) ตามกฎกระทรวงว่าด้วยการ กำหนด จำนวน
หลักเกณฑ์ และวิธีการได้มา ของคณะกรรมการติดตามตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศการศึกษา
ของเขตพืน้ ทกี่ ารศึกษา พ.ศ. 2548 มีอำนาจหน้าท่ี ดังตอ่ ไปนี้

7

(1) ส่งเสริม สนับสนุนให้มีการนำมาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐาน มากำหนดเป็นแนวทาง ใน
การติดตาม ประเมินผลและนิเทศการบริหารและการดำเนินการของหน่วยงานและสถานศึกษา ใน
สงั กดั เขตพน้ื ท่กี ารศึกษา

(2) กำหนดแนวทางการศึกษา วิเคราะห์ วิจัย การบริหารและการดำเนินการของหน่วยงาน
และสถานศกึ ษาในสังกัดเขตพ้นื ทก่ี ารศึกษา

(3) พิจารณาแผนการติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผลและนิเทศการศึกษา โดยมุ่งเน้น
ผลสมั ฤทธิข์ องหน่วยงานและสถานศึกษาในสังกัดเขตพ้ืนท่กี ารศกึ ษา

(4) ติดตาม ประเมินผลและนิเทศการบริหารและการดำเนนิ การตามแผนท่ีกำหนด
(5) รับทราบผลการติดตาม ประเมินผลและนิเทศการบริหารและการดำเนินการตามแผน และ
ให้ขอ้ เสนอแนะ เพื่อการปรบั ปรุงและพฒั นาคุณภาพการศึกษาอย่างต่อเน่ือง
(6) ส่งเสริมให้มีการประสานงานการติดตาม ประเมินผล และนิเทศการศึกษา กับ
คณะกรรมการและหนว่ ยงานทเ่ี กย่ี วข้อง
(7) แต่งตั้งคณะอนุกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลการจัดการศกึ ษาตามความจำเป็น
(8) ปฏบิ ัติงานอื่นใดตามทไี่ ดร้ บั มอบหมาย
ระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยการตรวจราชการ การติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผลการ
จัดการศกึ ษา พ.ศ. 2560

8

1. นายทองสขุ มาตย์คำมี ประธานกรรมการ
2. นายเหรยี ญชัย ม่วงคลา กรรมการผู้ทรงคณุ วุฒิ ด้านการบรหิ ารการศึกษา
3. นายสุรเชษฐ์ ช่างถม กรรมการผู้ทรงคณุ วุฒิ ด้านศาสนา ศลิ ปะและ

วฒั นธรรม กรรมการผแู้ ทนผบู้ ริหารการศึกษาขั้นพน้ื ฐานของเอกชน
4. นางคณาพร เทยี มกลาง กรรมการผแู้ ทนผบู้ ริหารการศกึ ษาข้นั พนื้ ฐานของรฐั
5. นางปราณี รตั นธรรม กรรมการผทู้ รงคุณวฒุ ิด้านการศกึ ษา
6. นางพสิ มัย จำนงพิศ กรรมการผู้ทรงคณุ วฒุ ดิ า้ นวจิ ยั และประเมนิ ผล
7. นายประสิทธิ์ ชาญศริ ิ กรรมการผ้ทู รงคณุ วฒุ ิดา้ นการศกึ ษาปฐมวยั
8. นายศักดา สวสั ดิสละ กรรมการและเลขานกุ าร

9. นางนวพรรดิ์ นามพทุ ธา

9

4 อำนาจหน้าท่ีของสำนักงานเขตพืน้ ที่การศกึ ษา
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา เป็นหน่วยงานที่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของสำนักงาน

คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ มีหน้าที่ดำเนินการให้เป็นไปตามกำหนด
อำนาจหน้าที่สำนักงานขตพื้นที่การศึกษา ตามพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการ
กระทรวงศกึ ษาธกิ าร พ.ศ. 2546 และแก้ไขเพมิ่ เติม และประกาศกระทรวงศึกษาธกิ าร เรอ่ื ง การแบ่ง
ส่วนราชการภายในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาพ.ศ. 2560 เพื่อให้การดำเนินการแบ่งส่วนราชการ
ภายในสำนักงานเขตพ้ืนที่การศึกษาเป็นไปด้วยความเหมาะสมกับภารกิจ ปริมาณ และคุณภาพการ
จัดการศึกษาในแต่ละเขตพื้นท่ีการศึกษา อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 8 และมาตรา 34 วรรค
สอง แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการ กระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. 2546 กฎกระทรวง
กำหนดหลกั เกณฑก์ ารแบง่ สว่ นราชการภายในสำนกั งานเขตพน้ื ทีก่ ารศกึ ษา พ.ศ. 2546 ขอ้ 3 และข้อ
4 ประกอบกับคำแนะนำของคณะกรรมการการศึกษา ขั้นพื้นฐานและมติคณะกรรมการการศึกษาข้ัน
พื้นฐาน ในการประชุมครั้งที่ 2/2560 เมื่อวันที่ 22 กันยายน พ.ศ. 2560 รัฐมนตรีว่าการ
กระทรวงศึกษาธิการข้อ 5 ให้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีอำนาจหน้าที่ดำเนินการให้เป็นไปตาม
อำนาจหน้าทข่ี องสำนกั งานเขตพืน้ ทีก่ ารศึกษาตามกฎหมายว่าด้วยระเบยี บบรหิ าร
ราชการกระทรวงศึกษาธิการ และมอี ำนาจหนา้ ที่ ดังต่อไปน้ี

(1) จดั ทำนโยบาย แผนพัฒนา และมาตรฐานการศึกษาของเขตพืน้ ท่กี ารศึกษาให้สอดคล้อง
กับนโยบาย มาตรฐานการศึกษา แผนการศึกษา แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน และความต้องการ
ของท้องถน่ิ

(2) วิเคราะห์การจัดต้งั งบประมาณเงินอดุ หนุนท่วั ไปของสถานศึกษา และหนว่ ยงานในเขตพนื้ ท่ี
การศึกษา และแจ้งการจัดสรรงบประมาณที่ได้รับให้หน่วยงานข้างต้นรับทราบ รวมทั้งกำกับ
ตรวจสอบ ติดตามการใชจ้ า่ ยงบประมาณของหนว่ ยงานดังกลา่ ว

(3) ประสาน ส่งเสรมิ สนับสนนุ และพฒั นาหลกั สูตรร่วมกบั สถานศกึ ษาในเขตพ้นื ทีก่ ารศึกษา
(4) กำกับ ดูแล ติดตาม และประเมนิ ผลสถานศกึ ษาขัน้ พนื้ ฐานและในเขตพื้นทกี่ ารศกึ ษา
(5) ศึกษา วิเคราะห์ วิจยั และรวบรวมขอ้ มูลสารสนเทศด้านการศกึ ษาในเขตพน้ื ทก่ี ารศึกษา
(6) ประสานการระดมทรพั ยากรดา้ นต่าง ๆ รวมทั้งทรัพยากรบุคคล เพ่อื ส่งเสรมิ สนับสนนุ การ
จัดและพฒั นาการศึกษาในเขตพ้ืนที่การศึกษา
(7) จดั ระบบประกันคุณภาพการศึกษา และประเมินผลสถานศึกษาในเขตพน้ื ท่กี ารศึกษา
(8) ประสาน ส่งเสริม สนับสนุน การจัดการศึกษาของสถานศกึ ษาเอกชน องค์กรปกครองสว่ น
ทอ้ งถิน่ รวมท้ังบคุ คล องค์กรชุมชน องค์กรวิชาชีพ สถาบันศาสนา สถานประกอบการ และสถาบันอ่ืน
ท่ีจัดการศึกษา รูปแบบทีห่ ลากหลายในเขตพน้ื ท่กี ารศึกษา

10

(9) ดำเนินการและประสาน ส่งเสริม สนับสนุนการวิจัยและพัฒนาการศึกษาในเขตพื้นที่
การศกึ ษา

(10) ประสาน ส่งเสริม การดำเนินการของคณะกรรมการ คณะอนุกรรมการ และคณะทำงาน
ดา้ นการศกึ ษา

(11) ประสานการปฏิบัติราชการทั่วไปกับองค์กรหรือหน่วยงานต่าง ๆ ทั้งภาครัฐ เอกชน และ
องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถนิ่

(12) ปฏิบัตงิ านรว่ มกบั หรอื สนบั สนุนการปฏบิ ัติงานของหน่วยงานอ่ืนท่ีเกย่ี วขอ้ งหรือ
ท่ไี ดร้ บั มอบหมาย

5 การแบง่ ส่วนราชการในสำนกั งานเขตพนื้ ทก่ี ารศึกษา

ตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง การแบ่งส่วนราชการภายในสำนักงานเขตพื้นท่ี
การศึกษา พ.ศ. 2560 เพื่อให้การดำเนินการแบ่งส่วนราชการภายในสำนักงานเขตพื้นท่ีการศึกษา
เป็นไปด้วยความเหมาะสมกับภารกิจ ปริมาณ และคุณภาพการจัดการศึกษาในแต่ละเขตพื้นที่
การศกึ ษา อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 8 และมาตรา 34 วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติระเบียบ
บริหารราชการกระทรวงศกึ ษาธกิ าร พ.ศ. 2546 กฎกระทรวงกำหนดหลกั เกณฑ์การแบ่งสว่ นราชการ
ภายในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา พ.ศ. 2546 ข้อ 3 และข้อ 4 ประกอบกับคำแนะนำของ
คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานและมติคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ในการประชุมครั้งท่ี
2/2560 เมอ่ื วนั ท่ี 22 กันยายน พ.ศ. 2560 รฐั มนตรีวา่ การกระทรวงศึกษาธิการจึงออกประกาศไว้ ใน
ขอ้ 6 และ ขอ้ 7 ดังน้ี
ข้อ 6 ให้แบ่งสว่ นราชการภายในสำนักงานเขตพืน้ ทกี่ ารศึกษา ไวด้ ังตอ่ ไปนี้

(1) กลมุ่ อำนวยการ
(2) กลุ่มนโยบายและแผน
(3) กล่มุ สง่ เสริมการศกึ ษาทางไกล เทคโนโลยสี ารสนเทศและการสอื่ สาร
(4) กลุ่มบริหารงานการเงนิ และสนิ ทรพั ย์
(5) กลุ่มบริหารงานบคุ คล
(6) กลุ่มพฒั นาครแู ละบุคลากรทางการศึกษา
(7) กลมุ่ นเิ ทศ ติดตาม และประเมนิ ผลการจัดการศกึ ษา
(8) กลมุ่ สง่ เสรมิ การจัดการศกึ ษา
(9) หน่วยตรวจสอบภายใน
ขอ้ 7 สว่ นราชการภายในสำนักงานเขตพ้ืนทกี่ ารศึกษามอี ำนาจหนา้ ท่ดี ังต่อไปนี้
(1) กลมุ่ อำนวยการ มอี ำนาจหนา้ ที่ดงั ตอ่ ไปน้ี

11

(ก) ปฏบิ ตั งิ านสารบรรณสำนกั งานเขตพ้ืนทกี่ ารศกึ ษา
(ข) ดำเนนิ การเก่ยี วกับงานชว่ ยอำนวยการ
(ค) ดำเนนิ การเกย่ี วกับอาคารสถานที่ ส่ิงแวดลอ้ ม และยานพาหนะ
(ง) จัดระบบบริหารงาน การควบคมุ ภายใน และพัฒนาองคก์ ร
(จ) ประชาสมั พนั ธ์ เผยแพร่กจิ การ ผลงาน และบรกิ ารขอ้ มลู ขา่ วสาร
(ฉ) ประสานการดำเนนิ งานระหว่างหน่วยงานภายในและภายนอกเขตพ้นื ที่การศกึ ษา
(ช) ดำเนนิ การเลอื กตัง้ และสรรหากรรมการและอนุกรรมการ
(ซ) ประสาน สง่ เสรมิ การจดั สวสั ดกิ ารและสวสั ดิภาพ
(ฌ) ปฏบิ ตั ิหนา้ ทอี่ ื่นทีเ่ กีย่ วขอ้ งกับกิจการภายในของสำ นกั งานเขตพน้ื ทีก่ ารศึกษาทีม่ ใิ ช่
งานของสว่ นราชการใดโดยเฉพาะ
(ญ) ปฏบิ ตั งิ านรว่ มกบั หรอื สนับสนุนการปฏบิ ัตงิ านของหนว่ ยงานอ่นื ที่เกี่ยวขอ้ งหรอื ทไ่ี ดร้ บั
มอบหมาย
(2) กลุ่มนโยบายและแผน มอี ำนาจหนา้ ท่ีดังตอ่ ไปน้ี
(ก) จัดทำนโยบายและแผนพฒั นาการศึกษาให้สอดคลอ้ งกบั นโยบาย มาตรฐานการศึกษา
แผนการศกึ ษา แผนพัฒนาการศึกษาขนั้ พน้ื ฐาน และความต้องการของทอ้ งถ่ิน
(ข) วเิ คราะหก์ ารจัดตง้ั งบประมาณเงินอดุ หนนุ ทว่ั ไปของสถานศึกษาและแจ้งการจัดสรร
งบประมาณ
(ค) ตรวจสอบ ตดิ ตาม ประเมิน และรายงานผลการใชจ้ ่ายงบประมาณและผลการปฏบิ ตั ิ
ตามนโยบายและแผน
(ง) ดำเนินการวิเคราะห์ และจดั ทำขอ้ มูลเกี่ยวกับการจดั ตง้ั ยุบ รวม เลกิ และโอน
สถานศึกษาข้นั พนื้ ฐาน
(จ) ปฏบิ ตั ิงานร่วมกับหรอื สนบั สนุนการปฏบิ ัติงานของหนว่ ยงานอืน่ ที่เกี่ยวขอ้ งหรอื ท่ไี ดร้ ับ
มอบหมาย
(3) กลุ่มสง่ เสริมการศกึ ษาทางไกล เทคโนโลยีสารสนเทศและการสอ่ื สาร มีอำนาจหนา้ ท่ี
ดงั ตอ่ ไปนี้
(ก) ศึกษา วิเคราะห์ ดำเนินการ และสง่ เสรมิ การจัดการศึกษาทางไกล
(ข) ศกึ ษา วเิ คราะห์ วิจยั และพัฒนาระบบขอ้ มลู สารสนเทศเพ่อื การบรหิ ารและการจดั
การศึกษา
(ค) ดำเนินงานสารสนเทศเพอ่ื การบริหารและการจดั การศกึ ษา
(ง) ดำเนินการวิเคราะห์ และปฏิบัตงิ านระบบคอมพวิ เตอรแ์ ละเทคโนโลยีสารสนเทศ
และการสอ่ื สาร

12

(จ) ส่งเสริม สนบั สนนุ และดำเนนิ งานบรกิ ารเทคโนโลยีสารสนเทศ
(ฉ) ปฏบิ ัติงานรว่ มกับหรอื สนบั สนนุ การปฏบิ ตั ิงานของหนว่ ยงานอ่ืนท่ีเกี่ยวขอ้ ง หรอื ทีไ่ ด้รบั
มอบหมาย
(4) กลมุ่ บรหิ ารงานการเงินและสนิ ทรพั ย์ มอี ำนาจหนา้ ท่ดี ังต่อไปน้ี
(ก) ดำเนนิ งานเกีย่ วกับงานบรหิ ารการเงิน
(ข) ดำเนนิ งานเกย่ี วกบั งานบริหารงานบญั ชี
(ค) ดำเนนิ งานเก่ียวกับงานบริหารงานพสั ดุ
(ง) ดำเนินงานเก่ียวกบั งานบริหารสินทรพั ย์
(จ) ให้คำปรึกษาสถานศกึ ษาเกีย่ วกับการดำเนนิ งานบรหิ ารการเงนิ งานบญั ชี งานพสั ดุและ
งานบรหิ ารสนิ ทรพั ย์
(ฉ) ปฏบิ ัติงานรว่ มกบั หรอื สนบั สนุนการปฏบิ ัตงิ านของหนว่ ยงานอนื่ ทเ่ี กี่ยวขอ้ ง หรอื ท่ไี ด้รบั
มอบหมาย
(5) กลุ่มบรหิ ารงานบคุ คล มีอำนาจหนา้ ที่ดังตอ่ ไปนี้
(ก) วางแผนอัตรากำลังและกำหนดตำแหน่ง
(ข) สง่ เสรมิ สนบั สนุนการมหี รือเลื่อนวทิ ยฐานะ
(ค) วิเคราะหแ์ ละจดั ทำข้อมลู เกยี่ วกบั การสรรหา บรรจุและแตง่ ต้ัง ยา้ ย โอน และการ
ลาออกจากราชการของขา้ ราชการครแู ละบุคลากรทางการศึกษา
(ง) ศกึ ษา วิเคราะห์ และดำเนนิ การเกย่ี วกบั การประเมนิ ผลการปฏบิ ตั ิงานการเลอ่ื น
เงินเดอื นการมอบหมายหน้าทใี่ หป้ ฏิบัตขิ องข้าราชการครแู ละบคุ ลากรทางการศึกษา
(จ) จดั ทำข้อมลู เกี่ยวกับบำเหนจ็ ความชอบและทะเบียนประวัติ
(ฉ) จดั ทำขอ้ มูลระบบจา่ ยตรงเงินเดอื นและค่าจ้างประจำ
(ช) ปฏบิ ัตกิ ารบริการและอำนวยความสะดวกในเรอื่ งการออกหนงั สอื รบั รองตา่ ง ๆ การ
ออกบัตรประจำตวั และการขออนญุ าตต่าง ๆ
(ซ) ศกึ ษา วิเคราะห์ และจดั ทำขอ้ มลู เพอ่ื ดำเนนิ งานวนิ ัย อทุ ธรณ์ รอ้ งทุกข์ และการ
ดำเนนิ คดีของรฐั
(ฌ) ปฏิบตั ิงานรว่ มกับหรอื สนับสนนุ การปฏิบตั ิงานของหนว่ ยงานอื่นที่เก่ียวขอ้ ง หรอื ท่ี
ได้รบั มอบหมาย
(6) กลมุ่ พฒั นาครูและบคุ ลากรทางการศกึ ษา มอี ำนาจหนา้ ทีด่ ังตอ่ ไปนี้
(ก) ดำเนนิ งานฝกึ อบรมการพฒั นากอ่ นแต่งตั้ง
(ข) ดำเนินงานฝกึ อบรมพัฒนาเพอื่ เพิ่มศกั ยภาพการปฏบิ ตั งิ าน

13

(ค) ดำเนินงานพัฒนาขา้ ราชการครแู ละบคุ ลากรทางการศกึ ษาให้เปน็ ไปตามมาตรฐาน
วิชาชีพและจรรยาบรรณ

(ง) ปฏิบตั ิงานสง่ เสริม สนบั สนนุ และยกยอ่ งเชดิ ชเู กียรติข้าราชการครแู ละบคุ ลากรทางการ
ศึกษา

(จ) ดำเนินการเกี่ยวกับการลาศกึ ษาตอ่ ฝึกอบรม หรอื ปฏบิ ัติการวจิ ัยภายในประเทศหรอื
ต่างประเทศ

(ฉ) ศกึ ษา วเิ คราะห์ วจิ ยั และเสรมิ สร้างระบบเครอื ข่ายการพัฒนาครูและบุคลากรทางการ
ศึกษา

(ช) ปฏิบัตงิ านร่วมกบั หรอื สนบั สนนุ การปฏบิ ัติงานของหนว่ ยงานอน่ื ทเี่ กย่ี วขอ้ ง หรอื ท่ไี ด้รับ
มอบหมาย

(7) กลุ่มนเิ ทศ ติดตามและประเมนิ ผลการจดั การศึกษา มอี ำนาจหนา้ ท่ดี งั ต่อไปน้ี
(ก) ประสาน สง่ เสริม สนับสนนุ และพฒั นาหลักสูตรการศึกษาข้นั พ้ืนฐาน หลกั สตู ร

การศึกษาระดับกอ่ นประถมศกึ ษา และหลกั สูตรการศึกษาพิเศษ
(ข) ศกึ ษา วเิ คราะห์ วจิ ยั เพอ่ื พัฒนาหลักสูตรการสอนและกระบวนการเรยี นรู้ของผเู้ รยี น
(ค) วจิ ยั พฒั นา สง่ เสรมิ ติดตาม ตรวจสอบ และประเมนิ เก่ียวกับการวัดและการ

ประเมินผลการศกึ ษา
(ง) วจิ ัย พฒั นา ส่งเสรมิ มาตรฐานการศึกษาและการประกันคณุ ภาพการศึกษารวมทั้ง

ประเมินตดิ ตาม และตรวจสอบคณุ ภาพการศกึ ษา
(จ) นิเทศ ติดตาม และประเมนิ ผลการจดั การศึกษา
(ฉ) ศกึ ษา วเิ คราะห์ วจิ ัย และพฒั นาสอ่ื นวัตกรรมการนเิ ทศทางการศกึ ษา
(ช) ปฏิบตั ิงานเลขานุการคณะกรรมการตดิ ตาม ตรวจสอบ ประเมนิ ผลและนิเทศการศกึ ษา

ของเขตพ้ืนท่กี ารศึกษา
(ซ) ปฏบิ ตั งิ านรว่ มกบั หรอื สนบั สนุนการปฏบิ ัตงิ านของหนว่ ยงานอน่ื ที่เก่ียวขอ้ ง หรอื ทีไ่ ดร้ บั

มอบหมาย
(8) กล่มุ ส่งเสริมการจดั การศกึ ษา มีอำนาจหน้าท่ีดังต่อไปน้ี
(ก) ศกึ ษา วิเคราะห์ สง่ เสรมิ สนบั สนุน และดำเนนิ งานเกยี่ วกับศาสตร์พระราชา
(ข) ส่งเสรมิ การจัดการศกึ ษาข้ันพื้นฐานในรปู แบบการศึกษาในระบบ การศึกษานอกระบบ

และการศกึ ษาตามอธั ยาศยั
(ค) ส่งเสริม สนบั สนนุ และดำเนินการเกยี่ วกับการจัดเตรยี มขอ้ มลู การจัดการศึกษาข้ัน

พ้นื ฐานของบุคคล ครอบครวั องคก์ ร ชมุ ชน องค์กรวชิ าชพี สถาบันศาสนา สถานประกอบการและ
สถาบันสังคมอ่ืน

14

(ง) ประสานและส่งเสริมองคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถิน่ ให้สามารถจัดการศึกษาสอดคลอ้ ง
กับนโยบาย และมาตรฐานการศกึ ษา

(จ) ส่งเสริมการจัดการศึกษาสำหรบั ผพู้ ิการ ผดู้ อ้ ยโอกาส และผู้มคี วามสามารถพเิ ศษ
(ฉ) ส่งเสรมิ งานการแนะแนว สขุ ภาพ อนามยั กฬี า และนนั ทนาการ ลูกเสอื ยวุ กาชาด
เนตรนารี ผ้บู ำเพ็ญประโยชน์ นักศึกษาวิชาทหาร ประชาธปิ ไตย วินยั นกั เรียน การพิทักษส์ ิทธเิ ดก็ และ
เยาวชนและงานกจิ การนกั เรยี นอนื่
(ช) สง่ เสริม สนบั สนุนการระดมทรัพยากรเพอื่ การศกึ ษา
(ซ) ประสานการปอ้ งกนั และแกไ้ ขปัญหาการใช้สารเสพตดิ และสง่ เสรมิ ปอ้ งกันแกไ้ ขและ
คุ้มครองความประพฤตนิ ักเรยี นและนกั ศึกษา รวมทงั้ ระบบดูแลชว่ ยเหลอื นักเรยี น
(ฌ) ดำเนินงานวเิ ทศสมั พนั ธ์
(ญ) ประสาน สง่ เสรมิ การศึกษากบั การศาสนาและการวฒั นธรรม
(ฎ) สง่ เสริมแหลง่ การเรยี นรู้ สงิ่ แวดลอ้ มทางการศกึ ษา และภมู ปิ ญั ญาทอ้ งถ่ิน
(ฏ) ประสานและสง่ เสริมสถานศกึ ษาใหม้ ีบทบาทในการสรา้ งความเข้มแข็งของชุมชน
(ฐ) ปฏิบตั งิ านรว่ มกบั หรอื สนบั สนนุ การปฏิบตั ิงานของหนว่ ยงานอน่ื ท่เี กี่ยวขอ้ ง หรอื ท่ไี ด้รับ
มอบหมาย
(9) หนว่ ยตรวจสอบภายใน ให้ปฏิบัตงิ านข้ึนตรงกบั หวั หนา้ สว่ นราชการ และมีอำนาจ
หน้าที่ ดงั ตอ่ ไปนี้
(ก) ดำเนินงานเกีย่ วกบั งานตรวจสอบการเงิน การบญั ชี และตรวจสอบระบบการดูแล
ทรพั ยส์ ิน
(ข) ดำเนนิ งานเกย่ี วกับงานตรวจสอบการดำเนนิ งานหรอื กระบวนการปฏบิ ตั ิงาน
เปรยี บเทียบกบั ผลผลิตหรอื เปา้ หมายท่กี าหนด
(ค) ดำเนนิ งานเกีย่ วกบั การประเมนิ การบริหารความเสี่ยง
(ง) ดำเนนิ การอนื่ เกย่ี วกบั การตรวจสอบภายในตามที่กฎหมายกาหนด
(จ) ปฏิบัตงิ านร่วมกบั หรอื สนบั สนนุ การปฏบิ ตั ิงานของหนว่ ยงานอ่ืนท่เี กยี่ วขอ้ งหรอื ท่ไี ด้รบั
มอบหมายตามประกาศกระทรวงศกึ ษาธิการ เรอ่ื ง การแบง่ ส่วนราชการภายในสานักงานเขตพ้ืนที่
การศกึ ษา (ฉบบั ที่ 2) พ.ศ. 2561 ประกาศ ณ วันท่ี 28 สงิ หาคม พ.ศ. 2561 ให้เพ่ิม (10) ของ ข้อ 7
ดงั น้ี
“(10) กล่มุ กฎหมายและคดี ใหป้ ฏิบตั ิงานขนึ้ ตรงกบั ผอู้ านวยการสานักงานเขตพนื้ ท่กี ารศึกษา
และมีอำนาจหน้าที่ ดังต่อไปน้ี
(ก) สง่ เสรมิ สนับสนุน พัฒนาการมวี นิ ยั และรกั ษาวินัย
(ข) ดำเนินการสบื สวนเก่ยี วกบั เรอื่ งรอ้ งเรยี น

15

(ค) ดำเนินการสอบสวนเก่ียวกับวินัยและการตรวจพิจารณาวินยั
(ง) ดำเนนิ การเกีย่ วกับการอทุ ธรณแ์ ละการพจิ ารณาอุทธรณ์
(จ) ดำเนนิ การเกย่ี วกับการรอ้ งทกุ ขแ์ ละการพจิ ารณาร้องทกุ ข์
(ฉ) ดำเนินการเก่ียวกับความรับผดิ ทางละเมิดของเจา้ หนา้ ท่ี
(ช) ดำเนนิ การเกี่ยวกับงานคดีปกครอง คดแี พง่ คดีอาญา และคดีอน่ื ๆ ของรฐั
(ซ) ดำเนินการปอ้ งกนั และปราบปรามการทจุ ริตและประพฤติมชิ อบ
(ฌ) ศึกษา วเิ คราะห์ วิจยั จัดทาข้อมูลและติดตามประเมนิ ผลเพื่อพฒั นางานกฎหมายและ
งานคดีของรัฐ
(ญ) ปฏิบัติงานรว่ มกับหรือสนับสนุนการปฏบิ ัตงิ านของหนว่ ยงานอน่ื ทเ่ี กี่ยวขอ้ งหรอื ทไ่ี ด้รบั
มอบหมาย”

16

17

อำนาจหนา้ ทีข่ องคณะกรรมการตดิ ตาม ตรวจสอบ ประเมนิ ผล และนิเทศการศึกษา
ตามพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. 2546 มาตรา 20

กำหนดใหก้ ระทรวงศึกษาธกิ ารมีผู้ตรวจราชการของกระทรวงเพอ่ื ทำหน้าท่ีในการตรวจราชการศึกษา
วิเคราะห์วิจัยติดตามและประเมินผลระดับนโยบายเพื่อนิเทศให้คำปรึกษาและแนะนำเพื่อการ
ปรบั ปรุงพัฒนา

ในระดับสำนักงานให้มีคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผลการจัดการศึกษาให้
ทำหน้าที่ติดตามและประเมินผลนโยบายตามภารกิจตลอดจนนิเทศให้คำ ปรึกษาและแนะนำเพ่ือ
ปรับปรงุ พฒั นา

ในระดับเขตพื้นที่การศึกษาให้มีคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผลการจัด
การศึกษาของเขตพื้นที่การศึกษามีหน้าที่ศึกษาวิเคราะห์ วิจัย นิเทศติดตามและประเมินผลการ
บริหารและการดำเนินการโดยมุ่งเน้นผลสัมฤทธิ์ของหน่วยงานและสถานศึกษ าในสังกัดเขตพื้นท่ี
การศกึ ษาเพอื่ เตรยี มการรับการนเิ ทศตดิ ตามและประเมินผลจากหน่วยงานภายนอก

การดำเนินงานตามวรรคหนึ่งและวรรคสาม ให้มีคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ และ
ประเมินผลการจดั การศกึ ษาของกระทรวงศกึ ษาการและคณะกรรมการตดิ ตาม ตรวจสอบ ประเมนิ ผล
และนิเทศการศกึ ษาของเขตพ้ืนที่การศึกษา เป็นผู้รบั ผิดชอบดำเนนิ การ สำหรับกระทรวงศึกษาธกิ าร
หรือสำหรับแต่ละเขตพื้นที่การศึกษา ทั้งนี้ จำนวน หลักเกณฑ์ และวิธีการได้มาของคณะกรรมการ
ดงั กล่าวให้เป็นไปตามท่ีกำหนดในกฎกระทรวง

การดำเนินการในเรอ่ื งการตรวจราชการและการดำเนนิ การของคณะกรรมการต่าง ๆ ทีก่ ำหนด
ในมาตรานี้ใหเ้ ปน็ ไปตามกฎหมาย กฎกระทรวง ระเบียบหรือขอ้ บังคบั ของกระทรวงหรือส่วนราชการ
หรอื มตคิ ณะรัฐมนตรหี รือคำสง่ั ของนายกรัฐมนตรีท้งั น้ีจะตอ้ งไม่กระทบกระเทือนตอ่ สาระการบริหาร
และการจัดการของสถานศึกษาของรัฐทจ่ี ัดการศกึ ษาระดบั ปรญิ ญาที่เป็นนติ บิ คุ คลในสายบงั คับบัญชา
ของสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษาที่สามารถดำเนินกิจการได้โดยอิสระพัฒนาระบบบริหาร
และการจัดการที่เป็นของตนเองมีความคล่องตัวมีเสรีภาพทางวิชาการและอยู่ภายใต้การกำกับดูแล
ของสภาสถานศกึ ษาตามกฎหมายว่าด้วยการจัดตงั้ สถานศกึ ษานั้น

โดยสรุปตามพระราชบญั ญัตริ ะเบยี บบริหารกระทรวงศกึ ษาธิการ พ.ศ. 2546 มาตรา 20 วรรค
3 และวรรค 4 กำหนดว่า ในระดบั เขตพ้ืนที่การศึกษาใหเ้ ปน็ การศกึ ษา วเิ คราะหว์ ิจัย นเิ ทศตดิ ตาม
และประเมินผลการบริหารและการดำเนินการ โดยมุ่งเน้นผลสัมฤทธ์ิของหนว่ ยงานและสถานศึกษาใน
สงั กดั เขตพน้ื ท่กี ารศึกษา เพื่อเตรียมการรบั การนิเทศ ตดิ ตาม และประเมินผลจากหน่วยงานภายนอก

18

6 บทบาทหน้าที่ของคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการศึกษาของ
เขตพื้นที่การศึกษา ตามระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยการตรวจราชการ การติดตาม
ตรวจสอบ และประเมินผลการจดั การศึกษา พ.ศ. 2560

ระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยการตรวจราชการ การติดตาม ตรวจสอบ และ
ประเมินผลการจัดการศึกษา พ.ศ. 2560 ส่วนที่ 4 การติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศ
การศึกษา ระดับเขตพื้นที่การศึกษา ข้อ 25 การติดตาม ประเมินผลและนิเทศการบริหารและการ
ดำเนินการ โดยมงุ่ ผลสัมฤทธิ์หน่วยงานและสถานศกึ ษาในสังกัดพน้ื ทก่ี ารศึกษา เพอื่ เตรียมการรับการ
นิเทศ ติดตามและประเมินผลจากหน่วยงานภายนอก และ ข้อ 26 ให้คณะกรรมการติดตาม
ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการศึกษาของเขตพื้นที่การศึกษา ตามกฎกระทรวงว่าด้วยการ
กำหนดจำ นวน หลักเกณฑ์ และวิธีการได้มาของคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและ
นเิ ทศการศึกษาของเขตพ้นื ที่การศึกษา มอี ำนาจหน้าท่ี ดังต่อไปน้ี

1. สง่ เสรมิ สนบั สนนุ ใหม้ กี ารนำมาตรฐานการศกึ ษาขน้ั พื้นฐาน มากำหนดเป็นแนวทางในการ
ติดตาม ประเมนิ ผล และนเิ ทศการบริหารและการดำเนนิ การของหนว่ ยงานและสถานศกึ ษาในสงั กัด
เขตพ้ืนทีก่ ารศกึ ษา

2. กำหนดแนวทางการศึกษา วิเคราะห์ วจิ ยั การบรหิ ารและการดำเนนิ การของหน่วยงานและ
สถานศึกษาในสังกดั เขตพื้นท่ีการศึกษา

3. พิจารณาแผนการตดิ ตาม ตรวจสอบ ประเมนิ ผลและนเิ ทศการศกึ ษา โดยมุง่ เนน้ ผลสมั ฤทธิ์
ของหนว่ ยงานและสถานศกึ ษาในสงั กดั เขตพ้ืนทกี่ ารศกึ ษา

4. ติดตาม ประเมนิ ผลและนเิ ทศการบรหิ ารและการดำเนนิ การตามแผนที่กำหนด
5. รบั ทราบผลการตดิ ตาม ประเมนิ ผล และนิเทศการบริหารและการดำเนนิ การตามแผน และ
ใหข้ ้อเสนอแนะ เพอ่ื การปรบั ปรุงและพฒั นาคุณภาพการศกึ ษาอย่างตอ่ เนือ่ ง
6. สง่ เสริมใหม้ ีการประสานการติดตาม ประเมินผลและนเิ ทศการศกึ ษากบั คณะกรรมการและ
หนว่ ยงานท่ีเกีย่ วขอ้ ง
7. แตง่ ต้ังคณะอนุกรรมการตดิ ตาม ตรวจสอบ ประเมินผลการจัดการศกึ ษาตามความจำเป็น
8. ปฏบิ ตั งิ านอื่นใดตามที่ได้รบั มอบหมาย

19

7. แนวทางการดำเนินงานของคณะกรรมการตดิ ตาม ตรวจสอบประเมนิ ผล และนเิ ทศ
การศกึ ษาของเขตพืน้ ทก่ี ารศึกษา

ตามระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยการตรวจราชการ การติดตาม ตรวจสอบ และ
ประเมินผลการจัดการศึกษา พ.ศ. 2560 ส่วนที่ 4 การติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศ
การศึกษา ระดับเขตพื้นที่การศึกษา ข้อ 26 ให้คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และ
นเิ ทศการศึกษาของเขตพน้ื ทก่ี ารศึกษา ตามกฎกระทรวงวา่ ดว้ ยการ กำหนด จำนวน หลกั เกณฑ์ และ
วิธีการได้มาของคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศการศึกษาของเขตพื้นท่ี
การศึกษา มีอำนาจหน้าที่ 8 ข้อ ดังที่ได้กล่าวมาแล้วซึ่งเป็นปัจจัยความสำเร็จของการพัฒนาคุณภาพ
การศึกษาให้ประสบความสำเร็จและเกิดการมีส่วนร่วมของผู้ที่เกี่ยวข้อง จำเป็นต้องใช้กระบวนการ
ติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศการบริหารและการดำเนินการของสำนักงานเขตพื้นที่
การศึกษาและสถานศึกษาในสังกัด ดังนั้น เพื่อให้การปฏิบัติงานของคณะกรรมการติดตามตรวจสอบ
ประเมินผล และนิเทศการศึกษาของเขตพื้นที่การศึกษา ประสบผลสำเร็จตามมาตรฐานการศึกษาขั้น
พื้นฐาน จึงกำหนดแนวทางการดำเนินงานของคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และ
นเิ ทศการศกึ ษาของเขตพืน้ ทก่ี ารศกึ ษา ดังต่อไปน้ี

1. ศึกษา วิเคราะห์ วิจัย ยุทธศาสตร์นโยบาย จุดเน้นของชาติ ของกระทรวงศึกษาธิการของ
สำนักงานคณะกรรมการการศกึ ษาขั้นพืน้ ฐาน และมาตรฐานการศึกษาขนั้ พ้ืนฐาน เพ่อื นำมาใช้เปน็
แนวทางในการติดตาม ตรวจสอบ ประเมนิ ผลและนิเทศการศึกษา

2. กำหนดแนวทางและเป้าหมายความสำเร็จ ในการทำงานของคณะกรรมการติดตาม
ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศการศึกษาของเขตพื้นที่การศึกษาให้สอดคลอ้ งกับข้อ 1 ตามภารกิจ
ของคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมนิ ผล และนเิ ทศการศกึ ษาของเขตพื้นทก่ี ารศึกษา

3. กำหนดกลไกการทำงานในการขับเคล่ือนงานในภารกจิ ของคณะกรรมการตดิ ตาม ตรวจสอบ
ประเมนิ ผล และนิเทศการศึกษาของเขตพื้นทกี่ ารศกึ ษา เช่น

3.1 จัดทำแผนปฏิบัติการในการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการศึกษา เสนอ
ขออนุมัติจาก คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศการศึกษาของเขตพื้นที่
การศกึ ษา

3.2 แตง่ ตง้ั คณะอนุกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลการจัดการศกึ ษา
3.3 สร้างเคร่ืองมือในการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศการศึกษาให้สอดคล้อง
กบั ข้อ 1 และข้อ 2
4. สร้างความเข้าใจกับผู้ที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ รองผู้อำนวยการสำ นักงานเขตพื้นที่การศึกษา
ศึกษานิเทศก์ ผู้บรหิ ารสถานศึกษา ครูวชิ าการ เจ้าหน้าทท่ี ี่เก่ยี วขอ้ ง เปน็ ต้น

20

5. ดำเนินการตามแผนปฏิบัติการ ในการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนเิ ทศการศึกษาท่ี
กำหนดไว้

6. สรุป รวบรวมข้อมูล และประมวลผลที่ได้จากการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศ
การศกึ ษา

7. เสนอสรุปรายงานผลการติดตาม ประเมินผลและนิเทศการศึกษาต่อผู้อำนวยการสำนักงาน
เขตพื้นที่การศึกษา และคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศการศึกษาของเขต
พน้ื ท่กี ารศกึ ษา

8. รับทราบผลการดำเนินการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการศึกษาการ
ดำเนินการตามแผนปฏิบัติการ และให้ข้อเสนอแนะเพื่อให้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานำไป
แก้ปัญหาและปรบั ปรงุ พัฒนาการบรหิ ารและการพัฒนาคุณภาพการศึกษาอย่างตอ่ เนือ่ ง

9. ประสานงานการตรวจราชการ และตดิ ตาม ตรวจสอบประเมินผลของคณะกรรมการติดตาม
ตรวจสอบ ประเมนิ ผลการจัดการศึกษา ผู้ตรวจราชการกระทรวงศึกษาธิการ คณะตดิ ตาม ตรวจสอบ
ประเมินผลในทุกระดับ รวมทงั้ แจง้ หน่วยงาน และสถานศึกษาในสงั กดั

10. ปฏิบัติงานอ่นื ที่ได้รับมอบหมาย จากคณะกรรมการตดิ ตาม ตรวจสอบ และประเมินผลการ
จัดการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ ผู้ตรวจราชการกระทรวงศึกษาธิการ และผู้ปฏิบัติในการ
ติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลการจัดการศึกษาระดับส่วนราชการ และระดับสำนักงานศึกษาธิการ
จังหวดั

รูปแบบการบริหารจดั การสร้างความเข้มแข็งใหแ้ กค่ ณะกรรมการ ก.ต.ป.น.
โดยใชห้ ลกั การมีสว่ นรว่ ม (Participation) โมเดล 5 ร

ภาพท่ี 2 รปู แบบการบริหารจัดการสรา้ งความเขม้ แข็งใหแ้ กค่ ณะกรรมการ ก.ต.ป.น.

21

ร่วมคิด (Thinking Participation) หมายถึง ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียร่วมคิดวางแผนการติดตามการ
กำหนดตัวชี้วัด ในการพัฒนาคุณภาพการศึกษาโดยมุ่งผลสัมฤทธิ์ของหน่วยงานและสถานศึกษาใน
สังกัดพ้นื ทกี่ ารศึกษา เพ่อื เตรียมการรับการนิเทศ ติดตามและประเมินผลจากหน่วยงานภายนอก

ร่วมปฏิบัติ (Implementing Participation) หมายถึง ให้ทุกภาคส่วนที่มสี ่วนไดส้ ่วนเสียใน
การจดั การศกึ ษา มีส่วนรว่ มในงานด้านวิชาการ ด้านงบประมาณ ดา้ นการบริหารงานบุคคล และด้าน
การบริหารงานทั่วไป ภายใต้ความร่วมมือของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา คณะกรรมการติดตาม
ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศการศึกษา ของเขตพื้นที่การศึกษา และคณะอนุกรรมการติดตาม
ตรวจสอบ ประเมินผลการจัดการศกึ ษา

ร่วมติดตาม นิเทศ (Supervision Participation) หมายถึง คณะกรรมการติดตาม
ตรวจสอบ ประเมนิ ผล และนเิ ทศการศึกษาของเขตพ้ืนท่ีการศึกษามีสว่ นร่วมในการกำกับ นิเทศ และ
ติดตาม ความก้าวหน้า ตามแผนเป็นระยะ ๆ โดยสร้างเครือข่ายเป็นกลไกในการติดตามและนิเทศ
การศกึ ษา

รว่ มประเมนิ ผล ( Evaluation Participation) หมายถึง คณะกรรมการตดิ ตาม ตรวจสอบ
ประเมนิ ผล และนิเทศการศึกษาของเขตพ้ืนที่การศึกษามีส่วนร่วมในการติดตามและประเมินผล ตาม
แผนปฏบิ ัติ การที่กำหนดไว้

ร ่ ว ม ป ร ั บ ป ร ุ ง แ ล ะ พ ั ฒ น า ( Improve and develop Participation) ห ม า ย ถึ ง
คณะกรรมการ ติดตาม ตรวจสอบ ประเมนิ ผล และนเิ ทศการศึกษา ของเขตพ้ืนที่การศึกษามีส่วนร่วม
ในการสรุปผล และรายงานผลการดำเนินงานต่อต้นสังกัดในด้านวิชาการ ด้านงบประมาณ ด้านการ
บริหารงานบุคคล และด้านการบริหารงานทั่วไป และนำผลการประเมินมาปรับปรุงและพัฒนางาน
ของเขตพน้ื ทก่ี ารศกึ ษา

22

กระบวนการสรา้ งความเข้มแข็งใหแ้ ก่คณะกรรมการ ก.ต.ป.น.

ภาพที่ 3 กระบวนการสรา้ งความเข้มแข็งใหแ้ กค่ ณะกรรมการ ก.ต.ป.น.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขนั้ พ้ืนฐานดำเนินการจดั ทำระบบขอ้ มลู สารสนเทศเก่ียวกับ
คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศการศึกษาของเขตพื้นที่การศึกษา ทั้ง 225
เขตจัดสรรงบประมาณ ส่งเสริมการดำเนินงาน จัดทำเครื่องมือ ติดตามและประเมินผล เพื่อติดตาม
ความก้าวหน้าแบ่งเป็นรอบ 3 เดือน 6 เดือน 9 เดือน และ 12 เดือน สร้างความรู้ ความเข้าใจใน
บทบาทหน้าที่ รวมถึง กฎหมาย ระเบียบ ที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงาน ศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อความ
เขม้ แขง็ ติดตามและประเมนิ ผลตามแผนปฏบิ ัติการ เสรมิ แรงบวกให้เขตพน้ื ทีก่ ารศกึ ษาท่ีมีผลงานเปน็

23

ที่ประจักษ์ สรุปรายงานผลการดำเนินงานประจำปีงบประมาณ พร้อมให้ข้อเสนอแนะเพือ่ เป็นข้อมลู
สะทอ้ นกลับและใชใ้ นการพัฒนา

8. แนวทางการดำเนินงานของสำนักงานเขตพ้ืนท่กี ารศึกษา
ตามระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยการตรวจราชการ การติดตาม ตรวจสอบ และ

ประเมินผลการจัดการศึกษา พ.ศ. 2560 ส่วนที่ 4 การติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศ
การศึกษา ระดบั เขตพนื้ ทีก่ ารศึกษา ขอ้ 27 ให้สำนกั งานเขตพ้นื ที่การศึกษา ดำเนินการ ดังน้ี

1. มอบหมายศึกษานเิ ทศก์ หรอื ขา้ ราชการอน่ื ในสงั กัด ทำหน้าท่ีตดิ ตาม ประเมินผลและนิเทศ
การศกึ ษาในเขตพ้นื ทีก่ ารศึกษา

2. จัดทำแผนการติดตาม ประเมนิ ผลและนเิ ทศการศึกษาประจำปี ให้สอดคล้องกับแผนปฏิบัติ
ราชการของหน่วยงานเสนอขออนุมัติจากคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศ
การศกึ ษาของเขตพ้นื ทก่ี ารศกึ ษา แลว้ แจ้งใหส้ ถานศกึ ษาในสังกัดทราบ

3. ศึกษา วิเคราะห์ วิจัย ดำเนินการนิเทศ ติดตามและประเมินผลการศึกษา การบริหาร
การศกึ ษาโดยมุ่งผลสัมฤทธิ์ของหน่วยงานและสถานศึกษาในสงั กัดเขตพื้นที่การศึกษา เพื่อการเตรียม
รบั การนิเทศ ตดิ ตามและประเมินผลจากหน่วยงานภายในและภายนอก

4. รายงานผลการติดตาม ประเมินผลและนิเทศการศึกษาเสนอผู้บังคับบัญชาและ
คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศการศกึ ษาของเขตพนื้ ท่กี ารศกึ ษา

5. ประสานให้หน่วยงานและเจ้าหน้าที่ เพื่อชี้แจง ให้ถ้อยคำหรือส่งเอกสารและหลักฐาน
เก่ียวกบั การปฏบิ ัติงาน

6. ปฏิบตั งิ านอ่นื ใดตามทไี่ ดร้ ับมอบหมาย

9. ตารางท่ี 1 จุดเนน้ สำนักงานเขตพน้ื ท่ีการศึกษามัธยมศึกษา เขต 26

ดา้ น จุดเนน้
1. ดา้ นผเู้ รยี น 1.1 นักเรียนมผี ลสมั ฤทธิ์ทางการเรียนตามเป้าหมายที่โร

กำหนด

1.2 นักเรยี นเปน็ คนดี เกง่ กล้า มีทกั ษะชวี ิต มจี ติ สาธาร
อยูอ่ ย่างพอเพียง และมีความสุข

1.3 นกั เรยี นมีความมุ่งมน่ั ในการศึกษาและการทำงาน ส
ปรบั ตัวเขา้ กบั พหวุ ัฒนธรรมบนพน้ื ฐานของวฒั นธรร
ขนบธรรมเนยี ม ประเพณีทด่ี งี ามของไทย

24

รงเรยี น ตัวชี้วดั
1.1.1 รอ้ ยละของนักเรียนท่ีมีผลการเรยี น 3.00 ขึ้นไป แตล่ ะกล่มุ สาระ
รณะ 1.1.2 รอ้ ยละของการเพ่ิม O-NET แต่ละกลมุ่ สาระ
สามารถ 1.1.3 ร้อยละของนกั เรยี นไดร้ ับการพัฒนาการอา่ น เขยี น สื่อสาร
รม 1.1.4 ร้อยละของนกั เรียนท่สี ามารถใชภ้ าษาองั กฤษเพ่ือการส่อื สาร
1.1.5 รอ้ ยละของนักเรียนทพ่ี ฒั นาการคดิ ขนั้ สูง ระดับดขี นึ้ ไป
1.1.6 ร้อยละของนักเรยี นทีพ่ ฒั นาสมรรถนะสำคญั ระดับดขี ึ้นไป
1.2.1 รอ้ ยละของนักเรยี นทม่ี ีคุณลกั ษณะพึงประสงค์ ระดบั ดขี นึ้ ไป
1.2.2 ร้อยละของนักเรียนที่ไดร้ บั การพฒั นาทักษะชวี ติ
1.2.3 รอ้ ยละของนกั เรียนทไ่ี ด้รบั การดูแลชว่ ยเหลือดว้ ยกิจกรรมบูรณา
การ
1.3.1 รอ้ ยละของนักเรียนทีม่ ีการพฒั นาทกั ษะอาชพี
1.3.2 ร้อยละของนักเรียนที่ได้รับการแนะแนวอาชีพ/ศึกษาตอ่
1.3.3 ร้อยละของนักเรยี นที่สามารถปรบั ตวั เขา้ กบั พหุวัฒนธรรม
1.3.4 ร้อยละของนกั เรียนรว่ มอนรุ ักษ์สบื สานขนบธรรมเนยี มประเพณี
ความเปน็ ทอ้ งถ่นิ ของไทย

24

ตารางท่ี 1 (ตอ่ )

ด้าน จดุ เนน้
2. ด้านครแู ละบคุ ลากรทางการศึกษา 2.1 ครแู ละบุคลากรทางการศกึ ษามีวนิ ัย คุณธรรม จริย

และจรรยาบรรณวชิ าชีพ
2.2 ครแู ละบุคลากรทางการศกึ ษามคี วามรู้ ความสามาร

และสมรรถนะตามมาตรฐานการปฏิบัติงานและมาต
ตำแหน่ง

3. ด้านการบริหารจดั การ 3.1 สถานศกึ ษามีระบบการประกันคณุ ภาพภายในท่เี ข้ม

มคี ณุ ภาพเปน็ ท่ียอมรบั

3.2 สถานศึกษาบริหารจัดการตามหลกั ธรรมาภบิ าล

ได้มาตรฐานและพฒั นาสคู่ วามเปน็ เลิศ

3.3 สำนกั งานเขตพนื้ ทกี่ ารศกึ ษามธั ยมศกึ ษา เขต 26

บรหิ ารจดั การตามหลกั ธรรมาภิบาล ได้มาตรฐาน

และพัฒนาสูค่ วามเป็นเลิศ

กลุม่ นเิ ทศ ตดิ ตาม และประเมนิ ผลการจดั การศึกษา

25

ตัวชีว้ ัด
ยธรรม 2.1.1 รอ้ ยละของครทู ่ีมวี นิ ยั คุณธรรม จรยิ ธรรม

2.1.2 ร้อยละของครทู ี่มจี รรยาบรรณวิชาชพี
รถ 2.2.1 รอ้ ยละของครูที่ขับเคลอ่ื นศาสตรพ์ ระราชาสชู่ ั้นเรยี น
ตรฐาน 2.2.2 ร้อยละของครทู ่ีพัฒนาการจดั การเรยี นรูด้ ว้ ย Active Learning

เชิงบูรณาการ (STEAM/MCMK/DLIT/ICT/ทักษะอาชพี )
2.2.3 ร้อยละของครพู ัฒนาระบบงานรองรับการประเมิน
มแขง็ และ 3.1.1 รอ้ ยละของโรงเรียนท่มี คี วามเข้มแขง็ พรอ้ มรบั การประเมิน

ภายใน/ภายนอก
3.1.2 ร้อยละของโรงเรียนทพ่ี ฒั นาระบบการนิเทศภายใน
3.1.3 รอ้ ยละของโรงเรยี นทส่ี รา้ งเสริมเครอื ขา่ ยชมุ ชนทางวชิ าชีพ
3.1.4 จำนวนรางวัลทโี่ รงเรยี นท่มี ีผลงานเป็นทปี่ ระจักษ์

(ระดับเขต/ระดับภาค/ระดับชาติ)

24

26

7. กรอบแนวคดิ ในการวิจัย แนวทางการดำเนนิ งาน
ก.ต.ป.น. ที่มปี ระสทิ ธภิ าพ
การพฒั นาแนวทางการ นวัตกรรมการดำเนนิ งาน 1. ประชมุ คณะกรรมการ
ดำเนินงานคณะกรรมการ - ค่มู อื การดำเนินงาน ก.ต.ป.น.
คณะกรรมการตดิ ตาม 2. วเิ คราะห์แนวการจดั
ก.ต.ป.น. การศกึ ษา
ตรวจสอบ ประเมินผลและ 3. กำกบั นิเทศ ตดิ ตาม
นเิ ทศการศกึ ษา สำนักงาน ตรวจสอบ และประเมินผล
4.ประเมนิ ผล
เขตพืน้ ทกี่ ารศึกษา 5. ปรับปรุง/พฒั นา
มธั ยมศกึ ษา เขต 26 6. รายงานการตดิ ตาม
เผยแพร/่ นำไปใช้

บทท่ี 3
วิธีดำเนนิ การวจิ ยั

การวิจัยเรื่อง การพัฒนาแนวทางการดำเนินงานคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ
ประเมินผล และนิเทศการศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 26 มีวัตถุประสงค์
เพื่อศึกษาแนวทางการดำเนินงานคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการศึกษา
(ก.ต.ป.น.) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 26 และเพื่อสร้างคู่มือการดำเนินงาน
คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการศึกษา(ก.ต.ป.น.) สำนักงานเขตพื้นท่ี
การศึกษามัธยมศึกษา เขต 26 แนวทางการดำเนินงานของคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ
ประเมินผลและนิเทศการศึกษา (ก.ต.ป.น.) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 26
ซ่งึ มรี ายละเอียด วิธกี ารดำเนินการวจิ ยั ดังนี้

1. รปู แบบการวจิ ัย
2. กลุ่มเปา้ หมาย
3. เคร่อื งมือท่ีใชใ้ นการวจิ ัย
4. การเก็บรวบรวมขอ้ มลู
5. การวเิ คราะหข์ อ้ มูล
6. สถิติท่ใี ช้ในการวิเคราะหข์ ้อมลู

1. รูปแบบการวิจยั
การวิจัยครั้งนี้ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพที่เน้นการตีความ (Interpretive Paradigm) เกี่ยวกับ

การพัฒนาแนวทางทางการดำเนินงานของคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศ
การศึกษา (ก.ต.ป.น.) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 26 เทคนิคที่ทำให้งานวิจัยมี
ความน่าเชื่อถือ (Trustworthiness) ในการวิจัยเชิงตีความ สามารถประเมินได้จากความเชื่อถือ
(Credibility) การพึ่งพากับบริบท (Dependability) การถ่ายโอนข้อมูลได้ (Transferability) และ
การยนื ยันได้ (Confirmability) Jones (2002 อา้ งถงึ ใน โชคชยั ยืนยง, 2552) ซ่ึงมีรายละเอียด ดงั นี้

ในการวิจัยนี้ผู้วิจัยเก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม แบบประเมิน มีการประชุม
คณะกรรมการ ก.ต.ป.น. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 26 จำนวน 1 ครั้ง/ภาคเรยี น
มีร่องรายหลักฐานการสรุปรายงานการประชุม แบบสังเกตการสอน และการสัมภาษณ์ ซึ่งจาก
แหล่งข้อมูลหลายแหลง่ ทำใหม้ ีความน่าเชื่อถอื แบบสามเส้า (Triangulation) ในแง่การใชข้ อ้ มูลหลาย
แหล่ง ผู้วิจัยเป็นศึกษานิเทศก์ ที่ปฏิบัติหน้าที่อนุกรรมการและเลขานุการคณะกรรมการตรวจสอบ

28

ประเมินผล และนเิ ทศการศกึ ษา (ก.ต.ป.น.) น้นั ใช้ชีวติ อย่รู ่วมกบั ชมุ ชนนน้ั มีประสบการณ์ตรวจสอบ
นิเทศตดิ ตาม มาเปน็ ระยะเวลา 2 ปี จงึ มีความคนุ้ เคยกับกลุ่มเป้าหมายเป็นอยา่ งดี ถอื วา่ ผ้วู จิ ัยมีการ
สังเกตแบบมีส่วนร่วมหรือการผูกติดกับข้อมูลเป็นระยะเวลานาน (Prolonged Engagement) โดย
เข้ามาแฝงตัวในบริบทของกลุ่มเป้าหมายยาวนาน ผู้วิจัยมีการติดตามสังเกตกลุ่มเป้าหมายอย่าง
ต่อเนื่อง (Persistent Observation) การสังเกตแบบนี้ช่วยให้ผู้วิจัยให้ความสำคัญทุกรายละเอียด
ของส่งิ ท่ีกลุ่มเปา้ หมายกำลงั ดำเนินการ จนสามารถวิเคราะห์และตีความหมายไดต้ รง ในระหวา่ งการ
ทำวิจัย ผู้วิจัยได้ตรวจสอบผลการวิเคราะห์ข้อมูลร่วมกับผู้ร่วมวิจัย (Member Checking) ซึ่งเป็น
ศึกษานิเทศก์ และคณะอนุกรรมการคณะกรรมการ ก.ต.ป.น. ที่มีประสบการณ์การนิเทศ ติดตาม
ตรวจสอบ และนิเทศการจัดการศึกษาที่สำนักงานเขตพื้นที่เดียวกัน จากนั้นผู้วิจัยได้นำผลการ
วิเคราะห์ที่ได้ มาให้อาจารย์ที่ปรึกษาวิจัยได้ทำการตรวจสอบ ปรับปรุงแก้ไข (Peer Debriefing)
ภายใต้ขอบเขตงานวิจัยที่กำหนดไว้ (Progressive Subjectivity) จากวิธีดำเนินการวิจัยดังกล่าว
สามารถทำใหง้ านวจิ ัยนีม้ คี วามน่าเชื่อถอื ได้ (Credibility) ของงานวิจยั เชิงคณุ ภาพท่ีเน้นการตีความ
ซึ่งถือได้ว่าเป็นความตรงภายในเชิงคุณภาพ (Qualitative Internal Validity) และจากที่กล่าวมา
ข้างต้นว่าการเก็บรวบรวมขอ้ มูลผู้วจิ ยั ได้ใชห้ ลายวิธใี นการรวบรวมข้อมูล นั่นคือ ผู้วิจัยใชเ้ ทคนิคสาม
เส้า (Triangulation) และผู้วิจัยได้ปฏิบัติการนิเทศติดตามมาเป็นระยะเวลา 2 ปี มีประสบการณ์ใน
การปฏิบัติงาน 29 ปี และเป็นศึกษานิเทศก์ที่รับผิดชอบโครงการโดยตรงต้องเกี่ยวข้องกับ
กลุ่มเป้าหมายอยา่ งต่อเนื่อง ผู้วิจัยรูจ้ ักการปฏิบัติงานของกลุ่มเป้าหมายทุกคน ซึ่งส่วนใหญ่ประกอบ
วิชาชีพผูบ้ ริหารสถานศกึ ษา มีประสบการณ์การทำงานด้านการศึกษาทำให้ไดข้ ้อมูลเชิงลึกและเขา้ ถงึ
นักเรียนได้เป็นรายบุคคล แสดงว่าผู้วิจัยมีส่วนเกี่ยวข้องกับกลุ่มเป้าหมาย (Participants) และได้
บรรยายลักษณะและบรบิ ทของกลุ่มเป้าหมายดว้ ยในแง่ใช้แหล่งขอ้ มลู หลายแหล่ง อีกทั้งผู้จัยไดม้ ีการ
บรรยายอย่างละเอียดว่าข้อมูลนั้นถูกเก็บรวบรวมข้อมูลอย่างไร แนวทางการจัดกลุ่มข้อมูลนั้นทำ
อย่างไร วิธีการวิเคราะหเ์ กย่ี วกบั ขอ้ มูลตา่ ง ๆ ทำอย่างไร แสดงว่าผู้วจิ ยั มกี ารตรวจสอบเส้นทางการ
วจิ ัยได้ (Audit Trial) จากวิธกี ารดำเนนิ การวจิ ัยดงั กล่าวสามารถทำใหง้ านวิจัยน้ีมีการพ่ึงพากับบริบท
(Dependability) ของการวิจัยเชิงคุณภาพที่เน้นการตีความ ถือได้ว่าเป็นความเที่ยง (Reliability)
ภายในเชิงคณุ ภาพ (Qualitative Reliability)

2. กลุม่ เปา้ หมาย
กลุ่มเป้าหมาย คือ คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการศึกษา

(ก.ต.ป.น.) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 26 ประจำปีงบประมาณ 2563 จำนวน 9
คน

29

3. เครื่องมือทีใ่ ชใ้ นการวจิ ยั และการหาคุณภาพเครือ่ งมือ
3.1 คู่มือการดำเนินงาน คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการศึกษา

(ก.ต.ป.น.) สำนกั งานเขตพื้นทีก่ ารศึกษามธั ยมศึกษา เขต 26
ดำเนินการสร้างและหาคุณภาพคู่มือการดำเนินงาน คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ

ประเมนิ ผลและนเิ ทศการศึกษา (ก.ต.ป.น.) สำนักงานเขตพื้นที่การศกึ ษามธั ยมศกึ ษา เขต 26
1) ศึกษาเอกสาร งานวจิ ยั ทเี่ ก่ยี วขอ้ งเพื่อเป็นกรอบแนวทางในการสร้างคูม่ ือการดำเนินงาน
2) ดำเนนิ การสรา้ งคู่มอื การดำเนินงาน ซ่งึ แบง่ เน้อื หาในเครื่องมอื ออกเปน็ 4 สว่ น ดังนี้
ส่วนที่ 1 ความหมายและบทบาทหน้าที่ของคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ

ประเมนิ ผลและนเิ ทศการศึกษา (ก.ต.ป.น.)
ส่วนที่ 2 แนวทางการดำเนินงาน คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและ

นเิ ทศการศกึ ษา (ก.ต.ป.น.)
ส่วนที่ 3 การรายงานผลการดำเนินงานคณะกรรมติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและ

นิเทศการศกึ ษา (ก.ต.ป.น.)
สว่ นท่ี 4 บทสรุป

3) หาคุณภาพของคู่มือการดำเนินงานคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและ
นิเทศการศึกษา (ก.ต.ป.น.) โดยนำคู่มือไปให้ผู้เชี่ยวชาญจำนวน 7 คน ตรวจสอบความถูกต้องเชิง
เน้ือหา และนำมาปรับปรงุ แก้ไข

4) นำคู่มือการดำเนินงาน คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศ
การศกึ ษา (ก.ต.ป.น.) ไปใชก้ บั กลมุ่ เปา้ หมาย

3.2 แบบติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการศึกษา ปีงบประมาณ 2563 ของ
คณะการติดตาม ตรวจสอบประเมินผลและนิเทศการศึกษา (ก.ต.ป.น.) สำนักงานเขตพื้นท่ี
การศกึ ษามธั ยมศึกษา เขต 26

1) ศึกษาหลักการและทฤษฎีเกี่ยวกับการสร้างแบบประเมิน และเนื้อหาสาระที่ใช้ในการ
สร้าง แบบตดิ ตามตรวจสอบประเมนิ ผลและนเิ ทศการศกึ ษา ปีงบประมาณ 2563

2) กำหนดรูปแบบการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศการศึกษา ตามจุดเน้น
สำนักงานเขตพืน้ ทีก่ ารศึกษามัธยมศึกษา เขต 26 โดยนำค่าเฉลี่ยไปแปลผลตามเกณฑ์ ดังนี้ (บุญชม
ศรีสะอาด, 2553, น.112)

ค่าเฉลี่ย 4.51-5.00 หมายถึง โรงเรียน ครู และนักเรียนมีผลการปฏิบัติคิดเป็นร้อยละ
90 ขน้ึ ไป ตามจดุ เนน้ สพม. 26 ระดับมากทส่ี ดุ

30

ค่าเฉลี่ย 3.51-4.50 หมายถึง โรงเรียน ครู และนักเรียนมีผลการปฏิบัติคิดเป็นร้อยละ
75-89 ตามจดุ เนน้ สพม. 26 ระดบั มาก

ค่าเฉลี่ย 2.51-3.50 หมายถึง โรงเรียน ครู และนักเรียนมีผลการปฏิบัตคิ ิดเป็นร้อยละ
60-74 ตามจดุ เน้นสพม. 26 ระดบั ปานกลาง

ค่าเฉลี่ย 1.51-2.50 หมายถึง โรงเรียน ครู และนักเรียนมีผลการปฏิบัตคิ ิดเป็นร้อยละ
50-59 ตามจุดเน้นสพม. 26 ในระดบั นอ้ ย

ค่าเฉลีย่ 1.00-1.50 หมายถงึ โรงเรยี น ครู และนกั เรยี นมีผลการปฏิบตั ไิ ดต้ ำ่ กว่ารอ้ ยละ
50 ตามจดุ เน้นสพม. 26 ในระดับน้อยท่สี ุด

3) สร้างแบบติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศการศึกษา แบ่งออกเป็น 3 ด้าน
แล้วนำไปให้ผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 7 คน ตรวจสอบความตรงของเน้ือหารายข้อของแบบประเมินหน่วย
การเรียนรู้ โดยการหาค่าดัชนีความสอดคล้อง ระหว่างรายข้อการประเมินกับเนื้อหา/จุดประสงค์
(Item Objective Congruence: IOC) ใช้รายขอ้ ของการประเมินที่มีคา่ ดัชนคี วามสอดคล้องของราย
ข้อการประเมินกบั เนอ้ื หาตัง้ แต่ 0.5 ข้ึน

4) นำข้อเสนอ และข้อปรับปรุงจากผู้เชี่ยวชาญ ไปใช้ในการพัฒนาแบบติดตามก่อนนำไปใช้
จรงิ

3.3 แบบสอบถามความพึงพอใจต่อคู่มือการดำเนินงาน คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ
ประเมินผลและนิเทศการศึกษา (ก.ต.ป.น.) ปีงบประมาณ 2563 สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา
มัธยมศกึ ษา เขต 26

1) ศึกษาหลักการและทฤษฎีเกี่ยวกับการสร้างแบบสอบถามความพึงพอใจต่อคู่มือการ
ดำเนนิ งาน คณะกรรมการตดิ ตาม ตรวจสอบ ประเมนิ ผลและนเิ ทศการศึกษา (ก.ต.ป.น.)

2) กำหนดสิ่งที่จะประเมินให้ครอบคลุมการนิเทศ ติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล ของ
คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมนิ ผลและนเิ ทศการศกึ ษา (ก.ต.ป.น.)

3) กำหนดรูปแบบที่จะเลือกใช้เป็นแบบสอบถามปลายปิด แบบมาตรประมาณค่า (Rating
Scale) 5 ระดับ ดงั น้ี

5 หมายถงึ พึงพอใจมากท่ีสุด
4 หมายถึง พึงพอใจมาก
3 หมายถงึ พงึ พอใจปานกลาง
2 หมายถงึ พึงพอใจนอ้ ย
1 หมายถึง พงึ พอใจน้อยทีส่ ุด
ทงั้ นีไ้ ด้กำหนดเกณฑ์การแปลผลคะแนนเฉลี่ยของแบบสอบถามความพงึ พอใจต่อคูม่ อื ฯดว้ ย
กระบวนการวิจัย ดงั น้ี

31

ค่าเฉล่ีย 4.51 – 5.00 แปลความหมายว่า มคี วามพึงพอใจในระดบั มากทส่ี ุด
ค่าเฉลย่ี 3.51 – 4.50 แปลความหมายวา่ มคี วามพึงพอใจในระดบั มาก
ค่าเฉลีย่ 2.51 – 3.50 แปลความหมายว่า มีความพึงพอใจในระดบั ปานกลาง
ค่าเฉลี่ย 1.51 – 2.50 แปลความหมายวา่ มคี วามพึงพอใจในระดับนอ้ ย
คา่ เฉลย่ี 1.00 – 1.50 แปลความหมายวา่ มีความพึงพอใจในระดับนอ้ ยทีส่ ุด
4) สรา้ งแบบสอบถามความพงึ พอใจต่อคมู่ ือการดำเนนิ งาน คณะกรรมการตดิ ตาม ตรวจสอบ
ประเมนิ ผลและนิเทศการศึกษา (ก.ต.ป.น.) ฉบับรา่ ง โดยใช้ แอพลเิ คชน่ั Google form ดังน้ี
ตอนที่ 1 สถานภาพทัว่ ไปของผ้ตู อบแบบสอบถาม
ตอนที่ 2 การสอบถามความพงึ พอใจต่อการใชค้ ู่มอื เปน็ แบบสอบถามปลายปดิ จำนวน 20
ขอ้
ตอนท่ี 3 แบบสอบถามปลายเปิดเกย่ี วกบั ข้อเสนอแนะและความคิดเหน็ เพิ่มเติม
จำนวน 1 ขอ้
5) ตรวจสอบคุณภาพโดยผู้ทรงคณุ วฒุ ิจานวน 5 คน
6) จัดพมิ พ์ แบบสอบถามความพึงพอใจแลว้ นำไปเกบ็ ข้อมลู กับกลมุ่ เป้าหมาย

4. การเกบ็ รวบรวมข้อมูล
การดำเนนิ การวิจัยมีข้นั ตอนการเกบ็ รวบรวมข้อมูล ดังนี้
4.1 ขนั้ วางแผน (Plan)
1) จดั ประชมุ วางแผนวเิ คราะหส์ ภาพทวั่ ไปบรบิ ทของสำนกั งานเขตพื้นที่การศกึ ษา

มัธยมศึกษา เขต 26
2) จัดประชมุ คณะกรรมการคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมนิ ผลและนเิ ทศ

การศกึ ษา (ก.ต.ป.น.)จำนวน ภาคเรยี นละ 1 คร้ัง
4.2 ข้ันการปฏบิ ตั ิ (Act)
1) คณะกรรมการ ก.ต.ป.น. นำคูม่ อื การดำเนนิ งานไปใชเ้ พอ่ื การตดิ ตาม ตรวจสอบ

ประเมินผลและนเิ ทศการศึกษาของโรงเรยี นในสงั กดั สำนกั งานเขตพ้นื ที่การศึกษามธั ยมศกึ ษา เขต 26
จำนวน 35 โรงเรียน

2) คณะกรรมการ ก.ต.ป.น. ประเมนิ ผลโดยใช้แบบสอบถามความพึงพอใจตอ่ การใช้
4.3 ขั้นสงั เกต (Observe)

1) ผู้วจิ ยั แต่งต้งั และประชุมสร้างความรู้ความเข้าใจกับทมี นเิ ทศซึ่งประกอบดว้ ย
ศกึ ษานิเทศก์ คณะกรรมการ การตดิ ตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนเิ ทศการศกึ ษา จำนวน 6 ทีม

32

2) ทีมนิเทศ กำกับติดตามโดยใช้ค่มู อื การดำเนินงาน คณะกรรมการตดิ ตาม ตรวจสอบ
ประเมินผล และนเิ ทศการศึกษา (ก.ต.ป.น.)

4.4 ขั้นสะท้อนคดิ (Reflect)
1) ทมี นิเทศสะท้อนคิดการตดิ ตาม ตรวจสอบ ประเมนิ ผลและนเิ ทศการศึกษา
2) คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมนิ ผล และนเิ ทศการศกึ ษา (ก.ต.ป.น.)

สะท้อนผลการดำเนินการตามจุดเนน้ สำนักงานเขตพ้ืนทีก่ ารศึกษามธั ยมศกึ ษา เขต 26 และจดั ทำ
แบบรายงานการตดิ ตาม ตรวจสอบ ประเมนิ ผลและนิเทศการศึกษา

3) คณะกรรมการ ก.ต.ป.น. ประเมนิ ความพอใจตอ่ การใชค้ ู่มือคณะกรรมการตดิ ตาม
ตรวจสอบ ประเมนิ ผล และนเิ ทศการศึกษา (ก.ต.ป.น.)

5. การวิเคราะห์ขอ้ มูล
5.1 การวเิ คราะหเ์ ชิงปรมิ าณ
นำข้อมูลที่ได้จากแบบประเมินคู่มือการดำเนินงานคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ

ประเมินผล และนเิ ทศการศึกษา (ก.ต.ป.น.) ไปวิเคราะหโ์ ดยใชโ้ ปรแกรมทางคอมพิวเตอร์
1) การวิเคราะห์หาคุณภาพของเครื่องมือ โดยการให้ผู้เชี่ยวชาญเป็นผู้ตรวจสอบความตรง

เชงิ เน้ือหาและนำมาหาค่าความสอดคล้องภายใน IOC (Index of Item Objection Congruence) มี
เกณฑ์การให้คะแนนดงั น้ี

+ 1 เม่อื ผเู้ ชยี่ วชาญมีความแนใ่ จว่าข้อคาถามสอดคล้องกบั เนื้อหา
0 เมอ่ื ผู้เชย่ี วชาญมคี วามไมแ่ น่ใจวา่ ขอ้ คาถามสอดคลอ้ งกับเน้ือหา
-1 เมอื่ ผู้เช่ียวชาญมีความแนใ่ จว่าข้อคาถามไม่สอดคล้องกบั เน้ือหา
โดยใชข้ อ้ คำถามหรอื ประเดน็ ทผ่ี เู้ ช่ียวชาญตรวจสอบซง่ึ มีค่าดชั นีความสอดคล้องต้ังแต่ 0.5 ขึ้น
ไป และนำข้อเสนอแนะที่ได้ปรับปรุงเครื่องมือให้มีความสมบูรณ์และนำไปใช้ในการวิจัยกับ
กลุม่ เป้าหมายต่อไป
2) การวิเคราะห์ความพึงพอใจของคณะกรรมการ ติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และ
นเิ ทศการศกึ ษา (ก.ต.ป.น.) ซงึ่ มีเกณฑ์การให้คะแนน 5 ระดับ ดังน้ี
5 หมายถงึ พงึ พอใจมากท่สี ุด
4 หมายถึง พึงพอใจมาก
3 หมายถึง พงึ พอใจปานกลาง
2 หมายถึง พงึ พอใจนอ้ ย
1 หมายถงึ พึงพอใจนอ้ ยทีส่ ดุ

33

นำแบบสอบถามท่ไี ดม้ าวิเคราะห์หาคา่ เฉลยี่ ( )และค่าเบย่ี งเบนมาตรฐาน ( ) และแปล
ความหมาย ดังนี้

คา่ เฉลี่ย 4.51 – 5.00 แปลความหมายว่า มคี วามพึงพอใจในระดบั มากท่ีสุด
คา่ เฉลี่ย 3.51 – 4.50 แปลความหมายว่า มีความพึงพอใจในระดบั มาก
ค่าเฉลี่ย 2.51 – 3.50 แปลความหมายว่า มีความพึงพอใจในระดับปานกลาง
ค่าเฉลย่ี 1.51 – 2.50 แปลความหมายวา่ มีความพงึ พอใจในระดับนอ้ ย
ค่าเฉล่ีย 1.00 – 1.50 แปลความหมายวา่ มคี วามพงึ พอใจในระดบั นอ้ ยที่สดุ
2) การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ ด้วยการวเิ คราะหเ์ นื้อหา (Content Analysis) เปน็ วธิ กี าร
ที่ใช้ในการวิเคราะห์เอกสาร ที่ได้จากการสัมภาษณ์ แบบสอบถามปลายเปิด ที่ได้จากการสะท้อนผล
คณะกรรมการตดิ ตาม ตรวจสอบ ประเมนิ ผล และนเิ ทศการศกึ ษา (ก.ต.ป.น.) โดยจะวเิ คราะหเ์ ฉพาะ
เนื้อหาที่ปรากฏในเอกสารเท่านั้น (Manifest Content) ไม่วิเคราะห์เนื้อหาที่มีความนัยแฝงอยู่
จากน้ันจะสรุปใจความในเอกสารตามประเดน็ ทีศ่ กึ ษา

6. สถติ ิทใี่ ช้ในการวิจัย
1) การหาความตรงของเนื้อหารายข้อ (Item Content Validity) เป็นการตรวจสอบความ

สอดคล้องของข้อคาถามแต่ละข้อว่ามีความสอดคล้องกับเนื้อหา และหรือนิยามตัวแปรที่มุ่งวัด โดย
การหาค่าดัชนีความสอดคล้อง (Item Objective Congruence: IOC) โดยการนำข้อคำถามที่สร้าง
ขึน้ พร้อมทง้ั เน้อื หาและนิยามปฏิบัติการของตวั แปรทต่ี ้องการวดั ไปใหผ้ ู้ทรงคุณวฒุ ดิ ้านเนือ้ หาและการ
วัดและประเมินผลจานวนหนึ่งพิจารณาตรวจสอบความสอดคล้องระหว่างข้อค ำถามกับเนื้อหาหรือ
นยิ ามตวั แปรทีม่ งุ่ วัด และนำผลการตรวจสอบคานวณหาดชั นีความสอดคล้องโดยใช้สูตร ดงั นี้ (วรรณี
แกมเกต,ุ 2551: 220 - 221)

∑
=

IOC คอื ค่าดชั นีความสอดคลอ้ งระหวา่ งขอ้ คำถามกบั เนื้อหา/จดุ ประสงค์
∑ คือ ผลรวมของคะแนนผลการตัดสนิ ข้อคำถามของผูท้ รงคณุ วุฒิ
คอื จำนวนผูท้ รงคณุ วุฒิ
โดยมีเกณฑ์การตัดสนิ ความสอดคล้องของขอ้ คาถามกบั เนอ้ื หา/วัตถุประสงค์ ดังนี้
ถ้า IOC > 0.50 ถือว่า ข้อคาถามนน้ั วัดไดส้ อดคลอ้ งกับเนือ้ หา/วัตถปุ ระสงค์
ถา้ IOC < 0.50 ถือวา่ ขอ้ คาถามนั้นวดั ได้ไมส่ อดคล้องกบั เนื้อหา/วตั ถุประสงค์

34

2) การหาค่าเฉล่ยี (Mean) คานวณจากสตู ร ดังน้ี (วรรณี แกมเกตุ, 2551: 321)

∑
=

คอื ค่าเฉลย่ี จากข้อมูลประชากร
∑ คอื ผลรวมทั้งหมดของคะแนนจากกล่มุ ประชากร
คือ จำนวนขอ้ มูลทัง้ หมดในประชากร

3) สว่ นเบ่ยี งเบนมาตรฐานคานวณจากสูตร ดังน้ี (วรรณี แกมเกตุ, 2551: 324)

∑( − )2
=

คือ ส่วนเบ่ยี งเบนมาตรฐานของขอ้ มูลจากกลมุ่ ประชากร
คือ ค่าเฉลย่ี จากข้อมูลประชากร
คือ ข้อมูลหรือคะแนนแต่ละตวั
คอื จำนวนข้อมลู ทง้ั หมดในประชากร

บทท่ี 4
ผลการวิจยั

การวจิ ยั เรอ่ื ง การพัฒนาแนวทางการดำเนินงานคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล
และนิเทศการศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 26 มีวัตถุประสงค์เพื่อเพื่อศึกษา
แนวทางการดำเนินงานคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการศึกษา(ก.ต.ป.น.)
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 26 และเพื่อสร้างคู่มือการดำเนินงานคณะกรรมการ
ติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการศึกษา(ก.ต.ป.น.) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา
มัธยมศึกษา เขต 26 แนวทางการดำเนินงานของคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและ
นิเทศการศกึ ษา (ก.ต.ป.น.) สำนกั งานเขตพน้ื ทก่ี ารศกึ ษามัธยมศกึ ษา เขต 26 มีผลการวิจัยดงั ต่อไปนี้

1. ผลการศึกษาแนวทางทางการดำเนินงานคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล
และนิเทศการศกึ ษา(ก.ต.ป.น.) สำนกั งานเขตพืน้ ท่กี ารศึกษามธั ยมศกึ ษา เขต 26 พบวา่ ขน้ั ตอนการ
ดำเนินงานของคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการศึกษา (ก.ต.ป.น.) มีดังน้ี
1) ประชุมคณะกรรมการคณะกรรมการ ก.ต.ป.น. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 26
2) วิเคราะห์แนวทางการนิเทศ ติดตาม โดยการจัดระบบสารสนเทศ จัดทำงบประมาณ 3) กำกับ
ติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผลการนิเทศการศึกษา โรงเรียนในสังกัด 4) ประเมินผล การนิเทศ
ติดตาม ตรวจสอบโรงเรียนในสังกัด 5) ปรับปรุง/พัฒนาการดำเนินงานของคณะกรรมการ ก.ต.ป.น.
6) รายงานการติดตามผลการติดตาม ตรวจสอบ ประเมนิ ผลและนิเทศการศกึ ษา (ก.ต.ป.น.)

2. ผลการสร้างคู่มือการดำเนินงานคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศ
การศึกษา (ก.ต.ป.น.) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศกึ ษา เขต 26 พบว่า ผลการประเมินความ
พึงพอใจอยู่ในระดับ ดี และคู่มือเป็นแนวทางให้ศึกษานิเทศก์หรืออนุคณะกรรมการรายงานผลการ
ตดิ ตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนเิ ทศการศึกษา ดังตวั อยา่ ง

36

แบบบันทึกการติดตาม ตรวจสอบ และประเมินคุณภาพการศึกษา

ทมี นิเทศท่ี 3 สหวทิ ยา 6 สะดอื อสี าน

โรงเรียนรบั การนเิ ทศ
โรงเรียน ชืน่ ชมพทิ ยาคาร วนั ที่ 19 ธนั วาคม 2561 เวลา 08.00-12.00 น.

ทมี ผู้นิเทศ 2. นายเหรียญชยั มว่ งคลา
4. นายเสนอ เวียงบาล
1. ดร.สมทรพั ย์ ภโู สดา
3. ดร.นวพรรด์ิ นามพุทธา
5. นางดวงใจ จำปาทอง

ผรู้ บั การนเิ ทศ
ผู้บริหารและคณะครโู รงเรยี น ช่นื ชมพทิ ยาคาร

วตั ถุประสงค์ เพอื่ กำกับ ติดตาม ตรวจสอบ ประเมนิ ผลและนเิ ทศการจดั การศกึ ษา
1. วเิ คราะหแ์ ละเสนอแนวทางและรับทราบผลการจัดการศกึ ษา
2. การประกนั คณุ ภาพการศกึ ษา
3. การตดิ ตามโครงการพัฒนาคุณภาพการศกึ ษาดว้ ยเทคโนโลยีการศึกษาทางไกล DLIT/ICT
4. การนเิ ทศทางการศกึ ษา

กิจกรรมกัลยาณมิตรนเิ ทศ
Coaching and mentoring การแลกเปลี่ยนเรยี นรู้ การสัมภาษณ์ การสังเกตชน้ั เรยี น

ส่อื ทใ่ี ช้
แบบติดตาม นิเทศ ประเมิน การดำเนนิ งานของโรงเรียนโดยคณะกรรมการ กตปน
แบบติดตาม ตรวจสอบ และประเมนิ คณุ ภาพการศึกษา

37

เรอ่ื งนเิ ทศ/ติดตาม

ประเดน็ การ ตดิ ตาม นเิ ทศ ประเมนิ การดำเนนิ งานของโรงเรยี นโดยคณะกรรมการ กตปน
1. หลกั สูตรการจัดการเรยี นรู้
2. การวัดประเมนิ ผล
3. การประกนั คณุ ภาพ
4. DLIT /ICT
5. งานตามนโยบาย / จดุ เนน้

ประเด็นการติดตามการบรหิ ารงานของผบู้ รหิ ารโรงเรียน
1. ดา้ นกำหนดนโยบาย
2. การบรหิ ารการจดั การเรยี นรู้
3 การบรจิ ดั การงานทวั่ ไป
4. การพัฒนาตนเอง/วชิ าชพี

ตารางที่ 2 รายงานผลการตดิ ตาม นิเทศและประเมนิ ผล

ประเดน็ ผลการนิเทศ

1. หลกั สูตรการจดั การเรยี นรู้ โรงเรียนมีการแตง่ ตง้ั กรรมการบรหิ ารหลกั สตู ร

มกี ารจดั ทำหลักสตู รสถานศกึ ษา(ฉบบั ปรบั ปรุง

พ.ศ. 2560) มกี ารส่งเสริมจดั กจิ กรรมการเรยี น

การสอน Active Learning

2. การวดั -ประเมนิ ผล โรงเรยี นมกี ารใชร้ ะเบียบการวัดและประเมินผล
มีการจดั ทำ ปพ 5 มกี ารใชข้ ้อสอบกลางแต่
ไม่ได้นำคะแนนมาใช้รว่ มการประเมินผลการ
เรยี น
มกี ารใชโ้ ปรแกรม sgs และประเมินผล
ตามสภาพจรงิ

3. การประกันคณุ ภาพ มกี ารสร้างความเขา้ ใจในการกำหนดมาตรฐาน
มีการแตง่ ตง้ั ผ้รู บั ผิดชอบ การจดั ทำสารสนเทศ

38

ประเด็น ผลการนเิ ทศ
มีการจัดทำ SAR

4. DLIT/ICT โรงเรยี นมกี ารดำเนินงานท้งั ด้าน ปจั จยั

ผู้บรหิ าร ดา้ นครู ดา้ นนักเรยี น ดา้ นการใช้เพอ่ื

การเรียน ดา้ นการใชเ้ พื่อการสอน มีการจดั ทำ

Best Practice

5. งานตามนโยบาย/จุดเนน้ โรงเรยี นมีการดำเนินตามนโยบาย

ประกอบดว้ ย ศาสตรพ์ ระราชา 1 คน 1 กฬี า 1

ศิลปะ 5 ผกั

มีการสง่ เสริมการใชภ้ าษาองั กฤษเพอ่ื การ

สือ่ สาร

มกี ารทดสอบใหน้ ักเรียนฝกึ อ่าน มีการพฒั นา

คณุ ธรรม จรยิ ธรรม มกี ารพฒั นาระบบนเิ ทศ

และ PLC

ปญั หา อปุ สรรค จุดเดน่

1. โรงเรียนมีการพฒั นา

คุณภาพของผเู้ รียนโดยความ

รว่ มมอื กนั ของครูและบุคลากรใน

โรงเรยี น

2. มกี ารสง่ เสรมิ การหา

รายได้

ของนักเรยี นกลมุ่ การงานอาชพี

การทำสบู่ การทำผ้าไหมย้อมสี

ธรรมชาติ

ขอ้ เสนอแนะ

การจัดกิจกรรมการเรยี นการสอนควรสอนใหต้ รงตามจุดประสงคแ์ ละตวั ชว้ี ดั การวัดผล

ครคู วรต้ังเกณฑต์ ามมาตรฐานของโรงเรยี น

39
ภาพกจิ กรรมการตดิ ตาม นิเทศ ประเมนิ การดำเนินงานของโรงเรยี นโดยคณะกรรมการก.ต.ป.น.

40

3. ผลการศึกษาความพึงพอใจต่อการใช้คู่มือการดำเนินงาน คณะกรรมการติดตาม
ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการศึกษา(ก.ต.ป.น.) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต
26 พบว่า

ตารางที่ 3 ความพึงพอใจตอ่ การใช้ค่มู อื การดำเนนิ งาน คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมนิ ผล
และนเิ ทศการศึกษา(ก.ต.ป.น.) สำนักงานเขตพ้นื ท่กี ารศกึ ษามธั ยมศึกษา เขต 26

รายการประเมนิ X S.D ระดับคุณภาพ
รูปเล่ม
มาก
รปู แบบค่มู อื มคี วามน่าสนใจ 4.25 0.462 มากที่สุด
มากทส่ี ดุ
ความเหมาะสมของขนาดตวั อักษร 4.75 0.462
มาก
ความสะดวกในการใชส้ ่ือสาร 4.63 0.162
มากที่สุด
ขนาดรปู เล่มมีความเหมาะสม 4.43 0.261 มาก

เน้อื หา มากทส่ี ดุ
มากทสี่ ดุ
เนือ้ หามีความครอบคลมแุ ละเหมาะสม 4.62 0.517
มากที่สดุ
มคี ำศัพทแ์ ละบทสนทนามากเพยี งพอตอ่

กระบวนการวนิ จิ ฉยั ของ แพทย์ 4.25 0.462

ด้านการนำไปใช้ประโยชน์

สามารถนำคมู่ อื ไปใชป้ ฏิบัติได้จรงิ 4.50 0.534

สามารถนำคมู่ ือไปใช้ศกึ ษาเพม่ิ เติมเก่ยี วกับการ 4.62 0.517

ดำเนินงาน คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ

ประเมนิ ผลและนิเทศการศกึ ษา(ก.ต.ป.น.)

สำนกั งานเขตพ้ืนท่ีการศึกษามัธยมศึกษา เขต 26

เฉลีย่ 4.51 0.42

จากตาราง ที่ 3 พบว่า ความพึงพอใจต่อการใช้คู่มือการดำเนินงาน คณะกรรมการ
ติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการศึกษา(ก.ต.ป.น.) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา
มัธยมศึกษา เขต 26 มคี า่ เฉล่ียเทา่ กบั 4.51 ซงึ่ อยู่ในระดบั มากทสี่ ดุ