ibank-AR2564

49

ทิศทางและแผนการด�ำ เนนิ งาน ในปี 2565

โดยในปี 2565 ธนาคารมุ่งสู่การเป็น Digital Transformation ด้วยการพัฒนานวัตกรรมทางการเงิน ตอบสนอง
การให้บรกิ ารตลอดช่วงชีวติ ของลูกคา้ เชือ่ มโยงผลติ ภณั ฑแ์ ละผสานชอ่ งทางการใหบ้ ริการเพอื่ การเขา้ ถึงผู้มสี ว่ นได้ส่วนเสยี
ทหี่ ลากหลาย เพม่ิ ความสามารถในการแขง่ ขนั ผา่ นเทคโนโลยแี ละนวตั กรรม เพอ่ื ใหเ้ กดิ เศรษฐกจิ BCG ทเ่ี ตบิ โตไปพรอ้ ม ๆ กบั
การลดความเหลอ่ื มล�้ำ สรา้ งชมุ ชนเขม้ แขง็ มคี วามเปน็ มติ รกบั สงิ่ แวดลอ้ มน�ำ ไปสธู่ รุ กจิ ทางการเงนิ ทมี่ คี วามยงั่ ยนื โดยก�ำ หนด
แผนยุทธศาสตรแ์ ละแผนธรุ กจิ ใหส้ อดคลอ้ งกบั ยทุ ธศาสตร์ชาติ แบง่ ออกเป็น 7 แผนหลัก

1. แผนการดำ�เนินการตามพันธกิจ มุ่งเน้นการ 2. แผนการขยายสินเชือ่ การขยายสนิ เชอ่ื จะใหค้ วาม
ดำ�เนินการในการให้บริการเพื่อตอบสนองความต้องการของ สำ�คัญกับคุณภาพสินเชื่อเป็นหลัก เพ่ือรักษาฐานลูกค้าเดิม
ลูกค้ามุสลิมตามพันธกิจของธนาคารอย่างต่อเนื่อง ด้วยการ ของธนาคารท่ีมีประวัติท่ีดี ตลอดจนขยายโอกาสการเข้าถึง
พฒั นาผลติ ภณั ฑท์ างการเงนิ ทส่ี ามารถตอบสนองความตอ้ งการ กลุ่มลูกค้ารายใหม่ รวมถึงขยายฐานลูกค้ารายย่อยมุ่งเน้น
ของลูกค้า Muslim Life Cycle, Muslim/Halal Business, กลมุ่ ลกู คา้ พนั ธกจิ อยา่ งตอ่ เนอ่ื งผา่ นโครงการส�ำ คญั ของธนาคาร
การใช้มัสยิดเป็นศูนย์กลางในการเข้าถึงมุสลิม อีกทั้งยังคง เพื่อรองรับการเป็นธนาคารหลักของลูกค้ามุสลิม คำ�นึงถึง
พัฒนาผลิตภัณฑ์ที่สามารถเสริมสร้างความสัมพันธ์ทางธุรกิจ การขยายสินเชื่อท่ีสมดุลกับความเส่ียง เพื่อเสริมสร้างรายได้
ผา่ นองคก์ รมสุ ลมิ เพอ่ื ขยายโอกาสในการใหบ้ รกิ ารไปยงั ลกู คา้ ภายใต้ระดับความเส่ียงที่ยอมรับได้ โดยมีการควบคุมและ
เป้าหมายได้มากย่ิงข้ึน รวมไปถึงการยกระดับความเข้มแข็ง ติดตามให้มีการปฏิบัติตาม SLA การสนับสนุนสินเชื่อทุก
ของชมุ ชนมสุ ลมิ ระดบั ฐานรากผา่ นการใหม้ สั ยดิ เปน็ ศนู ยก์ ลาง กลุ่มเปา้ หมาย
ด้วยการสร้างโอกาสในการเข้าถึงบริการทางการเงินพ้ืนฐาน 3. แผนการบริหารจัดการคุณภาพสินทรพั ย์ มุ่งเนน้
ท่ีถูกต้องตามหลักศาสนาอิสลาม พร้อมกับการให้ความรู้ทาง การดำ�เนินการตามนโยบายเร่งแก้ไขหนี้ NPF โดยบริหาร
การเงนิ (Financial Literacy) ทจี่ ะน�ำ ไปสกู่ ารมวี นิ ยั ทางการเงนิ จัดการเพ่ือสกัดกั้นและแก้ไขหน้ี NPF การดำ�เนินการ
และการหลุดพ้นจากการพึ่งพาหนี้นอกระบบ ส่งผลให้ชุมชน ช่วยเหลือกลุ่มลูกหนี้ที่ประสบปัญหาจากสถานการณ์
มุสลมิ สามารถพึง่ พาตนเองไดอ้ ยา่ งย่งั ยืนในอนาคต โควิด-19 ตามความจำ�เป็นอย่างต่อเน่ือง รวมถึงการเร่ง
ดำ�เนินการทางกฎหมาย การบริหารทรัพย์ NPA เพ่ือสร้าง
รายได้ใหก้ ับธนาคาร

50 รายงานประจำ�ปี 2564
ธนาคารอิสลามแหง่ ประเทศไทย

4. แผนการลดค่าใช้จ่าย ด้านค่าใช้จ่ายทางการเงิน
ดำ�เนินการบริหารต้นทุนเงิน โดยการบริหารสภาพคล่อง
ส่วนเกินให้สอดคล้องกับการเบิกจ่ายสินเช่ือ พร้อมทั้งนำ�
หลักเกณฑ์ “อัตราส่วนแหล่งเงินท่ีมีความม่ันคง ต่อความ
ตอ้ งการแหลง่ เงนิ ทม่ี คี วามมน่ั คง” หรอื “Net Stable Funding
Ratio (NSFR)” มาใช้ในการพิจารณาถึงความสอดคล้อง
ของแหล่งที่มากับการใช้ไปของเงิน เพื่อให้การบริหาร
ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง (ระยะปานกลางและระยะยาว)
มีประสิทธิภาพมากยง่ิ ขึ้น เพ่มิ สัดสว่ นเงินฝาก CASA มงุ่ เนน้
ท�ำ การตลาดเงนิ ฝากตน้ ทนุ ต�่ำ ดา้ นคา่ ใชจ้ า่ ยในการด�ำ เนนิ งาน
ดำ�เนินการลดค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับบุคลากร อาคารสถานท่ี
และคา่ ใช้จา่ ยอ่นื โดยคำ�นึงถึงการมปี ระสทิ ธิภาพสูงสุด

6. แผนการบริหารจัดการทรัพยากรบุคคล กำ�หนด
การดำ�เนินงานตามมาตรการระยะสั้นและระยะยาว โดยจะ
ดำ�เนินการปรับโครงสร้างองค์กรให้กระชับขึ้นตามแผนอัตรา
ก�ำ ลงั ทสี่ นบั สนนุ ภารกจิ ของธนาคารใหม้ ปี ระสทิ ธภิ าพมากขนึ้
รวมถงึ การเพม่ิ ประสทิ ธภิ าพการท�ำ งาน Multi Skill ดว้ ยอตั รา
ก�ำ ลังทีม่ ใี นปัจจุบนั การวางแผนการพฒั นาบุคลากรทุกระดับ
อย่างมีแบบแผน กำ�หนดยุทธศาสตร์ด้านการบริหารและ
การพฒั นาบุคลากรอย่างต่อเน่อื ง
7. แ ผ น พั ฒ น า อ ง ค์ ก ร เ พื่ อ มุ่ ง สู่ D i g i t a l
Transformation การพัฒนาเทคโนโลยีดิจิทัลเช่ือมโยง
อยู่บน 3 องค์ประกอบหลักของการพัฒนาพื้นฐานดิจิทัลท่ี
ส�ำ คญั ไดแ้ ก่
1.) บรกิ ารดิจิทลั ท่สี ำ�คญั (Digital Services)
2.) บริการดจิ ทิ ัลที่เชอื่ ถือได้ (Trust Services)
5. แผนการเพมิ่ ประสทิ ธภิ าพสาขา Branch Business 3.) เทคโนโลยดี ิจทิ ัล (Digital Technology)
Model เปน็ รปู แบบของ Sale Service & Mission แบง่ เปน็ รวมทั้งปรับปรุงกระบวนการด้าน Operation ให้มี
3 แผนหลัก 1.) แผนการปิด/ควบรวม (Relocation Branch)/ ประสทิ ธภิ าพและสอดคลอ้ งกบั การเปลยี่ นแปลงทางเทคโนโลยี
ย้ายสาขา พิจารณาถึงความเหมาะสมของต้นทุนค่าเช่าที่สูง ลดความเส่ียงด้านปฏิบัติการ และสนับสนุนให้สาขาสามารถ
ปรมิ าณธรุ กจิ นอ้ ย มศี กั ยภาพในการตอบสนองดา้ นพนั ธกจิ ต�่ำ ท�ำ การตลาดไดเ้ พมิ่ ขนึ้ โดยมแี ผนการด�ำ เนนิ การใน 4 ดา้ น คอื
สถานทต่ี งั้ ของสาขาในปจั จบุ นั โอกาสทางธรุ กจิ ความสามารถ 1.) P/N Pier to Pier 2.) Trade Finance & Credit Admin
ในการตอบสนองด้านพันธกิจ และปัจจัยอ่ืน ๆ ท่ีเก่ียวข้อง Transformation 3.) All LG / DLC / Aval Digital Control
2.) แผนการเพม่ิ ประสทิ ธภิ าพการด�ำ เนนิ งาน (Performance) และ 4.) Custodian Management ดา้ นการบรหิ ารความเสยี่ ง
มุ่งเน้นการเพ่ิมรายได้จากการเพ่ิมขึ้นของธุรกิจ การจำ�หน่าย ให้ความสำ�คัญกับการบริหารจัดการความเสี่ยงอย่างต่อเนื่อง
ทรัพย์สินรอการขาย การบริหารจัดการสาขาให้มีกำ�ไรจาก เพื่อรับมือกับความไม่แน่นอนของเศรษฐกิจท้ังในประเทศ
การด�ำ เนนิ งาน การบรหิ ารงบประมาณและคา่ ใชจ้ า่ ย ค�ำ นงึ ถงึ และต่างประเทศ รวมถึงการดำ�เนินงานจะต้องอยู่บนพ้ืนฐาน
การมีประสิทธิภาพสูงสุด และ 3.)แผนการดำ�เนินงาน ของระบบธรรมาภบิ าลทโี่ ปรง่ ใส และมคี ณุ ธรรม เพอ่ื เสรมิ สรา้ ง
ตามพนั ธกิจ มุ่งเนน้ การด�ำ เนินการตามพนั ธกิจอยา่ งต่อเนือ่ ง วัฒนธรรมองค์กรทเี่ ข้มแข็ง และเป็นไปในทศิ ทางเดยี วกัน
เพอ่ื รองรบั การเปน็ ธนาคารหลกั ของมสุ ลมิ ในปี 2566 โดยยงั คง
ด�ำ เนนิ งานตามหลกั โครงการคณุ ธรรมอยา่ งตอ่ เนอ่ื ง และจรงิ จงั

51

การวิเคราะห์ผลการดำ�เนนิ งานและฐานะทางการเงิน

ผลการด�ำ เนนิ งาน

ในปี 2564 ธนาคารได้กำ�หนดให้เป็นปีแห่งการ ผลการดำ�เนินงานตามงบการเงินปี 2564 ธนาคาร
คำ�นึงถึงลูกค้าเป็นลำ�ดับแรก หรือ Customer First โดยให้ มีรายได้รวม 2,639 ล้านบาท เพ่ิมข้ึน 83 ล้านบาท หรือ
ความส�ำ คญั ในการดแู ลลกู คา้ ใหส้ ามารถผา่ นพน้ ความยากล�ำ บาก เพ่มิ ข้นึ ร้อยละ 3 เม่อื เทียบกับปี 2563 เน่อื งจากมีรายได้อ่นื
จากผลกระทบของภาวะเศรษฐกิจท่ียังคงชะลอตัวจาก เพม่ิ ขน้ึ 207 ลา้ นบาท หรอื เพม่ิ ขน้ึ รอ้ ยละ 167 นอกจากนน้ั
สถานการณ์การแพร่ระบาดของโรค COVID-19 ระลอกใหม่ จากผลของการบริหารค่าใช้จ่ายทางการเงินท่มี ีประสิทธิภาพ
ธนาคารได้ดำ�เนินมาตรการให้ความช่วยเหลือลูกค้าที่ได้รับ รวมท้ังการลดอัตราเงินนำ�ส่งเข้ากองทุนพัฒนาระบบสถาบัน
ผลกระทบตามแนวนโยบายของธนาคารแห่งประเทศไทย การเงนิ เฉพาะกจิ (SFIF) จากรอ้ ยละ 0.25 เปน็ รอ้ ยละ 0.125
และมาตรการที่ธนาคารดำ�เนินการเอง เพ่ือช่วยเหลือลูกค้า ตามมติคณะรัฐมนตรี เม่ือ 30 มิถุนายน 2563 ค่าใช้จ่าย
อย่างต่อเน่ือง ภายใต้การบริหารจัดการความเสี่ยงด้วยความ ทางการเงนิ จงึ ลดลงกวา่ 342 ลา้ นบาท หรอื ลดลงรอ้ ยละ 33
ระมดั ระวงั ทง้ั มาตรการผอ่ นปรนการช�ำ ระหนี้ มาตรการชะลอ ส่งผลให้ธนาคารมีกำ�ไรจากการดำ�เนินงาน 230 ล้านบาท
การชำ�ระหน้ี มาตรการสนิ เชือ่ Soft Loan มาตรการพักทรพั ย์ ธนาคารจงึ ไดท้ ยอยกนั เงนิ ส�ำ รองทว่ั ไป (General Provision)
พกั หนี้ และมาตรการใหค้ วามชว่ ยเหลอื ลกู หนร้ี ายยอ่ ยเพม่ิ เตมิ เพอ่ื เตรยี มความพรอ้ มรองรบั การตง้ั ส�ำ รองตามเกณฑ์ TFRS 9
เพื่อให้สามารถบรรเทาผลกระทบและสนับสนุนให้ลูกค้า และเพ่ือรองรับความเส่ียงจากการกันสำ�รองเพ่ิมของลูกหน้ี
สามารถผา่ นพน้ วกิ ฤตตอ่ ไปได้ สง่ ผลให้ ณ 31 ธนั วาคม 2564 มี ในอนาคต จ�ำ นวน 180 ลา้ นบาท ทง้ั นใ้ี นปี 2564 ธนาคารมี
ลกู หนท้ี ธี่ นาคารใหค้ วามชว่ ยเหลอื ผา่ นมาตรการตา่ ง ๆ คงเหลอื หนส้ี ญู หนส้ี งสยั จะสญู สทุ ธิ 110 ลา้ นบาท ลดลงอยา่ งมนี ยั ส�ำ คญั
เพียง 3,198 ราย ภาระหน้ี 6,614 ล้านบาท เนื่องจากคงเหลอื จากปี 2563 ท่ีได้รับผลกระทบจากการต้ังสำ�รองของ
ลูกหน้ีเพียงบางส่วนที่ยังต้องการการผ่อนปรนเงื่อนไขหรือ รฐั วสิ าหกจิ รายใหญ่ สง่ ผลใหธ้ นาคารมกี �ำ ไรสทุ ธิ 120 ลา้ นบาท
ต้องการความชว่ ยเหลอื ต่อเน่อื งเพิ่มเติม โดยธนาคารไดจ้ ดั ให้ โดยธนาคารยังคงสำ�รองคืนกลับท่ีได้รับจากการท่ีลูกหน้ี
มีการประเมินคุณภาพของพอร์ตสินเช่ือตามระดับความเส่ียง รัฐวิสาหกิจรายใหญ่รายดังกล่าวได้กลับมามีสถานะปกติ
และความสามารถในการช�ำ ระหนอ้ี ยา่ งสม�ำ่ เสมอ เพอื่ ใหท้ ราบ จากการเขา้ สกู่ ระบวนการฟน้ื ฟกู จิ การไวใ้ นส�ำ รองทว่ั ไป
สถานะคุณภาพพอร์ตสินเช่ือโดยรวม และดำ�เนินการบริหาร
จัดการไดอ้ ย่างเหมาะสม

52 รายงานประจ�ำ ปี 2564
ธนาคารอิสลามแห่งประเทศไทย

รายการท่ีสำ�คัญในงบก�ำ ไรขาดทนุ หน่่วย : ล้า้ นบาท

ผลการดำำ�เนิินงาน 2564 2563 เปลี่�ยนแปลง (YoY)

เพิ่่�ม (ลด) %

รายไดท้ างการเงิน (รวมรายไดจ้ ากตว๋ั สญั ญาใช้เงนิ -บบส.) 2,307 2,432 (125) (5%)

รายได้อ่ืน 331 124 207 167%

รายได้รวม 2,639 2,556 83 (3%)

คา่ ใชจ้ า่ ยทางการเงนิ 699 1,041 (342) (33%)

คา่ ใช้จ่ายด�ำ เนนิ งาน 1,710 1,681 29 2%

คา่ ใช้จา่ ยรวม 2,409 2,722 (313) (11%)

กำ�ไร (ขาดทนุ ) จากการด�ำ เนินงาน 230 (166) 396 (238%)

หนี้สญู หน้ีสงสัยจะสญู 110 2,601 (2,491) (96%)

ก�ำ ไร (ขาดทุน) สุทธิ 120 (2,767) 2,887 (104%)

1. รายไดท้ างการเงินสุทธิ หน่ว่ ย : ล้า้ นบาท

ผลการดำำ�เนินิ งาน 2564 2563 เปลี่�ยนแปลง (YoY)

รายได้ทางการเงิน เพิ่่�ม (ลด) %
คา่ ใชจ้ า่ ยคา่ ทางการเงิน
รายไดท้ างการเงนิ สุทธิ 2,169 2,175 (6) (0.3%)

699 1,041 (342) (33%)

1,470 1,134 336 30%

หมายเหตุ : คา่ ใช้จา่ ยทางการเงนิ รวมบัญชธี ุรกรรมนโยบายรฐั (PSA)

รายไดท้ างการเงนิ สทุ ธิ ในปี 2564 เพม่ิ ขนึ้ 336 ลา้ นบาท หรอื เพมิ่ ขน้ึ รอ้ ยละ 30 จากผลของการบรหิ ารจดั การคา่ ใชจ้ า่ ย
ทางการเงินเป็นหลกั ซง่ึ ลดลง 342 ลา้ นบาท หรอื ลดลงรอ้ ยละ 33 ส�ำ หรบั รายได้ทางการเงินที่ลดลง 6 ล้านบาท หรอื ลดลง
ร้อยละ 0.3 เป็นผลจากรายได้จากสนิ เชือ่ ทีล่ ดลงจากผลกระทบของภาวะเศรษฐกจิ และสถานการณ์ COVID-19 ทธ่ี นาคารได้มี
มาตรการผ่อนปรนการชำ�ระหนี้เพ่ือช่วยเหลือลูกค้า รวมทั้งการชำ�ระคืนสินเชื่อของลูกค้าธุรกิจขนาดใหญ่ ส่งผลให้รายได้จาก
การขยายสินเชื่อในภาพรวมยงั ไมเ่ ปน็ ไปตามเป้าหมาย แม้วา่ การขยายสนิ เชื่อรายยอ่ ยจะสามารถบรรลเุ ป้าหมายตามแผน

2. รายได้ค่าธรรมเนียมและบรกิ ารสุทธิ หน่่วย : ล้า้ นบาท

ผลการดำำ�เนินิ งาน 2564 2563 เปลี่�ยนแปลง (YoY)

รายไดค้ ่าธรรมเนยี มและบรกิ าร เพิ่่�ม (ลด) %
ค่าใชจ้ า่ ยคา่ ธรรมเนยี มและบริการ
รายได้คา่ ธรรมเนยี มและบริการสทุ ธิ 200 176 24 14%

29 33 (4) (12%)

171 143 28 20%

ธนาคารมรี ายได้คา่ ธรรมเนยี มและบรกิ ารสุทธิ 171 ลา้ นบาท เพ่ิมข้นึ จากปี 2563 จ�ำ นวน 28 ล้านบาท หรอื ร้อยละ 20
โดยค่าธรรมเนียมที่เพิ่มข้ึนส่วนใหญ่เป็นค่าธรรมเนียมอื่น ๆ ที่ไม่ผูกพันกับการให้สินเช่ือ อาทิ รายได้ค่าธรรมเนียมรับ -
นายหนา้ ประกันชวี ติ

53

3. คา่ ใช้จา่ ยรวม หน่ว่ ย : ล้า้ นบาท
2564 2563 เปลี่�ยนแปลง (YoY)
ผลการดำ�ำ เนิินงาน

เพิ่่�ม (ลด) %

คา่ ใชจ้ ่ายทางการเงิน 699 1,041 (342) (33%)

คา่ ใชจ้ ่ายด�ำ เนินงานอ่ืน 1,710 1,681 29 2%
ค่าใช้จ่ายรวม
2,409 2,722 (313) (11%)

ธนาคารมีค่าใช้จ่ายรวม 2,409 ล้านบาท ลดลงจากปี 2563 จำ�นวน 313 ล้านบาท หรือร้อยละ 11 ส่วนใหญ่
เป็นการลดลงจากค่าใช้จ่ายทางการเงินดังกล่าวข้างต้น ซ่ึงธนาคารได้มีการบริหารจัดการสภาพคล่องส่วนเกิน และลดเงินฝาก
ประจำ�ทีม่ ตี ้นทนุ สูงใหอ้ ยู่ในระดบั ทเี่ หมาะสม ส�ำ หรับคา่ ใชจ้ ่ายดำ�เนินงานอน่ื เพิ่มข้นึ 29 ลา้ นบาท หรอื รอ้ ยละ 2 ทง้ั น้คี า่ ใชจ้ า่ ย
ทเ่ี พิ่มขน้ึ ส่วนใหญเ่ ป็นคา่ ใช้จ่ายด้านพนักงาน

4. หน้ีสูญ หนส้ี งสัยจะสูญ หน่ว่ ย : ล้า้ นบาท
2564 2563 เปลี่�ยนแปลง (YoY)
ผลการดำำ�เนิินงาน

เพิ่่�ม (ลด) %

หน้สี ูญหนีส้ งสยั จะสูญสุทธิ 110 2,601 (2,491) (96%)

ในปี 2564 ธนาคารตั้งค่าเผ่ือหน้ีสูญและหน้ีสงสัยจะสูญสุทธิ จำ�นวน 110 ล้านบาท ลดลงจากปี 2563 จำ�นวน
2,491 ล้านบาท หรือรอ้ ยละ 96

รายการท่ีส�ำ คญั ในงบแสดงฐานะการเงิน หน่่วย : ล้า้ นบาท

ผลการดำ�ำ เนินิ งาน 2564 2563 เปลี่�ยนแปลง (YoY)

เพิ่่�ม (ลด) %

สินทรัพย์รวม 72,857 76,361 (3,504) (5%)
เงนิ ใหส้ ินเชอื่ 56,942 56,817 125 (0%)
ลกู หน้ีจากการโอนสินทรัพยด์ ้อยคุณภาพ 11,389 15,396 (4,007) (26%)
(ต๋วั สญั ญาใชเ้ งินและรายไดค้ ้างรับ)
หนี้สินรวม 76,231 79,852 (3,622) (5%)
เงินฝาก (รวมสถาบันการเงนิ ) 72,335 77,014 (4,679) (6%)
สว่ นของเจ้าของ (3,373) (3,491) (3%)
(118)

รวมหนีส้ นิ และส่วนของเจ้าของ 72,857 76,361 (3,504) (5%)

ณ วันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2564 ธนาคารมีสินทรัพย์รวม จำ�นวน 72,857 ล้านบาท ลดลงจากปี 2563 จำ�นวน
3,504 ล้านบาท หรอื ร้อยละ 5 รายการหลกั มาจากลกู หน้ีจากการโอนหน้ีดอ้ ยคณุ ภาพลดลง 4,007 ลา้ นบาท ทง้ั นหี้ น้สี ินรวม
ในปี 2564 เท่ากับ 76,230 ล้านบาท ลดลง 3,622 ล้านบาท เน่ืองจากการลดลงของเงินฝากประจำ�ท่ีมีผลตอบแทนสูง
และมีการบริหารสภาพคล่องส่วนเกิน สำ�หรับส่วนของเจ้าของติดลบลดลงจากผลประกอบการท่ีมีกำ�ไร โดยติดลบลดลงจาก
ที่ติดลบ 3,491 ล้านบาท ในปี 2563 เป็นตดิ ลบ 3,373 ลา้ นบาท ในปี 2564

54 รายงานประจ�ำ ปี 2564
ธนาคารอิสลามแห่งประเทศไทย

รายการสำ�คญั
ในงบแสดงฐานะทางการเงนิ

สินเชอื่

การขยายสนิ เชอ่ื ในปี 2564 ธนาคารไดใ้ หค้ วามส�ำ คญั
กบั คณุ ภาพสนิ เชอื่ เปน็ หลกั ทา่ มกลางความเสยี่ งทเ่ี พมิ่ ขนึ้ จาก
การชะลอตัวของเศรษฐกิจ สถานการณ์การแพร่ระบาดของ
COVID-19 การขยายสินเชื่อจึงเป็นไปด้วยความระมัดระวัง
ขณะเดียวกันธนาคารมีแนวทางขยายสินเช่ือผ่านโครงการ
MOU และมุ่งนำ�เสนอผลิตภัณฑ์สินเช่ือท่ีตอบสนองความต้องการของลูกค้า โดยเฉพาะสินเชื่อรีไฟแนนซ์ท่ีอยู่อาศัย สินเชื่อ
ที่อยู่อาศัยกลุ่มลูกค้ามุสลิม และสินเชื่อบ้านแลกเงิน ที่ได้รับการตอบรับที่ดี โดยสินเช่ือที่เพิ่มขึ้นส่วนใหญ่เป็นสินเช่ือรายย่อย
ทั้งน้ี ธนาคารได้มีมาตรการที่ช่วยเหลือประชาชนโดยท่ัวไป และยังคงมีมาตรการสนับสนุนลูกค้าท่ีต้องการสินเชื่อเพื่อเสริม
สภาพคลอ่ งส�ำ หรบั ใชห้ มนุ เวยี นในธรุ กจิ อยา่ งตอ่ เนอ่ื ง จากการด�ำ เนนิ มาตรการชว่ ยเหลอื ตามแนวทางของธนาคารแหง่ ประเทศไทย
อันได้แก่ การพักชำ�ระหนี้เฉพาะเงินต้น หรือทั้งเงินต้นและกำ�ไร การปรับลดยอดผ่อนชำ�ระต่องวด การปรับลดอัตรากำ�ไร
และการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ ตลอดจนการรวมหนี้ของลูกหน้ีบุคคลที่เพ่ือใช้ประโยชน์จากหลักประกันที่ลูกหน้ีมีอยู่กับ
ธนาคาร ครอบคลุมท้ังสินเชื่อธุรกิจและสินเชื่อกลุ่มลูกค้าบุคคลรายย่อย ทำ�ให้ลูกค้าในกลุ่มท่ีต้องการความช่วยเหลือมีภาระ
ผ่อนชำ�ระลดลง และสามารถยืดระยะเวลาการชำ�ระหนี้ให้สามารถฟื้นตัวได้ในระยะต่อไป นอกจากน้ัน ธนาคารยังมุ่งเน้น
การด�ำ เนนิ งานในการใหบ้ รกิ ารทางการเงนิ กบั กลมุ่ ลกู คา้ มสุ ลมิ ตามพนั ธกจิ สง่ ผลใหส้ นิ เชอ่ื มสุ ลมิ และสนิ เชอ่ื สนบั สนนุ ชายแดนใต้
ตอ่ สินเชือ่ รายย่อยและสนิ เชือ่ SMEs < 20 ล้านบาท (New Booking) มีผลการดำ�เนนิ งานรอ้ ยละ 49 สูงกว่าเป้าหมายร้อยละ 6
ณ ส้ินปี 2564 ธนาคารมียอดสนิ เช่อื รวม 56,942 ลา้ นบาท (ไมร่ วมเงนิ ใหส้ นิ เช่อื สถาบนั การเงนิ ) เพ่มิ ข้ึนจากปี 2563
จำ�นวน 125 ล้านบาท หรือร้อยละ 0.2 จากการอนุมัติสินเชื่อท้ังปี 13,775 ล้านบาท โดยมียอดสินเช่ือรายย่อยเพิ่มข้ึน
3,524 ล้านบาท สินเช่ือ SMEs เพิ่มขึ้น 231 ล้านบาท แต่จากการชำ�ระคืนของลูกค้ารายใหญ่ รวมทั้งการเข้าร่วมโครงการ
พักทรัพย์พักหนี้ ส่งผลใหส้ นิ เช่ือรายใหญ่ลดลงกว่า 3,630 ล้านบาท ซงึ่ ท�ำ ใหก้ ารขยายสนิ เชือ่ ในภาพรวมไม่สามารถดำ�เนินการ
ได้ตามเป้าหมาย ทั้งนี้ โครงสร้างสินเช่ือโดยรวมของธนาคาร ณ ธันวาคม 2564 มีสินเช่ือธุรกิจขนาดใหญ่ (วงเงินมากกว่า
200 ล้านบาท) ในสัดส่วนร้อยละ 40 มียอดคงค้าง 22,886 ล้านบาท โดยมีสัดส่วนใกล้เคียงสินเช่ือรายย่อย ท่ีมียอดคงค้าง
22,451 ลา้ นบาท และสินเชื่อ SMEs มสี ดั สว่ นรอ้ ยละ 20 จ�ำ นวนเงินรวม 11,606 ลา้ นบาท ซึง่ เมื่อพิจารณาจำ�นวนรายลกู คา้
สินเช่ือท้ังหมดของธนาคารเป็นลูกค้าท่ีนับถือศาสนาอิสลามประมาณร้อยละ 32 และเป็นลูกค้าท่ีนับถือศาสนาอ่ืนประมาณ
รอ้ ยละ 68 อีกท้ังธนาคารมีโครงการสำ�คัญทส่ี นบั สนนุ ดา้ นพนั ธกจิ ได้แก่ โครงการชุมชนซอ่ื สตั ย์ ซึง่ นับวา่ เปน็ คร้ังแรกท่มี สั ยิด
ได้จัดทำ� MOU กับธนาคารอิสลามแห่งประเทศไทย เพื่อสร้างความเข้มแข็งของชุมชนมุสลิม ผลการดำ�เนินงานโดยรวม
ณ สิ้นปี 2564 มีการดำ�เนินการลงนาม MOU แล้วรวมทั้งส้ิน จำ�นวน 481 มัสยิด โดยมีวงเงิน 249 ล้านบาท ท้ังนี้
มมี สั ยิดเบิกใช้ จำ�นวน 124 มัสยิด จ�ำ นวนเงนิ 38 ลา้ นบาท โดยมสี ปั ปรุ ุษท้ังหมด 115,252 คน เบิกใชแ้ ลว้ จำ�นวน 3,838 คน
สูงสดุ คนละไม่เกนิ 10,000 บาท

โครงสร้างสินเช่ือ จ�ำ นวนรายลกู คา้ สินเช่ือ
จ�ำ แนกตามประเภทลกู ค้า จ�ำ แนกตามศาสนา

40% 40% 68%

รายย่อย รายใหญ่ ศาสนิกอนื่

32%
มุสลิม

20%
SMEs

55

คณุ ภาพเงนิ ให้สนิ เชอื่ และการปรับปรงุ โครงสรา้ งหนี้

ธนาคารได้ให้ความสำ�คัญในการบริหารจัดการหน้ีท่ีไม่ก่อให้เกิดรายได้ หรือ NPF (Non Performing Financing)
โดยในปี 2564 ธนาคารได้เร่งแก้ไขหน้ี NPF ที่มีศักยภาพเพียงพอในการปรับโครงสร้างหน้ี โดยในปี 2564 ธนาคารมี NPF
คงเหลือ 12,920 ลา้ นบาท คดิ เป็นรอ้ ยละ 23 ของสนิ เชอ่ื รวม ลดลง 597 ล้านบาท จากปี 2563 ท่ี NPF คงเหลือ มีจ�ำ นวน
13,517 ลา้ นบาท
สำ�หรบั ค่าเผอ่ื หน้ีสงสัยจะสญู ณ ธนั วาคม 2564 มีจ�ำ นวน 9,744 ล้านบาท ลดลง 6 ลา้ นบาท หรือคิดเป็นรอ้ ยละ 0.1
จากปี 2563 ท่ีค่าเผือ่ หนสี้ งสัยจะสูญ มีจำ�นวน 9,750 ลา้ นบาท

เงนิ ฝาก

เงินฝากรวม ณ ธันวาคม 2564 มีจำ�นวน 72,335 ล้านบาท ลดลงจากปี 2563 จำ�นวน 4,679 ล้านบาท หรือ
ร้อยละ 6 เนื่องจากธนาคารได้มีการบริหารจัดการสภาพคล่องส่วนเกินให้สอดคล้องกับการเบิกจ่ายสินเช่ือและลดสัดส่วน
เงินฝากประจำ�ที่มีอัตราผลตอบแทนสูง ส่งผลให้สัดส่วนเงินฝากกระแสรายวันและเงินฝากออมทรัพย์เฉล่ีย (CASA)
มีสัดส่วนเพ่ิมขึ้นเป็น 43% ดีกว่าเป้าหมายตามแผน ส่งผลให้อัตราผลตอบแทนเงินฝากมีแนวโน้มลดลง โดยโครงสร้าง
เงนิ ฝากของธนาคาร ณ ปี 2564 มสี ดั สว่ นในแตล่ ะกลมุ่ ลกู คา้ ใกลเ้ คยี งกบั โครงสรา้ งสนิ เชอื่ คอื มสี ดั สว่ นเงนิ ฝากลกู คา้ ขนาดใหญ่
(วงเงินมากกว่า 200 ล้านบาท) ร้อยละ 41 จำ�นวนเงินรวม 29,921 ล้านบาท สัดส่วนเงินฝากขนาดกลาง (วงเงินมากกว่า
20 ล้านบาท - 200 ล้านบาท) ร้อยละ 22 จำ�นวนเงินรวม 15,552 ล้านบาท และสัดส่วนเงินฝากรายย่อย (วงเงินไม่เกิน
20 ล้านบาท) ร้อยละ 37 จำ�นวนเงินรวม 26,856 ล้านบาท ซ่ึงในจำ�นวนรายลูกค้าเงินฝากท้ังหมดของธนาคารเป็นลูกค้า
ทีน่ บั ถอื ศาสนาอิสลามประมาณรอ้ ยละ 58% และเป็นลูกคา้ ท่ีนับถือศาสนาอนื่ ประมาณร้อยละ 42%

โครงสรา้ งเงนิ ฝาก จ�ำ นวนรายลูกค้าเงินฝาก
จ�ำ แนกตามประเภทลูกคา้ จ�ำ แนกตามศาสนา

37% 41% 42%

รายยอ่ ย รายใหญ่ ศาสนกิ อ่นื

58%
มุสลมิ

22%

รายกลาง

สว่ นของเจา้ ของ

ณ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2564 ธนาคารมีส่วนของเจ้าของติดลบลดลง 118 ล้านบาท หรือติดลบลดลง ร้อยละ 3
เมื่อเทียบกับ ปี 2563 จากผลประกอบการท่ีมีกำ�ไร โดยส่วนของเจ้าของมีค่าติดลบลดลงจาก 3,491 ล้านบาท ในปี 2563
เปน็ ติดลบ 3,373 ล้านบาท ในปี 2564

เงินกองทุนตามกฎหมาย

จากผลประกอบการ ณ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2564 ที่มีกำ�ไรส่งผลให้อัตราส่วนต่อสินทรัพย์เส่ียง (BIS Ratio)
มีแนวโนม้ ปรับตัวดขี นึ้ โดยติดลบลดลงจากทตี่ ิดลบรอ้ ยละ 6.51 ในปี 2563 เป็นติดลบรอ้ ยละ 5.99 ในปี 2564 โดย BIS Ratio
ของธนาคารยังคงต่ำ�กว่าเกณฑ์ โดยธนาคารได้มีแนวทางในการเสริมสร้างความเข้มแข็งของเงินกองทุนอย่างต่อเนื่อง ท้ังนี้
ธนาคารได้คำ�นวณเงินกองทุนตามกฎกระทรวงการคลัง ว่าด้วยการดำ�รงเงินกองทุนและการดำ�รงเงินสดสำ�รองและสินทรัพย์
สภาพคลอ่ งของธนาคารอสิ ลามแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2563 มีผลบงั คบั ใช้ตั้งแตว่ นั ที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2563 เป็นตน้ ไป
โดยใหธ้ นาคารด�ำ รงเงนิ กองทนุ ตามหลกั เกณฑท์ ธี่ นาคารแหง่ ประเทศไทยก�ำ หนด ซงึ่ สอดคลอ้ งกบั ประกาศธนาคารแหง่ ประเทศไทย
ที่ สกส.16/2562 เร่ือง องค์ประกอบของเงินกองทุนของสถาบันการเงินเฉพาะกิจ ซ่ึงกำ�หนดให้อัตราส่วนเงินกองทุนเป็น
อัตราส่วนกับสินทรัพย์และภาระผูกพัน ไมต่ ่ำ�กว่าร้อยละ 8.5 โดยมีเง่ือนไขว่าเงินกองทุนช้ันที่ 1 ต้องเป็นอัตราส่วนไมต่ �ำ่ กว่า
รอ้ ยละ 4.25 ของสนิ ทรัพย์และภาระผกู พันดังกลา่ ว

56 รายงานประจำ�ปี 2564
ธนาคารอสิ ลามแหง่ ประเทศไทย

วิเคราะห์แหล่งทม่ี าและใชไ้ ปของเงินทุน

ณ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2564 ธนาคารมีแหล่งเงินทุนท่ีสำ�คัญ คือเงินรับฝาก โดยธนาคารใช้เงินทุนร้อยละ 73
ในการให้สินเชื่อ รองลงมาร้อยละ 15 เป็นรายการตั๋วสัญญาใช้เงินจากการโอนสินทรัพย์ด้อยคุณภาพ ใช้เงินทุนร้อยละ 7
ในรายการระหวา่ งธนาคารและตลาดเงนิ ด้านสนิ ทรพั ยส์ ทุ ธิ และใช้เงนิ ทนุ รอ้ ยละ 5 ในเงนิ ลงทนุ สทุ ธิ

แหลง่ ทม่ี าของเงินทนุ แหล่งใช้ไปของเงินทุน

100% 73%

เงินรับฝาก เงนิ ให้สินเชอื่

5% -5% 15% 7%

รายการระหวา่ ง สว่ นของเจา้ ของ ตั๋วสญั ญาใช้เงิน รายการระหวา่ ง
ธนาคารและตลาดเงนิ จากการโอนสนิ ทรพั ย์ ธนาคารและตลาดเงิน
ด้านสินทรพั ยส์ ุทธิ
ดา้ นหนส้ี นิ สุทธิ 5%ด้อยคณุ ภาพ
เงินทนุ สุทธิ

ธุรกรรมสินเชอ่ื -เงินฝากจำ�แนกตามภมู ภิ าค

ณ สิน้ ปี 2564 มีสาขาทว่ั ประเทศท้งั สิน้ 97 สาขา เปน็ สาขาทเี่ ปิดอยูใ่ นภาคใต้ จ�ำ นวน 38 สาขา กรุงเทพมหานคร
และปรมิ ณฑล ภาคกลาง ภาคตะวนั ออก ภาคตะวนั ตก จ�ำ นวน 34 สาขา ภาคเหนอื จ�ำ นวน 13 สาขา และภาคตะวนั ออกเฉยี งเหนอื
จำ�นวน 12 สาขา จากเจตนารมณ์ของธนาคารทม่ี งุ่ เน้นการใหบ้ รกิ ารในพื้นท่ีตามพันธกิจ ส่งผลให้ปรมิ าณธุรกรรมด้านเงนิ ฝาก
สนิ เชอื่ จ�ำ นวนรายของลกู คา้ มสุ ลมิ ในพนื้ ทภี่ าคใต้ มกี ารใชบ้ รกิ ารและมสี ดั สว่ นลกู คา้ มสุ ลมิ ตอ่ ลกู คา้ รวมทง้ั ประเทศของธนาคาร
สูงทส่ี ดุ

ตารางการใช้บรกิ ารสินเช่ือและเงนิ ฝากของลูกคา้ แยกตามกลุ่มลกู ค้าและภูมิภาค ณ สน้ิ ปี 2564

ภาค จำ�นวน ลกู คา้ เงินฝากรวม ลูกค้าเงนิ ฝากมสุ ลมิ ลูกคา้ สนิ เช่ือรวม ลกู คา้ สนิ เชอื่ มสุ ลมิ รวม
สาขา
1. ภาคใต้
2. กรุงเทพมหานครและ % % % จำ�นวน %จ�ำ นวน % % % จำ�นวน % จำ�นวน
ปริมณฑล ภาคกลาง จ�ำ นวน จำ�นวน ราย/ เงนิ / จ�ำ นวน จ�ำ นวน ราย/ เงิน/
ภาคตะวนั ออก ราย รวมทง้ั รวมทงั้ ราย รวมท้งั รวมทัง้
และภาคตะวนั ตก เงนิ ประเทศ ประเทศ เงนิ ประเทศ ประเทศ
3. ภาคเหนือ 46.80% 11.90% 31.45%
4. ภาคตะวนั ออกเฉยี งเหนือ 38 57.20% 20.81% 9.71% 10.83% 52.50% 23.96% 23.75% 17.21%
รวม 34 28.88% 65.41%
66.58% 7.31% 15.24%

13 6.65% 8.29% 0.77% 0.93% 8.32% 5.47% 0.52% 0.68%
12 7.26% 5.49% 0.25% 0.14% 7.73% 3.98% 0.20% 0.17%
97 100.00% 100.00% 57.53% 23.80% 100.00% 100.00% 31.78% 33.30%

57

การวเิ คราะห์ฐานะการเงิน

สนิ ทรพั ยร์ วมของธนาคาร ณ วนั ท่ี 31 ธนั วาคม
พ.ศ. 2564 มจี �ำ นวน 72,856.93 ลา้ นบาท ลดลง จ�ำ นวน
3,503.78 ล้านบาท หรือลดลงรอ้ ยละ 4.59 จาก ณ วนั ท่ี
31 ธันวาคม พ.ศ. 2563 ส่วนใหญ่เกิดจากการลดลง
ของตวั๋ สัญญาใชเ้ งินของลกู หนี้ บรษิ ทั บริหารสินทรพั ย์
ธนาคารอิสลามแห่งประเทศไทย จำ�กัด อย่างไรก็ตาม
ทรัพย์สินรอการขายสุทธิเพิ่มขึ้น จำ�นวน 1,493.20
ลา้ นบาท จากการชว่ ยเหลอื ลกู หนต้ี ามโครงการพกั ทรพั ย์
พักหน้ีของธนาคารแห่งประเทศไทย และเงินให้สินเช่ือ
แก่ลกู หนีเ้ พิ่มขึ้น จำ�นวน 125.29 ล้านบาท
หน้ีสนิ รวมของธนาคาร ณ วันที่ 31 ธนั วาคม
พ.ศ. 2564 มจี �ำ นวน 76,229.79 ลา้ นบาท ลดลง จ�ำ นวน
3,622.56 ล้านบาท หรือลดลงร้อยละ 4.54 จาก
ณ วันท่ี 31 ธันวาคม พ.ศ. 2563 ส่วนใหญ่เกิดจาก
การลดลงของเงนิ รบั ฝาก นอกจากน้ี ณ วนั ท่ี 31 ธนั วาคม
พ.ศ. 2564 ธนาคารมีหน้ีสินรวมสูงกว่าสินทรัพย์รวม
จ�ำ นวน 3,372.86 ล้านบาท ขณะที่ ณ วนั ท่ี 31 ธนั วาคม
พ.ศ. 2563 ธนาคารมีหน้ีสินรวมสูงกว่าสินทรัพย์รวม
จ�ำ นวน 3,491.64 ล้านบาท ส่วนของผ้ถู อื ห้นุ ในปี 2564
เพิ่มข้ึน จำ�นวน 118.78 ล้านบาท หรือเพ่ิมขึ้นร้อยละ
3.40 รายการหลักเกิดจากธนาคารมีผลกำ�ไรจากการ
ดำ�เนินงาน
ในปี 2564 ธนาคารมีผลกำ�ไรสุทธิ จำ�นวน
120.22 ล้านบาท เพ่ิมข้ึน จำ�นวน 2,886.93 ล้านบาท
หรือเพ่ิมข้ึนร้อยละ 104.35 จากปี 2563 ท่ีมีผลการ
ดำ�เนนิ งานขาดทนุ สทุ ธิ จ�ำ นวน 2,766.71 ล้านบาท

58 รายงานประจ�ำ ปี 2564
ธนาคารอสิ ลามแห่งประเทศไทย

การบรหิ ารความเสีย่ ง

1. ภาพรวมการบรหิ ารความเสี่ยง

การดำ�เนินงานของธนาคารอิสลามแห่งประเทศไทย มีการปรับตัวเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงด้านเทคโนโลยี
สภาวะการแขง่ ขัน กฎระเบยี บ การบริหารความเสยี่ งจงึ เป็นกระบวนการบรหิ ารจัดการที่จ�ำ เปน็ และมคี วามส�ำ คัญในการน�ำ พา
ใหอ้ งคก์ รสามารถบรรลเุ ปา้ หมายทกี่ �ำ หนด ดงั นน้ั การมรี ะบบการบรหิ ารความเสยี่ งทม่ี ปี ระสทิ ธภิ าพและประสทิ ธผิ ลจะสะทอ้ น
ถงึ การบรหิ ารจดั การทด่ี ี มคี วามโปรง่ ใสทสี่ ามารถตรวจสอบได้ อนั เปน็ รากฐานทส่ี �ำ คญั ซงึ่ จะท�ำ ใหธ้ นาคารเตบิ โตไดอ้ ยา่ งมน่ั คง
และย่ังยืน
ธนาคารอิสลามแห่งประเทศไทยมีความตระหนักถึงการบริหารความเส่ียงและการควบคุมภายใน โดยให้ความสำ�คัญ
ตอ่ กระบวนการบรหิ ารจดั การทด่ี ี และใหค้ วามส�ำ คญั ในการน�ำ พาองคก์ รใหส้ ามารถบรรลเุ ปา้ หมายทต่ี ง้ั ไวไ้ ดอ้ ยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพ
ภายใต้แผนยุทธศาสตร์ฟ้ืนฟูและแผนธุรกิจ ประจำ�ปี 2564–2568 โดยธนาคารได้ดำ�เนินการบริหารความเสี่ยงและจัดการ
ความเส่ียงภายในองค์กรตามแนวทางของ COSO 2017 Framework ซ่ึงเป็นกระบวนการบริหารความเส่ียงตามหลักสากล
โดยมีหลักการสำ�คัญคือ การเช่ือมโยงกระบวนการบริหารความเส่ียงกับแผนการดำ�เนินงานและโอกาสทางธุรกิจของธนาคาร
ซึ่งช่วยบูรณาการการบริหารจัดการความเส่ียงให้ครอบคลุมทั่วทั้งองค์กร ทำ�ให้ธนาคารสามารถบรรลุวัตถุประสงค์หลัก
ขององค์กรได้ตามวิสัยทัศน์และพันธกิจท่ีกำ�หนดไว้ โดยมีการจัดทำ�แผนภูมิความเส่ียง (Risk Map) ดัชนีช้ีวัดความเส่ียง
(Key Risk Indicator: KRIs) ระดบั ความเสีย่ งทีย่ อมรบั ได้ (Risk Appetite) และชว่ งเบย่ี งเบนของระดับความเส่ยี งทยี่ อมรับได้
(Risk Tolerance) ซึ่งครอบคลุมความเส่ียงหลักของธนาคาร นอกจากนี้ ธนาคารยังจัดการฝึกอบรมและให้ความรู้เก่ียวกับ
ภาพรวมของการบริหารความเสี่ยงองค์กรแก่พนักงาน เพ่ือสร้างความตระหนักว่าการบริหารความเส่ียงเป็นความรับผิดชอบ
ของพนกั งานทกุ คน การปฏบิ ตั งิ านดว้ ยจติ ส�ำ นกึ ทร่ี บั ผดิ ชอบตอ่ การบรหิ ารความเสยี่ ง จะชว่ ยสนบั สนนุ ใหท้ กุ หนว่ ยงานสามารถ
บรรลุเป้าหมายขององค์กรได้อย่างมีประสิทธิภาพและมีประสิทธิผลย่ิงขึ้น และสอดคล้องกับหลักการกำ�กับดูแลกิจการท่ีดี
ซึ่งจะช่วยให้ธนาคารเติบโตไดอ้ ย่างมนั่ คงและย่ังยืนต่อไป

59

2. โครงสร้างการบรหิ ารความเสยี่ ง 3. การบริหารความเสยี่ งในดา้ นต่าง ๆ
ของธนาคารประจำ�ปี 2564
โครงสร้างการกำ�กับดูแลความเส่ียง (Governance
Structure) จ�ำ แนกได้ดังนี้ 3.1 ความเส่ียงด้านชะรอี ะฮ์ หมายถึง ความเสยี่ ง
2.1 นโยบายบรหิ ารความเสย่ี งคณะกรรมการธนาคาร ทเ่ี กดิ จากการด�ำ เนนิ งานกระบวนการท�ำ งานการเสนอผลติ ภณั ฑ์
เปน็ ผมู้ อี �ำ นาจอนมุ ตั นิ โยบายบรหิ ารความเสย่ี งส�ำ คญั ของธนาคาร รวมถงึ บรกิ ารของธนาคารทอ่ี าจไมส่ อดคลอ้ งกบั หลกั ชะรอี ะฮ์
ซงึ่ ครอบคลมุ ความเสยี่ งทง้ั หมด7ดา้ นไดแ้ ก่ความเสย่ี งดา้ นชะรอี ะฮ์ ตามท่ีคณะที่ปรึกษาธนาคารอิสลามแห่งประเทศไทยกำ�หนด
ความเสยี่ งดา้ นกลยทุ ธ์ ความเสย่ี งดา้ นเครดติ ความเสย่ี งดา้ นตลาด และ/หรอื ขดั ตอ่ พระราชบญั ญตั ธิ นาคารอสิ ลามแหง่ ประเทศไทย
ความเส่ียงดา้ นสภาพคล่อง ความเสย่ี งดา้ นปฏบิ ัตกิ าร และความ พ.ศ. 2545 ซงึ่ อาจสง่ ผลกระทบตอ่ สถานะ ชอื่ เสยี ง สภาพคลอ่ ง
เสี่ยงดา้ นเทคโนโลยีสารสนเทศ รายได้ และเงนิ กองทุน ซ่งึ เป็นความเส่ยี งเฉพาะของธนาคาร
2.2 อำ�นาจอนุมัติ คณะกรรมการธนาคารเป็นผู้มี อสิ ลามแห่งประเทศไทย ที่ธนาคารให้ความสำ�คัญสูงสุด และ
อ�ำ นาจอนมุ ตั อิ �ำ นาจกระท�ำ การของผบู้ รหิ าร และคณะอนกุ รรมการ ถือเป็นส่วนหนึ่งของความเส่ียงด้านปฏิบัติการตามนิยาม
ชุดต่าง ๆ โดยมีการกระจายอำ�นาจอนุมัติตามความเหมาะสม ของประเภทความเสี่ยงท่ีกำ�หนดในแนวทางการตรวจสอบ
และกำ�หนดให้อำ�นาจอนุมัติเป็นไปตามระดับความเส่ียง (Risk ของธนาคาร
Based Authority) ทกี่ �ำ หนด เพอ่ื ใหก้ ารด�ำ เนนิ งานของธนาคารและการปฏบิ ตั งิ าน
2.3 คณะอนุกรรมการท่ีเก่ียวข้องกับการบริหาร ทกุ กระบวนการตอ้ งสอดคลอ้ งกบั หลกั ชะรอี ะฮ์ ธนาคารจงึ ได้
กำ�หนดนโยบายบริหารความเส่ียงครอบคลุมความเสี่ยง
ความเสี่ยง บทบาทหน้าที่ของคณะอนุกรรมการท่ีเก่ียวข้องกับ ด้านชะรีอะฮ์ โดยได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการธนาคาร
การบริหารความเสี่ยง ได้แก่ อนุมัตินโยบายบริหารความเสี่ยง เพ่ือเป็นกรอบในการดำ�เนินงานการให้บริการทางการเงิน
และดแู ลใหร้ ะบบการบรหิ ารความเสีย่ งท่ีมีประสทิ ธิผลดังนี้ รวมถึงพัฒนาผลิตภัณฑ์และบริการตามหลักศาสนาอิสลาม
1. คณะอนุกรรมการกำ�กับความเส่ียง มีหน้าท่ี ทสี่ ามารถแข่งขันและตอบสนองความตอ้ งการของกลุ่มลูกค้า
กำ�หนดและทบทวนความเพียงพอของนโยบายและระบบการ เป้าหมายได้ นอกจากนี้ ธนาคารมีการควบคุมความเสี่ยง
บริหารความเสี่ยง รวมถงึ ก�ำ หนดกลยุทธ์ใหส้ อดคล้องกบั นโยบาย ด้านชะรีอะฮ์ โดยการวิเคราะห์ ติดตามและรายงานข้อมูล
บริหารความเสี่ยง ตลอดจนกำ�กับดูแลการบริหารความเส่ียง ที่เก่ียวข้องกับความเสี่ยงด้านชะรีอะฮ์ อาทิ รายงานสถานะ
โดยรวมของทงั้ ธนาคาร ความเส่ียงดา้ นชะรอี ะฮ์ รายงานการเปลยี่ นแปลงของจำ�นวน
2. คณะอนุกรรมการตรวจสอบ มีหน้าที่สอบทาน ลูกค้าเงินฝากและลูกค้ามุสลิม รายงานข้อมูลเหตุการณ์
ใหม้ รี ะบบการควบคมุ ภายในและการบรหิ ารความเสยี่ งทด่ี ี เพอื่ ให้ ความเสียหายที่อาจเกิดจากการดำ�เนินงานท่ีไม่สอดคล้องกับ
เกิดความม่ันใจได้ว่ามีระบบการควบคุมภายในและการบริหาร หลกั ชะรอี ะฮต์ อ่ คณะทป่ี รกึ ษาธนาคารอสิ ลามแหง่ ประเทศไทย
ความเส่ียง ซ่ึงสามารถป้องกันหรือลดความเสี่ยงท่ีอาจเกิดขึ้น และคณะอนุกรรมการที่เกี่ยวข้องอย่างสมำ่�เสมอ เพ่ือเป็น
และมกี ารปรบั เปลย่ี นใหเ้ หมาะสมกบั ความเสย่ี งและสภาพแวดลอ้ ม ข้อมูลประกอบการกำ�หนดกลยุทธ์การบริหารความเส่ียงด้าน
ในการดำ�เนินธุรกิจ ชะรีอะฮ์ นอกจากนี้ ธนาคารได้ให้ความสำ�คัญกับการอบรม
นอกจากนี้ ในการบรหิ ารความเสี่ยงแต่ละประเภท
ธนาคารยังได้จัดตั้งคณะอนุกรรมการเพ่ือทำ�หน้าท่ีบริหาร
ความเส่ียงเฉพาะด้าน ได้แก่ คณะอนุกรรมการบริหารทรัพย์สิน
และหน้ีสินของธนาคาร (ALCO) คณะกรรมการประเมินผล
การควบคมุ ภายใน คณะอนกุ รรมการก�ำ กบั การปฏบิ ตั ติ ามกฎเกณฑ์
คณะอนุกรรมการพิจารณาสินเช่ือ คณะอนุกรรมการพัฒนา
ระบบสารสนเทศ เปน็ ต้น

60 รายงานประจำ�ปี 2564
ธนาคารอิสลามแห่งประเทศไทย

เผยแพร่ความรู้เก่ียวกับหลักชะรีอะฮ์ผ่านช่องทางการสื่อสาร (1) นโยบายบริหารความเสยี่ งด้านเครดติ
ภายในธนาคารให้แก่พนักงานทั่วทั้งองค์กร เพ่ือให้พนักงาน ธนาคารก�ำ หนดกรอบนโยบายการบรหิ ารความเสย่ี ง
มคี วามรู้ ความเข้าใจ มีการปฏบิ ตั งิ านท่ถี ูกต้อง และสามารถ ด้านเครดิตตามแนวทางของหน่วยงานกำ�กับดูแลภายนอก
ส่ือสารให้ลูกค้าเข้าใจถึงหลักชะรีอะฮ์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซงึ่ ตง้ั อยบู่ นพน้ื ฐานความสมดลุ ระหวา่ งบทบาทหนา้ ทที่ างธรุ กจิ
และเปน็ มาตรฐานเดยี วกัน ความเส่ียงดา้ นสินเชอ่ื และการก�ำ กบั ตามกฎระเบยี บ มงุ่ เน้น
3.2 ความเส่ยี งด้านกลยุทธ์ หมายถงึ ความเสีย่ ง ให้เจ้าหน้าท่ีผู้ปฏิบัติงานด้านสินเชื่อ มีจุดมุ่งหมายร่วมกัน
ท่ีเกิดจากการกำ�หนดกลยุทธ์ แผนดำ�เนินงานและการนำ�ไป คือการขยายตัวของสินเช่ือภายใต้ความเสี่ยงที่ยอมรับได้
ปฏิบัติไม่เหมาะสม หรือไม่สอดคล้องกับปัจจัยภายในและ มีความโปร่งใส โดยมีเป้าหมายสูงสุดคือ การบริหารสินเชื่อ
สภาพแวดลอ้ มภายนอก อนั สง่ ผลกระทบตอ่ รายได ้ เงนิ กองทนุ อย่างมีคุณภาพ มีกระบวนการติดตามและควบคุมอย่างมี
หรอื การด�ำ รงอยขู่ องธนาคาร ประสิทธิภาพ นอกจากน้ี ธนาคารได้กำ�หนดมาตรฐานการ
ธนาคารมีการจัดทำ�นโยบายบริหารความเสี่ยง ปฏิบัติงานด้านการอำ�นวยสินเชื่อ เพื่อให้เป็นไปในทิศทาง
ครอบคลุมความเส่ียงด้านกลยุทธ์ และแผนบริหารความเส่ียง เดียวกัน โดยมีการพัฒนาและปรับปรุงหลักเกณฑ์ บทบาท
ประจำ�ปี ท่ีสอดคล้องกับแผนยุทธศาสตร์ฟ้ืนฟูและแผน หน้าที่ความรับผิดชอบ ระเบียบวิธีปฏิบัติ และโครงสร้าง
ธุรกิจ ประจำ�ปี 2564–2568 โดยนำ�แนวทางของธนาคาร การอำ�นวยสินเช่ือให้สอดคล้องและเชื่อมโยงกันอย่างเป็น
แห่งประเทศไทย และหลักการบริหารความเส่ียงท่ีดีเป็น ระบบ อีกทั้งธนาคารยังได้ดำ�เนินการให้มีการอบรมเสริม
กรอบโครงสรา้ งการบรหิ ารความเส่ยี งองค์กรในเชงิ บูรณาการ ความรู้ด้านสินเช่ือให้แก่พนักงานท่ีเก่ียวข้อง เพ่ือเพิ่มความรู้
ตามหลกั สากลตามแนวทางของ Committee of Sponsoring และพัฒนาทักษะในระดับที่เหมาะสมกับลักษณะลูกค้า
Organizations of the Tread way Commission (COSO) ที่ต้องดแู ลอย่างต่อเนอื่ ง
มาใชใ้ นการวเิ คราะหป์ จั จยั เสยี่ งจากปจั จยั ภายในและภายนอก ณ วันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2564 ธนาคารมี NPF
ท่ีอาจส่งผลกระทบต่อธนาคารท้ังในปัจจุบันและในอนาคต ของสินเชื่อทั่วไปและสินเชื่อโครงการตามนโยบายรัฐ (ไม่รวม
ท้ังนี้ ธนาคารได้จัดทำ�และทบทวนนโยบายบริหารความเสี่ยง รายไดท้ างการเงนิ คา้ งรบั ) ตามงบการเงนิ เฉพาะธนาคารทง้ั สนิ้
และแผนบริหารความเสี่ยง โดยกำ�หนดแผนภูมิความเส่ียง 12,919.77ลา้ นบาทลดลงจากปี2563จ�ำ นวน597.31ลา้ นบาท
(Risk Map) เพื่อระบุปัจจัยเสี่ยง (Risk Factor) ที่มี (NPF ปี 2563 จำ�นวน 13,517.08 ล้านบาท) คิดเป็น
ผลกระทบต่อธนาคาร กำ�หนดดัชนีชี้วัดความเส่ียง (KRIs) รอ้ ยละ 22.69 ของสินเชือ่ รวม
ระดบั ความเส่ยี งท่ียอมรับได้ (Risk Appetite) ชว่ งเบี่ยงเบน เครื่องมอื ในการบรหิ ารความเสีย่ งดา้ นเครดิต
ของระดบั ความเสยี่ งทย่ี อมรบั ได้ (Risk Tolerance) ทคี่ รอบคลมุ ธนาคารจัดให้มีเคร่ืองมือในการประเมินความเสี่ยง
ทุกปัจจัยเสี่ยง และสาเหตุของความเส่ียง (Root Causes) ด้านเครดิตของลูกค้าและการกระจายสินเช่ือ รวมถึง
รวมถงึ ก�ำ หนดและทบทวนรายงานผลการด�ำ เนนิ งานตามแผน การกำ�หนดอัตรากำ�ไรให้สอดคล้องกับความเส่ียงของลูกค้า
ควบคุม/ลดความเส่ียง (Treatment Plan) โดยฝ่ายบริหาร แต่ละกลุ่ม โดยธนาคารได้นำ�ระบบ Credit Scoring มาใช้
ความเสี่ยงทำ�หน้าท่ีในการติดตาม ประเมินผล และรายงาน สำ�หรับลูกค้าอุปโภค บริโภค และพัฒนาปรับปรุงเคร่ืองมือ
ผลการบรหิ ารความเสยี่ งตอ่ คณะอนกุ รรมการก�ำ กบั ความเสย่ี ง การจดั ลำ�ดับความเสีย่ งสนิ เชอ่ื นำ� Credit Risk Rating (CRR)
และคณะอนุกรรมการทเี่ กยี่ วขอ้ ง อย่างสม�ำ่ เสมอ เพอื่ ตดิ ตาม เพื่อประกอบการพิจารณาความเส่ียงในการอนุมัติหรือปฏิเสธ
ผลการบริหารความเสี่ยงให้อยู่ในระดับท่ีธนาคารยอมรับได้ ลูกคา้ สินเช่ือธุรกิจของธนาคารทุกราย
และเปน็ ไปตามเป้าหมาย ท้งั น้เี ครื่องมือ Credit Risk Rating (CRR) ธนาคาร
3.3 ความเส่ียงด้านเครดิต หมายถึง ความเสี่ยง ได้พัฒนาให้มีการแยกแบบประเมินความเส่ียงลูกค้าสินเช่ือ
ท่ีเกิดความเสียหายอันเน่ืองมาจากคู่สัญญาไม่สามารถ เพื่อให้ครอบคลุมในแต่ละธุรกิจที่มีความหลากหลาย และมี
ปฏบิ ตั ิตามภาระผูกพนั ทไ่ี ดต้ กลงและระบไุ ว้ในสัญญา รวมถงึ ความแมน่ ย�ำ มากยง่ิ ขนึ้ โดยแยกเครอ่ื งมอื ออกเปน็ 13 เครอ่ื งมอื
การท่ีคู่ค้าของธนาคารถูกปรับลดอันดับความเส่ียง ซึ่งอาจจะ ดังน้ี
ส่งผลกระทบต่อรายได้ และการดำ�รงเงินกองทนุ ของธนาคาร 1. Credit Risk Rating for Medium and Large
ทั้งน้ี การบริหารความเส่ียงด้านเครดิตได้ให้ความ Corporation (Infrastructure)
สำ�คญั ในประเด็นต่าง ๆ ดังน้ี

61

2. Credit Risk Rating for Medium and Large ในกลุ่มลูกค้าธุรกิจรายใหญ่และ SMEs ทุกราย ที่คาดว่า
Corporation (Communication) จะตกชั้นเป็น NPF และไมส่ ามารถเรง่ ป้องกนั แกไ้ ขได้ โดยให้
3. Credit Risk Rating for Medium and Large ผู้บริหารกลุ่มงาน/ผู้บริหารฝ่ายงาน/คณะทำ�งานฯ ติดตาม
Corporation (Energy) แก้ไขให้กลับมามีสถานะปกติ โดยถือเป็น First Priority
4. Credit Risk Rating for Medium and Large ทีต่ ้องด�ำ เนินการ
Corporation (Services) 4. หนว่ ยงานอ�ำ นวยสนิ เชอื่ ตอ้ งเฝา้ ระวงั กลมุ่ ลกู คา้
5. Credit Risk Rating for Medium and Large TDR หรือกลุ่มลูกค้าที่ขอผ่อนปรนเง่ือนไขสินเช่ือ หรือ
Corporation (Commerce) การผ่อนปรนการชำ�ระหนี้ ที่มีการเปลี่ยนแปลงสถานะทาง
6. Credit Risk Rating for Medium and Large การเงิน สถานะทางธุรกิจในปัจจุบันที่อาจจะมีผลให้กลับมา
Corporation (Industries) เป็น NPF ในอนาคต เนอื่ งจากอาจสง่ ผลกระทบตอ่ การด�ำ เนิน
7. CreditRiskRatingforPropertyDevelopment งานของธนาคาร
8. Credit Risk Rating for Property Investment 5. ควรเร่งพิจารณาจัดสรร/หรือจัดกลุ่มพนักงาน
9. Credit Risk Rating for Co-Operatives ภายในไปยังหน่วยงานที่ทำ�หน้าท่ีบริหาร/แก้ไขสินเชื่อที่มี
10. Credit Risk Rating for Hire Purchase ปัญหา เพอื่ เร่งแกไ้ ข NPF โดยมีแผนปฏบิ ตั ิการและมกี ารฝึก
11. Credit Risk Rating for Small Enterprise อบรมให้ความรู้ ทักษะ และวธิ ีการแกไ้ ข NPF ท่จี �ำ เป็น
(Services) 6. หนว่ ยงานพฒั นาคณุ ภาพหนี้ ควรตดิ ตามและเกบ็
12. Credit Risk Rating for Small Enterprise ขอ้ มูล หาสาเหตขุ อง NPF Re-entry และขอ้ มูล Recovery
(Commerce) Rate อยา่ งใกลช้ ิด เป็นระบบและต่อเนอ่ื ง
13. Credit Risk Rating for Small Enterprise (3) ความเส่ียงจากการกระจกุ ตวั ของสนิ เชอื่
(Industries) นโยบายสนิ เชอื่ ของธนาคารไดม้ กี ารก�ำ หนด แนวทาง
(2) คุณภาพสินเชือ่ ในการดูแลความเสี่ยงจากการกระจุกตัวของการให้สินเชื่อ
ธนาคารให้ความสำ�คัญในการบริหารคุณภาพลูกหนี้ ที่เป็นไปตามหลักเกณฑ์กำ�กับลูกค้ารายใหญ่ของหน่วยงาน
สินเช่ือใหม่ในปี 2564 อย่างรอบคอบ รวมถึง กำ�หนดให้มี กำ�กับดูแลภายนอก รวมทั้งมีการกำ�หนดเงินให้สินเช่ือแก่
การติดตามดูแลสินเช่ือหลังการอนุมัติอย่างใกล้ชิดและ ลูกหน้ีรายใหญ่ การกำ�กับลูกหนี้รายเดียวกัน/กลุ่มเดียวกัน
ตรวจสอบคณุ ภาพสนิ เชอ่ื ของลกู คา้ อยา่ งสม�ำ่ เสมอ เพอ่ื ปอ้ งกนั ไม่ใหเ้ กนิ กวา่ เกณฑ์ที่ก�ำ หนด (Single and Group Exposure
ไมใ่ หส้ นิ เชอ่ื ปกตมิ สี ถานะเปน็ สนิ เชอ่ื มปี ญั หาโดยใหค้ วามส�ำ คญั Limits) และวงเงินสินเชื่อสูงสุดสำ�หรับอุตสาหกรรมแต่ละ
อย่างมากกับการลดปริมาณหนี้ท่ีไม่ก่อให้เกิดรายได้ (NPF) ประเภท (Sector Limit) เพื่อเป็นการกระจายความเส่ียง
โดยเร่งรัดปรับปรุงโครงสร้างหน้ี และเร่งรัดดำ�เนินคดีและ และควบคมุ ไมใ่ หเ้ กดิ การกระจกุ ตวั ของสนิ เชอ่ื อยา่ งมนี ยั ส�ำ คญั
บงั คบั คดีกับลกู หนีท้ ีม่ ีปญั หา ดงั น้ี โดยธนาคารได้ระมัดระวังการสนับสนุนลูกค้ารายใหม่ใน
1. กำ�หนดมาตรการท่ีชัดเจนในการสร้างสภาพ ประเภทธุรกิจท่ีมีการกระจุกตัวที่ใกล้เคียง หรือสูงกว่าระดับ
บังคับสำ�หรบั ลูกค้าทไ่ี ม่ใหค้ วามรว่ มมอื ในการเจรจา และหรือ ความเสี่ยงท่ียอมรับได้ (RA-Risk Appetite) อีกทั้งได้มีการ
ปรับปรุงโครงสร้างหน้ีมาแล้วหลายคร้ัง เช่น การดำ�เนินคดี ติดตามดูแลความเส่ียงจากการกระจุกตัวของสินเช่ืออย่าง
ฟอ้ งลม้ ละลาย ฯลฯ ใกลช้ ิด ท้ังนี้ ณ ส้ินปี 2564 เงนิ ใหส้ ินเชอื่ ของธนาคารท่ีใหแ้ ก่
2. ให้หน่วยงานอำ�นวยสินเชื่อออก Visit/Call อุตสาหกรรมต่าง ๆ ส่วนใหญ่อยู่ในกลุ่มธุรกิจกิจกรรม
ลูกค้าอย่างสม่ำ�เสมอ เพื่อดำ�เนินการเพ่ิม Utilization อสงั หารมิ ทรพั ย์และอุตสาหกรรมการผลิต
ในกลุ่มลูกค้าท่ีดี ติดตามผลการดำ�เนินงานลูกค้า เพ่ือให้ (4) การปรบั ปรงุ กระบวนการในการอ�ำ นวยสนิ เชอื่
สามารถวางแผนปรับเปล่ียนเงื่อนไขสินเชื่อให้สอดคล้อง ธนาคารมีการปรับปรุงกระบวนการอำ�นวยสินเช่ือ
กับรายได้และสถานการณ์ต่าง ๆ เพื่อป้องกันการเป็น NPF โดยใชแ้ นวทางของ Ernst & Young ซ่ึงมี 3 องคป์ ระกอบ คือ
และเพิ่มรายไดจ้ ากลกู ค้าทด่ี ี 4.1 โครงสรา้ งหนว่ ยงานอ�ำ นวยสนิ เชอื่ ธนาคาร
3. ให้หน่วยงานอำ�นวยสินเชื่อรายงานเหตุผล ไดป้ รบั ปรงุ โครงสรา้ ง สายงานธรุ กจิ แยกเปน็ 2 หนว่ ยงานหลกั
และแนวทางการดำ�เนินการกับลูกค้า B2 และ Watch list ได้แก่ กลุ่มงานธุรกิจขนาดใหญ่ และกลุ่มงานธุรกิจ SMEs

62 รายงานประจ�ำ ปี 2564
ธนาคารอสิ ลามแห่งประเทศไทย

เพื่อให้มีความชัดเจนในด้านการตลาด รวมถึงการวิเคราะห์ • ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน (Foreign
และการพจิ ารณาสนิ เชอ่ื โดยมหี นว่ ยงานบรหิ ารความเสย่ี งสนิ เชอ่ื Exchange Risk)
ธุรกิจ (CR) เป็นหน่วยงานกล่ันกรองสินเชื่อ ทำ�หน้าที่ในการ คือ ความเสี่ยงท่ีรายได้หรือเงินกองทุนได้รับ
Check & Balance กอ่ นนำ�เสนออนุมตั ิ ผลกระทบในทางลบ เนอ่ื งจากความผนั ผวนของอตั ราแลกเปลย่ี น
4.2 กระบวนการปฏบิ ตั งิ านสนิ เชอ่ื แบง่ ออกเปน็ แบง่ เปน็ ความเสยี่ งจากการทาํ ธรุ กรรมในสกลุ เงนิ ตา่ งประเทศ
2 ขัน้ ตอน และความเสี่ยงจากการมีสินทรัพย์หรือหน้ีสินในเงินสกุล
4.2.1 กระบวนการปฏบิ ตั งิ านก่อนสินเชอื่ ต่างประเทศ แบ่งเป็นความเส่ียงท่ีเกิดจากการทําธุรกรรม
ได้รับอนุมัติ พัฒนาและปรับปรุงกระบวนการประเมินราคา สกลุ เงินตราต่างประเทศ (Transaction Risk) และความเสย่ี ง
โดยเพิ่มผู้ประเมินราคาภายใน พร้อมทั้งกระจายอำ�นาจและ ทเี่ กดิ จากการแปลงมลู คา่ จากเงนิ สกลุ ตา่ งประเทศเปน็ สกลุ เงนิ
เพ่ิมบทบาทหน้าท่ีให้แก่ผู้รับรองราคาประเมิน ปรับปรุง ท้องถนิ่ (Translation Risk)
เครื่องมือการประเมินความเส่ียงสินเชื่อและกฎเกณฑ์ • ความเสีย่ งจากราคา (Price Risk)
ข้อบังคับท่ีเก่ียวข้องกับการอำ�นวยสินเช่ือให้สอดคล้องกับ คอื ความเสยี่ งทรี่ ายไดห้ รอื เงนิ กองทนุ ไดร้ บั ผลกระทบ
การปฏบิ ตั งิ านจรงิ ปรบั ปรงุ อ�ำ นาจอนมุ ตั สิ นิ เชอื่ และกระจาย ในทางลบ เน่ืองจากการเปลี่ยนแปลงของราคา ตราสารหน้ี
อ�ำ นาจการทบทวนสนิ เชอื่ ภายใต้เกณฑ์ทีธ่ นาคารก�ำ หนด และตราสารทุน ทำ�ให้มูลค่าของพอร์ตเงินลงทุนเพื่อค้าและ
4.2.2 กระบวนการปฏิบัติงานหลังสินเช่ือ เผอ่ื ขาย ซ่งึ มวี ตั ถุประสงคเ์ พอื่ การท�ำ กำ�ไรของธนาคารลดลง
ได้รับอนุมัติ ปรับปรุงสัญญามาตรฐานโดยลดประเภทและ ธนาคารมีการบริหารจัดการความเส่ียงด้านตลาด
จำ�นวนหนา้ ของสัญญา รวมถงึ เอกสารประกอบ พฒั นาระบบ โดยคณะกรรมการธนาคารมอบหมายให้คณะอนุกรรมการ
เก็บเอกสารห้องมั่นคง (DWS) โดย Scan เอกสารสัญญา บรหิ ารทรพั ยส์ นิ และหนสี้ นิ ของธนาคาร (ALCO) มอี �ำ นาจหนา้ ที่
ท่ีต้นทาง และเพิม่ บทบาทหน้าท่ีของ Credit Settlement ในการกำ�หนดกลยุทธ์ แนวทาง และการดำ�เนินงานใน
4.3 แบบฟอรม์ พฒั นาและปรับปรงุ ค�ำ ขอ การบริหารความเส่ียงด้านสภาพคล่องและอัตราผลตอบแทน
สนิ เชอื่ ธรุ กจิ และการกลน่ั กรองสนิ เชอื่ (สนิ เชอ่ื มาตรฐาน และ และการบรหิ ารความเสยี่ งดา้ นตลาด ใหส้ อดคลอ้ งกบั นโยบาย
สินเชื่อตาม Product Program) การทบทวนวงเงินสินเช่ือ ของคณะอนกุ รรมการก�ำ กับความเสย่ี ง
และการกล่นั กรองสนิ เชื่อ เพื่อลดความซำ้�ซอ้ นของขอ้ มูล ธนาคารมงุ่ เนน้ การบรหิ ารจดั การความเสย่ี งดา้ นตลาด
3.4 ความเส่ียงด้านตลาด หมายถึง ความเสี่ยง เพ่ือลดผลกระทบต่อการเปลี่ยนแปลงของอัตราผลตอบแทน
ทางการเงินที่เกิดจากการเคลื่อนไหวของอัตราผลตอบแทน (Rate of Return Risk) เนื่องจากเป็นสาเหตุหลักของ
(Rate of Return Risk) อัตราแลกเปล่ียนเงินตราต่างประเทศ ความเสย่ี งดา้ นตลาดของธนาคาร นอกจากนี้ เพอื่ ใหก้ ารบรหิ าร
และราคาตราสารในตลาดเงนิ ตลาดทนุ ทมี่ ผี ลกระทบในทางลบ ความเส่ียงด้านตลาดมีประสิทธิภาพ และสอดคล้องกับ
ต่อรายไดแ้ ละเงนิ กองทนุ ของธนาคาร สถานการณห์ รอื ปจั จยั เสยี่ งภายในและภายนอกทเี่ ปลยี่ นแปลง
ความเสยี่ งดา้ นตลาดสามารถแบง่ ออกเปน็ 3 ประเภท ไป ธนาคารจึงได้กำ�หนดกรอบนโยบาย มาตรการ เคร่ืองมือ
คอื ทใ่ี ชใ้ นการบรหิ ารจดั การความเสย่ี งดา้ นตลาด รวมถงึ การควบคมุ
• ความเส่ียงจากอัตราผลตอบแทน (Rate of ประเมินความเสี่ยง และการติดตามรายงานความเสี่ยงสำ�คัญ
Return Risk) ทีอ่ าจส่งผลกระทบต่อธนาคาร
คอื ความเสยี่ งทร่ี ายไดห้ รอื เงนิ กองทนุ ไดร้ บั ผลกระทบ การบริหารจัดการความเสี่ยงด้านตลาดที่สำ�คัญใน
ในทางลบจากการเปลี่ยนแปลงอตั ราผลตอบแทนของรายการ ประเดน็ ต่าง ๆ ดังน้ี
สนิ ทรพั ย์ หนส้ี นิ และรายการนอกงบแสดงฐานะการเงนิ ทงั้ หมด 1. การกำ�หนดนโยบายที่เก่ียวข้องกับการบริหาร
ที่มีความอ่อนไหวต่ออัตราผลตอบแทน (Rate Sensitive ความเสยี่ งด้านตลาด ได้แก่
Items) ซงึ่ อาจส่งผลกระทบตอ่ รายไดก้ ำ�ไรสทุ ธิ (Net Profit • นโยบายบริหารความเส่ียงครอบคลุมความเส่ียง
Income) มลู คา่ ตลาดของรายการเพอ่ื คา้ (Trading Account) ดา้ นตลาด เพอ่ื เปน็ กรอบการด�ำ เนนิ งานในการบรหิ ารความเสย่ี ง
และรายไดแ้ ละคา่ ใชจ้ า่ ยอนื่ ทสี่ มั พนั ธก์ บั อตั ราผลตอบแทน เชน่ ด้านตลาดของธนาคาร
คา่ ธรรมเนยี มการใหบ้ รกิ ารสนิ เชอ่ื คา่ ธรรมเนยี มการใหบ้ รกิ าร • การทบทวนการก�ำ หนดสญั ญาณเตอื นระดบั ความ
เงนิ ฝาก และคา่ ใชจ้ ่ายเนอื่ งจากการกนั สํารอง เป็นต้น เสยี่ ง (Trigger) และเพดานความเสยี่ ง (Risk Limits) ดา้ นตลาด
ใหเ้ หมาะสมกบั สถานการณ์ที่เปล่ยี นแปลงไป

63

2. การจัดทำ�เคร่ืองมือในการวัดและประเมินความ ความเสี่ยงด้านสภาพคลอ่ งยงั เกดิ จากการทธ่ี นาคารไมส่ ามารถ
เสี่ยงด้านตลาด ได้แก่ ยกเลกิ (Unwind) หรอื หักกลบ (Offset) ความเสยี่ งทมี่ อี ยู่จาก
• เครอ่ื งมอื Repricing Gap Analysis เพอ่ื วเิ คราะห์ สินทรัพย์ท่ีถืออยู่ได้ ทำ�ให้ต้องขายสินทรัพย์ในราคาต่ำ�กว่า
ความเส่ียงจากการเคล่ือนไหวของอัตราผลตอบแทนในแต่ละ ตน้ ทนุ ทซี่ อื้ มา เนอ่ื งจากสนิ ทรพั ยท์ ถี่ อื อยมู่ สี ภาพคลอ่ งต�ำ่ หรอื
ชว่ งเวลา และประเมนิ ผลกระทบทอ่ี าจเกดิ ขน้ึ จากการเคลอ่ื นไหว เกิดภาวะตลาดขาดสภาพคลอ่ ง
ของอัตราผลตอบแทนต่อรายได้ผลตอบแทนสุทธิ (Earnings ธนาคารมกี ารบรหิ ารจดั การความเสย่ี งดา้ นสภาพคลอ่ ง
Perspective) และ/หรือมูลค่าทางเศรษฐกิจ (Economic โดยคณะกรรมการธนาคารมอบหมายให้คณะอนุกรรมการ
Value Perspective) บรหิ ารทรพั ยส์ นิ และหนสี้ นิ ของธนาคาร (ALCO) มอี �ำ นาจหนา้ ที่
• เคร่ืองมือ Value at Risk (VaR) เพ่ือประเมิน ในการก�ำ หนดกลยทุ ธ์ แนวทาง และการด�ำ เนนิ งานในการบรหิ าร
ความเสี่ยงของการขาดทุนที่อาจเกิดขึ้นจากพอร์ตการลงทุน ความเส่ียงด้านสภาพคล่องและอัตราผลตอบแทน และการ
ของธนาคาร การประเมนิ ความเสย่ี งดา้ นตลาดตามสญั ญาณเตอื น บริหารความเส่ียงด้านตลาด ให้สอดคล้องกับนโยบายของ
ระดบั ความเสยี่ ง (Trigger) และเพดานความเสย่ี ง (Risk Limits) คณะอนุกรรมการกำ�กับความเสี่ยง รวมถึงได้กำ�หนดให้การ
ครอบคลุมสาเหตุของความเส่ียงด้านตลาด ได้แก่ ความเส่ียง บรหิ ารความเสย่ี งดา้ นสภาพคลอ่ งเปน็ กระบวนการด�ำ เนนิ งาน
จากอัตราแลกเปลยี่ น และราคา, Position Limit, VaR Limit ตอ่ เนือ่ ง เพ่อื ใหม้ นั่ ใจว่าธนาคารมสี ภาพคลอ่ งเพียงพอรองรบั
เปน็ ต้น การดำ�เนินธุรกิจของธนาคารท้ังในภาวะปกติและภาวะวิกฤต
3. การตดิ ตามและรายงานความเสย่ี งดา้ นตลาด ไดแ้ ก่ ภายใตต้ ้นทุนทีเ่ หมาะสม และสามารถปฏิบัตติ ามภาระผูกพนั
• การติดตามปัจจัยเสี่ยงสำ�คัญท่ีอาจส่งผลกระทบ ทางการเงนิ ได ้ ซง่ึ เปน็ ไปตามนโยบายบรหิ ารความเสย่ี งครอบคลมุ
ทง้ั ทางตรงและทางออ้ มตอ่ ความเสยี่ งดา้ นตลาด อาทิ แนวโนม้ ความเส่ียงด้านสภาพคล่อง และภายใต้ระดับความเสี่ยงท่ี
เศรษฐกิจ การปรับเปล่ียนอัตราผลตอบแทนในตลาดเงิน ยอมรบั ได้(RiskAppetite) โดยธนาคารไดก้ �ำ หนดกรอบนโยบาย
การเปลี่ยนแปลงของอตั ราแลกเปล่ียน เปน็ ตน้ มาตรการ เครื่องมือที่ใช้ในการบริหารจัดการสภาพคล่องให้
• การตดิ ตามและรายงานทเ่ี กยี่ วขอ้ งกบั ความเสยี่ ง เหมาะสม รวมถึงการติดตามรายงานการบริหารความเสี่ยง
ด้านตลาด อาทิ การรายงานสถานะความเส่ียงด้านตลาด ด้านสภาพคลอ่ ง
การรายงานผลการดำ�เนินการตามเพดานความเส่ียง (Risk การบรหิ ารจดั การความเสย่ี งดา้ นสภาพคลอ่ งทส่ี �ำ คญั
Limits) ด้านตลาด และสัญญาณเตือนระดับความเสี่ยง ในประเด็นตา่ ง ๆ ดังนี้
(Trigger) เป็นต้น โดยรายงานต่อคณะกรรมการธนาคาร 1) การกำ�หนดและทบทวนนโยบายที่เกี่ยวข้องกับ
คณะอนกุ รรมการกำ�กับความเสี่ยง คณะอนุกรรมการบริหาร การบรหิ ารความเส่ียงดา้ นสภาพคล่อง ได้แก่
ทรัพย์สินและหน้ีสินของธนาคาร (ALCO) และผู้บริหาร • การทบทวนนโยบายบรหิ ารความเสยี่ งครอบคลมุ
อยา่ งสม�ำ่ เสมอ เพอ่ื การก�ำ หนดกลยุทธ์ในการแก้ไขได้ทันกาล ความเส่ียงด้านสภาพคล่อง เพ่ือเป็นกรอบการดำ�เนินงาน
และเป็นไปอย่างมปี ระสทิ ธิภาพ ในการบรหิ ารความเส่ียงดา้ นสภาพคลอ่ งของธนาคาร
ทั้งนี้ เพื่อให้การบริหารความเส่ียงด้านตลาดมี • การทบทวนการกำ�หนดสัญญาณเตือนระดับ
ป ร ะ สิ ท ธิ ภ า พ แ ล ะ มี ค ว า ม ส อ ด ค ล้ อ ง กั บ ส ถ า น ก า ร ณ์ ท่ี ความเส่ียง (Trigger) และเพดานความเส่ียง (Risk Limits)
เปลย่ี นแปลงไป ธนาคารจงึ มกี ารทบทวนเครอื่ งมอื และนโยบาย ดา้ นสภาพคลอ่ ง ใหเ้ หมาะสมกบั สถานการณท์ เ่ี ปลยี่ นแปลงไป
บริหารความเสี่ยงครอบคลุมความเส่ียงด้านตลาด รวมถึง 2) การจัดทำ�เคร่ืองมือในการวัดและประเมินความ
เพดานความเสย่ี ง (Risk Limits) ของธนาคารอย่างสม�่ำ เสมอ เส่ยี งด้านสภาพคล่อง ได้แก่
3.5 ความเส่ียงด้านสภาพคล่อง หมายถึง • แบบรายงานฐานะสภาพคล่องสุทธิ (Liquidity
ความเส่ียงท่ีเกิดจากการที่ธนาคารไม่สามารถชำ�ระหนี้สิน Gap) เพ่ือประเมินฐานะสภาพคล่องในแต่ละช่วงเวลาต่าง ๆ
และภาระผูกพันเม่ือถึงกำ�หนด เน่ืองจากไม่สามารถเปลี่ยน โดยจัดทำ�ทั้งแบบรายงานฐานะสภาพคล่องสุทธิตามสัญญา
สนิ ทรพั ยเ์ ปน็ เงนิ สดไดห้ รอื ไมส่ ามารถจดั หาเงนิ ทนุ ไดเ้ พยี งพอ (Contractual Liquidity Gap) และแบบรายงานฐานะ
หรอื สามารถจัดหาเงนิ ทนุ ได้ แตด่ ว้ ยต้นทุนท่ีสูงเกนิ กวา่ ระดบั สภาพคลอ่ งสทุ ธติ ามพฤตกิ รรม (Behavioural Liquidity Gap)
ความเส่ียงที่ยอมรับได้ ซ่ึงอาจส่งผลกระทบต่อรายได้และ • การประเมินความเสี่ยงด้านสภาพคล่องตามการ
เงินกองทุนของธนาคารทั้งในปัจจุบันและอนาคต นอกจากน้ี กำ�หนดสญั ญาณเตือนระดับความเส่ยี ง (Trigger) และเพดาน
ความเส่ยี ง (Risk Limits) อาทิ

64 รายงานประจำ�ปี 2564
ธนาคารอสิ ลามแหง่ ประเทศไทย

(1) จำ�นวนเดือนท่ีฐานะสภาพคล่องสะสมสุทธิ 3.6 ความเสยี่ งดา้ นปฏบิ ตั กิ ารหมายถงึ ความเสย่ี ง
(ตามพฤตกิ รรม) เรม่ิ เปน็ คา่ ติดลบ จากการขาดการกำ�กับดูแลกิจการท่ีดีหรือขาดธรรมาภิบาล
(2) อตั ราสว่ นการกระจกุ ตวั ของเงนิ ฝากลกู คา้ รายใหญ่ ในธนาคารทเ่ี กย่ี วขอ้ งกบั กระบวนการปฏบิ ตั งิ านภายใน บคุ ลากร
(3) การดำ�รงสินทรัพยส์ ภาพคลอ่ ง ระบบงานหรือเหตุการณ์ภายนอก ซ่ึงส่งผลกระทบต่อรายได้
(4) สัดสว่ นของปริมาณเงนิ ฝากไหลออกสุทธิภายใน จากการด�ำ เนนิ งานและเงนิ กองทนุ ของธนาคาร รวมถงึ ความเสย่ี ง
1 วัน เทยี บกบั ปรมิ าณสภาพคล่อง ด้านกฎหมายแต่ไม่รวมความเสี่ยงด้านกลยุทธ์และความเส่ียง
(5) สัดส่วนของปริมาณเงินฝากไหลออกสุทธิสะสม ด้านช่ือเสยี ง
ใน 3 วนั เทยี บกบั ปรมิ าณสภาพคลอ่ ง การบริหารความเส่ียงด้านปฏิบัติการ ธนาคารได้
• การจัดทำ�รายงานการทดสอบภาวะวิกฤตความ ก�ำ หนดใหม้ กี ารระบคุ วามเสย่ี ง(Risk Identification)การประเมนิ
เสี่ยงด้านสภาพคล่อง แบ่งได้ 3 กรณี ได้แก่ ภาวะวิกฤต ความเส่ียง (Risk Assessment) การติดตามความเส่ียง
ทเี่ กดิ ขนึ้ กบั ธนาคาร (Institution-Specific Crisis) ภาวะวกิ ฤต (Risk Monitoring) การรายงานความเส่ียง (Risk Reporting)
ท่ีเกิดขึ้นกับระบบสถาบันการเงินและส่งผลกระทบต่อ การควบคุมและลดความเส่ียง (Risk Control/Mitigation)
สภาพคลอ่ งของธนาคาร (Market-Wide Crisis) และภาวะวกิ ฤต ซึ่งเป็นไปตามหลักมาตรฐานสากล มีการจัดทำ�นโยบายและ
ที่เกดิ จากผลรวมของทง้ั สองปัจจัย (Combination of Both) แผนงาน เพื่อใช้เป็นเครื่องมือในการกำ�หนดขอบเขต
• การประเมนิ ผลกระทบจากปจั จยั เสย่ี งดา้ นเครดติ การดำ�เนินงานและแนวทางในการบริหารความเส่ียงด้าน
และปัจจัยเส่ยี งด้านชือ่ เสยี งท่มี ีต่อความเสีย่ งด้านสภาพคลอ่ ง ปฏิบัติการ เช่น นโยบายบริหารความต่อเน่ืองทางธุรกิจ
3) การตดิ ตามและรายงานความเสย่ี งดา้ นสภาพคลอ่ ง แผนรองรับการดำ�เนินธุรกิจอย่างต่อเนื่อง แผนฉุกเฉินกรณี
ได้แก่ สำ�หรับการระบาดใหญ่ของโรคติดต่อร้ายแรง รวมถึง
• การติดตามปัจจัยเสี่ยงสำ�คัญท่ีอาจส่งผลกระทบ การรายงานเหตกุ ารณ์ความเสยี หาย เป็นตน้
ทั้งทางตรงและทางอ้อมต่อความเส่ียงด้านสภาพคล่อง อาทิ
แนวโน้มเศรษฐกิจ ภาพรวมสภาพคล่องของระบบธนาคาร 3.7 ความเสย่ี งดา้ นเทคโนโลยสี ารสนเทศหมายถงึ
พาณิชย์ การปรับเปลี่ยนอัตราผลตอบแทนในตลาดเงิน ความเส่ียงที่อาจเกดิ ขึน้ จากการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ ซง่ึ มี
การแขง่ ขนั ดา้ นผลติ ภณั ฑแ์ ละบรกิ ารของสถาบนั การเงนิ ตา่ ง ๆ ผลกระทบต่อระบบหรือการปฏิบัติงานของธนาคาร รวมถึง
เป็นต้น ความเส่ียงทีเ่ กดิ จากภัยคกุ คามทางไซเบอร์ (Cyber Threat)
• การตดิ ตามและรายงานทเี่ กยี่ วขอ้ งกบั ความเสยี่ ง ดังน้ัน ในปัจจุบันการเปลี่ยนแปลงด้านเศรษฐกิจ สังคม
ดา้ นสภาพคลอ่ งอาทิรายงานสถานะความเสยี่ งดา้ นสภาพคลอ่ ง พฤติกรรมลูกค้า และการพัฒนานวัตกรรมหรือเทคโนโลยี
ปัจจัยเส่ียงท่ีอาจส่งผลกระทบต่อความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง ส่งผลให้เกิดผลิตภัณฑ์และการบริการใหม่ เพ่ือทดแทน
การดำ�เนินการตามเพดานความเส่ียง (Risk Limits) ด้าน นวัตกรรมหรือเทคโนโลยีในรูปแบบเดิม (Disruptive
สภาพคล่อง และสัญญาณเตือนระดับความเส่ียง (Trigger) Technology) ซ่ึงเป็นความท้าทายขององค์กรในการดำ�เนิน
Mismatch Fund เป็นต้น โดยรายงานผลการติดตามต่อ ธุรกิจจากการเปล่ียนแปลงอย่างรวดเร็วทางเทคโนโลยี
คณะกรรมการธนาคาร คณะอนุกรรมการกำ�กับความเส่ียง ธนาคารจึงตระหนักถึงความสำ�คัญของการเปลี่ยนแปลง
และคณะอนกุ รรมการบรหิ ารทรพั ยส์ นิ และหนส้ี นิ ของธนาคาร ท่ีเกิดข้ึน ดังนั้น เพ่ือให้ทันต่อการก้าวสู่สังคมโลกยุค Digital
(ALCO) และผู้บริหารอย่างสมำ่�เสมอ เพ่ือให้การบริหาร World ธนาคารจึงมุ่งเน้นไปท่ีกระบวนการบริหารความเสี่ยง
ความเสยี่ งเป็นไปอย่างมปี ระสิทธิภาพ ที่ครอบคลุมตามหลักเกณฑ์ของหน่วยงานกำ�กับดูแลและ
ทั้งนี้ เพื่อให้การบริหารความเส่ียงด้านสภาพคล่อง แนวทางการปฏิบัติตามหลักมาตรฐานสากลควบคู่ไปกับการ
มีประสิทธิภาพและมีความสอดคล้องกับสถานการณ์ที่ ดำ�เนินธุรกิจของธนาคาร การกำ�กับดูแลที่ดี การบริหาร
เปลย่ี นแปลงไป ธนาคารจงึ มกี ารทบทวนเครอื่ งมอื และนโยบาย ความเส่ียงและการควบคุมภายในแบบบูรณาการยกระดับ
บริหารความเสี่ยงครอบคลุมความเส่ียงด้านสภาพคล่อง การบริหารความเสี่ยงท้ังในด้านเครื่องมือ ระบบและข้อมูล
รวมถึงเพดานความเสี่ยง (Risk Limits) ของธนาคาร เพื่อให้สามารถบริหารความเสี่ยงได้ครอบคลุมทุกมิติท่ี
อยา่ งสม่ำ�เสมอ เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีสารสนเทศ เป็นส่วนหนึ่งในการสร้าง

65

ความสมดลุ ตอ่ การสรา้ งโอกาสธรุ กจิ และการปอ้ งกนั ความเสยี่ ง 5. จดั ท�ำ เกณฑก์ ารประเมนิ ผลกระทบดา้ นการคมุ้ ครอง
(Intelligent Risk Management) รวมทงั้ การเพม่ิ ประสทิ ธภิ าพ ขอ้ มูลสว่ นบุคคล (Data Protection Impact Assessment :
กลไกการกำ�กับ ควบคุมและตรวจสอบการปฏบิ ตั งิ าน (Three DPIA) ซ่ึงเป็นกระบวนการที่ธนาคารต้องจัดให้มีสำ�หรับการ
Lines of Defense) เพื่อให้ธนาคารเติบโตได้อย่างม่ันคง ประเมินความเสี่ยง เพ่ือเป็นการปฏิบัติตามพระราชบัญญัติ
และย่ังยืน สามารถแข่งขัน และให้บริการแก่ลูกค้าได้อย่างดี คุม้ ครองข้อมูลสว่ นบคุ คล
มปี ระสทิ ธิภาพ 6. จัดทำ�คู่มือแผนกู้คืนระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ
การดำ�เนินการท่ีสำ�คัญของการบริหารความเสี่ยง (IT Disaster Recovery Plan : IT DRP) รว่ มกบั ฝา่ ยปฏบิ ตั กิ าร
ดา้ นเทคโนโลยีสารสนเทศในป ี 2564 และบรกิ ารสารสนเทศ เพอื่ ใชเ้ ปน็ แนวทางและวธิ ปี ฏบิ ตั ใิ นการ
ด้านนโยบาย หลักเกณท์ ระเบียบปฏิบัติ และ ดำ�เนินการกคู้ นื ระบบเทคโนโลยสี ารสนเทศ
คู่มือตา่ ง ๆ ท่เี กีย่ วข้อง 7. ทบทวนคู่มือวิธีปฏิบัติงานวิธีการประเมิน
1. ทบทวนนโยบายบริหารความเส่ียงครอบคลุม ความเสย่ี ง (Risk Assessment Methodology Operation
ความเสยี่ งดา้ นเทคโนโลยสี ารสนเทศ เพอื่ ใหส้ อดคลอ้ งและเปน็ Manual) ร่วมกับหน่วยงานความมั่นคงปลอดภัยระบบ
ปัจจุบันกับการเปลี่ยนแปลงด้านเศรษฐกิจ พฤติกรรมลูกค้า สารสนเทศ เพ่ือใช้เป็นแนวทางและวิธีปฏิบัติในการประเมิน
และการพัฒนานวัตกรรมหรอื เทคโนโลยีสารสนเทศ ความเสี่ยงทรัพย์สนิ ทางดา้ นระบบเทคโนโลยสี ารสนเทศ
2. จดั ท�ำ คมู่ อื การตรวจสอบทไ่ี มใ่ ชผ่ ตู้ รวจสอบโดยตรง 8. ทบทวนเพดานความเสย่ี ง (Risk Limits) เพอ่ื ชว่ ย
(Non-Audit Findings) เพอ่ื ใชส้ �ำ หรับติดตามความคืบหน้า ควบคุมความเสี่ยงทางด้านเทคโนโลยีสารสนเทศท่ีสำ�คัญของ
การแกไ้ ขปัญหา หรอื ประเด็นที่ตรวจพบท่ไี ม่ใช่จากการตรวจ ธนาคารอสิ ลามแหง่ ประเทศไทย เพอ่ื ใหอ้ ยใู่ นระดบั ทยี่ อมรบั ได้
ของผู้ตรวจสอบ แต่มาจากการตรวจพบของหน่วยงานของ ด้านการปฏิบัติงานของผู้ปฏิบัติงานส่วนบริหาร
ธนาคารท่ีมีหน้าท่ีและมีสิทธิในการตรวจสอบตามหน้าที่ใน ความเส่ียงดา้ นเทคโนโลยีสารสนเทศ
การปฏบิ ัติงาน 1. ดำ�เนินการประเมินความเส่ียงต่าง ๆ สำ�หรับ
3. จัดทำ�การประเมินความเส่ียงด้วยตนเอง (Risk โครงการที่เกี่ยวข้องกับกลุ่มงานเทคโนโลยีและปฏิบัติการ
Control Self Assessment : RCSA) และการกำ�หนดดัชนี อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ ร่วมกับหน่วยงาน Second Line ของธนาคาร
ชี้วดั ความเสย่ี ง (Key Risk Indicator-KRI) เพื่อเปน็ แนวทาง เชน่ โครงการ CRM Call Centre เป็นต้น
ใหเ้ จา้ หนา้ ทส่ี ว่ นบรหิ ารความเสย่ี ง สามารถด�ำ เนนิ การประเมนิ 2. จัดทำ�การสรุปสถานะความเส่ียงด้านเทคโนโลยี
ความเส่ียง ร่วมกับเจ้าหน้าท่ีของหน่วยงานที่ทำ�การประเมิน สารสนเทศตามเพดานความเสยี่ ง (Risk Limits) และเหตกุ ารณ์
ความเส่ียงด้วยตนเอง ผิดปกตดิ ้านเทคโนโลยสี ารสนเทศ (IT Incident and Cyber
4. จดั ท�ำ เกณฑ์ปฏิบัติการคลาวด์ เพ่อื ให้ผู้ใหบ้ รกิ าร Incident) เพื่อรายงานตอ่ คณะอนกุ รรมการก�ำ กบั ความเสี่ยง
ธรุ กรรมทางอเิ ลก็ ทรอนกิ สภ์ ายในธนาคารอสิ ลามแหง่ ประเทศไทย 3. จัดอบรมสร้างความตระหนักด้านการบริหาร
ใชอ้ ้างอิง ประกอบการพจิ ารณาบรกิ ารของผู้ใหบ้ รกิ ารคลาวด์ ความเสยี่ งเทคโนโลยสี ารสนเทศ และดา้ นความมน่ั คงปลอดภยั
สารสนเทศ (IT Security & IT Risk Awareness) ประจำ�ปี
2564 รว่ มกบั หนว่ ยงานความมน่ั คงปลอดภยั ระบบสารสนเทศ

66 รายงานประจ�ำ ปี 2564
ธนาคารอสิ ลามแห่งประเทศไทย

การควบคมุ ภายใน

การควบคมุ ภายในเปน็ กลไกทสี่ �ำ คญั และเปน็ เครอื่ งมอื ตนเอง ผา่ นเครอ่ื งมอื RCSA (Risk Control Self Assessment)
ในการบริหารงานของผู้บริหารของธนาคารในการช่วย โดยการสอบทานเพ่ือประเมินความเพียงพอและประสิทธิผล
เสรมิ สรา้ งประสทิ ธภิ าพในการด�ำ เนนิ กิจกรรมต่าง ๆ ให้งาน ของระบบการควบคุมภายในและการบริหารความเส่ียงของ
บรรลุผลสำ�เร็จตามวัตถุประสงค์ท่ีตั้งไว้ การควบคุมภายใน งานในความรับผิดชอบ เพ่ือให้เกิดความม่ันใจได้อย่างสมเหตุ
ยงั เปน็ การปอ้ งกนั และรกั ษาทรพั ยส์ นิ ของหนว่ ยงานใหเ้ ปน็ ไป สมผลว่าสามารถที่จะดำ�เนินงานได้สำ�เร็จตามเป้าหมายและ
อย่างมีประสิทธิภาพ และช่วยให้การปฏิบัติงานในข้ันตอน วัตถุประสงคท์ ี่กำ�หนดไว้อย่างมปี ระสทิ ธภิ าพอยู่เสมอ
ตา่ ง ๆ เป็นไปอยา่ งถกู ต้อง • ธนาคารกำ�หนดให้มีการแต่งต้ังตัวแทนจาก
หน่วยงานต่าง ๆ ภายในองค์กร (Risk-Internal Control-
1. ระบบการควบคมุ ภายใน Compliance-Officer: RIC Officer) เป็นผรู้ ับผดิ ชอบในการ
ประสานงานความเสยี่ ง ประเมนิ ระบบการควบคมุ ภายใน และ
ธนาคารได้นำ�หลักเกณฑ์กระทรวงการคลังว่าด้วย การปฏิบัตติ ามกฎเกณฑ์ รวมท้งั เผยแพร่ความรูท้ ่ีเกย่ี วข้องแก่
มาตรฐานและหลักเกณฑ์ปฏิบัติการควบคุมภายในสำ�หรับ พนักงาน การมีสว่ นรว่ มถือเป็นส่วนหน่ึงในการบรหิ ารจัดการ
หนว่ ยงานของรฐั พ.ศ. 2561 เพอื่ ใหธ้ นาคารจดั ใหม้ กี ารควบคมุ ความเสยี่ งภายในองคก์ รดา้ นการปฏิบตั งิ านอกี ดว้ ย
ภายใน เพอื่ ใหเ้ ป็นไปตามบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัตวิ นิ ยั
การเงินการคลงั ของรัฐ พ.ศ. 2561 เพ่อื ใชเ้ ป็นกรอบแนวทาง 3. การดำ�เนินการท่สี ำ�คัญด้านควบคุมภายใน
ปฏิบัติเก่ียวกับการควบคุมภายใน รวมถึงได้กำ�หนดให้มี ปี 2564
การกำ�กับดูแล และติดตามอย่างต่อเน่ือง เพ่ือให้มั่นใจว่า
การดำ�เนินงานของธนาคารจะบรรลุวัตถุประสงค์ได้อย่างมี 1. การวิเคราะห์ปัจจัยเส่ียงจากเครื่องมือ RCSA
ประสิทธิภาพและประสิทธิผล การรายงานข้อมูลทางการเงิน เพอ่ื น�ำ มาใชใ้ นการจดั ท�ำ แผนปรบั ปรงุ การควบคมุ ภายในระดบั
และการด�ำ เนนิ งานมคี วามนา่ เชอ่ื ถอื และการปฏบิ ตั งิ านเปน็ ไป องคก์ รและแผนหรอื มาตรการการปรบั ปรงุ การควบคมุ ภายใน
ตามกฎหมายระเบยี บและขอ้ บงั คบั ตา่ งๆทง้ั ภายในและภายนอก ที่ยงั มีข้อสงั เกต ระดบั หน่วยงานย่อย ดา้ นการควบคมุ ภายใน
รวมทั้งป้องกันมิให้เกิดการกระทำ�อันอาจเกิดความเสียหาย 2. จัดทำ�แบบรายงานการประเมินผลการควบคุม
ต่อทรพั ย์สนิ และชื่อเสียงของธนาคาร ภายใน ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์กระทรวงการคลังว่าด้วย
มาตรฐานและหลักเกณฑ์ปฏิบัติการควบคุมภายในสำ�หรับ
2. โครงสร้างการควบคมุ ภายใน หน่วยงานของรัฐ พ.ศ. 2561
3. ก�ำ หนดมาตรการปอ้ งกนั แกไ้ ขปรบั ปรงุ กระบวนการ
คณะกรรมการประเมินผลการควบคุมภายใน ปฏิบัติงานและพัฒนากระบวนการทำ�งานให้ได้ประสิทธิผล
ซง่ึ ผบู้ รหิ ารระดบั สงู ทกุ สายงานและกลมุ่ งานเปน็ คณะกรรมการ อย่างมีประสิทธิภาพในประเด็นท่ีสำ�นักและสาขาไม่ปฏิบัติ
ร่วมด้วย โดยร่วมติดตามและกำ�กับดูแลการประเมินผล หรอื ไม่ตระหนกั ต่อกฎเกณฑข์ องทางการและธนาคาร
การควบคุมภายใน เพื่อให้สอดคล้องกับหลักเกณฑ์กระทรวง 4. การสัมมนาเชิงปฏิบัติการเร่ือง การประเมินผล
การคลงั วา่ ดว้ ยมาตรฐานและหลกั เกณฑก์ ารปฏบิ ตั กิ ารควบคมุ การควบคุมความเสี่ยงด้วยตนเอง (Risk Control Self
ภายในสำ�หรับหนว่ ยงานรัฐ พ.ศ. 2561 Assessment : RCSA) ใหก้ บั เจา้ หนา้ ท่ี RIC Officer ขององคก์ ร
• คณะอนุกรรมการตรวจสอบ มีบทบาทหน้าที่ใน
การพจิ ารณาแตง่ ตง้ั ผสู้ อบบญั ชเี พอ่ื เสนอคณะกรรมการธนาคาร
สอบทานอนมุ ตั กิ ฎบตั ร จรรยาบรรณของฝา่ ยตรวจสอบภายใน
แผนการตรวจสอบและกำ�กับประสิทธิภาพการทำ�งานของ
หนว่ ยงานตรวจสอบภายใน รวมทง้ั ตดิ ตามการบรหิ ารความเสย่ี ง
และการควบคุมภายในอยา่ งเป็นอิสระ
• ธนาคารมีการมอบหมายให้ผู้บริหารในทุกระดับ
ของธนาคาร มีส่วนร่วมและรับผิดชอบในการดำ�เนินการตาม
กระบวนการควบคมุ ภายในของหนว่ ยงานในธนาคาร โดยผบู้ รหิ าร
ระดับสูงเป็นผู้ติดตามประเมินผลการควบคุมความเส่ียงด้วย

67

การตรวจสอบภายใน

งานตรวจสอบภายในเป็นการสร้างความเช่ือม่ัน ความรมู้ าตรฐานวชิ าชพี และดา้ นเทคโนโลยสี ารสนเทศ ปจั จบุ นั
โดยการตรวจสอบประสทิ ธภิ าพและประสทิ ธผิ ลของกระบวนการ มผี ตู้ รวจสอบภายในไดร้ บั วฒุ บิ ตั รวชิ าชพี รวมทงั้ สนิ้ 2 วฒุ บิ ตั ร
ควบคุมภายใน กระบวนการกำ�กับดูแลท่ีดี กระบวนการ จ�ำ นวน 2 คน ได้แก่ 1. ใบอนญุ าตเปน็ ผูส้ อบบญั ชีรบั อนญุ าต
บริหารความเสี่ยง และการปฏิบัติงานต่าง ๆ ของธนาคาร (Certified Public Accountant: CPA) 2. Certified
อยา่ งเปน็ ระบบ รวมทง้ั การรายงานผลการปฏบิ ตั งิ านและการให้ Professional Internal Audit of Thailand : CPIAT
คำ�ปรึกษาอย่างเป็นอิสระและเที่ยงธรรม เพ่ือเพิ่มคุณค่าและ • ผู้ตรวจสอบภายในปฏิบัติหน้าที่ด้วยทัศนคติท่ี
ยกระดบั กระบวนการปฏบิ ตั งิ านของธนาคารใหบ้ รรลเุ ปา้ หมาย เทีย่ งธรรม ไมม่ อี คติ มีความสจุ ริต และหลกี เล่ยี งความขดั แย้ง
หรือวัตถุประสงคต์ ามทีก่ ำ�หนดไว้อย่างมปี ระสทิ ธภิ าพ โดยยดึ ทางผลประโยชน์ โดยรายงานความขัดแย้งทางผลประโยชน์
แนวปฏบิ ตั ติ ามมาตรฐานสากลการปฏบิ ตั งิ านวชิ าชพี ตรวจสอบ เป็นประจำ�ทุกปี
ภายในและคู่มือการปฏิบัติงานการตรวจสอบภายในของ
รัฐวิสาหกิจ ฉบับปรับปรุง ปี 2555 แบ่งเป็น 6 หัวข้อ 2) โครงสรา้ งของฝา่ ยตรวจสอบภายใน
ประกอบด้วย
• มี ค ว า ม เ ป็ น อิ ส ร ะ โ ด ย ร า ย ง า น ต ร ง ต่ อ
1) คุณสมบัติของผู้ตรวจสอบภายใน คณะอนุกรรมการตรวจสอบ และรายงานตามสายการบังคับ
บัญชาตามโครงสร้างขององค์กรสำ�หรับงานด้านการบริหาร
• ผตู้ รวจสอบภายในมคี ณุ วฒุ ขิ น้ั ต�่ำ ระดบั ปรญิ ญาตรี ทัว่ ไป
โดยรวมมคี วามรู้และทกั ษะหลากหลาย และมีความเชย่ี วชาญ • มนี โยบายเกย่ี วกบั การเปดิ เผยหรอื การด�ำ เนนิ การ
เฉพาะด้านในทักษะที่จ�ำ เป็นตอ่ ธนาคาร เพ่ือป้องกันหรือหลีกเลี่ยงผลกระทบท่ีมีต่อความเป็นอิสระ
• มกี ารสบั เปลยี่ นผตู้ รวจสอบภายในอยา่ งสม�ำ่ เสมอ และเท่ียงธรรม ปราศจากอคติ รวมถึงความขัดแย้งทาง
และมีการพิจารณาการโอนย้ายเจ้าหน้าท่ีจากหน่วยงานอื่น ผลประโยชน์ของผู้ตรวจสอบภายในที่อาจเกิดข้ึน โดยมีการ
ในธนาคารมาปฏิบตั งิ านตรวจสอบ ด�ำ เนนิ การอยา่ งเปน็ ลายลกั ษณอ์ กั ษรทกุ ครง้ั ทม่ี กี ารปฏิบัติงาน
• จัดทำ�แผนการสรรหา แผนฝึกอบรมประจำ�ปี ตรวจสอบ
เพื่อให้มีการฝึกอบรมตามทักษะท่ียังขาดอยู่ (Competency • บทบาท หนา้ ที่ ความรบั ผดิ ชอบของฝา่ ยตรวจสอบ
Gap) และผู้ตรวจสอบภายในไดร้ ับการพฒั นาอย่างสม�ำ่ เสมอ ภายใน กำ�หนดไว้ในกฎบัตร และคมู่ อื การปฏบิ ัตงิ าน โดยการ
• ส่งเสริมให้ผู้ตรวจสอบภายในพัฒนาตนเอง อนมุ ัติของคณะอนกุ รรมการตรวจสอบ
เพอื่ ไดร้ บั วุฒิบตั รตามมาตรฐานวชิ าชพี ท่คี วรไดร้ ับ ทงั้ ในด้าน • การมสี ิทธใิ นการเขา้ ถงึ เอกสารขอ้ มูล

68 รายงานประจำ�ปี 2564
ธนาคารอสิ ลามแหง่ ประเทศไทย

3) ความสัมพันธ์กับฝา่ ยบริหาร • มีกิจกรรมการให้คำ�ปรึกษา แนะนำ�และบริการ
• สมั ภาษณ/์ ประชมุ หารอื รว่ มกบั ผบู้ รหิ ารระดบั สงู ทเี่ กยี่ วเนอ่ื งแกผ่ บู้ รหิ ารและหนว่ ยงานตา่ ง ๆ โดยมจี ดุ ประสงค์
ผู้จัดการธนาคาร และคณะอนุกรรมการตรวจสอบเก่ียวกับ เพื่อเพ่ิมคุณค่าและปรับปรุงกระบวนการบริหารความเส่ียง
ธุรกิจ ความเสี่ยง การควบคุมภายใน เพื่อนำ�ความเห็นมา การควบคุมและการกำ�กับดูแลของธนาคาร ในลักษณะที่
ประกอบการวางแผนการตรวจสอบ รวมถึงประเมินความ ไมเ่ ขา้ ไปรว่ มรบั ผดิ ชอบในฐานะผ้บู รหิ าร
เหมาะสมและเพียงพอในการกำ�กับดูแลกิจการของธนาคาร • มกี ารรายงานผลการด�ำ เนนิ งานของฝา่ ยตรวจสอบ
ว่ามีการบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพและสามารถบรรลุ ภายในต่อคณะอนุกรรมการตรวจสอบ และผู้จัดการธนาคาร
ผลสำ�เร็จตามวัตถปุ ระสงค์และเป้าหมายที่วางไว้ อยา่ งนอ้ ยไตรมาสละ 1 คร้ัง

4) หน้าท่ีความรบั ผดิ ชอบ 5) การปฏบิ ัตงิ านและการรายงาน
• จดั ท�ำ ขอ้ บงั คบั กฎบตั รระเบยี บแนวทางและคมู่ อื
การปฏิบัตงิ านตรวจสอบ ซึ่งสอดคลอ้ งกับค่มู อื การตรวจสอบ การปฏบิ ตั งิ าน
• จัดทำ�แผนการตรวจสอบเชิงกลยุทธ์ปี 2564-
ภายในของรัฐวิสาหกิจ และมีการซักซ้อมทำ�ความเข้าใจกับ 2568 โดยมีการประเมินความเสี่ยงอย่างเป็นระบบเพื่อจัด
ผบู้ รหิ ารระดบั สงู คณะอนกุ รรมการตรวจสอบและคณะกรรมการ ลำ�ดับความเส่ียงในการกำ�หนดแผนการตรวจสอบ ให้มี
ธนาคาร ตลอดจนบุคคลท่ีเก่ียวข้องเก่ียวกับงานตรวจสอบ ความสอดคล้องกับทรัพยากรของหน่วยงานตรวจสอบภายใน
ภายใน ประมวลจรรยาบรรณและมาตรฐานการปฏิบัติงาน ซึ่งสอดคล้องกับความเสี่ยง วัตถุประสงค์และเป้าหมายของ
โดยทำ�การสอื่ สารผ่านการประชมุ และ Intranet ธนาคาร แผนของธนาคาร รวมทงั้ มกี ระบวนการในการจดั สรร
• มบี ทบาทในการตรวจสอบทม่ี งุ่ เนน้ การตรวจสอบ ทรพั ยากรในการปฏบิ ตั งิ านตามความเสยี่ งและระบุ Man-days
ในประเดน็ ความเสย่ี งทม่ี คี วามส�ำ คญั และกระทบตอ่ วตั ถปุ ระสงค์ ในแต่ละปี มีการติดตามการเปลี่ยนแปลงและประเมิน
เชิงกลยุทธ์ของธนาคาร และการปฏิบัติงานตามระเบียบ ความเสย่ี งทธี่ นาคารเผชญิ อยตู่ ลอดเวลา และไดท้ �ำ การทบทวน
ข้อบังคับของธนาคาร กฎหมาย และระเบียบทางการต่าง ๆ และปรับปรุงแผนการตรวจสอบให้สอดคล้องอย่างทันกาล
ที่เกยี่ วข้อง ตามความจ�ำ เป็นและเหมาะสม
• มีความรับผิดชอบในการช่วยป้องกันการทุจริต • แผนการตรวจสอบประจ�ำ ปี 2564 มคี วามสมั พนั ธ์
โดยสอบทานและประเมินความเพียงพอและประสิทธิผลของ กบั แผนการตรวจสอบเชงิ กลยทุ ธ ์ วตั ถปุ ระสงค์ และความเสยี่ ง
การควบคุมภายใน รวมถงึ การบริหารความเสยี่ งของธนาคาร ของธนาคาร ผสมผสานกับแนวทางการตรวจสอบแบบ
• มกี ารสอบทานเกยี่ วกบั จรรยาบรรณ การเปดิ เผย Significant Activity Approach ของธนาคารแหง่ ประเทศไทย
การขัดแย้งทางผลประโยชน์ สำ�หรับพนักงานและผู้บริหาร โดยแผนการตรวจสอบในรายละเอยี ดจะก�ำ หนดขน้ึ ตามระดบั
ของธนาคารประจำ�ปี ความเสี่ยง มีการประเมินความเสี่ยงและควบคุมตามลักษณะ
ของกจิ กรรมในทกุ ขน้ั ตอนของการวางแผน จดั เปน็ กจิ กรรมหลกั
และกิจกรรมสนับสนุน ซึ่งแสดงผังทางเดินของงานพร้อม
จุดควบคุมในแต่ละข้ันตอนอย่างชัดเจน รวมถึงการให้บริการ
ให้คำ�ปรึกษาแนะนำ�ซึ่งระบุสัดส่วนไว้อย่างชัดเจนในแต่ละ
ลักษณะงาน
• ประเดน็ การตรวจสอบระบบเทคโนโลยสี ารสนเทศ
ได้กำ�หนดไว้ในแผนอย่างชัดเจน ซึ่งเป็นไปตามวัตถุประสงค์
และเปา้ หมายของธนาคาร ความเสย่ี ง และพจิ ารณาตามความ
ต้องการของฝา่ ยบริหาร
• การปฏบิ ตั งิ านตรวจสอบด�ำ เนนิ การรวบรวมขอ้ มลู
และเอกสารตา่ ง ๆ บนั ทกึ ผลการตรวจสอบ สอบทาน และจดั ท�ำ
รายงานผลการตรวจสอบ และมีการติดตามการปฏิบัติตาม
รายงานขอ้ เสนอแนะทไ่ี ดร้ ายงานไวอ้ ยา่ งสม�่ำ เสมอและรายงาน
ตอ่ คณะอนกุ รรมการตรวจสอบในกรณหี นว่ ยรบั ตรวจไมป่ ฏบิ ตั ิ
ตามท่ีได้เสนอแนะไว้

69

• ประเมินความเพียงพอเหมาะสมของทรัพยากร 6) การรกั ษาคุณภาพงานของผตู้ รวจสอบภายใน
แนวทางการบริหารทรัพยากร งบประมาณของฝ่ายตรวจสอบ
ภายในใหส้ อดคลอ้ งกบั แผนการตรวจสอบและทรพั ยากรทม่ี อี ยู่ • ประเมินผลการปฏิบัติงานของทีมตรวจสอบและ
• ฝ่ายบริหารได้ให้ความเห็นในการจัดทำ�แผนการ รับความเห็นของหน่วยรับตรวจเกี่ยวกับผลการปฏิบัติงาน
ตรวจสอบเชิงกลยุทธ์และได้รับอนุมัติจากคณะอนุกรรมการ ภายหลังเสร็จสิ้นการปฏิบัติงานทุกคร้ังและพิจารณานำ�มา
ตรวจสอบ และน�ำ เสนอคณะกรรมการธนาคารเพอื่ ทราบรวมถงึ ปรบั ปรงุ การปฏบิ ตั งิ านอยา่ งตอ่ เนอ่ื งตามความเหน็ ของหนว่ ย
มีการหารือกับผู้ที่เกยี่ วขอ้ งกอ่ นเรมิ่ ปฏิบตั งิ านตรวจสอบ รบั ตรวจ และทมี ตรวจสอบ ตลอดจนน�ำ มาประกอบการวดั ผล
• มกี ารตดิ ตามการปฏบิ ตั ติ ามขอ้ เสนอแนะอยา่ งเปน็ การปฏบิ ตั งิ าน
ระบบ และมรี ายงานผลการตดิ ตามการปฏบิ ตั ติ ามขอ้ เสนอแนะ • จัดตั้งคณะทำ�งานประเมินผลการปฏิบัติงาน
เสนอตอ่ คณะอนกุ รรมการตรวจสอบฝา่ ยบรหิ ารคณะกรรมการ ตรวจสอบอย่างเป็นทางการ ทำ�หน้าท่ีประเมินคุณภาพงาน
ธนาคารและหน่วยงานกำ�กบั ดูแลทเ่ี กี่ยวข้อง ตรวจสอบด้วยตนเอง การประเมินโดยผูบ้ รหิ ารระดับสูง และ
• ติดต่อประสานงานและหารือกับหน่วยงานกำ�กับ คณะอนุกรรมการตรวจสอบ ทั้งนี้ อย่างน้อยทุก 5 ปี จะมี
ดูแลภายนอก เช่น สำ�นักงานการตรวจเงินแผ่นดินในฐานะ การประเมินคุณภาพงานตรวจสอบโดยผู้ประเมินอิสระจาก
ผู้สอบบัญชี และธนาคารแห่งประเทศไทย เก่ียวกับขอบเขต ภายนอก โดยน�ำ ผลการประเมนิ มาวเิ คราะหเ์ พอ่ื ลดความแตกตา่ ง
และแนวทางการตรวจสอบแนวทางการปฏิบัติเพื่อมิให้เกิด ของการปฏบิ ตั งิ านกบั มาตรฐานงานตรวจสอบทดี่ ี รวมทงั้ จดั ท�ำ
ความซำ้�ซ้อน ดำ�เนินการตามข้ันตอนได้ถูกต้อง การหารือ แผนกลยุทธ์เพ่ือปรับปรุงการปฏิบัติงานตรวจสอบประจำ�ปี
ขอ้ สงั เกตหรอื ขอ้ เสนอแนะทม่ี นี ยั ส�ำ คญั ซงึ่ คงเหลอื อย ู่ รวมถงึ ให้สอดคล้องกับผลการประเมินคุณภาพงานตรวจสอบด้วย
มีการตอบประเด็นในข้อสังเกตหรือข้อเสนอแนะของธนาคาร ตนเองและบุคคลภายนอกธนาคาร
แห่งประเทศไทย และส�ำ นักงานการตรวจเงินแผ่นดิน • ทบทวนและปรบั ปรงุ ระเบยี บ คมู่ อื และแนวทาง
การรายงาน การปฏบิ ตั งิ านใหส้ อดคลอ้ งกบั สภาวะแวดลอ้ มของการปฏบิ ตั งิ าน
• จดั ท�ำ รปู แบบมาตรฐานส�ำ หรบั การรายงานผลการ ที่เปล่ียนแปลงไปของธนาคาร ซ่ึงสอบทานและอนุมัติ โดย
ตรวจสอบ ซง่ึ ไดร้ บั การอนมุ ตั จิ ากคณะอนกุ รรมการตรวจสอบ คณะอนกุ รรมการตรวจสอบ
• จัดให้มีการประชุมปิดการตรวจสอบร่วมกับ • กำ�หนดแนวทางในการปฏิบัติหน้าที่ด้วยความ
หนว่ ยรับตรวจและผู้เกย่ี วข้อง โดยมีรายงานผลการตรวจสอบ ระมัดระวัง รอบคอบ โดยคำ�นึงถึงความตระหนักในความ
ฉบบั สมบรู ณพ์ รอ้ มขอ้ เสนอแนะเพอ่ื การปรบั ปรงุ เสนอผบู้ รหิ าร รับผิดชอบในการปฏบิ ตั หิ น้าท่ีเย่ียงผู้ประกอบการวิชาชีพท่ีพึง
หนว่ ยรบั ตรวจ ผจู้ ดั การธนาคารและคณะอนกุ รรมการตรวจสอบ ปฏิบัติอย่างเพียงพอ มีแนวทางปฏิบัติหน้าที่ที่อธิบายและ
หลงั การประชมุ ปดิ การตรวจสอบตามระยะเวลาท่ีกำ�หนด แสดงอยา่ งชดั เจน การพจิ ารณาและบนั ทกึ งานทจี่ �ำ เปน็ เพอ่ื ให้
• รายงานผลการดำ�เนินงานของฝ่ายตรวจสอบ บรรลวุ ตั ถปุ ระสงคข์ องการตรวจสอบ มกี ารเปดิ เผยขอ้ เทจ็ จรงิ
ภายใน และผลการติดตามความคืบหน้าในการปฏิบัติตาม ทม่ี สี าระส�ำ คญั เพอื่ ระวงั การเขา้ ใจผดิ ในรายงาน หรอื อาจท�ำ ให้
ข้อเสนอแนะของฝ่ายตรวจสอบภายในและคณะอนุกรรมการ พจิ ารณาไดว้ ่าเป็นการปกปิดความผดิ ทางกฎหมาย
ตรวจสอบอย่างสม�ำ่ เสมอ อยา่ งน้อยไตรมาสละ 1 คร้ัง ทงั้ น้ี การปฏบิ ตั ติ ามแนวทางทง้ั 6 หวั ขอ้ ผตู้ รวจสอบ
ภายในจะตอ้ งดำ�เนนิ การภายใต้หลักจรรยาบรรณ 4 ประการ
ประกอบด้วย ความซ่ือสัตย์ ความเที่ยงธรรม การเก็บ
รกั ษาความลบั และความสามารถในหนา้ ท่ี

70 รายงานประจ�ำ ปี 2564
ธนาคารอสิ ลามแห่งประเทศไทย

รายงานการก�ำ กบั ดแู ลกิจการ
ตามหลักการของศาสนาอิสลาม

ดว้ ยพระนามของอลั ลอฮ์ ผ้ทู รงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ

SHARIAH ประเภทสินเชื่อต้องห้าม (สินเช่ือท่ีขัดต่อหลักชะรีอะฮ์
LAW หรอื หลกั ศาสนาอสิ ลาม) และสนิ เชอื่ ทธ่ี นาคารไมป่ ระสงค์
ใหก้ ารสนบั สนนุ เพอื่ ใหธ้ นาคารไดย้ ดื ถอื ปฏบิ ตั ิ และใชเ้ ปน็
ธนาคารอิสลามแห่งประเทศไทย มีการดำ�เนินการ แนวทางในการกำ�กับดูแลกิจการของธนาคารให้เป็นไป
ดา้ นการก�ำ กบั ดแู ลกจิ การตามหลกั การของศาสนาอสิ ลาม ซง่ึ เปน็ ไป ตามหลกั การของศาสนาอิสลาม
โดยสอดคล้องตามหลักเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำ�หนด 2. คณะทป่ี รกึ ษาธนาคารอสิ ลามแหง่ ประเทศไทย
ตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยท่ี สกส.25/2562 เรื่อง ได้รับรายงานผลการปฏิบัติงานที่เก่ียวข้องกับหลักการ
หลกั เกณฑก์ ารก�ำ กบั ดแู ลสถาบนั การเงนิ เฉพาะกจิ ทป่ี ระกอบธรุ กจิ ของศาสนาอิสลามจากหน่วยงานที่มีหน้าที่ในการกำ�กับ
ทางการเงินตามหลักการของศาสนาอิสลาม ประกาศ ณ วันที่ ดแู ลกจิ การตามขอ้ บงั คบั ธนาคารอสิ ลามแหง่ ประเทศไทย
2 กันยายน พ.ศ. 2562 ซ่ึงมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันท่ี 1 ตุลาคม ฉบับท่ี 20 ว่าด้วยการกำ�กับดูแลกิจการของธนาคารตาม
พ.ศ. 2562 และขอ้ บงั คบั ธนาคารอสิ ลามแหง่ ประเทศไทย ฉบบั ท่ี 20 หลักการของศาสนาอิสลาม พ.ศ. 2560 (แก้ไขเพิ่มเติม
ว่าด้วยการกำ�กับดูแลกิจการของธนาคารตามหลักการของ คร้ังท่ี 1) ซึ่งได้แก่ ฝ่ายตรวจสอบภายใน ฝ่ายกำ�กับการ
ศาสนาอสิ ลาม พ.ศ. 2560 (แกไ้ ขเพม่ิ เตมิ ครงั้ ที่ 1) ประกาศ ณ วนั ที่ ปฏบิ ตั งิ านและระเบยี บ ฝา่ ยสอบทานสนิ เชอ่ื ฝา่ ยบรหิ าร
12 ธนั วาคม พ.ศ. 2562 ซง่ึ มผี ลบงั คบั ใชต้ ง้ั แตว่ นั ท่ี 21 พฤศจกิ ายน ความเส่ียง ฝ่ายชะรีอะฮ์ และสำ�นักป้องกันการทุจริต
พ.ศ. 2562 ท้ังนี้ ในปี 2564 คณะที่ปรึกษาธนาคารอิสลาม เป็นประจำ�ทุกไตรมาส โดยในปี 2564 คณะที่ปรึกษา
แห่งประเทศไทยมีการด�ำ เนินการ ดังต่อไปน้ี ธนาคารอิสลามแห่งประเทศไทยไม่ได้รับรายงาน หรือ
1. พิจารณาและเสนอแนะความเห็นในการทบทวน ข้อร้องเรียนว่ามีการกระทำ�ท่ีขัดต่อหลักการของศาสนา
กฎระเบียบและคู่มือการปฏิบัติงานด้านต่าง ๆ ของธนาคาร อิสลาม
โดยเฉพาะกฎระเบียบและคู่มือการปฏิบัติงานด้านสินเชื่อ อาทิ 3. คณะทป่ี รกึ ษาธนาคารอสิ ลามแหง่ ประเทศไทย
นโยบายสินเช่ือ (Credit Policy) มาตรฐานการอำ�นวยสินเช่ือ มีการให้ความรู้ และเสนอแนะแนวทางแก่ผู้บริหาร และ
(Underwriting Standard) แนวทางการพจิ ารณาสินเชือ่ (Credit พนักงานของธนาคารอย่างสม่ำ�เสมอในการนำ�หลัก
Guideline) ระเบียบปฏิบัติงานสินเชื่อธุรกิจ (Business Credit ชะรอี ะฮท์ เี่ กยี่ วขอ้ งไปยดึ ปฏบิ ตั ใิ นการท�ำ งานในทกุ ๆ ดา้ น
Operation Manual) และค�ำ สงั่ ธนาคารเรอื่ ง การจดั ประเภทธรุ กจิ ของธนาคารที่ตนเองรับผิดชอบ เพื่อให้เกิดความเชื่อม่ัน
และภาพลกั ษณท์ ดี่ ตี อ่ องคก์ รในการเปน็ ธนาคารทถี่ กู หลกั
ศาสนา โดยได้ดำ�เนินการผ่านที่ประชุมคณะท่ีปรึกษา
ธนาคารอิสลามแห่งประเทศไทยเป็นประจำ�ทุกเดือน
โดยอนมุ ตั โิ ครงการผลติ ภณั ฑช์ มุ ชนซอ่ื สตั ย์ ทม่ี วี ตั ถปุ ระสงค์
เพื่อยกระดับความเป็นอยู่และแก้ไขปัญหาการดำ�รงชีวิต
ของพน่ี อ้ งมสุ ลมิ รายยอ่ ย (สปั ปรุ ษุ ของมสั ยดิ ) ทไี่ มส่ ามารถ
เข้าถึงแหล่งเงินของสถาบันการเงินและการช่วยเหลือ
ลกู คา้ ทไี่ ดร้ บั ผลกระทบจากโควดิ -19 ตามมาตรการรฐั บาล
และมาตรการของธนาคารเอง และกิจกรรมเผยแพรค่ ลปิ
รายการถาม-ตอบเกี่ยวกับระบบการเงินอิสลาม รายการ
“คู่ซ้ี ขี้สงสัย” ซึ่งจัดทำ�ในรูปแบบของคลิปวิดีโอเผยแพร่
ทางสือ่ ออนไลน์ เป็นประจ�ำ ทุกสปั ดาห์

คำ�รบั รองของคณะทปี่ รกึ ษา 71
ธนาคารอสิ ลามแห่งประเทศไทย
อัลลอฮ์ คือ
พ.ศ. 2564 คณะที่ปรึกษาธนาคารอิสลามแห่ง ผูป้ ระทานความสำ�เร็จ
ประเทศไทยดำ�เนินการจัดประชุมท้ังสิ้น 12 คร้ัง มีการ และผู้ทรงชน้ี ำ�สทู่ างท่ีเทยี่ งตรง
พจิ ารณาวาระตา่ ง ๆ จากเอกสารและขอ้ มลู ทไี่ ดม้ กี ารน�ำ เสนอ
คณะท่ีปรึกษาฯ ได้ดำ�เนินการพิจารณาภายใต้กรอบหลักการ วัสสลามุอะลยั กมุ
ของศาสนาอิสลามอย่างเครง่ ครดั จึงขอใหค้ �ำ รับรอง ดงั น้ี วะเราะมาตลุ ลอฮ์
1. การพจิ ารณาผลิตภัณฑ์และบรกิ าร ระเบยี บคมู่ อื วะบะเราะกาตฮุ
ปฏิบัติงาน และเอกสารสัญญาของธนาคารที่ใช้ในการดำ�เนิน
ธุรกิจของธนาคารทั้งทางด้านเงินฝาก สินเช่ือ และบริการ
สอดคล้องกบั หลักการของศาสนาอสิ ลาม
2. การพิจารณาประเภทธุรกิจท่ีธนาคารให้การ
สนับสนุนสินเชื่อและการลงทุน ซ่ึงเป็นแหล่งที่มาของรายได้
เพ่ือนำ�มาจัดสรรเป็นผลตอบแทนให้แก่ผู้ฝากน้ัน สอดคล้อง
กบั หลักการของศาสนาอสิ ลาม
3. การพจิ ารณาด�ำ เนนิ การกบั รายไดจ้ ากคา่ ชดเชย/
เบ้ียปรับจากการผิดนัดชำ�ระหนี้ หรือรายได้ท่ีขัดกับหลักการ
ศาสนาอิสลาม โดยธนาคารจำ�เป็นต้องบันทึกเป็นรายได้
ของธนาคารตามมาตรฐานการบญั ชที สี่ ภาวชิ าชพี บญั ชกี �ำ หนด
แต่ตามหลักชะรีอะฮ์ธนาคารไม่สามารถรับรู้เป็นรายได้
แต่อย่างไรก็ตาม ธนาคารสามารถนำ�ไปหักค่าเสียโอกาส
และค่าเสียหายจากสินเช่ือได้ ตามมติของคณะท่ีปรึกษา
ธนาคาร (ด้านชะรีอะฮ์) โดยส่วนที่เหลือจากการดำ�เนินการ
ดังกล่าวจะต้องนำ�ไปบริจาคเพื่อสาธารณประโยชน์ เป็นไป
ตามระเบียบปฏิบัติงาน เร่ือง การเรียกเก็บและดำ�เนินการ
เก่ียวกับค่าชดเชยความเสียหาย หรือเบี้ยปรับจากการผิดนัด
ชำ�ระหนี้ หรือผิดเง่ือนไขสัญญา และระเบียบปฏิบัติงาน
เรอื่ ง การด�ำ เนนิ การกบั รายไดท้ ไ่ี ดร้ บั จากลกู คา้ ทม่ี กี จิ การหรอื
ธุรกรรมท่ีขัดกับหลักชะรีอะฮ์ เพื่อให้สอดคล้องกับหลักการ
ของศาสนาอสิ ลาม
4. การพจิ ารณาจดั สรรซะกาตของคณะอนกุ รรมการ
ซะกาต ซง่ึ อยภู่ ายใตค้ วามรบั ผดิ ชอบของคณะทปี่ รกึ ษาธนาคาร
อสิ ลามแหง่ ประเทศไทยนนั้ สอดคลอ้ งกบั หลกั การของศาสนา
อสิ ลาม และมสี ว่ นรว่ มในการสง่ เสรมิ และพฒั นาความเปน็ อยู่
การศึกษา การประกอบอาชีพ และคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นของ
ผู้รบั ซะกาต

72 รายงานประจำ�ปี 2564
ธนาคารอิสลามแหง่ ประเทศไทย

รายงานการก�ำ กับดแู ลกิจการทีด่ ี

1. นโยบายการก�ำ กับดูแลกจิ การท่ีดี ในปี 2564 ท่ีผ่านมา ธนาคารได้รับคะแนน
การประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการดำ�เนินงานของ
ธนาคารอิสลามแห่งประเทศไทย ได้ดำ�เนินการ หน่วยงานภาครัฐ (Integrity and Transparency
ทบทวนนโยบายการกำ�กับดูแลกิจการ ในปี 2564 โดยมี Assessment: ITA) 98.23% อยู่ในเกณฑ์การประเมนิ ระดับ
ผลบงั คบั ใชต้ งั้ แตว่ นั ท่ี 3 พฤศจกิ ายน พ.ศ. 2564 เพอ่ื ใหบ้ คุ ลากร AA โดยได้รับความร่วมมือร่วมใจจากผู้บริหาร และพนักงาน
ทุกระดับของธนาคารสามารถนำ�นโยบายการกำ�กับดูแล ของธนาคาร ในการสร้างความโปร่งใสในการดำ�เนินงาน
กจิ การทงั้ 6 หมวด เปน็ แนวทางปฏบิ ตั ใิ นการด�ำ เนนิ งาน ไดแ้ ก่ สรา้ งความเป็นธรรม ความเท่าเทียม ไม่เลือกปฏิบัติต่อลูกค้า
หมวดท่ี 1 การด�ำ เนนิ การของภาครฐั ในการก�ำ กบั ดแู ล ประชาชน ผู้ใช้บริการ และผู้มีสว่ นได้สว่ นเสยี ทุกกลุม่ สง่ เสริม
หมวดที่ 2 สทิ ธแิ ละความเทา่ เทียมกันของภาครัฐ ใหป้ ระชาชนมีส่วนรว่ มในการประเมนิ มากขน้ึ เพื่อสง่ เสริม
หมวดที่ 3 ความรับผดิ ชอบของคณะกรรมการ และพัฒนาให้มีระดับมาตรฐานการดำ�เนินงานของธนาคาร
หมวดที่ 4 บทบาทของผมู้ ีส่วนไดส้ ่วนเสยี ท่สี ูงขึน้ เป็นล�ำ ดับตอ่ ไป
หมวดท่ี 5 การเปิดเผยข้อมูลสารสนเทศและความ
โปร่งใส 2. นโยบายป้องกันการขัดแย้งทางผลประโยชน์
หมวดที่ 6 จรรยาบรรณ และวฒั นธรรมองคก์ รสจุ รติ
ท้ังน้ี ในแต่ละหมวดประกอบด้วยหลักธรรมาภิบาล ธนาคารมีเจตนารมณ์ในการดำ�เนินธุรกิจโดยยึด
ตามมาตรฐานสากล 7 ประการ ดังน้ี หลักการกำ�กับดูแลกิจการท่ีดี เพื่อจะช่วยในการเสริมสร้าง
1) Integrity คอื คุณสมบัตดิ า้ นความซ่อื สัตย์ สุจริต ความเชื่อมั่นแก่ผู้ถือหุ้นและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกฝ่าย
และคณุ ธรรม ปฏิบัติงานด้วยความโปร่งใส เป็นธรรม มุ่งเน้นให้กรรมการ
2) Transparency คอื คุณสมบัติดา้ นความโปร่งใส ผู้บริหาร และพนักงานปฏิบัติงานโดยยึดหลักความถูกต้อง
การเปิดเผยข้อมูลตอ่ ผมู้ ีส่วนได้สว่ นเสีย ตรวจสอบได้ รอบคอบ ระมัดระวัง คำ�นึงถึงผลประโยชน์ของลูกค้าและ
3) Accountability คอื คณุ สมบตั ดิ า้ นความรบั ผดิ ชอบ ธนาคารเป็นหลัก โดยได้จัดทำ�ข้อบังคับธนาคารอิสลาม
ตอ่ ผลงาน หมายถงึ ตอ้ งมคี วามรคู้ วามสามารถ ความนา่ เชอื่ ถอื แหง่ ประเทศไทยฉบับท่ี 23 วา่ ดว้ ยจรรยาบรรณของกรรมการ
ในการปฏิบตั หิ น้าท่ี ผูจ้ ัดการ ผ้บู ริหาร และพนักงาน เพ่อื ป้องกนั ความขัดแย้งกัน
4) Responsibility คุณสมบัติด้านความรับผิดชอบ ระหวา่ งประโยชนส์ ่วนตนและประโยชนส์ ่วนรวม พ.ศ. 2563
ในหนา้ ท่ี หมายถงึ ตอ้ งมคี วามรบั ผดิ ชอบตอ่ ภาระหนา้ ทตี่ ามทไี่ ด้ และก�ำ หนดระเบยี บปฏบิ ตั งิ าน เรอื่ ง การรายงานและสอบทาน
รบั มอบหมาย ดว้ ยความซอ่ื สตั ยส์ จุ รติ ระมดั ระวงั และรอบคอบ การเปดิ เผยขอ้ มลู ความขดั แยง้ ทางผลประโยชนใ์ หเ้ ปน็ ไปตาม
5) Equitable Treatment คือ คณุ สมบตั ิดา้ นการ
ปฏิบตั ิต่อผู้มีส่วนได้สว่ นเสียอย่างเท่าเทยี มกนั
6) Best Practice คือ คุณสมบัติในการส่งเสริม
พัฒนาการก�ำ กับดแู ลดา้ นจรรยาบรรณและจรยิ ธรรมที่ดี
7) Participation คือ คุณสมบัติการส่งเสริมให้
ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียมีการแสดงความคิดเห็นเก่ียวกับการ
ดำ�เนินการใด ๆ ที่จะส่งผลกระทบต่อตัวบุคคล หน่วยงาน
และสงิ่ แวดลอ้ ม
ธนาคารมกี ารพฒั นาปรบั ปรงุ การด�ำ เนนิ งานของทกุ ๆ
หน่วยงาน เพ่ือยกระดับด้านคุณธรรมและความโปร่งใสใน
การดำ�เนินงานอย่างเหมาะสม ปรับปรุงประสิทธิภาพในการ
ใหบ้ รกิ าร และการอำ�นวยความสะดวกต่อประชาชนใหเ้ ขา้ ถึง
แหล่งเงินทุนภาครัฐด้วยความเป็นธรรมผ่านการปฏิบัติงาน
อยา่ งมมี าตรฐาน มีการประกาศขน้ั ตอนและระยะเวลาในการ
ใหบ้ รกิ ารอย่างชดั เจน

73

หลักบรรษัทภิบาล พร้อมท้ังกำ�หนดให้มีการควบคุมดูแลและ 2.8 กรณีธนาคารสนับสนุนสินเช่ือให้แก่ผู้บริหาร
ป้องกันการทำ�รายการที่อาจมีความขัดแย้งทางผลประโยชน์ ระดับสูงตั้งแต่ผู้ช่วยผู้จัดการธนาคารขึ้นไปหรือผู้เก่ียวข้อง
อย่างเหมาะสม ภายใต้กรอบจริยธรรมท่ีดี ถือเป็นหนึ่งใน รวมทั้งการสนับสนุนสินเชื่อให้แก่กิจการที่มีผลประโยชน์
จรรยาบรรณสำ�คญั ที่กรรมการ ผ้บู ริหาร รวมถึงพนกั งานตอ้ ง เก่ียวข้อง กรรมการหรือผู้บริหารท่ีมีส่วนได้ส่วนเสียจะต้อง
ยึดถือปฏิบัติโดยเคร่งครัด เพ่ือให้เป็นท่ีเชื่อถือและไว้วางใจ ไมเ่ ขา้ รว่ มพิจารณาการใหส้ นิ เชอ่ื นั้น
ของผมู้ ีส่วนไดส้ ว่ นเสยี ทกุ ฝ่ายตามหลกั เกณฑ์ดังน้ี 2.9 กรณผี บู้ รหิ ารทม่ี หี นา้ ทเ่ี กย่ี วขอ้ งกบั การอ�ำ นวย
2.1 ให้กรรมการ ผจู้ ัดการ ผ้บู ริหาร และพนักงาน สินเช่ือโอนย้ายหน่วยงานไปยังหน่วยงานท่ีมีหน้าท่ีกำ�กับ
ทุกคน จัดทำ�แบบแสดงการเปิดเผยข้อมูลความขัดแย้ง ดแู ลหนว่ ยงานอนื่ จะตอ้ งรายงานกจิ กรรมทตี่ นเคยรบั ผดิ ชอบ
ระหวา่ งประโยชนส์ ว่ นตนและประโยชนส์ ว่ นรวม โดยตอ้ งเปดิ เผย ในการอ�ำ นวยสนิ เชอ่ื ในแบบแสดงการเปดิ เผยขอ้ มลู ความขดั แยง้
ข้อมูลที่เป็นหรืออาจเป็นความขัดแย้งทางผลประโยชน์เป็น ทางผลประโยชน์ภายใน 30 วันทำ�การ นับตั้งแต่วันที่คำ�สั่ง
ประจำ�ทกุ ปี โอนยา้ ยมผี ลบังคบั ใช้
2.2 กรณมี กี ารแตง่ ตงั้ กรรมการ ผจู้ ดั การ ผบู้ รหิ าร ทั้งน้ี ธนาคารกำ�หนดให้รายงานผลการสอบทาน
หรือพนักงานใหม่ กำ�หนดให้จัดทำ�แบบแสดงการเปิดเผย ความขดั แยง้ ทางผลประโยชนข์ องผบู้ รหิ ารและพนกั งานเสนอตอ่
ข้อมูลความขัดแย้งระหว่างประโยชน์ส่วนตนและประโยชน์ คณะอนกุ รรมการตรวจสอบ คณะอนกุ รรมการก�ำ กบั การปฏบิ ตั ิ
สว่ นรวมตั้งแต่วันทีค่ �ำ ส่งั แตง่ ตัง้ มผี ลบงั คับใช้ ตามกฎเกณฑ์ ธรรมาภิบาล และนวตั กรรม และเสนอรายงาน
2.3 กรณีข้อเท็จจริงและพฤติการณ์เกี่ยวกับการ ความขัดแย้งทางผลประโยชน์ของผู้จัดการและกรรมการต่อ
รายงานของบคุ คลเปลย่ี นแปลงไปในสาระส�ำ คญั ใหบ้ คุ คลนน้ั ประธานกรรมการธนาคาร โดยทธ่ี นาคารมีความมงุ่ มน่ั ท่จี ะให้
ย่ืนแบบรายงานแสดงการเปลี่ยนแปลงภายใน 30 วันทำ�การ ผบู้ รหิ ารและพนกั งานมคี วามรคู้ วามเขา้ ใจและมคี วามตระหนกั
นับแต่วันที่ทราบถึงความเปลี่ยนแปลงแห่งข้อเท็จจริงและ เก่ียวกับนโยบายป้องกันความขัดแย้งทางผลประโยชน์ยิ่งขึ้น
พฤตกิ ารณเ์ ช่นวา่ น้ัน เพื่อให้สามารถปฏิบัติงานได้อย่างถูกต้องและสอดคล้องตาม
2.4 กรรมการ ผู้จัดการ ผู้บริหาร และพนักงาน หลักเกณฑ์ดงั กล่าวอยา่ งแทจ้ รงิ
ทุกคน ตอ้ งรกั ษาความลับของลูกคา้ และของธนาคาร รวมถึง ในปี 2564 ธนาคารได้ทบทวนข้อบังคับธนาคาร
ไม่นำ�ความลับไปใชเ้ พ่ือประโยชนข์ องตนเองหรอื ผู้อนื่ อิสลามแห่งประเทศไทย ฉบับที่ 23 ว่าด้วยจรรยาบรรณ
2.5 กรรมการ ผู้จัดการ ผบู้ ริหาร พนักงาน และ ของกรรมการ ผู้จัดการ ผู้บริหาร และพนักงาน เพ่ือป้องกัน
ผู้ที่เกี่ยวข้อง ต้องไม่เป็นคู่สัญญากับธนาคารซ่ึงจะก่อให้เกิด ความขดั แยง้ กนั ระหวา่ งประโยชนส์ ว่ นตนและประโยชนส์ ว่ นรวม
ความขัดแย้งระหวา่ งประโยชนส์ ่วนตนและประโยชนส์ ว่ นรวม โดยปรับปรุงแบบรายงานความขัดแย้งส่วนตนและประโยชน์
เว้นแต่การเป็นคู่สัญญาในการให้บริการตามธุรกรรมปกติโดย ส่วนรวมให้มีความชัดเจนยิ่งขึ้น ท้ังนี้ ธนาคารได้จัดอบรม
ไมใ่ ชอ้ �ำ นาจหนา้ ทขี่ องตนในการไดม้ าซง่ึ การท�ำ สญั ญาดงั กลา่ ว ให้ความรู้เรื่องการป้องกันผลประโยชน์ทับซ้อน ให้ผู้บริหาร
2.6 กรรมการ ผู้จัดการ ผู้บริหารต้องไม่เป็น และพนักงานของธนาคารได้รับทราบ ทำ�การทดสอบความรู้
กรรมการ ที่ปรึกษา ตัวแทน พนักงานหรือลูกจ้าง รวมท้ัง ความเข้าใจ Conflict of interest ของพนักงาน อีกท้ัง
รับจ้างหรือรับทำ�การงานใด ๆ ในรัฐวิสาหกิจหรือนิติบุคคล ด�ำ เนนิ การสอบทานการปฏบิ ตั งิ านตามกฎเกณฑต์ ามขอ้ บงั คบั
หรอื สถาบนั การเงนิ ทปี่ ระกอบธรุ กจิ เชน่ เดยี วกบั ธนาคาร หรอื ฉบับที่ 23 ประเด็นการเปิดเผยข้อมูลความขัดแย้งทาง
ประกอบธุรกิจที่ก่อให้เกิดความขัดแย้งกันระหว่างประโยชน์ ผลประโยชน์ (Conflict of interest) ตามแบบรายงาน
ส่วนตนและประโยชน์ส่วนรวมที่ตนปฏิบัติหน้าท่ี ยกเว้นเป็น ความขัดแย้งทางผลประโยชน์ของผู้บริหารและพนักงาน
การปฏิบัติหน้าที่ตามที่ธนาคารมอบหมายหรือเป็นตัวแทน โดยพนักงานทุกคนลงนามรับรองว่าไม่มีความขัดแย้งทาง
ของรัฐวิสาหกิจท่ีถือหุ้นของธนาคารไม่น้อยกว่าร้อยละ 25 ผลประโยชน์ต่อธนาคาร ท้ังนี้ เพื่อให้เห็นผลประจักษ์ชัด
ของทุนจดทะเบยี นทชี่ ำ�ระแลว้ ท้งั หมด การเปิดเผยข้อมูลของผู้บริหารและพนักงานเท็จจริงหรือไม่
2.7 ห้ามกรรมการ ผู้จัดการ ผู้บริหาร และผู้ที่ ธนาคารไดด้ ำ�เนนิ การเช็คสอบรายชอ่ื ผบู้ รหิ ารทกุ ราย และสุ่ม
เกี่ยวข้องได้มาซึ่งหลักทรัพย์ของรัฐวิสาหกิจหรือนิติบุคคล สอบทานพนกั งานจากฐานขอ้ มลู อ่นื ภายนอกธนาคารดว้ ย
โดยไดร้ ับสทิ ธิพเิ ศษอนั เนื่องมาจากการปฏิบตั หิ น้าที่นัน้

74 รายงานประจำ�ปี 2564
ธนาคารอิสลามแหง่ ประเทศไทย

การด�ำ เนนิ งานดา้ น
การแสดงความรับผดิ ชอบ
ต่อสงั คมและส่งิ แวดลอ้ ม
ตามมาตรฐานสากล ISO 26000

ธนาคารอิสลามแห่งประเทศไทย (“ธนาคาร”) ได้มีการทบทวนนโยบายดำ�เนินการด้านความรับผิดชอบต่อสังคม
และสงิ่ แวดลอ้ ม ทง้ั ในกระบวนการด�ำ เนนิ ธรุ กจิ (CSR-in-Process) และนอกกระบวนการด�ำ เนนิ ธรุ กจิ (CSR-after-Process)
เพื่อบูรณาการความรับผิดชอบต่อสังคมและส่ิงแวดล้อมเข้าไปในการบริหารจัดการองค์กร และตระหนักถึงการกำ�หนด
กิจกรรมเพื่อสังคมและส่ิงแวดล้อม ท่ีจะช่วยสร้างผลกระทบเชิงบวกหรือลดผลกระทบเชิงลบของธนาคาร ตลอดจนสามารถ
สะท้อนหรอื ยกระดับความสามารถของธนาคารใหเ้ ติบโตอย่างยงั่ ยืน

หลกั การดำ�เนนิ การดา้ นความรับผดิ ชอบ หลกั การพื้นฐาน (Principles) ในการแสดง
ต่อสังคมและส่ิงแวดล้อมในกระบวนการด�ำ เนิน ความรับผดิ ชอบต่อสงั คมและสิ่งแวดลอ้ ม
ธุรกิจ (CSR-in-Process) ของธนาคาร มี 7 ขอ้ ได้แก่

การดำ�เนินการด้านความรับผิดชอบต่อสังคมและ 1. ความรับผิดชอบ (Accountability)
ส่งิ แวดลอ้ มในกระบวนการดำ�เนินธรุ กจิ (Corporate Social 2. ความโปร่งใส (Transparency)
Responsibility in Process) ภายใต้บริบทของธนาคาร 3. การปฏบิ ตั อิ ยา่ งมจี ริยธรรม (Ethical Behavior)
กำ�หนดให้สอดคล้องกับมาตรฐาน ISO 26000 เริ่มจากการ 4. การเคารพต่อผลประโยชน์ของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
พัฒนาให้บุคลากรทุกระดับของธนาคารมีพฤติกรรมจริยธรรม (Respect for Stakeholder Interests)
ที่นำ�องค์กรสู่การรับผิดชอบต่อผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เศรษฐกิจ 5. การเคารพต่อหลักชะรีอะฮ์และหลักนิติธรรม
สังคม ชุมชน และสิ่งแวดล้อม โดยมีรายละเอียดจำ�แนกเป็น (Respect for Shariah Law and the Rule of Law)
7 พฤติกรรมจริยธรรมท่ีมีสาระสำ�คัญเทียบเท่ากับมาตรฐาน 6. การเคารพต่อการปฏิบัติตามแนวทางของสากล
ISO 26000 ซึ่งประกอบด้วย 7 หลักการพื้นฐาน และ 7 (Respect for the International Norms
กระบวนการหลัก of Behavior)
7. การเคารพต่อสิทธิมนุษยชน (Respect for
Human Rights)

75

นอกจากมีหลักการพื้นฐาน (Principles) ของความรับผิดชอบต่อสังคมทั้ง 7 ซ่ึงเป็น 7 พฤติกรรมจริยธรรมดังที่
ได้กลา่ วมาแลว้ ข้างตน้ ธนาคารได้ก�ำ หนดให้บุคลากรนำ�ไปปฏบิ ัตริ ่วมกบั 7 กระบวนการหลกั (Core Subjects) ในการแสดง
ความรับผดิ ชอบตอ่ สังคมและสงิ่ แวดล้อม ดงั นี้

1. ธรรมาภบิ าล (Organizational Governance) 2. สทิ ธมิ นุษยชน (Human Rights)
ธรรมาภบิ าล เปน็ กลไกขน้ั ตน้ ส�ำ หรบั การขบั เคลอ่ื นให้ สทิ ธมิ นษุ ยชนคอื การรจู้ กั ค�ำ นงึ ถงึ ชวี ติ ของกนั และกนั
ธนาคารปฏบิ ตั งิ านดว้ ยความเปน็ เลศิ ภายใตห้ ลกั การคณุ ธรรม เอาใจใสด่ แู ลในความทกุ ขแ์ ละความสขุ ของกนั และกนั รวมทงั้
จริยธรรม และความรับผิดชอบ โดยผู้ที่มีบทบาทหลักในการ ช่วยเหลือซ่ึงกันและกันเม่ือมีเหตุทุกข์ภัย เป็นคุณธรรม
ดำ�เนินงานให้บรรลุผลสำ�เร็จ ได้แก่ คณะกรรมการธนาคาร ข้นั พน้ื ฐานของการด�ำ รงชวี ิตของมนษุ ย์ ส�ำ หรับธนาคารมีการ
ในฐานะผแู้ ทนผถู้ อื หนุ้ ดงั นน้ั จงึ มคี วามส�ำ คญั ทคี่ ณะกรรมการ ปฏบิ ตั ติ อ่ ผมู้ สี ว่ นไดส้ ว่ นเสยี ไมว่ า่ จะเปน็ พนกั งาน ลกู คา้ ชมุ ชน
ธนาคารต้องมีความรู้ความเข้าใจและสามารถนำ�หลักการ และสังคมรอบข้าง ดว้ ยความเคารพในคณุ ค่าของมนษุ ย์ และ
ด้านธรรมาภิบาลมาสู่การปฏิบัติจริงภายในธนาคารจนเกิด ไมล่ ะเมดิ สทิ ธขิ ัน้ พ้ืนฐานของทุกคน ทำ�ให้ธนาคารไดร้ บั ความ
ผลสำ�เร็จ โดยเปน็ การปฏบิ ตั งิ านทมี่ ีมาตรฐานเทยี บเทา่ สากล น่าเชื่อถือและยกย่อง ท้ังผลิตภัณฑ์และบริการก็จะได้รับการ
และสอดรับกับหลักการกำ�กับดูแลท่ีดีในมิติบทบาทของผู้มี สนบั สนนุ โดยไมต่ ้องโฆษณามากจนเกนิ ไป
สว่ นไดส้ ว่ นเสยี ตามแนวทางทส่ี �ำ นกั งานคณะกรรมการนโยบาย ทั้งน้ี พนักงาน ลูกค้า ชุมชน และสังคมรอบข้าง
รฐั วสิ าหกจิ (สคร.) กระทรวงการคลงั ก�ำ หนด ไดแ้ ก่ การก�ำ หนด สามารถร่วมแสดงความคิดเห็น โดยมีช่องทางการร้องทุกข์
ทิศทางและค่านิยมด้านการกำ�กับดูแล เพ่ือทำ�ให้ธนาคาร รอ้ งเรยี น ส�ำ หรบั การถกู ละเมดิ สทิ ธอิ นั เกดิ จากการด�ำ เนนิ การ
ปฏิบัติงานโดยรับผิดชอบต่อผลจากการกระทำ�ท่ีมีผลต่อผู้มี ของธนาคาร
ส่วนได้ส่วนเสียทุกกลุ่ม การมีภาวะผู้นำ�ด้านการแสดงความ
รับผดิ ชอบตอ่ สงั คมและสิง่ แวดลอ้ ม การเสริมสรา้ งวฒั นธรรม
องค์กรที่มุ่งเน้นการคำ�นึงถึงความยั่งยืน การตอบสนองความ
ตอ้ งการของผมู้ สี ว่ นไดส้ ว่ นเสยี กลมุ่ ตา่ ง ๆ อยา่ งสมดลุ และการ
สง่ เสรมิ ใหเ้ กดิ ระบบการก�ำ กบั ดแู ลทด่ี ที เ่ี พยี งพอตอ่ การขบั เคลอ่ื น
ให้ธนาคาร บรรลุผลสำ�เร็จตามเป้าหมายด้านการแสดงความ
รบั ผดิ ชอบตอ่ สงั คมและสงิ่ แวดลอ้ ม และการพฒั นาความยง่ั ยนื
ไดต้ ามแนวทางท่ผี ูถ้ ือหุ้นภาครัฐกำ�หนด

76 รายงานประจำ�ปี 2564
ธนาคารอสิ ลามแหง่ ประเทศไทย

3. การปฏิบัตดิ า้ นแรงงาน (Labor Practices) ต้ังครรภ์ไปจนถึงคลอดบุตร การจัดสวัสดิการต่าง ๆ เช่น
พนักงาน คือ ทรัพยากรบุคคลท่ีเป็นหัวใจสำ�คัญ ค่ารักษาพยาบาลซึ่งคุ้มครองถึงการรักษาความเจ็บป่วย
ในการขับเคลื่อนธุรกิจไปสู่เป้าหมาย ธนาคารแสดงความ ทุ พ พ ล ภ า พ ห รื อ สู ญ เ สี ย ชี วิ ต เ งิ น ช่ ว ย เ ห ลื อ บุ ต ร
รับผิดชอบต่อสังคมโดยการปฏิบัติต่อพนักงานอย่างเป็นธรรม การศึกษาบุตร สินเชื่อสวัสดิการ น้ำ�ด่ืมท่ีสะอาดปลอดภัย
ภายใต้ขอบเขตของการปฏิบัติต่อแรงงานอย่างเป็นธรรม อาชีวอนามัยในสถานท่ีทำ�งาน ตลอดจนการสมทบ
แบ่งเป็น 3 ประการ คอื เงินกองทุนสำ�รองเล้ียงชีพเพ่ือใช้จ่ายในยามเกษียณหรือ
1. เคารพสิทธิในการทำ�งานตามหลักสิทธิ เป็นหลักประกันสำ�หรับครอบครัวกรณีท่ีพนักงานเสียชีวิต
มนุษยชน และตามปฏิญญาว่าด้วยหลักการและสิทธิ ธนาคารมีกระบวนการให้ความเป็นธรรมในการดำ�เนินการ
ขั้นพื้นฐานในการทำ�งานขององค์การแรงงานระหว่าง ทางวินัย และมีช่องทางในการร้องทุกข์กรณีได้รับความ
ประเทศ การไม่เลือกปฏิบัติ ได้แก่ การไม่แบ่งแยก กีดกัน คบั ข้องใจอันเน่อื งจากการท�ำ งาน
สรา้ งอคติ หรือลำ�เอียงในการจ้างงาน การไมใ่ ชแ้ รงงานบงั คบั 3. ให้ความคุ้มครองสุขภาพและความปลอดภัย
คอื ไมเ่ กยี่ วขอ้ งหรอื ไดร้ บั ผลประโยชนอ์ นั เกดิ จากเกณฑแ์ รงงาน ในการทำ�งาน การส่งเสริมและรักษามาตรฐานความเป็นอยู่
โดยวธิ ขี เู่ ขญ็ วา่ จะลงโทษ ซงึ่ ท�ำ ใหบ้ คุ คลผนู้ นั้ ขาดความสมคั รใจ ท่ีดีของพนักงานท้ังทางด้านร่างกายและจิตใจ การสนับสนุน
ท่ีจะทำ�งาน การไม่ใช้แรงงานเด็กหมายถึงกำ�ลังแรงงานน้ัน ให้พนักงานปฏิบัติงานอย่างปลอดภัย มีสุขอนามัยใน
ต้องเป็นผู้ท่ีมีอายุไม่น้อยกว่า 15 ปี และต้องจบการศึกษา สถานที่ทำ�งาน ร่วมสร้างจิตสำ�นึกความปลอดภยั เพ่ือปอ้ งกนั
ภาคบังคับแล้ว การเคารพในสิทธิและเสรีภาพของพนักงาน ไม่ให้มีการกระทำ�ท่ีอาจก่อให้เกิดความไม่ปลอดภัยในการ
ที่จะรวมกลุ่มเป็นสมาคมและเจรจาต่อรองร่วม โดยทั้ง ทำ�งานตลอดจนปลอดจากความเสี่ยงด้านสุขภาพ และจัด
ฝ่ายนายจ้างและลูกจ้างต่างมีสิทธิที่จะจัดต้ังองค์กรของตน อบรมให้ความรแู้ ละจดั อปุ กรณ์ ด้านความปลอดภัย
ท่ีตนเป็นผู้เลือก ตามที่กำ�หนดไว้ในกฎหมาย และ/หรือ 4. ส่ิงแวดล้อม (The Environment)
กฎระเบยี บของธนาคาร การจัดการส่งิ แวดลอ้ ม เปน็ การเพม่ิ มลู คา่ และสร้าง
2. ให้ความคุ้มครองทางสังคม การคุ้มครอง ความย่ังยนื ใหก้ บั กิจการ สงั คม และประเทศชาติ ภารกจิ หลัก
สภาพการทำ�งานของพนักงาน ได้แก่ การจ่ายค่าจ้างและ ของธนาคารแม้มิได้มีการดำ�เนินงานที่สร้างผลกระทบเชิงลบ
ค่าตอบแทนในรูปแบบต่าง ๆ เวลาทำ�งาน การหยุดพักผ่อน โดยตรงต่อส่ิงแวดล้อม แต่ธนาคารส่งเสริมให้มีการจัดการ
วันหยุด ตามกฎหมาย การคุ้มครองแรงงานหญิงตั้งแต่ สงิ่ แวดลอ้ ม ครอบคลมุ มติ กิ ารด�ำ เนนิ งานทส่ี �ำ คญั ทงั้ การปอ้ งกนั
มลพิษ การใช้ทรัพยากรอย่างย่ังยืน การลดผลกระทบและ
การปรับตวั ให้เข้ากับภาวะโลกรอ้ น

77

5. การปฏิบัติทเี่ ปน็ ธรรม (Fair Operating Practices) 7. การมีส่วนร่วมของชมุ ชนและการพัฒนาชุมชน
ธ น า ค า ร ดำ � เ นิ น ธุ ร กิ จ ด้ ว ย ค ว า ม เ ป็ น ธ ร ร ม (Community involvement and development)
ตามมาตรฐาน ISO 26000 ที่กำ�หนดขอบเขตของการ การเสริมสร้างการมีส่วนร่วมและการพัฒนา
ประกอบกิจการท่ีเป็นธรรมไว้ครบท้ัง 4 ประเด็นหลัก ได้แก่ ความเขม้ แขง็ ของชมุ ชน เปน็ กลไกส�ำ คญั หนงึ่ ในการขบั เคลอื่ น
1) การแขง่ ขันท่ีเปน็ ธรรม เพอื่ สนับสนุนไมใ่ หเ้ กิดการผกู ขาด ตามพันธกิจของธนาคาร ในการเสรมิ สรา้ งความม่ันคง พัฒนา
ทางการค้า การทุ่มตลาด และการจัดซื้อจัดจ้างท่ีขาดความ เศรษฐกิจและสังคม โดยเฉพาะ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้
โปร่งใส 2) การส่งเสริมความรับผิดชอบต่อสังคมในคู่ค้า ไดอ้ ยา่ งสมบูรณต์ ามท่ีกำ�หนด ธนาคารยึดหลักคณุ ธรรม คอื
3) การเคารพต่อสิทธิในทรัพย์สิน ไม่ว่าจะเป็นทรัพย์สินทาง การมีจิตสาธารณะเพื่อชุมชนและสังคมส่วนรวม มีข้อมูลของ
กายภาพและทรัพย์สินทางปัญญา 4) การเกี่ยวข้องกับ ชุมชน ทั้งในด้านภูมิศาสตร์ ประชากรศาสตร์ ความคิดเห็น
การเมืองอย่างมีความรับผิดชอบ ธนาคารห้ามผู้บริหารและ และความตอ้ งการของชมุ ชน ภายใตค้ วามพรอ้ มและทรพั ยากร
พนักงานใชอ้ ำ�นาจครอบง�ำ ท่ผี ดิ ครรลองคลองธรรม หลีกเลย่ี ง ทธี่ นาคารมอี ยู่ มเี ปา้ หมายและแนวทางการด�ำ เนนิ งานทชี่ ดั เจน
พฤตกิ รรมต่าง ๆ เช่น การชกั ใย การขม่ ขู่ และการบบี บงั คับ ตลอดจนเสริมสร้างให้ชุมชนมีภูมิคุ้มกันท่ีดี เพ่ือนำ�ไปสู่การ
ทีจ่ ะสามารถบน่ั ทอนกระบวนการทางการเมอื ง พึ่งพาตนเองในระยะยาว เป็นการยกระดับคุณภาพสังคม
6. ประเด็นดา้ นผู้ใชบ้ รกิ าร (Consumer Issues) ส่งผลให้ธนาคารมีสภาพแวดล้อมทางเศรษฐกิจและสังคมท่ีดี
ธนาคารมุ่งม่ันสร้างความพึงพอใจในผลิตภัณฑ์และ ตามไปดว้ ย
บรกิ ารใหแ้ กล่ ูกคา้ โดยน�ำ เสนอผลิตภัณฑแ์ ละบริการตรงตาม
ความต้องการของลูกค้า และมีคุณภาพ ด้วยความเต็มใจ
เต็มกำ�ลังความสามารถด้วยความเสมอภาคและเป็นธรรม
โดยเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์และบริการอย่าง
ครบถ้วนถูกต้องตามความเป็นจริง ปฏิบัติตามเงื่อนไขต่าง ๆ
ท่ีระบุไว้ในสัญญาอย่างเคร่งครัด นอกจากนี้ ธนาคารจัดให้มี
ช่องทางการสื่อสารและทำ�ความเข้าใจกับลูกค้าที่ชัดเจนและ
มีประสิทธิภาพ พร้อมให้คำ�แนะนำ�ช่วยเหลือลูกค้า รับฟัง
ปญั หาและพยายามคน้ หาสาเหตแุ ละวธิ กี ารแกไ้ ขปญั หาใหแ้ ก่
ลกู ค้าไดด้ ้วยความรวดเรว็

78 รายงานประจำ�ปี 2564
ธนาคารอสิ ลามแห่งประเทศไทย

ผลการดำ�เนนิ การ
ด้านความรบั ผดิ ชอบ
ตอ่ สงั คมและส่งิ แวดล้อม
ในกระบวนการด�ำ เนินธุรกิจ
(CSR-in-Process) ประจ�ำ ปี 2564

ดา้ นธรรมาภบิ าล ดา้ นการปฏบิ ตั งิ านดา้ นแรงงาน
ธนาคารได้ออกเกณฑ์การปฏิรูปกฎระเบียบภายใน ธนาคารตระหนักเสมอว่า บุคลากรเป็นทรัพยากร
เปน็ แนวทางใหฝ้ า่ ยงานตา่ ง ๆ น�ำ ไปใชใ้ นการปรบั ปรงุ นโยบาย และกลไกสำ�คัญในการขับเคลื่อนองค์กรให้สามารถบรรลุ
ขอ้ บงั คบั และระเบยี บของธนาคาร เพอื่ ใหก้ ระบวนการท�ำ งาน เป้าหมายตามที่กำ�หนดได้ จึงมีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง
ของทกุ ฝา่ ยมีความชัดเจน มีประสิทธิภาพ ประสทิ ธผิ ล และมี โดยในแผนฝึกอบรมปี 2564 ครอบคลุมการพัฒนาเชิงลึก
สมรรถนะสูงในการนำ�บริการของธนาคารที่มีคุณภาพไปสู่ ในหมวดตา่ งๆไดแ้ ก่หมวดการพฒั นาผบู้ รหิ ารหมวดเสรมิ ทกั ษะ
ลกู คา้ และประชาชน นอกจากนยี้ งั ไดม้ กี ารทบทวนกระบวนการ การปฏิบัติงาน หมวดการปฏิบัติการสาขา หมวดด้านทักษะ
อำ�นวยสินเช่ือบุคคล สินเชื่อ SMEs และสินเช่ือรายใหญ่ ท่ัวไป หมวดวัฒนธรรมองค์กรให้เป็นหน่ึง หมวดกฎระเบียบ
ให้มีระยะเวลาบริการท่ีรวดเร็วเป็นธรรมต่อลูกค้า นอกจากน้ี รายการและธรรมาภิบาล หมวดทักษะด้านเทคโนโลยีดิจิทัล
ธนาคารยังได้พัฒนาเครื่องมือการประเมินคุณภาพสินเช่ือ ตลอดจนยกระดบั ศกั ยภาพบคุ ลากรในการรบั มอื การเปลย่ี นแปลง
รายยอ่ ย (Credit Scoring) ทดแทนของเดิม ซงึ่ มีความเขม้ ขน้ สู่ยุคดิจิทัลด้วยการจัดฝึกอบรมหลักสูตรเกี่ยวข้องกับการ
ในการจดั การความเสยี่ งดา้ นเครดติ สามารถสะทอ้ นความเสยี่ ง บรหิ ารความเสย่ี งและความปลอดภยั การใชเ้ ทคโนโลยสี ารสนเทศ
ลูกหนี้ได้อย่างแม่นยำ�มากข้ึน ควบคู่กับระบบการขออนุมัติ การปอ้ งกนั การรว่ั ไหลของขอ้ มลู สารสนเทศ ความรดู้ า้ นกฎหมาย
สินเช่ือ (Credit Approval Process) ที่สามารถอำ�นวย คมุ้ ครองขอ้ มลู สว่ นบคุ คล ทจี่ ะมผี ลบงั คบั ใชใ้ นวนั ที่ 1 มถิ นุ ายน
ความสะดวกให้กับลูกค้าหรือประชาชน และสามารถบริหาร พ.ศ. 2565 นอกจากน้ัน ธนาคารยงั ส่งเสริมการหมนุ เวยี นงาน
ทรพั ยากรของธนาคารไดอ้ ยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพ รวดเรว็ สามารถ ซ่ึงเป็นการพัฒนาบุคลากรให้มีความรู้เชิงกว้างในงานที่
ตรวจสอบได้ทุกขั้นตอน มีมาตรฐานเทียบเท่าสถาบันการเงิน หลากหลาย เป็นการสร้างโอกาสให้บุคลากรได้แสดงความรู้
ชนั้ น�ำ ความสามารถ และศักยภาพ ตลอดจนค้นหาความถนัด
ดา้ นสทิ ธมิ นษุ ยชน ความชำ�นาญเฉพาะตัวให้เหมาะสมกับงาน โดยไม่ต้องใช้
ธนาคารเพม่ิ ช่องทางใหแ้ ก่ผมู้ สี ว่ นได้ส่วนเสยี ภายใน งบประมาณ สำ�หรับการบริหารทรัพยากรบุคคล ธนาคาร
ธนาคาร ไดแ้ ก่ คณะกรรมการ ผบู้ รหิ ารและพนกั งาน ใหส้ ามารถ มกี ระบวนการวางแผนการทดแทนต�ำ แหนง่ งาน (Succession
สง่ เร่ืองร้องเรยี นต่อส�ำ นกั ป้องกันการทุจรติ โดยตรง (Whistle plan) ในระดับตำ�แหน่งหลัก ได้แก่ ระดับผู้อำ�นวยการฝ่าย
Blowing) เพ่ือให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียสามารถแจ้งเบาะแส ของหน่วยงานให้มีความต่อเน่ือง เพ่ือรองรับการเกษียณอายุ
เก่ียวกับการกระทำ�ทุจริต ผ่านช่องทางที่ธนาคารกำ�หนด การทำ�งานและการเปล่ียนแปลงทีอ่ าจจะเกดิ ข้นึ
โดยธนาคารจะให้ความคุ้มครองสิทธิของผู้แจ้งเบาะแสและ
บคุ คลทเ่ี กี่ยวข้องให้ไดร้ บั ความเป็นธรรมหรือไม่ถูกกลนั่ แกลง้

79

ขณะเดยี วกนั ธนาคารยงั ไดส้ รา้ งบรรยากาศการท�ำ งาน โครงการ iBank Future of Innovation
และการมสี ว่ นรว่ มของพนกั งาน โดยจดั ใหม้ กี ารเสนอหรอื แสดง
ความคิดสร้างสรรค์ผ่านโครงการประกวดผลงานนวัตกรรม 50%
“iBank Future of Innovation” ส่งเสริมให้พนักงาน
แต่ละฝ่ายคิดค้นหรือสร้างสรรค์กระบวนการทำ�งานใหม่ ๆ นวัตกรรมกระบวนการ
ที่มีความแตกต่างไปจากการปฏิบัติเดิมที่เคยเป็นมา ทำ�ให้
ธนาคารสรา้ งนวตั กรรมในองคก์ รไดม้ ากถงึ 20 ชน้ิ งาน แบง่ เปน็ 5%
นวัตกรรมผลิตภัณฑ์ร้อยละ 5 นวัตกรรมบริการร้อยละ 45
และนวัตกรรมกระบวนการรอ้ ยละ 50 นวตั กรรมผลติ ภณั ฑ์
ดา้ นสง่ิ แวดลอ้ ม
ธนาคารให้ความสำ�คัญถึงผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม 45%
อนั เนอ่ื งมาจากการด�ำ เนนิ ธรุ กจิ ทางตรง โดยไดเ้ ลอื กใชเ้ ทคโนโลยี
ทเี่ ปน็ มติ รตอ่ สงิ่ แวดลอ้ มเพอ่ื ลดการปลอ่ ยกา๊ ซคารบ์ อนและลด นวัตกรรมบริการ
การใช้กระดาษ โดยในปี 2564 ธนาคารได้มีการปรับเปลี่ยน
สลปิ เงนิ เดอื นทเ่ี ปน็ รปู แบบกระดาษมาเปน็ รปู แบบอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ สำ�หรับการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางอ้อม
หรือ e-Slip และส่งเป็นจดหมายอิเล็กทรอนิกส์ให้กับ ธนาคารมีบทบาทในการช่วยยับย้ังปัญหาโลกร้อนในฐานะ
พนักงานแทน มีการริเร่ิมนำ�กระบวนการบริหารงานจัดการ เปน็ แหลง่ ทนุ ของผปู้ ระกอบการในอตุ สาหกรรม ซง่ึ เปน็ สาเหตุ
บรกิ ารดา้ นไอที หรือ IT Service Management หรือ ITSM สำ�คัญในการปล่อยก๊าซเรือนกระจก โดยการกำ�หนดใน
มาใชเ้ พอ่ื สนบั สนนุ องคก์ รภายใน เพอ่ื ลดขนั้ ตอนการด�ำ เนนิ การ ประกาศนโยบายสินเชื่อที่ไม่สนับสนุนแก่อุตสาหกรรมท่ีสร้าง
การใชห้ มกึ พมิ พเ์ อกสารและการใชก้ ระดาษ นอกจากนธี้ นาคาร กา๊ ซเรือนกระจกปริมาณสงู (เชน่ อุตสาหกรรมการผลติ ไฟฟา้
ยังคัดเลือกผู้ให้บริการด้านศูนย์คอมพิวเตอร์หลักและสำ�รอง จากถ่านหินและเหมืองถ่านหิน อุตสาหกรรมการผลิตไฟฟ้า
ที่คำ�นึงถึงสภาพแวดล้อม โดยธนาคารได้กำ�หนดเง่ือนไขผู้ให้ จากเชอ้ื เพลงิ ฟอสซลิ และการขดุ เจาะน�ำ้ มนั และกา๊ ซธรรมชาต)ิ
บริการด้านระบบปรับอากาศเป็นแบบที่ไม่ทำ�ลายชั้นโอโซน ไม่สนับสนุนโครงการเกษตรกรรมที่แปลงมาจากพื้นท่ีอ่ืน ๆ
เพ่ือลดผลกระทบภาวะโลกร้อนอยา่ งยัง่ ยนื ทก่ี กั เกบ็ คารบ์ อนในระดบั สงู (High Carbon Stock) ซงึ่ ถอื เปน็
การทำ�ลายแหล่งฟอกอากาศที่สำ�คัญ ซ่ึงจะช่วยลดปริมาณ
ของกา๊ ซเรอื นกระจกลงได้ ตลอดจนสนับสนุนใหบ้ ริษทั ตา่ ง ๆ
เปดิ เผยขอ้ มลู การปลอ่ ยกา๊ ซเรอื นกระจกของตวั เองทง้ั ทางตรง
และทางอ้อม และให้ความสำ�คัญกับความชัดเจนในนโยบาย
การลดผลกระทบของบรษิ ทั ตา่ ง ๆ ก่อนการปล่อยสินเชอ่ื

80 รายงานประจำ�ปี 2564
ธนาคารอสิ ลามแหง่ ประเทศไทย

ดา้ นการปฏบิ ตั ทิ เ่ี ปน็ ธรรม ดา้ นประเด็นดา้ นผบู้ รโิ ภค
ธนาคารตระหนักและให้ความสำ�คัญในการจัดการ ธนาคารทำ�หน้าที่ส่งข้อมูลของลูกค้าสินเช่ือให้แก่
ด้านการให้บริการแก่ลูกค้าอย่างรับผิดชอบและเป็นธรรม บริษัทข้อมูลเครดิตตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขท่ี
ตามแนวทางและหลกั เกณฑก์ ารบรหิ ารจดั การดา้ นการใหบ้ รกิ าร คณะกรรมการคมุ้ ครองขอ้ มลู เครดติ ประกาศก�ำ หนด ในปี 2564
แก่ลูกค้าอย่างเป็นธรรม (Market conduct) ที่กำ�หนด ธนาคารได้พัฒนากระบวนการทำ�งานนำ�ส่งข้อมูลลูกหนี้กรณี
โดยธนาคารแหง่ ประเทศไทยอยา่ งเครง่ ครดั ส�ำ หรบั ในปี 2564 ผิดนดั ชำ�ระหน้แี ละได้มกี ารฟอ้ งร้องดำ�เนินคดี เพอ่ื ใหธ้ นาคาร
ธนาคารยกระดบั การบรหิ ารจดั การดา้ นการใหบ้ รกิ ารแกล่ กู คา้ นำ�ส่งข้อมูลเครดิตของลูกค้าเป็นไปตามข้อเท็จจริงตาม
อย่างเหมาะสม สามารถสรปุ สาระส�ำ คญั ดังน้ี คำ�พพิ ากษาอย่างถูกตอ้ งทนั เวลา
1. จัดหลักสูตรอบรมด้านการกำ�กับดูแลตาม ดา้ นการมสี ว่ นร่วมของชมุ ชนและการพัฒนาชมุ ชน
Market Conduct ใหค้ ณะกรรมการ ผบู้ รหิ าร และพนักงาน ธนาคารดำ�เนินโครงการให้ความรู้ทางการเงิน
ทุกระดับท่ีเกี่ยวกับการให้บริการลูกค้า มีความรู้ความเข้าใจ (Financial literacy) ภายใต้ช่ือ “เปิดโลกการเงินอิสลาม”
อย่างเพียงพอในการปฏิบัติหน้าท่ีให้บริการอย่างเป็นธรรม เปน็ ปที ่ี 4 มเี ปา้ หมายทจ่ี ะสง่ เสรมิ ความรทู้ างดา้ นเศรษฐศาสตร์
และถกู ตอ้ ง และการเงินตามหลักศาสนาอิสลาม (หลักชะรีอะฮ์) ความรู้
2. กำ�กับ ควบคุม ตรวจสอบ เอกสารประกอบ ดา้ นการบรหิ ารจดั การการเงนิ การวางแผนทางการเงนิ สว่ นบคุ คล
การขายและการปฏบิ ตั งิ านของพนกั งานบรกิ าร ตามกระบวนการ หรือการวางแผนทางการเงินขององค์กรอย่างถูกต้อง ซึ่งมี
3 Lines of Defense จากฝ่ายงานภายใน และสอดคล้อง กลุ่มเป้าหมายเปน็ นกั ศกึ ษา อาจารยใ์ นระดับอุดมศึกษา ท้งั น้ี
กับหลักเกณฑ์การบริหารจัดการด้านการให้บริการแก่ลูกค้า เพ่ือให้ทราบความถึงความแตกต่างของการบริหารจัดการ
อยา่ งเป็นธรรม (Market conduct) ธนาคารระบบอสิ ลาม บรกิ ารทางการเงนิ ตา่ ง ๆ ของธนาคาร
3. จัดให้มีฝ่ายงานตรวจสอบการปฏิบัติงาน ตลอดจนเสรมิ สรา้ งทกั ษะและความรคู้ วามเขา้ ใจในการวางแผน
ตลอดจนเอกสารต่าง ๆ เพ่ือตรวจความผิดปกติและป้องกัน ทางการเงินส่วนบุคคล อันจะเป็นประโยชน์ทั้งต่อการดำ�เนิน
ก่อนท่ีจะเกิดความเสยี หาย ชีวิตประจำ�วันและถ่ายทอดความรู้นั้นต่อไปยังคนใกล้ตัวด้วย
4. กำ�หนดบทลงโทษท่ีคำ�นึง ถึง คุณภาพ เพื่อสร้างรากฐานเศรษฐกิจของประเทศอย่างเข้มแข็งต่อไป
การใหบ้ รกิ ารอยา่ งจรงิ จงั ส�ำ หรบั พนกั งานทกุ ระดบั ทท่ี �ำ หนา้ ท่ี โดยในปี 2564 ธนาคารไดจ้ ดั กจิ กรรมรปู แบบออนไลน์ รว่ มกบั
ให้บริการลูกค้า ตลอดจนกำ�หนดเกณฑ์การพิจารณา หัก มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั ยะลา มหาวทิ ยาลยั เกริก
และเรียกคืนค่าตอบแทนกรณีท่ีเกิดการขายที่ขาดความ สำ�หรับการพัฒนาชุมชน ธนาคารให้ความสำ�คัญ
รับผิดชอบต่อลกู คา้ (mis-selling) กับปัญหาหน้ีนอกระบบอย่างต้ังใจจริงตามนโยบายของ
5. ดูแลข้อมูลของลูกค้าอย่างม่ันคงปลอดภัย รัฐบาล เพราะปัญหาหน้ีนอกระบบเป็นปัญหาใหญ่ที่ส่งผลต่อ
คำ�นึงถึงความเป็นส่วนตัวของลูกค้า โดยจัดอบรมหลักสูตร ภาพรวมของระบบเศรษฐกิจและสังคม ก่อให้เกิดความ
ความรู้เก่ียวกับกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) เหลื่อมล้ำ�ของรายได้ และก่อให้เกิดอาชญากรรมมากขึ้นใน
ใหค้ ณะกรรมการ ผบู้ รหิ าร และพนกั งานทกุ คนที่เกี่ยวขอ้ ง สงั คม ซงึ่ สาเหตหุ ลกั มาจากประชาชนมรี ายไดน้ อ้ ย ไมส่ ามารถ
เข้าถึงแหล่งเงินทุนจากสถาบันการเงินได้ ธนาคารจึงได้ริเริ่ม
โครงการชุมชนซอื่ สัตย์ ทำ�งานร่วมกบั ผู้นำ�ในชุมชน ใหช้ มุ ชน
เข้ามามีบทบาทในการแก้ไขปัญหาหน้ีนอกระบบ ในปี 2564
ธนาคารเริ่มดำ�เนินโครงการในพื้นที่ชุมชนมุสลิม ผ่านมัสยิด
ซึ่งมีบทบาทอย่างมากต่อวิถีชีวิตของชาวมุสลิม โดยได้รับ
การผลักดันและแรงสนับสนุนจากคณะกรรมการกลางอิสลาม
แหง่ ประเทศไทย ทป่ี ระกอบดว้ ยกรรมการอสิ ลามประจ�ำ จงั หวดั
ทวั่ ประเทศ จงึ เปน็ ช่องทางท่ีจะสามารถตอบสนองต่อพนั ธกิจ
ของธนาคารไดอ้ ยา่ งมปี ระสิทธภิ าพในระยะเวลาอนั สัน้

81

โครงการชุมชนซื่อสัตย์ เป็นความร่วมมือของธนาคาร
และมัสยิดที่ขึ้นทะเบียนกับกรมการปกครอง ท่ีมีเจตนารมณ์ท่ีจะ
ช่วยเหลือคนในชุมชนตนเองให้รอดพ้นจากปัญหาหน้ีนอกระบบ
และความยากจน โดยมัสยิดจะต้องคัดเลือกผู้ท่ีจะมาเป็นผู้แทน
มัสยิดตัง้ แต่ 2 ทา่ นขนึ้ ไป ธนาคารจะเปิดวงเงนิ สนิ เชอื่ ใหก้ ับผแู้ ทน
มัสยิด วงเงิน 200,000-1,000,000 บาท (ตามเงือ่ นไขของธนาคาร)
ในอัตราต่ำ� เพื่อท่ีผู้แทนมัสยิดจะนำ�เงินไปปล่อยสินเช่ือต่อให้
สปั ปรุ ษุ ทม่ี คี วามเดอื ดรอ้ นทางการเงนิ ไม่เกินรายละ 10,000 บาท
ผ่อนชำ�ระคืนระยะเวลาไมเ่ กนิ 2 ปี ในอตั ราทตี่ ่�ำ กว่าอตั ราดอกเบีย้ นอกระบบ ผลการตอบรับโครงการ ณ ส้นิ ปี 2564 ปรากฏวา่
มมี ัสยดิ เข้าร่วมท�ำ บนั ทึกขอ้ ตกลงกับธนาคาร รวมทงั้ สิน้ 481 แหง่ ธนาคารอนุมตั วิ งเงนิ ใหก้ บั ผูแ้ ทนมสั ยิดไปแลว้ 235 มสั ยดิ
และมัสยิดเบกิ ใช้วงเงินไปแลว้ 124 แห่ง

นอกจากธนาคารจะแก้ไขปัญหาความเหล่ือมล้ำ�ทางสังคมผ่านกระบวนการให้สินเช่ือโครงการชุมชนซื่อสัตย์แล้ว
ธนาคารยังให้ความสำ�คัญการลดความเหลื่อมลำ้�ด้านรายได้ระหว่างคนรวยกับคนจนผ่านการบริหารจัดการงานด้านซะกาต
ซง่ึ เปน็ การดำ�เนินงานตามวัตถุประสงคข์ องธนาคารที่ก�ำ หนดไวใ้ นพระราชบัญญตั ธิ นาคารอสิ ลามแหง่ ประเทศไทย พ.ศ. 2545
(พ.ร.บ.) มาตรา 12 (8) จัดการบัญชีซะกาต โดยธนาคารจัดให้มีบัญชีเพ่ือรับบริจาค และรับดำ�เนินการบริจาคตามหลักการ
ของศาสนาอิสลาม (บัญชีซะกาต) มาต้ังแต่ปี 2548 เพ่ืออำ�นวยลูกค้าหรือบุคคลท่ัวไป ชาวมุสลิมท่ีมีหน้าท่ีต้องจ่ายซะกาต
และประสงค์ให้ธนาคารดำ�เนินการจ่ายซะกาตแทนให้แก่ผู้มีสิทธิ์รับซะกาตตามหลักเกณฑ์และเง่ือนไขของศาสนาอิสลาม
ในปี 2564 ธนาคารได้รับเงินจากผู้ที่มีหน้าที่ต้องจ่ายซะกาตและมีความประสงค์ให้ธนาคารดำ�เนินการจ่ายซะกาตแทนให้แก่
ผู้มีสิทธิ์ได้รับซะกาตตามหลักการและเง่ือนไขของศาสนาอิสลาม ซึ่งได้นำ�ฝากเงินเข้าบัญชีซะกาตตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม
พ.ศ. 2564 ถึงวนั ที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2564 จ�ำ นวนเงินรวมทั้งสิน้ 1,077,088.26 บาท รวมกับยอดเงนิ คงเหลอื ที่ยกมาจาก
ปี 2563 จำ�นวน 236,538.36 บาท รวมเปน็ จ�ำ นวนเงนิ ทัง้ สน้ิ 1,313,626.62 บาท ซง่ึ ธนาคารได้ด�ำ เนนิ การจ่ายซะกาตให้กับ
ผมู้ สี ทิ ธร์ิ บั ซะกาต จ�ำ นวน 167 ราย เปน็ จ�ำ นวนเงนิ รวมทง้ั สน้ิ 1,233,000.00 บาท คดิ เปน็ รอ้ ยละ 93.86 ของจ�ำ นวนเงนิ ในบญั ชี
ซะกาต สามารถจ�ำ แนกเป็น 4 วัตถุประสงคห์ ลกั ไดแ้ ก่ ทนุ การศึกษา 36.6% ทนุ ประกอบอาชีพ 42.8% ทนุ ดำ�รงชพี 20%
และทุนช่วยเหลือผปู้ ระสบอัคคภี ยั 0.6%

จํานวนเงนิ และการจัดสรรบญั ชีซะกาต ปี 2564 การจดั สรรซะกาต

1,400,000 1,313,627.00 บาท 36.6% 20%
1,200,000 1,233,000.00 บาท
1,000,000 ทุนการศกึ ษา ทนุ ดํารงชพี
จาํ นวนเงนิ ซะกาต จํานวนเงนิ ซะกาต
800,000 ท่ไี ด้รบั ท่จี ดั สรร 42.8% 0.6%
600,000
400,000 ทุนประกอบอาชีพ ทุนช่วยเหลอื
200,000 ผู้ประสบอัคคภี ยั

0

ธนาคารดำ�เนนิ การจัดสรรเงนิ ซะกาตควบคูก่ บั การให้ความรทู้ างการเงนิ (Financial Literacy) ดว้ ยการให้ค�ำ แนะนำ�
ติดตาม และส่งเสริมให้ผู้ได้รับซะกาตมีการวางแผนทางการเงินที่ดี เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้ได้รับซะกาตให้ดีข้ึนได้
อย่างยั่งยืน โดยผลการติดตามเพื่อประเมินผลคุณภาพชีวิตหลังจากได้รับทุนซะกาต พบว่าผู้ได้รับซะกาตมีการปรับเปลี่ยน
สถานะดีข้นึ คดิ เปน็ ร้อยละ 8 และ/หรอื มีรายได้เพ่ิมขึ้น คิดเปน็ รอ้ ยละ 56 และมคี วามรทู้ างการเงนิ ดขี ้ึนและสามารถน�ำ ความรู้
ไปปฏบิ ตั จิ รงิ ในชวี ติ ประจ�ำ วนั ไดร้ อ้ ยละ 81 โดยวดั จากการจดั ท�ำ บญั ชคี รวั เรอื นของผมู้ สี ทิ ธไ์ิ ดร้ บั ซะกาต ส�ำ หรบั ความรเู้ กย่ี วกบั
การคำ�นวณซะกาตประเภทตา่ ง ๆ ธนาคารจดั ให้มโี ปรแกรมคำ�นวณซะกาตทางเว็บไซต์ของธนาคารใหแ้ กผ่ ู้มีหนา้ ทจ่ี า่ ยซะกาต
สามารถค�ำ นวณซะกาตไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ งอีกด้วย

82 รายงานประจ�ำ ปี 2564
ธนาคารอิสลามแหง่ ประเทศไทย

ผลการดำ�เนินการด้านความรบั ผดิ ชอบตอ่ สงั คมและส่ิงแวดลอ้ มนอกกระบวนการดำ�เนนิ ธุรกจิ
(CSR-after-Process) ประจ�ำ ปี 2564

มิตดิ า้ นเชิดชสู ถาบนั พระมหากษตั ริย์

ธนาคารถวายพระพรชัยมงคลแด่พระบาท
สมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิรา
ลงกรณ พระวชริ เกลา้ เจ้าอยหู่ ัว เนื่องในโอกาสวันเฉลิม
พระชนมพรรษา 28 กรกฎาคม 2564 เพื่อแสดง
ความจงรักภักดีและสำ�นึกในพระมหากรุณาธิคุณ
ณ สถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศไทย (NBT)
กรมประชาสัมพันธ์ นอกจากนี้ ภายในธนาคารได้มี
การจัดเชิญชวนพนักงานและผู้บริหาร ร่วมลงนาม
ถวายพระพรพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ผ่านระบบ
ออนไลน์ ทเี่ วบ็ ไซตธ์ นาคาร ระหวา่ งวนั ที่ 23 กรกฎาคม
ถงึ วนั ท่ี 2 สงิ หาคม พ.ศ. 2564

ธนาคารถวายพระพรชัยมงคลแด่สมเด็จ
พระนางเจา้ สุทิดา พัชรสธุ าพมิ ลลักษณ พระบรมราชนิ ี
เน่ืองในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา 3 มิถุนายน
2564 เพื่อแสดงออกถึงความจงรักภักดี และสำ�นึกใน
พระมหากรุณาธคิ ณุ

ธนาคารถวายพระพร เนื่องในวันเฉลิม
พ ร ะ ช น ม พ ร ร ษ า ส ม เ ด็ จ พ ร ะ น า ง เ จ้ า สิ ริ กิ ติ์
พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง
12 สงิ หาคม ประจ�ำ ปี 2564 ณ สถานวี ทิ ยโุ ทรทศั น์
แห่งประเทศไทย (NBT) กรมประชาสัมพันธ์
ถนนวิภาวดรี งั สิต เขตดนิ แดง 

ผบู้ รหิ ารระดบั สงู ของธนาคาร เขา้ ถวาย 83
แจกันดอกไม้ และร่วมลงนามถวายพระพร
สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จ ผู้บริหารและจิตอาสาไอแบงก์ ร่วมบริจาค
พระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี โลหิตให้กับสภากาชาดไทย ฝ่าวิกฤตโควิด-19
ข อ ใ ห้ มี พ ร ะ พ ล า น า มั ย แ ข็ ง แ ร ง ส ม บู ร ณ์ โลหิตขาดแคลน เพ่ือถวายเป็นพระราชกุศล เนื่องใน
หายจากพระอาการประชวรโดยเร็ววัน โอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษาพระบาทสมเด็จ
ณ ศาลาสหทยั สมาคม ในพระบรมมหาราชวัง พระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ
เม่อื วันที่ 25 มกราคม พ.ศ. 2564 มหิศรภูมิพลราชวรางกูร กิติสิริสมบูรณอดุลยเดช
สยามินทราธิเบศรราชวโรดม บรมนาถบพิตร
พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว (28 กรกฎาคม 2564)
ณ ธนาคารอิสลามแห่งประเทศไทย สำ�นักงานใหญ่
อาคารควิ เฮ้าส์ (อโศก) เขตวฒั นา กรุงเทพฯ

ธนาคารจดั กจิ กรรมบรจิ าคโลหติ เพอ่ื นอ้ มร�ำ ลกึ
พระมหากรุณาธิคุณ 2 มหาราช เนื่องในวันคล้าย
วันสวรรคต พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้า
เจา้ อยหู่ วั และพระบาทสมเดจ็ พระบรมชนกาธเิ บศร
มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
ในเดือนตุลาคม 2564 ณ ธนาคารอิสลาม
แห่งประเทศไทย สำ�นักงานใหญ่ อาคารคิวเฮ้าส์
(อโศก) เขตวฒั นา กรุงเทพฯ

84 รายงานประจ�ำ ปี 2564 ธนาคารจัดกิจกรรมไอแบงก์สื่อสาร
ธนาคารอิสลามแห่งประเทศไทย หนังสือเสียงช่วยคนตาบอด โดยผู้บริหาร
มิตดิ า้ นศาสนาและวัฒนธรรม และพนักงานจิตอาสาไอแบงก์ร่วมกันอ่าน
ธนาคารจดั กจิ กรรม “ไอแบงก์ รอมฎอนสัมพนั ธ์ หนงั สอื เสยี งในเดอื นมนี าคมเพอ่ื รว่ มสรา้ งโอกาส
ประจำ�ปี 2564” ด้วยการมอบเงินสนับสนุนกิจกรรม ในการเขา้ ถงึ สาระขอ้ มลู ขา่ วสารความรตู้ า่ ง ๆ
“เล้ียงละศีลอดแก่เด็กกำ�พร้าและยากไร้” ในเดือน ผ่านหนังสือเสียงสำ�หรับผู้ที่พิการทางสายตา
รอมฎอน เพ่ือเป็นการส่งเสริมการปฏิบัติศาสนกิจ และผบู้ กพรอ่ งดา้ นการอา่ นนอกจากนย้ี งั ปลกู ฝงั
ตามหลักศาสนาอิสลาม สร้างความตระหนักถึงความ ใหพ้ นกั งานรกั การอา่ น ใชเ้ วลาวา่ งหลงั เลกิ งาน
ลำ�บากของผู้ที่ด้อยโอกาสกว่าด้วยวิถีที่ดีงาม ถือเป็น ให้เกิดประโยชน์และรู้คุณค่าของการแบ่งปัน
คุณธรรมท่ีสำ�คัญในการอยู่ร่วมกันในสังคมท่ามกลาง และการช่วยเหลือผู้อื่น ณ อาคารสมาคม
วิกฤตโควิด-19 ณ มูลนิธิอัลเกาษัร ซ.สุขสวัสด์ิ 39/1 คนตาบอดแห่งประเทศไทย ถนนดินแดง
แขวงบางพง่ึ อ.พระประแดง จ.สมทุ รปราการ เขตพญาไท
มิติด้านสังคมและสิ่งแวดลอ้ ม

ธนาคาร ร่วมกับ ส�ำ นกั จฬุ าราชมนตรี
และคณะกรรมการอิสลามประจำ�กรุงเทพ
มหานคร (กอ.กทม.) ภายใตโ้ ครงการสายใย
แห่งความผูกพัน #ด้วยความห่วงใยย่ิง
เพอื่ ชว่ ยเหลอื พนี่ อ้ งประชาชนในชมุ ชนตา่ ง ๆ
ใน กทม.ทีป่ ระสบปัญหาการแพรร่ ะบาดของ
โควิด-19 โดยตลอดช่วงเดือนมิถุนายน
2564 ทผี่ า่ นมา ไอแบงกร์ ว่ มลงพน้ื ทน่ี �ำ น�้ำ ดมื่
สะอาดบรรจุขวดตราไอแบงก์ รวมจำ�นวน
ทงั้ ส้นิ 10,908 ขวด

85

นอกจากน้ี ธนาคารน�ำ น�ำ้ ดม่ื สะอาดบรรจขุ วดตราสญั ลกั ษณ์
ธนาคาร รวมจ�ำ นวน 6,900 ขวด พรอ้ มหนา้ กากอนามยั และ
สง่ิ ของจ�ำ เปน็ ไปมอบใหห้ นว่ ยงานตา่ ง ๆทว่ั ประเทศจ�ำ นวน12แหง่
อาทิ โรงพยาบาลสนามเอราวัณ 2 สนามกีฬาบางกอกอารีนา
เขตหนองจอก กรงุ เทพฯ โรงพยาบาลสนามมหาวทิ ยาลยั ราชภฏั
สุราษฎรธ์ านี โรงพยาบาลหาดใหญ่ จ.สงขลา และโรงพยาบาล
สงขลานครินทร์ จ.สงขลา เป็นต้น เพื่อน�ำ ไปแจกจา่ ยช่วยเหลือ
ผ้ปู ว่ ยโควิด-19 ระลอกใหมอ่ ีกด้วย

ธนาคารจัดกิจกรรมสร้างงานสร้างอาชีพ
ซึ่งสอดคล้องกับนโยบายของกระทรวงการคลังที่
มอบหมายให้หน่วยงานในสังกัด ในการช่วยเหลือ
แ ล ะ เ ส ริ ม ส ร้ า ง ศั ก ย ภ า พ ใ น ก า ร ป ร ะ ก อ บ อ า ชี พ
ของชมุ ชน ภายใตส้ ถานการณโ์ ควดิ -19 ทไี่ ดเ้ รม่ิ ระบาด
ในประเทศไทยต้ังแต่ต้นปี 2563 ด้วยการส่งมอบ
ส่ิงท่ีจะช่วยต่อยอดการพัฒนาชุมชนดารุ้ลอิบาดะห์
กมั ปงในดงปรอื ไดแ้ ก่ อปุ กรณท์ �ำ ขนมทองมว้ นนมแพะ
และปา้ ยแนะน�ำ สถานทบ่ี นถนนสายหลกั บรเิ วณปากซอย
พทุ ธบชู า 36 ตลอดจนปา้ ยต้อนรบั แหล่งทอ่ งเทย่ี ว
โดยโครงการเดียวกันนี้ ได้สนับสนุนให้แก่ 3 วิสาหกิจชุมชนชายแดนภาคใต้ ทั้งน้ีเพ่ือเสริมสร้างศักยภาพใน
การประกอบอาชีพของชมุ ชน พรอ้ มขับเคลื่อนเศรษฐกิจ เพ่ิมความเขม้ แข็ง ภายใต้สถานการณโ์ ควดิ -19 ซ่งึ ประกอบดว้ ย
1. กลุ่มวิสาหกิจแปรรูปมะพร้าวบ้านทอน อ.เมือง จ.นราธิวาส ธนาคารได้สนับสนุนอุปกรณ์เคร่ืองบดอัดกะลา
มะพรา้ วอดั แทง่ ส�ำ หรบั ผลติ ถา่ นอดั แทง่ ไรค้ วนั สามารถสง่ ขายใหผ้ ปู้ ระกอบการรา้ นอาหารทงั้ ในประเทศและนอกจงั หวดั
นราธวิ าส อีกทั้งยงั มอบป้ายชอื่ กล่มุ วิสาหกจิ
2. กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านดาโต๊ะ อ.ยะหร่ิง จ.ปัตตานี ธนาคารจึงได้สนับสนุน เครื่องซีลสายพานแนวตั้ง
พรอ้ มระบบไนโตรเจน เพอ่ื พฒั นาแพคเกจผลติ ภณั ฑใ์ หถ้ กู ตอ้ งตามหลกั โภชนาการ ถกู หลกั อนามยั พรอ้ มจดั ท�ำ ปา้ ยบอกทาง
3. กล่มุ สตรีบา้ นลดิ ล อ.เมือง จ.ยะลา ธนาคารไดส้ นบั สนนุ อปุ กรณใ์ นการผลิตไขเ่ ค็ม และสะตอดอง พรอ้ มจดั ท�ำ
ป้ายช่อื กลุม่ สตรี

86 รายงานประจำ�ปี 2564
ธนาคารอสิ ลามแห่งประเทศไทย
มิติดา้ นการศึกษาและกิจกรรมกีฬา     
ธนาคารได้จัดกิจกรรม CSR ภายใต้โครงการ
เปิดโลกการเงินอิสลาม เรื่อง “ความรู้ทางการเงิน
สำ�หรับนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา” ด้วยการ
อบรมเชงิ ปฏบิ ตั กิ าร ตอ่ ยอดความรทู้ างการเงนิ อสิ ลาม
โดยกจิ กรรมนไี้ ดจ้ ดั ตอ่ เนอ่ื งเปน็ ปที ่ี 4 และเปน็ ครงั้ แรก
ผา่ นระบบ Google Meet เหมาะกบั ยคุ New Normal
ที่ปรับตัวจากสถานการณ์ Covid-19 ได้เป็นอย่างดี
เพอื่ แบง่ ปนั ความรคู้ วามเขา้ ใจการวางแผนทางการเงนิ
การธนาคารอิสลาม (Islamic Banking and Finance)
แก่นักศึกษาและผู้สนใจสามารถนำ�ความรู้ไปประยุกต์
ใช้ในชีวิตประจำ�วัน และถ่ายทอดไปยังคนใกล้ชิด
ได้อยา่ งถูกตอ้ ง 

ธนาคาร รว่ มลงนามบนั ทกึ ขอ้ ตกลงความรว่ มมอื ทางวชิ าการ ระหวา่ งมหาวทิ ยาลยั เกรกิ เพอ่ื บรู ณาการความรว่ มมอื
การแลกเปลี่ยนความรู้หรือประสบการณ์ทางการเงินตามหลักชะรีอะฮ์ระหว่างบุคลากรของท้ัง 2 สถาบัน พร้อมกับ
จัดอบรมเชิงปฏิบัติการ เรื่อง “ความรู้ทางการเงิน สำ�หรับนักศึกษามหาวิทยาลัยเกริก” เป็นสถาบันการศึกษาท่ี 5
ผ่านระบบออนไลนแ์ ละในห้องประชุม ณ ศูนย์ประชุมวิชาการนานาชาติ มหาวทิ ยาลัยเกริก

87

บทบาทและการมสี ว่ นร่วมตอ่ ผู้มสี ่วนไดส้ ว่ นเสีย

แผนยทุ ธศาสตรร์ ะยะยาวของธนาคารเพอื่ มงุ่ ส ู่ “การเปน็ ธนาคารหลกั ของลกู คา้ มสุ ลมิ พรอ้ มกบั การสรา้ งความสมดลุ
ในการดำ�เนินงานเชิงธุรกิจเพื่อเป็นทางเลือกท่ีดีของลูกค้าทั่วไป” เสริมสร้างความน่าเช่ือถือและภาพลักษณ์ที่ดีของธนาคาร
ให้ลูกค้าเกิดความเช่ือม่ัน ธนาคารจึงได้ให้ความสำ�คัญต่อผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกกลุ่ม เพราะผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกกลุ่มมี
ความสำ�คัญต่อการดำ�เนินงานของธนาคารไม่ว่าจะทางตรงหรือทางอ้อม เพ่ือให้การปฏิบัติต่อผู้มีส่วนได้ส่วนเสียของ
ธนาคารเป็นไปในแนวทางเดียวกัน พร้อมให้พนักงานและบุคคลท่ัวไปได้รับทราบถึงช่องทางการส่ือสาร และมีส่วนร่วมต่อ
การด�ำ เนินงานของธนาคารจงึ ไดก้ �ำ หนดบทบาทและการมีสว่ นรว่ มของผมู้ สี ว่ นได้สว่ นเสยี ดังน้ี

1. ลูกค้า ธนาคารมุ่งม่ันในการให้บริการลูกค้า 2. หน่วยงานกำ�กับดูแล ธนาคารให้ความสำ�คัญ
ด้วยความเต็มใจ ใส่ใจ เสมอภาคและเป็นธรรม เพ่อื ตอบสนอง กับการปฏิบัติตามกฎหมาย ประกาศ ข้อกำ�หนด และกฎ
ความต้องการและความคาดหวังของลูกค้า ให้ลูกค้าได้รับ ระเบียบต่าง ๆ จากหน่วยงานกำ�กับอย่างเคร่งครัด รวมถึง
ประโยชน์และความพึงพอใจสูงสุด โดยการนำ�เสนอผลติ ภณั ฑ์ ใหค้ วามรว่ มมอื และประสานงานกบั หนว่ ยงานตา่ ง ๆ ทเ่ี กย่ี วขอ้ ง
และบริการทางการเงินท่ีมีคุณภาพและหลากหลาย ตามหลัก เป็นอย่างดี เพราะธนาคารเช่ือมั่นว่าการดำ�เนินธุรกิจอย่าง
ศาสนาอสิ ลาม (หลกั ชะรอี ะฮ)์ และด�ำ เนนิ การภายใตก้ ารดแู ล ถูกต้องควบคู่กับการมีจริยธรรมท่ีดีน้ัน เป็นรากฐานสำ�คัญ
ลูกค้าอย่างเป็นธรรม (Market Conduct) โดยมีการพัฒนา ที่ทำ�ให้ธนาคารเติบโตอย่างมน่ั คงและยงั่ ยนื ตอ่ ไป
กระบวนการทำ�งานและนำ�เทคโนโลยีที่ทันสมัยมาใช้อย่าง 3. คณะกรรมการ ธนาคารเปิดโอกาสให้คณะ-
เหมาะสม ในดา้ นความปลอดภยั ของขอ้ มลู ธนาคารมมี าตรการ กรรมการทุกคนสามารถทำ�หน้าที่ของตนเองได้อย่างเต็มที่
ดแู ลรกั ษาความลบั ของลกู คา้ ทร่ี ดั กมุ และไมน่ �ำ ขอ้ มลู ไปเปดิ เผย มีอิสระในการแสดงความคิดเห็นและเสนอแนะแนวทาง
หรือแสวงหาผลประโยชน์ โดยท่ีไม่ได้รับอนุญาตจากลูกค้า การดำ�เนินงานให้กับฝ่ายจัดการ กิจกรรมคณะกรรมการ
ธนาคารมีช่องทางรับเร่ืองร้องเรียน ให้คำ�แนะนำ�แก่ธนาคาร ธนาคารดำ�เนินไปได้อย่างถูกต้องตามหลักการกำ�กับดูแล
และด�ำ เนนิ การแกไ้ ขปญั หาดว้ ยความใสใ่ จ ธนาคารยงั มกี ารวดั กิจการท่ีดี ตามข้อกำ�หนดของกระทรวงการคลัง ธนาคาร
ความพึงพอใจของลูกค้าพร้อมกำ�หนดเป้าหมายอย่างชัดเจน แหง่ ประเทศไทย และทก่ี ฎหมายก�ำ หนด
เพอ่ื น�ำ ผลการประเมนิ ไปวเิ คราะหเ์ พอ่ื พฒั นา ปรบั ปรงุ คณุ ภาพ
การให้บริการ ทั้งนเ้ี พือ่ สร้างความพึงพอใจสูงสดุ ให้กบั ลูกคา้

88 รายงานประจำ�ปี 2564
ธนาคารอิสลามแหง่ ประเทศไทย

4. ผู้ถือหุ้น ธนาคารให้ความสำ�คัญและเคารพ 7. ชุมชน สังคม และส่ิงแวดล้อม ธนาคารให้
ต่อสิทธิของผู้ถือหุ้น โดยการมีส่วนร่วมตัดสินใจเร่ืองสำ�คัญ ความสำ�คัญกับการปลูกฝังพนักงานทุกคนให้มีจิตสำ�นึกแห่ง
เปิดโอกาสให้แสดงความคิดเห็น และนำ�ข้อเสนอแนะที่เป็น ความรับผิดชอบต่อความก้าวหน้าและการเติบโตอย่างย่ังยืน
ประโยชนม์ าปรบั ปรงุ การด�ำ เนนิ งานของธนาคารใหม้ กี ารเตบิ โต ของสงั คมโดยรวม เนอ่ื งจากความยง่ั ยนื เปน็ แนวคดิ พน้ื ฐานส�ำ คญั
และมีผลประกอบการท่ีดีขึ้นตามลำ�ดับ รวมทั้งมีการเปิดเผย ของการบรรลพุ นั ธกจิ หลกั ของธนาคาร ธนาคารไดแ้ สดงใหเ้ หน็
ข้อมูลท่ีสำ�คัญให้ผู้ถือหุ้นอย่างถูกต้อง เพียงพอ โปร่งใส ถึงการปฏิบัติตามแนวคิดดังกล่าวผ่านการดำ�เนินธุรกิจด้วย
สามารถตรวจสอบได้ ตลอดจนดูแลอำ�นวยความสะดวกให้ ความรบั ผดิ ชอบ (CSR-in-Process) และกจิ กรรมเพอ่ื สงั คมตา่ ง ๆ
ผู้ถือหุ้นได้รบั สิทธขิ องตนเองอย่างเต็มที่ (CSR-after-Process) โดยคำ�นึงถึงผลกระทบท่ีมีต่อกลุ่ม
5. พนกั งาน ธนาคารตระหนักดีว่าพนักงานทุกคน ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียและลูกค้าผ่านนโยบายการพัฒนาอย่าง
ถอื เปน็ ทรพั ยากรทม่ี คี า่ และเปน็ พลงั ขบั เคลอื่ นส�ำ คญั ทจี่ ะสง่ ผล ยั่งยืน
ใหบ้ รรลผุ ลส�ำ เรจ็ ตามเปา้ หมายทต่ี ง้ั ไว้ จงึ ไดก้ �ำ หนดแนวนโยบาย สรุปแล้วธนาคารได้กำ�หนดแนวทางให้ผู้มีส่วนได้
ในดา้ นการบรหิ ารทรพั ยากรบคุ คลอยา่ งเหมาะสม มกี ารสรรหา ส่วนเสีย ได้มีโอกาสแสดงความคิดเห็นเพื่อเป็นปัจจัยนำ�เข้า
ว่าจ้างอย่างเป็นธรรม จัดให้พนักงานได้รับค่าตอบแทนและ ในการสร้างความสัมพันธ์/บริหารจัดการผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
สวัสดิการทเ่ี หมาะสม รักษาพนกั งานที่มีความรูค้ วามสามารถ พร้อมทั้งสื่อสารให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียได้รับทราบรายละเอียด
ในการปฏิบัติงาน ส่งเสริมโอกาสความก้าวหน้าในการทำ�งาน ส�ำ คญั ของแผนและโครงการส�ำ คญั ตา่ ง ๆ ผา่ นการใหข้ อ้ คดิ เหน็
รวมถึงการพัฒนาทักษะ และความสามารถของพนักงานผ่าน ผา่ นชอ่ งทางออนไลน์ เช่น กล่องข้อความ Inbox ของ E-mail,
การฝึกอบรม การศึกษาดูงาน เพ่ือให้พนักงานปฏิบัติงานได้ Facebook, Line หรอื ชอ่ งทางอื่น ๆ เช่น โทรศพั ท์ ชอ่ งทาง
อย่างมีประสทิ ธิภาพ และมี Loyalty ต่อองค์กร รอ้ งเรียนของธนาคาร Call Center จดหมายไปรษณยี ์ หรอื
6. คคู่ า้ ธนาคารมีหลักในการดำ�เนินธุรกิจกับคู่ค้า แจง้ ดว้ ยตนเองไดท้ กุ สาขาของธนาคาร ตลอดจนผา่ นหนว่ ยงาน
ทุกรายอยา่ งเสมอภาคและเป็นธรรม เพอ่ื ใหเ้ กดิ ความโปร่งใส ภาครัฐที่กำ�กับดูแลธนาคาร ฯลฯ และมีการกำ�หนดทีมงาน
โดยยึดประโยชน์สูงสุดร่วมกันเป็นสำ�คัญ ไม่เอ้ือประโยชน์ โดยมีผู้รับผิดชอบหลัก คือ คณะทำ�งานการบริหารจัดการ
ให้แก่ตนเองหรือพวกพ้อง มีการให้ข้อมูลที่ถูกต้อง ครบถ้วน ดา้ นผมู้ สี ว่ นไดส้ ว่ นเสยี เพอื่ ประเมนิ ผลความตอ้ งการผมู้ สี ว่ นได้
และอยู่บนพ้ืนฐานของความจริงแก่คู่ค้า ไม่รับของกำ�นัล สว่ นเสยี และวเิ คราะหเ์ พอื่ ปรบั เปลย่ี นแผนงานทมี่ ตี อ่ ผมู้ สี ว่ นได้
หรอื สนิ น�้ำ ใจ เพอ่ื หลกี เลยี่ งขอ้ ครหาตา่ ง ๆ โดยยดึ ถอื การปฏบิ ตั ิ สว่ นเสยี ตามสถานการณ์ เชน่ กระบวนการสรา้ งการมสี ว่ นรว่ ม
ตามระเบียบและกฎหมายว่าด้วยการจัดซ้ือจัดจ้างอย่าง กระบวนการสอ่ื สาร เปน็ ต้น
เครง่ ครดั

89

กรอบ/แนวทางกำ�กบั ดแู ล หลกั ในการรวบรวมเนอ้ื หา ประเดน็ ความตอ้ งการ/ความคาดหวงั
จากผ้มู ีสว่ นไดส้ ่วนเสียของฝา่ ยงาน/กลุ่มงานตลอดจนผลลพั ธ์
ธอท. มีการนำ�เสียงของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียมาเป็น ที่เกิดขึ้นจากกิจกรรม เพื่อนำ�มาส่ือสาร ท้ังน้ีกำ�หนดให้มี
สว่ นหนงึ่ ในการปฏบิ ตั งิ านดา้ น Governance และกระบวนการ การสำ�รวจความพึงพอใจเป็นประจำ�ทุกปี เพื่อนำ�มาปรับปรุง
ทำ�งานท่ีสำ�คัญ Work System โดยพิจารณาจากเสียงของ และพฒั นานวตั กรรมดา้ นการรายงานผลการสรา้ งความสมั พนั ธ/์
ผู้มสี ว่ นไดส้ ่วนเสียทีเ่ ขา้ มาจากช่องทางตา่ ง ๆ ทีอ่ งคก์ รเปดิ ไว้ บริหารจดั การผ้มู สี ่วนได้สว่ นเสีย
ในกรณีที่มีเหตุฉุกเฉินหรือข้อร้องเรียน ทั้งในเร่ืองความไม่
พึงพอใจในการปฏิบัติงานหรือความไม่โปร่งใสในการทำ�งาน เจตจำ�นงในการใหบ้ รกิ าร
จะก�ำ หนดใหม้ กี ารหารอื รว่ มกนั ในการประชมุ ผบู้ รหิ ารระดบั สงู /
คณะกรรมการ และฝา่ ยงาน/กลมุ่ งานทเ่ี กย่ี วขอ้ งกบั กระบวนการ ธอท. มีความมุ่งมั่นในการให้บริการแก่ผู้ใช้บริการ
ดงั กลา่ ว เพอื่ แกไ้ ขปญั หาทงั้ ในระดบั เฉพาะหนา้ รวมถงึ ทบทวน อย่างถูกต้องตามหลักชะรีอะฮ์ เพ่ือให้ลูกค้าทุกรายเกิดความ
ยุทธศาสตร์ด้านการมุ่งเน้นผู้มีส่วนได้ส่วนเสียระยะยาว พงึ พอใจ ดงั น้ี
และแผนปฏิบัติการประจำ�ปีที่ถ่ายทอดลงในแต่ละฝ่ายงาน/ 1. ให้บริการทางการเงินด้วยผลิตภัณฑ์และบริการ
กลมุ่ งาน รวมทง้ั ก�ำ หนดแนวทางการประเมนิ ผลการด�ำ เนนิ งาน อ่ืน ๆ ทเ่ี กย่ี วเนื่อง ท่มี ีคุณภาพเป็นมาตรฐานสากล และเป็น
ท้งั ระดบั องคก์ ร และระดบั ฝา่ ยงาน/กล่มุ งาน ในกรณีที่จ�ำ เป็น ธนาคารหลกั ของลกู คา้ มสุ ลมิ และลกู คา้ ทวั่ ไป รวมถงึ เชอื่ มโยง
ผู้บริหารระดับสูง/คณะกรรมการจะเข้าไปมีส่วนร่วมใน ความสมั พนั ธก์ บั ลกู คา้ ทกุ ศาสนาดว้ ยเครอื ขา่ ยสาขาทค่ี รอบคลมุ
กระบวนการสรา้ งความสมั พนั ธก์ บั ผมู้ สี ว่ นไดส้ ว่ นเสยี เพอื่ สรา้ ง อยู่ทวั่ ประเทศ
ความเข้าใจและสรา้ งความเชอ่ื มัน่ ในประเด็นท่กี งั วล 2. ให้บริการด้วยมาตรฐานเดียวกัน (Service
Standard) ดว้ ยความเป็นกนั เอง ซ่ือสตั ย์ และการให้บรกิ าร
การจดั สรรทรัพยากร อย่างเสมอภาค เทา่ เทียมกัน
3. การอำ�นวยความสะดวกให้กับลูกค้าในทุก
ธอท. มกี ารจดั สรรทรพั ยากรดา้ นผมู้ สี ว่ นไดส้ ว่ นเสยี ไว้ จุดสัมผัสการให้บริการ (Touch Points) เพื่อสร้างความ
โดยกำ�หนดไว้ในงบประมาณท่ีกระจายลงสู่ฝ่ายงาน/กลุ่มงาน พึงพอใจแกล่ กู ค้า
ที่เก่ียวข้อง บนพ้ืนฐานการใช้ทรัพยากรให้เกิดความคุ้มค่า 4. การให้ข้อมูลข่าวสารที่มีความโปร่งใส ถูกต้อง
มากทส่ี ดุ ทง้ั นข้ี น้ึ กบั ประเดน็ ทจ่ี ะสอ่ื สารในแตล่ ะปี พรอ้ มก�ำ หนด ชัดเจน และเป็นประโยชน์ต่อลูกค้า รวมทั้งการเปิดรับฟัง
ผู้รับผิดชอบและผลลัพธ์ด้านผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่ชัดเจน อาทิ ทุกความคิดเห็นของลูกค้า เพ่ือนำ�มาปรับปรุง แก้ไข พัฒนา
จำ�นวนส่ือที่จะเผยแพร่ จำ�นวนกิจกรรม ความร่วมมือท่ีจะ การให้บรกิ ารที่ดี (Customer Feedback)
ขบั เคลอ่ื นให้เกดิ ผลเป็นรูปธรรม 5. พัฒนาผลิตภัณฑ์ทางการเงินที่ครอบคลุมต่อ
ความต้องการของลูกค้าทุกกลุ่ม และพัฒนากระบวนการ
การรายงานผลการดำ�เนนิ งาน ทำ�งานให้มีความทันสมัย รวดเร็ว เพื่อตอบสนองต่อความ
การสรา้ งความสัมพันธ์/บรหิ ารจดั การ ต้องการของลูกค้าให้มากยิ่งข้ึน (Product & Process
ผ้มู สี ว่ นได้ส่วนเสีย Innovation)
6. ให้บริการต่อลูกค้าด้วยความเป็นธรรม ถูกต้อง
ธอท. กำ�หนดให้มีการรายงานผลการดำ�เนินงาน ตามนโยบายการบริหารจัดการด้านการให้บริการแก่ลูกค้า
การสร้างความสัมพันธ์กับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียต่อสาธารณชน อย่างเป็นธรรม (Market Conduct Policy)
อย่างต่อเนื่อง ผ่านสื่อช่องทางออนไลน์ ได้แก่ Website 7. การดูแลและรักษาความเป็นส่วนตัว ของลูกค้า
เป็นประจำ�อย่างน้อยทุกปี รวมถึงมีการรายงานไว้ในรายงาน โดยคำ�นึงถึงความปลอดภัยของข้อมูลส่วนบุคคลของลูกค้า
ประจ�ำ ปี รายงานความยั่งยนื แผนยทุ ธศาสตร์และแผนธุรกิจ ภายใตพ้ ระราชบญั ญัติคุม้ ครองข้อมูลส่วนบคุ คล พ.ศ. 2562
ขององคก์ ร โดยคณะท�ำ งานดา้ นผมู้ สี ว่ นไดส้ ว่ นเสยี ฝา่ ยสอ่ื สาร
และภาพลกั ษณอ์ งคก์ รและฝา่ ยกลยทุ ธธ์ นาคาร เปน็ ผรู้ บั ผดิ ชอบ

90 รายงานประจำ�ปี 2564
ธนาคารอิสลามแห่งประเทศไทย

ณรายธชันื่อวคาคณมะก2ร5ร6ม4การธนาคาร

1. นายภมู ศิ กั ด์ิ อรัญญาเกษมสขุ ประธานกรรมการ
2. นายชยั ชาญ พลานนท ์ กรรมการ
3. นางอัมพร ปุรนิ ทวรกลุ กรรมการ
4. ดร.วเิ ชียร ชุบไธสง กรรมการ
5. นายระบิล พรพฒั น์กลุ กรรมการ
6. นางสาวสุภัค ไชยวรรณ กรรมการ
7. นายโกมล จริ ชยั สทุ ธิกุล กรรมการ
8. นางวชิรญา เพิม่ ภูศรี กรรมการ
9. นายวฒุ ิชยั สรุ ะรัตน์ชยั กรรมการและผูจ้ ดั การ

โครงสร้างคณะกรรมการและความรบั ผดิ ชอบ
ของคณะกรรมการ

คณะกรรมการธนาคาร

คณะกรรมการธนาคารอิสลามแห่งประเทศไทย มีจำ�นวนท้ังสิ้น 11 ท่าน ซึ่งประกอบด้วยผู้ทรงคุณวุฒิท่ีมีความรู้
ความสามารถ ทักษะ ประสบการณ์ ในการบริหารหลากหลายสาขา โดยท่ีประชมุ ผ้ถู ือหุน้ ของธนาคารจะเปน็ ผเู้ ลอื กตัง้ บคุ คล
ท่ีเหมาะสม เพ่ือเข้าดำ�รงตำ�แหน่งกรรมการธนาคาร ซึ่งเป็นไปตามหลักเกณฑ์วิธีการตามกฎหมายและข้อบังคับธนาคาร
โดยกรรมการแต่ละท่านจะมีวาระการดำ�รงตำ�แหน่งคราวละ 3 ปี และเม่ือกรรมการท่านใดสิ้นสุดวาระการดำ�รงตำ�แหน่งแล้ว
ธนาคารจะต้องจัดให้มีการประชุมผ้ถู ือหุน้ เพ่ือเลือกกรรมการเข้าด�ำ รงต�ำ แหน่งแทนท่ีกรรมการทีส่ ้ินสุดวาระ โดย ณ ธันวาคม
2564 ธนาคารมีกรรมการท้ังสน้ิ 9 ทา่ น โดยมีรายละเอยี ดและการเปลี่ยนแปลงของกรรมการในชว่ ง 1 ปีท่ีผา่ นมา ดงั นี้

1. รายชื่อประธานและกรรมการ ในปี 2564

ลำำ�ดับั รายชื่�่อกรรมการ ตำ�ำ แหน่ง่ /หน้า้ ที่�ในการดำ�ำ เนินิ การ ที่ �มาของ
ตามที่�ได้ร้ ับั มอบหมาย การดำำ�รง
ตำำ�แหน่่ง
1. นายภูมิศักดิ์ อรัญญาเกษมสุข • ประธานกรรมการ (ตงั้ แตว่ ันท่ี 25 มถิ นุ ายน 2564 - ปจั จุบนั ) กรรมการ
กรรมการ
2. นายชยั ชาญ พลานนท์ • กรรมการธนาคาร
• ประธานอนกุ รรมการบรหิ าร (ตง้ั แตว่ นั ท่ี 25 มถิ นุ ายน 2564 - ปจั จบุ นั )
• ประธานอนกุ รรรมการพฒั นาระบบสารสนเทศ
(ต้งั แต่วนั ที่ 23 กนั ยายน 2564 - ปัจจบุ ัน)
• อนกุ รรมการก�ำ กบั การปฏบิ ตั ติ ามกฎเกณฑ์ ธรรมาภบิ าล และนวตั กรรม
(ตงั้ แตว่ นั ที่ 29 กรกฎาคม 2564 - ปัจจบุ ัน)
• ประธานอนกุ รรมการธรรมาภิบาลและความรบั ผดิ ชอบตอ่ สงั คม
(CG & CSR) (ตง้ั แตว่ นั ท่ี 12 มถิ นุ ายน 2561 - วนั ท่ี 28 กรกฎาคม 2564)
• อนุกรรมการบริหาร (ตัง้ แตว่ ันที่ 12 มิถุนายน 2561 -
วนั ท่ี 24 มิถุนายน 2564)
• อนุกรรมการพัฒนาระบบสารสนเทศ
(ตั้งแต่วันท่ี 19 มถิ นุ ายน 2561 - 22 กันยายน 2564 )
• อนกุ รรมการก�ำ กับการปฏิบัติตามกฎเกณฑ์
(ตงั้ แต่วนั ท่ี 20 มถิ นุ ายน 2562 – 28 กรกฎาคม 2564)

91

ลำำ�ดับั รายชื่อ่� กรรมการ ตำำ�แหน่ง่ /หน้้าที่�ในการดำำ�เนินิ การ ที่ �มาของ
3. นางอมั พร ปรุ นิ ทวรกุล ตามที่�ได้ร้ ับั มอบหมาย การดำ�ำ รง
ตำ�ำ แหน่่ง
4. ดร.วเิ ชยี ร ชุบไธสง • กรรมการธนาคาร กรรมการ
5. นายระบิล พรพฒั นก์ ลุ • ประธานอนุกรรมการตรวจสอบ (ตัง้ แต่วันท่ี 29 กรกฎาคม 2564 - ปจั จบุ ัน)
• อนกุ รรมการตรวจสอบ (ตัง้ แตว่ ันท่ี 12 มิถนุ ายน 2561 - 28 กรกฎาคม 2564) กรรมการ
6. นางสาวสภุ ัค ไชยวรรณ • อนุกรรมการสรรหา คา่ ตอบแทนและประเมินผลงาน กรรมการ
7. นายโกมล จริ ชยั สทุ ธกิ ุล • อนกุ รรมการก�ำ กับการปฏบิ ัติตามกฎเกณฑ์ ธรรมาภิบาล และนวัตกรรม
8. นางวชริ ญา เพิม่ ภศู รี (ตั้งแตว่ นั ท่ี 29 กรกฎาคม 2564 - ปัจจบุ ัน) กรรมการ
• อนุกรรมการธรรมาภิบาลและความรบั ผิดชอบต่อสงั คม (CG & CSR)
(ตง้ั แตว่ ันท่ี 12 มิถุนายน 2561 - วันที่ 28 กรกฎาคม 2564 ) กรรมการ
• กรรมการธนาคาร กรรมการ
• ประธานกรรมการกจิ การสัมพนั ธ์
• อนกุ รรมการตรวจสอบ
• อนกุ รรมการประเมนิ ผลการปฏิบัติงานของผดู้ �ำ รงตำ�แหน่งผู้จัดการธนาคาร
(ตัง้ แตว่ นั ท่ี 23 กนั ยายน 2564 - ปัจจุบนั )
• กรรมการธนาคาร
• ประธานอนกุ รรมการสรรหา ค่าตอบแทนและประเมนิ ผลงาน
(ตง้ั แต่วันที่ 29 กรกฎาคม 2564 - ปจั จบุ ัน)
• อนกุ รรมการก�ำ กบั ความเสยี่ ง
• อนุกรรมการตรวจสอบ (ต้งั แตว่ ันท่ี 29 กรกฎาคม 2564 - ปัจจบุ ัน)
• อนกุ รรมการประเมินผลการปฏิบัตงิ านของผ้ดู �ำ รงตำ�แหน่งผ้จู ัดการธนาคาร
(ตง้ั แต่วนั ที่ 29 กรกฎาคม 2564 - ปัจจุบนั )
• อนุกรรมการธรรมาภิบาลและความรบั ผิดชอบต่อสงั คม (CG & CSR)
(ตั้งแตว่ ันที่ 17 กนั ยายน 2563 - วันที่ 28 กรกฎาคม 2564 )
• กรรมการธนาคาร
• อนกุ รรมการบรหิ าร (ตงั้ แต่วนั ท่ี 25 มิถุนายน 2564 - ปจั จบุ นั )
• อนุกรรมการสรรหา ค่าตอบแทนและประเมนิ ผลงาน
(ต้ังแต่วันท่ี 29 กรกฎาคม 2564 - ปจั จบุ ัน)
• อนุกรรมการพัฒนาระบบสารสนเทศ (ตั้งแตว่ ันที่ 27 มกราคม 2564 - ปจั จบุ นั )
• อนกุ รรมการธรรมาภบิ าลและความรบั ผดิ ชอบต่อสังคม (CG & CSR)
(ตง้ั แตว่ นั ที่ 17 กนั ยายน 2563 - 28 กรกฎาคม 2564)
• กรรมการธนาคาร (ตงั้ แต่วนั ที่ 25 มิถุนายน 2564 - ปจั จบุ ัน)
• ประธานอนกุ รรมการก�ำ กบั การปฏบิ ตั ติ ามกฎเกณฑ์ ธรรมาภบิ าลและนวตั กรรม
(ต้งั แตว่ นั ท่ี 29 กรกฎาคม 2564 - ปจั จุบัน)
• อนกุ รรมการบริหาร (ตั้งแต่วันที่ 29 กรกฎาคม 2564 - ปจั จบุ นั )
• กรรมการธนาคาร (ต้ังแต่วันที่ 25 มิถนุ ายน 2564 - ปจั จบุ ัน)
• ประธานอนุกรรมการกำ�กบั ความเส่ียง (ตัง้ แต่วันที่ 23 กนั ยายน 2564 -
ปัจจุบัน)
• ประธานอนกุ รรมการประเมนิ ผลการปฏิบตั งิ านของผูด้ �ำ รงตำ�แหน่ง
ผูจ้ ดั การธนาคาร (ตัง้ แตว่ ันท่ี 29 กรกฎาคม 2564 - ปจั จุบนั )
• อนกุ รรมการก�ำ กบั ความเสี่ยง (ตง้ั แต่วันท่ี 29 กรกฎาคม 2564 -
22 กันยายน 2564

92 รายงานประจ�ำ ปี 2564
ธนาคารอสิ ลามแห่งประเทศไทย

ลำ�ำ ดับั รายชื่่อ� กรรมการ ตำ�ำ แหน่่ง/หน้้าที่�ในการดำ�ำ เนินิ การ ที่ �มาของ
9. นายวุฒชิ ัย สุระรตั นช์ ัย ตามที่�ได้ร้ ัับมอบหมาย การดำ�ำ รง
ตำ�ำ แหน่ง่
• กรรมการและผูจ้ ดั การ กรรมการ
• อนกุ รรมการบรหิ ารและเลขานกุ าร
• อนุกรรมการกำ�กับความเสยี่ ง
• อนกุ รรมการพัฒนาระบบสารสนเทศ
• อนกุ รรมการก�ำ กบั การปฏิบตั ติ ามกฎเกณฑ์ ธรรมาภบิ าล และนวัตกรรม
(ต้ังแตว่ ันที่ 29 กรกฎาคม 2564 - ปจั จุบัน)
• อนกุ รรมการธรรมาภิบาลและความรับผดิ ชอบต่อสงั คม (CG & CSR)
(ตง้ั แต่วนั ที่ 20 มถิ นุ ายน 2562 - 28 กรกฎาคม 2564)

2. รายชื่อประธานและกรรมการ ท่ีสิ้นสดุ วาระในปี 2564

ลำำ�ดับั รายชื่�อ่ กรรมการ ตำำ�แหน่ง่ /หน้้าที่�ในการดำำ�เนิินการ ที่ �มาของ
ตามที่�ได้ร้ ับั มอบหมาย การดำ�ำ รง
ตำ�ำ แหน่ง่
1. นายระเฑียร ศรีมงคล • ประธานกรรมการ (ตง้ั แตว่ นั ท่ี 14 กมุ ภาพนั ธ์ 2562 - 25 มถิ นุ ายน 2564) กรรมการ
กรรมการ
2. นายนิพนธ์ ฮะกีมี • กรรมการธนาคาร (ต้ังแต่วนั ที่ 1 สิงหาคม 2557 - 25 มถิ ุนายน 2564)
• ประธานอนกุ รรมการบรหิ าร กรรมการ
(ตั้งแตว่ ันที่ 23 มิถุนายน 2558 - 25 มถิ ุนายน 2564)
• ประธานอนกุ รรมการกำ�กับการปฏิบัตติ ามกฎเกณฑ์ กรรมการ
(ต้ังแต่วันท่ี 13 มีนาคม 2561 - 25 มิถนุ ายน 2564)
• อนกุ รรมการประเมนิ ผลการปฏบิ ตั งิ านของผดู้ �ำ รงต�ำ แหนง่ ผจู้ ดั การธนาคาร กรรมการ
(ตง้ั แตว่ นั ที่ 21 สิงหาคม 2557 - 25 มิถนุ ายน 2564)

3. พลเอก ดร.ณฏั ฐพิ งษ์ เผอื กสกนธ์ • กรรมการธนาคาร (ต้งั แตว่ นั ที่ 1 สิงหาคม 2557 - 25 มิถุนายน 2564)
• ประธานอนุกรรมการตรวจสอบ (ตั้งแตว่ ันท่ี 21 สงิ หาคม 2557 -
25 มถิ ุนายน 2564)
• ประธานอนุกรรมการสรรหา คา่ ตอบแทนและประเมินผลงาน
(14 มีนาคม 2560 - 25 มถิ นุ ายน 2564)

4. นางสาวปิยวรรณ ล่ามกิจจา • กรรมการธนาคาร (ตงั้ แตว่ ันท่ี 1 สงิ หาคม 2557 - 24 มถิ นุ ายน 2564)
• ประธานอนุกรรมการประเมนิ ผลการปฏบิ ัติงานของผดู้ �ำ รงตำ�แหน่ง
ผ้จู ดั การธนาคาร (ตัง้ แต่วันท่ี 12 มิถนุ ายน 2561 - 24 มถิ นุ ายน 2564)
• อนกุ รรมการบรหิ าร (ตง้ั แต่วนั ที่ 29 กนั ยายน 2557 - 24 มถิ นุ ายน 2564)
• อนุกรรมการก�ำ กบั การปฏบิ ตั ติ ามกฎเกณฑ์
(ตั้งแต่วันท่ี 29 กันยายน 2557 - 24 มิถุนายน 2564)

5. นายธนสาร สุรวุฒกิ ุล • กรรมการธนาคาร (ตัง้ แตว่ ันท่ี 28 พฤษภาคม 2561 - 31 สิงหาคม 2564)
• ประธานอนกุ รรมการก�ำ กับความเสยี่ ง (ต้ังแตว่ นั ท่ี 12 มถิ นุ ายน 2561 -
31 สิงหาคม 2564)
• ประธานอนกุ รรมการพฒั นาระบบสารสนเทศ
(ตัง้ แต่วันท่ี 19 มถิ ุนายน 2561 - 31 สงิ หาคม 2564)
• อนกุ รรมการสรรหา ค่าตอบแทนและประเมนิ ผลงาน
(วันที่ 12 มถิ ุนายน 2561 - 28 กรกฎาคม 2564)
• อนกุ รรมการประเมนิ ผลการปฏบิ ตั งิ านของผดู้ �ำ รงต�ำ แหนง่ ผจู้ ดั การธนาคาร
(วนั ที่ 30 ตุลาคม 2562 - 31 สงิ หาคม 2564)

93

แกลาะรคแณตง่ ะตทัง้ำ�คงาณนะกรรมการ คณะอนุกรรมการ

1. คณะอนกุ รรมการบริหาร 10. พิจารณาอนุมัติ หรือรับทราบกิจการอ่ืน ๆ ท่ี
ขอบเขตอ�ำ นาจหนา้ ทขี่ องคณะอนกุ รรมการบรหิ าร เกี่ยวกับการบริหารงานท่ีคณะอนุกรรมการบริหารเห็นว่า
ดงั ตอ่ ไปนี้ จำ�เป็นหรือสมควรที่จะให้เสนอ
1. กำ�หนดนโยบายภาพรวมการลงทุนของธนาคาร 11. พิจารณาเรื่องอ่ืนใดที่ได้รับมอบหมายจาก
ก�ำ หนดทศิ ทางนโยบายการลงทนุ ของบรษิ ทั ทธ่ี นาคารควรลงทนุ คณะกรรมการธนาคาร
ใหส้ อดคล้องกับนโยบายการลงทุนของธนาคาร และมอี �ำ นาจ รายช่ือคณะอนุกรรมการบริหาร ณ วันที่ 31
อนุมัติแนวทางในการลงทุนและอนุมัติการลงทุนท้ังหมดของ ธนั วาคม พ.ศ. 2564 ประกอบดว้ ยบุคคลดงั ตอ่ ไปนี้
ธนาคารตามทีร่ ะเบียบก�ำ หนด 1) นายชัยชาญ พลานนท ์ ประธานอนุกรรมการ
2. พจิ ารณาอนมุ ตั สิ ว่ นสญู เสยี ทเ่ี กดิ จากการปรบั ปรงุ 2) นางสาวสุภคั ไชยวรรณ อนุกรรมการ
โครงสร้างหน้ี หรือที่มิได้เกิดจากการปรับปรุงโครงสร้างหน้ี 3) นายโกมล จิรชัยสทุ ธกิ ลุ อนุกรรมการ
ภายในวงเงนิ ท่ีไดร้ ับมอบหมายจากคณะกรรมการธนาคาร 4) ผ้จู ดั การ อนกุ รรมการและเลขานกุ าร
3. พิจารณาอนุมัติการให้สินเช่ือ การปรับปรุง รายละเอียดการเปล่ียนแปลงคณะอนุกรรมการ
โครงสร้างหน้ี การลงทุนในหลักทรัพย์และอสังหาริมทรัพย์ บรหิ ารระหว่างปี 2564
การขอรับการสนับสนุนทางการเงิน การจัดซ้ือจัดจ้าง 1. นายชัยชาญ พลานนท์ ดำ�รงตำ�แหน่งประธาน
และคา่ ใชจ้ า่ ยตา่ ง ๆ ตามอ�ำ นาจทก่ี �ำ หนดไวโ้ ดยคณะกรรมการ อนกุ รรมการ ต้ังแตว่ นั ท่ี 25 มิถนุ ายน พ.ศ. 2564 เปน็ ต้นมา
ธนาคาร จนถึงปัจจุบัน และดำ�รงตำ�แหน่งอนุกรรมการ ต้ังแต่
4. เสนอแนะโครงสร้างองค์กรท่ีเหมาะสมและมี 12 มถิ นุ ายน 2561 - 24 มิถนุ ายน 2564
ประสทิ ธภิ าพ รวมถงึ เสนอแนะนโยบายและกลยทุ ธ ์ ดา้ นบคุ ลากร 2. นางสาวสภุ คั ไชยวรรณ ด�ำ รงต�ำ แหนง่ อนกุ รรมการ
กรอบอัตรากำ�ลัง ค่าตอบแทน และสวัสดิการของพนักงาน ตง้ั แตว่ นั ที่ 25 มถิ ุนายน พ.ศ. 2564 เป็นตน้ มา จนถึงปัจจบุ นั
และลูกจ้างต่อคณะกรรมการธนาคาร เพ่ือให้คณะกรรมการ 3. นายโกมลจริ ชยั สทุ ธกิ ลุ ด�ำ รงต�ำ แหนง่ อนกุ รรมการ
ธนาคารเห็นชอบ ต้งั แตว่ ันที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2564 เป็นต้นมา จนถึงปจั จุบัน
5. พิจารณาทบทวนแผนแม่บทในการพัฒนา 4. นายนิพนธ์ ฮะกีมี ดำ�รงตำ�แหน่งประธาน
ทรัพยากรบุคคลของธนาคารท้ังในระยะส้ันและระยะยาว อนกุ รรมการ ต้ังแต่ 23 มิถุนายน 2558 - 24 มิถุนายน 2564
รวมถงึ โครงการตอ่ เนอ่ื งตา่ ง ๆ 5. นางสาวปิยวรรณ ล่ามกิจจา ดำ�รงตำ�แหน่ง
6. ให้คำ�ปรึกษาแนะนำ�การดำ�เนินงานของธนาคาร อนุกรรมการ ตัง้ แต่ 29 กันยายน 2557 - 24 มถิ ุนายน 2564
ในเร่ืองเกี่ยวกับโครงสร้างองค์กร บุคลากร ค่าตอบแทน
สวัสดิการ การพัฒนาปรับปรุงองค์กรให้เป็นพลวัตรและ 2. คณะอนุกรรมการตรวจสอบ
ยง่ั ยนื รวมถงึ ใหค้ �ำ ปรกึ ษาแนะน�ำ ในการจา้ งสถาบนั การศกึ ษา
บริษัทที่ปรึกษาภายนอก หรือที่ปรึกษา เพ่ือพัฒนาระบบ ขอบเขตอำ�นาจหน้าที่ของคณะอนุกรรมการ
การบรหิ ารงานบุคคลของธนาคารใหเ้ หมาะสม ตรวจสอบ ดงั ตอ่ ไปน้ี
7. พัฒนาทรัพยากรบุคคลทุกระดับให้มีความพร้อม 1. พิจารณาสอบทานให้ธนาคารมีการรายงานทาง
ในทุกด้าน เพ่ือให้บุคลากรมีวิสัยทัศน์ มีความรอบรู้ การเงนิ อย่างถูกตอ้ งและเพียงพอ
รวมทงั้ มบี ุคลิกภาพ และมีจิตสำ�นกึ ทีด่ ี 2. พจิ ารณาสอบทานใหธ้ นาคารมรี ะบบควบคมุ ภายใน
8. พิจารณากล่ันกรองงานท่ีไม่อยู่ในอำ�นาจของ (Internal control) และการตรวจสอบภายใน (Internal
คณะอนกุ รรมการชดุ ตา่ ง ๆ เพอื่ น�ำ เสนอคณะกรรมการธนาคาร audit) ทีเ่ หมาะสมและมีประสิทธิผล
9. พิจารณาเรื่องอื่น ๆ ท่ีมีความสำ�คัญกับธนาคาร 3. พจิ ารณาสอบทานใหธ้ นาคารปฏบิ ตั ติ ามกฎหมาย
เช่น ธรุ กจิ ใหม่ นโยบายผลตอบแทน นโยบายสินเชอื่ นโยบาย ระเบยี บ ขอ้ บงั คับ วิธีปฏิบตั ิงาน มตคิ ณะรฐั มนตรี ประกาศ
หรอื คำ�สงั่ ทีเ่ กย่ี วข้องกับการด�ำ เนนิ งานของธนาคาร

การบัญชี และคดีความท่ีธนาคารตกเป็นจ�ำ เลย

94 รายงานประจ�ำ ปี 2564
ธนาคารอสิ ลามแห่งประเทศไทย

4. พิจารณาแต่งตั้งผู้สอบบัญชีเพื่อเสนอให้ ปฏิบตั ิ และขอบเขตการปฏบิ ัตงิ านตรวจสอบภายใน แผนการ
คณะกรรมการธนาคาร ตดิ ตามผลการปฏบิ ตั งิ าน และพจิ ารณา ตรวจสอบและงบประมาณของฝา่ ยตรวจสอบภายใน
คา่ ตอบแทนในการสอบบัญชี 15. ประชุมกับผู้บริหาร ผู้สอบบัญชี ผู้ตรวจสอบ
5. พิจารณาตัดสินในกรณีท่ีฝ่ายบริหารและผู้สอบ ภายใน และทปี่ รึกษาภายนอกตามความจำ�เป็นและเหมาะสม
บญั ชีมคี วามคดิ เหน็ เกย่ี วกับรายงานทางการเงนิ ไมต่ รงกัน 16. ให้มีอำ�นาจเรียกข้อมูล เอกสาร บุคคล หรือ
6. พิจารณาการปฏิบัติงานอ่ืนที่ไม่ใช่งานสอบบัญชี หน่วยงานที่เกี่ยวข้องของธนาคาร และขอข้อมูลและความ
ของผสู้ อบบัญชที ่จี ะด�ำ เนนิ การใหก้ ับธนาคาร รว่ มมือจากบคุ คลภายนอกทเี่ ก่ียวขอ้ ง
7. พิจารณาและให้ข้อเสนอแนะต่อคณะกรรมการ 17. จัดหาท่ีปรึกษาจากภายนอกหรือผู้เชี่ยวชาญ
ธนาคารเกย่ี วกบั การแตง่ ตง้ั โยกยา้ ยถอดถอนก�ำ หนดคา่ ตอบแทน ทางวิชาชีพในการให้คำ�แนะนำ�หรือช่วยในการปฏิบัติงาน
และพิจารณาความดีความชอบประจำ�ปีของผู้บริหารสูงสุด ตรวจสอบ โดยใช้คา่ ใช้จ่ายของธนาคาร
ของฝา่ ยตรวจสอบภายใน 18. มอบหมายอำ�นาจให้กับคณะทำ�งานในคณะ
8. พจิ ารณารายการเกยี่ วโยงกนั หรอื รายการทอี่ าจมี อนุกรรมการตรวจสอบ (ถ้ามี) ตามความเหมาะสม
ความขัดแย้งทางผลประโยชน์ หรือมีโอกาสเกิดการทุจริต 19. ปฏิบัติงานอ่ืนใดตามท่ีกฎหมายกำ�หนดหรือ
ท่อี าจมีผลกระทบต่อการปฏิบตั ิงานของธนาคาร คณะกรรมการธนาคารมอบหมายทง้ั นี้ตอ้ งอยใู่ นขอบเขตหนา้ ที่
9. พจิ ารณาการเปดิ เผยขอ้ มลู ของธนาคาร โดยเฉพาะ และความรับผิดชอบของคณะอนกุ รรมการตรวจสอบ
ในกรณีที่เกิดรายการท่ีอาจมีความขัดแย้งทางผลประโยชน์ รายช่ือคณะอนุกรรมการตรวจสอบ ณ วันที่ 31
รวมถึงธุรกรรมนโยบายรัฐ (Public Service Account) ธันวาคม พ.ศ. 2564 ประกอบดว้ ยบุคคลดงั ต่อไปน้ี
ให้มคี วามถกู ต้องและครบถ้วน 1) นางอัมพร ปุรินทวรกลุ ประธานอนุกรรมการ
10. กําหนดหน้าที่ของคณะอนุกรรมการตรวจสอบ 2) ดร.วิเชียร ชบุ ไธสง อนุกรรมการ
ตลอดจนการเปลี่ยนแปลงในองค์ประกอบรวมท้ังการ 3) นายระบลิ พรพัฒน์กุล อนุกรรมการ
เปลย่ี นแปลงทม่ี นี ยั สาํ คญั ตอ่ การปฏบิ ตั งิ านของคณะอนกุ รรมการ 4) ผอู้ �ำ นวยการฝา่ ย/ผู้อำ�นวยการฝ่ายอาวุโส เลขานกุ าร
ตรวจสอบไว้อย่างชัดเจนเป็นลายลักษณ์อักษร ตามที่ได้รับ ฝ่ายตรวจสอบภายใน หรือบุคคลทไี่ ดร้ บั มอบหมาย
อนมุ ัติจากคณะกรรมการธนาคาร และตอ้ งเปิดเผยในรายงาน รายละเอียดการเปล่ียนแปลงคณะอนุกรรมการ
ประจําปีของธนาคาร ตรวจสอบ ระหวา่ งปี 2564
11. รายงานตอ่ คณะกรรมการธนาคารเพอ่ื ดาํ เนนิ การ 1. นางอัมพร ปุรินทวรกุล ดำ�รงตำ�แหน่งประธาน
ปรบั ปรุงแก้ไข ภายในเวลาทีค่ ณะอนกุ รรมการตรวจสอบเหน็ อนกุ รรมการ ตั้งแต่วันที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2564 เปน็ ต้นมา
สมควร ในกรณีท่ีคณะอนุกรรมการตรวจสอบพบหรือมี จนถึงปัจจุบัน และดำ�รงตำ�แหน่งอนุกรรมการ ต้ังแต่ 12
ข้อสงสัยว่ามีรายการท่ีเกิดหรืออาจเกิดความขัดแย้งทาง มิถุนายน 2561 – 28 กรกฎาคม 2564
ผลประโยชน์ การทุจริตหรือมีส่ิงผิดปกติหรือมีความบกพร่อง 2. นายระบลิ พรพฒั นก์ ลุ ด�ำ รงต�ำ แหนง่ อนกุ รรมการ
ท่ีสําคัญในระบบควบคุมภายใน การฝ่าฝืนกฎหมายจัดตั้ง ตัง้ แต่วันที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2564 เป็นตน้ มา จนถึงปจั จุบัน
ของธนาคาร ข้อกําหนดของธนาคารแห่งประเทศไทย หรือ 3. พลเอก ดร.ณัฏฐิพงษ์ เผือกสกนธ์ ดำ�รงต�ำ แหนง่
กฎหมายอน่ื ท่เี ก่ียวขอ้ งกับธนาคาร ประธานอนุกรรมการ ต้งั แต่ 21 สิงหาคม 2557- 25 มิถุนายน
12. จัดทำ�กฎบัตรของคณะอนุกรรมการตรวจสอบ 2564
ให้สอดคล้องกับขอบเขตความรับผิดชอบในการดำ�เนินงาน
ของธนาคาร โดยต้องได้รับความเห็นชอบและอนุมัติจาก 3. คณะอนกุ รรมการก�ำ กับความเสยี่ ง
คณะกรรมการธนาคาร
13. จัดทํารายงานการกํากับดูแลกิจการของคณะ ขอบเขตอ�ำ นาจหนา้ ทขี่ องคณะอนกุ รรมการก�ำ กบั
อนุกรรมการตรวจสอบ โดยเปิดเผยไว้ในรายงานประจําปี ความเสีย่ ง ดังตอ่ ไปน้ี
ของธนาคาร 1. ใหค้ �ำ แนะน�ำ คณะกรรมการธนาคารเกยี่ วกบั กรอบ
14. สอบทานและอนุมัติ ระเบียบ กฎบัตรของ การกำ�กบั ดแู ลความเสยี่ งของธนาคาร
ฝ่ายตรวจสอบภายใน จรรยาบรรณผู้ตรวจสอบภายใน คู่มือ 2. ดแู ลใหผ้ บู้ รหิ ารระดบั สงู รวมถงึ หวั หนา้ หนว่ ยงาน
บริหารความเส่ียงปฏิบัติตามนโยบายและกลยุทธ์การบริหาร
ความเสีย่ ง รวมถงึ ระดับความเส่ียงท่ียอมรับได้

95

3. ดูแลให้กลยุทธ์ในการบริหารเงินกองทุนและ 11. ให้ความเห็นหรือข้อเสนอแนะเกี่ยวกับความ
สภาพคล่องเพื่อรองรับความเส่ียงต่าง ๆ ของธนาคารมีความ เหมาะสมเพียงพอของแผนการสอบทานสินเช่อื ก่อนนำ�เสนอ
สอดคลอ้ งกบั ระดับความเสยี่ งท่ยี อมรับได้ท่ีไดร้ บั อนมุ ัติ ตอ่ ผมู้ อี �ำ นาจอนมุ ตั ิ และรบั ทราบการรายงานผลการสอบทาน
4. ทบทวน สอบทานความเพียงพอและประสิทธิผล ของฝ่ายสอบทานสินเชอ่ื เพ่อื พจิ ารณาให้คำ�แนะน�ำ แนวทาง
ของนโยบายและกลยทุ ธก์ ารบรหิ ารความเสยี่ งโดยรวม รวมถงึ การด�ำ เนนิ การทเี่ หมาะสมกบั ฝา่ ยจดั การไปด�ำ เนนิ การปอ้ งกนั
ระดับความเส่ียงที่ยอมรับได้อย่างน้อยปีละครั้ง หรือเม่ือมี ความเสย่ี งดา้ นสินเชอ่ื ทอี่ าจเกดิ ขึ้น
การเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำ�คัญ โดยคณะอนุกรรมการ 12. ปฏิบัติหน้าท่ีอ่ืน ๆ ตามที่ได้รับมอบหมายจาก
กำ�กับความเส่ียงควรหารือและแลกเปล่ียนข้อคิดเห็นกับ คณะกรรมการธนาคาร
คณะอนกุ รรมการตรวจสอบ เพอ่ื ประเมนิ วา่ นโยบายและกลยทุ ธ์ รายช่อื คณะอนุกรรมการกำ�กบั ความเสีย่ ง ณ วนั ที่
การบริหารความเสี่ยงของธนาคารครอบคลุมความเสี่ยงทุก 31 ธันวาคม พ.ศ. 2564 ประกอบด้วยบคุ คลดังต่อไปน้ี
ประเภท รวมถงึ ความเสยี่ งทเี่ กดิ ขน้ึ ใหม่ และมกี ารด�ำ เนนิ การ 1) นางวชิรญา เพม่ิ ภูศร ี ประธานอนกุ รรมการ
ตามนโยบายและกลยุทธ์ดังกล่าวอย่างมีประสิทธิภาพและ 2) นายระบิล พรพฒั นก์ ลุ อนุกรรมการ
ประสทิ ธิผล 3) ผจู้ ัดการ อนุกรรมการ
5. รายงานต่อคณะกรรมการธนาคารถึงสถานะ 4) ผ้ชู ่วยกรรมการผจู้ ัดการ อนกุ รรมการ
ความเส่ียง ประสิทธิภาพการบริหารความเสี่ยง และความ ผบู้ ริหาร กลมุ่ งานยทุ ธศาสตร์องค์กร
คืบหน้าในการสร้างวัฒนธรรมองค์กรท่ีคำ�นึงถึงความเสี่ยง 5) ผอู้ ำ�นวยการฝา่ ย ฝ่ายบริหารความเสี่ยง เลขานกุ าร
ตลอดจนปัจจยั และปัญหาทม่ี ีนัยส�ำ คญั และสงิ่ ท่ีตอ้ งปรับปรุง หรอื บคุ คลทไี่ ดร้ ับมอบหมาย
แก้ไขเพื่อให้สอดคล้องกับนโยบายและกลยุทธ์ในการบริหาร รายละเอยี ดการเปลย่ี นแปลงคณะอนกุ รรมการก�ำ กบั
ความเสย่ี งของธนาคาร ความเสย่ี ง ระหวา่ งปี 2564
6. ให้ความเห็นหรือมีส่วนร่วมในการประเมิน 1. นางวชิรญา เพิ่มภูศรี ดำ�รงตำ�แหน่งประธาน
ประสิทธิภาพและประสิทธิผลในการปฏิบัติงานของหัวหน้า อนุกรรมการ ตั้งแต่วันที่ 23 กนั ยายน พ.ศ. 2564 เปน็ ตน้ มา
หน่วยงานบริหารความเส่ียง จนถึงปัจจุบัน และดำ�รงตำ�แหน่งอนุกรรมการ ตั้งแต่ 29
7. เสนอตอ่ คณะกรรมการธนาคารเพอ่ื พจิ ารณาอนมุ ตั ิ กรกฎาคม 2564 – 22 กนั ยายน 2564
นโยบายการบรหิ ารความเสย่ี ง โดยในนโยบายดงั กลา่ ว ใหจ้ �ำ แนก 2. นายธนสาร สุรวุฒิกุล ดำ�รงตำ�แหน่งประธาน
การบรหิ ารตามประเภทความเส่ียงทีส่ �ำ คัญ รวมทงั้ ความเสย่ี ง อนุกรรมการ ต้งั แต่ 12 มถิ นุ ายน 2561 – 31 สงิ หาคม 2564
ทส่ี อดคล้องกบั กลยทุ ธ์ และครอบคลุมถงึ การประเมนิ ตดิ ตาม
และการก�ำ กบั ดแู ลระดบั ความเสยี่ งของธนาคารใหอ้ ยใู่ นระดบั 4. คณะอนกุ รรมการกำ�กบั การปฏบิ ตั ิตาม
ที่เหมาะสม กฎเกณฑ์ ธรรมาภบิ าล และนวัตกรรม
8. พิจารณา และทบทวนความเพียงพอเหมาะสม
ของระบบการควบคุมภายใน นโยบายและแผนงานด้านการ (ตั้งแตว่ ันท่ี 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2564 จนถึงปัจจบุ ัน)
ควบคุมภายใน รวมถึง กำ�กับดูแล ติดตามผลการดำ�เนินงาน ขอบเขตอ�ำ นาจหนา้ ทข่ี องคณะอนกุ รรมการก�ำ กบั
และใหค้ วามเหน็ หรอื เสนอแนะ เพอ่ื ใหส้ อดคลอ้ งตามมาตรฐาน การปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ ธรรมาภิบาล และนวัตกรรม
การควบคุมภายใน ดงั ต่อไปนี้
9. บรู ณาการกระบวนการท�ำ งานทเ่ี กย่ี วกบั การก�ำ กบั 1. พจิ ารณากลนั่ กรองการออกหรอื ทบทวนขอ้ บงั คบั
ดูแลกิจการท่ีดี (Governance) การบริหารความเสี่ยง (Risk นโยบายและกฎบตั รทงั้ หลายของธนาคารทอี่ อกตามกฎหมาย
Management) การสอบทาน และการปฏิบตั ิตามข้อก�ำ หนด หรือข้อกำ�หนดของธนาคาร ในส่วนท่ีเกี่ยวกับการบริหารงาน
ของกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ ประกาศและหลักเกณฑ์ บุคคล การบริหารงานธนาคารและดำ�เนินกิจการโดยท่ัวไป
(Compliance) เพื่อให้บรรลุการดำ�เนินงานที่เกิดจากการมี ของธนาคาร โดยใหค้ ำ�ปรกึ ษาหรอื ขอ้ เสนอแนะการใช้อ�ำ นาจ
สว่ นรว่ มของทกุ หนว่ ยงาน (Integrity-Driven Performance) ในการออก การบังคับใช้ และการกำ�หนดแนวทาง รูปแบบ
10. ให้มีอำ�นาจเรียกข้อมูล เอกสาร บุคคลหรือ และประเด็นข้อกฎหมาย รวมทั้งพิจารณาสรุป และรวบรวม
หนว่ ยงานท่ีเกีย่ วข้องมาตรวจสอบ หรอื ให้ค�ำ ชแี้ จงได้ ความสมบรู ณค์ รบถว้ นของเนอื้ หา ระเบยี บ ขอ้ บงั คบั นโยบาย
และกฎบตั รก่อนนำ�เสนอผมู้ ีอำ�นาจอนุมตั ิ

96 รายงานประจำ�ปี 2564
ธนาคารอสิ ลามแห่งประเทศไทย

2. ทบทวน นโยบาย กฎบตั รของการก�ำ กบั การปฏบิ ตั ิ 12. มีอำ�นาจแต่งตั้งคณะทำ�งานหรือพนักงานของ
ตามกฎเกณฑ์ทางการ หลักการกำ�กับดูแลกิจการท่ีดี และ หน่วยงานธนาคาร เพ่ือปฏิบัตงิ านตามทม่ี อบหมาย
ความรบั ผดิ ชอบตอ่ สงั คมของธนาคารอยา่ งสม�ำ่ เสมอเพอ่ื น�ำ เสนอ 13. มีอำ�นาจเชิญคณะทำ�งานหรือพนักงานของ
คณะกรรมการธนาคารอนมุ ตั ิ หนว่ ยงานธนาคาร เพอ่ื ใหข้ อ้ มลู หรอื ชแ้ี จงประกอบการพจิ ารณา
3. พิจารณาและให้ความเห็นหรือข้อเสนอแนะ 14. ปฏิบัติหน้าที่อ่ืน ๆ ตามที่ได้รับมอบหมายจาก
การรายงานผลการกำ�กับดูแลการปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ และ คณะกรรมการธนาคาร
สอบทานสินเชือ่ และรายงานคณะกรรมการธนาคารทราบ รายชื่อคณะอนุกรรมการกำ�กับการปฏิบัติตาม
4. ให้ความเห็นชอบแผนงานการกำ�กับการปฏิบัติ กฎเกณฑ์ ธรรมาภิบาล และนวัตกรรม ตั้งแต่วันท่ี 29
ตามกฎเกณฑ์ และแผนการสอบทานสินเช่ือ รวมถึงรายงาน กรกฎาคม พ.ศ. 2564 ประกอบด้วยบคุ คลดงั ต่อไปน้ี
การกำ�กับการปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ประจำ�ปี (Annual 1) นายโกมล จิรชัยสุทธิกลุ ประธานอนกุ รรมการ
Compliance Report) 2) นายชัยชาญ พลานนท์ อนุกรรมการ
5. รายงานต่อคณะกรรมการธนาคาร เพื่อปรับปรุง 3) นางอัมพร ปุรินทวรกลุ อนุกรรมการ
แก้ไขกรณีคณะอนุกรรมการกำ�กับการปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ 4) ผจู้ ดั การ อนกุ รรมการ
ธรรมาภบิ าล และนวัตกรรม พบหรือมีข้อสงสยั วา่ มกี ารฝา่ ฝนื 5) ผู้อำ�นวยการฝ่าย/ผอู้ ำ�นวยการฝ่ายอาวุโส เลขานกุ าร
การไม่ปฏิบัติตามกฎหมาย กฎเกณฑ์ ขอ้ บงั คับ มาตรฐานและ ฝา่ ยก�ำ กบั การปฏิบัติงานและระเบยี บ
แนวปฏิบัติทบ่ี ังคับใช้กับธุรกรรมต่าง ๆ ของธนาคาร ซง่ึ อาจ หรือบุคคลทไ่ี ด้รบั มอบหมาย
กอ่ ใหเ้ กดิ ความเสย่ี งดา้ นการปฏบิ ตั ติ ามกฎเกณฑ์ (Compliance รายละเอียดการเปล่ียนแปลง คณะอนุกรรมการ
Risk) ก�ำ กับการปฏบิ ัติตามกฎเกณฑ์ ธรรมาภบิ าล และนวัตกรรม
6. กำ�หนดกรอบแนวทางการปฏิบัติงานให้เป็นไป ตั้งแต่วนั ที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2564
ตามประมวลจริยธรรมธนาคารอสิ ลามแห่งประเทศไทย 1. นายโกมล จิรชัยสุทธิกุล ดำ�รงตำ�แหน่งประธาน
7. ให้ข้อเสนอแนะในการดำ�เนินธุรกิจของธนาคาร อนกุ รรมการ ตง้ั แตว่ นั ท่ี 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2564 จนถงึ ปจั จบุ นั
ให้บรรลุผลสำ�เร็จตามเป้าหมายของแผนการดำ�เนินงานด้าน 2. นายชัยชาญ พลานนท์ นางอัมพร ปุรินทวรกุล
ธรรมาภบิ าลและความรบั ผดิ ชอบตอ่ สงั คมประจ�ำ ปขี องธนาคาร และผู้จัดการ ดำ�รงตำ�แหน่งอนุกรรมการ ตั้งแต่วันท่ี 29
8. สง่ เสรมิ การเผยแพรข่ อ้ มลู วฒั นธรรม และแนวทาง กรกฎาคม พ.ศ. 2564 จนถึงปัจจบุ นั
ในการก�ำ กบั ดแู ลกจิ การทดี่ อี ยา่ งโปรง่ ใส เพอื่ สรา้ งความเขา้ ใจ
ท่ัวทุกระดับและให้เกิดผลในทางปฏิบัติ และการมีส่วนร่วม 5. คณะอนุกรรมการสรรหา ค่าตอบแทน
ของคณะกรรมการธนาคาร ผู้บริหาร พนักงาน และลูกจ้าง และประเมนิ ผลงาน
ธนาคารชมุ ชนลกู คา้ และประชาชนทว่ั ไปในการด�ำ เนนิ กจิ กรรม
เพอื่ สังคมและสง่ิ แวดลอ้ มเพอ่ื การพัฒนาท่ยี ัง่ ยนื ขอบเขตอ�ำ นาจหนา้ ทขี่ องคณะอนกุ รรมการสรรหา
9. บูรณาการกระบวนการท�ำ งานเกีย่ วกับการก�ำ กับ ค่าตอบแทนและประเมนิ ผลงาน ดังต่อไปน้ี
ดูแลกิจการที่ดี (Governance) การบริหารความเส่ียง (Risk ดา้ นสรรหาและประเมนิ ผล
Management) และการปฏิบัติตามข้อกำ�หนดของกฎหมาย 1. กำ�หนดนโยบาย หลักเกณฑ์ และวิธีการในการ
ระเบียบ ข้อบังคับ ประกาศและหลักเกณฑ์ (Compliance) สรรหา ตลอดจนคดั เลอื กและเสนอชอ่ื กรรมการธนาคาร และ
เพื่อให้บรรลุการดำ�เนินงานท่ีเกิดจากการมีส่วนร่วมของทุก อนุกรรมการของคณะอนุกรรมการชุดย่อยให้คณะกรรมการ
หนว่ ยงาน (Integrity–Driven Performance) ธนาคารอนมุ ัติ ซงึ่ รวมถงึ เรื่องดังตอ่ ไปนี้
10. พจิ ารณาใหค้ วามเหน็ ชอบในการก�ำ หนดวสิ ยั ทศั น์ ก) ขนาด และความหลากหลายของความรู้ ทักษะ
ทศิ ทาง การด�ำ เนนิ งาน นโยบาย กฎบตั ร แผนงาน และเปา้ หมาย และประสบการณท์ ี่จ�ำ เปน็ ของคณะกรรมการธนาคาร
ท้งั ระยะสั้น ระยะยาวในดา้ นการจดั การความรแู้ ละนวัตกรรม ข) ประเภท ขนาด และองค์ประกอบของคณะ
11. ตดิ ตามการด�ำ เนนิ งานดา้ นการก�ำ กบั ดแู ลกจิ การ อนุกรรมการชุดย่อย และเสนอแนะคณะกรรมการธนาคาร
ทด่ี ี งานดา้ นความรบั ผดิ ชอบตอ่ สงั คม และงานดา้ นการจดั การ ในการแต่งต้ังทดแทนตำ�แหน่งในคณะกรรมการธนาคารหรือ
ความรแู้ ละนวตั กรรมของธนาคาร และรายงานตอ่ คณะกรรมการ คณะอนกุ รรมการชดุ ยอ่ ยทว่ี า่ งลง เนอ่ื งจากการพน้ จากต�ำ แหนง่
ธนาคาร ตามวาระหรือวา่ งลงจากเหตุอ่นื

97

2. กำ�หนดนโยบาย หลักเกณฑ์ และวิธีการสรรหา รายชื่อคณะอนุกรรมการสรรหา ค่าตอบแทนและ
ตลอดจนคัดเลือกและเสนอช่ือบุคคลท่ีมีคุณสมบัติเหมาะสม ประเมนิ ผลงาน ณ วนั ที่ 31 ธนั วาคม พ.ศ. 2564 ประกอบดว้ ย
เพอ่ื ด�ำ รงต�ำ แหน่ง รองกรรมการผู้จัดการ และผูช้ ่วยกรรมการ บุคคลดงั ตอ่ ไปน้ี
ผ้จู ดั การ เพือ่ เสนอใหค้ ณะกรรมการธนาคารพิจารณาอนมุ ัติ 1) นายระบลิ พรพัฒน์กลุ ประธานอนกุ รรมการ
3. ก�ำ หนดนโยบาย หลกั เกณฑ์ วธิ กี ารในการประเมนิ 2) นางอัมพร ปรุ ินทวรกลุ อนุกรรมการ
ผลงาน รวมถึงพิจารณาอนุมัติผลการประเมินการปฏิบัติงาน 3) นางสาวสภุ คั ไชยวรรณ อนกุ รรมการ
ของผบู้ ริหาร ระดบั ผู้อ�ำ นวยการฝา่ ย ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการ 4) ผ้อู ำ�นวยการฝา่ ย/ผู้อ�ำ นวยการฝา่ ยอาวุโส เลขานุการ
รองกรรมการผู้จดั การ ฝ่ายเลขานกุ ารธนาคาร หรอื บุคคลทีไ่ ด้รบั มอบหมาย
4. เปดิ เผยนโยบายและรายละเอยี ดของกระบวนการ รายละเอียดการเปล่ียนแปลง คณะอนุกรรมการ
สรรหาในรายงานประจ�ำ ปี สรรหา ค่าตอบแทนและประเมินผลงาน ระหวา่ งปี 2564
5. สร้างความม่ันใจว่าธนาคารมีแผนการสืบทอด 1. นายระบิล พรพัฒน์กุล ดำ�รงตำ�แหน่งประธาน
ตำ�แหน่งและความต่อเน่ืองในการบริหารท่ีเหมาะสม สำ�หรับ อนกุ รรมการ ตง้ั แตว่ นั ที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2564 จนถงึ ปจั จบุ นั
ตำ�แหน่งผู้จัดการธนาคาร และเสนอแนะต่อคณะกรรมการ 2. นางสาวสภุ คั ไชยวรรณ ด�ำ รงต�ำ แหนง่ อนกุ รรมการ
ธนาคารเพ่ืออนุมัติ ตง้ั แตว่ นั ที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2564 จนถงึ ปจั จุบัน
ดา้ นค่าตอบแทน 3. พลเอก ดร.ณฏั ฐิพงษ์ เผอื กสกนธ์ ดำ�รงตำ�แหน่ง
1. กำ�หนดนโยบายการจ่ายค่าตอบแทนและ ประธานอนกุ รรมการ ตง้ั แตว่ นั ท่ี 14 มนี าคม พ.ศ. 2560 จนถงึ
ผลประโยชนอ์ น่ื รวมถึงจำ�นวนค่าตอบแทนและผลประโยชน์ วันที่ 25 มิถนุ ายน พ.ศ. 2564
อ่ืนที่ให้แก่กรรมการในคณะอนุกรรมการชุดย่อยต่าง ๆ 4. นายธนสาร สุรวฒุ ิกลุ ดำ�รงต�ำ แหน่งอนุกรรมการ
รองกรรมการผจู้ ดั การ และผูช้ ว่ ยกรรมการผจู้ ัดการ โดยต้องมี ตง้ั แตว่ นั ท่ี 12 มิถนุ ายน พ.ศ. 2561 จนถงึ วันท่ี 31 สงิ หาคม
หลักเกณฑ์ท่ีชัดเจน โปร่งใส เพื่อเสนอให้คณะกรรมการ พ.ศ. 2564
ธนาคารพิจารณาอนุมัติ
2. ดูแลให้คณะอนุกรรมการชุดย่อยต่าง ๆ 6. คณะอนกุ รรมการประเมนิ ผลการปฏบิ ัตงิ าน
รองกรรมการผู้จัดการ และผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการ ได้รับ ของผ้ดู �ำ รงต�ำ แหน่งผู้จัดการธนาคาร
ผลตอบแทนที่เหมาะสมกับหน้าท่ีและความรับผิดชอบ
โดยกรรมการทไี่ ดร้ บั มอบหมายใหม้ หี นา้ ทแี่ ละความรบั ผดิ ชอบ ขอบเขตอำ�นาจหน้าที่ของคณะอนุกรรมการ
เพิ่มขึ้นควรได้รับค่าตอบแทนท่ีเหมาะสมกับหน้าที่และความ ประเมินผลการปฏิบัติงานของผู้ดำ�รงตำ�แหน่งผู้จัดการ
รบั ผิดชอบท่ีได้รับมอบหมายน้ัน ธนาคารดงั ต่อไปน้ี
3. กำ�หนดแนวทางการประเมินผลงานของ 1. พจิ ารณากลน่ั กรองแผนการด�ำ เนนิ งานทผี่ จู้ ดั การ
อนุกรรมการในคณะอนุกรรมการชุดย่อยต่างๆ รองกรรมการ ธนาคารนำ�เสนอ เพอ่ื กอ่ ใหเ้ กิดประโยชน์ต่อธนาคาร
ผู้จัดการ และผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการ เพ่ือพิจารณาปรับ 2. กำ�หนดแนวทางการประเมินให้สอดคล้อง
ผลตอบแทนประจ�ำ ปี โดยจะตอ้ งค�ำ นงึ ถงึ หนา้ ทค่ี วามรบั ผดิ ชอบ และสมั ฤทธผ์ิ ลตามวิสยั ทัศน์ วัตถุประสงค์ พันธกิจ เป้าหมาย
และความเสีย่ งทเ่ี ก่ียวขอ้ ง ในการปฏิบัติงานของธนาคาร และงบประมาณ ตามที่
4. เปดิ เผยนโยบายเกยี่ วกบั การก�ำ หนดคา่ ตอบแทน คณะกรรมการธนาคารได้ให้ความเหน็ ชอบไว้
และเปดิ เผยคา่ ตอบแทนในรปู แบบตา่ ง ๆ รวมทง้ั จดั ท�ำ รายงาน 3. กำ�หนดเคร่ืองมือช้ีวัดและวัดผลด้านความมี
การก�ำ หนดคา่ ตอบแทน โดยอยา่ งนอ้ ยตอ้ งมรี ายละเอยี ดเกย่ี วกบั ประสทิ ธภิ าพและประสทิ ธผิ ลในการบรหิ ารจดั การของผจู้ ดั การ
เปา้ หมาย การด�ำ เนนิ งาน และความเหน็ ของคณะอนกุ รรมการ ธนาคาร
กำ�หนดค่าตอบแทนไวใ้ นรายงานประจ�ำ ปีของธนาคารด้วย 4. พจิ ารณากลนั่ กรองผลการปฏบิ ตั งิ านและประเมนิ
5. ด�ำ เนนิ การตามทค่ี ณะกรรมการธนาคารมอบหมาย คณุ ภาพของผลงานตามแผนงานทผ่ี จู้ ดั การธนาคารเสนอ ซง่ึ ไดร้ บั
ความเห็นชอบจากคณะกรรมการธนาคารแล้ว
5. ใหข้ อ้ เสนอแนะ น�ำ ผลการประเมนิ พรอ้ มทงั้ ปญั หา
อปุ สรรค และขอ้ จ�ำ กดั ของการด�ำ เนนิ งานของผจู้ ดั การธนาคาร
และแผนแกไ้ ขปญั หา อปุ สรรค และขอ้ จ�ำ กดั ของการด�ำ เนนิ งาน
เสนอคณะกรรมการธนาคาร

98 รายงานประจำ�ปี 2564
ธนาคารอิสลามแห่งประเทศไทย

6. ทบทวนเป้าหมายและหลักเกณฑ์การปฏิบัติงาน 3. พจิ ารณาปรบั ปรงุ ระเบยี บขอ้ บงั คบั ในการท�ำ งาน
ส�ำ หรบั ผจู้ ดั การธนาคาร เพอื่ ใหค้ ณะกรรมการธนาคารเหน็ ชอบ อันจะเป็นประโยชน์ต่อนายจ้าง ลูกจ้างและธนาคารอิสลาม
7. นำ�เสนอผลการปฏิบัติงานเทียบกับเป้าหมาย แห่งประเทศไทย
และหลักเกณฑ์ดังกล่าวข้างต้น ต่อคณะกรรมการธนาคาร 4. ปรึกษาหารือเพื่อแก้ปัญหาตามคำ�ร้องทุกข์ของ
เพอ่ื พจิ ารณาก�ำ หนดคา่ ตอบแทนและผลประโยชนท์ เี่ หมาะสม ลูกจ้างหรือสหภาพแรงงาน รวมถึงการร้องทุกข์ท่ีเกี่ยวกับ
รายชอ่ื คณะอนกุ รรมการประเมนิ ผลการปฏบิ ตั งิ าน การลงโทษทางวนิ ยั
ของผดู้ �ำ รงต�ำ แหนง่ ผจู้ ดั การธนาคาร ณ วนั ท่ี 31 ธนั วาคม 5. ปรกึ ษาหารอื เพอื่ พจิ ารณาปรบั ปรงุ สภาพการจา้ ง
พ.ศ. 2564 ประกอบดว้ ยบคุ คลดงั ตอ่ ไปน้ี โดยให้คณะกรรมการดังกล่าวมีวาระการดำ�รงตำ�แหน่งตาม
1) นางวชิรญา เพิ่มภศู ร ี ประธานอนุกรรมการ มาตรา 20 และ 21 แห่งพระราชบัญญตั ิแรงงานรฐั วิสาหกิจ
2) นายระบิล พรพฒั นก์ ลุ อนกุ รรมการ สัมพนั ธ์ พ.ศ. 2543 ให้มผี ลบังคับใช้ ตง้ั แตว่ นั ท่ี 23 สงิ หาคม
3) ดร.วเิ ชียร ชบุ ไธสง อนกุ รรมการ พ.ศ. 2563 ถึงวันที่ 22 สงิ หาคม พ.ศ. 2565
4) ผู้อำ�นวยการฝ่าย ฝ่ายเลขานุการธนาคาร เลขานุการ รายช่อื คณะกรรมการกิจการสัมพันธ์ ณ วันท่ี 31
หรือบุคคลทีไ่ ด้รบั มอบหมาย ธนั วาคม พ.ศ. 2564 ประกอบดว้ ยบคุ คลดงั ตอ่ ไปน้ี
รายละเอียดการเปล่ียนแปลง คณะอนุกรรมการ 1) ดร.วเิ ชยี ร ชบุ ไธสง ประธานกรรมการ
ประเมินผลการปฏิบัติงานของผู้ดำ�รงตำ�แหน่งผู้จัดการ 2) ผู้แทนฝ่ายนายจ้าง 7 คน กรรมการ
ธนาคาร ระหวา่ งปี 2564 3) ผูแ้ ทนฝ่ายลูกจา้ ง 7 คน กรรมการ
1. นางวชิรญา เพิ่มภูศรี ดำ�รงตำ�แหน่งประธาน ไม่มกี ารเปล่ยี นแปลงคณะกรรมการกิจการสมั พนั ธ์
อนกุ รรมการ ตงั้ แตว่ นั ที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2564 จนถงึ ปจั จบุ นั ระหวา่ งปี 2564
2. นายระบลิ พรพฒั นก์ ลุ ด�ำ รงต�ำ แหนง่ อนกุ รรมการ
ตง้ั แตว่ นั ที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2564 จนถึงปจั จุบนั 8. คณะอนุกรรมการพฒั นาระบบสารสนเทศ
3. ดร.วิเชียร ชุบไธสง ดำ�รงตำ�แหน่งอนุกรรมการ
ต้ังแต่วนั ท่ี 23 กันยายน พ.ศ. 2564 จนถึงปัจจบุ นั ขอบเขตอ�ำ นาจหนา้ ทข่ี องคณะอนกุ รรมการพฒั นา
4. นางสาวปยิ วรรณลา่ มกจิ จาด�ำ รงต�ำ แหนง่ ประธาน ระบบสารสนเทศ ดงั ตอ่ ไปน้ี
อนกุ รรมการ ตง้ั แตว่ นั ที่ 12 มถิ นุ ายน พ.ศ. 2561 จนถงึ วนั ท่ี 24 ให้คณะอนุกรรมการพัฒนาระบบสารสนเทศ
มถิ นุ ายน พ.ศ. 2564 มอี ำ�นาจหน้าท่แี ละความรบั ผดิ ชอบ ดงั ต่อไปน ี้
5. นายนิพนธ์ ฮะกีมี ดำ�รงตำ�แหน่งอนุกรรมการ 1. กำ�หนดแผนกลยุทธ์ด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ
ตัง้ แตว่ นั ท่ี 21 สงิ หาคม พ.ศ. 2557 จนถงึ วันท่ี 25 มถิ ุนายน ใหช้ ดั เจน เพอื่ การบรหิ ารเทคโนโลยสี ารสนเทศ เพอื่ การจดั การ
พ.ศ. 2564 ทด่ี ี (Information Technology & Information Technology
6. นายธนสาร สรุ วฒุ กิ ุล ด�ำ รงตำ�แหน่งอนุกรรมการ Governance : IT & ITG) เพอื่ เพ่ิมประสิทธภิ าพประสทิ ธผิ ล
ตง้ั แต่วนั ท่ี 30 ตุลาคม พ.ศ. 2562 จนถงึ วันที่ 31 สิงหาคม ในการด�ำ เนนิ งาน และควบคมุ ดแู ลการพฒั นาระบบสารสนเทศ
พ.ศ. 2564 ของธนาคาร
2. อนมุ ตั แิ ผนปฏบิ ตั กิ ารดจิ ทิ ลั (Digital Roadmap)
7. คณะกรรมการกจิ การสัมพนั ธ์ ให้สามารถตอบสนองต่อความต้องการและนโยบาย รวมท้ัง
กลยุทธ์ที่จำ�เป็นต้องเปล่ียนแปลงไปตามสภาพแวดล้อมของ
ขอบเขตอำ�นาจหน้าท่ีของคณะกรรมการกิจการ องค์กร เพื่อให้ตอบสนองต่อแผนธุรกิจของธนาคาร และให้
สัมพันธ์ ดังตอ่ ไปนี้ เป็นไปตามกฎเกณฑ์ของหน่วยงานกำ�กับภายนอกที่ธนาคาร
1. พิจารณาให้ความเห็นเก่ียวกับการปรับปรุง ต้องปฏบิ ตั ิตาม
ประสิทธิภาพในการดำ�เนินงานของธนาคารอิสลามแห่ง 3. พจิ ารณาการลงทนุ จดุ คมุ้ ทนุ และความคมุ้ คา่ ของ
ประเทศไทย ตลอดจนส่งเสรมิ และพัฒนาการแรงงานสัมพนั ธ์ ระบบงานตา่ ง ๆ เพอ่ื ประเมนิ ศกั ยภาพดา้ นเทคโนโลยสี ารสนเทศ
2. หาทางปรองดองและระงับข้อขัดแย้งในธนาคาร ทง้ั ทางดา้ นการเงนิ และมใิ ชก่ ารเงนิ และความเหมาะสมเกย่ี วกบั
อิสลามแหง่ ประเทศไทย ระบบงานสารสนเทศท่ีจะด�ำ เนนิ การ
4. เสนอแนะแนวทางแกไ้ ข และให้คำ�ปรึกษาในการ
แกไ้ ขปญั หา และอปุ สรรคเกย่ี วกบั ระบบสารสนเทศของธนาคาร