CAREER BOOK

7
{
JŸeJemLeeheve -
DeceŸeeo& meOb eer ecf eUJevt e oCs eejs #e$s e

G≈eeis e #e$s eeheemevt e, jepeke‚ejCe, meceepeke‚ejCe, meJs ee#e$s e, meIb eöve
ke‚ewMeuŸe DeMee meJe& #es$eeuee JŸeehetve öeke‚Ceejs Meeåe cnCetve
JŸeJemLeeheve Meeåe GoŸeeme Ÿels e Deen.s lŸeeeJf e<eŸeer Lee[s ms e.s ..

JÙeJemLeeheve ns Demeb Skeâ #es$e Deens pÙeeÛee peerJeveeÛÙee kegâ"uÙeener šhhÙeeJej keâeÙece GheÙeesieÛe neslees.

DeeefCe Deepe Ùee #es$eeÛeer iejpe GÅeesie#es$eeheemetve, jepekeâejCe, meceepekeâejCe, mesJee#es$e DeMee meJe&Ûe yeeyeeRceOÙes

Jee{erme ueeieueer Deens. mebIešve keâewMeuÙe, efveCe&Ùe#ecelee, ceeefnleerÛee DeÛetkeâ GheÙeesie keâjCÙeeÛeer neleesšer,

mebJeeokeâewMeuÙe, kegâMee«e yegefæceòee ns iegCe DemeCeeNÙee JÙeefòeâceòJeemee"er ce@vespeceWš ns #es$e keâefjDejÛÙee °erves

KejesKejÛe DeeJneveelcekeâ Deens.

keâevf e‰ heeleUeJr ejÛes DeeOf ekeâejer - Ùee heoemb ee"er JÙeJemLeeheve eJf e<eÙeeleues ØeeMf e#eCeeLeea Management

(

Trainee) vesceues peeleele. lÙeebvee keâener keâeU ØeefMe#eCe efoueb peeleb. Ùee keâeUele lÙeebvee kebâheveerÛÙee

keâecekeâepeeÛeer hetCe& DeesUKe keâ¤ve efoueer peeles. ØeefMe#eCe hetCe& PeeuÙeeveblej lÙeebvee mesJesle keâeÙece kesâueb peeleb.

ns ØeefMe#eCeeLeea heoJeerOej; hejbleg keâeceeÛee DevegYeJe vemeuesues Demeleele. lÙeebÛeer efveJe[ mebYee<eCekeâuee DeeefCe

ØelÙe#e keâece keâjCÙeeÛeer leÙeejer DeeefCe heæle ÙeeJe¤ve kesâueer peeles. kebâheveerÛÙee DeeJeMÙekeâlesvegmeej lÙeebvee

keâecekeâepe efMekeâJeueb peeleb.

ceOÙece heeleUerJejÛes DeefOekeâejer - yeÇ@vÛe ce@vespeme&, DekeâeGbšdme ce@vespeme&, mšesDej ce@vespej, mesume

ce@vespej DeMee heoebÛee meceeJesMe Ùee heeleUerÛÙee DeefOekeâeNÙeebceOÙes neslees. JejÛÙee heeleUerJejÛes DeefOekeâejer DeeefCe

KeeueÛÙee heeleUerJejÛes DeefOekeâejer ÙeebÛÙeele mecevJeÙe meeOeCÙeeÛes keâece Ùeebvee keâjeJeb ueeieleb. JejÛÙee heeleUerJej

ye{leer efceUCÙeehetJeea Ùeebvee Deveskeâ Je<e& Ùee heoebJej keâece keâjeJeb ueeieleb.

Jeefj‰ heeleUerJejÛes DeefOekeâejer - ce@vesefpebie [eÙejskeäšme&, ÛeerHeâ hemeexvesue ce@vespeme&, HeâeÙeveeefvMeDeue

kebâš^esueme&, JneFme Øesefme[Wš, [eÙejskeäšme& F. meJe& Jeefj‰ heeleUerJejÛes JÙeJemLeehekeâerÙe DeefOekeâejer Demeleele.

keâecekeâepeemeboYee&leerue OeesjCeb efveef§ele keâjCeb, kebâheveerÛÙee Øeieleermee"er DeeJeMÙekeâ les efveCe&Ùe IesTve lÙeeØeceeCes

keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše... / 51

DebceueyepeeJeCeer keâjCeb DeeefCe Ùee meJe& Øeef›eâÙesmee"er me#ece DeMee JÙeJemLeehekeâerÙe DeefOekeâeNÙebeÛÙee vesceCegkeâe
keâjCeb ner Ùee DeefOekeâeNÙeebÛeer peyeeyeoejer Demeles.

JÙeJemLeeheve MeeŒeeÛÙee ØecegKe MeeKee

1) ceekexâefšbie ce@vespeceWš
kebâheveerÛÙee GlheeoveebÛee efkebâJee mesJeebÛee «eenkeâeuee nesCeeje hegjJe"e efveÙeefcele jeKeCeb ns ceekexâefšbie

ce@vespeceWšÛÙee keâeÙe&keâ#esle Ùesleb. GlheeoveeÛeer efkebâcele, iejpesØeceeCes mee"e, DeeJeMÙekeâ lesLes hegjJe"e keâjCeb,
JesieJesieàÙee Deekeâ<e&keâ ÙeespeveebceeHe&âle efJe›eâer Jee{JeCÙeemee"er ØeÙelve keâjCeb ÙeeÛee leeUcesU lÙeebvee meeOeeJee
ueeielees. Ùeele efveÙee&leerÛeener meceeJesMe neslees. ceekexâefšbie ce@vespeme&, ceekexâš jermeÛe&, SefkeäPekeäÙegefšJnped DeMee
JesieJesieàÙee heoebJejÛeer ceeCemeb Ùee efJeYeeieele keâece keâjleele. Ùee mebhetCe& šerceves efJe›eâer JÙeJemLeeheve, ceekexâš
ceOeuÙee ceeieCeer - hegjJe"ŸeeÛee DeYÙeeme, Øee@[keäš [sJnueheceWš, efJelejCe Ùee meieàÙee peyeeyeoeNÙee meebYeeUCeb
Dehesef#ele Demeleb.

Mew#eefCekeâ hee$elee - Sce.yeer.S.ÛÙee DeYÙeeme›eâceele ceekexâefšbie ce@vespeceWš Ùee efJe<eÙeeÛee DebleYee&Je
kesâuee peelees. efJe%eeve, leb$e%eeve, JeeefCepÙe, keâuee Ùee meJe&Ûe MeeKeebceOeues heoJeerOej efJeÅeeLeea Ùee DeYÙeeme›eâceemee"er
ØeJesMe IesT Mekeâleele. Ùee efMeJeeÙe keâceer keâeueeJeOeerÛes cetueYetle ØeefMe#eCe osCeejs DeYÙeeme›eâce keâener mebmLeebceOetve
keâjlee Ùesleele. Ùee DeYÙeeme›eâceele efceUJeuesuÙee ØeeefJeCÙeeJej veeskeâjer JÙeJemeeÙeeÛeer mebOeer GheueyOe nesT
Mekeâles.

2) hemeexvesue ce@vespeceWš
GÅeesieefJeÕeeÛÙee yeouelÙee mebkeâuheveebvegmeej ¢egceve efjmeesme& ce@vespeceWš Ùee efJe<eÙeeuee cenòJe Øeehle Peeueb

Deens. keâÛÛee ceeue, Ùeb$emeece«eer, efJelejCeJÙeJemLee ÙeebÛÙeeFlekebâÛe cenlJe keâece keâjCeeNÙee ceeCemeebveener efoueb
peeT ueeieueb Deens. Deepekeâeue meJe&Ûe kebâhevÙeebceOÙes hemeexvesue ef[heeš&ceWš ns mJeleb$e Keeles veeskeâjYejleer,
ØeefMe#eCe, mebmeeOeve efJekeâeme, [sJnueheceWš, Ùeemee"er ÛeeueJeueb peeleb. [eÙejskeäšj Dee@Heâ hemeexvesue ne Ùee
KeelÙeeÛee ØecegKe Demelees. lÙeeÛÙee neleeKeeueer efj›etâšceWš ce@vespej, š^sefvebie ce@vespej, efjmeesme& [sJnueheceWš
ce@vespej DeMee JesieJesieàÙee JÙeòeâer keâece keâjleele. ØelÙeskeâ kebâheveerÛÙee iejpesvegmeej hemeexvesue KeelÙeeÛeer jÛevee
yeoueles.

Ùee efJe<eÙeeleueb %eeve DeÅeÙeeJele "sJeCÙeeÛÙee °erves Fbef[Ùeve meesmeeÙešer Heâe@j š^sefvebie De@C[ [sJnueheceWš,
ve@Meveue FefvmššŸetš Dee@Heâ hemeexvesue ce@vespeceWšmeejKÙee mebmLeebÛeb meYeemeolJe IesleuÙeeme HeâeÙeoe nesT Mekeâlees.

Mew#eefCekeâ hee$elee : meJe& ce@vespeceWš efJe<eÙeeÛeb ØeefMe#eCe osCeeNÙee efMe#eCe mebmLeebceOetve Ùee efJe<eÙeeble
mhesMeueeÙePesMeve keâjlee Ùesleb. cegbyeF& ÙesLeerue šeše FefvmššŸetš Dee@Heâ meesMeue meeÙevmesme ner mebmLee Ùeemee"er
veeceebefkeâle Deens.

3) HeâeÙeveevme ce@vespeceWš
keâesCelÙeener #es$eele keâece keâjCeejer kebâheveer Demeueer, lejer efleLes HeâeÙeveeefvMeÙeue ce@vespejÛeer DeeJeMÙekeâlee

Demeles. š^spejj, kebâš^esuej, ›esâef[š ce@vespej, ke@âMe ce@vespej DeMeer JesieJesieUer heob Ùee KeelÙeele Demeleele.

52 / keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše...

kebâheveerÛÙee DeeÙe-JÙeÙeeJej efveÙeb$eCe "sJeCeb, DeeefLe&keâ OeesjCeb efveef§ele keâjCeb, DeeefLe&keâ yeeyeleerle Deuhekeâeueerve
Je oerIe&keâeueerve efveÙeespeve keâjCeb Ùee peyeeyeoeNÙee Ùee KeelÙeeceeHe&âle heej hee[uÙee peeleele. keâe@heexjsš HeâeÙeveevme,
Øeespeskeäš HeâeÙeveevme, ceÛeËš yeBefkebâie, FefkeäJešer De@veeefueme, heesš&HeâesefueDees ce@vespeceWš, š^spejer ce@vespeceWš Demes
Ùeeleues mhesMeueeÙePesMeveÛes efJe<eÙe Deensle.

Mew#eefCekeâ hee$elee : HeâeÙeveevme Ùee efJe<eÙeeletve Sce.yeer.S.Ûeer heoJeer Ieslee Ùesles. Ùeemee"er keâesCelÙeener
MeeKesÛes heoJeerOej DemeCes DeeJeMÙekeâ Deens.

4) Øee@[keäMeve ce@vespeceWš
Glheeove Øeef›eâÙesMeer meJe& yeeyeeRÛeb JÙeJemLeeheve keâjleele. JesUehe$ekeâ DeeKeCe,b keâÛÛÙee ceeueeÛeer GheueyOelee,

ceveg<ÙeyeUeÛee hegjJe"e, Ùeb$emeeceg«eer DeMee meJe& IeškeâebÛee leeUcesU meeOeeJee ueeielees. Ùeebvee DeeheuÙee
keâeceeyeeyele hue@vš ce@vespejMeer mebheke&â "sJeeJee ueeielees. Glheeove Øeef›eâÙesÛÙee ØelÙeskeâ šhhÙeeMeer mJeleb$e Øee@[keäMeve
ce@vespejÛeer vesceCetkeâ kesâueer peeles.

Mew#eefCekeâ hee$elee : Ùee heoeJej keâece keâjCeeNÙee JÙeòeâerkeâ[s Sce.yeer.S.meesyeleÛe mebyebefOele efJe<eÙeeÛeer
heoJeer DemeCeb DeeJeMÙekeâ Demeleb. KeeÅeheoeLeeËÛÙee kebâheveerceOÙes Sce.yeer.S.meesyeleÛe Hetâ[ šskeävee@uee@peer, vÙetefšM^ eve
Ùee efJe<eÙeeleueer heoJeer DemeeJeer ueeieles.

5) cešsefjÙeue ce@vespeceWš
Ùee KeelÙeeleuÙee heoeefOekeâeNÙeebvee keâÛÛÙee ceeueeÛeb JÙeJemLeeheve keâ¤ve lÙeeÉejs GlheeoveKeÛe& keâceerle

keâceer keâmee keâjlee ÙesF&ue, ÙeeJej ue#e "sJeeJeb ueeieleb. lÙeecegUs kebâheveerÛÙee Debeflece veHeäÙeeJej ØeYeeJe he[t
Mekeâlees. mšesDej ce@vespej, š^@efHeâkeâ ce@vespej, heÛexme ce@vespej, FvJnWšjer kebâš^esue, FvHeâe@cexMeve ce@vespej DeMee
JesieJesieàÙee heoebJej FLes vesceCegkeâe kesâuÙee peeleele.

Mew#eefCekeâ hee$elee : cešsefjÙeue ce@vespeceWš Ùee efJe<eÙeeleerue efJeMes<e ØeeefJeCÙe.

6) Skeämheesš& ce@vespeceWš
Skeämheesš& ce@vespeceWš efkebâJee Fbšjve@Meveue efyePevesme ce@vespeceWš ÙeeÛee mebyebOe Deeblejje°^erÙe JÙeeheejeMeer

Ùeslees. efveÙee&leermebyebOeerÛÙee JeešeIeešer keâjCÙeeheemetve ns JÙeJenej heej hee[CÙeeheÙeËle meJe& peyeeyeoejer Skeämheesš&
ce@vespejJej Demeles. Ùee heoemee"er keâece keâjCeeNÙee JÙeòeâeRvee JesieJesieàÙee GlheeoveebceOÙes mhesMeueeÙepesMeve keâjlee
Ùesleb. ner heob ceefušve@Meveue kebâhevÙeebceOÙes, je°^erÙe efveÙee&le YeJeveebceOÙes, š^sef[bie neTmesmeceOÙes, ceefušve@Meveue
yeBkeâebceOÙes Demeleele. Skeämheesš& ce@vespeme&, keâmšce yeÇeskeâme&, Fbheesš& Skeämheesš& Spebšdme, nesuemesueme&, øesâšHeâesjJe[&me&
DeMeer keâeceebÛeer efJeYeeieCeer kesâueer peeles.

Mew#eefCekeâ hee$elee : Deeblejje°^erÙe JÙeeheej Ùee efJe<eÙeeleerue heoJÙegòej heoJeer IesleuÙeeveblej Ùee
heoemee"er keâece keâjlee Ùesleb.

7) FJnWš ce@vespeceWš
SKeeoe keâewšgbefyekeâ efkebâJee Dee@efHeâefMeÙeue meesnUe, efJeefJeOe efJe<eÙeebJejÛeer ØeoMe&veb, cesUeJes, jes[ Mees,

SKeeob Glheeove veJÙeeveb yeepeejele DeeCeCÙeemee"erÛee keâeÙe&›eâce, mesefceveeme&, keâe@vHeâjvmesme Ùeemee"er iejpe

keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše... / 53

Demeles leer ÛeebieuÙee FJnWš ce@vespejÛeer. pees keâeÙe&›eâceeÛeb mebhetCe& keâe@vš^@keäš IesF&ue DeeefCe efJeveeJÙelÙeÙe mebhetCe&
keâeÙe&›eâce heej hee[sue. Deelee FJnWš ce@vespeceWš Ùee efJe<eÙeeÛeb ØeefMe#eCe meg¤ Peeueb Deens. Ùeemee"er Skeâ Je<ee&Ûee
ef[hueescee keâjeJee ueeielees. ve@Meveue FefvmššŸetš Dee@Heâ FJnWš ce@vespeceWš, cegbyeF&, HeâiÙeg&meve keâe@uespe, hegCes DeMee
keâener mebmLeebceOÙes ne keâesme& GheueyOe Deens. efpelekeâe peemle ueeskeâmebheke&â Demesue eflelekebâ les HeâeÙeosMeer "¤
Mekeâleb. ne efJe<eÙe efMeketâve mJele:Ûee mJeleb$e JÙeJemeeÙe GYeejlee ÙesF&ue efkebâJee SKeeÅee FJnWš ce@vespejkeâ[s
veeskeâjerner keâjlee ÙesF&ue. meg®Jeeleeruee mene npeej ®heÙeebheemetve heg{s GlheVe Jee{t Mekeâleb.

8) nsuLe DeeefCe ne@efmhešue ce@vespeceWš
DeejesiÙemesJee hegjJeCeeNÙee DeemLeeheveebceOÙes JÙeJemLeeheveeÛeer peyeeyeoejer nsuLe ce@vespeceWšceOÙes ØeeefJeCÙe

efceUJeuesuÙee JÙeòeâerJej meesheJeueer peeles. yengleebMe cees"Ÿee Je ceOÙece mJe¤heeÛÙee ®iCeeueÙeebceOÙes ne@efmhešue
De@[efceefvemš^sšjÛeer vesceCetkeâ kesâuesueer Demeles. lÙeeÛÙee DeKelÙeejerle ne@efmhešue JÙeJemLeeheve, efveÙeespeve DeeefCe
efveÙeb$eCe, cesef[keâue mšeHeâ ce@vespeceWš, mebMeesOeve efJeYeeieeÛeb keâecekeâepe Ùee meJe& iees°er Ùesleele.

Ùeemee"er JewÅekeâerÙe MeeKesÛes heoJeerOej DeeefCe Flej MeeKeebÛes heoJeerOej ØeJesMe IesT Mekeâleele. lÙeebÛÙee
mhesMeueeÙePesMevevegmeej efJeefMe° peyeeyeoejer lÙeebÛÙeeJej meesheJeueer peeles.

Mew#eefCekeâ hee$elee : JewÅekeâ efkebâJee Flej MeeKeebceOeueer heoJeer efceUJeuÙeeveblej Ùee efJe<eÙeemee"er ØeJesMe
Ieslee Ùeslees. pÙee [e@keäšjebveer JÙeJemLeeheveeleerue heoJeer Iesleueer Demesue, lÙeebÛeer vesceCetkeâ ØeeOeevÙeeves Ùee heoemee"er
kesâueer peeles.

9) ne@šsue ce@vespeceWš
ne@šsue Fb[mš^erceOÙes Deveskeâ ØekeâejÛÙee JÙeJemeeÙe mebOeer GheueyOe Deensle. efJeMes<ele: cees"Ÿee ne@šsueebceOÙes

Deveskeâ heeleàÙeebJej JÙeJemLeeheveeMeer mebyebefOele peyeeyeoeNÙee meebYeeUeJÙee ueeieleele. meJe&Ûe ne@šsumeceOÙes
ce@vespej DeeefCe Deefmemšbš ce@vespejuee «eenkeâebvee efouÙee peeCeeNÙee meesÙeermegefJeOeebJej ue#e "sJeeJeb ueeieleb.
ne@šsueÛÙee opee&vegmeej Ùee KeelÙeeleerue keâce&ÛeeNÙeebÛeer mebKÙee keâceer-peemle nesles. ÙeebÛÙeeJej DeVeeÛee opee&,
neTmekeâerheeRie, mepeeJeš, yesvkeäJesš Dee@hejsMevme DeMee efJeefJeOe peyeeyeoeNÙee Demeleele. Ùeehewkeâer efveJeemeer
JÙeJemLeehekeâebvee 24 leeme ne@šsueeleÛe jneJeb ueeieleb.

kesâšefjbie ne ne@šsue ce@vespeceWšceOeuee DeeCeKeer Skeâ cenòJeeÛee efJeYeeie Deens. Ùee Debleie&le DeVeOeevÙeeÛee
mee"e keâjCes, DeVeheoeLe& yeveJetve IesCes, lÙeemee"er ueeieCeeNÙee meeOeveebÛeer JÙeJemLee keâjCes ner keâeces Demeleele.

Ùee oesve cenòJeeÛÙee KeelÙeebKesjerpe ne@šsueceOÙes DekeâeGbšdme, ceekexâefšbie, FbefpeefveDeefjbie, hemeexvesue DeMee
JÙeJemLeeheveeÛÙee Deveskeâ MeeKeebceOeues keâce&Ûeejer keâece keâjle Demeleele.

Mew#eefCekeâ hee$elee : yeejeJeerveblej efkebâJee heoJeerveblej ne@šsue ce@vespeceWš efJe<eÙeemee"er ØeJesMe Ieslee Ùeslees.
Ùee DeYÙeeme›eâceeuee ØeJesMe IesCÙeehetJeea ØeJesMe hejer#ee ÅeeJeer ueeieles. Hetâ[ Øee@[keäMeve ce@vespeceWš, [eSefškeäme
De@v[ vÙegefš^Meve, neGmekeâerheeRie, š^@Jnue De@v[ šgefjPece, šgefjPece ce@vespeceWš Demes mhesMeueeÙePesMeveÛes efJe<eÙe
Deensle.

efMe#eCe mebmLee
1) vejmeer ceesvepeer FefvmššŸetš Dee@Heâ ce@vespeceWš mš[erpe, Jner. Sue. cesnlee ceeie&, efJeuesheeuex (he)

54 / keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše...

cegbyeF& - 400056.
2) YeejleerÙe efJeÅee YeJeve, Sme. heer. pewve FefvmššŸetš Dee@Heâ ce@vespeceWš De@v[ jermeÛe&, cegvMeer veiej,

oeoeYeeF& ceeie&, DebOesjer (he) cegbyeF& - 400058.
3) efmebyee@Ùeefmeme FefvmššŸetš Dee@Heâ efyePevesme ce@vespeceWš, 5Jee cepeuee, Deeletj meWšj, ieesKeues

›eâe@me ceeie&, cee@[sue keâe@ueveer, hegCes - 411016.
4) SefMeÙeve FefvmššŸetš Dee@Heâ ce@vespeceWš, Fbef[Ùee efjhe. Dee@efHeâme, 520 ceskeâj ÛeWyej, 5,

veefjceve hee@FËš, cegbyeF& - 400021.
5) Fbef[Ùeve FefvmššŸetš Dee@Heâ šskeävee@uee@peer, mketâue Dee@Heâ ce@vespeceWš, DeeÙeDeeÙešer heJeF&,

cegbyeF& - 400076.
6) efMeJeepeer efJeÅeeheer", efJeÅeeveiej, keâesunehetj - 416004

ne@šsue ce@vespeceWš
1) FefvmššŸetš Dee@Heâ ce@vespeceWš kesâšefjbie šskeävee@uee@peer De@v[ DehueeF&[ vÙetefš^Meve - Jeerj meeJejkeâj
ceeie&, cegbyeF& - 400028.
FLes Hegâ[ Øee@[keäMeve ce@vespeceWš, [eSefškeäme De@v[ vÙetefš^Meve, neGmekeâerefhebie, š^@Jnue De@v[
šgefjPece ce@vespeceWš Ùee meJe& efJe<eÙeeble ef[hueescee DeeefCe ef[«eer keâesme& keâjlee Ùesleele.
2) Hetâ[›eâeHeäš FefvmššŸetš, FbefpeefveDeefjbie keâe@uespe, ne@mšsue ke@âcheme, efMeJeepeerveiej,
hegCes - 411005.
3) De@«ees keâe@uespe Dee@Heâ ne@šsue ce@vespeceWš, Dee«ee-cegbyeF& neÙe-Jes, veeefMekeâ - 422009.
ef[huees (ne@šsue ce@vespeceWš) - 10Jeer - 60³ - 3 Je<ex.
ef[huees (ne@šsue ce@vespeceWš) - 12Jeer - 4 Je<ex. ef[huees. - 12 Jeer - 3Je<ex.

ye@Ûeuej Dee@Heâ ne@šsue ce@vespeceWš (yeer.SÛe.Sce.)
1) Yeejleer efJeÅeeheer" FefvmššŸetš Dee@Heâ ne@šsue ce@vespeceWš Je kesâšefjbie šskeävee@uee@peer, hegCes - meeleeje
jes[, OevekeâJe[er, hegCes - 411043. (yeer.SÛe.Sce.)
2) [e@. [er. JeeÙe. heešerue FefvmššŸetš Dee@Heâ ne@šsue ce@vespeceWš Je kesâšefjbie šskeävee@uee@peer, efhebhejer,
hegCes - 411018. (yeer.SÛe.Sce.)
3) ceneje°^ mšsš FefvmššŸetš Dee@Heâ ne@šsue ce@vespeceWš Je kesâšefjbie šskeävee@uee@peer, 12 meer,
Yeebyeg[e&, kesâ. Sce. cegvMeer jes[, efMeJeepeerveiej, hegCes - 411016 (yeer.SÛe.Sce.)
4) meskeäšj - 8, meeryeer[er, keâeWkeâCeYeJevemeceesj, veJeer cegbyeF& - 400014. ([er.SÛe.Sce.)
5) [e@. [er. JeeÙe. heešerue, SpÙeg. De@ke@â[ceer [e@. [er. JeeÙe. heešerue FefvmššŸetš Dee@Heâ ne@šsue
ce@vespeceWš Je kesâšefjbie šskeävee@uee@peer, efJeÅeeveiej, meskeäšj - 7, ves¤ue, veJeer cegbyeF& -
400706. ([er.SÛe.Sce.)
6) [e@. [er. JeeÙe. heešerue Øeefle. FefvmššŸetš Dee@Heâ ne@šsue ce@vespeceWš Je kesâšefjbie šskeävee@uee@peer,
leeLeJe[s, lee. cegUMeer, efpe. hegCes. ([er.SÛe.Sce.)
7) FefvmššŸetš Dee@Heâ š^@Jnue Je šgefjPece, keâeJesMej, Yeejle keâesu[ mšesDejspepeJeU, Iees[yeboj

keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše... / 55

jes[, "eCes - 400601. ([er.SÛe.Sce.)
8) FefvmššŸetš Dee@Heâ ne@šsue ce@vespeceWš Je kesâšefjbie šskeävee@uee@peer, Je DehueeF&[ vegefš^Meve, Jeerj

meeJejkeâj ceeie&, oeoj, cegbyeF& - 400028. (yeer.SÛe.Sce.)
9) vesJnue FefvmššŸetš Dee@Heâ ne@šsue ce@vespeceWš Je kesâšefjbie šskeävee@uee@peer, SÛekeäÙet Jesmšve& vesJnue

keâceeb[, 4, heemleeuesve, kegâueeyee, cegbyeF& - 400005. ([er.SÛe.Sce.)
10) efjPeJeer keâe@uespe Dee@Heâ ne@šsue ce@vespeceWš Je kesâšefjbie šskeävee@. efjPeJeer neTme, yeebõe (he), cegbyeF&.

([er.SÛe.Sce.)
11) iueesyeue De@kesâ[ceer, iueesyeue keâe@uespe Dee@Heâ ne@šsue ce@vespeceWš, Øesefmšpe keâe@chueskeäme - 1.

Deevebo $e+<eer ceeie&, censMe yeBkesâJej SceDeeÙe[ermeer Dee@efHeâmemeceesj, efÛebÛeJe[, hegCes - 411029.
12) SmeSve[eršer keâe@uespe Dee@Heâ nesce meeÙevme, keâJexjes[, hegCes - 411004 ([er.SÛe.Sce. -

heoJeer - 1Je<e&).
13) megceve cesš^e@hee@efuešve FefvmššŸetš Dee@Heâ ne@šsue ce@vespeceWš Je kesâšefjbie šskeävee@uee@peer, FbõØemLe,

DeekeâeMeJeeCeerpeJeU, ceebpejer Heâeše, n[hemej, hegCes - 411028.
[er.SÛe.Sce. - 12Jeer - 3 Je<ex / heoJeer megæe.
14) keâesefnvetj Fbšjve@Meveue ne@šsue ce@vespeceWš FefvmššŸetš, 51, efnue še@he, Keb[eUe,
efpe. hegCes - 410301.
ef[hueescee (ne@šsue ce@vespeceWš) - 12Jeer - 3 Je<ex.
15) oervee FefvmššŸetš Dee@Heâ ne@šsue Je efyePeer. ce@vespeceWš, veb. 3, efÛeceCÙee efveJeeme, 940/2,
cee@[sue keâe@ueveer, hegCes - 411016.
ef[huees (Fbšjve@Meveue ne@šsue ce@vespeceWš) - 12Jeer - 27 ceefnves,
ef[huees (Fbšjve@Meveue ne@šsue ce@vespeceWš) - ef[hueescee (ne@šsue ce@vespeceWš) 2 Je<ex. Flej
DeYÙeeme›eâce.
16) megceve cee@šsume FefvmššŸetš, FbõØemLe, DeekeâeMeJeeCeerpeJeU, ceebpejer Heâeše, n[hemej,
hegCes - 411028.
Deheiehhee ÙegefveJnefme&šer heoJeermee"er ± SDeeÙemeeršerF& ef[hueesceemee"er.
yeerSÛeScešer (ne@efmheš@efuešer Je šgefjPece) - 12 Jeer - 3 Je<ex.
ef[huees. (ne@šsue ce@vespeceWš Je kesâšefjbie šskeävee@uee@peer) - 10Jeer - 1 Je<e&, yeer.SÛe.Sce. -
[er.SÛe.Sce. - 12Jeer - 3 Je<e&.
ef[huees. (Fbšjve@Meveue ne@efmheš@efuešer ± ce@vespeceWš Je ke@âšefjbie Dee@hejsMeve) - 12Jeer - 3Je<e&.
heerpeer ef[huees. (ne@efmheš@efuešer ± ce@vespeceWš) - heoJeer - 1 Je<e& ef[huees (ne@šsue ce@vespeceWš Je
ke@âšeEjie šskeävee@.) - 10Jeer - yeer.SÛe.Sce. - [er.SÛe.Sce.
17) veeiesÕej cesceesefjÙeue ne@efmheš@efuešer De@ke@â[ceer - 1330, 18/19, Ú$eheleer keâe@ueveer MeeŒeer
Ûeewkeâ, MeeŒeerveiej, keâesunehetj / meeÙeyej iesš, Mee@he veb. 3, Ûew$eJeve jsefme[vmeer, efyeu[eRie S,
DeeQOe, hegCes - 411007.
[er.SÛe.Sce. - 12Jeer - 3 Je<e& efMeJeeÙe 2/1 Je<ee&Ûee ef[hueescee.
18) hÙegveerpe De@ke@â[ceer Dee@Heâ ne@efmheš@efuešer, keâe@uespe Dee@Heâ ne@šsue ce@vespeceWš, huee@. - 6, ÙeMeßeer

56 / keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše...

meesmeeÙešer, SceDeeÙešer keâe@uespepeJeU, Dee@Heâ heew[ jes[, keâesLe¤[, hegCes - 411038.
[er.SÛe.Sce. - 12Jeer - 3 Je<e&s.
19) SmeSve[eršer keâe@uespe Dee@Heâ nesce meeÙevme, keâJexjes[, hegCes - 411004.
ef[huees. (ne@šsue ce@vespeceWš) - heoJeer - 1, heerpeer (keâcÙegefve) - cesef[Ùee Heâe@j efÛeu[^sve)
heoJeer 2.
20) veJeyeeueesÅeeve š^mš, keâesefnvetj keâe@uespe Dee@Heâ ne@šsue Je šgefjPece ce@vespeceWš mš[erpe, ne@šsue
keâesefnvetj SefkeäPekeäÙegefšJn, Deehešs jes[, [skeäkeâve efpeceKeevee, hegCes - 4

‰

keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše... / 57

8
{
ke‚= <eer #e$s eeleeur e ke‚ejf Dej - Ske‚ veJeer eof Mee

Mels eeGr ≈eeis e ne vens cee¤r e YeejleeŸr e DeLeJ& ŸeJemLe¤s ee ke‚Cee jeenf ueus ee Deen.s
eJf e%eeve DeeeCf e le$b e%eeve Ÿee oens e¤W Ÿee ceoleecr eUg s Mels eeGr lheeovee¤b ee
opee& DeeeCf e Glheeove#ecelee ŸeeceOŸes Keht e¤e meOg eejCee Peeueer Deen.s
lŸee¤eÿeceeCes Ÿee JŸeJemeeŸeeMeer mebyebefOele veeske‚NŸeebceOŸesner Deveske‚
heele‡ŸeeJb ej Jeis eJeis e‡Ÿee jeps eieeje¤b eer evf eecf el& eer nels e Deen.s

‘DeeOegefvekeâ heæleerves kesâuee peeCeeje heejbheefjkeâ GÅeesie’ Demeb Deepe MesleerÛeb JeCe&ve keâjlee ÙesF&ue. ØelÙe#e
Mesleele keâece keâjCeeNÙee ueeskeâebyejesyejÛe mebMeesOeve DeeefCe efJekeâeme Ùeemee"er keâece keâjCeeNÙee ueeskeâebÛeerner
ceeieCeer MesleerJÙeJemeeÙeele Jee{les Deens. Ùeele ne@efš&keâuÛej, HeäueesefjkeâuÛej, [sDejer Øee@[keäšdme, heesuš^er HeâeefceËie
DeeefCe efHeâMejer DeMeer mhesMeueeÙePesMeveÛeer #es$eb Deensle.

Mew#eefCekeâ hee$elee : heejbheefjkeâ heæleeRvegmeej keâesCelebner DeewheÛeeefjkeâ efMe#eCe ve Ieslee Mesleer keâjlee Ùesles.
cee$e, veJÙeeves efJekeâefmele nesle DemeuesuÙee MeeKeebceOÙes DeMee ØekeâejÛÙee efMe#eCeeÛeer DeeJeMÙekeâlee Deens. ØelÙeskeâ
jepÙeeceOÙes Mesleer efJeÅeeheer" meg¤ keâjCÙeele Deeueb Deens. lÙeeefMeJeeÙe o Fbef[Ùeve De@ef«ekeâuÛejue jermeÛe&
FefvmššŸetš, veJeer efouueer; o Fbef[Ùeve Jnsšve&jer jermeÛe& FefvmššŸetš, yejsueer; o ve@Meveue [sjer jermeÛe&
FefvmššŸetš, keâvee&ue; o mesCš^ue FefvmššŸetš Dee@Heâ efHeâMejerpe SpÙegkesâMeve, cegbyeF& Ùee mebmLee Deensle.

MesleerefMe#eCeeceOÙes 12 MeeKee Deensle
1) Mesleer 2) Jnsšve&jer meeÙevmesme 3) De@ef«ekeâuÛejue FbefpeefveDeefjbie 4) Heâe@jsmš^er 5) nesce meeÙevmesme

6) [sDejer šskeävee@uee@peer 7) efHeâMejerpe 8) mesefjkeâuÛej 9) ceekexâefšbie 10) yeBefkebâie DeeefCe menkeâej 11)
neefš&keâuÛej 12) Hetâ[ meeÙevme. ÙeeefMeJeeÙe De@ef«ekeâuÛej Fkeâe@vee@efcekeäme, De@ef«ekeâuÛejue kesâefcemš^er, ne@efš&keâuÛej,
De@efveceue npeyeC[jer Ùeele heoJeer DeeefCe heoJÙegòej DeYÙeeme›eâce hetCe& keâjlee Ùesleele. efJe%eeve efJe<eÙeeletve
10±2 Ûee DeYÙeeme›eâce hetCe& kesâuÙeeveblej 4 Je<eeËÛÙee yeer. Smmeer. Fve De@ef«ekeâuÛej Ùee efJe<eÙeemee"er ØeJesMe
Ieslee Ùeslees. ØeJesMe hejer#esle peerJeMeeŒe / ieefCele / Meslekeâer Ùeehewkeâer Skeâ DeeefCe YeeweflekeâMeeŒe, jmeeÙeveMeeŒe
ns efJe<eÙe Demeleele.

58 / keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše...

Ùee efJeÅeeLÙeeËvee DeeÙeSmeerDeej leHexâ megceejs 1200 ØekeâejÛÙee HesâueesefMehme DeeefCe mkeâe@uejefMehmener
efouÙee peeleele.

ke=â<eer JÙeJemeeÙeeleerue MeeKee

1) De@ef«ekeâuÛejue meeÙeefvšmš
yeer-efyeÙeeCeb DeeefCe jesheb ÙeebÛÙee veJeerve Øepeeleer efJekeâefmele keâjCÙeeÛeb keâece De@ef«ekeâuÛejue meeÙeefvšmš

keâjleele. ¢ee veJÙee Øepeeleer peemleerle peemle Glheeove osCeeNÙee DeeefCe jesiepeblet Je jesieebvee menpeemenpeer yeUer
ve he[CeeNÙee DemeeJÙee ueeieleele. ceeleerÛeer Øele GbÛeeJeCeb, peue DeeefCe ce=o mebOeejCe, DeVeOeevÙeeJejerue
Øeef›eâÙee, mee"JeCegkeâerÛeer leb$eb, MesleerÛeer pees[Glheeoveb, Mesleermee"er Jeehejues peeCeejs ØeeCeer DeMee MesleerMeer
mebyebefOele Flej #es$eeblener mebMeesOeve keâjlee Ùesleb.

Mew#eefCekeâ hee$elee - Meslekeâer efJe<eÙeeleueer heoJeer
veeskeâjerÛeer mebOeer - Ùee #es$eeleues efJeMes<e%e jepÙe DeeefCe keWâõ mejkeâejÛÙee Meslekeâer KeelÙeele; o Fbef[Ùeve
keâeTefvmeue Dee@Heâ De@ef«ekeâuÛejue jermeÛe& (DeeÙemeerSDeej); DeVeOeevÙeeJej Øeef›eâÙee keâjCeeNÙee kebâhevÙee FLes
veeskeâjer ke⤠Mekeâleele.

2) De@ef«ekeâuÛejue FbefpeefveDeefjbie
Mesleer JÙeJemeeÙeemee"er DeeJeMÙekeâ Demeuesueer Ùeb$emeece«eer efJekeâefmele keâjCeb, «eeceerCe Yeeieeleerue JeerpehegjJe"e

Je DeMee leebef$ekeâ yeeyeeRMeer mebyebefOele MesleerÛeer keâeceb De@ef«ekeâuÛejue FbefpeefveÙeme& keâjleele. «eeceerCe Yeeieeleerue
MesleerJÙeJemeeÙeeÛÙee hegvej&Ûevee keâ¤ve lÙeeuee DeeOegefvekeâleskeâ[s vesCÙeeÛeer cenòJeeÛeer peyeeyeoejer ÙeebÛÙeeJej Deens.
lÙeecegUsÛe Ùeele keâefjDejÛÙee Heâej cees"Ÿee mebOeer GheueyOe Deensle.

Mew#eefCekeâ hee$elee - De@ef«ekeâuÛejue FbefpeefveDeefjbieceOeerue heoJeer.
veeskeâjerÛeer mebOeer - heeCeer JÙeJemLeeheve Øekeâuhe, heefjmej efJekeâeme Øekeâuhe, ueneve mJe¤heeÛes efmebÛeve
Øekeâuhe lemebÛe Hetâ[ keâe@heexjsMeve Dee@Heâ Fbef[Ùee, ve@Meveue meer[dme keâe@heexjsMeve, [sDejer DeB[ Hetâ[ Fb[mš^er,
ve@Meveue [sDejer [sJnueheceWš yees[& Ùee mebmLeebceOÙes De@ef«ekeâuÛejue FbefpeefveÙeme&vee JeeJe Deens. mejkeâejer DeeefCe
Keepeieer #es$eebceOÙes DeMee Deveskeâ mebOeer GheueyOe nesT Mekeâleele.

3) De@ef«ekeâuÛejue Dee@efHeâmeme&
ØelÙeskeâ jepÙeeÛeb Mesleer Keeleb GlheeoveebMeer mebyebefOele keâener Ùeespevee jeyeJele Demeleb, efveÙeesefpele ue#Ùe

"jJele Demeleb Je lÙeeJej efvejer#ekeâeÛeer Yetefcekeâe yepeeJele Demeleb. Ùee KeelÙeebceOÙes jepeheef$ele DeefOekeâeNÙeebÛÙee
vecs eCekg eâe keâs uÙee peeleele. Goe : e[f emf šk^ eäš, Dee@ «f ekeâuÛejue Deee@ Hf eâmeme,& Deemf emšCš [eÙejks eäšj DeeH@ eâ Dee@ «f ekeâuÛej,
Jeiewjs. ÙeeefMeJeeÙe Flejner mejkeâejer KeelÙeebceOetve Je yeBkeâeceOetve DeMee ØekeâejÛÙee vesceCegkeâe kesâuÙee peeleele.

Mew#eefCekeâ hee$elee : De@ef«ekeâuÛej efkebâJee De@ef«ekeâuÛejue FbefpeefveDeefjbie Ùee efJe<eÙeeleerue heoJeer.

4) [sDejer šskeävee@uee@efpemš
Glheeove DeeefCe Øeef›eâÙee Ùee oesve efJeYeeieele ÙeeceOeuÙee veeskeâjerÛÙee mebOeer efJeYeeieuÙee peeleele.

keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše... / 59

Øeef›eâÙesceOÙes otOe efJelejCe DeeefCe ogiOepevÙe heoeLeeËÛeer efveefce&leer ÙebeÛee meceeJesMe neslees. [sDejer šskeävee@uee@efpemšvee
ÙeeJej ue#e keWâefõle keâjeJeb ueeieleb.

Mew#eefCekeâ hee$elee - [sDejer šskeävee@uee@peer Ùee efJe<eÙeeletve yeer. šskeâ. efkebâJee heoefJekeâe.
veeskeâjerÛeer mebOeer - menkeâejer mebmLee, Hesâ[jsMevme, «eeceerCe yeBkeâe, Ùee mejkeâejer DeeefCe otOe efJelejCe
Je ogiOepevÙe heoeLeeËÛeer efveefce&leer keâjCeeNÙee kebâhevÙee FLes [sDejer šskeävee@uee@efpemš keâece ke⤠Mekeâleele. Ùee
#es$eeleues yejsÛe JÙeeJemeeefÙekeâ mJeleb$eheCes [sDejerÛee JÙeJemeeÙener keâjleele.

5) efHeâMejer meeÙeefvšmš
celmÙeeslheeove JÙeJemeeÙeeÛee efJekeâeme Ie[Jetve DeeCeCeb, mebMeesOekeâebÛÙee iešeletve keâece keâjCeb, Dees{s Je

mejesJejb ÙeebÛeer heenCeer keâjCeb, heeCÙeeÛee opee& DeeefCe peueØeot<eCe ÙeeJej efveÙeb$eCe "sJeCeb, ceeMeebceOÙes jesie
heme¤ veÙesle ÙeeÛeer keâeUpeer IesCeb F. keâeceb ÙeeceOÙes kesâueer peeleele. ÙeeefMeJeeÙe [yeeyebo celmÙeeslheeoveb
efJekeâCeeNÙee kebâhevÙeebveener efHeâMejer meeÙeefvšmšÛeer iejpe he[les. efJeMes<ele: keâesUbyeerÛÙee efveÙee&leeruee Yeejleele
cees"e JeeJe Deens. YeejleeceOÙes cees"Ÿee mebKÙesves DemeCeejs veÅee, mejesJejb DeeefCe 8,000 efkeâ. ceer. ueebyeerÛee
meceõg ekf eâveeje ÙeeceUg s meceæ= peuepeeJr eve Dee{Ule.b hejkeâeÙr e Ûeueve ecf eUJevt e oCs eeNÙee JÙeJemeeÙeecb eOÙes celmÙeeÅs eeis eeÛee
cees"e Jeeše Deens. cee$e Depetvener Ùeeleerue mebOeeRÛee hegjsmee efJekeâeme Peeuesuee veener.

Mew#eefCekeâ hee$elee - efHeâMejer meeÙevme Ùee efJe<eÙeeletve yeer.Smmeer. efkebâJee Sce.Smmeer.
veeskeâjerÛeer mebOeer - meer Hetâ[ kebâheveerpe, mejkeâejer celmÙe Mesleer mebmLee, ØeefMe#eCe mebmLee ÙeeyejesyejÛe
mJeÙebjespeieejeÛee heÙee&Ùener GheueyOe Deens.

6) ne@efš&keâuÛeefjmš
HeâUb-Hegâueb DeeefCe Yeepeerheeuee ÙeebÛÙee GlheeoveeMeer mebyebefOele keâeÙe&#es$eele ne@efš&keâuÛeefjmš keâece keâjleele.

efšMÙet keâuÛej, SefcyeÇÙees keâuÛej, ceeÙe›eâes-ØeesheeiesMevemeejKÙee leb$eebÛee Jeehej keâ¤ve Ùee GlheeoveebÛÙee veJeveJÙee
peeleer efJekeâefmele keâjCeb, mepeeJešermee"er JesieJesieàÙee ØekeâejÛÙee jesheebÛee efJekeâeme Ie[JeCeb Demeb mhesMeueeÙePesMeve
Ùeele keâjlee ÙesF&ue.

Mew#eefCekeâ hee$elee - heescee@uee@peer (HeâUebÛee efJekeâeme) efkebâJee Heäuee@efjkeâuÛej Ùee efJe<eÙeebceOetve Mesleer
efJe<eÙeeleerue heoJeer.

veeskeâjerÛeer mebOeer - ue@C[mkesâefhebie, yeeiee, ieesuHeâkeâesme&, yeesš@efvekeâue iee[&vme, ÛeneÛes ceUs ÙeemeejKeer
hueevšsMevme FLes efoJemeWefoJeme efJeefJeOe mJe¤heeÛÙee mebOeer efJemleejle Deensle. ÙeeefMeJeeÙe Fbef[Ùeve keâeTefvmeue
Dee@Heâ De@ef«ekeâuÛej jermeÛe& (DeeÙemeerSDeej), FefvmššŸetš Dee@Heâ ne@efš&keâuÛej jermeÛe&, ve@MeveueeF&p[ yeBkeâe,
veeyee[&, F. ef"keâeCeer veeskeâjerÛÙee mebOeer GheueyOe Deensle.

7) heesuš^er HeâeefceËie
keâeWye[ŸeebÛeb Glheeove keâjCeb Heâejmeb efkeâÛekeâš vemeuÙeecegUs DeeefCe Ùeele yeNÙeehewkeâer veHeâe nesle DemeuÙeecegUs

ne JÙeJemeeÙe iesuÙee keâener Je<ee&le ueeskeâefØeÙe yeveuee Deens.
Mew#eefCekeâ hee$elee - Jnsšve&jer meeÙevme Ùee efJe<eÙeele heoJeer
veeskeâjerÛeer mebOeer - heesuš^er Heâecme&, keâeWye[ŸeebÛeb KeeÅe efvecee&Ce keâjCeeNÙee kebâhevÙee, F.

60 / keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše...

8) Jnsšve&jer [e@keäšj
heMetbvee nesCeejs Deepeej, peKecee ÙeebÛÙeeJej GheÛeej keâjCeb, Deepeejer peveeJejebÛeb hejer#eCe keâjCeb, Øemebieer

MeŒeef›eâÙee keâjCeb, peveeJejebvee nesCeeNÙee mebmeie&pevÙe jesieeÛeer leheemeCeer keâ¤ve lÙeeJej ØeefleyebOekeâ GheeÙe
keâjCeb, me#ece DeeefCe efvejesieer heMegOeve keâmeb Jee{erme ueeiesue Ùeemee"er ØeÙelve keâjCeb ner peyeeyeoejer Jnsšve&jer
[ek@ eäšjeÛb eer Demele.s ÙeeeMf eJeeÙe Keeešf keâKeevÙeele ceejCÙeele ÙeCs eeNÙee peveeJejeÛb eer ceejCÙeeDeeOeer DeeeCf e ceejCÙeevelb ej
hejer#eCeb keâjCeb, lÙeebÛeb ceebme jesiecegòeâ DeeefCe KeeCÙeeÙeesiÙe Deens efkebâJee veener ÙeeÛee efveJee&Ue osCeb, heMegØeoMe&ve
YejJeCeb ner peyeeyeoejerner Jnsšve&jer [e@keäšjebvee heej hee[eJeer ueeieles.

ceneefJeÅeeueÙeb Je efJeÅeeheer"b
1) Fbefoje ieebOeer ke=â<eer efJeÅeeheer" - Úòeermeie{
2) ceneje°^ De@efveceue De@C[ efHeâMejer meeÙevmesme ÙegefveJnefme&šer - neÙeue@C[ [^eF&Jn jes[, mesefcevejer
efnume, veeiehetj - 440006.
3) ve@Meveue [sDejer jermeÛe& FefvmššŸetš - keâvee&ue, njÙeeCee.
4) hebpeeyejeJe ke=â<eer efJeÅeeheer", Dekeâesuee.
5) ke=â<eer efJeÅeeheer", jengjer, efpe. Denceoveiej.

ceneje°^eleerue ke=â<eer efMe#eCe mebmLee
ke=â<eer efJeÅeeueÙe - yeer.Smmeer. (De@ef«e) - 12Jeer (heermeerSceyeer) - 4 Je<ex

1) De@ef«ekeâuÛej keâe@uespe, oeheesueer.
2) De@ef«ekeâuÛej keâe@uespe, OegUs.
3) De@ef«ekeâuÛej keâe@uespe, hegCes.
4) De@ef«ekeâuÛej keâe@uespe, keâesunehetj.
5) De@ef«ekeâuÛej keâe@uespe, hejYeCeer.
6) De@ef«ekeâuÛej keâe@uespe, ueeletj.
7) De@ef«ekeâuÛej keâe@uespe, veeiehetj.
8) Deevebo efvekesâleve keâe@uespe Dee@Heâ De@ef«e., Jejesje, efpe. Ûebõhetj.
9) ßeer efMeJeepeer De@ef«e. keâe@uespe, DecejeJeleer.
10) De@ef«e. keâe@uespe, Dekeâesuee.

De@ef«ekeâuÛej meghejJeeF&pej -
meefš& - 10 Jeer - 2Je<ex.
1) keâeskeâCe ke=â<eer efJeÅeeheer", oeheesueer.
2) De@ef«e mketâue, jesne, jlveeefiejer.
3) De@ef«e. mketâue, ueebpee, jlveeefiejer.
4) Mesleer efJeÅeeueÙe keWâõ, mesuemegje, efpe. JeOee&.
5) Mesleer efJeÅeeueÙe keWâõ, efnJeje, efpe. Yeb[eje.

keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše... / 61

6) Mesleer efJeÅeeueÙe keWâõ, meeJebieer , efpe. veeiehetj.
7) Mesleer efJeÅeeueÙe keWâõ, hejes[e, efpe. Ûebõhetj
8) Mesleer efJeÅeeueÙe keWâõ, ef[«epe, lee. kegâ[eU, efpe. efmebOegogie&.
9) Mesleer efJeÅeeueÙe keWâõ, KejJeles, oefnJeueer (meeJe[x), lee. efÛeheUtCe, efpe. jlveeefiejer
10) Mesleer efJeÅeeueÙe keWâõ, megkeâerJeueer, lee. Kes[, efpe. jlveeefiejer.
11) veeLe hew ke=â<eer efJeÅeeueÙe, Keeveesueer, lee. JeWieguee&, efpe. jlveeefiejer.
DeMeer efJeÅeeueÙes Keeueerue ef"keâeCeerner Deensle. veebos[, ueeletj, hejYeCeer, efvebKeeF& (Dekeâesuee), yegue{eCee,
Je¤[, ÙeJeleceeU, DecejeJeleer.

ne@efš&keâuÛej (GÅeeveMeeŒe)
yeer.Smmeer. (ne@efš&) 12Jeer (heermeerSceyeer) - 5/4 Je<ex.

1) keâeskeâCe ke=â<eer efJeÅeeheer" De@ef«e. keâe@uespe, oeheesueer.
2) keâe@uespe Dee@Heâ De@ef«e., efMeJeepeerveiej, hegCes - 411005.
3) keâe@uespe Dee@Heâ De@ef«e., Dekeâesuee.
4) keâe@uespe Dee@Heâ ne@efš&keâuÛej, hejYeCeer.
5) hebpeeyejeJe ke=â<eer efJeÅeeheer", ne@efš&keâuÛej keâesme&, Dekeâesuee - 444104.
6) cegbyeF& efJeÅeeheer", Heâesš&, cegbyeF& - yeerS (ueB[mkesâefhebie Je ne@efš&keâuÛej) 12Jeer - 3.
7) veeefyeje ceneefJeÅeeueÙe, keâešesue, efpe. veeiehetj.
8) Deevebo efvekesâleve Meslekeâer ceneefJeÅeeueÙe, Jejesje, efpe. Ûebõhetj.

celmÙeMeeŒe (efHeâMejerpe)
yeer.SHeâ.Sme.meer. - 12Jeer (heermeeryeer) 4 Je<ex

1) keâe@uespe Dee@Heâ efHeâMejerpe - jlveeefiejer - 415612.
2) mešW u^ e Fevf mššŸešt DeeH@ eâ eHf eâMejepr e SpÙekg eâs Meve, heeyr eeSr keäme 7392, keâekeâejs er keâB he, pe.s hee.r je[s ,

JemeexJee, cegbyeF& - 400061.
ef[huees (efHeâMejerpe De@[efceefve Je [sJnueheceWš / Dee@hejsMeve / ceekexâefšbie) - yeer.Smmeer. (Pes[)
yeer.Sce.Smmeer. ± 2 Je<ex Deveg. - 2 Je<ex.
heerpeer meefš&efHeâkesâš (efHeâMejerpe De@[efceefve / [sJnueheceWš / Dee@hejsMeve / ceekexâefšbie) - yeer.Smmeer.
(Pes[ / yee@š / meer) 2 Je<ex.
3) ceefjve yeeÙee@uee@efpekeâue jermeÛe& mšsMeve, jlveeefiejer - 415612.
Sce.Smmeer. (cejerve efHeâMejerpe) yeer.Sce.Smmeer. - 2 Je<ex.
4) leejeheesjJeeuee ceefjve yeeÙee@uee@efpekeâue jermeÛe& mšsMeve, Ûeewheešer, cegbyeF& - 400002.
Sce.Smmeer. (efHeâMejerpe) - yeer.SHeâ.Smmeer. - 2 meefš& (efHeâMejerpe) 10Jeer - 6 ceefnves.
5) ieJnve&ceWš efHeâMejerpe š^sefvebie meWšj, JemeexJee, cegbyeF&.
6) ieJnve&ceWš efHeâMejerpe š^sefvebie meWšj, jlveeefiejer
7) ieJnve&ceWš efHeâMejerpe š^sefvebie meWšj, Deefueyeeie, jeÙeie[.

62 / keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše...

8) ieJnve&ceWš efHeâMejerpe š^sefvebie meWšj, JemeF&, "eCes.
9) mejkeâejer celmÙe ØeefMe#eCe keWâõ, jlveeefiejer.
10) celmÙe JÙeJemeeÙe ØeefMe#eCe, jlveeefiejer.

Jnsšve&jer [e@keäšj
1) cegbyeF& Jnsšve&jer keâe@uespe, hejsue, cegbyeF& - 400063.
2) ›eâebleerefmebn veevee heešerue keâe@uespe Dee@Heâ Jnsšve&jer meeÙevme, efMejJeU, meeleeje.
3) keâe@uespe Dee@Heâ Jnsšve&jer meeÙevme Je De@efveceue npeyeb[^er, Goieerj, ueeletj.
4) keâe@uespe Dee@Heâ Jnsšve&jer meeÙevme Je De@efveceue npeyeb[^er, hejYeCeer.
5) veeiehetj Jnsšve&jer keâe@uespe, veeiehetj.
6) FefvmššŸetš Dee@Heâ heesuš^er ce@vespeceWš, GjUer keâebÛeve, hegCes
ef[huees (yesefmekeâ keâesme&) - 10Jeer, 6 ceefnves.
DeesefjSbšsMeve keâesme& - 10Jeer Deveg. 12 Dee"Je[s.
De@[Jnevm[ keâesme& - yeer.Smmeer. ± 1Je<e& Deveg. 48 Dee"Je[s.
7) meWš^ue FvkeäÙegyesMeve meWšj, hegCes, keâesunehetj.
meefš& (heesuš^er) - efMeef#ele - 6 ceefnves / 1 ceefnvee.
8) Deeefš&efHeâefMeÙeue FvmesefcevesMeve meWšj, ieesKeues jes[, hegCes.
meefš& (ueeF&Jnmše@keâ) 10Jeer - 1.
9) cenelcee Hegâues ke=â<eer efJeÅeeheer", jengjer, efpe. Denceoveiej 413722.
10) keâeskeâCe ke=â<eer efJeÅeeheer", oehees[er, 415712.
11) heerpeer FefvmššŸetš Dee@Heâ hebpeeyejeJe ke=â<eer efJeÅeeheer", Dekeâesuee - 444001.
Sce.yeer.yeer.Sce. yejesyejÛe yeer.Jner. Smmeer. Je S SÛe mee"er SceSÛemeerF&šer ØeJesMe hejer#ee
Iesleueer peeles.

‰

keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše... / 63

9
{
ke‚eŸeoe #e$s e -
mJele:¤eer DeeUs Ke evf eceeC& e ke‚§ve oCs eejs #e$s e

meeceeepf eke‚ Deejeis Ÿee¤eb melb eug eve "Js eCŸeemee"er ke‚eŸeoe Je meJg ŸeJemLee
evf eleelb e iejpe¤s eer Deen.s ke‚eŸeoe #e$s ee¤eer JŸeehleer eof JemeeW of Jeme Jee{le
¤eeueueer Deens. heejbheefjke‚ MeeKeebJŸeefleefjÚe‚ ke‚eŸeosefJe<eŸeke‚ efJeefJeOe
MeeKee¤b ee Giece nels e Deen.s lŸee MeeKeeeb Jf e<eŸeke‚ Lee[s ms e.s ..

meeceeefpekeâ DeejesiÙeeÛeb meblegueve "sJeCÙeemee"er keâeÙeoe DeeefCe JÙeJemLesÛeer iejpe Demeles. Ùee #es$eele
ceesueeÛeer keâeceefiejer keâ¤ve Deveskeâ Leesj DeeefCe efJeÉeve JÙeòeâeRveer meceepeemeceesj DeeoMe& "sJeuee Deens. kesâJeU
keâeUs keâesš Ieeuetve keâesš&¤ceYeesJeleer efHeâjCeejs les ‘Jekeâerue’ ner Øeeflecee Deepe jeefnuesueer veener. Jekeâerue DeeefCe
peppe Ùeeheueerkeâ[sner keâeÙeoslep%eeÛeer keâeÙe&keâ#ee efJemleejueer Deens. Flej meJe&Ûe #es$eebØeceeCes keâeÙeosefJe<eÙeelener
Deveskeâ MeeKee Demetve efJeefMe° MeeKesÛee hetCe& DeYÙeeme keâjCÙeeJej Yej efouee peeT ueeieueeÙe.

SKeeoer JÙeòeâer Heâej Jeeo IeeueCeejer Demeueer, keâer ‘let JekeâerueÛe nes vee’ Demee meuuee efouee peelees;
heCe Heâòeâ ‘Jeeo Ieeuelee Ùeslees’ ner iees° keâeÙeoslep%e JneÙeuee hegjsMeer "jle veener. kegâMee«e yegefæceòee, leke&âefve‰
efJeÛeejheæleer, leheMeerue mJeerkeâe¤ve lÙeeÛeb efJeMues<eCe keâjCÙeeÛeer #ecelee, efceUeuesuÙee ceeefnleerletve iejpesÛeer
ceeefnleer keâesCeleer ns heejKeCeb iegCe ns yeewefækeâ iegCe SKeeÅee Jeefkeâueemee"er DeeJeMÙekeâ Deensle. ÙeeefMeJeeÙe
Deveskeâ ueeskeâebceOÙes efcemeUCeb; meueie Deveskeâ leeme JeeÛeve, uesKeve keâjlee ÙesCeb; DeewIeJeleer Yee<ee Je mJeÛÚ
JeeCeer DemeCeb; ve Lekeâlee efkeâlÙeskeâ leeme yeesuelee ÙesCeb ns meieUbner Skeâe Gòece Jeefkeâueekeâ[s DemeeJeb ueeieleb.

keâeÙeosefJe<eÙekeâ ØecegKe MeeKee
1) ef›eâefceveue uee@
Heâewpeoejer iegv¢eebÛeer ØekeâjCeb neleeUCeejs Jekeâerue Ùee efJe<eÙeele efJeMes<e ØeeefJeCÙe efceUJeleele.
met#ce efvejer#eCe, meleke&âlee DeeefCe efve[j Je=òeer FLes nJeer Demeles.
2) ceeueceòeeefJe<eÙekeâ keâeÙeoe
Ùee Jeefkeâueebvee ceeueceòesmebyebOeerÛes Jeeo, ceeueceòee keâj, ceeueceòesÛeb nmleeblejCe Ùee meboYee&leueer

64 / keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše...

ØekeâjCeb neleeUeJeer ueeieleele.
3) veeiejer keâeÙeoe

keâesCelÙeener ØekeâejÛÙee keâjejeÛee Yebie PeeuÙeeme veeiejer keâeÙeoe peeCeCeeje Jekeâerue DeeJeMÙekeâ
"jlees. Ùeebvee SKeeÅee ceeueceòesÛes š^mšer cnCetve keâece heenCÙeeÛes DeefOekeâej Demeleele. keâjejveeces,
FÛÚehe$eb, ieneCeKeles Ùee yeeyeer leÙeej keâjCeb nsner lÙeebÛÙee DeKelÙeejerle Ùesleb.
4) keâjkeâeÙeoe
Øeehleerkeâj, Deyekeâejer keâj, mebheòeerkeâj, ceeueceòeekeâj, Yesš/oeve ÙeeJejÛee keâj Ùee mebyebOeeleueer
ØekeâjCeb ns Jekeâerue neleeUleele.
5) Deeblejje°^erÙe keâeÙeoe
oesve osMeebceOeuÙee hejmhejmebyebOeebvee efveÙebef$ele keâjCeejs keâener Deeblejje°^erÙe keâeÙeos, efveÙece
DeensleÛe. ÙeeÛee efJeMes<e DeYÙeeme hetCe& keâ¤ve Ùeele keâefjDej Ie[Jelee Ùesleb.
6) keâeceieejefJe<eÙekeâ keâeÙeoe
JÙeJemLeeheve DeeefCe keâeceieej mebIešvee ÙeebÛÙeeleuÙee De[ÛeCeer, yesyeveeJe otj keâjCÙeemee"er
keâeceieej keâeÙeÅeeÛee DeYÙeeme kesâuesues Jekeâerue DeeJeMÙekeâ "jleele.
7) keâe@heexjsš uee@
kebâheveer uee@, Fb[mš^erÙeue ef[mhÙetš uee@, keâe@heerjeF&š De@keäš, keâvPÙegcej ØeesšskeäMeve uee@, hesšbš
uee@ ¢ee keâeÙeÅeeÛÙee MeeKeebÛeb cenòJe Deueerkeâ[s Jee{t ueeieuesueb Deens. Ùee meboYee&leueer ØekeâjCeb
neleeUCeb ns keâe@heexjsš uee@ efJe<eÙeele ØeeefJeCÙe efceUJeuesuÙee JÙeòeâerÛeb keâece Demeleb.

Flej
kegâšgbye keâeÙeoe, SkeämeeF&Pe uee@, keâe@efvmššŸegMeveue uee@, Jeenletkeâ keâeÙeoe ns keâeÙeoe #es$eeleues Flej

DeYÙeeme›eâce Deensle.

DeYÙeeme›eâce
keâeÙeoslep%eeuee Fefleneme, leòJe%eeve, DeLe&MeeŒe, jepÙeMeeŒe, meeefnlÙe Ùee meieàÙee efJe<eÙeebÛeer meebie[

IeeueeJeer ueeieles. keâeÙeosefJe<eÙekeâ DeYÙeeme›eâceele efJeMues<eCe, mebMeesOekeâ Je=òeer, keâeÙeosefJe<eÙekeâ efueKeeCe,
peenerj mebYee<eCe Je efveCe&Ùe#ecelee Ùee iegCeebÛee efJekeâeme Ie[JeCÙeeJej Yej efouee peelees.

yeejeJeerveblej heeÛe Je<ex DeYÙeeme keâ¤ve ‘keâeÙeoe’ Ùee efJe<eÙeele yeer. S. Sue. Sue. yeer. (Dee@veme&) ner
heoJeer efceUJelee Ùesles. Ùee efMeJeeÙe Flej MeeKesÛÙee heoJeerOejebvee leerve Je<eeËÛee keâeÙeosefJe<eÙekeâ heoJÙegòej
DeYÙeeme›eâce keâjlee Ùeslees. lemebÛe Ùee oesvner DeYÙeeme›eâceebveblej keâeÙeoe Ùee efJe<eÙeeleueer ceemšme& (SueSueSce)
ner heoJeerosKeerue efceUJelee Ùesles.

keâeÙeoes Jf e<eÙekeâ DeYÙeeme›eâceemee"er YeejleYejele Jeis eJeis eàÙee memb Lee Deenls e. Ùeehekw eâer keâenevR ee eJf eÕeceevÙeleener
efceUeuesueer Deens.

1) ve@Meveue uee@ mketâue, yebieueesj
Ùee mebmLesuee ÙegefveJnefme&šer «eBšme keâefceMeveves ef[ce[d ÙegefveJnefme&šerÛee opee& efouesuee Deens. YeejleeÛes

keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše... / 65

‘efÛeHeâ peefmšme’ Ùee mebmLesÛÙee pevejue keâeTefvmeueÛes DeOÙe#eheo meebYeeUleele. megØeerce DeeefCe neÙekeâesše&Ûes
efveJe=òe vÙeeÙeeOeerMe lemebÛe pÙes‰ keâeÙeoslep%e FLes keâeÙeoslep%e cnCetve keâece heenleele. ÙeeceOÙes yeej keâeTefvmeueÛÙee
meJeexlke=â° meYeemeoebÛee meceeJesMe Demelees. ØelÙe#e keâecekeâepeeÛÙee DevegYeJeemee"er ueb[ve mketâue Dee@Heâ Fkeâe@vee@efcekeäme,
ÙegefveJnefme&šer Dee@Heâ n@cyeie& F. Deeblejje°^erÙe mebmLeebceOeues efJeÅeeLeea hee"Jeues peeleele. kesâJeU osMeeleuesÛe veJns,
lej hejosMeeleues efJeÅeeLeeaner ¢ee mebmLesuee ØeeOeevÙe osleele.

efveJe[Øeef›eâÙee : 10 ± 2 hejer#esle 50³ hes#ee DeefOekeâ iegCe Demeuesues, mebyebefOele Mew#eefCekeâ Je<ee&ÛÙee
1 peguewuee JeÙeeÛeer 20 Je<ex hetCe& Peeuesues (DevegmetefÛele peeleer-peceeleeRmee"er 22Je<ex) efJeÅeeLeea Depe& keâ¤
Mekeâleele. ØeJesMe hejer#esle ØeeefJeCÙe efceUJeuesuÙee efJeÅeeLÙeeËvee FLes ØeJesMe efouee peelees. hejosMeer efJeÅeeLÙeeËvee
ØeJesMe hejer#esSsJepeer Lesš cegueeKele ÅeeJeer ueeieles. heeÛe Je<eeËÛee yeer. S. Sue. Sue. yeer. Ûee DeYÙeeme›eâce FLes
efMekeâJeuee peelees. lemebÛe otjmLe efMe#eCeheæleerletve ‘SvJneÙeve&cesCšue uee@’ Ûee DeYÙeeme›eâcener FLetve hetCe&
keâjlee Ùeslees. Je=òehe$eebceOÙes ÙeeÛeer peeefnjele ceeÛe& ceefnvÙeele Ùesles. ØeJesMe hejer#ee cesÛÙee heefnuÙee jefJeJeejer nesles.
mebhetCe& ØeJesMe Øeef›eâÙee petve ceefnvÙeele hetCe& nesles.

KeÛe& : FLeuee efMe#eCeeÛee Jeeef<e&keâ KeÛe& Jemeefleie=nemen megceejs ®. 30,000/- Flekeâe neslees.
ve@Meveue uee@ mketâue Dee@Heâ Fbef[Ùee ÙegefveJnefme&šer - veiejYeeJeer, hees. yee@. veb. 7201,
yebieueesj - 560072.

2) ieJnve&cesCš uee@ keâe@uespe, cegbyeF&
ueeskeâceevÙe efšUkeâ DeeefCe [e@. Deebyes[keâj ÙeebÛeb ns ceneefJeÅeeueÙe 1855 ceOÙes mLeeheve Peeuesueb

Demetve YeejleeleuÙee Deieoer pegvÙee keâeÙeosefJe<eÙekeâ mebmLeebceOÙes ÙeeÛee meceeJesMe neslees. keâeÙeÅeeMeer mebyebefOele
34,000 ntve DeefOekeâ hegmlekeâebÛeer %eevemebheoe DemeuesuÙee Ùee ceneefJeÅeeueÙeele uee@[& ceskeâe@ues Ùeeves 1886
meeueer leÙeej kesâuesuÙee ‘Fbef[Ùeve heerveue keâes[’ Ûeer cetU Øele "sJeuesueer Deens. Decesefjkeâve SkeämØesme, peerF&
kebâCš^erJeeF&[, efJeØees, kesâheerScepeer meejKÙee kebâhevÙee FLeuÙee efJeÅeeLÙeeËceOetve ke@âcheme FbšjJ¢etÉejs Deeheues
keâeÙeosefJe<eÙekeâ meuueeieej efveJe[leele. FLes heeÛe Je<eeËÛee heoJeer DeeefCe leerve Je<eeËÛee heoJÙegòej DeYÙeeme›eâce
efMekeâJeuee peelees.

efveJe[Øeef›eâÙee : FLes ØeJesMe hejer#ee Iesleueer peele veener. 10 ± 2 hejer#esle efceUJeuesuÙee iegCeebJej
ØeJesMe efouee peelees.

KeÛe& DeeefCe ØeJesMe Øeef›eâÙesÛee leheMeerue keâener DebMeer meJe&Ûe keâeÙeos efJeÅeeheer"ebÛes meceeve Deensle.

3) ve@Meveue uee@ ÙegefveJnefme&šer, ceb[esj, peesOehetj
FLetve keâeÙeÅeeÛeer heoJeer Øeehle keâjlee Ùesles. osMeYejele SkeâeÛeJesUer meJe& ØecegKe MenjebceOetve ØeJesMe

hejer#ee IesTve efJeÅeeLeea efveJe[ues peeleele.
ve@Meveue uee@ ÙegefveJnefme&šer - Sve. SÛe. - 65, veeieewj ceeie&, ceb[esj, peesOehetj - 342004.

4) Fbef[Ùeve uee@ meesmeeÙešerÛes uee@ keâe@uespe
Yeeb[ejkeâj jes[, hegCes.
FLetve keâeÙeÅeeÛeer heoJeer Øeehle keâjlee Ùesles. Ùee keâe@uespeceOÙes 12Jeer veblej keâeÙeoe heoJeer DeYÙeeme›eâceemee"er

66 / keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše...

ØeJesMe efouee peelees.

4) efmebyee@Ùeefmeme meesmeeÙešerÛes uee@ keâe@uespe, hegCes
FLes heesmš «e@pÙegSš ef[hueescee Fve ueerieue De@[efceefvemš^sMeve Øees«e@ce ne efJeMes<e heoefJekeâe DeYÙeeme›eâce

efMekeâJeuee peelees.
efmebyee@Ùeefmeme meesmeeÙešerÛes uee@ keâe@uespe - mesveeheleer yeeheš ceeie&, hegCes - 411004.

5) veeuemeej ÙegefveJnefme&šer Dee@Heâ uee@
yeer. S. Sue. Sue. yeer DeeefCe SueSueSce Ùee DeYÙeeme›eâceebmee"er YeejleYejeletve ØeJesMe hejer#esceeHe&âle

efJeÅeeLÙeeËÛeer efveJe[ nesles. FLes keâeÙeosefJe<eÙekeâ mebMeesOeveeJej DeefOekeâ Yej efouee peelees. veeuemeej ÙegefveJnefme&šerle
efMekeâCeeNÙeebmee"er Jemeefleie=nele jenCeb yebOevekeâejkeâ Deens.

veeuemeej ÙegefveJnefme&šer Dee@Heâ uee@ - 3 -4 - 761, yejkeâlehegje, nwojeyeeo - 500027.

keâeÙeÅeeMeer mebyebefOele Flej heoJÙegòej heoefJekeâe DeYÙeeme›eâce
1) ef›eâefcevee@uee@peer
hegCes efJeÅeeheer", ieCesMeefKeb[, hegCes - 411007.
iegpejele ÙegefveJnefme&šer, Denceoeyeeo - 380009.
2) Deeblejje°^erÙe keâeÙeoe
efouueer ÙegefveJnefme&šer, efouueer - 110007.
3) keâjefJe<eÙekeâ keâeÙeoe
Yeejleer efJeÅeeheer", ueeue yeneotj MeeŒeer ceeie&, hegCes - 411030.

ceneje°^eleerue uee@ keâe@uespesme
1) DeceesuekeâÛebo ceneefJeÅeeueÙe, ÙeJeleceeU.
2) [e@. heer. [er. keâe@uespe Dee@Heâ uee@, DecejeJeleer.
3) meerleeyeeF& Deeš&dme keâe@uespe, Dekeâesuee.
4) ieesheeUoeme peceleceue De[Jeeveer uee@ keâe@uespe, yeebõe, cegbyeF&.
5) ieJnve&ceWš uee@ keâe@uespe, ÛeÛe&iesš, cegbyeF&.
6) efpeleWõ ÛeJneCe keâe@uespe Dee@Heâ uee@, efJeuesheeuex (he.), cegbyeF&.
7) vÙet uee@ keâe@uespe, mesveeheleer yeeheš ceeie&, hegCes.
8) heerF&Sme [e@. Deebyes[keâj keâe@uespe Dee@Heâ uee@, efšUkeâjes[, Je[eUe, cegbyeF&.
9) efmeæeLe& uee@ keâe@uespe, Heâesš&, cegbyeF&.
10) "eCee cÙegefveefmeheue keâewefvmeue uee@ keâe@uespe, "eCes.
11) oÙeevebo keâe@uespe Dee@Heâ uee@, ueeletj.
12) [e@. Deebyes[keâj keâe@uespe Dee@Heâ uee@, veeiemesve Deewjbieeyeeo.
13) uee@ keâe@uespe, yeer[ 431122.

keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše... / 67

14) ceeefCekeâÛebo hene[e uee@ keâe@uespe, Deewjbieeyeeo 431001.
15) SyeerF&Sme uee@ keâe@uespe, veebos[ 431601.
16) Ùegefve. keâe@uespe Dee@Heâ uee@, veeiehetj.
17) [e@. Deebyes[keâj keâe@uespe, veeiehetj.
18) SceSce[er keâe@uespe, ieeWefoÙee.
19) mejoej hešsue ceneefJeÅeeueÙe, Ûebõhetj.
20) ÙeMeJeble ceneefJeÅeeueÙe, JeOee&.
21) [e@. Deebyes[keâj cescees. uee@ keâe@uespe, OegUs.
22) Deebyes[keâj uee@ keâe@uespe, OegUs.
23) Yeejleer efJeÅeeheer" uee@ keâe@uespe, hegCes.
24) uee@ keâe@uespe, hegCes.
25) Sveyeeršer uee@ keâe@uespe, veeefMekeâ.
26) vÙet uee@ keâe@uespe, Denceoveiej.
27) efmebyee@Ùeefmeme uee@ keâe@uespe, hegCes.
28) [er. S. Jner. oÙeevebo uee@ keâe@uespe, meesueehetj.
29) SveSme uee@ keâe@uespe, meebieueer.
30) FmceeF&uemeensye ceguuee uee@ keâe@uespe, meeleeje.
31) vÙet uee@ keâe@uespe, keâesunehetj.
32) efØeÙeoefMe&veer %eeve ØeyeesefOeveer uee@ keâe@uespe, HeâuešCe.
33) Menepeer uee@ keâe@uespe, keâesunehetj.
34) SyeerSceSme heefj<eo uee@ keâe@uespe, hegCes 411049.
35) kesâ. meer. uee@ keâe@uespe, [er. [yuÙet jes[, cegbyeF& 400020.
36) SmeF&[yuÙegSme peJeenjueeue vesn¤ uee@ keâe@uespe, jlveeefiejer.
37) kesâheeryeer efnbogpee uee@ keâe@uespe, efJeuesheeuex (he). cegbyeF& 400056.
38) uee@ keâe@uespe, Gmceeveeyeeo.
39) uee@ keâe@uespe, hejYeCeer.
40) vÙet uee@ keâe@uespe, veeefMekeâ.
41) heerF&Sme keâe@uespe Dee@Heâ uee@, DecejeJeleer.
42) mes" yeuejece keâeyeÇe uee@ keâe@uespe, peeuevee.
43) SmeyeerF&Sce uee@ keâe@uespe, yeer[ 431122.
44) [e@. [er. JeeÙe. heešerue uee@ keâe@uespe, efhebhejer - hegCes 411028.
45) cee@[ve& uee@ keâe@uespe, hegCes efJeÅeeheer"emeceesj, ieCesMe efKeb[, hegCes 411053.
48) heer[erF&S uee@ keâe@uespe, Keje[er, n[hemej, hegCes 411028.

‰

68 / keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše...

10
{
meib eCeke‚ eMf e#eCe - ke‚eUe¤eer iejpe

ceeefnleer leb$e%eeve #es$eeleerue cenÚJee¤es efMe#eCe cnCepes mebieCeke‚
efMe#eCe. Ÿee efMe#eCeeefMeJeeŸe meJe& JŸeLe& Deens. DeMee cenÚJehetCe&
eMf e#eCeeeJf e<eŸeer Lee[s ms e.s ..

mebieCekeâ Ùee #es$eeÛeer JÙeehleer De#ejMe: DeceÙee&o Deens. Deepe mebieCekeâeves peerJeveeÛÙee ØelÙeskeâ Debieele
ØeJesMe kesâuee Deens. ceeefnleer leb$e%eeve, oUCeJeUCe, mebMeesOeve, efveefce&leer, JÙeJemLeeheve, mesJee#es$e, FbefpeefveDeefjbie,
Deew<eOe efveefce&leer, pesvesefškeâ FbefpeefveDeefjbie, DeJekeâeMe ceesefncee... DeMee Deveskeâ #es$eele le®Ceebvee mebieCekeâeleerue
DeYÙeeme›eâceeÉejs keâefjDej Ie[Jelee ÙesT Mekeâleb. ns Demeb #es$e Deens pes efoJemeWefoJeme Jee{le peeCeej Deens.
Øeiele nesCeej Deens.

Ûeewkeâmeyegæer, keâeÙe&keâejCeYeeJe, DeÛetkeâ MeesOetve keâe{CÙeeÛeer #ecelee, leke&âMegæ efJeÛeejmebieleer DeeefCe
leemevedleeme leke&âMeeŒe ue{Jetve ÙeesiÙe keâeÙe&ØeCeeueer leÙeej keâjCÙeeÛeb keâmeye Ùee iees°eRÛee mebiece Peeuee, lej
mebieCekeâ #es$eele ÙeMe Øeehle keâjCeb MekeäÙe Deens.

mee@HeäšJesDejÛes cetueYetle %eeve Fb«epeer Yee<esle GheueyOe DemeuÙeeves, Fb«epeer Yee<esÛes ØeeLeefcekeâ %eeve,
yeerpeieefCeleeÛes yeejeJeerheÙeËle JÙeJeefmLele Deekeâueve, leke&âMegæ efJeÛeejmebieleerÛes keâewMeuÙe Je efoJemeeuee one-one
leeme yew"keâ cee¤ve mebieCekeâØeCeeueer efueefnCeb Je ÛeeÛeCeer keâjCes ÙeebÛeer efÛekeâešer SJe{Ÿee Yeeb[JeueeJej kegâCeerner
kegâMeue mebieCekeâlep%e yevet Mekeâlees.

mebieCekeâeÛes ØelÙe#e Ùeb$e cnCepes ceeÙe›eâes Øeesmesmej Ùegefveš, ne[& ef[mkeâ, ef[mkeâ [^eF&Jn, cee@efvešj Deeoer
iees°eRÛeer og®mleer keâjCeeNÙee JÙeòeâeruee ne[&JesDej FbefpeefveDej cnšueb peeleb. cegUeleÛe Ùeb$eebMeer Keg[yet[
keâjCÙeeÛeer DeeJe[, mee@HeäšJesDejÛeer cetU mebkeâuhevee DeieJele DemeCeb Je Ùeb$eeleerue efPepeuesuÙee Je efvekeâeceer
Yeeieebvee heškeâve yeepetuee keâjCeb Je veJÙee, og®mle kesâuesuÙee YeeieebÛeer pees[Ceer keâjCes ner keâewMeuÙeb ne[&JesDej
FbefpeefveDejÛÙee Debieele DemeeJeer ueeieleele.

mee@HeäšJesDejceOÙes yeejeJeerheÙeËle efMekeâuesuee ngMeej efJeÅeeLeeaosKeerue heg{s peeT Mekeâlees. ne[&JesDejceOeerue

keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše... / 69

ÙeMeemee"er ne[&JesDejÛee efkeâceeve ef[hueescee IesCeb DeeJeMÙekeâ Deens.

10 Jeer veblejÛes keâjeJeÙeeÛes cenlJeeÛes mebieCekeâ keâesme&
pej efJeÅeeLÙeeËveer mebieCekeâeÛes efMe#eCe oneJeerheÙeËleÛes efMe#eCe Iesle Demeleevee Øeehle kesâues Demesue lej heg{s

mebieCekeâeÛes JÙeeJemeeefÙekeâ efMe#eCe IesCÙeeme keâesCelÙeener De[ÛeCeer ÙesCeej veenerle. Yeues legcner Deešd&me,
meeÙevme, keâe@ceme&, ef[hueescee, DeeÙešerDeeÙe F. keâesCelÙeener DeYÙeeme›eâceekeâ[s pee. cee$e ns keâjlee keâjlee
efJeÅeeLeea Øeiele mebieCekeâeceOeerue heeÙeeYetle DeYÙeeme›eâce hetCe& ke⤠Mekeâlees. 10 heÙeËle mebieCekeâeÛee DeYÙeeme›eâce
ve efMekeâuesuÙee meJe& efJeÅeeLÙeeËvee mebieCekeâeÛes heeÙeeYetle efMe#eCe Heâej cenòJeeÛes "jles. lÙeecegUs ØeeLeefcekeâ leeW[
DeesUKe, [e@me, efJev[espe - 95, 2000, ceeÙe›eâesmee@Heäš, Skeämesue, hee@Jej hee@FËš ns DeeheCe efMeketâ
Mekeâlees.’

Dee@hejsefšbie efmemšerce -
[e@me, efJev[espe 2000 Ùeeuee DeeheCe Dee@hejsefšbie efmemšerce Demes cnCelees. efJeÅeeLÙeeËme efkebâJee

GcesoJeejeme ÙeeÛes %eeve DemeuÙeeefMeJeeÙe lÙeeuee Deeheuee efkebâJee Flej keâesCeeÛee mebieCekeâ ÛeeueJelee ÙesCeej
veener. Dee@hejsš keâjCÙeemee"er lÙeeuee keâceeb[ efMekeâeJÙee ueeieleele. Ùee keâceeb[ DeeuÙeeveblej legcner SKeeos he$e
šeF&he ke⤠Mekeâlee, DeeheuÙee he$eeÛee ceeÙevee yeouet Mekeâlee. Ùee meJe& iees°er legcneme M. S Word ceOÙes
efMekeâlee Ùesleele. pej SKeeÅee mebKÙeeMeeŒeemebyebOeer DeeheCeeme ceeefnleer heeefnpes Demesue efkebâJee SKeeoe Øekeâuhe
DenJeeue leÙeej keâjeJeÙeeÛee Demesue lej DeeheCeeme M. S. Excell ÙeeÛee Jeehej keâjeJee ueeielees. pej SKeeÅee
JemletÛes Presentation cnCepes ceeefnleerhej ÛeueefÛe$e keâjeJeÙeeÛes Demesue lej DeeheCeeme M. S. Power Point
efMekeâCes iejpesÛes "jles. hetJeea šbkeâuesKeve, ueIeguesKeve Ùeeuee DeefleMeÙe cenòJe nesles. Deelee šeÙeefhebieÛeer meJe&
keâeces mebieCekeâeJej kesâueer peeleele. mebieCekeâeJej kesâuesueer keâeces šeF&hejeÙešjhes#ee DeefleMeÙe mebgoj Je megyekeâ
nesleele. ÙeeefMeJeeÙe mebieCekeâeJej šeF&he kesâuesuee cepeketâj šeF&he keâ¤ve lÙeele hejle SKeeos JeekeäÙe / heefjÛÚso
Jee{efJeCÙeeÛeer DeLeJee keâceer keâjCÙeeÛeer meesÙe DemeuÙeecegUs šeF&hejeÙešjhes#ee mebieCekeâ DeefOekeâ GheÙeesieer "juee
peele Deens. lemesÛe SKeeoe šeF&he kesâuesuee cepeketâj save keâ¤ve "sJeCÙeeÛeer meesÙener mebieCekeâele DemeuÙeecegUs
lees cepeketâj legcneme kesâJnener, keâOeerner hejle heneJeÙeeme efceUlees, lÙeecegUsÛe Deelee legcner keâes"s šeÙeefhemš
efkebâJee keäueeke&â cnCetve meeOeer veeskeâjer nJeer Demesue lejerner peeefnjeleerle mebieCekeâeÛes %eeve DemeCes DeeJeMÙekeâ Demes
efouesues Demeles. DeMee ef"keâeCeer legcneme efMekeâeJeÙeeÛes Demeues lejerner mebieCekeâeÛes ØeeLeefcekeâ lemesÛe lÙeehes#eener
DeefOekeâ %eeve DemeCes DeeJeMÙekeâ "jles. lÙeecegUs Dos, Windows-95-2000, M. S. Office, M. S. Word,
Excell, Power Point efMekeâCes legcneme ueJekeâj veeskeâjer ueeieCÙeeÛÙee °erves DelÙeble cenòJeeÛes "jles.

10 Jeer GòeerCe& PeeuÙeeveblej ne[&JesDejÛee keâesme&
10 Jeer GòeerCe& PeeuÙeeveblej legcner mebieCekeâ og®mleerÛeener DeYÙeeme›eâce hegCe& ke⤠Mekeâlee. Deepe

yeepeejele ueeKeeWveer mebieCekeâ efJekeâues peeleele. cee$e mebieCekeâ efJekeâCeejs ueeKees mebieCekeâ efJeketâvener mebieCekeâeÛeer
og®mleer eEkeâJee mesJee cee$e osT Mekeâle veenerle, lÙeecegUsÛe mebieCekeâ og®mleer #es$eele YeefJe<Ùeele GcesoJeejebvee Heâej
cees"er mebOeer Deens. YeefJe<Ùeele hetJeea peMeer meeÙekeâue og®mleerÛeer, jsef[Dees og®mleerÛeer, Fueskeäš^e@efvekeäme og®mleerÛeer
ieuueer yeesUele ogkeâeves Demele, leMeer mebieCekeâ og®mleerÛeer ogkeâeves ieuueer ieuueerle efveIeCeej Deensle. lÙeemee"er

70 / keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše...

GcesoJeej keâe@chÙegšj ne[&JesDejÛee DeYÙeeme›eâce hetCe& ke⤠Mekeâlees. Ùee keâesme&ceOÙes ØeJesMe IesleuÙeeveblej
GcesoJeejebvee Fueskeäš^e@efvekeämeÛes heeÙeeYetle %eevener efoues peeles. ÙeeefMeJeeÙe mebieCekeâeceOeerue meJe& ÚesšŸee, cees"Ÿee
YeeieebÛeer lÙeeuee ceeefnleer DemeCes iejpesÛes Demeles. mebieCekeâ yebo PeeuÙeeveblej, lees keâMee heæleerves og®mle
keâjeJee, lees vescekeâe keâMeeves efyeIe[uee Deens, vescekeâer og®mleer keâes"s Deens, leer og®mleer keâMeer keâjeJeer ÙeeÛes %eeve
DemeCes DeeJeMÙekeâ Demeles. lÙeemee"er pÙeebvee ueJekeâj veeskeâjer nJeer Deens DeeefCe pÙeebvee leebef$ekeâ %eeveeÛeer DeeJe[
Deens DeMee GcesoJeejebvee ne[&JesDejÛee DeYÙeeme keâjCes cenòJeeÛes "jles. Demes GcesoJeej YeefJe<Ùeele ne[&JesDej
FbefpeefveDej cnCetve keâece ke⤠Mekeâleele DeeefCe nJee lesJe{e hewmee Øeehle ke⤠Mekeâleele.

[er. šer. heer. (D. T. P. - Desk Top Publishing)

D. T. P.

leeye[leesye veeskeâjer efkebâJee JÙeJemeeÙe meg¤ keâjCÙeeÛee DeeCeKeer Skeâ ceeie& cnCepes DeYÙeeme›eâce
hetCe& keâjCes. ÙeeÉejs GcesoJeej efJeefJeOe uesKevemeeceg«eer mebieCekeâeJej šbkeâefueefKele ke⤠Mekeâlees. hespeceskeâj, keâesjue
[^e@, HeâesšesMee@he F. ceeefnleer IesT Mekeâlees. JesieJesieUer ef[PeeF&vme leÙeej ke⤠Mekeâlees DeeefCe Deeheuee mJele:Ûee
cegõCe JÙeJemeeÙener meg¤ ke⤠Mekeâlees. Ùee JÙeJemeeÙeeceOÙes ØeÛeb[ ØeceeCeele hewmee keâceJet Mekeâlees. ns keâjleevee
lÙeeÛÙeekeâ[s efveefce&leer Øeef›eâÙee Demesue lej lees Gòece keâceefMe&Ùeue Deeefš&mšner nesT Mekeâlees. Ùeemee"er lees
mJeleb$ejerlÙee keâe@chÙegšj ef[PeeÙeefvebieÛee DeYÙeeme›eâce hetCe& ke⤠Mekeâlees.

š@ueer (Tally)
pej GcesoJeej JeeefCepÙe MeeKesÛee Demesue DeeefCe lÙeeme YeefJe<Ùeele yesjerpe, Jepeeyeekeâer, iegCeekeâej,

DekeâeQšbmeer #es$eele peeÙeÛes Demesue lej mebieCekeâeceOeerue Tally he@kesâpe hetCe& ke⤠Mekeâlees. nuueer ØelÙeskeâ
JÙeJemeeÙeele efoJeeCepeerSsJepeer š@ueerueeÛe efoJeeCepeer cnCetve Jeehejues peeles. š@ueerÛes pÙeebvee %eeve Deens Demes

Tally

GcesoJeej efJeefJeOe kebâhevÙeebÛes efnMeesye DeeheuÙee mebieCekeâeJej leeye[leesye hetCe& ke⤠Mekeâleele. lÙeemee"erÛe
ne DeYÙeeme›eâce GcesoJeejebvee GheÙegòeâ "¤ Mekeâlees. yeBkeâe, helemebmLee, cees"scees"s GÅeesie, ogkeâeveele osKeerue

Tally

mebieCekeâeÉejsÛe DekeâeQšbdme efueefnues peeles. KeepeieerkeâjCeecegUs GÅeesieJÙeJemeeÙeele ÛÙee DeYÙeeme›eâceeÛes
peeUs YeefJe<ÙeeceOÙes ØeÛeb[ Jesieeves hemejCeej Deens. lÙeecegUsÛe Tally ÛÙee #es$eele GcesoJeej Gòece Øekeâejs hewmee
keâceJetve keâceer JeÙeeceOÙes efmLej nesT Mekeâlees.

vesšJeefkeËâieÛes cenòJe

Deueerkeâ[ÛÙee keâeUeceOÙes vesšJeefkeËâieÛes cenòJe DeefleMeÙe Jee{ues Deens. vesšJeefkeËâie cnCepes Skeâ

mebieCekeâ ogmeNÙeeuee pees[Ces. pÙee GcesoJeejeves ne[&JesDejÛee DeYÙeeme›eâce hetCe& kesâuee Deens DeMee GcesoJeejebvee

vesšJeefkeËâie heæle mJeerkeâejCes DeefleMeÙe meeshes peeles. Skeâe mebieCekeâemee"er DeeheCeeme Dos, Windows-95-

2000 ÙeeØeceeCes ner Dee@hejsefšbie heæle efMekeâeJeer ueeieles, lÙeeØeceeCes vesšJeefkeËâiemee"er megæe Novel, Win NT,

UNIX, LINIX Ùee Dee@hejsefšbie heæleer efMeketâve IÙeeJÙee ueeieleele. meOÙee Win NT Ûeer Ûeueleer DemeuÙeecegUs

GcesoJeejebÛee Win NT efMekeâCÙeekeâ[s keâue DeefOekeâ Deens. yeBkeâe, helemebmLee, cees"-cees"s GÅeesie, cees"scees"s

JÙeeheej ÙeebÛes Heâej cees"s peeUs ceneje°^ele hemejues Deens. menkeâej #es$eecegUs mebieCekeâ Deieoer ogie&ce Yeeieeleerue

otOe [sDejerheÙeËle heesnesÛeuee Deens. pÙee ef"keâeCeer 15 les 20 keâe@chÙegšj Skeâceskeâebvee pees[ues Demeleele lÙee

ÚesšŸee efuebefkeâbieuee ue@ve cnCepesÛe ueeskeâue SefjÙee vesšJeefkeËâie Demes cnCeleele. pÙee ef"keâeCeer Kethe cees"Ÿee

keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše... / 71

ØeceeCeele keâe@chÙegšj Skeâceskeâebvee pees[ues peeleele, lÙeeuee JeeF&[ SefjÙee vesšJeefkeËâie Demes cnCeleele. Goe.

Fbšjvesš ÙeecegUs meJe& keâe@chÙegšj Skeâceskeâebvee pees[uesues Demeleele Je meJe& keâe@chÙegšjÛeer ceeefnleer Skeâe cegKÙe

keâe@chÙegšjceOÙes mee"Jeueer peeles. pÙeecegUs SKeeoer ceeefnleer DeeheCe keâe@chÙegšJej veeWo kesâueer Demesue lej leer
yeekeâerÛÙee meJe& keâe@chÙegšjJe¤ve heenlee Ùesles. efJeMes<ele: yeBkeâebceOÙes LAN Ûee Heâej cees"Ÿee ØeceeCeele GheÙeesie

kesâuee peelees. YeefJe<Ùeele Ùee vesšJeefkeËâie heæleerue Heâej cees"s mLeeve efceUCeej Deens. keâejCe Deelee MeemekeâerÙe
mesJee, jsuJes, ceneceb[Us, yengje°^erÙe kebâhevÙee meje&me LAN DeeefCe WAN Ûee Jeehej cees"Ÿee ØeceeCeele Jeehej
keâ¤ve ueeieues Deensle DeeefCe lÙeemee"er Heâej cees"Ÿee ceveg<ÙeyeUeÛeer iejpe Deens. LAN DeeefCe WAN Ùee

vesšJeefkeËâie #es$eeÛeer ceòesâoejer kesâJeU cees"Ÿee Menjehegjleer jeefnuesueer vemetve ns vesšJeke&â Deelee «eeceerCe Yeeieelener

D. T. P. Tally
heesnesÛeues Deens. lÙeecegUs «eeceerCe Yeeieeleerue megefMeef#ele yeskeâejebveer kesâJeU efkebâJee hegjlesÛe

LAN WAN
Deeheues #es$e ceÙe&efole ve "sJelee YeefJe<ÙeeÛee efJeÛeej keâ¤ve DeeefCe vesšJeefkeËâie efmeefmšce efMeketâve

IesCes DeeefLe&keâ°Ÿee lej HeâeÙeÅeeÛes "jsueÛe efMeJeeÙe mebieCekeâeÛes Øeiele %eevener legcneme efceUle peeF&ue.
vesšJeefkeËâieceOeerue Win NT efMekeâeJeÙeeÛes DemeuÙeeme GcesoJeejeme Microsoft certified system Educa-
tion ne DeYÙeeme›eâce hetCe& keâjeJee ueeielees. ne DeYÙeeme›eâce peievceevÙe DeMee ceeÙe›eâesmee@Heäš kebâheveerkeâ[tve
efMekeâefJeuee peelees. Ùee DeYÙeeme›eâceeme GcesoJeejeme Online hejer#esme yemeeJes ueeieles. ceeÙe›eâesmee@Heäš mJele:
Online hejer#ee Iesle Demeles. ne DeYÙeeme›eâce peieeÛÙee hee"erJej keâes"sner ceevÙeleeØeehle mecepeuee peelees.

legcneme efMekeâeJeÙeeÛes DemeuÙeeme Certified Novell Engineering ne DeYÙeeme›eâce hetCe& keâjeJee
ueeielees. Novell ner kebâheveer mJele:ÛÙee ÛeeÛeCeer keWâõebJej DeMee ØekeâejÛes Online efMe#eCe hejer#ee heæleerves
osles. Novell Éeje ns DeYÙeeme›eâce hetCe& kesâuÙeeme legcner keâe@chÙegšj vesšJeke&â FbefpeefveDej, efmemšerce FbefpeefveDej,

vesšJeke&â JÙeJemLeeheve DeMee ØekeâejÛÙee cees"Ÿee jkeâcesÛÙee veeskeâNÙee efceUJet Mekeâlee efkebâJee legcner vesškeâJe&

FbefpeefveDej, vesšJeke&â De@[efceefvemš^sšj cnCetve Deeheue mJeleb$e JÙeJemeeÙener ke⤠Mekeâlee.

12 Jeer veblejÛes keâjeJeÙeeÛes cenòJeeÛes mebieCekeâ keâesmexme

Øees«e@efcebie

legcneme keâener efJeefMe° keâece mebieCekeâekeâ[tve hetCe& keâ¤ve IÙeeÙeÛes DemeuÙeeme lemes efJeefMe° keâece

legcneue mebieCekeâerÙe Yee<esle hetCe& keâ¤ve IÙeeJes ueeieles. cnCepesÛe legcneuee Programme efueneJee ueeielees.

peMeer DeeheCe Deeheueer ceele=Yee<ee efMekeâlees leMeer mebieCekeâeÛeer ceele=Yee<ee Demeles. lÙee ceele=Yee<esme ‘C’ Demes

cnCeleele. mebieCekeâeÛeer ‘C’ ner Yee<ee Ùesle DemeuÙeeme DeeheCeeme ogmeNÙee Yee<ee DeefleMeÙe ueJekeâj mecepeeleele.

legcner Yee<ee efMekeâuÙeeveblej C++, Oracle, Visual Basic, Visual C++, Java, HTML, DHTML,

Development-2000, Power Builiding, Access ns ner efMeketâ Mekeâlee. Programme ceOÙes Back

End, Front End Demes Meyo JeejbJeej Ùesle Demeleele. Ùeeleerue Back End Ûee DeLe& mecepetve IÙee. lÙeemee"er

Skeâ GoenjCe mecepeeJetve IesTÙee. SKeeÅee mebmLesceOÙes meJe& keâce&ÛeeNÙeebÛeer ceeefnleer DeeheCe Skeâef$ele kesâueer

Deens. ner ceeefnleer veeJe, pevceleejerKe, ®pet PeeuÙeeÛee efoveebkeâ, cetU Jesleve, heoveece, keâeceeÛes leeme ÙeeØeceeCes
mebieCekeâele mee"Jetve "sJeuesueer Demeles. Ùee hekeäkeäÙee ceeefnleerme DeeheCe Back End Demes cnCeleele.

"jeefJekeâ leejKesveblej ®pet PeeuesuÙee keâce&Ûeejer Jeiee&me DeeheCeeme 10³ yeesveme, lÙeeveblej DeeuesuÙee
keâce&ÛeeNÙeebvee 7³ yeesveme Demes ieefCele ÅeeÙeÛes Deens. lÙeemee"er pees Øees«e@ce leÙeej kesâuee peeF&ue lees Back End

72 / keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše...

ceOeerue ceeefnleerÛÙee DeeOeejs. Deelee 10³, 7³ yeesvemeÛes ieefCele leÙeej kesâues peeles lÙeeme DeeheCe Front
End Demes cnCelees. Ùeeuee Back End Je Front End ÛÙee Skeâ$eerkeâjCeecegUs DeeheCeeme keâce&ÛeeNÙeebÛee yeesveme
keâe{lee Ùeslees Ùeehewkeâer Back End cnCepesÛe Data Base mee"er Access, Oracle Ûeer GcesoJeejebvee ceeefnleer
DemeCes DeeJeMÙekeâ Demeles. Ùeehewkeâer Oracle mee"er Oracle Certified Programme cnCepes OCP ne

peievceevÙe DeYÙeeme›eâce hetCe& keâjeJee ueeielees.
Front End mee"er Visual Basic, Visual C++,Development-2000 F. ceeefnleer DemeCes

DeeJeMÙekeâ Demeles. lÙeemee"er ceeÙe›eâesmee@HeäšÛee cnCepesÛe ne peievceevÙe DeYÙeeme›eâce hetCe& keâjlee Ùeslees. Ùee

DeYÙeeme›eâceeÛÙee DeeOeejs DeeheCe [eše-yesme ce@vespeceWš, efmemšerce De@veeefuemšer, Øees«e@cej, Øeespeskeäš [sJnuehej,

mee@HeäšJesDej F. Gòece JesleveÛÙee, meesÙeer-meJeueleerÛÙee veeskeâNÙee efceUt Mekeâleele efkebâJee DevegYeJeeÛÙee DeeOeejs

Gòece JÙeJemeeÙe keâ¤ve Deieoer ueneve JeÙeelener ßeerceble nesT Mekeâlee. 12 Jeer efkebâJee heoJeerveblej ns

DeYÙeeme›eâce hetCe& kesâues heeefnpes, Demes keâener veener. DevegYeJeer JÙeòeâer mJele:ÛÙee yegefæceòJesJejner ne DeYÙeeme›eâce

hetCe& ke⤠Mekeâleele; hejbleg mebieCekeâeÛes meKeesue %eeve Ùeele Dehesef#ele DemeuÙeeves mebieCekeâ leb$e%eeveeÛeer Yee<ee,

jÛevee, keâeÙe& DeeefCe mebieCekeâ YeefJe<Ùe Deekeâueveemee"er DeefOekeâ Mew#eefCekeâ hee$elee cenòJeeÛeer "jles.

Dee@šeske@â[
mebieCekeâ efJeÕeeceOÙes meelelÙeeves ÛeefÛe&uee iesuesuee DeeCeKeer Skeâ Øeeble cnCepes Auto CAD efkebâJee

CNC Auto CAD. ner MeeKee leebef$ekeâ %eeveeMeer mebyebefOele Deens. Goe. DeeheCe mJele: efmeefJnue FbefpeefveDej

efkebâJee FbefšefjDej ef[PeeÙevej Deenele DeeefCe DeeheCeeme Deeheues DeejeKe[s, jsKeešves mebieCekeâeJej leÙeej
keâjeJeÙeeÛeer Deensle lej DeeheCe Auto CAD efMekeâCes cenòJeeÛes "jles. Auto CAD efMekeâuÙeeveblej DeeheCeeme

Demes leebef$ekeâ %eeve Øeehle kesâuÙeeJej, ef[PeeÙevej JÙeòeâerkeâ[s Gòece heieejeJej veeskeâNÙeener efceUt Mekeâleele.

efMeJeeÙe legcner mJele: efmeefJnue FbefpeefveDej efkebâJee FbefšefjDej ef[PeeÙevej Demeeue DeeefCe Auto CAD efkebâJee

CNC Auto CAD

efMekeâuesues Demeeue, lej JesUsÛeer yeÛele lej nesF&ueÛe efMeJeeÙe keâceer JesUsle legcner DeefOekeâ

hewmee Øeehle ke⤠Mekeâeue. Ùeeleerue %eeve Ùeebef$ekeâ leb$e%eeveemee"er DeefleMeÙe GheÙeesieer he[les. efkebâyengvee lÙeeÛee

hespeceskeâj, [eršerheer, keâesjue-[^e@, HeâesšesMee@he, keâe@chÙegšj «eeefHeâkeäme, ef[PeeF&ve, keâceefMe&Ùeue Deeš&Jeke&â F. mee"er

cees"e GheÙeesie neslees.

cees"cees"Ÿee keâejKeevÙeebleosKeerue Deelee mebieCekeâeÉejs mJele:Ûes Øees«e@cme leÙeej kesâues peele Deensle.

mebieCekeâeJej Demee SKeeoe Øees«e@ce kesâuee keâer, mebieCekeâ lÙee keâejKeevÙeeleerue Flej Ùeb$emeeceg«eerme pees[uee peelees

Je lÙee DeeOeejs keâeceieejebefMeJeeÙe Skeâše mebieCekeâ Dee@hejsšj meJe& Glheeove nesCeeNÙee ceeueeJej efveÙeb$eCe "sJet

Mekeâlees. DeMee ceeueeÛeer iegCeJeòee Gòece opee&Ûeer Je SkeâmeejKeer nesCÙeeme ceole efceUles. Øees«e@ceÛee ne Skeâ

cees"e HeâeÙeoe efkebâyengvee lÙeecegUsÛe GÅeesie#es$eele Øees«e@cej ne Meyo hejJeueerÛee Meyo Peeuee Deens.

De@efvecesMeve
mebieCekeâeceOeerue De@efvecesMeve ne Skeâ DeefleMeÙe JesieUe Øeeble Deens. Deepe Ùee %eeveeyeöue DeeheCeeme

HeâejMeer ceeefnleer vemeueer lejer YeefJe<Ùeele Ùee #es$eeme cees"er ceeieCeer Deens. pej legceÛÙeekeâ[s keâuheveeMeòeâer Demesue
efkebâJee legcner keâueeJeble, efÛe$ekeâej Demeeue, legcneme Gòece jsKeešveeÛeer meJeÙe Demesue, lej De@efvecesMeve ns #es$e
legcneme Gòece DeeefLe&keâ mLewÙe& osT Mekeâles. Deepe-keâeue pÙeeuee meJee&le peemle ceeieCeer Deens Je pes meJe&meeOeejCe

keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše... / 73

ceeCemeebÛÙee DeefleMeÙe GheÙeesieer he[Ceejs #es$e cnCepesÛe efJnef[Deesefceefkeämebie. ÙeeueeÛe DeeheCe efhevÙeekeâue
efceefkeämebie Demes osKeerue cnCelees. Deepekeâeue kesâyeue Je efJnef[Dees MegšeRie keâjCeeNÙee ceb[UeRvee MegYekeâeÙee&mee"er
Heâej cees"er ceeieCeer Deens. lemesÛe šer. Jner. Ûe@vesueceOÙes De@efvecesMeve keâjCÙeemee"er De@efvecesšme&vee cees"er ceeieCeer
Deens. SJe{sÛe keâeÙe hejbleg Deepe-keâeue lej Heâòeâ keâešt&vemee"erner mJeleb$e Ûe@vesume efvecee&Ce Peeueer Deensle.
Ùeemee"er keâesCelÙeener DeefYeveslÙeeÛeer efkebâJee DeefYeves$eerÛeer iejpe vemeles. Skeâše De@efvecesšj hetCe& keâešt&ve efHeâuce
leÙeej ke⤠Mekeâlees. Deepekeâeue DeeheCe pes Ûe@vesumeJej [esUs oerheJetve šekeâCeeNÙee efJeefJeOe efÛe$eceeefuekeâe
heenlees, lÙee meJe& De@efvecesš kesâuesuÙee Demeleele lemesÛe efÛe$ehešele pes mhesMeue FHesâkeäšdme Jeehejues peeleele les ner
Ùee De@efvecesMeveceOÙesÛe cees[leele. efÛe$eheš me=°erme Ùee De@efvecesšme&Ûeer Deepe efveleeble iejpe Deen. nJes lesJe{s hewmes
keâceJet Mekeâlees. cee$e lÙeemee"er nJeer leer efJeÛeejMeòeâer, keâuheveeMeòeâer DeeefCe mebieCekeâeceOeerue De@efvecesMeveÛeb
meKeesue %eeve.

Fbšjvesš
mebhetCe& peieele Fbšjvesš ne Meyo heefjÛeÙeÛee Deens. meeÙekeâueÛÙee šeÙej-šŸegyemeejKee melele GÛÛeej

meJe&$e Ûeeuet Demelees. Fbšjvesš ns meJe& Debieeves heefjhetCe& Demes ceeefnleer osCeejs DelÙeeOegefvekeâ leb$e%eeve Deens. meeshÙee
Yee<esle FbšjvesšÛeer JÙeeKÙee keâjeJeÙeeÛeer PeeuÙeeme pÙeeØeceeCes DeeheCe DeeheuÙee otjOJeveerJe¤ve SkeâceskeâebMeer
yeesuelees lemes FbšjvesšÛÙee ceeOÙeceeletve Skeâ mebieCekeâ ogmeNÙee mebieCekeâeMeer yeesuele Demelees. cnCepesÛe Skeâ
mebieCekeâ ogmeNÙee mebieCekeâ ÛeeueefJeCeeNÙeeme nJeer Demeuesueer ceeefnleer hee"efJele Demelees. meOÙeeÛÙee keâeUeÛee
efJeÛeej kesâuÙeeme DeeefCe pÙee Jesieeves Fbšjvesš Jee{les Deens lÙeeÛee efJeÛeej kesâuÙeeme FbšjvesšceOÙes megefMeef#ele
yeskeâejebvee veeskeâjer JÙeJemeeÙeeÛeer Heâej cees"er mebOeer Deens. cee$e DeeheCe vescekesâ keâeÙe efMekeâCeej Deenesle lÙeeJej
yeNÙeeÛe iees°er DeJeuebyetve Deensle. Fbšjvesš ÛeeueefJeCes cnCepes F&-cesue hee"efJeCes, yeÇeTefPebieceOetve meJe& ceeefnleer
efceUefJeCes, Ûe@efšbie keâjCes F. nesÙe. vesške@âHesâ ne Øekeâej Deelee kesâJeU cees"Ÿee Menjehegjlee ceÙee&efole jeefnuesuee
veener. ueneve-ueneve Menjeletvener vesš meeÙeyej ke@âHesâ ner Skeâ He@âMeve Deeueer Deens. lÙeecegUs Ùee #es$eelener legcner
%eeve IesTve cees"er keâceeF& ke⤠Mekeâlee. legcner vesške@âHesâceOÙes JÙeJemLeehekeâ, meghejJeeÙePej F. heoebJej Gòece
heieejeJej lemesÛe keâefceMeveJej keâece ke⤠Mekeâlee efkebâJee mJele:Ûee JÙeJemeeÙe keâe{tve DeeefLe&keâ heeÙeeJej GYeb jent
Mekeâlee.

FbšjvesšJej Deelee DemebKÙe yesJemeeF&š DeeuÙee Deensle. Úesšs GÅeesiener mJele:ÛÙee mJeleb$e JesyemeeF&š
leÙeej ke⤠ueeieuÙee Deensle. Ùee JesyemeeF&šceOÙes mebyebefOele #es$eeleerue meJe& ceeefnleer Skeâef$elejerlÙee mee"efJeuesueer
Demeles. FbšjvesšJej ner ceeefnleer ÛeueefÛe$es, DeeJeepe, efÛe$es Je efueefKele mJe¤heele heenlee Ùesles DeeefCe DeeheuÙee
kebâheveeryeöue meJe& ceeefnleer yemeuÙee peeiesJe¤ve peieYej heesnesÛeefJelee Ùesles. JesyemeeF&š ef[PeeÙevej Ùee DeYÙeeme›eâceeme
cees"er ceeieCeer Deens. ÙeeÛeyejesyej peer ceeefnleer DeeheCe FbšjvesšJej heenlees lÙeeuee ‘Jesyehespe’ Demes cnCeleele.
keâejCe ØelÙeskeâeuee DeeheuÙee kebâheveerÛeer, Deeheueer peeefnjele FbšjvesšJej ÙeeJeer, Demes Jeešle Demeles. keâejCe
Fbšjvesš ns peieYej hemejues Deens, lÙeecegUs Deeheueer peeefnjele meJe& peieYej nesles. lÙeecegUs JesieJesieàÙee kebâhevÙee
DeMee JesyemeeF&š yeveefJeCÙeemee"er Yejcemee" hewmee KeÛe& keâjle Demeleele. DeMee JesyemeeF&š yeveefJeCÙeeÛes keâece
Jesyehespe ef[PeeÙevej keâjle Demelees. pÙeebvee mebieCekeâeÛeb heeÙeeYetle %eeve Deens, Demes GcesoJeej kesâJeU 10 les
15 efoJemeele FbšjvesšÛes %eeve Øeehle ke⤠Mekeâleele. Java, HTML, Com, Webpage Designing yejsÛe
DeYÙeeme›eâce Ùee Fbšjvesš DeYÙeeme›eâceebMeer efveieef[le Deensle. ÙeeÉejs DeeheCe Deeheueer JesyemeeF&š ÛeebieuÙee

74 / keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše...

Øekeâejs efJekeâefmele ke⤠Mekeâlees. lÙeemee"er MCSE, MCSD, CNE, OCP DeYÙeeme›eâce Deensle. lemesÛe meve,
peeJee meejKes DeYÙeeme›eâcener Deensle.

F&-keâe@ceme& - F&-efyePevesme
‘F&’ keâe@ceme& cnCepes mebieCekeâ les mebieCekeâ Kejsoer-efJe›eâer JÙeJenej. mebieCekeâeÉejs legcner mebieCekeâeme

keâesCelÙeener JemletÛÙee KejsoerÛeer Dee@[&j osT Mekeâlee. Deeheues Kejsoer-efJe›eâerÛes JÙeJenej Iej yemeuÙee ef"keâeCeentve
hetCe& ke⤠Mekeâlee. SJe{sÛe veJns lej hewMeeÛes JÙeJenejner F&-keâe@ceme& DeeefCe F&-efyePevesmeÉejs hetCe& ke⤠Mekeâlee.
cnCetveÛe FbšjvesšÛÙee ceeOÙeceebletve ye[Ÿee kebâhevÙeebveer peeefnjele osCÙeeme meg®Jeele kesâueer Deens. Ùee peeefnjeleerceOÙes
DeeheuÙee GlheeoveeÛeer JewefMe°Ÿes, lÙeebÛÙee efkebâceleer ÙeeÛeyejesyej meeOeejCe 24 leemeele ceeue IejheesÛe mesJee
JeiewjsÛee meceeJesMe Demelees. Ùeemee"er GcesoJeejebvee F&-keâe@ceme& DeeefCe F&-efyePevesmeÛee DeYÙeeme›eâce hetCe& keâjeJee
ueeielees.

mebieCekeâeMeer mebyebefOele DeYÙeeme›eâce
1) ØeceeCehe$e yesefmekeâ - DeeÙešerDeeÙe - 10 Jeer (ieefCele) - 6 ceefnves
2) ØeceeCehe$e De@[Jnevme - DeeÙešerDeeÙe - 12 Jeer (ieefCele / JeeefCepÙe) - 1 Je<e&
3) heesmš ef[hueescee - hee@ueeršsefkeävekeâ - ef[huees (Sbefpe.) - 1 1/2 Je<e&
4) [ermeerF&/[ermeerS - hee@ueeršsefkeävekeâ - 10 Jeer - 3 Je<ex
5) yeeršskeâ - Fbefpe. keâe@uespe - 12 Jeer - 4 Je<e& (heermeerSce - 50³)
6) heerpeer ef[huees. - yeerSmmeer - 1 Je<e& (keâe@chÙegšj meeÙevme)
7) SceSmmeer - yeerSmmeer - 1 Je<e& (keâe@chÙegšj meeÙevme)
8) SceSmmeer - yeerSmmeer / yeerkeâe@ce - 3 Je<ex
9) ScemeerS - yeeršskeâ (keâe@chÙeg. šskeävee@) / SceSmmeer - 2 Je<ex
10) Scešskeâ ceeÙe«esMeve - yeeršskeâ (SceSmmeer) / SceS (ce@Lme) Scešskeâ - 1 1/2 Je<e&
(keâesCeleener efJe<eÙe), Fueskeäš^e@. (10 Jeer veblej)
11) S-ef[huees - ef[heeš&. Dee@Heâ Fueskeäš^e@efvekeäme / ef[huees (Fbefpe.) - 1 Je<e& heesmš «e@pÙegSš -
ef[heeš& Dee@Heâ Fueskeäš^e@efvekeäme. yeerSmmeeršskeâ / yeerF& / ScemeerS SceSmmeer (ce@Lme / Dee@hejsMeve
jermeÛe& / SceyeerS / ce@Lme Je mš@šmed heoefJekeâe) - 1 1/2 Je<e&, ScemeerSce (heoJeer) - 2
Je<ex
12) [ermeerSce - (heoJeer) 1 Je<e& ef[heeš&ceWš Dee@Heâ Fueskeäš^e@efvekeäme, kebâš^esue meWšj, ce@vehee@Jej
[sJnueheceWš ef[efJnpeve, Fueskeäš^e@efvekeäme efvekesâleve, meerpeerDees keâe@chueskeäme, 6, ueesoer jes[,
veJeer efouueer - 110 003.

ØeceeCehe$e DeYÙeeme›eâce yeNÙeeÛe mebmLee Iesleele.
mebieCekeâ DeYÙeeme›eâceebÛeer veeJes lemesÛe DeYÙeeme›eâce efMekeâJeCeeNÙee mebmLeebÛeer veeJes Keeueer osle Deenesle.
1) DeewÅeesefiekeâ ØeefMe#eCe mebmLee, DeeQOe, hegCes 411 007
2) jerpeveue JneskesâMeveue š^sefvebie FefvmššŸegš Heâe@j JegF&cesve, keâeefMeveeLe Oeg¤ mš^erš, oeoj,

keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše... / 75

cegbyeF& 400 028
3) efmebyeeÙeesefmeme FefvmššŸegš Dee@Heâ keâe@chÙegšj mš[erpe Je jermeÛe&, mesveeheleer yeeheš ceeie&,

hegCes 411 004
meefš&efHeâkesâš (ceeref[Ùee De@[Jnše&F&efpebie / efJeb[es 95 / hespeceskeâj / keâJnj [^e@FËie / Deefvecesšj
Øee@[keäMeve / 3 [eÙeceWMeve) 6 ceefnves.
meefš&. Deesjskeâue / hee@Jej efyeu[j / ke@â[ ± [yuÙeg he@kesâpesme) 3 ceefnves, [erSmeer - 18 ceefnves
4) keâe@uespe Dee@Heâ FbefpeefveDeefjbie, efMeJeepeerveiej, hegCes 411 005
meer Øees«eeefcebie - 12 Jeer ± keâe@chÙegšj %eeve,
meefš&. (heermeer Deeefke&âšskeäÛej) 4 Dee"Je[s, meer [yeue hueme Øees«eeefcebie - 12 Jeer ± meer
Øees«eeefcebie HeâeÙeyej Dee@efhškeäme keâcÙegefvekesâMeve - DeefYeÙeebef$ekeâer (keâcÙegefvekesâMeve) %eeve.
5) FefvmššŸegš Dee@Heâ Fueskeäš^e@efvekeäme Je šsueskeâcÙegefvekesâMeve FbefpeefveDeme&, 62, jIegjepe, Fbefojeveiej,
Sjb[JeCee, hegCes 411 004
meefš&. (Øeesieeefcebie) 12 Jeer - 1 Je<e&
6) ieJnve&ceWš hee@ueeršsefkeävekeâ, efJeÅeeheer" ceeie&, hegCes 411 006
meefš&. (keâe@chÙeg. ne[&JesDej ceWšs / Fbšjvesš / vesšJeefkeËâie Je ceefušceeref[Ùee) 6 ceefnves
meefš&. (ke@â[) - ceeefnleer efceUJee.
meefš&. (efJnSueSmeDeeÙe) - yeerF& (Fueskeäš^e@ / F Je šer / F& / FvmšÎ / keâe@chÙeg.) SceSmmeer.
(Fueskeäš^e@) 6 ceefnves
7) hegCes efJeÅeeheer", ieCesMe efKeb[, hegCes 411 007
JnerSueSmeDeeÙe ef[PeeF&ve Je jermeÛe& meWšj, ef[heeš&ceWš Dee@Heâ Fueskeäš^e@efvekeäme meeÙevme
meefš& (Scyes[s[) - yeerF& (Fueskeäš^e@ / F / F& Jeermeer / keâe@chÙeg. / FvmšÎ / DeeÙešer / ScemeerS
/ ScemeerSme) / SceSmmeer (Fueskeäš^e@. / keâe@chÙeg / FvmšÎ / efHeâefpekeäme) - 5 ceefnves
8) Øees. S. mees. cee@[ve& meWšj Heâe@j FvHeâcexMeve šskeävee@. Je jermeÛe&, [yuÙegDeeÙeF& peJeU, mheesš&me
keâe@chueskeäme, cee@[ve& keâe@uespe jes[, efMeJeepeerveiej, hegCes 411 005
(meer[@keâ) meWšj - meefš&. (Øees«ee.) - 45 efoJeme, efØe[@keâ meer ±± - 2 ceefnves / ne[&JesDej
- 3 ceefnves, meefš& (De@hueeF&[ keâe@chÙeg. Deeš& / uees keâe@mš ceefušceeref[Ùee, ef›eâSMevme - 10
Dee"Je[s)
9) meWšj Heâe@j [sJnueheceWš Dee@Heâ De@[Jnevm[ keâe@chÙegšefjbie, 1 uee cepeuee, yeeÙees FvHeâcexefškeäme
meWšj, ieCesMeefKeb[ jes[, hegCes efJeÅeeheer" Je heefjmej, hegCes 411 007
meefš& (De@[Jnevm[ keâe@chÙegšefjbie) - yeerF& / yeeršskeâ / SceSmmeer / ScemeerS / ScemeerSme ±
DeeÙešer Dee@Heâ meer[@keâ ± meefš& (JnerSueSmeDeeÙe) - yeerF& (Fueskeäš^e@ / F& / F Je šermeer /
FvmšÎ. / keâe@chÙeg. / SceSmmeer (Fueskeäš^e@.) - 6 ceefnves - 2 Je<e&, Deveg - 14 Dee"Je[s
10) Jner - 3 uee@efpekeâ Øee. efue. - 866 keâesPeer vetkeâ, Yeeb[ekeâj jes[, hegCes 411 004
meefš& (JnerSueSmeDeeÙe) - yeerF& (Fueskeäš^e@. / keâe@chÙeg. / FvmšÎ.) / SceSmmeer (Fueskeäš^e@.) -
6 ceefnves
11) F&DeeÙeFceF&šer, 3 Sue De@ke@â[ceer, 16 F&mš mš^erš, hegCes 411 001

76 / keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše...

12) keâe@uespe Dee@Heâ FbefpeefveDeefjbie, efMeJeepeer veiej, hegCes 411 005
Fbšsue 8085, ceeÙe›eâesØeesefmebie Je FbšjHesâefmebie, heoJeer / ef[huees ± ef[efpešue Fueskeäš^e@efvekeâ
- 3 Dee"Je[s

13) SDeeÙeSmeSme cescees. meesmee. FefvmššŸegš Dee@Heâ šskeävee@., kesâves[er jes[, DeejšerDees peJeU, hegCes
411 001

14) oeJeme& keâe@uespe, 201 Jesmš efJebie, 2 je cepeuee, Dejesje še@Jeme&, Sce. peer. jes[,
hegCes 411 001

15) "eketâj FefvmššŸegš Dee@Heâ keâefjDej [sJnueheceWš, keâebefoJeueer, cegbyeF&.
otjOJeveer - 022 - 2557838
meefš& (efJnSueSmeDeeÙe) - yeerF& (Fueskeäš^e@. / F / F Je meer / keâe@chÙeg / FvmšÎ) SceSmmeer
(Fueskeäš^e@.) 5 ceefnves

ceneje°^ vee@uespe keâe@heexjsMeve efue.
ceneje°^ vee@uespe keâe@hee&sjsMeve efue. ne ceneje°^ mejkeâejÛee GÛÛe leebef$ekeâer keâeÙe&›eâce Demetve lÙeeÉejs

mebieCekeâ veJeerve efMe#eCeØeCeeueer efJekeâefmele kesâueer Deens. Ùee Debleie&le ceneje°^eleerue GÛÛe Je leebef$ekeâ 3000
ntve peemle efMe#eCe mebmLeebceOÙes F&-ueefveËie mesJee Øeoeve keâjCÙeele Deeueer Deens. keâe@hee&sjsMeveMeer meJe& mebmLee
Skeâef$ele pees[CÙeele (vesšJeefkeËâie) DeeuÙee Demetve vesšJeefkeËâie De@keämesme meWšme& efvecee&Ce keâjCÙeele Deeueer Deensle.
lÙeele GÛÛemlejerÙe mebieCekeâerÙe megefJeOee, yeÇe@[yeB[ keâvesefkeäšefJnšer, hejmhej keâeÙe&Jeener #ecelee Je efJeefJeOe F&-
ueefveËie mesJee Deensle. ÙeeÛeeÛe ØeeLeefcekeâ Yeeie cnCetve Ùee keâeheexjsMeveves ‘SceSme-meerDeeÙešer’ cnCepes ‘ceneje°^
jepÙe meefš&efHeâkesâš Fve FvHeâcexMeve šskeävee@uee@peer’ efkebâJee ‘ceneje°^ jepÙe ceeefnleer leb$e%eeve ØeceeCehe$e’ DeYÙeeme›eâce
meg¤ kesâuee Deens.

hee$elee - 10 Jeer ± ceeefnleer leb$e%eeve efMe#eCeeÛeer leer›e FÛÚe.
ceeOÙece - ceje"er ± Fb«epeer
keâeueeJeOeer - 12 Dee"Je[s, 66 leeefmekeâe
ØeelÙeef#ekesâ - ØelÙeskeâ efoJeMeer 2 leeefmekeâe
DeYÙeeme›eâce - Ùeemee"er [yuÙeg[yuÙeg[yuÙeg.ScekesâmeerSue uee Yesš ÅeeJeer.
Depe& keâesCe ke⤠Mekeâlees? - ceneefJeÅeeueÙeerve / leb$eefvekesâleve / DeewÅeesefiekeâ ØeefMe#eCe mebmLee
efJeÅeeLeea.
ceneje°^ ueeskeâmesJee GcesoJeej Je pÙes‰ veeieefjkeâ, JÙeeJemeeefÙekeâ, ie=efnCeer Je ceeefnleer leb$e%eeve Øeehle
ke⤠FefÛÚCeeNÙee JÙeòeâer.
Depe& keâmee keâjeJee? - keWâõele GheueyOe Demeuesuee Depe& keâjeJee. yeBkesâle Megukeâ YejuÙeeÛes Ûeueve
ÅeeJes. Heâer jesKe efkebâJee ef[ceeb[ [^eHeäšvesner Yejlee Ùesles. Depee&Jej mener keâ¤ve keWâõele meeoj keâ¤ve lÙeeJej mšBhe
IÙeeJee.
Megukeâ - ØeJesMeeÛes JesUer YejCes. ns Megukeâ hejle efceUCeej veener lemesÛe DenmleeblejCeerÙe Deens.

keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše... / 77

ØeefMe#eCe osCeeNÙee mebmLee
De@hšskeâ (cegbyeF&), meer-[@keâ (hegCes), meerScemeer (cegbyeF&), F&šerSÛe ef[Mevesš [erSmeSue (hegCes), ScemeerF&[er

(Deewjbieeyeeo), SceDeeÙeSF&meeršer (veJeer cebgyeF&), efceškeâe@ve (cegbyeF&), SveDeeÙeDeeÙešer (cegbyeF&), heeLe& FvHeâesšskeâ
(cegbyeF&), hesvšemee@Heäš (ÛesVeF&), JeeÙemeerSceDeesÙeg (veeefMekeâ), Peer Fvšj De@efkeäšJn (cegbyeF&), ieJnve&ceWš keâe@uespe
Dee@Heâ FbefpeefveDeefjbie (DecejeJeleer, Deewjbieeyeeo, yeebõe, veeiehetj, veeefMekeâ, hegCes)

keâe@heexjsMeveÛee heòee
ef[jskeäšesjsš Dee@Heâ JneskesâMeveue SpÙegkesâMeve Je š^sefvebie efyeefu[bie, SefuHeâvmšve šefkeävekeâue neÙemketâue

keBâheme, 3 ceneheeefuekeâe ceeie&, cegbyeF& 411 001 otjOJeveer - 022-659908/10
[sJnueheceWš Je Dee@hejsMeve meWšj, ceneje°^ mšsš FefvmššŸegš Dee@Heâ ne@šsue ce@vespeceWš Je kesâšefjbie

šskeävee@uee@peer efyeefu[bie, 412-meer, efMeJeepeerveiej, hegCes 411 016 otjOJeveer - 020-5664176/
80

ceneje°^ele SketâCe 3000 ntve peemle ØeefMe#eCe mebmLee Deensle. lÙeebÛeer Ùeeoer osCes MekeäÙe veener.
iejpetbveer DeeheuÙee efJeYeeieeleerue mebmLeebMeer mebheke&â meeOeeJee.

keâener Flej mebmLee
1) ceeÙe›eâesšskeâ SbšjØeeÙePesme, FMee JeemÙece, cegjyee[ jes[, keâuÙeeCe.
2) veejmeer ceesvepeer FefvmššŸegš Dee@Heâ ce@vespeceWš mš[erpe, efJeuesheeuex (he.) cegbyeF&.
3) De@hšskeâ keâe@chÙegšj SpÙeg. 710, pebieueer cenejepe jes[, efMeJeepeerveiej, hegCes.

‘S’ keâesme&
1) ke@âjeskeäme šskeävee@. efue. SueyeerSme. ceeie&, Ieeškeâeshej (he.) cegbyeF&.
2) meWšj Heâe@j De@[Jnevm[ keâe@chÙegšj šskeävee@., 692 S, meuegpee ÛeWyeme&, hegCes-meeleeje jes[,

hegCes.

ef[hueescee (keâe@chÙegšj) - heoJeer 1 Je<e& (efJeÅeeheer" mlej) - [ermeerS
1) cegbyeF& Ùegefve., Sce. peer. jes[, Heâesš&, cegbyeF& 411 032
2) SmeSve[eršer Ùegefve., 1 veeLeeryeeF& "ekeâjmeer jes[, cegbyeF& 411 020
3) Fefvmš. Dee@Heâ ce@vespeceWš Je ueer[jMeerhe [sJnueheceWš, 510, meoeefMeJe hes",

hegCes 411 030
4) yeerSce hee@ueeršefkeävekeâ, F&uee&, pegnt jes[, efJeuesheeuex (he.) cegbyeF& 400 056
5) meW. PesefJeÙeme& šefkeävekeâue FefvmššŸegš, ceeefnce, cegbyeF&.
6) keBâhe SpÙegkesâMeve meesmeeÙešer, 2015 meer, peeve ceesncceo mš^erš, hegCes 411 001
7) leesueeveer SpÙeg. HeâeTv[sMeve, 11/1, Meejoe meWšj, Dee@Heâ keâJex jes[, hegCes 411 004
8) iejJeejs FefvmššŸegš Dee@Heâ keâefjDej SpÙeg. Je [sJnueceWš, efJeÅeeveiejer, keâefuevee, meeblee›etâPe

(het.) cegbyeF& 400 098

78 / keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše...

9) [e@. Deebyes[keâj FefvmššŸegš Dee@Heâ ce@vespeceWš Je keâe@chÙegšj mš[erpe, 896 veevee hes",
keäJeeš&jiesš peJeU, hegCes 411 002

ef[hueescee (keâe@chÙegšj) - 10 Jeer - 3 Je<ex - hee@ueeršsefkeävekeâ
1) Dee@ue Fbef[Ùee ßeer efMeJeepeer cescees. meesmee. hee@ueeršsefkeävekeâ, yeesjer Ye[keâ, efpe. hegCes.
2) Debpegceeve F& Fmueece SceSÛe meeyet efmeOeerkeâ FefvmššŸegš Dee@Heâ FbefpeefveDeefjbie Je šskeävee@uee@peer,

8 MesHeâ[& jes[, YeeÙeKeUe, cegbyeF& 400 088
3) Yee. efJe. FefvmššŸegš Dee@Heâ šskeävee@. Yesuehee[e, meeryeer[er, meskeäšj 7, keâeskeâCe YeJeve meceesj,

veJeer cegbyeF& 400 615
4) YeeJevee š^mš Meen Je DeB[ keâÛÚer hee@ueeršsefkeävekeâ, efMeJeepeer cenejepe Ûeewkeâ, Jeeceve šer. heer.

ceeie&, ÛeWyetj, cegbyeF& 400 051
5) ieJnve&ceWš hee@ueeršsefkeävekeâ, KesjJee[er, yeebõe (het.), cegbyeF& 400 051
6) ieJnve&ceWš hee@ueeršsefkeävekeâ, efškegâpeerJee[er meceesj, ceevehee[e, "eCes 400 607
7) ieJnve&ceWš hee@ueeršsefkeävekeâ, ÙegefveJnefme&šer jes[, hegCes 411 016

ef[hueescee (FvHeâcexMeve šskeävee@uee@peer) - 10 Jeer - 3 Je<ex - hee@ueeršsefkeävekeâ
1) Debpegceeve F& Fmueece SceSÛe meeyet efmeöerkeâ FefvmššŸegš Dee@Heâ FbefpeefveDeefjbie Je šskeävee@uee@peer,

8 MesHeâ[& jes[, YeeÙeKeUe, cegbyeF& 400 008
2) Yee. efMe. meb. efhebhejer-efÛebÛeJe[ hee@ueeršsefkeävekeâ, meskeäšj 26, ØeeefOekeâjCe, efveie[er,

hegCes 411 044
3) ieJnve&ceWš hee@ueeršsefkeävekeâ, KesjJee[er, yeebõe (het.), cegbyeF& 400 051
4) ieJnve&ceWš hee@ueeršsefkeävekeâ, efškegâpeerJee[er meceesj, ceevehee[e, "eCes 400 607
5) ieJnve&ceWš hee@ueeršsefkeävekeâ, ÙegefveJnefme&šer jes[, hegCes 411 016

FvHeâcexMeve šskeävee@uee@peer
ØeceeCehe$ekeâ / heoefJekeâe / heoJeer / heoJÙegòej DeYÙeeme›eâce - yeerF&mees[tve.
1) ieJnve&ceWš hee@ueeršsefkeävekeâ, ÙegefveJnefme&šer jes[, hegCes 411 016
meefš&. (DeeÙešer) - 10 Jeer - 3 ceefnves
2) efceškeâe@ve keâe@chÙegšj š^sefvebie meWšj, De@ef«e. keâe@uespe keBâheme, efMeJeepeerveiej, hegCes 411 005
ef[huees. (DeeÙešer) - 3 ceefnves - ceeefnleer efceUJeeJeer.
3) ve@Meveue FefvmššŸegš Dee@Heâ FvHeâcexMeve šskeävee@., SveDeeÙeDeeÙešer, uesuee meveJeeF&, ØeYeele
jes[, hegCes
meefš& (DeeÙešer) 12 Jeer - 2 Je<ex ieJnve&ceWš
4) De@hšskeâ keâe@chÙegšj SpÙeg., Deveble ÛeWyeme&, 3 je cepeuee, 710 pes. Sce. jes[, efMeJeepeerveiej,
hegCes 411 005
ef[huees (DeeÙešer) - 12 Jeer (efJe%eeve), 2 Je<ex

keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše... / 79

yeeršskeâ (DeeÙešer), 12 Jeer (efJe%eeve), 4 Je<ex
5) DeeÙeDeeÙešer mketâue Dee@Heâ FvHeâcexMeveue šskeävee@, iegueceesnj ›eâe@mejes[, 9 pegnt,

cegbyeF& 400 049
Scešskeâ / [erDeeÙeDeeÙešer (DeeÙešer) - yeerF& / yeeršskeâ / yeerSmmeer (Sbefpe) / ScemeerS / iesš
± 2 Je<ex Deveg. yeerF& / yeeršskeâ (DeeÙešer) - 12 Jeer (heermeerSce - 50³) - 4 Je<ex
6) ScemeerF& DeueVee FefvmššŸegš Dee@Heâ FvHeâcexMeve šskeävee@. (meer-[@keâ š^sefvebie meWšj) 2390 yeer,
efnoeÙeleguuee jes[, DeePece keBâheme, hegCes 411 001.
[erDeeÙešer - 10 Jeer - 3 Je<ex
7) Yeejleer efJeÅeeheer", ÙeMeJeblejeJe FefvmššŸegš Dee@Heâ meesMeue meeÙevmesme Je jermeÛe&, Sjb[JeCee,
hegCes 411 038
heerpeer[erDeeÙešer - heoJeer 11/ 2 Je<ex
8) efmebyeeÙeesefmeme meWšj Heâe@j FvHeâcexMeve šskeävee@., 7 Jee cepeuee, Delegj meWšj, 1068, ieesKeues
›eâe@me jes[, cee@[sue keâe@ueveer, hegCes 411 016
SceheerDeeÙešer - heoJeer 50³ - 2 Je<ex
9) FefvmššŸegš Dee@Heâ mee@HeäšJesDej Fbefpe., efceuesefveÙece efyeefPe-heeke&â šskeävee@. efyeefu[bie veb. 7,
meskeäšj 3, cenehes, veJeer cebgyeF& 440 701

yeerSmmeer (hetJeeaÛee yeermeerSme) - 12 Jeer (heerSce)
3 Je<ex ef[hueescee (Fbefpe.)
1) HeâiÙe&gmeve keâe@uespe, hegCes.
2) Deeyeemeensye iejJeejs keâe@uespe, hegCes.
3) Sme. heer. keâe@uespe, hegCes.
4) veewjespeer Jeeef[Ùee keâe@uespe, hegCes.
5) DeCCeemeensye ceiej keâe@uespe, n[hemej, hegCes.
6) ceeceemeensye ceesnesU keâe@uespe, heew[ jes[, hegCes.
7) cee@[ve& keâe@uespe, ieCesMe efKeb[, hegCes.
8) DeveblejeJe Leeshešs keâe@uespe, Yeesj, efpe. hegCes.

yeermeerS - 12 Jeer (ieefCele)
1) keBâhe SpÙegkesâMeve meesmeeÙešer, 2015 / meer, peeve ceesncceo mš^erš, hegCes 411 001

yeermeerS - 12 Jeer / ef[huees (Deeš&dme / keâe@ceme&) 3 Je<ex
2) ieg® ieesefJeboefmebie FbõØemLe ÙegefveJnefme&šer ± Pes[ keâefjDej De@ke@â[ceer, peer-4, hejsMe Fb[efmš^Ùeue

keâe@chueskeäme, 45/2, MebkeâjMes" jes[, hegCes 411 037
yeermeerS - 12 Jeer ef[hueescee (Fbefpe.) 3 Je<ex
3) efšUkeâ ceneje°^ efJeÅeeheer", efJeÅeeYeJeve mš^erš, ieguešskeâ[er, hegCes 411 017 leHexâ efJnkeäšjer
šsefkeävekeâue FefvmššŸegš, ieCesMeveiej, veJeer meebieJeer, hegCes 411 027

80 / keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše...

yeermeerS - 12 Jeer, 3 Je<ex
4) SmeSve[eršer keâe@uespe Dee@Heâ Deešd&me Je keâe@ceme&, keâJex jes[, hegCes 411 004

yeermeerS - 12 Jeer (ieefCele) / ef[huees. / Fbefpe. 50³ - 3 Je<e&s
5) SmeSmeDeeÙeSceSme keâe@uespe Dee@Heâ keâe@chÙeg. meeÙevme, yeeboue Oevekegâ[s hueePee, heerScešer

[sheesmeceesj, heew[ jes[, keâesLe®[, hegCes 411 038 (efšUkeâ ceneje°^ efJeÅeeheer")
yeermeerS - 12 Jeer - 3 Je<ex
6) Yeejleer efJeÅeeheer" keâe@uespe Dee@Heâ Fbefpe., keâe$epe, OevekeâJe[er, hegCes 411 043
yeermeerS - 12 Jeer - 50³ - 3 Je<ex
7) FefvmššŸegš Dee@Heâ efyeefPe. ce@vespeceWš Je FvHeâcexMeve šskeävee@, SceSce keâe@uespe Dee@Heâ keâe@ceme&
keBâheme, 1 uee cepeuee, 302 S, [skeäkeâve efpeceKeevee, yeerScemeermeer jes[, hegCes 411 004
yeermeerS - 12 Jeer 3 Je<ex

yeerF& (keâe@chÙegšj)
12 Jeer (heermeerSce - 50³) - 4 Je<ex
1) De@. Ûe@. Heâe. keâe@efvmekeâe je@[efjipe FefvmššŸegš Dee@Heâ šskeävee@. meskeäšj - 9 S, JeeMeer, veJeer

cegbyeF& 400 703
2) Debpegceeve F& Fmueece SceSÛe meeyet efmeöerkeâ FefvmššŸegš Dee@Heâ FbefpeefveDeefjbie Je šskeävee@uee@peer,

8 MesHeâ[& jes[, YeeÙeKeUe, cegbyeF& 400 008
3) Yee. efJe. YeJeve mejoej hešsue keâe@uespe Dee@Heâ Fbefpe., cegvMeerveiej, JemeexJee jes[, DebOesjer (he.),

cegbyeF& 400 058
4) Yee. efJe. keâe@uespe Dee@Heâ Fbefpe., meeryeer[er, meskeäšj 7, keâeskeâCe YeJeve meceesj,

veJeer cegbyeF& 400 044
5) Yee. efJe. keâe@uespe Dee@Heâ Fbefpe., keâe$epe, OevekeâJe[er, hegCes 411 043
6) Yee. efJe. keâe@uespe Dee@Heâ Fbefpe. Heâe@j efJecesve, keâe$epe, OevekeâJe[er, hegCes 411 043
7) [e@ve yee@mkeâes FefvmššŸegš Dee@Heâ šskeävees mes. peesmesHeâ, šsefkeäve. FefvmššŸegš mketâue, ØeerefceÙej

Dee@šes jes[, kegâuee&, cegbyeF& 411 070
8) [e@. [er. JeeÙe. heešerue Fbefpe. keâe@uespe, efhebhejer, hegCes 411 018
9) S. S. Sme. kesâ. meer. keâe@uespe Dee@Heâ Fbefpe., ceer" yeboj jes[, keâesØeer, "eCes (het.) 400 603
10) Heâe. øeâeefvmemkeâes je@[^eripe keâe@uespe Dee@Heâ Fbefpe. Heâe - Dee«esue Deeßece, heeryeer 6656, yeme

mšB[, yeebõe (he.), cegbyeF& 400 050
11) ieJnve&ceWš Fbefpe. keâe@uespe, efMeJeepeerveiej, hegCes 411 025

yeerF& (FvHeâcexMeve šskeävee@)
12 Jeer (heermeerSce 50³) 4 Je<ex,
FbefpeefveDeefjbie keâe@uespe
1) Heâe. øeâeefvmemkeâes je@[^eripe keâe@uespe Dee@Heâ Fbefpe. Heâe - Dee«esue Deeßece, heeryeer 6656, yeme

keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše... / 81

mšB[, yeebõe (he.), cegbyeF& 400 050
2) Debpegceeve F& Fmueece SceSÛe meeyet efmeöerkeâ FefvmššŸegš Dee@Heâ FbefpeefveDeefjbie Je šskeävee@uee@peer,

8 MesHeâ[& jes[, YeeÙeKeUe, cegbyeF& 400 008
3) Yee. efJe. keâe@uespe Dee@Heâ Fbefpe., meeryeer[er, meskeäšj 7, keâeskeâCe YeJeve meceesj,

veJeer cegbyeF& 400 044
4) Yee. efJe. keâe@uespe Dee@Heâ Fbefpe., keâe$epe, OevekeâJe[er, hegCes 411 043
5) Yee. efJe. keâe@uespe Dee@Heâ Fbefpe. Heâe@j efJecesve, keâe$epe, OevekeâJe[er, hegCes 411 043
6) [e@. [er. JeeÙe. heešerue efJecesve Fbefpe. keâe@uespe, efhebhejer, hegCes 411 018
7) [e@. [er. JeeÙe. heešerue Fbefpe. keâe@uespe, efhebhejer, hegCes 411 018
8) ieJnve&ceWš Fbefpe. keâe@uespe, efMeJeepeerveiej, hegCes 411 025
9) kesâ. pes. meescewÙÙee FefvmššŸegš Dee@Heâ FvHeâcexMeve šskeävee@. meerSme veb. 2 Jej/ 2 SHeâ / [yuÙet

Jee@[&, meeÙeve, cegbyeF& 400 022.

yeerF& (FvHeâcexMeve šskeävee@)
21 Jeer (heermeerSce 50³) - 4 Je<ex
FbefpeefveDeefjbie keâe@uespe
1) Heâe. øeâeefvmemkeâes je@[^eripe keâe@uespe Dee@Heâ Fbefpe. Heâe - Dee«esue Deeßece, heeryeer 6656, yeme

mšB[, yeebõe (he.), cegbyeF& 400 050
2) Debpegceeve F& Fmueece SceSÛe meeyet efmeöerkeâ FefvmššŸegš Dee@Heâ FbefpeefveDeefjbie Je šskeävee@uee@peer,

8 MesHeâ[& jes[, YeeÙeKeUe, cegbyeF& 400 008
3) Yee. efJe. keâe@uespe Dee@Heâ Fbefpe., meeryeer[er, meskeäšj 7, keâeskeâCe YeJeve meceesj,

veJeer cegbyeF& 400 044
4) Yee. efJe. keâe@uespe Dee@Heâ Fbefpe., keâe$epe, OevekeâJe[er, hegCes 411 043
5) Yee. efJe. keâe@uespe Dee@Heâ Fbefpe. Heâe@j efJecesve, keâe$epe, OevekeâJe[er, hegCes 411 043
6) [e@. [er. JeeÙe. heešerue efJecesve Fbefpe. keâe@uespe, efhebhejer, hegCes 411 018
7) [e@. [er. JeeÙe. heešerue Fbefpe. keâe@uespe, efhebhejer, hegCes 411 018
8) ieJnve&ceWš Fbefpe. keâe@uespe, efMeJeepeerveiej, hegCes 411 025
9) kesâ. pes. meescewÙÙee FefvmššŸegš Dee@Heâ FvHeâcexMeve šskeävee@. meerSme veb. 2 Jej/ 2 SHeâ / [yuÙet

Jee@[&, meeÙeve, cegbyeF& 400 022
10) uees. efš. pe. keâ. Me. meb. [e@. meer. Jner. ceneje°^ FefvmššŸegš Dee@Heâ šskeävee@. me. veb. 124,

heew[ jes[, keâesLe®[, hegCes 411 038
11) ce. efMe. meb. keâe@uespe Dee@Heâ Fbefpe., efveuebiee, efpe. ueeletj 413 521
12) ce. keâ. Œeer. efMe. meb. keâefcevme keâe@uespe Dee@Heâ Fbefpe. Heâe@j JegF&cesve, keâJexveiej,

hegCes 411 052
13) ce. iee. efce. keâe@uespe Dee@Heâ Fbefpe. pebkeäMeve, SveSÛe-4, meeÙeve heveJesue SkeämØesme neÙeJes,

keâecees"s, veJeer cegbyeF& 400 009

82 / keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše...

14) ce. S. mees. Meen Je Debkeâj keâÛÚer Fbefpe. keâe@uespe, efMeJeepeer cenejepe Ûeewkeâ, Jee. leg. heešerue
ceeie&, ÛeWyetj, cegbyeF& 400 088

15) SceDeeÙešer JegF&cesvme Fbefpe. keâe@uespe, me. veb. 124, heew[ jes[, keâesLe®[, hegCes 411 038
16) heer[erF&S keâe@uespe Dee@Heâ Fbefpe., ceebpejer jes[, n[hemej, hegCes 411 028
17) he. Yet. Jemebleoeoe heešerue keâe@uespe Dee@Heâ Fbefpe. F&mšve& SkeämehesÇme neÙemes, SJnje[&veiej

peJeU, meeÙeve ÛegveeYeóer, cegbyeF& 400 002
18) hee. Ûe@. š^. keâe@uespe Dee@Heâ Fbefpe., keâemeejJe[Jeueer, Iees[yeboj jes[, "eCes 400 601
19) efhe. efÛe. S. š^. efhebhejer efÛebÛeJe[ keâe@uespe Dee@Heâ Fbefpe., me. veb. 682/683, efJe<Ceghetj,

leUsieeJe, efpe. hegCes 410 507

‰

keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše... / 83

11
{
leeeb $f eke‚ #e$s eeleeur e ke‚ejf Dej

leb$eefvekes‚leve (hee@ueerösefke‰veke‚) : Ske‚ leebef$eke‚ #es$eeleerue GÚece
ke‚ejf Dej

Deepe leebef$ekeâ efMe#eCe IesCÙeekeâ[s efJeÅeeLÙeeËÛee keâue Jee{lees Deens. pÙeebvee leebef$ekeâ #es$eele keâefjDej
keâjeJeÙeeÛes Deens, DeMeemee"er leb$eefvekesâleve DeLee&le hee@ueeršsefkeävekeâÛeener Skeâ Ûeebieuee heÙee&Ùe GheueyOe Deens.
FbefpeefveDeefjbieÛÙee cesve mšerce MeeKeebJÙeefleefjòeâ Flej MeeKeener lesJe{ŸeeÛe cenòJeeÛÙee Deensle. meOÙee jepÙeeceOÙes
efJeefJeOe hee@ueeršsefkeävekeâ mebmLeebceOetve 48 ØekeâejÛes DeYÙeeme›eâce efMekeâefJeues peeleele. ns DeYÙeeme›eâce GòeerCe&
PeeuÙeeveblej efJeÅeeLeea FbefpeefveDeefjbieÛÙee ogmeNÙee Je<ee&le Lesš ØeJesMe IesT Mekeâleele. cee$e lÙeemee"er ØeLece ßesCeerle
heeme nesCes iejpesÛes Deens. yengleskeâ efJeÅeeLeea ns 12 Jeer uee keâceer iegCe efceUeuÙeeves 10 JeerÛÙee iegCeebJej
ef[hueesceeuee ØeJesMe Iesleele. Ùee DeMee efveCe&ÙeecegUs lÙeebÛeer veenkeâ oesve Je<e&s JeeÙee peeleele. DeMeer Iees[Ûetkeâ
keâjCÙeehes#ee meg®JeeleerueeÛe ef[hueesceeÛee heÙee&Ùe efveJe[Ces ns DeefOekeâ Ûeebieues.

jepÙeYejeletve leb$eefvekesâleveeÛÙee DeYÙeeme›eâceemee"er 53,038 peeiee Deensle. lÙeemee"er DecejeJeleer,
Deewjbieeyeeo, cegbyeF&, veeiehetj, veeefMekeâ Je hegCes efJeYeeieeletve peJeUheeme 310 mebmLee keâeÙe&jle Deensle. cegbyeF&
efpeu¢eele 41, "eCÙeele 22, veJeer cegbyeF&le 2 mebmLee Demetve lÙeele Deveg›eâces 7710, 4984, 360
Flekeâer ØeJesMe #ecelee Deens. ØelÙeskeâ efpeu¢eeÛÙee ef"keâeCeer MeemekeâerÙe leb$eefvekesâleve mebmLee Demetve leer lÙee
efJeYeeieeleerue efJeÅeeLÙeeËÛeer Mew#eefCekeâ iejpe hetCe& keâjle Demeles.

efJeefJeOe MeeKee DeeefCe lÙeeleerue veeskeâjerÛeer mebOeer -
1) FvmšÎceWšsMeve / Øee@[keäMeve FbefpeefveDeefjbie - Ùee #es$eeleerue FbefpeefveÙeme& efJeefJeOe DeewÅeesefiekeâ

GhekeâjCes ÙeebÛeer efveefce&leer, osKeYeeue keâjleele. lÙeemebyebOeerÛes mebMeesOeve DeeefCe DeewÅeesefiekeâ #es$eeleerue ceeieCeerØeceeCes
opexoej Glheeoves leÙeej nesCÙeemee"er DeeefCe lÙeebÛee opee& jeKeCÙeeÛeer peyeeyeoejer lÙeebÛÙeeJej Demeles.

84 / keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše...

veeskeâjerÛeer mebOeer - Ùee #es$eeleerue heoJeerOejebvee mšerue, kesâefcekeâume, Kele, Jeerpe kebâhevÙee, efjHeâeÙevejerpe
Ùee kebâhevÙeebceOÙes lemesÛe ef[Hesâvme, efJeefJeOe mejkeâejer DeeefCe Keepeieer kebâhevÙeebceOÙes ceeieCeer Demeles.

peeieeflekeâerkeâjCeecegUs GÅeesie-JÙeJemeeÙeele Deeceguee«e yeoue nesle Deensle. lÙeecegUs 10 Jeer veblej
yengleebMe cegues-cegueer leebef$ekeâ #es$eekeâ[s JeUle Deensle. ÙeeÛes ØecegKe oesve Yeeie he[leele (1) ef[hueesceeOeejkeâ
GcesoJeej (2) DeeÙe. šer. DeeÙe.

1) ef[hueesceeOeejkeâ GcesoJeej - yengleebMeer cegues 10 Jeer veblej leerve Je<eeËÛee ef[hueesceee hetCe&
keâjleele. ef[hueesceeveblej leebef$ekeâ #es$eele cees"er ceeieCeer Demeles. meeOeejCeheCes 10 Jeer veblej GcesoJeejebvee
‘efmeefJnue, ceske@âefvekeâue, Fuesefkeäš^keâue, FbmšÎceWšsMeve, Fueskeäš^e@efvekeäme De@C[ FbmšÎceWšsMeve De@C[ keâcÙegefvekesâMeve,
Fueskeäš^e@efvekeäme De@C[ jsef[Dees FbefpeefveDeefjbie, Fueskeäš^e@efvekeäme, keâe@chÙegšj FbefpeefveDeefjbie, Dee@šesceesyeeF&ue ner
ef[hueesceeÛeer #es$es Deensle.’ ÙeeceOÙes Deueerkeâ[s ceguee-cegueeRÛee Dees{e DeefOekeâòece Fuesefkeäš^keâue, Fueskeäš^e@efvekeäme,
keâe@chÙegšj Ùee #es$eekeâ[s JeUt ueeieuee Deens keâejCe SketâCe peieeleÛe GÅeesie efJeÕeele Ùee MeeKesMeer mebyebOe cees"Ÿee
ØeceeCeele Jee{le Deensle. cee$e, ÙeeÛee DeLe& heejbheefjkeâ efmeefJnue, ceske@âefvekeâue, Dee@šesceesyeeF&ue Ùee ef[hueesceeme
ceeieCeer veener, Demes veener.

mheOee& hejer#eebÛeer leÙeejer keâjleevee keWâõ mejkeâejÛeer meWš^ue heefyuekeâ Jekeäme& ef[heeš&ceWšÛeer ØeefleJe<eea
ef[hueesceeOeejkeâemee"er 600 les 650 heos Yejueer peeleele. Ùeemee"er kesâJeU efmeefJnue, ceske@âefvekeâue, Fuesefkeäš^keâue
DeeefCe Fueskeäš^e@efvekeäme De@C[ keâcÙegefvekesâMeve ef[hueescee hee$elee DemeuesuÙee GcesoJeejebveeÛe Depe& keâjlee Ùeslees.
efMeJeeÙe ceneje°^ MeemeveeÛÙee efJeefJeOe ceneceb[Uele DeeefCe leebef$ekeâ mesJeebceOetve DeMee ØekeâejÛÙee heoebÛeer Yejleer
cees"Ÿee ØeceeCeele kesâueer peeles.

ceske@âefvekeâue DeeefCe Dee@šesceesyeeF&ue ef[hueesceeOeejkeâebmee"er ‘ueeskeâmesJee DeeÙeesie’ Éejs ‘meneÙÙekeâ ceesšej
Jeenve efvejer#ekeâ’ Ùee heoemee"er cees"er mebOeer Demeles.

lemesÛe Ùeemee"er keWâõ mejkeâejÛÙee Je meWš^ue Jekeäme& ef[heeš&ceWšÛÙee peeefnjeleermee"er keâesCelÙeener škeäkesâJeejerÛeer
Deš vemeles. mebj#eCemesJesle efJeMes<ele: ceske@âefvekeâue ef[hueesceemee"erÛeer vesJnerceOÙes heos Yejueer peeleele.

pÙee GcesoJeejebvee ueneve JeÙeele leebef$ekeâ JÙeJemeeÙeekeâ[s JeUeÙeÛes Deens, Demes GcesoJeej efmeefJnue,
ceske@âefvekeâue, Dee@šesceesyeeF&ue, keâe@chÙegšj, Fuesefkeäš^keâue ns ef[hueescee meJe&meeceevÙeebÛÙee iejpeebMeer efveieef[le
DemeuÙeeves Ùee ef[hueesceebme vesnceerÛe ØeeOeevÙe osleele. lemesÛe efmeefJnueMeer efveieef[le Demeuesuee DeeefCe cees"Ÿee
ØeceeCeele ceeieCeer Demeuesuee DemeeÛe Skeâ ef[hueescee cnCepes kebâmš^keäMeve šskeävee@uee@peer ne nesÙe. lemesÛe Ùee
ef[hueesceeyejesyej heg{erue GheMeeKeebvee megæe Deueerkeâ[s Yejhetj ceeieCeer Deens.

1) Fueskeäš^e@efvekeäme #es$e - ef[efpešue Fueskeäš^e@efvekeäme, Fb[efmš^Deue Fueskeäš^e@efvekeäme
2) hueeefmškeâ #es$e - hueeefmškeâ FbefpeefveDeefjbie, hueeefmškeâ šskeävee@uee@peer
3) šks eämešeFu& e #e$s e - šks eämešeFu& e cev@ ÙeHg eâ@ keäÛeejf ib e, šks eämešeFu& e e[f PeeFv& e, šks eämešeFu& e šks eäveeu@ eep@ ee,r
ce@veces[ šskeämešeF&ue kesâefcemš^er, efvešeRie šskeävee@uee@peer Ùee GheMeeKeebvee DeefOekeâ cenòJe Deeues Deens.
4) keâe@chÙegšj #es$e - keâe@chÙegšj FbefpeefveDeefjbie, keâe@chÙegšj šskeävee@uee@peer, keâe@chÙegšj De@efhuekesâMeve
Ùeebveener cees"er ceeieCeer Deens. efJeMes<ele: Ùee ef[hueesceemee"er cegueeRÛeer mebKÙee peemle Deens.
5) Øees[keäMeve #es$e - Øees[keäMeve šskeävee@uee@peer, Fb[efmš^Ùeue Fueskeäš^e@efvekeäme, Fuesefkeäš^keâ hee@Jej
mehueeÙe, he@kesâefpebie šskeävee@uee@peer, FvHeâcexMeve šskeävee@uee@peer Ùeekeâ[s megæe cegueecegueeRÛeer DeeJe[ eflelekeâerÛe Deens.

keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše... / 85

JejerueØeceeCesÛe 10Jeer veblej heg{erue ef[hueescee megæe ke⤠Mekeâlee -
kesâefcekeâue FbefpeefveDeefjbie, [sDejer šskeävee@uee@peer, Megiej šskeävee@uee@peer, ceeÙeefvebie FbefpeefveDeefjbie, heWš
FbefpeefveDeefjbie, cesšuepeea DeB[ cešsefjDeue šskeävee@uee@peer, ceeÙeefvebie DeB[ meJnxFbie, šsefuecesefškeäme FbefpeefveDeefjbie,
ceeÙe›eâes Øeesmesmej šskeävee@uee@peer, HeâeÙeefyeÇkesâMeve šskeävee@uee@peer, meeTb[ DeB[ De@hueeF&[ kesâefcemš^er, FjskeäMeve
FbefpeefveDeefjbie, ceMeerve šgume FbefpeefveDeefjbie, heshej DeB[ heuhe šskeävee@uee@peer, [^sme ef[PeeÙeefvebie DeB[ ce@vÙegHe@âkeäÛeefjbie
šskeävee@uee@peer, efØebefšbie šskeävee@uee@peer F. ef[hueesceebÛee meceeJesMe Deens.
DeeÙe. šer. DeeÙe.
Fb[efmš^Ùeue š^sefvebie FefvmššŸegš cnCepes DeeÙe. šer. DeeÙe. ÙeeÛes peeUs Deelee ceneje°^eleerue leeuegkeâeJeej
#es$eeheÙeËle hemejuesues Deens. pÙee efJeÅeeLÙeeËvee Gòece škeäkesâJeejer veener Je MekeäÙe eflelekeäÙee ueJekeâj Deeheuee
JÙeJemeeÙe - veeskeâjer meg¤ keâjeJeÙeeÛeer Deens, Demes GcesoJeej DeeÙe. šer. DeeÙe. uee ØeJesMe Iesleele. ns
DeYÙeeme›eâce 1 Je<ee&heemetve les 3 Je<ee&heÙeËle Deensle. DeMee DeYÙeeme›eâceeme ceeme DeYÙeeme›eâce Demes cnCeleele.
DeYÙeeme›eâce
ÙeeceOÙes šve&j, efHeâšj, ceefMeefvemš, efMešcesšue Jeke&âj F. DeYÙeeme›eâce hetCe& kesâuesuÙee GcesoJeejebÛeer
cees"er iejpe vesnceerÛe Yeemele Demeles. Demes GcesoJeej DeeheDeeheuÙee DeYÙeeme›eâceevegmeej ueneve GÅeesie keâe{tve
heg{s peele Demeleele. ØeecegKÙeeves mehueeÙeÛeer efkebâJee cees"Ÿee GÅeesieebveer efouesuÙee Jeke&â Dee@[&jÛeer hetle&lee keâjCes ns
DeMee GÅeespekeâebÛes keâece Demeles. Deepener DeMee ØekeâejÛes DeeÙe. šer. DeeÙe. Ûes DeYÙeeme›eâce keâjCeeNÙee
GcesoJeejebvee efveef§eleÛe JÙeJemeeÙeele DeeefCe veeskeâjerle cees"er mebOeer Deens.
lemesÛe DeeÙe. šer. DeeÙe. Oeejkeâ GcesoJeejebvee mheOee& hejer#ee, jsuJesceOÙes, mebj#eCe mesJesceOÙes ØeÛeb[
ceeieCeer Deens.

‰

86 / keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše...

12
{
Dee≈w eeeif eke‚ eMf e#eCe -
mJeŸejb eps eieeje¤Ÿee veJŸee eof Mee

Meeueeble Je yeejeJeerÛeer hejer#ee GòeerCe& PeeuesuÙee GcesoJeejebmee"er DeewÅeesefiekeâ ØeefMe#eCe mebmLee cnCepes
F[b emf šÙ^ eue šes^ vf eib e Fevf mššŸešg Jee DeeÙe. še.r DeeÙe. ceOÙes eJf eeJf eOe leeeb $f ekeâ Jee DevÙe mJe¤heeÛÙee DeYÙeeme›eâceemee"er
ØeJesMe Ieslee Ùeslees. DeewÅeesefiekeâ ØeefMe#eCe mebmLeebceOÙes efJeefJeOe ØekeâejÛes jespeieej efceUCÙeeyejesyejÛe mJeÙebjespeieejmegæe
meg¤ keâjlee Ùeslees ns Ùee meboYee&le GuuesKeveerÙe Deens.
Depe& keâjeÙeÛeer heæle

DeewÅeesefiekeâ ØeefMe#eCe mebmLeebceOÙes ØeJesMeemee"er Depe& keâjCÙeemee"er efJeefJeOe ØekeâejÛes jeKeerJe GcesoJeej Je
meJe&meeOeejCe ßesCeerÛes GcesoJeej Ùeebvee efJeefnle vecegvÙeeleerue JesieJesieUs Depe& keâjeJes ueeieleele.
JÙeJemeeÙeeÛeer efveJe[

GcesoJeejeves ØeJesMeemee"er SkeâÛe Depe& keâjeÙeÛee Demelees. Ùee Depee&ceOÙes lÙeeuee pÙee JÙeJemeeÙeele ØeJesMe
IÙeeÙeÛee Deens, lÙee peemleerle peemle leerve JÙeJemeeÙeebÛeer veeJes lÙeebÛÙee hemebleer ›eâceevegmeej Je ØeeOeevÙe›eâceeves
Depee&leerue efJeefJeOe jkeâevÙeele YejeÙeÛeer Demeleele. GcesoJeejeves ØeJesMeemee"er pÙee JÙeJemeeÙeeÛeer veeJes DeeheuÙee
Depee&le veceto kesâueer Deensle lÙee JÙeJemeeÙeehegjleeÛe lÙeeÛee ØeJesMeemee"er efJeÛeej kesâuee peelees. ceeieemeJeieeaÙe
peeleer - peceeleeRÛÙee GcesoJeejebvee efpeune ob[eefOekeâeNÙeekeâ[tve Øeehle kesâuesuee DeeJeMÙekeâ lees peeleerÛee oeKeuee
meeoj keâjeJee ueeielees.

keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše... / 87

efveJe[ heæleer
DeewÅeesefiekeâ ØeefMe#eCe mebmLesleerue efJeefJeOe hejer#esceOÙes GcesoJeejebvee efceUeuesues iegCe ÙeeÛÙee DeeOeejs Je

ØeÛeefuele MeemekeâerÙe efveÙeceebvegmeej GcesoJeejebÛeer efveJe[ keâjCÙeele Ùesles.
Ùee JÙeJemeeÙeemee"er efkeâceeve Mew#eefCekeâ hee$elee cnCepes Meeueeble hejer#ee GòeerCe& DemeCeejs GcesoJeejmegæe

Depe& ke⤠Mekeâleele. cee$e DeMee oesvner ØekeâejÛÙee GcesoJeejebveer Meeueeble ØeceeCehe$e hejer#esle efceUefJeuesuÙee
SketâCe iegCeebÛee efJeÛeej keâ¤ve lÙeebÛeer ØeJesMeemee"er efveJe[ keâjCÙeele ÙesF&ue. GheueyOe peeieebÛÙee mebKÙesvegmeej
DeewÅeesefiekeâ ØeefMe#eCe mebmLesle ØeJesMeemee"er hee$e "jCeeNÙee GcesoJeejebÛeer iegCeJeòee Ùeeoer mebyebefOele mebmLesÛÙee
metÛevee HeâuekeâeJej Depe& mJeerkeâejCÙeeÛÙee leejKesheemetve meeOeejCele: 15 efoJemeeble ueeJeCÙeele Ùesles. pÙee
GcesoJeejebvee DeeheuÙee mJele:ÛÙee Jee Ùeeoerleerue Flej GcesoJeejebÛÙee iegCeeefOeKÙeeefJe<eÙeer keâener Mebkeâe Demesue
lÙeebveer DeeheuÙee njkeâleer meyeU hegjeJÙeemen Ùeeoer metÛevee HeâuekeâeJej ueeJeuÙeeheemetve leerve efoJemeebÛÙee Deele
mebyebefOele ØeeÛeeÙeeËkeâ[s osCes Dehesef#ele Demeles.

JeÙeesceÙee&oe
DeewÅeesefiekeâ ØeefMe#eCe mebmLesle ØeJesMe IesT FefÛÚCeeNÙee GcesoJeejebmee"er mebyebefOele Je<eea 31 peguew jespeer

GcesoJeejeÛes JeÙe 14 Je<eeËhes#ee keâceer Je 25 Je<eeËhes#ee DeefOekeâ vemeeJes. ner DeefOekeâlece JeÙeesceÙee&oe
ceeieemeJeieeaÙe GcesoJeejebmee"er 3 Je<eeËveer lej pÙeebÛÙee peefceveer DeewÅeesefiekeâerkeâjCeeÛÙee ØekeâuheeceOÙes iesuÙee
Deensle lÙeebÛÙeemee"er 1 Je<eeËveer efMeefLeue#ece Deens.

efJeefJeOe JÙeJemeeÙeebÛee leheMeerue
ceneje°^eleerue efJeefYeVe DeewÅeesefiekeâ ØeefMe#eCe mebmLeebceOÙes cegKÙele: heg{erue DeYÙeeme›eâce efMekeâefJeues

peeleele.

ueesnejkeâece - neleeves efkebâJee ceMeerveJej Oeelet leeheJetve lÙeeme DeeJeMÙekeâ Ieeš Jee Deekeâej osCÙeemee"er
JeekeâefJeCes.

megleejkeâece - ueeketâ[keâece keâjCÙeemee"er neleeves Je efJepesÛeer nlÙeejs Jeehe¤ve Heâefve&Ûej yeveefJeCes,
ueekeâ[er meeceeve leÙeej keâjCes Je lÙeebÛeer og®mleer keâjCes.

[^eHeäšdmeceve (efmeefJnue) - Fceejleer, cees"s jmles efkebâJee Øekeâuhe, OejCes ÙeebÛes DeejeKe[s leÙeej keâjCes.

[^eHeäšdmeceve (ceske@âefvekeâue) - Ùeb$es, Ùeb$emeeceg«eer, Ùeebef$ekeâ hetjkeâ Yeeie, meeefnlÙeeÛes DeejeKe[s, efšheCe
Jee ceeefnleerÛÙee DeeOeejs [^e@FËie leÙeej keâjCes.

Fuesefkeäš^efMeÙeve - keâejKeeves, hee@Jej neTme, efJepesÛeer Ùeb$es F. Ûeer og®mleer keâ¤ve lÙeebÛeer efveiee
jeKeCes.

88 / keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše...

Fueskeäš^eshuesšj - Fueskeäš^eshuesefšbie heæleerves DeeJeMÙekeâ pee[erÛee OeeletÛee cegueecee efJepesÛÙee meneÙÙeeves
osCes.

efHeâšj - OeeletÛÙee Jemlet Je hetjkeâ Yeeieebvee [^e@FËieceOÙes oeKeefJeuÙeeØeceeCes keâjJeleerves keâehetve, legkeâ[s
hee[tve, pees[tve, Ieemetve ÙeesiÙe Deekeâej osCes Je lÙeele iejpesvegmeej og®mlÙee keâjCes.

ueeFveceve Je JeeÙejceve - peefceveerKeeueerue Je peefceveerJejerue efJepesÛÙee leeje yeebOeCes Je JeerpehegjJe"e
meg¤ keâjCes, efJeefJeOe ef"keâeCeer JeeÙejeRÛes keâece keâjCes Je Jeerpe ØeJeen keâeÙece jeKeCes.

ceefMeefvemš - efJeefJeOe ØekeâejÛeer Ùeb$es yemeefJeCes Je Ûeeuet keâjCes.

ceske@âefvekeâ (DeeÙe. meer. Fbefpeve) - ef[Pesue Jee Dee@F&ue FbefpeveÛÙee FefÛÚle keâeceemee"er lÙeeleerue oes<e
MeesOeCes, og®mle keâjCes Jee lesueheeCeer keâjCes.

ceske@âefvekeâ (FbmšÎceWš) - Ùeb$emeeceg«eerÛeer GhekeâjCes mJeÛÚ keâjCes, pegUefJeCes, lÙeeleerue oes<e MeesOeCes Je
otj keâjCes Je ÙeesiÙe GheÙeesieemee"er leheemetve heenCes. keâesCelÙeener efJeefMe° ØekeâejÛes efJeMes<eerkeâjCe meeOelee Ùesles.
Goe. ceske@âefvekeâue nw[^esefuekeâ, vÙetce@efškeâ, Dee@efhškeâue Ùeeleerue SkeâeÛe ØekeâejÛes efMe#eCe Ieslee Ùesles.

meeÛeskeâj - Ùee iešeleerue keâejeieerj JeeUtheemetve efvejefvejeàÙee ØekeâejÛÙee [^e@FËie ØeceeCes meeÛes leÙeej
keâjlees. Oeelet efJeleUtve Ùee meeÛÙeeceOetve DeeslekeâeceeÉejs Jemlet leÙeej keâjlees. Yeóerleerue JeeUt veerš keâjCes,
efve¤heÙeesieer Oeelet Jee Flej Jemlet keâe{tve šekeâCÙeeÛes keâece keâjlees.

Ùeebef$ekeâ (keâef<e&$e) - Mesleer, yeebOekeâece efkebâJee lelmece DeJepe[ keâeÙee&keâefjlee keâef<e&$eeÛeer (š^@keäšj) efveiee
"sJeCes, Fbefpeve meg¤ keâ¤ve efkebâJee ÛeeueJetve oes<e MeesOeCes, efvekeâeceer Yeeie yeoueCes, mewueYeeie veerš yemeefJeCes
DeeefCe DeMee leNnsves keâef<e&$e keâeÙe&#ece jenerue ÙeeÛeer keâeUpeer IesCes.

huebyej - heeCÙeeÛes veU, peUCeeÛee ie@me, MeewÛeketâhe Fb. heeFheueeFvme yemeefJeCes Jee og®mle keâjCes.

Ùeb$e keâejeieerj - OeeletÛes "eskeâUs, GhekeâjCes F. Jemlet efouesuÙee [^e@FËieØeceeCes leÙeej keâjCes Je
[^e@FËieÛee DeYÙeeme keâjCes.

ÙeeefMeJeeÙe keâener DeewÅeesefiekeâ ØeefMe#eCe mebmLeebceOÙes mebieCekeâ, ueIeguesKeve, yee@Ùeuej Dee@hejsšj F.
DeYÙeeme›eâceebÛee meceeJesMe keâjCÙeele Deeuee Demetve lÙeeÛee HeâeÙeoe FÛÚgkeâ GcesoJeej IesT Mekeâleele.

DeewÅeesefiekeâ ØeefMe#eCe mebmLesletve efMe#eCe Iesleuesues efJeÅeeLeea DeewÅeesefiekeâ #es$eele Jee keâejKeevÙeele GcesoJeejer
Jee veeskeâjer ke⤠Mekeâleele. lÙeeefMeJeeÙe mJele:ÛÙee leebef$ekeâ %eeveeÛee GheÙeesie keâ¤ve mJeÙebjespeieej meg¤ keâ¤
Mekeâleele. leebef$ekeâ°Ÿee ØeefMeef#ele GcesoJeejebvee lÙeebÛÙee OebÅeemee"er DeLe&meneÙÙe osCÙeeme yeBkeâemegæe heg{ekeâej

keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše... / 89

Iesle DemeuÙeeves lÙeeÛee HeâeÙeoemegæe Demes GcesoJeej IesT Mekeâleele. Lees[keäÙeele cnCepes DeewÅeesefiekeâ ØeefMe#eCe
mebmLesÛÙee ceeOÙeceeletve leebef$ekeâ veeskeâjer Je mJeÙebjespeieej Demes ognsjer HeâeÙeos nesle Demeleele. Ùeemee"er DeefOekeâ
ceeefnleermee"er mebyebefOele ef"keâeCeÛeer DeewÅeesefiekeâ ØeefMe#eCe mebmLee Jee heg{erue ef"keâeCeer mebheke&â meeOeuee peeT
Mekeâlees.

ceneje°^ jepÙe Mew#eefCekeâ mebMeesOeve Je ØeefMe#eCe heefj<eo,
efJeYeeieerÙe keâeÙee&ueÙe JÙeJemeeÙe ceeie&oMe&ve Je efveJe[ mebmLee 3,
ceneheeefuekeâe ceeie&, cegbyeF& 400 001

‰

90 / keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše...

13
{
oneJeer veeheemeemb ee"e¤r es ke‚ejf Dej

oneJeer veeheeme PeeuŸeevelb ej veeke‚lehx eCee¤ee eMf eke‰ke‚e yemeuŸeeves he{g s
ke‚ener ke‚jCŸee¤eer Gceos ve∞ nels e.s JeemleeJf eke‚, DeMeer ceug es eJf eeJf eOe #e$s eele
Deeheues ke‚ejf Dej Ie[Jet Meke‚leele. lŸee ke‚ejf Dej #e$s eeeJf e<eŸeer Lee[s ms e.s ..

1) ueeskeâmesJee keWâõ
MeeUsceOÙes ‘{’ "juesuÙee cegueebceOÙes Deveskeâoe Skeâ kegâMeue leb$e%e ueheuesuee Demelees. lÙeeueeÛe hewuet

hee[CÙeeÛes keâece ‘ueeskeâmesJee keWâõ’ keâjles. Ùee keWâõeceOÙes 62 ØekeâejÛes Deuhe cegoleerÛes mJeÙebjespeieejeefYecegKe
DeYÙeeme›eâce Ûeeueleele. leerve Dee"Je[s les leerve ceefnvÙeebheÙeËle cegoleerÛes DeYÙeeme›eâce Demetve lÙeebÛeer Heâer
meeOeejCe 500 ®heÙeebheemetve 2,500 ®heÙes Flekeâer Demeles.

ueeskeâmesJee keWâõeceOÙes ceesyeeF&ue efjhesDeefjbie, De@uÙegefceefveDece mueeF&ef[bie Jekeäme&, Smeer efjhesDeefjbie,
keâe@chÙegšj ne[&JesDej Demes veJeerve ÙegieeMeer megmebiele Demes DeYÙeeme›eâce ÙesLes Iesleues peeleele. ns DeYÙeeme›eâce hetCe&
keâjCeeNÙee efJeÅeeLÙeeËÛeer ‘ueeskeâmesJee menkeâejer meesmeeÙešer’ DeewÅeesefiekeâ ØeefMe#eCe mebmLesle (DeeÙe. šer. DeeÙe.
ceOÙes) mLeehevee kesâueer peeles. Ùee ceeOÙeceeletve MeemekeâerÙe, efveceMeemekeâerÙe Je Keepeieer DeemLeeheveebÛeer keâeces
IesCÙeeme ner mebmLee ceole keâjles. Ùee DeYÙeeme›eâceebÛeer efJemle=le ceeefnleer keâesCelÙeener DeeÙe. šer. DeeÙe. ceOÙes
efceUt Mekesâue. efkebâJee heg{erue heòÙeeJej mebheke&â keâjeJee -

JÙeJemeeÙe ceeie&oMe&ve Je efveJe[ mebmLee, 3, ceneheeefuekeâe ceeie&, cegbyeF& 400 001

2) peveefMe#eCe mebmLeeve (ßeefcekeâ efJeÅeeheer")
MeeUe, ceneeJf eÅeeueÙeecb eOÙes Deveòg eeCr e& PeeuÙeeves DeelceeJf eÕeeme njJevt e yemeueus Ùee le®Ceevb ee mJeÙejb eps eieejemee"er

ceewefuekeâ ceeie&oMe&keâ Je ØeefMe#eCe peveefMe#eCe mebmLeeve osles. JejUer ÙesLes ÙeeÛeer cegKÙe MeeKee Demetve osMeYejele
122 MeeKee Deensle. meesÙeermkeâj JesU Je DelÙeuhe Megukeâ ns ÙesLeerue DeYÙeeme›eâceeÛes JewefMe°Ÿe Deens.

ÙeeceOÙes Iejiegleer efMeJeCekeâece, ceWoer, meeQoÙe&meeOevee, mee@Heäš še@F&pe yeveefJeCes, Yejlekeâece, iueeme

keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše... / 91

heWefšbie, kegâefkebâie heemetve Deieoer mebieCekeâeMeer mebyebefOele 60 hes#ee DeefOekeâ leebef$ekeâ Je JÙeeJemeeefÙekeâ DeYÙeeme›eâce
ÙesLes Ûeeueleele. DeefOekeâ ceeefnleermee"er heg{erue heòÙeeJej mebheke&â meeOeeJee -

peveefMe#eCe mebmLeeve, DeeoMe&veiej, pevelee neÙemketâuepeJeU, cegbyeF& 400 025
otjOJeveer - 020 24224433

3) ueIegGÅeesie mesJee mebmLeeve
Ùee mebmLesÉejs ueIegGÅeesie Je mJeÙebjespeieej hetjkeâ DeMee Deveskeâ Deuhe cegoleerÛÙee ØeefMe#eCe keâeÙe&›eâceebÛes

DeeÙeespeve Je<e&Yej meg¤ Demeles.
ÙeeceOÙes meeyeCe Je ef[špeËš efveefce&leer, DeVe, YeepÙee, HeâUebÛes hejer#eCe F. mebyebOeer ns ØeefMe#eCe Demeles

ÙeeÛeer peeefnjele JesUesJesUer ØekeâeefMele kesâueer peeles. DeefOekeâ mebhekeâe&mee"er heg{erue heòÙeeJej mebheke&â keâjeJee -
ueIegGÅeesie mesJee mebmLeeve, Yeejle mejkeâej ueIegGÅeesie ceb$eeueÙe, DebOesjer - kegâuee& ceeie&, meekeâerveekeâe,

cegbyeF& 400 072 otjOJeveer - 020 - 28756090, 020 - 28577166-215

4) ceeUer ØeceeCehe$e DeYÙeeme›eâce
hegmlekeâeceOÙes ve jcelee Pee[s Je HegâueebceOÙes jceCeeNÙee cegueebmee"er ne DeYÙeeme›eâce DeeJe[erÛee Je GheÙegòeâ

"jsue. IejeÛÙee efKe[keâerle ueeJeuesuÙee kegbâ[Ÿeeheemetve ieÛÛeerceOeueer yeeiesheÙeËle Øekeâuheele kegâMeue ceeàÙeebÛeer
DeeJeMÙekeâlee Demeles.

lÙee °erves [e@. yeeUemeensye meeJeble keâeskeâCe ke=â<eer efJeÅeeheer"eleHexâ meeleJeer GòeerCe& efJeÅeeLÙeeËmee"er Skeâ
Je<e& cegoleerÛee ceeUer DeYÙeeme›eâce cegbyeF&le heg{erue ef"keâeCeer Ûeeuelees.

cegbyeF& heMegJewÅekeâ ceneefJeÅeeueÙe, Deejs keâe@ueveer, ieesjsieeJe (hetJe&), cegbyeF& 400 065
lemesÛe cegbyeF& efJeÅeeheer"eceOÙes megæe veme&jermebyebOeer ØeefMe#eCe efoues peeles.

5) celmÙe JÙeJemeeÙe
celmÙe JÙeJemeeÙe efoJemeWefoJeme DelÙeeOegefvekeâ nesle Deens. KeeÅeJÙeJemeeÙeeheemetve les Iej mepeefJeCÙeemee"er

efHeâMešBkeâ yeveefJeCÙeeheÙeËle ÙeeÛeer JÙeehleer Deens. lÙee °erves heg{erue ef"keâeCeer DeYÙeeme›eâce GheueyOe Deensle.
1) celmÙemebyebOeer mejkeâejer efMe#eCe keWâõ, Deefueyeeie, efpe. jeÙeie[
2) leejeheesjJeeuee celmÙeeueÙe, Ûeveea jes[, cegbyeF&
ÙesLes 5 efoJemeebÛes ØeefMe#eCe efoues peeles. ØeecegKÙeeves efHeâMe šBkeâ leÙeej keâjCÙeeÛes ØeefMe#eCe efoues peeles.

ÙeeÛes Megukeâ 200 ®heÙes Deens. lÙeemee"er efJeÅeeLÙeeËveer veeWoCeer keâjCes DeeJeMÙekeâ Demeles. "jeefJekeâ mebKÙee
hetCe& PeeuÙeeveblej ØeefMe#eCe efoues peeles.

6) DeewÅeesefiekeâ ØeefMe#eCe mebmLee
Ùee mebmLeebceOÙes keâener DeYÙeeme›eâceemee"er 8Jeer, 9Jeer, oneJeer veeheeme efJeÅeeLÙeeËveener ØeJesMe efouee

peelees. lÙeeÛeer ceeefnleer heg{erueØeceeCes -
DeYÙeeme›eâceeÛes veeJe - 1) ceefMeefvemš, 2) huebyej, 3) ieJeb[erkeâece, 4) jbieejer, 5) JeeÙejceve,

6) ke=â<eer Ùeb$emeeceg«eer ceske@âefvekeâ, 7) yegkeâ yeeFËef[bie, 8) Yejlekeâece Je efJeCekeâece, 9) keâefšbie Je mÙegFËie,

92 / keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše...

10) Ûeece[er Jemlet yeveefJeCes.
DeefOekeâ ceeefnleermee"er heg{erue heòÙeeJej mebheke&â meeOee.
JÙeJemeeÙe ceeie&oMe&ve Je efveJe[ mebmLee, 3 ceneheeefuekeâe ceeie&, cegbyeF& 400 001

7) ceneje°^ jepÙe JÙeJemeeÙe efMe#eCe hejer#ee ceb[UeÛeer ceevÙelee Demeuesues DeYÙeeme›eâce
efJeÅeeLÙeeËceOÙes JÙeJemeeÙe efMe#eCeeÛeer DeeJe[ efvecee&Ce JneJeer Je lÙeebvee mJeeJeuebyeer yeveefJeCÙeemee"er ns

DeYÙeeme›eâce leÙeej kesâues Deensle. 6 ceefnves les 2 Je<e&s cegoleerÛes ns DeYÙeeme›eâce efJeefJeOe ceevÙeleeØeehle Keemeieer
mebmLeebceOÙes ÛeeueJeues peeleele.

DeYÙeeme›eâceeÛes veeJe - 1) Fueskeäš^e@efvekeâ DemeWyueer Je šer. Jner. cesšsvevme, 2) keâe@chÙegšj Dee@hejsMeve
efJeLe Sce. Sme. Dee@efHeâme, 3) meefš&efHeâkesâš keâesme& Fve [er. šer. heer., 4) DevegjsKekeâ, 5) ef[Pesue Fbefpeve
Ùeebef$ekeâer, 6) efJeÅegle leejleb$eer, 7) hebhe Je efJeÅegle ceesšj efjhesDeefjbie, 8) ceesšj DeecexÛej JeeFef[bie,
9) ØeefMeleve Je Jeeleevegketâueve, 10) Ie[ŸeeU og®mleer, 11) pees[ejer (yeWÛeefHeâšj), 12) megJeCe&keâuee,
13) jbiekeâece, 14) Heâesšes«eeefHeâkeâ huesšcesefkebâie Je Dee@Heâmesš efØebefšbie, 15) JeeefCepÙe jbiekeâece, 16) yeebyet
›eâeHeäš, 17) meeQoÙe&MeeŒe ÙeemebyebOeer DeefOekeâ ceeefnleermee"er heg{erue heòÙeeJej mebheke&â keâje -

GhemebÛeeuekeâ, JÙeJemeeÙe efMe#eCe Je ØeefMe#eCe ØeeosefMekeâ keâeÙee&ueÙe, 49 KesjJee[er, DeefueÙeeJejpebie
ceeie&, Jeebõs (hetJe&), cegbyeF& 400 051

8) ieJnve&ceWš hee@ueeršsefkeävekeâ, Jeebõs
ÙeebÛÙee Jeleerves heg{erue oesve DeYÙeeme›eâce 10 Jeer veeheeme efJeÅeeLÙeeËmee"er GheueyOe Deensle.
1) jseføeâpejsMeve Je SDejkebâef[Meefvebie, 2) keâe@chÙegšj ne[&JesDej

9) Keeoer Je «eeceesÅeesie mebmLeeve
Jevemebheoe Je ke=â<eer GÅeesie lemesÛe DevÙe heejbheefjkeâ JÙeJemeeÙeeceOÙes DeeOegefvekeâ efMe#eCe ÙesLes ÛeeueJeCeeNÙee

DeuhecegoleerÛÙee DeYÙeeme›eâceeletve efceUles.
DeefOekeâ ceeefnleermee"er heg{erue heòÙeeJej mebheke&â keâje.
Keeoer «eeceÅeesie mebmLeeve, «eeceesoÙe, Fuee& jes[, efJeuesheeuex (he.) cegbyeF& 400 056
otjOJeveer - 020 - 26719465, 26716323

10) ue<keâjer mesJee
ue<keâjeceOÙes kesâJeU KeebÅeeJej yebogkeâe IesTve ue{Ceejs mewefvekeâ vemeleele, lej Flej Deveskeâ ve ue{Ceejs

ner Demeleele. mewvÙe oueele [^eÙeJnme&, cÙegefPeefMeDevme, mJeÙebheekeâer, Fueskeäš^erefMeÙeve DeMee Deveskeâ heoemee"er
Deieoer 10 Jeer veeheeme efJeÅeeLÙeeËveener mebOeer efceUles. lÙeecegUs DeeheuÙee DeeJe[erÛes keâece keâjeÙeuee lej
efceUlesÛeŠ heCe lÙeeefMeJeeÙe Ûeebieues jenCeerceeve, Øeefle‰e, Ûeebieues Jesleve, cegueebmee"er efMe#eCe megefJeOee, Flej
meJeueleer Je osMeeÛeer mesJee keâjCÙeeÛee meeLe& DeefYeceeve DeMee efkeâlÙeskeâ iees°er SkeâeÛe JesUer Øeehle nesleele.

keâener heoeÛeer ceeefnleer heg{erueØeceeCes - 1) meesupej š^s[dmeceve (pevejue [Ÿegšer) Jeeokeâ, [^eÙeJnj Sšer

keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše... / 93

F. 2) meesupej š^s[dmeceve ("jeefJekeâ keâeces) ueesnej, megleej, Oeesyeer, vneJeer F. 3) vesJner mesuej (Jeeokeâ) 4)
mšgDe[& Je kegâkeâ 5) šesheme F.

ÙeeÛeyejesyej lešj#ekeâ [scesefmškeâ yeÇBÛemee"er veeefJekeâ Yejleer Demeles. Ùeemee"er 8 Jeer GòeerCe& Je JeÙe 17
les 22 Je<ex DeMeer hee$elee Demeles. ÙeeceOÙes uesKeer hejer#ee, efHeâefpekeâue šsmš, JewÅekeâerÙe ÛeeÛeCeer Je cegueeKeleerveblej
Debeflece efveJe[ nesles.

Jejerue meJe& heoemee"er mewvÙeoueeleHexâ (Deeceea, vesJner Je SDej Heâesme&) Jele&ceevehe$eeceOÙes JesUesJesUer
peeefnjeleer Øeefmeæ kesâuÙee peeleele. lÙeevegmeej Depe& keâjCes DeeJeMÙekeâ Demeles.

‰

94 / keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše...

14
{
YeejleeŸr e mevs eeoueeleeur e ke‚ejf Dej

meJe& YeejleerŸeebvee vesnceer¤e Deeke‚<e&Ce DeeefCe DeefYeceeve DemeuesuŸee
YeejleeŸr e mevw Ÿeoueele ÿeJeMs e ke‚mee IŸeeŸe¤ee? lŸeemee"er ke‚Mee ÿeke‚ej¤Ÿee
heje#r ee Demeleele? Je lŸee¤es mJe§he ke‚eŸe Demele?s ŸeeeJf e<eŸeer Lee[s ms e.s ..

YeejleeÛeer mesveeoues - Yetmesvee, veewmesvee Je JeeÙegmesvee ner peieeleerue Øeyeue je°^ebÛÙee mesveeoueebÛÙee
lees[erÛeer mecepeueer peeleele. Meskeâ[es Je<eeËÛeer Ùegæhejbheje Je mJeeleb$ÙeØeehleerveblejÛeer lÙeebÛeer keâeceefiejer ner Skeâ
ieewjJe-ieeLee Deens. Demes Demetvener Skeâ hesMee cnCetve DeepekeâeueÛÙee le®Ceefhe{eruee lÙeeÛes Deekeâ<e&Ce keâceer
Deens. keâener DebMeer De%eeve Je yeJnbMeer Deepe yeeskeâeUuesuee ÛebieUJeeo ¢eeuee keâejCe Deens. mewvÙemesJee ns
DeefmeOeeje›ele Deens. Ùeele Meejerefjkeâ keâ° Deensle, Deehlepeveebheemetve otj jeneJes ueeieles Je Flej veeskeâNÙeebÛÙee
ceeveeves - efJeMes<ele: hejosMeeleerue veeskeâNÙeebÛÙee ceeveeves õJÙeepe&ve keâceer Demeles. lÙeecegUs efJeveecetuÙe DeVeOeevÙe,
JewÅekeâerÙe mesJee, keBâefšvemesJee, Je<ee&letve 60 efoJeme jpee, efveJe=efòeJesleve, YeefJe<ÙeefveOeer, ue{eF&le peKeceer
PeeuÙeeme YejheeF&, ce=leebÛÙee veeleueieebvee YejheeF&, efveJe=òeerveblej keâener ØeceeCeele hegvne veeskeâNÙee, ue{eF&le
MeewÙe&heokesâ efceUefJeCeeNÙee Jeerjebvee peceerve FlÙeeoer meJeueleeRkeâ[s ogue&#e kesâues peeles. lÙeecegUs DeepekeâeueÛeer
le®Ce efhe{er DeefYeÙeebef$ekeâer, [e@keäšjerhesMee, mebieCekeâ mesJee Je keâener ØeceeCeele ØeMeemekeâerÙe mesJeskeâ[s JeUleele.
YeejleerÙe mewvÙeoueele Deepe 20 npeejebntve peemle DeefOekeâeNÙeebÛÙee peeiee efjkeâecÙee Deensle.

mewvÙeoueeefJe<eÙeer DeveemLee ceneje°^ele Øekeâ<ee&ves peeCeJeles Deens. Heâej Lees[er ngMeej, ÛegCeÛegCeerle cegues-
cegueer mJeKegMeerves keWâõmesJesÛÙee hejer#esuee yemeleele. Ùeeuee keâejCe ceneje°^eletve yejerÛe ueeÙekeâ cegues hejosMeer
veeskeâNÙee MeesOeleele Je Meskeâ[es cees[keäÙeelees[keäÙee DeOe&Ješ, ceevÙelee DemeuesuÙee-vemeuesuÙee FbefpeefveDeefjbie,
cesef[keâue Je keâe@chÙegšj efMe#eCe mebmLeebÛÙee yeensj jebiee ueeJeleele.

mewvÙeoueele ØeJesMe IesCÙeeÛes ceeie&
mewvÙeoueele DeefOekeâejer cnCetve ØeJesMe IesCÙeeÛes Deveskeâ ceeie& Deensle.

keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše... / 95

1) yeejeJeerveblej je°^erÙe mebj#eCe ØeyeesefOeveerle ØeJesMe.
2) heoJeerOejebkeâefjlee Fbef[Ùeve efceefuešjer De@ke@â[ceer DeLeJee veewoue Je JeeÙegoueele keâcyeeFË[ ef[Hesâvme

meefJn&mesmeÛÙee hejer#esÉejs ØeJesMe.
3) JeÙe 23-24 PeeuÙeeme Je ieefCele-meeÙevme keâÛÛes DemeuÙeeme heeÛe Je<eeËÛes Mee@š& meefJn&me

keâefceMeve. Dee@efHeâmeme& š^sefvebie De@ke@â[ceer, ÛesVeF&.
4) yeejeJeer ieefCele - meeÙevmeceOÙes 75 škeäkeäÙeebÛÙeeJej iegCe DemeuÙeeme De) keâe@uespe Dee@Heâ

FbefpeefveDeefjbie, efoIeer, hegCes DeLeJee ye) DeeÙe. Sve. Sme. efMeJeepeer, ueesCeeJeUe ÙesLes FbefpeefveDej
nesCÙeekeâefjlee ØeJesMe.
5) FbefpeefveDej heoJeerOejebvee ceewefKekeâ (Je uesKeer) ÛeeÛeCeer. meefJn&mesme efmeueskeäMeve yees[&leHexâ eflevner
oueele ØeefMe#eCe Je keâefceMeve.
6) keâeÙeÅeeÛeer heoJeer DemeuÙeeme meppe, De@[Jneskesâš pevejue KeelÙeele keâefceMeve.
7) heoJÙegòej heoJeerOeejkeâ cegueecegueeRvee efMe#eCe KeelÙeele ØeJesMe.
8) heoJeerOej cegueeRvee mewvÙe Je JeeÙegoueele Jewceeefvekeâ DeLeJee Flej KeelÙeele Dee@efHeâmej š^sefvebie
Dekeâeoceer, ÛesVeF& DeLeJee SDejHeâesme& De@ke@â[ceerle efMe#eCe IesTve 5-7 Je<eeËÛes Mee@š& meefJn&me
keâefceMeve.
9) 35-40 Je<eeËÛÙee veeskeâjerle DemeuesuÙeebvee ØeeosefMekeâ mesvesle keâefceMeve.
10) S. SHeâ. Sce. meer. ÛÙee ØeJesMe hejer#ee osTve 5 Je<ex keâesme& keâ¤ve Heâewpesle [e@keäšj neslee Ùesles.
11) 12 Jeer veblej heefjÛeeefjkeâe (veme&) neslee Ùesles.

je°^erÙe mebj#eCe ØeyeesefOeveer ØeJesMe Je kebâyeeFË[ ef[Hesâvme meefJn&mesme (meer[erSme) ØeJesMe (jsiÙeguej DeeefCe
Mee@š& meefJn&me)

je°^erÙe mebj#eCe ØeyeesefOeveer (Sve. [er. S.) Je eflevner oueeble yeejeJeer GòeerCe& Je heoJeerOej cegueebvee
ueeskeâmesJee DeeÙeesie (Ùet. heer. Sme. meer.) leHexâ IesCÙeele ÙesCeeNÙee mheOee& ØeJesMe hejer#eebÉejs ØeJesMe osCÙeele Ùeslees.
Ùee uesKeer hejer#ee Je<ee&letve oesve JesUe (SefØeue-ces Je mehšWyej-Dee@keäšesyej) IesCÙeele Ùesleele. ÙeemebyebOeer peeefnjele
jespeieej meceeÛeej (Schuee@ÙeceWš vÙetpe) Je Flej keâener owefvekeâebletve leerve ceefnves DeeOeer Øeefmeæ nesleele.

je°^erÙe mebj#eCe ØeyeesefOeveerle peevesJeejer Je peguewceOÙes ØeJesMe efouee peelees. [snje[tveuee DeeÙe. Sce. S.
ceOÙesner ¢eeÛe ceefnvÙeele efMe#eCe›eâce meg¤ nesleele. leerÛe iees° veewoue Je JeeÙegmesvee De@ke@â[ceerÛeer Deens.
ÛesVeF&ÛÙee mebmLesle Dee@keäšesyejuee keâesme& meg¤ neslees.

JeÙeesceÙee&oe Sve. [er. S. keâefjlee 16 les 19 Je<e&s Je 6 ceefnves. heoJeerOejebvee 21 Je 23 Je<e&s Mee@š&
meefJn&me keâefceMeve keâefjlee, 24 DeMeer Demeles. ner JeÙeesceÙee&oe 1 peguew Je 1 peevesJeejeruee ueeiet Demeles.
ØelÙeskeâ peeefnjeleerle pevceefove Decegkeâ leejerKe les Decegkeâ leejerKe ¢eebÛÙeeceOeuee DemeeJee, Demes mhe° veceto
kesâuesues Demeles. lÙeele le[pees[ veener Je efMeefLeuelee veener.

Mew#eefCekeâ hee$elee : keâesme&uee peeCÙeeÛÙee efoJeMeer Sve. [er. S. Ûee GcesoJeej yeejeJeer heeme Je
heoJeerOej. 9 ceefnves DeeOeer hejer#ee nesleele. lÙeecegUs 11 Jeer heeme Peeuesuee Je heoJeerefMe#eCe›eâceele MesJešÛÙee
Je<ee&Ûee efJeÅeeLeea ne hejer#eebvee yemet Mekeâlees. lemesÛe heoJeer hejer#esÛÙee ogmeNÙee Je<ee&veblej yemelee Ùesles.

96 / keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše...

mesveeoueeleerue hejer#esÛes mJe¤he
Sve. [er. S. oesve uesKeer ØeMveheef$ekeâe. 300 iegCe ieefCele, 600 iegCe, Fb«epeer, Yee<ee, meeÙevme Je

meesMeue meeÙevme DeeefCe meeceevÙe%eeve. JesU ØelÙeskeâer De[erÛe leeme. jefJeJeejer SkeâeÛe efoJeMeer oesve heshej. ØeMve
Jemlegefve‰ Demeleele. Ûetkeâ GòejeÛes iegCe keâeheues peele veenerle.

hejer#ee keWâõ cegbyeF& Je veeiehetj ÙesLes Deensle.
Sve. [er. S. ÛÙee ieefCeleeÛÙee heshejele yeerpeieefCele, Yetefceleer, ceeheve, efš^iee@vee@cesš^er Je ke@âukeäÙegueme
Demeles. 11-12JeerÛÙee DeYÙeeme›eâceeJej 120 ØeMve Demeleele. meeceevÙe DeOÙeÙeveceOÙes FbefiueMe Yee<esÛÙee
Yeeieele keâe@efcØensvMeve, JeekeäÙejÛevee, Ûegkeâe MeesOeCes, meceeveeLeea-efJe®æeLeea Meyo, heefjÛÚsoeÛeer hegvej&Ûevee ÙeeJej
ØeMve Demeleele. meeÙevme Yeeieele, JeemlegMeeŒe, jmeeÙeveMeeŒe, peerJeMeeŒe ÙeeJej ØeMve Demeleele Je meeceeefpekeâ
DeOÙeÙeveele, YeejleeÛee ØeeÛeerve, ceOÙeÙegieerve Je DeJee&Ûeerve Fefleneme, he=LJeerÛee Yetieesue Je YeejleeÛee Yetieesue,
YeejleeÛes ØeeJeOeeve Je mJeeleb$Ùe ÛeUJeU, hebÛeeÙele jepe, ÙegjesheceOeuÙee Je Decesefjkesâleerue mJeeleb$Ùe ÛeUJeUer,
DeewÅeesefiekeâ ›eâebleer DeeefCe DeepekeâeueÛÙee peieeleerue cenòJeeÛÙee Ie[ecees[er Je Yeejle DeeefCe Flej Mespeejer
oMs eelb eeur e IešveeJb ej ØeMve DeeOeeejf le Demeleele. meeOeejCe meeyr eeSr memeer DeLeJee DeeÙemeeSr memeer ekf eâb Jee SvemeeFr D& eejšeÛr Ùee
DeYÙeeme›eâceeJej ØeMve DeeOeeefjle Demeleele.

mebÙegòeâ mebj#eCe oue ØeJesMe hejer#ee (keâcyeeF&v[ ef[Hesâvme meefJn&mesme Sš^vme SkeäPe@ce)
MebYej-MebYej ceekeâeËÛes ØelÙeskeâ 2 leemeebÛes leerve heshej FbefiueMe, ieefCele Je meeceevÙe DeOÙeÙeve. ØeMveebÛee

opee& 12 JeerÛÙee DeYÙeeme›eâceeJej DeeOeeefjle Demelees. pej JeeÙegmesvee efkebâJee Deejceejele veewoueele ØeJesMe nJee
Demesue lej 12Jeeruee efHeâefpekeäme Je ce@Le@ce@efškeäme Iesleues DemeCes pe®jer Deens. (keâe@ceme& Ûeeuele veener.) ner Deš
Yetoueeuee veener. pej Mee@š& meefJn&me keâefceMevekeâefjlee Depe& kesâuee Demesue lej ieefCeleeÛee heshej ÅeeJee ueeiele
veener Je JeÙeesceÙee&oener 24 heÙeËle Demeles. JeeÙegoue 21 Je<e&s Je veewoue 23 Je<e&s, Yetoue 23 Je<ex DeMeer
JeÙeesceÙee&oe Deens. meJe& ØeMve Jemlegefve‰ Demeleele.

oesvner hejer#eebÛÙee ØeMveheef$ekesâle, vekeâejoMe&keâ efkebâJee ÙeesiÙe keâejCe meebiee, uesKekeâ, hegmlekeâ, Keefvepe
heoeLe&- keâes"s GheueyOe Deens, DeMee pees[Ÿee ueeJee, YeejleeÛÙee vekeâeMeele js<eebveer oMe&efJeuesuÙee Yeeieele efhekesâ,
Keefvepe heoeLe&, keâejKeeves, OejCes, megjef#ele Jeves FlÙeeoer DeesUKee Jeiewjs ØeMve Demeleele. meer[erSmeÛÙee
DebkeâieefCeleele mejUJÙeepe, Ûe›eâJee{JÙeepe, keâeU-keâece-Jesie, Deeieiee[er Je yeesšerÛÙee JesieemebyebOeer ieefCeles,
#es$eceeheve, veHeâe-leesše FlÙeeoer 7 Jeer, 8Jeer ÛÙee DeYÙeeme›eâceeJej DeeOeeefjle ØeMve Demeleele. Sve. [er. S.
uee DebkeâieefCele vemeles.

hejer#ee osCÙeeÛee ÙeesiÙe keâeueeJeOeer
pej 11Jeer heeme nesTve 12Jeerle iesuÙeeJej mehšWyejuee hejer#esuee (efkebâJee heoJeer hejer#esÛÙee ogmeNÙee

Je<eea meer[erSmeuee) yemeuÙeeme, 12 Jeer efkebâJee heoJeer hejer#ee heeme nesleeÛe Sve. [er. S. DeLeJee DeeÙe. Sce.
S. ceOÙes ØeJesMe efceUlees Je Je<e& JeeÛeles. 12 JeerÛÙee hejer#esveblej SefØeueceOÙes hejer#ee efouÙeeme keâe@uespeÛes mene
ceefnves JeeÙee peeleele. keâejCe keâesme& peevesJeejerle meg¤ neslees. efMeJeeÙe heg{s mesJesle legceÛÙee JeÙeeÛes DeefOekeâejer
legcneuee keâeÙece 6 ceefnvÙeebveer Jeefj‰ jenleele. leerÛe iees° heoJeerOejebÛeer. ces ceefnvÙeele lÙeebÛÙee heoJeerhejer#ee
Je meer. [er. Sme. Ûeer hejer#ee SkeâoceÛe Ùesleele.

keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše... / 97

mesveeoueeleerue hejer#esÛeer leÙeejer keâMeer keâjeJeer?
Sve. meer. F&. Deej. šer. Ûeer keWâõerÙe efJeÅeeÙeueeÛeer 10 Jeer, 11 Jeer Je 12 JeerÛeer hegmlekesâ DeLeJee

DeeÙe. meer. Sme. meer., meer. yeer. Sme. meer. yees[e&Ûeer hegmlekesâ IÙeeJeer. vegmelÙee ieeF&[Je¤ve DeYÙeeme hegjsmee
vemelees. pej ieeJeele (hegCÙeemeejKÙee Menjele) Keeme GvneàÙeeÛÙee megóerle Keeme Jeie& Ûeeuele Demeleerue lej
lÙeele veeJe IeeueeJes. mJeÙebDeOÙeÙeve meeshes veener. ceeie&oMe&veeÛee HeâeÙeoe neslees. pej les MekeäÙe vemesue lej
SKeeoogmejs Sve. [er. S. DeLeJee meer. [er. Sme. Ûes ieeF&[ efJekeâle IÙeeJes. cegKÙe Heâjkeâ cnCepes Jemlegefve‰
ØeMve Je meeÙevmeÛÙee efJeÅeeLÙeeËveener meeceeefpekeâ DeOÙeÙeve (Fefleneme, Yetieesue, mebefJeOeeve Je mJeeleb$Ùe ÛeUJeU)
hegvne JeeÛeeJes ueeieles.

keâceer cegoleerÛes keâefceMeve (5 DeLeJee 7 Je<e&s) IesleuÙeeme DeepeÛee ØeMve heoJeerOejebÛÙee heg{s hegvne 5
Je<eeËveer GYee jenerue; hejbleg 5-7 Je<eeËle Lees[sHeâej Yeeb[Jeue pecesue.

mesJeeefveJe=òeer
heeÛe Je<e&s JeeÙegoueele efJeceeveÛeeuekeâeÛes efMe#eCe hetCe& keâ¤ve ceie jepeerveecee osTve veeiejer efJeceevemesJesle

ueú heieejeJej ®pet JneJes DeLeJee veewmesvesle ØeefMe#eCe IesTve 5-7 Je<ee&le ceÛeËš vesJnerle ke@âhšve cnCetve 25
npeej [e@uej heieej IÙeeJee DeMee Yeüecekeâ; heCe iees[ iewjmecepegleerheemetve otj jeneJes. Jeerme Je<e&s veeskeâjer mees[lee
Ùesle veener. efMeJeeÙe veeiejer efJeceeve mesJesle Je ceÛeËš vesJnerle Yeueer cees"er jebie ueeieuesueer Deens.

oehees[erÛÙee keâe@uespe Dee@Heâ efceefuešjer FbefpeefveDeefjbieceOÙes 12 Jeer veblej ke@â[sš cnCetve ØeJesMe Demelees.
DeeÙe. Sve. Sme. ueesCeeJeUeceOÙes, Sve. [er. S. / vesJnue De@ke@â[ceer ØeJesMe hejer#esceOetve ØeJesMe efceUlees. Sve.
[er. S. ceOÙes vesJner FbefpeefveDej neslee Ùesle veener, lej vesJner De@ke@â[ceerceOÙes SefkeäPekeäÙegefšJn (yeesš ÛeeueJeCes)
Je FbefpeefveDeefjbie oesvner efJeYeeie Deensle.

cegueeRvee Sve. [er. S. ceOÙes ØeJesMe vemelees. lÙeebvee heoJeerveblej ØeJesMe hejer#ee vemeles. Sme. Sme. yeer.
ÛeeÛeCeer Demeles. leerÛe iees° FbefpeefveDeme&, Jekeâerue, Meslekeâer heoJeerOej ÙeebÛeer. mewvÙeeceOÙes Skeâ [e@keäšj mees[tve
Flej meJe& cegueecegueeRvee, le®Ce-le®CeeRvee DeefOekeâejer yeveCÙeeÛes ØeefMe#eCe IesCÙeehetJeea keWâõmesJee DeeÙeesieeÛeer
hejer#ee GòeerCe& PeeuÙeeveblej DeLeJee heoJeerOejebÛeer ØeeLeefcekeâ efveJe[ PeeuÙeeveblej meefJn&me efmeueskeäMeve yees[e&ÛÙee
ÛeeÛeCeeruee meeceesjs peeJes ueeieles. ns yees[& yebieueesj, cnwmetj, Deueeneyeeo, [snje[tve, YeesheeU Deeoer ef"keâeCeer
Deensle. ÛeeÛeCeer Ûeej efoJeme Ûeeueles Je pes GòeerCe& nesleerue lÙeebÛeer keâmetve JewÅekeâerÙe leheemeCeer Iesleueer peeles.
GcesoJeejeuee ogmeNÙee ßesCeerÛee jsuJes ØeJeeme KeÛe& efceUlees Je 4 efoJeme jenCÙeeKeeCÙeeÛeer JÙeJemLee kesâueer peeles.

heefnuÙee efoJeMeer GcesoJeejekeâ[tve JewÙeefòeâkeâ ceeefnleerhe$ekeâ Ye¤ve Iesleues peeles. lÙeele GcesoJeej mewvÙeele
keâe ÙesT FefÛÚlees les lÙeeuee efueneJes ueeieles. lÙeeveblej lÙeeÛeer Skeâ yeewefækeâ ÛeeÛeCeer uesKeer mJe¤heele Iesleueer
peeles. yeepeejele DeeÙe. keäÙet. šsmšJej hegmlekesâ efceUleele. lÙeeJe¤ve keâuhevee ÙesF&ue. lÙeeveblej meieàÙeebvee Skeâ
Skeâ efÛe$e oeKeefJeCÙeele Ùesles. (ne@efmhešueceOÙes MeŒeef›eâÙee Ûeeuet Deens, Deeieiee[er mšsMeveele Deeueer Deens.
cegues Jeiee&le ueskeäÛej Sskeâle Deensle, DeheIeele, ojes[e FlÙeeoer) lÙeeJej ØelÙeskeâ GcesoJeejeves Deeheueer keâuhevee
ue{Jetve Skeâ 15 les 20 DeesUerÛeer iees° efueneÙeÛeer (legcner efleLes Deenele, efnjes keâeÙe keâjlees, heefjCeece
FlÙeeoer) 10-12 efceefvešs efceUleele. ceie ØelÙeskeâeves DeeheuÙee iešeuee leer iees° JeeÛetve oeKeJeeÙeÛeer Je Demeb
keâe efueneJebmeb Jeešueb les meebieeÙeÛes. lÙeeJej ÛeÛee& nesles. lÙeeJe¤ve legceÛes Jeòe=âòJe, DeelceefJeÕeeme, Yee<esJej

98 / keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše...

YetoueeceOÙes DeefOekeâejer nesCÙeemee"erÛeer ØeJesMe Øeef›eâÙee

›eâ. efJeYeeie / ØeJesMeeÛee heg®<e / JeÙeesceÙee&oe Mew#eefCekeâ efveJe[erÛeer heæle Depe& kesâJne

Øekeâej ceefnuee Je<e&s hee$elee

1 je°^erÙe mebj#eCe ØeyeesefOeveer heg®<e 16 les 12 Jeer GòeerCe& mebIe ueeskeâmesJee DeeÙeesieeÛeer uesKeer ces-petve DeeefCe veesJnW-

kesâJeU 19 1/2 mheOee& hejer#ee DeeefCe Sme. yeer. yeer. ef[meW. ceefnvÙeele peeefnjele

Je<ee&letve oesveoe. Ùesles.

2 Fbef[Ùeve efceefuešjer De@ke@â[ceer

[snje[tve

keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše... / 99 De [eÙejskeäš Sbš^er heg®<e 19 les 24 heoJeerOej (efJe%eeve, mebIe ueeskeâmesJee DeeÙeesieeÛeer uesKeer SefØeue-ces DeeefCe Dee@keäšes.

kesâJeU ieefCele efJe<eÙeeme mheOee& hejer#ee (meer. [er. Sme.) DeeefCe veesJnW. Ùee ceefnvÙeele

ØeeOeevÙe) Sme. Sme. yeer. (Je<ee&letve oesveoe) FbšjJ¢et peeefnjele Ùesles.

ye leebef$ekeâ heoJeerOej heg®<e 20 les 27 efJeefJeOe efJe<eÙeebJejerue DeefKeue YeejleerÙe efJe<eÙeeJejerue uesKeer ces-petve ceefnvÙeele

kesâJeU DeefYeÙeebef$ekeâer heoJeer hejer#ee veener. Heâòeâ Sme. Sme. yeer. peeefnjele Ùesles.

(yeer. F&.) FbšjJ¢et

keâ heoJÙegòej heg®<e / 20 les 27 efJe%eeve, ieefCele uesKeer uesKeer hejer#ee veener. Heâòeâ Sme. Sme. yeer. ces-petve ceefnvÙeele

(Sce. S., Sce. Sme. meer.) ceefnuee FlÙeeoer efJe<eÙeebJejerue FbšjJ¢et peeefnjele Ùesles.

heoJÙegòej

3 Dee@efHeâmej š^sefvebie De@ke@â[ceer

Dees. šer. S. ÛesVeF&

[ Mee@š& meefJn&me keâefceMeve heg®<e / 19 les 25 heoJeerOej meer. [er. Sme. hejer#ee DeeefCe SefØeue-ces Je Dee@keäšes.-

iewjleebef$ekeâ ceefnuee Sme. Sme. yeer. FbšjJ¢et veesJnW. ceefnvÙeele peeefnjele

F& Mee@š& meefJn&me keâefceMeve heg®<e / 19 les 27 leebef$ekeâ heoJeerOej Sme. Sme. yeer. FbšjJ¢et SefØeue-ces Je Dee@keäšes.-

leebef$ekeâ ceefnuee veesJnW. ceefnvÙeele peeefnjele

Heâ keâeÙeoe efJeYeeieele DeefOekeâejer heg®<e / 21 les 25 keâeÙeoe heoJeerOej keâeÙeoe efJeYeeieeleHexâ uesKeer hejer#ee DeeefCe iejpesvegmeej

ceefnuee Sme. Sme. yeer. FbšjJ¢et

Ye ke=â<eer, heMeg DeeefCe [sDejer heg®<e / 21 les 32 Jnsšve&jer / ke=â<eer / Heâòeâ Sme. Sme. yeer. FbšjJ¢et iejpesvegmeej

efJeYeeieele DeefOekeâejer ceefnuee [sDejer heoJeerOej

ce Sve. meer. meer. Ûes meer heg®<e 19 les 24 heoJeerOej uesKeer hejer#ee veener. Heâòeâ Sme. Sme. yeer. SefØeue-ces Je Dee@keäšes.-

meefš&efHeâkesâš DemeCeejs kesâJeU FbšjJ¢et veesJnW. ceefnvÙeele peeefnjele

JeeÙegoueeceOÙes DeefOekeâejer nesCÙeemee"erÛeer ØeJesMe Øeef›eâÙee

›eâ. efJeYeeie / ØeJesMeeÛee heg®<e / JeÙeesceÙee&oe Mew#eefCekeâ efveJe[erÛeer heæle Depe& kesâJne
Øekeâej ceefnuee Je<e&s hee$elee
Je<ee&letve oesveoe. ces-petve Je
1 Jewceeefvekeâ (heeÙeueš) heg®<e 16 les 19 12 Jeer GòeerCe& mebIe ueeskeâmesJee DeeÙeesieeÛeer uesKeer hejer#ee veesJnWyej-ef[meWyej
De Sve. [er. S. Ke[keâJeemeuee kesâJeU 1/2 SefØeue-ces Je Dee@keäšes.-
heg®<e / 19 les 24 (efJe%eeve, ieefCele nJesle) DeeefCe Sme. Sme. yeer. FbšjJ¢et veesJns. ceefnvÙeele peeefnjele.
ye SDej Heâesme& De@ke@â[ceer ceefnuee Heâòeâ Úe$e mesvesÉeje Depe&
heg®<e / 19 les 24 heoJeerOej mebIe ueeskeâmesJee DeeÙeesieeÛeer uesKeer hejer#ee keâjeJesle.
keâ Sve. meer. meer. meefš&efHeâkesâš ceefnuee
efceUefJeCeejs (efJe%eeve, ieefCele nJesle) DeeefCe Sme. Sme. yeer. FbšjJ¢et

100 / keâefjDejÛÙee efJeefJeOe Jeeše... heoJeerOej Sme. Sme. yeer. FbšjJ¢et

2 leebef$ekeâ MeeKee heg®<e / 18 les 28 Sjesvee@efškeâue ceske@âefvekeâue Heâòeâ Sme. Sme. yeer. FbšjJ¢et Je<ee&letve oesveoe Dee@keäšes./
[ [eÙejskeäš FbefpeefveDeme& ceefnuee Fueskeäš^e@efvekeäme FlÙeeoer petve ceefnvÙeele peeefnjele

efJe<eÙeebJejerue heoJeerOej

3 ØeMeemekeâerÙe DeeefCe Flej heg®<e / 20 les 23 heoJeerOej keâceerle keâceer Sme. Sme. yeer. FbšjJ¢et SefØeue Je veesJnWyej
efJeYeeie ceefnue 20 les 25 55³ iegCe, heoJÙegòej Sme. Sme. yeer. FbšjJ¢et ceefnvÙeele peeefnjele Ùesles.
(efÉleerÙe ßesCeer)
F ØeMeemekeâerÙe DeeefCe hegjJe"e heg®<e / 20 les 23 JeeefCepÙe heoJeerOej SefØeue Je veesJnWyej
ceefnuee 20 les 25 ØeLeceJeiee&le GòeerCe& nJes ceefnvÙeele peeefnjele Ùesles.
he DekeâeQšdme MeeKee heoJÙegòej efÉleerÙe ßesCeer