MODUL SAINS KSSM TINGKATAN 1

T1/BAB 1/UNIT 1.1/ SAINS ADALAH SEBAHAGIAN DARIPADA KEHIDUPAN
SEHARIAN.
Di akhir pengajaran dan pembelajaran, murid dapat:

• Menghubungkaitkan aktiviti seharian dengan Sains.
• Mengitlak maksud Sains.
• Merumuskan kepentingan bidang Sains dalam kehidupan seharian.
• Memerihalkan bidang Sains.
Arahan:
Nota: rujuk buku teks ting.1 dan link video youtube
Jawab semua soalan di bawah.
1. Apakah maksud Sains? (buku teks m/s 4)

______________________________________________________________
______________________________________________________________
2. Nyatakan 4 contoh kepentingan sains dalam kehidupan seharian. (buku teks
m/s 5)

a) ____________________________________________________
b) ____________________________________________________
c) ____________________________________________________
d) ____________________________________________________
3. Bina 1 peta pokok tentang:
a) pengkelasan bidang sains (buku teks m/s 6)

1

b) kerjaya dalam bidang sains (buku teks m/s 7)

4. Selesaikan praktis formatif 1.1 (buku teks m/s 9)
Sila cuba dahulu sebelum rujuk jawapan (buku teks m/s 278)

T1/BAB 1/UNIT 1.2/ MAKMAL SAINS ANDA
Di akhir pengajaran dan pembelajaran, murid dapat:

• mengenal pasti dan menyatakan fungsi radas.
• mengenal pasti simbol dan contoh bahan berbahaya dalam

makmal.
• melukis dan melabel radas yang biasa digunakan dalam makmal

dan mengelas berdasarkan kegunaannya.
Arahan:
Nota: rujuk buku teks ting.1 dan link video youtube.
Salin/Cetak dan jawab semua soalan di bawah.
1. Makmal sains ialah satu bilik yang dikhaskan untuk menjalankan

_______________ atau __________________________.(rujuk buku teks m/s 9)
2. Apakah fungsi tabung didih? (rujuk buku teks m/s 10)

________________________________________________________________
2

3. Lukis simbol radas makmal. (rujuk buku teks m/s 10-11)
RADAS UNTUK MENGUKUR ISIPADU

Silinder penyukat Buret Pipet

RADAS UNTUK MEMANASKAN BAHAN KIMIA

Tungku kaki tiga Tabung didih

Penunu bunsen Kasa dawai

3

RADAS UNTUK MENGISI BAHAN KIMIA DALAM KUANTITI YANG BESAR

Bikar Kelalang kon Kelalang dasar leper

Untuk memegang / Untuk mengumpul gas Untuk tujuan
menyokong sesuatu penyejatan

radas

Kaki retort Balang gas Piring sejat

4. Label simbol-simbol amaran berbahaya di dalam makmal.
(rujuk buku teks m/s 12)

a) b)

4

c) d)

e) f)

5. Nyatakan peraturan-peraturan makmal. (rujuk buku teks m/s 13)
a) ___________________________________________________________
b) ___________________________________________________________
c) ___________________________________________________________
d) ___________________________________________________________
e) ___________________________________________________________
f) ___________________________________________________________
g) ___________________________________________________________
h) ___________________________________________________________
i) ___________________________________________________________
j) ___________________________________________________________

5

6. Nyatakan langkah-langkah keselamatan di dalam makmal.
(rujuk buku teks m/s 13)

a) ___________________________________________________________
b) ___________________________________________________________
c) ___________________________________________________________
d) ___________________________________________________________
e) ___________________________________________________________

7. Suhaimi terlihat kebakaran kecil berlaku di atas meja makmal. Apakah tindakan
yang perlu diambilnya? (rujuk buku teks m/s 13)
________________________________________________________________
________________________________________________________________
________________________________________________________________
________________________________________________________________
(semak jawapan buku teks m/s 278)

T1/BAB 1/UNIT 1.3/ MAKMAL SAINS ANDA
Di akhir pengajaran dan pembelajaran, murid dapat:

• mengenal pasti dan menggunakan unit yang betul bagi kuantiti fizikal yang
berbeza

• mengenal pasti maksud symbol dan nilai symbol bagi imbuhan yang
digunakan dalam pengukuran

• menukar unit kuantiti asas iaitu jisim, panjang dan masa seperti gram kepada
kilogram, sentimeter kepada meter, saat kepada jam dan sebaliknya.

• Mewajarkan kepentingan penggunaan unit S.I dalam kehidupan harian

Arahan:
Nota: rujuk buku teks ting.1 dan link video youtube
Jawab semua soalan di bawah .
1. Kuantiti fizik dalam sains ditakrifkan sebagai sifat fizikal yang boleh

___________________, diukur dan dikira. (rujuk buku teks m/s 15)

6

2. Lengkapkan jadual kuantiti fizik asas di bawah: (rujuk buku teks m/s 15)

Kuantiti asas Unit S.I Simbol unit S.I

Panjang a)_______________ m
Jisim Kilogram b)_______________

c)_________________ saat s
Suhu K
d)________________ e)________________
Arus elektrik Ampere

3. Mengapakah unit Sistem Antarabangsa atau Systeme Internasional d’Unites (S.I)
diseragamkan penggunaannya? (rujuk buku teks m/s 15)
________________________________________________________________

________________________________________________________________

4. Imbuhan digunakan sekiranya kuantiti fizik terlalu besar atau terlalu kecil.
Lengkapkan jadual nilai imbuhan dan simbol untuk nilai unit kuantiti fizik di
bawah. *peringatan( Simbol mesti ditulis dengan teliti seperti nota. Huruf
besar/huruf kecil membawa makna yang berbeza) (rujuk buku teks m/s 16)

Nilai Bentuk Simbol Imbuhan
1 000 000 000 piawai G giga

109

1 000 000 106 f)______________ a)______________

1 000 103 g)______________ b)______________

0.1 10-1 h)______________ desi

0.01 10-2 c c)______________

0.001 10-3 m d)______________

0.000 001 10-6 i)______________ e)______________
0.000 000 001
10-9 j)______________ nano

*G M Klang Di Sini Milik mr Nano

7

5. Pertukaran unit:
a) Jisim

b) Panjang

c) Masa

6. Selesaikan soalan di bawah: (rujuk buku teks m/s 16)

7. Penggunaan unit ukuran yang ____________ boleh memudahkan ahli sains
untuk berkomunikasi di peringkat antarabangsa. (rujuk buku teks m/s 17)

8

T1/BAB 1/UNIT 1.4/ PENGGUNAAN ALAT PENGUKURAN, KEJITUAN,
KEPERSISAN, KEPEKAAN DAN RALAT

Di akhir pengajaran dan pembelajaran, murid dapat:

• Menggunakan alat pengukuran yang betul dan dengan cara yang betul,
untuk mengukur dengan persis dan jitu kuantiti panjang, jisim, masa, suhu
dan arus elektrik

• Menggunakan alat pengukuran yang lebih jitu bagi membandingkan kejituan,
kepersisan dan kepekaan dalam pengukuran

• Menerangkan bagaimana mengatasi ralat sistematik dan ralat rawak
• Menganggar panjang, luas, jisim atau isipadu sesuatu objek dengan

membuat pengukuran sebenar

Arahan:

Nota: rujuk buku teks ting.1 dan link video yang diberikan untuk lebih kefahaman.

Jawab semua soalan di bawah .

1. Untuk tujuan pengukuran, _____________________ yang berbeza diperlukan
bagi mengambil __________________ dalam sesuatu eksperimen.
(rujuk buku teks m/s 18)

2. Ralat _____________________ wujud disebabkan kedudukan mata yang tidak
betul semasa mengambil ukuran. (rujuk buku teks m/s 19)

3. Rekod bacaan cecair di bawah:

Isi padu A: Isi padu B: Isi padu C:
= __________ml = __________ml = __________ml

9

4. Lengkapkan jadual di bawah: (rujuk buku teks m/s 19-27)

KUANTITI MAKSUD UNIT S.I CONTOH ALAT
FIZIK

• Pembaris

Meter (m) • __________________

Panjang Jarak antara 2 titik #Milimeter (mm) • Angkup vernier digital*
#Centimeter (cm) • Tolok skru mikrometer

digital*

Kuantiti jirim yang Kilogram (kg) • Neraca tuas

Jisim terkandung di #gram (g) • __________________

dalamnya #miligram (mg) • Penimbang digital*

Masa Menunjukkan Saat (s) • _________________
waktu #jam (j) • Jam randik digital*
#hari/bulan/tahun

Darjah kepanasan Kelvin (K) • Termometer makmal

Suhu / kesejukan #darjah celsius • ____________________
sesuatu objek (⁰C) • Termometer digital*

Arus elektrik arus elektrik dalam Ampere (A) • ____________________
sesuatu litar • Ammeter digital*

Isipadu Kuantiti ruang Liter (l) • ____________________
yang diisi #mililiter (ml) • Buret*
• Pipet*

Luas Besar sesuatu Meter2 (m2) • Kertas graf
kawasan
• Objek berbentuk
sekata(rumus)

Tanda * alat pengukur lebih peka untuk mendapatkan bacaan yang lebih jitu
Tanda # unit lain yang ada digunakan

5. Lengkapkan jadual di bawah: (rujuk buku teks m/s 18)

Maksud Contoh data/bacaan

Nilai sebenar: 15.0kg

Kejituan Kebolehan alat Alat pengukur A: 14.9 kg
pengukur untuk
mendapatkan bacaan Alat pengukur B: 15.2 kg
______________ atau
_____________ nilai Alat pengukur C: 15.3kg

sebenar ** alat pengukur A lebih jitu kerana
bacaan yang ditunjukkan meghampiri
nilai sebenar

10

Kepersisan Kebolehan alat Bacaan: 12.0 kg, 12.1 kg, 12.2 kg
pengukur memberikan ** bacaan hampir sama
bacaan yang hampir
Bacaan alat pengukur A: 4.11cm
_______________ Bacaan alat pengukur B: 4.1cm
apabila pengukuran Bacaan alat pengukur C: 4.112cm
** alat pengukur A lebih peka kerana
diulang bacaan yang ditunjukkan mempunyai
lebih banyak tempat titik perpuluhan
Kepekaan Kebolehan alat
pengukur mengesan

perubahan
_______________
sesuatu kuantiti yang

diukur

6. Lengkapkan peta pokok di bawah: (rujuk buku teks m/s 22-23)

7. Bacaan sebenar = Bacaan alat pengukur – bacaan ralat __________________
(rujuk buku teks m/s 22)
* alat pengukur: anggkup vernier / tolok skru mikrometer

11

Angkup vernier dan tolok skru mikrometer (Rujuk buku teks m/s 22-23)
8. Rekodkan bacaan panjang objek di bawah:

9. Selesaikan.
Angkup vernier
a) .

Ralat sifar

12

b) .

Tolok skru mikrometer
a).

Ralat sifar Bacaan ralat = ________________ mm
Bacaan betul =

13

10. Lengkapkan peta pokok di bawah: (Rujuk buku teks m/s 26)
14

11. Anggarkan luas sehelai daun di bawah. (Rujuk buku teks m/s 27)
Jumlah petak bertanda (√ )
=___________
Anggaran luas
= ____________ cm2

*Petak yang lengkap dan juga separuh lengkap atau lebih perlu dikira sebagai
1cm2
12. Kira isipadu gabus. (Rujuk buku teks m/s 27)

Isipadu awal (air + batu) = ____________ cm3
Isipadu akhir (air + batu + gabus) = _________________cm3
Isipadu gabus = _______________cm3

15

T1/BAB 1/UNIT 1.5/ KETUMPATAN
Di akhir pengajaran dan pembelajaran, murid dapat:

• Menyusun mengikut urutan bahan berdasarkan ketumpatan
• Meramalkan sama ada bahan akan terapung dan tenggelam berdasarkan

ketumpatan
• Mendefinisikan secara operasi maksud ketumpatan
• Mengira ketumpatan menggunakan rumus (ketumpatan=jisim / isipadu) dan

dengan kaedah sesaran air
• Menerangkan fenomena yang berkaitan dengan perbezaan ketumpatan

dalam kehidupan seharian
• Membuat inovasi objek, makanan / minuman menggunakan konsep

ketumpatan

Arahan:
Nota: rujuk buku teks ting.1 dan link video.
Jawab semua soalan di bawah .
1. Ketumpatan sesuatu bahan ialah _____________________________ bahan

tersebut. (rujuk buku teks m/s 28)

2. Rumus ketumpatan: (rujuk buku teks m/s 29)

Ketumpatan= ______________(g)
(cm3)

Unit ketumpatan = g/cm3 atau gcm-3
3. Kira ketumpatan besi berjisim (7.87g) jika isipadu petrol (0.80 cm3)

Ketumpatan besi =

= _______________g/cm3
4. Bahan yang _________________ tumpat akan terapung dan berada di atas

bahan yang lebih tumpat daripadanya. (rujuk buku teks m/s 30)

5. Bahan yang __________________ tumpat akan tenggelam dan berada di bawah
bahan yang kurang tumpat daripadanya. (rujuk buku teks m/s 30)

6. Semakin bertambah jisim, semakin bertambah ketumpatan objek.

16

7. Lengkapkan peta alir mengikut urutan bahan berdasarkan jadual di bawah:
(rujuk buku teks m/s 30)

Bahan Besi Kuprum Kayu Gabus
Jisim (g) 7.87 8.96 0.70 0.25

Ketumpatan semakin bertambah
8. Kaedah ____________________ digunakan untuk menentukan ketumpatan

objek yang tidak sekata. (rujuk buku teks m/s 31)
9.

60ml

Kira: 12g

a) Jisim batu = _______________________g
b) Bacaan awal isipadu = _______________cm3
c) Bacaan akhir isipadu = _______________cm3

**Isipadu batu = bacaan akhir isipadu – bacaan awal isipadu
d) Ketumpatan=

17

10. Selesaikan soalan di bawah:

a) Mengapakah telur ayam tenggelam?
_______________________________________________________________

b) Apakah yang boleh anda lakukan untuk mengapungkan telur ayam itu di dalam
air? Terangkan jawapan anda.
________________________________________________________________

________________________________________________________________

11. Aplikasi konsep ketumpatan dalam kehidupan harian. Gariskan jawapan yang
betul: (rujuk buku teks m/s 32)
a) Kayu balak dihanyutkan melalui sungai ke kilang papan. Hal ini
demikian kerana kayu balak (kurang / lebih) tumpat daripada air.
b) Kapal selam boleh tenggelam atau timbul apabila jumlah air di dalam
tangki balast berubah. Hal ini demikian kerana udara adalah
(kurang / lebih) tumpat daripada air.

Kapal selam: Ruang penumpang
kapal selam
*tenggelam apabila air
memenuhi ruang tangki
balast (kapal menjadi lebih
tumpat daripada air)

*timbul apabila air
dikeluarkan,hanya udara
berada di dalam tangki
balast. (kapal menjadi
kurang tumpat daripada air)

18

12. Bagaimanakah cara untuk membuatkan buah oren tenggelam? Terangkan.
**soalan dalam rakaman video
________________________________________________________________
________________________________________________________________
________________________________________________________________

PROJEK PBL 1 (band 6)
Tugasan:

Kapal selam ialah satu kenderaan air yang besar dan berat. Bagaimanakah
kenderaan air ini dapat timbul dan tenggelam dalam air? Reka cipta secara
kreatif satu model kapal selam dengan mengintegrasikan pengetahuan tentang
konsep ketumpatan untuk menerangkan kejadian di atas. Ubah keapungan
model kapal selam itu dengan mengubah kuantiti air atau udara. Anda hendaklah
merancang pembinaan model kapal selam yang berfungsi dalam air. Dalam
projek ini, barangan terpakai seperti botol plastik air mineral dapat dimanfaatkan
sebagai bahan buatan mainan.

Tindakan susulan:
Hantar rakaman video perbentangan/penerangan hasil projek murid kepada
guru.
Penerangan tentang bahan yang digunakan dan tunjuk cara (demonstrasi) hasil
projek. Cara pembuatan tidak perlu. Wajah murid perlu ditunjukkan dalam video
rakaman.
***sila rujuk video contoh perbentangan yang guru berikan.

Tarikh akhir penghantaran: __________________________________

T1/BAB 1/UNIT 1.6/ LANGKAH-LANGKAH DALAM PENYIASATAN SAINTIFIK
Di akhir pengajaran dan pembelajaran, murid dapat:

• Membezakan setiap kemahiran proses sains
• Membuat urutan langkah dalam menjalankan penyiasatan saintifik mengikut

urutan yang betul
• Menjalankan satu penyiasatan saintifik bagi menyelesaikan satu masalah

yang mudah

Arahan:
Nota: rujuk buku teks ting.1 dan link video.
Jawab semua soalan di bawah .
1. Kaedah _______________________ ialah kaedah sistematik yang digunakan

bagi menyelesaikan masalah dalam sains. (rujuk buku teks m/s 34)

19

2. Lengkapkan carta alir di bawah: 9 langkah-langkah dalam penyiasatan saintifik.
(rujuk buku teks m/s 34-35)

Mengenalpasti a) b)
masalah

e) d) c)

f) g) Menulis laporan

3. Lengkapkan laporan eksperimen di bawah: (rujuk buku teks m/s 36-37)

Pernyataan Eksperimen 1.1: Bandul ringkas
masalah Bagaimanakah _________________ bandul mempengaruhi
Hipotesis _________________ satu ayunan lengkap?
Semakin bertambah ______________________(pm), semakin
Tujuan bertambah tempoh diambil untuk satu ayunan lengkap (pb)
Bahan dan Mengkaji hubungan antara ______________________(pm)
radas dengan tempoh diambil untuk satu ayunan lengkap (pb)
Kayu, kaki retort, ________________, benang, jam randik,
pembaris meter

Susunan radas

Dimanipulasi (pm) Panjang bandul

Pemboleh ubah: Bergerak balas (pb) Masa untuk 10 ayunan lengkap
Prosedur
Dimalarkan Jisim ladung, sudut ayunan

1. Bandul dengan panjang minimum 20cm digunakan

2. Bandul ditarik ke tepi bersudut 9o dan dilepaskan supaya 10

ayunan lengkap dibuat oleh bandul.

3. Masa yang diambil untuk 10 ayunan lengkap direkodkan

dan dikira purata.

4. Eksperimen diulang dengan panjang bandul, 30cm, 40cm,

50cm, dan 60cm dan direkodkan.

20

Keputusan

Perbincangan

Kesimpulan 1. Hipotesis diterima.
2. Semakin bertambah ______________________(pm),

semakin bertambah tempoh diambil untuk satu ayunan
lengkap (pb)

Praktis formatif 1.6 (cuba dulu baru rujuk buku teks m/s 278)

4. Apakah inferens?
________________________________________________________________

5. Nyatakan pemboleh ubah yang dimanipulasi, bergerak balas dan dimalarkan
semasa menjalankan eksperimen penyejatan air daripada bekas yang
mempunyai luas permukaan berbeza.

Pembolehubah imanipulasi (pm)

Pembolehubah bergerak balas (pb)

Pembolehubah dimalarkan

T1/BAB 1/UNIT 1.7/ SIKAP SAINTIFIK DAN NILAI MURNI DALAM MENJALANKAN
PENYIASATAN SAINTIFIK

Di akhir pengajaran dan pembelajaran, murid dapat:

• Menyokong sikap saintifik dan nilai murni yang diamalkan oleh ahli sains
• Mewajarkan keperluan mengamalkan sikap saintifik dan nilai murni dalam

menjalankan penyiasatan

21

Arahan:
Nota: rujuk buku teks ting.1 dan video yang diberikan.
Salin/Cetak dan jawab semua soalan di bawah .
1. Nyatakan 3 sikap saintifik yang perlu diamalkan? (rujuk buku teks m/s 37)

a) ______________________________________________________________
b) ______________________________________________________________
c) ______________________________________________________________

2. Berikan 5 contoh nilai murni yang perlu diamalkan semasa penyiasatan saintifik.
(rujuk buku teks m/s 37)

a) ______________________________________________________________
b) ______________________________________________________________
c) ______________________________________________________________
d) ______________________________________________________________
e) ______________________________________________________________

3. Buat soalan praktis formatif 1.7 buku teks m/s 38. (cuba dahulu, kemudian rujuk
buku teks m/s 278)

T1/PRAKTIS SUMATIF 1/RANGKA JAWAPAN:
SOALAN BUKU TEKS M/S 41 & 42
Salin / Cetak soalan dahulu, kemudian jawab menggunakan rangka jawapan yang
diberikan. Jawab soalan 1 hingga 10. Gambar tidak perlu lukis.
A. Soalan 1, 2, 3, 4, dan 6 (semak jawapan dengan merujuk buku teks m/s 278)
B. Rangka jawapan:
Soalan 5:

a) Sentiasa memakai peralatan pelindung diri untuk melindungi diri daripada
____________ cecair.
b) Mengendalikan alcohol dalam hud pelepasan kimia / di dalam
_____________ yang telah diperiksa dengan baik
c) Ketahui kedudukan alat _______________ api.

**pilihan jawapan: pemadam / tumpahan / bilik

22

Soalan 7: Graf pada soalan perlu dilukis.
Kadar penyejatan (y) ____________________________________ dengan luas
permukaan (x)
Rujuk nota di bawah untuk menentukan hubungan y dengan x / kesimpulan.

Soalan 8: Alat pengukuran __________. Hal ini kerana alat ini digunakan untuk
mengukur ketebalan dan diameter objek kecil dengan nilai terkecil 0.001cm / 0.01
mm. (rujuk buku teks m/s 23)
Soalan 9: a) ______________ kepada guru.

b) Membawa Aisyah ke bilik kesihatan untuk mendapatkan
_____________.
**pilihan jawapan: rawatan / melaporkan

Soalan 10: (hipotesis) Semakin __________________ suhu persekitaran, semakin
___________________ masa yang diambil untuk kain kering.

**pilihan jawapan: berkurang / bertambah

23

T1/BAB 2/UNIT 2.1/ SEL-STRUKTUR, FUNGSI DAN ORGANISASI

Di akhir pengajaran dan pembelajaran, murid dapat:

▪ menerangkan benda hidup dibina daripada sel yang menjalankan fungsi hidup
dan mengalami pembahagian sel.

▪ menunjuk cara penyediaan slaid sel haiwan dan sel tumbuhan mengikut
prosedur yang betul.

▪ berkomunikasi mengenai fungsi setiap struktur dalam sel dan membanding
dan membezakan sel haiwan dengan sel tumbuhan.

▪ menjelaskan dengan contoh ciri organisma unisel dan multisel bagi kedua-dua
haiwan dan tumbuhan.

▪ membezakan jenis dan fungsi sel haiwan dan sel tumbuhan.
▪ mengkonsepsikan pembentukan tumbuhan dan haiwan mengikut urutan tahap

organisasi.
▪ mengagumi dan menghargai kewujudan pelbagai organisma.

Arahan:

Nota: rujuk buku teks ting.1 dan link video yang diberikan.

Jawab semua soalan di bawah .

1. ____________ ialah unit asas bagi semua benda hidup.
(rujuk buku teks m/s 46)

2. Sel menjalankan semua fungsi hidup seperti pertumbuhan, respirasi, pembiakan
dan ________________________. (rujuk buku teks m/s 47)

3. Proses ______________________ sel berlaku apabila satu sel tunggal
membahagi menjadi dua sel berasingan dan seterusnya untuk pertumbuhan
sel-sel baharu dan menggantikan sel-sel yang rosak. (rujuk buku teks m/s 47)

4. Eksperimen: Mengkaji sel haiwan (sel pipi manusia) dan sel tumbuhan (bawang)
Kaedah / Cara: (rujuk buku teks m/s 48,49)
Keputusan:
i. Label struktur sel haiwan dan sel tumbuhan di bawah:
(rujuk buku teks m/s 50,51)

a)______________________ e)___________________
b)______________________ ___
c)______________________
d)______________________ f)___________________
___
Sel haiwan
g)___________________
___

Sel tumbuhan

24

ii. Lengkapkan jadual di bawah: (rujuk buku teks m/s 50,51)

Struktur Fungsi

Membran sel

Nukleus

Sitoplasma

Mitokondria

**Dinding sel

**Kloroplas

**Vakuol

** hanya sel tumbuhan yang ada

5. Lengkapkan peta pokok di bawah: (rujuk buku teks m/s 53)
Organisma

a)_______________ Multisel
(terdiri daripada 1 sel) (terdiri lebih daripada 1 sel)

Amoeba b)

d) Hydra e)

c) Yis

Euglena 25

6. Lengkapkan urutan organisasi sel: (rujuk buku teks m/s 56)

sel a) b) c) Organisma

Petunjuk : bergabung /bekerjasama membentuk

7. Padankan jenis dan fungsi sel (haiwan). (rujuk buku teks m/s 54)

Jenis Fungsi
(sel haiwan)

Sel • Membentuk lapisan yang melindungi
organ badan

saraf

• Menghantar impuls saraf ke seluruh
badan

Sel epitelium

Sel darah merah • Mengandungi hemoglobin untuk
Sel darah putih mengangkut oksigen ke seluruh badan

• Sel sperma membawa bahan genetik
lelaki manakala sel ovum membawa
bahan genetik perempuan

Sel pembiakan • Mengecut dan mengendur untuk
Sel otot menghasilkan pergerakan badan

• Melindungi badan daripada jangkitan
mikroorganisma

8. Lengkapkan jadual jenis sel dan fungsi sel (tumbuhan): (rujuk buku teks m/s 55)

Jenis Fungsi
(Sel tumbuhan)

a) Berfungsi untuk mengurangkan kehilangan air,

membolehkan pertukaran gas dan penyerapan air dan

nutrien

b) Mengandungi klorofil untuk menyerap cahaya dan

menjalankan proses fotosintesis

c) Mengawal pembukaan dan penutupan stoma

d) Menyerap lebih banyak air dan nutrien dari tanah

26

9. Lengkapkan carta alir di bawah: (rujuk buku teks m/s 56)
a. Sel haiwan:

Sel Tisu a)________ b)Sistem Organisma
epitelium epitelium _ _________ Organisma
_
b. PmeSetmuenlbjteuunkmtubkuhan: : bergabung/bekerjasama
d)Sistem
Sel Tisu c)_________ __________
epidermis epidermis _

Petunjuk : bergabung/bekerjasama membentuk

10. Kenalpasti sistem dalam badan manusia. (rujuk buku teks m/s 57,58)

Sistem Organ terlibat Fungsi
a)Perkumuhan Kulit, peparu, ginjal Menyingkirkan hasil perkumuhan
b) Tengkorak, tulang Menyokong badan
c) Mempertahankan badan terhadap
Limfa penyakit
d)
Mulut, esofagus, perut, Mencerna makanan
e) usus besar, usus kecil
f) Otot Membolehkan pergerakkan badan
Melindungi badan daripada
g) Kulit kekeringan & mengawal suhu badan

h) Otak, saraf tunjang, Menghantar impuls (maklumat)
i) saraf
j) Jantung, salur darah Mengangkut oksigen & nutrien
Hidung, peparu Membolehkan pertukaran gas
k) (P) pituitari, ovari
(L) tiroid, adrenal, Menghasilkan hormon
pankreas, testis
(P) ovari Menghasilkan sel-sel pembiakan
(L) testis, zakar (sperma, ovum)

PEMBELAJARAN BERASASKAN PROJEK: BAND 6

Menghasilkan brosur kesedaran penyakit kanser. (pilih 1 penyakit kanser sahaja)

• Tajuk: Kanser ________________
• Tanda-tanda / gejala yang dialami
• Cara kanser __________ dikesan.
• Rawatan

27

T1/BAB 2/UNIT 2.2/ RESPIRASI SEL DAN FOTOSINTESIS

Di akhir pengajaran dan pembelajaran, murid dapat:

▪ berkomunikasi mengenai respirasi sel.
▪ berkomunikasi mengenai proses fotosintesis.
▪ membezakan antara proses respirasi sel dan fotosintesis.
▪ menerangkan bagaimana proses respirasi sel dan fotosintesis saling

melengkapi.

Arahan:

Nota: rujuk buku teks ting.1 dan link video yang diberikan.

Jawab semua soalan di bawah .

1. Respirasi terbahagi kepada respirasi luar (pernafasan) dan
__________________________________________. (rujuk buku teks m/s 59)

2. _________________ sel ialah proses pengoksidaan dan penguraian glukosa
yang berlaku di dalam sel hidup untuk membebaskan tenaga.
(rujuk buku teks m/s 59)

3. Lengkapkan jadual perbezaan respirasi sel dengan fotosintesis:

(rujuk buku teks m/s 59,64)

respirasi sel fotosintesis

Glukosa + oksigen Air + Karbon dioksida

matahari

________________ klorofil _____________________

Wujud dalam manusia, haiwan, Wujud dalam tumbuhan dan

tumbuhan dan mikroorganisma mikroorganisma sahaja

Berlaku dalam ________________ Berlaku dalam ___________________

Proses menggunakan tenaga kimia Proses yang menyerap tenaga

dalam makanan daripada cahaya matahari

Sentiasa berlaku Berlaku ketika ada cahaya

4. Eksperimen: Ujian kehadiran kanji. (rujuk buku teks m/s 60)

Pemerhatian Warna biru tua terhasil apabila larutan iodin dititiskan ke
Analisis atas cebisan-cebisan daun.
a) Daun dididihkan untuk melembutkan dan
Kesimpulan
memecahkan dinding sel
b) Daun direndam dalam etanol untuk menyingkirkan

klorofil
c) Daun dididihkan semula untuk melembutkannya
d) Larutan iodin dititiskan untuk menguji kehadiran kanji
Daun hijau mengandungi kanji.

28

5. Lengkapkan kitar di bawah: (rujuk buku teks m/s 65)

Karbon dioksida + air

a) b)
Oksigen + glukosa

**pilihan jawapan: fotosintesis / respirasi sel

6. Lengkapkan laporan eksperimen berikut:

a) Eksperimen 2.1: Cahaya diperlukan untuk fotosintesis

(rujuk buku teks m/s 61)

Pernyataan Adakah tenaga cahaya diperlukan dalam proses

masalah fotosintesis?

Hipotesis Cahaya diperlukan untuk proses fotosintesis.

Tujuan Mengkaji keperluan cahaya matahari untuk fotosintesis

Dimanipulasikan:

Pemboleh ubah Bergerak balas:

Dimalarkan:

Dua tumbuhan yang sama jenis dalam pasu yang

Bahan / radas berasingan, air panas, etanol, larutan iodin, tabung didih,
jubin putih, penitis, forseps, bikar, penunu Bunsen, kaki

retort, tungku kaki tiga, kasa dawai.

Susunan radas

1. Dua tumbuhan yang sama diletakkan di dalam bilik

gelap selama dua hari untuk menghilangkan kanji

2. Selepas dua hari, satu tumbuhan diletakkan di

Prosedur bawah cahaya matahari

Keputusan 3. Selepas seminggu, daun dipetik daripada kedua-dua
Analisis
tumbuhan tersebut

4. Ujian kanji dijalankan pada kedua-dua daun itu dan

pemerhatian dicatatkan.

Tumbuhan Pemerhatian

Di dalam keadaan gelap Tiada perubahan

Di bawah cahaya matahari Biru tua

a) Tumbuhan manakah dapat menjalankan fotosintesis?

Tumbuhan di_______________________________.

29

Kesimpulan b) Daripada jawapan anda di (a), berikan penerangan.
Cahaya matahari diperlukan untuk
________________________________________.

Hipotesis diterima.
_________________ diperlukan untuk fotosintesis.

b) Eksperimen 2.2: Klorofil diperlukan untuk fotosintesis
(rujuk buku teks m/s 61,62)

Pernyataan Adakah klorofil diperlukan dalam proses fotosintesis?
masalah
Tujuan Mengkaji keperluan klorofil untuk fotosintesis.
Hipotesis Tumbuhan memerlukan klorofil untuk fotosintesis
Dimanipulasikan:
Pemboleh ubah Bergerak balas:
Dimalarkan:
Bahan / radas Daun bervariegasi, air panas, etanol, larutan iodin,
tabung didih, jubin putih, penitis, forseps, bikar, penunu
Bunsen, kaki retort, tungku kaki tiga, kasa dawai.

Susunan radas

1. Sehelai daun bervariegasi yang telah terdedah

kepada matahari selama beberapa jam dipetik

Prosedur 2. Gambar rajah yang menunjukkan taburan warna
Keputusan
Analisis hijau pada daun dilukis
Kesimpulan
3. Ujian kanji dilakukan pada daun tersebut

4. Pemerhatian direkodkan

Bahagian daun Pemerhatian

Variegasi (bukan hijau) Sedikit warna biru tua

Bahagian hijau Biru tua

a) Bahagian daun manakah dapat menjalankan

fotosintesis?

Bahagian daun yang berwarna _______________.

b) Daripada jawapan anda di (a), berikan penerangan.

Terdapat banyak _______________ di bahagian ini.

c) Apakah peranan klorofil?

Menyerap _______________________ untuk proses

fotosintesis.

Hipotesis diterima.

Tumbuhan memerlukan ___________________ untuk

fotosintesis.

30

c) Eksperimen 2.3: Karbon dioksida diperlukan untuk fotosintesis
(rujuk buku teks m/s 62,63)

Pernyataan Adakah karbon dioksida diperlukan dalam proses
masalah fotosintesis?
Hipotesis Tumbuhan memerlukan karbon dioksida untuk
Tujuan fotosintesis.
Mengkaji keperluan karbon dioksida bagi proses
Pemboleh ubah fotosintesis

Bahan / radas Dimanipulasikan:
Bergerak balas:
Dimalarkan:

Dua tumbuhan yang sama jenis dalam pasu yang
berasingan, air panas, etanol, larutan iodin, larutan
kalium hidroksida, serkup kaca, tabung didih, jubin putih,
penitis, forseps, bikar, penunu Bunsen, kaki retort, kasa
dawai, plat kaca disapu vaselin.

Susunan radas

1. Dua tumbuhan yang sama diletakkan di dalam gelap

selama dua hari untuk menghilangkan kanji

2. Tumbuhan diletakkan di dalam serkup kaca dan

dilabelkan A dan B setiap satunya

3. Dalam serkup kaca A, satu bikar larutan kalium

hidroksida diletakkan. Larutan kalium hidroksida

Prosedur berfungsi untuk menyerap gas karbon dioksida di

Keputusan dalam udara
Analisis
4. Kedua-dua tumbuhan dalam serkup kaca ini

diletakkan di bawah cahaya matahari selama empat

hari.

5. Ujian kanji dilakukan pada daun dari kedua-dua

tumbuhan tersebut.

6. Pemerhatian direkodkan

Tumbuhan Pemerhatian

A Biru tua

B Tiada

a) Set radas tumbuhan yang manakah tidak dapat

menjalankan fotosintesis? Terangkan.

_______. Ini kerana karbon dioksida tidak hadir.

31

Kesimpulan b) Apakah pendapat anda tentang kepingan kaca yang
disapu dengan vaselin?
Untuk menghalang __________________ daripada
memasuki serkup kaca.

Hipotesis diterima.
Tumbuhan memerlukan _________________________
untuk fotosintesis.

d) Eksperimen 2.4: Air diperlukan untuk fotosintesis
(rujuk buku teks m/s 63)

Pernyataan Adakah air diperlukan dalam proses fotosintesis?
masalah
Hipotesis Tumbuhan memerlukan air untuk fotosintesis.
Tujuan Mengkaji keperluan air bagi proses fotosintesis
Dimanipulasikan:
Pemboleh Bergerak balas:
ubah Dimalarkan:
Dua tumbuhan yang sama jenis dalam pasu yang
Bahan / radas berasingan, air, air panas, etanol, larutan iodin, tabung didih,
jubin putih, penitis, forseps, bikar, penunu Bunsen, kaki
retort, tungku kaki tiga, kasa dawai.

Susunan
radas

1. Dua tumbuhan yang sama diletakkan di dalam gelap

selama dua hari untuk menghilangkan kanji

2. Selepas dua hari, kedua-dua tumbuhan tersebut

diletakkan di bawah cahaya matahari

3. Satu tumbuhan disiram air setiap hari manakala satu lagi

Prosedur tidak disiram air.

Keputusan 4. Selepas seminggu, sehelai daun dipetik daripada kedua-
Analisis
dua tumbuhan tersebut

5. Ujian kanji dilakukan pada daun dari kedua-dua

tumbuhan tersebut.

6. Pemerhatian direkodkan

Tumbuhan Pemerhatian

A Biru tua

B Tiada perubahan

a) Tumbuhan yang manakah dapat menjalankan

fotosintesis? Terangkan.

______. Proses fotosintesis berlaku dengan kehadiran

air.

32

Kesimpulan Hipotesis diterima.
Tumbuhan memerlukan _____________ untuk fotosintesis.

T1/PRAKTIS SUMATIF 2/RANGKA JAWAPAN:
SOALAN BUKU TEKS M/S 67-69
Salin / Cetak soalan dahulu, kemudian jawab menggunakan rangka jawapan yang
diberikan. Jawab soalan 1 hingga 11. Gambar tidak perlu lukis.
Soalan 1, 2, 3, dan 4. (semak jawapan dengan merujuk buku teks m/s 278)
Soalan 1: P = _________________,

Q=__________________

R=__________________

Soalan 2: _________________________________

Soalan 3: a)___________________________

b)___________________________

c)___________________________

Soalan 4:
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________

Soalan 5: Kulit merupakan ____________ sebab terdiri daripada gabungan tisu
epilium, tisu penyambung, tisu otot, tisu darah dan tisu ______________. Tisu-tisu
ini bertindak secara ________________ untuk menjalankan fungsi tertentu.

**pilihan jawapan: bersepadu / organ / saraf

Soalan 6: Manusia tidak dapat menjalankan fungsi tertentu jika kehilangan salah
satu organ. Misalnya kerosakan _________________ akan menyebabkan proses
___________________ tidak dapat dijalankan. Tanpa proses perkumuhan, darah
akan menjadi __________________ dan merosakkan organ-organ lain. Hal ini boleh
membawa kematian jika racun itu tidak disingkirkan melalui penggunaan mesin
__________________________.

**pilihan jawapan: perkumuhan / ginjal / dialisis / beracun

33

Soalan 7: Sistem _________________________. Fungsinya
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________

(Rujuk buku teks m/s 58)

Soalan 8: Respirasi sel (lembu) menghasilkan ______________________________
yang diperlukan dalam proses fotosintesis (rumput). Proses fotosintesis
menghasilkan _________________________________________ yang diperlukan
oleh lembu untuk respirasi sel.

**pilihan jawapan: Oksigen dan glukosa atau Karbon dioksida dan air

Soalan 9: Organisma di atas ialah __________________. Ia mempunyai ciri-ciri
__________________ dan __________________. Ini kerana ia mempunyai klorofil
yang membolehkannya membuat makanan sendiri (proses fotosintesis) seperti
tumbuhan dan mempunyai flagella atau ekor membolehkannya bergerak seperti
haiwan ke arah cahaya matahari.

**(rujuk buku teks m/s 53)

Soalan 10: Q. Hal ini kerana sel ______________ berfungsi untuk mengecut dan
mengendur yang dapat menyebabkan pergerakkan organ mengepam jantung.

**(rujuk buku teks m/s 54)

Soalan 11: Keetha betul. Sebab terdapat organisma unisel dan _______________ di
sekeliling kita. Organisma unisel adalah organisma yang terdiri daripada
______________ sel manakala organisma multisel adalah organisma yang terdiri
daripada _____________ daripada satu sel. Contoh organisma unisel ialah ameba
dan yis manakala contoh multisel ialah hidra dan manusia. Walaupun organisma
unisel terdiri daripada satu sel, organisma itu boleh menjalankan semua proses
kehidupan seperti _____________________ dan pembiakan.

**(rujuk buku teks m/s 53)

T1/BAB 3/UNIT 3.1/ HOMEOSTASIS DALAM BENDA HIDUP

Di akhir pengajaran dan pembelajaran, murid dapat:
• berkomunikasi maksud homeostasis.
• menjelaskan dengan contoh sistem yang terlibat dengan homeostasis
dalam manusia dan haiwan.
• menjelaskan dengan contoh sistem yang terlibat dengan homeostasis
dalam tumbuhan.
• menghargai kepentingan homeostasis kepada manusia dan benda hidup.

Arahan:

Nota: rujuk buku teks ting.1 dan link video yang diberikan.

34

Jawab semua soalan di bawah .

1. Homeostasis ialah kebolehan untuk mengekalkan keadaan persekitaran dalam
badan sesuatu organisma supaya berada dalam keadaan
____________________ dan _____________________.
(rujuk buku teks m/s 72)

2. Lengkapkan jadual di bawah: (rujuk buku teks m/s 74, 75,76)

Kawal atur Air Suhu
kandungan: (normal 37oc)

Sistem Sistem endoktrin (SE) & Sistem perkumuhan (SP)
terlibat
Organ Ginjal, otak Kulit, otak, otot rangka
terlibat
Dikesan oleh otak
Perubahan
kandungan

Pusat kawalan otak

Meningkat • SE merembeskan • Salur darah mengembang
hormon • Bulu roma mencondong
• Kulit berpeluh
• Penghasilan air • Aktiviti otot rangka & perembesan
kencing oleh ginjal
a)_____________ hormon c)_______________
• Air kencing d)________________

Menurun • SE merembeskan • Salur darah mengecut
hormon • Bulu roma menegak
• Kulit kurang berpeluh
• Penghasilan air • Otot rangka bergerak secara aktif
kencing oleh ginjal
b)______________ menyebabkan seseorang menggigil
untuk meningkatkan kadar
• Berasa dahaga metabolisma badan

**piihan jawapan: berkurang/bertambah

3. Laporan eksperimen 3.1 (rujuk buku teks m/s 76,77)

Pernyataan Kita berpeluh dalam keadaan panas atau sejuk?

masalah

Hipotesis Kita berpeluh dalam keadaan panas.

Tujuan Mengkaji tindakan biologi yang memberikan gerak balas kepada

perubahan suhu

Pembolehubah Dimanipulasikan

Bergerak balas

Dimalarkan

Bahan/Radas Jam randik, satu murid dari setiap kumpulan.

35

Susunan radas

Prosedur 1. Kipas tidak dipasang selama 10 minit setelah masuk ke

Keputusan dalam bilik makmal sains.
Analisis
Kesimpulan 2. Sama ada anda berpeluh atau tidak direkodkan

3. Kemudian, kipas dipasang selama 10 minit

4. Sama ada anda berpeluh atau tidak direkodkan

Suhu persekitaran Kehadiran peluh

Panas (tanpa pasang kipas) Berpeluh

Sejuk (kipas dipasang) Tidak berpeluh

a) Apakah yang berlaku kepada badan dalam suhu persekitaran

yang panas?

________________________________________________

• Hipotesis diterima

• Kita ____________ dalam keadaan panas.

5. Laporan eksperimen 3.2 (rujuk buku teks m/s 77,78)

Pernyataan Adakah kiraan nadi semakin meningkat apabila melaksanakan

masalah tugas yang berat?

Hipotesis Kiraan nadi semakin meningkat apabila melaksanakan tugas

yang berat.

Tujuan Mengkaji tindakan biologi yang memberikan gerak balas kepada

kiraan nadi

Pembolehubah Dimanipulasikan

Bergerak balas

Dimalarkan

Bahan/Radas Jam randik, seorang murid daripada setiap kumpulan.

Susunan radas

Prosedur 1. Seorang murid daripada setiap kumpulan dipilih untuk
menjalankan aktiviti yang dirancangkan iaitu keadaan rehat,
berjalan dan berjoging. Aktiviti berjalan dan berjoging
dilakukan selama 10 minit.

2. Kemudian, kiraan nadi setiap murid diambil selama satu minit
seperti dalam rajah yang ditunjukkan.

3. Keputusan direkodkan.

36

Keputusan Nombor Nama Kiraan nadi
Analisis kumpulan murid
Kesimpulan keadaan berjalan berjoging
1 rehat
2
3
4

a) Apakah yang ditunjukkan oleh data yang diperoleh?
Kadar denyutan nadi semakin __________________ apabila
aktiviti lebih berat dilakukan

b) Mengapakah peluh dihasilkan apabila aktiviti yang lebih berat
dilakukan?
Apabila melakukan aktiviti berat, suhu badan
_________________. Otak merangsang kelenjar peluh untuk
menghasilkan lebih banyak peluh bagi menyejukkan kulit
apabila peluh tersejat.

• Hipotesis diterima
• Kiraan nadi semakin _____________ apabila melaksanakan

tugas yang berat

4. Haiwan seperti kucing dan anjing tidak mempunyai kelenjar peluh kecuali di
____________________________. (rujuk buku teks m/s 78)

5. Lengkapkan jadual homeostasis dalam haiwan di bawah:

(rujuk buku teks m/s 78,79)

Haiwan Persekitaran panas Persekitaran sejuk

a)_____________ Menjilat buku untuk Menegakkan bulu untuk
mengurangkan suhu memerangkap udara & haba

Cicak • Mempercepatkan pergerakan • Memperlahankan
(haiwan berdarah • Meningkatkan kadar pergerakan
metabolisma badan
sejuk) • Meningkatkan suhu badan • Mengurangkan kadar
metabolisma badan

• Menurunkan suhu badan

• Menutup badan dengan • Menutup badan dengan
b)_____________ mukus yang dirembes untuk
mukus yang dirembes untuk mengelakkan bendalir badan
• membeku
mengurangkan kehilangan air
Mencari tempat untuk
melalui penyejatan • berhibernat
Berpindah ke tempat lembap

• Mempunyai lapisan kulit yang

berlilin & spirakel boleh

ditutup antara dua gerakan • Mengibarkan abdomen &

c)_____________ pernafasan kepak untuk menjanakan

• Ini dapat mengurangkan haba

kehilangan air melalui

penyejatan

37

6. ________________ ialah proses kehilangan air daripada tumbuhan dalam
bentuk wap air ke persekitaran melalui stoma pada permukaan daun.
(rujuk buku teks m/s 80)

7. Nyatakan 2 kepentingan transpirasi kepada tumbuhan. (rujuk buku teks m/s 80)
a) Membantu tumbuhan menyerap dan mengangkut
______________________________________________________________
______________________________________________________________
b) Dapat ____________________ tumbuhan melalui penyejatan air daripada
daun pada hari panas.

8. Lengkapkan ayat di bawah: (rujuk buku teks m/s 81)
a) Pada waktu siang, stoma __________________ supaya lebihan air tersejat
daripada daun melalui transpirasi
b) Pada suhu yang terlalu tinggi, stoma akan ________________ untuk
mengurangkan air yang tersejat daripada daun melalui transpirasi.

9. Apakah kepentingan kawalan homeostasis kepada manusia dan benda hidup?
(rujuk buku teks m/s 83)

Untuk menyediakan satu ____________________________________________
________________________________________________________________.
Hal ini kerana, semua tindak balas kimia ________________________________
________________________________________________________________.
Justeru, perubahan suhu akan _______________________________________
________________________________________________________________.

*****************************************************************************************
PEMBELAJARAN BERASASKAN PROJEK (BAND 6)

Projek yang menunjukkan proses homeostasis dalam badan manusia

Membuat slide gambar:

Tajuk : Proses kawalan homeostasis.
a) Kawal atur kandungan air
(Gambar)
• Bersenam
• Berpeluh
• Otak (kepala)
• Minum air
• Tandas

38

T1/PRAKTIS SUMATIF 3/RANGKA JAWAPAN:
SOALAN BUKU TEKS M/S 85 - 86
Salin / Cetak soalan dahulu, kemudian jawab menggunakan rangka jawapan yang
diberikan. Jawab soalan 1 hingga 9. Gambar tidak perlu lukis. Graf perlu lukis.
Soalan 1, 2, 3, dan 4. (semak jawapan dengan merujuk buku teks m/s 278, 279)
Soalan 1:

• ______________________________________________________________
______________________________________________________________
______________________________________________________________
______________________________________________________________
______________________________________________________________
______________________________________________________________

Soalan 2:
• ______________________________________________________________
______________________________________________________________
______________________________________________________________
______________________________________________________________
______________________________________________________________
______________________________________________________________
______________________________________________________________
______________________________________________________________

Soalan 3:
• ______________________________________________________________
______________________________________________________________
______________________________________________________________

Soalan 4:
• ______________________________________________________________
______________________________________________________________
______________________________________________________________

39

Soalan 5: (rujuk buku teks m/s 74,76)
• Badan banyak kehilangan air apabila _________________. Oleh itu, kita
perlu minum ____________ untuk menggantikan air yang telah hilang melalui
______________________ ketika berpeluh.
**pilihan jawapan: penyejatan / berpeluh / air

Soalan 6: (rujuk buku teks m/s 76)
• Selepas bersenam, suhu badan meningkat. Salur darah
_____________________ untuk membolehkan lebih banyak darah mendekati
kulit bagi membebaskan tenaga haba. Muka akan kelihatan merah.
• Selepas sejuk, salur darah ____________________ untuk membolehkan
lebih banyak darah menjauhi kulit bagi mengurangkan pembebasan haba.
Muka kelihatan pucat.
**pilihan jawapan: mengecut / mengembang

Soalan 7: (Rujuk buku teks m/s 75, 76)
a) Gariskan (berkurang / bertambah) - rujuk graf pada soalan
Hal ini berlaku untuk mencegah suhu darah daripada __________________.
Air peluh yang dirembes oleh kelenjar peluh dapat ___________________
haba pendam yang tinggi dan terbebas ke persekitaran apabila air peluh
menyejat. Penyejatan ini menyebabkan suhu badan ___________________
dan kembali ke aras normal.
**pilihan jawapan: menyerap/menurun/meningkat

b) Gariskan (berkurang / bertambah) - rujuk graf pada soalan
Hal ini berlaku kerana air lebih banyak diserap semula ke dalam darah bagi
________________________ air yang banyak hilang melalui perpeluhan.
Otak _______________________ sejenis hormon agar ginjal mengurangkan
________________________ air kepada air kencing.
**pilihan jawapan: penghasilan /merembeskan / mengimbangi

c) Apabila suhu badan _____________________, kuantiti peluh turut
_____________________ untuk menurunkan suhu badan melalui penyejatan
manakala kuantiti air kencing pula _______________ kerana kuantiti air
dalam darah telah _________________ disebabkan oleh perpeluhan. Maka
kuantiti air kencing yang dihasilkan di ginjal menjadi sedikit dan lebih pekat.
**pilihan jawapan: berkurang / bertambah

40

Soalan 8:

a) Ini kerana kuantiti makanan dan minuman adalah pemboleh ubah yang
_____________________________, maka perlu dipastikan sama pada
ketiga-tiga hari itu.

b) Hari _______________. Kuantiti air kencing adalah paling kurang pada hari
kedua. Apabila melakukan aktiviti cergas, suhu akan
_____________________ dan air dalam badan hilang dalam bentuk peluh.
Otak merembeskan sejenis hormone supaya ginjal mengurangkan
penghasilan air kencing.

**pilihan jawapan: bertambah / kedua / dimalarkan

Soalan 9:

• Udara di antara setiap lapisan kain memerangkap lebih banyak
__________________. Bulu roma yang _________________ berfungsi sama
dengan beberapa lapisan kain nipis ini iaitu ___________________ haba.

**pilihan jawapan: menegak/memerangkap / haba

T1/BAB 4/UNIT 4.1/ PEMBIAKAN SEKS DAN ASEKS

Di akhir pengajaran dan pembelajaran, murid dapat:
• membanding dan membezakan pembiakan seks dan aseks bagi haiwan dan
tumbuhan.
• menaakul kepentingan pembiakan.
• mensyukuri kebolehan membiak untuk menyambung zuriat sebagai kurniaan
Tuhan.

Arahan: Nota: rujuk buku teks ting.1 dan link video yang diberikan.

Salin/Cetak dan jawab semua soalan di bawah .

1. Apakah pembiakan? (rujuk buku teks m/s 90)
________________________________________________________________

________________________________________________________________

2. Lengkapkan jadual pembiakan seks dan aseks (rujuk buku teks m/s 91)

Pembiakan Seks Aseks

Persamaan Menghasilkan organisma baru untuk kesinambungan spesies

Melibatkan sel Ya _____________
pembiakan

Bilangan induk dua satu

Melibatka gamet Ya tidak

Melibatkan Ya tidak
persenyawaan

Ciri genetik anak Mewarisi dari induk Serupa dengan induk

Variasi pada

anak Berbeza daripada induk Tiada variasi

41

• ________________ • Tumbuhan (bawang, halia,

• Haiwan peringkat tinggi ubi kentang)

Contoh (Mamalia, burung, ikan, reptilia • Organisma ringkas (Amoeba,

& amfibia) Hydra, Paramecium)

• Tumbuhan_______________

3. Persenyawaan ialah proses percantuman nukleus gamet jantan dan gamet
__________________ untuk membentuk zigot. (rujuk buku teks m/s 92)

4. Terdapat dua jenis persenyawaan, iaitu: (rujuk buku teks m/s 92)
• persenyawaan _______________ (percantuman gamet berlaku di luar
tubuh)
• persenyawaan dalam. (percantuman gamet berlaku di dalam tubuh) (alat
sulit jantan perlu dimasukkan ke dalam alat sulit betina)

5. Pembiakan aseks boleh dilakukan melalui proses belahan dedua, penjanaan
semula, pertunasan, _______________________ dan pembiakan vegetatif
(akar, batang,daun) (rujuk buku teks m/s 95,96)

6. Nyatakan contoh bagi pembiakan aseks di bawah: (rujuk buku teks m/s 95)
a) Belahan dedua: ___________________________________________
b) Pertunasan: ______________________________________________
c) Penjanaan semula: ________________________________________
d) Pembentukan spora: _______________________________________
e) Pembiakan vegetatif: _______________________________________

7. Kenalpasti bahagian pembiakan vegetatif bagi tumbuhan di bawah: (rujuk buku
teks m/s 97, 279)
a) Bawang: ______________________
b) Ubi keledek: ___________________
c) Halia: _________________________
d) Lalang: ________________________
e) Ubi kentang: ____________________
f) Setawar: _______________________

8. Berikan 2 kepentingan pembiakan kepada benda hidup: (rujuk buku teks m/s 96)
a) _______________ bilangan organisma sesuatu spesies
b) Mengelakkan kepupusan / menjamin kemandirian spesies

T1/BAB 4/UNIT 4.2/ SISTEM PEMBIAKAN MANUSIA

Di akhir pengajaran dan pembelajaran, murid dapat:

• mengenal pasti struktur dan fungsi sistem pembiakan lelaki dan
perempuan.

• berkomunikasi mengenai perubahan fizikal yang berlaku semasa akil
baligh.

• membanding dan membezakan gamet jantan dengan gamet betina dalam
sistem pembiakan.

42

Arahan: Nota: rujuk buku teks ting.1 dan link video yang diberikan.

Jawab semua soalan di bawah .

1. Apakah kepentingan sistem pembiakan kepada lelaki dan wanita? (rujuk buku
teks m/s 104, 279)
________________________________________________________________

2. Padankan jawapan bagi struktur pembiakan: (rujuk buku teks m/s 98, 99)

a) Lelaki

Bahagian Fungsi

Vesikel semen Menyalurkan air kencing & sperma keluar dari

badan

Uretra Merembeskan bendalir yang mengandungi

nutrien untuk sperma

Duktus sperma Menyalurkan sperma ke faraj

Zakar Menyalurkan sperma dari testis

Skrotum Menghasilkan sperma (gamet jantan) & hormon

seks lelaki

Testis Menghasilkan cecair yang berkhasiat &

melindungi sel sperma

Kelenjar Memegang & melindungi testis

prostat

b) Perempuan Fungsi
Bahagian Menerima sperma dari zakar
Tiub falopio Tempat embrio berkembang & membesar
Ovari Mengeluarkan mukus untuk memudahkan sperma
Uterus (rahim) berenang ke dalam uterus
Menghasilkan ovum (gamet betina) & hormon
Serviks seks wanita
Tempat persenyawaan bagi sperma & ovum
Faraj berlaku

3. Apakah maksud akil baligh? (rujuk buku teks m/s 100)
________________________________________________________________

________________________________________________________________

4. Lengkapkan jadual perubahan ketika akil baligh. (rujuk buku teks m/s 101)

Lelaki Perempuan

Suara menjadi ______________ -
kerana peti suara membesar

Misai, ____________, bulu di muka, Buah dada _______________,
ketiak & dada mula tumbuh punggung padat & lebar, bulu tumbuh
di ketiak

43

Testis menghasilkan sperma dan Ovari menghasilkan ovum & hormon
hormon seks (boleh mengandungkan seks (boleh mengandung)
wanita)

Bulu tumbuh di bahagian alat sulit

Zakar & skrotum mula membesar Kitar haid __________________

5. Lengkapkan jadual sperma dan ovum: (rujuk buku teks m/s 103)

Sperma Ovum

Persamaan • Membawa maklumat _______________________

• Sel pembiakan seks

Kebolehan bergerak Ya tidak

Dihasilkan oleh _____________________ Ovari

Jenis gamet Jantan _____________________

Saiz Terkecil _____________________

T1/BAB 4/UNIT 4.3/ KITAR HAID

Di akhir pengajaran dan pembelajaran, murid dapat:

• berkomunikasi mengenai kitar haid dan urutan perubahan pada dinding
uterus semasa haid.

• menghubungkaitkan waktu subur kitar haid dengan proses persenyawaan.
• mewajarkan kepentingan mengurus kebersihan diri semasa haid

Arahan: Nota: rujuk buku teks ting.1 dan link video yang diberikan.

Salin/Cetak dan jawab semua soalan di bawah .

1. Apakah maksud haid? (rujuk buku teks m/s 104)
________________________________________________________________

________________________________________________________________

2. Lengkapkan kitar haid di bawah: (rujuk buku teks m/s 105) Hari 1-5
• Fasa __________
Hari 18-28 Proses haid di mana
• Fasa ___________ lapisan dinding uterus,
lapisan dinding uterus salur darah & ovum yang
terus menebal. Kitar tidak disenyawakan terurai
haid akan berulang jika dan mengalir keluar.
tiada persenyawaan
Hari 6 - 11
Hari 12-17 Proses • Fasa
• Fasa _____________ pengo4v4ulan
Dinding uterus menebal. _______________
Ovari membebaskan ovum Lapisan dinding uterus
yang telah matang. mula dibina semula dan
menebal
Salur darah mula
terbentuk.

3. Kitar haid dikawal oleh ___________ dan sistem endoktrin yang membebaskan
hormon. (rujuk buku teks m/s 104)

4. Apakah pengovulan dan di manakah biasanya pengovulan berlaku? (rujuk buku
teks m/s107, 109)
________________________________________________________________
________________________________________________________________

5. Berikan 2 penjagaan kesihatan semasa haid: (rujuk buku teks m/s 106)
a) Kerap _________________ tuala wanita
b) Kerap _____________.

6. Nyatakan faktor haid yang tidak stabil: (rujuk buku teks m/s 106)
a) ______________________________________________________
b) ______________________________________________________
c) ______________________________________________________
d) ______________________________________________________
e) ______________________________________________________

7. Senaraikan 3 kesan buruk apabila kitar haid tidak stabil: (rujuk buku teks m/s
107)
a) ____________________
b) Kesukaran ___________________ keluarga
c) Masalah ____________________

T1/BAB 4/UNIT 4.4/ PERSENYAWAAN DAN KEHAMILAN
Di akhir pengajaran dan pembelajaran, murid dapat:

• berkomunikasi mengenai proses persenyawaan dan penempelan embrio.
• mewajarkan kepentingan dan fungsi plasenta dan tali pusat.
• memerihalkan perkembangan zigot kepada embrio dan seterusnya kepada

fetus dalam tempoh kehamilan sehingga kelahiran.
Arahan: Nota: rujuk buku teks ting.1 dan link video yang diberikan.
Salin/Cetak dan jawab semua soalan di bawah .
1. Apakah maksud persenyawaan? (rujuk buku teks m/s 107)

_______________________________________________________________

45

2. Lengkapkan peta alir di bawah: (rujuk buku teks m/s 108,109)

Sperma (bapa) + zigot _______ Fetus _______
Ovum (Ibu) __

[Proses Hasil Menempel di Lengkap Fetus yang

Persenyawaan] percantuman. uterus anggota telah

Berlaku di tiub Mula (Proses (sebelum dilahirkan
falopio membahagi penempelan) dilahirkan)
membentuk

embrio dan

bergerak

menuju ke

3. Nyatakan fungsi amuntieornu,splasenta dan tali pusat: (rujuk buku teks m/s 110)

Amnion Membran yang membentuk pundi & mengandungi ______________

Plasenta Tempat pertukaran nutrien, oksigen, ______________________ &

bahan buangan antara darah ibu & darah fetus

Tali pusat Tiub yang menghubungkan fetus dengan ___________________.

T1/BAB 4/UNIT 4.5/ FAKTOR YANG MEMPENGARUHI PERKEMBANGAN FETUS
DAN BAYI

Di akhir pengajaran dan pembelajaran, murid dapat:
▪ menghubungkait kepentingan pengambilan makanan yang berkhasiat kepada
kesihatan ibu dan fetus semasa kehamilan.
▪ mewajarkan kepentingan mengelak daripada mengambil bahan yang boleh
memudaratkan fetus.
▪ mewajarkan kebaikan penyusuan susu ibu kepada perkembangan bayi
berbanding susu formula.
• menyedari bahawa setiap makhluk yang bernyawa mempunyai hak untuk
hidup walaupun dalam kandungan.

Arahan: Nota: rujuk buku teks ting.1 dan link video yang diberikan.
Jawab semua soalan di bawah .

1. Lengkapkan jadual di bawah. (rujuk buku teks m/s 112)

Nutrien yang diperlukan oleh wanita hamil

Karbohidrat & lemak Membekalkan tenaga untuk aktiviti harian wanita hamil
b)________________ Pertumbuhan sel-sel baharu dalam fetus

c)________________ Mencegah wanita hamil daripada mengalami masalah
sembelit

d)________________ Membina sel darah merah untuk mengangkut oksigen

e)________________ Pembentukan tulang fetus yang sihat & memelihara
tulang serta gigi wanita hamil

Asid folik & vitamin Menguatkan sistem keimunan pada ibu & fetus

46

2. Nyatakan bahan bahaya terhdap fetus. (rujuk buku teks m/s 113)
a) ___________________ - memberi kesan buruk kepada sel-sel otak fetus
b) ___________________ - bayi kekurangan berat badan & bersaiz kecil
c) ___________________ - menyebabkan keguguran & kecacatan pada
fetus

3. Susu __________ merupakan makanan terbaik untu bayi yang baru lahir
(rujuk buku teks m/s 113)

Praktis Formatif 4.5: (rujuk buku teks m/s 114, 279)

4. Mengapakah wanita hamil memerlukan jumlah nutrien yang lebih banyak
berbanding dengan wanita tidak hamil?
________________________________________________________________
________________________________________________________________

5. Mengapakah gigi dan tulang wanita hamil lebih mudah mereput berbanding
dengan wanita yang tidak hamil?
________________________________________________________________

________________________________________________________________

6. Bandingkan kesan penyusuan susu ibu dengan penggunaan susu formula
terhadap perkembangan bayi.
Penghadaman bayi lebih ______________ dengan meminum susu ibu
berbanding dengan susu formula.

T1/BAB 4/UNIT 4.6/KEMANDULAN DAN PENCEGAH KEHAMILAN

Di akhir pengajaran dan pembelajaran, murid dapat:
▪ berkomunikasi mengenai kemandulan dan cara mengatasinya
▪ membezakan kaedah pencegahan kehamilan.
▪ menyedari kepentingan mengamalkan pemeriksaan kesihatan dan mendapat
rawatan segera apabila menghadapi masalah sistem pembiakan.
▪ mengkritik penyalahgunaan pengetahuan tentang kaedah pencegahan
kehamilan dan kesannya kepada masyarakat.

Arahan: Nota: rujuk buku teks ting.1 dan link video yang diberikan.

Jawab semua soalan di bawah .

1. Lengkapkan jadual di bawah. (rujuk buku teks m/s 115)

Punca kemandulan lelaki & wanita

Lelaki Wanita

• Rembesan hormon tidak ___________________

• Organ seks cacat atau dijangkiti ______________________

• Masalah penyakit seperti kencing manis

_________ tidak menghasilkan

sperma Ovari tidak dapat menghasilkan ovum

47

Bilangan sperma tidak Tiub falopio __________________
mencukupi
Kualiti sperma ______________ Uterus tidak normal
Mati _______________ __________________ dalam uterus

2. Nyatakan kaedah mengatasi kemandulan. (rujuk buku teks m/s 116)
a) ___________________________________________

b) ___________________________________________

c) ___________________________________________

3. Padankan kaedah pencegahan kehamilan dengan penerangan yang betul.

(rujuk buku teks m/s 117)

Kaedah Fungsi

Pil pencegah Merembeskan hormon yg menghalang ovari

kehamilan menghasilkan ovum

Implan Menghalang proses pengovulan

Kondom Mengelakkan penempelan ovum yang telah

disenyawakan

Alat kontraseptif Menghalang sperma daripada memasuki faraj

dalam uterus (IUCD) semasa ejkulasi

Vasektomi** Ovum tidak disenyawakan sperma

Ligasi** Tiada sperma yang dipancutkan semasa ejakulasi

**kemandulan kekal. Tidak boleh dapat anak setelah menjalani kaedah ini.

Praktis formatif 4.6: (rujuk buku teks m/s 119, 280)

4. Apakah yang dimaksudkan dengan bayi tabung uji?
________________________________________________________________
________________________________________________________________

5. Nyatakan dua kepentingan individu melakukan pemeriksaan kesihatan secara
berkala; (rujuk buku teks m/s 118)
a) Dapat mengesan simptom awal penyakit __________________
b) Dapat menjimatkan wang untuk jangka masa __________________

6. Menggugurkan kandungan tidak seharusnya dijadikan sebagai cara untuk
mengawal kelahiran. Berikan pendapat anda.
____________________. Semua makhluk berhak diberikan peluang untuk hidup.

PEMBELAJARAN BERASASKAN PROJEK (BAND 6)

Projek kesedaran tentang kes buang bayi dan kelahiran luar nikah

Tindakkan murid:

Kumpulkan keratan berita / artikel berkaitan kes buang bayi di Malaysia.

(boleh dicetak dari internet / fotostat)

48

T1/BAB 4/UNIT 4.7/PEMBIAKAN TUMBUHAN

Di akhir pengajaran dan pembelajaran, murid dapat:
• berkomunikasi mengenai struktur dan fungsi setiap bahagian bunga.
• mewajarkan proses pendebungaan.
• memerihalkan proses persenyawaan dan menerangkan pembentukan biji
benih dan buah pada tumbuhan.
• memerihalkan proses percambahan biji benih
• menyelesaikan masalah apabila percambahan tidak berlaku.

Arahan: Nota: rujuk buku teks ting.1 dan link video yang diberikan.

Jawab semua soalan di bawah .

1. Label struktur bunga. (rujuk buku teks m/s 120)

b)___________

c)_____________

a)___________

2. Lengkapkan jadual fungsi struktur bunga di bawah. (rujuk buku teks m/s 120)

Bahagian bunga Fungsi

Ranggi Berwarna-warni untuk menarik perhatian serangga &
haiwan

b) Melindungi bunga semasa peringkat kudup

c) Organ pembiakan jantan bunga

d) Organ pembiakan betina bunga

3. ______________________ ialah proses pemindahan butir debunga matang dari
anter ke stigma. (rujuk buku teks m/s 122)

4. Nyatakan perbezaan antara ciri-ciri bunga yang didebungakan oleh angin dengan

serangga. (rujuk buku teks praktis formatif 4.7 m/s 130, 280)

Angin Serangga

49