การบริการความรู้การจัดทำบัญชีรายรับ-รายจ่ายสู่ผู้จำหน่ายก๋วยเตี๋ยว ร้านแม่ประนอม

ใบรับรองโครงการ
วทิ ยาลยั เทคนิคพจิ ติ ร

เร่ือง การบริการความรู้การจดั ทาบญั ชีรายรับ - รายจา่ ยสู่ผจู้ าหน่ายก๋วยเต๋ียว ร้านแมป่ ระนอม

โดย 1. นางสาวรุ่งนภา โพธ์ิอยู่ รหสั 6122011322
2. นางสาวสุดารัตน์ ใจดี รหสั 6122011328
3. นางสาวชนากานต์ ทองบ่อ รหสั 6122011336

ไดร้ ับอนุมตั ิให้นบั เป็นส่วนหน่ึงของการศึกษาตามหลกั สูตรประกาศนียบตั รวชิ าชีพ
สาขาวชิ าการบญั ชี

……………….………………ครูผสู้ อน …………………………ครูที่ปรึกษาโครงการ
(นางสาวอรวลญั ช์ นอ้ ยสมวงษ)์ (นางสาววรินยพุ า บุญมา)

……………………….
(นางสุขใจ ตอนปัญญา)
หวั หนา้ แผนกวชิ าการบญั ชี

…………..………….
(นายอิศรา อยยู่ งิ่ )

รองผอู้ านวยการฝ่ ายวชิ าการ
วนั ที่……เดือน……….พ.ศ…….

ชื่อโครงการ การบริการความรู้การจดั ทาบญั ชีรายรับ - รายจ่ายสู่ผจู้ าหน่ายก๋วยเต๋ียว
ร้านแมป่ ระนอม

ผู้รับผดิ ชอบโครงการ นางสาวสุดารัตน์ ใจดี
นางสาวรุ่งนภา โพธ์ิอยู่
นางสาวชนากานต์ ทองบอ่

สาขาวชิ า การบญั ชี

คุณครูท่ีปรึกษา นางสาววรินยพุ า บุญมา

ครูผ้สู อน นางสาวอรวลญั ช์ นอ้ ยสมวงษ์

ปี การศึกษา 2563

บทคดั ย่อ

การออกให้บริ การการจัดทาบัญชีรายรับ - รายจ่ายให้กับร้านค้าโครงการน้ีมี
วตั ถุประสงค์เพ่ือ นาความรู้จากการที่ไดศ้ ึกษาจากสถานศึกษามาใช้ให้เกิดประโยชน์ในร้านคา้
การดาเนินงานการสอน ทาบญั ชี รูปแบบการลงบญั ชีที่เหมาะสมตอ้ งประกอบดว้ ยสร้างเอกสาร
แบบฟอร์มจาเป็ นตอ้ งใช้รูปแบบและการถ่ายทอดความรู้รูปแบบการศึกษาเชิงคุณภาพมีข้นั ตอน
การศึกษาคือการเตรียมการเรื่องรูปแบบการลงบญั ชีที่เหมาะสม

ก

กติ ติกรรมประกาศ

โครงการ การให้ความรู้เก่ียวกบั การทาบญั ชีรายรับ - รายจ่าย เรื่อง สอนทาบญั ชีรายรับ -
รายจ่าย ใหก้ ิจการร้านคา้ คณะผจู้ ดั ทาโครงการขอขอบพระคุณคุณครู อรวลญั ช์ นอ้ ยสมวงษ์ ท่ีกรุณา
ให้ความเมตตาให้คาปรึกษาโครงการดูแลให้คาแนะนา เสนอแนะแนวทาง ตรวจแกไ้ ขขอ้ บกพร่อง
และใหก้ าลงั ใจแก่คณะผจู้ ดั ทา

ขอขอบพระคุณร้านค้ากลุ่มตัวอย่างร้านนาง ประนอม โพธ์ิอยู่ ที่ให้ความร่วมมือใน
การเรียน การสอนทาบญั ชีของกิจการร้านคา้ ทาใหโ้ ครงการคร้ังน้ีประสบความสาเร็จลุล่วงไปดว้ ยดี

หวงั เป็ นอยา่ งยิ่งวา่ โครงการการให้ความรู้เก่ียวกบั การทาบญั ชีรายรับ - รายจ่าย เรื่อง
สอนทาบญั ชีรายรับ - รายจ่าย ท่ีจดั ทาข้ึนน้ีจะเป็ นประโยชน์แก่ผทู้ ่ีสนใจท่ีจะนาไปศึกษาต่อใน
ประเด็นท่ีไดเ้ สนอแนะไวใ้ นโครงการฉบบั น้ี หรือเป็ นแนวทางในการออกไปสอนให้กิจการร้านคา้ ท่ี
เก่ียวขอ้ งให้ บรรลุผลอยา่ งมีประสิทธิภาพตอ่ ไป

รุ่งนภา โพธ์ิอยู่
สุดารัตน์ ใจดี
ชนากานต์ ทองบ่อ

ข

สารบัญ

หน้า

บทคดั ยอ่ ก

กิตติกรรมประกาศ ข

สารบญั ค

สารบญั ตาราง จ

สารบญั ภาพ ฉ

บทท่ี

1. บทนา

1.1 ท่ีมาและความสาคญั ของปัญหา 1

1.2 วตั ถุประสงคข์ องโครงการ 2

1.3 ขอบเขตของโครงการ 2

1.4 ข้นั ตอนการดาเนินโครงการ 2

1.5 ประโยชน์ท่ีคาดวา่ จะไดร้ ับ 3

1.6 นิยามศพั ท์ 3

2. เอกสารและงานวิจยั ที่เก่ียวขอ้ ง

2.1 หลกั การ แนวคิด เกี่ยวกบั ตน้ ทุน 4

2.2 ความรู้เกี่ยวกบั ค่าใชจ้ า่ ยในครัวเรือน 10

2.3 สภาพทวั่ ไปของชุมชน หมู่ท่ี 13 ตาบลเนินปอ อาเภอสามง่าม จงั หวดั พิจิตร 13

2.4 งานวจิ ยั ท่ีเก่ียวขอ้ ง 14

3. วธิ ีการดาเนินงาน

3.1 กลุ่มเป้ าหมายท่ีใชใ้ นการศึกษา 16

3.2 เครื่องมือที่ใชใ้ นการศึกษา 16

3.3 วธิ ีการดาเนินการศึกษา 16

3.4 การเก็บรวบรวมขอ้ มลู 17

ค

สารบัญ (ต่อ) หน้า

4. ผลการดาเนินงาน 19
4.1 ขอ้ มลู สภาพทวั่ ไปของผตู้ อบแบบสอบถาม 22
4.2 สรุปผลการวเิ คราะห์สอบถามร้านคา้ กลุ่มตวั อยา่ ง 24
4.3 งบกาไรขาดทุน เดือนสิงหาคม 25
4.4 งบกาไรขาดทุน เดือนกนั ยายน 26
4.5 งบแสดงฐานะการเงิน
30
5. สรุป อภิปรายผล ขอ้ เสนอแนะ 31
5.1 อภิปรายผลการดาเนินงาน 31
5.2 ปัญหาและอุปสรรคที่เกิดข้ึน 32
5.3 ขอ้ เสนอแนะ
35
บรรณานุกรม 38
ภาคผนวก 40
42
ภาคผนวก ก แบบประเมินความพงึ พอใจ 44
ภาคผนวก ข แสดงภาพสถานที่ดาเนินงาน 59
ภาคผนวก ค แสดงภาพสอนนางประนอม โพธ์ิอยทู่ าบญั ชีรายรับรายจ่าย 62
ภาคผนวก ง แสดงภาพตรวจสอบบญั ชีรายรับ - รายจา่ ย 64
ภาคผนวก จ แสดงตารางบญั ชีรายรับ - รายจ่าย 2 เดือน 67
ภาคผนวก ฉ แสดงงบรายรับรายจา่ ย 73
ภาคผนวก ช แสดงภาพเกบ็ ขอ้ มลู แบบสอบถามความพึงพอใจ
ภาคผนวก ซ ภาพพบครูท่ีปรึกษาและครูผสู้ อนวชิ าโครงการ
ภาคผนวก ฌ แบบนาเสนอขออนุมตั ิโครงการ
ประวตั ิผจู้ ดั ทาโครงการ

ง

สารบัญตาราง หน้า
19
ตารางที่ 20
4.1 แสดงจำนวนและค่ำร้อยละของสถำนสภำพทวั่ ไปของผตู้ อบแบบสอบถำม 20
4.2 แสดงจำนวนและคำ่ ร้อยละของอำยผุ ตู้ อบแบบสอบถำม 21
4.3 แสดงจำนวนและค่ำร้อยละของสถำนภำพของผตู้ อบแบบสอบถำม 22
4.4 แสดงคำ่ เฉล่ียและส่วนเบ่ียงเบนแบบมำฐำนควำมคิดเห็นของแม่ประนอม 28
4.5 แสดงขอ้ มลู สินทรัพยแ์ ละคำ่ เสื่อมอุปกรณ์ 28
แสดงกรำฟสรุป เดือนสิงหำคม 29
แสดงกรำฟสรูป เดือนกนั ยำยน 44
แสดงกรำฟสรุป เปรียบเทียบระหวำ่ งเดือนสิงหำคมกบั เดือนปัจจุบนั 59
แสดงตำรำงบญั ชีรำยรับ -รำยจ่ำย 2 เดือน
แสดงแสดงงบรำยรับ - รำยจ่ำย

จ

สารบญั ภาพ หน้า
38
ภาพท่ี 40
1 ภาพสถานที่ดาเนินงาน 42
2 ภาพสอนนางประนอม โพธ์ิอยทู่ าบญั ชีรายรับรายจา่ ย 62
3 ภาพตรวจสอบบญั ชีรายรับ - รายจา่ ย 64
4 ภาพแสดงภาพเก็บขอ้ มลู แบบสอบถามความพึงพอใจ 73
5 ภาพพบครูที่ปรึกษาและครูผสู้ อนวชิ าโครงการ
6 ภาพประวตั ิผจู้ ดั ทาโครงการ

ฉ

บทท่ี 1

บทนำ

1. ทม่ี ำและควำมสำคัญของปัญหำ

ปัจจุบนั ถา้ เราพดู ถึงของกิน มีอยมู่ ากมายหลายประเภท ไม่วา่ จะเป็ น อาหาร เครื่องดื่ม
ยารักษาโรค ส่ิงเหล่าน้ีถือเป็ นปัจจัยสาคัญต่อการดารงชีวิตของคนเราทุกคนท่ีจะขาดไม่ได้
จึงไม่ใช่เรื่องแปลกท่ีจะมีพอ่ คา้ แมข่ ายเขา้ มาทาธุรกิจและประกอบอาชีพขายของกินเป็ นจานวนมาก
เหลียวมองไปทางไหนก็เจอแต่ของกินแทบท้งั น้นั ต้งั แต่ตน้ ซอยยนั ทา้ ยซอย ตลาดนดั ตลาดสด
แมแ้ ต่ในศูนย์การค้าต่าง ๆ ก็ล้วนแต่เต็มไปด้วยร้านอาหารและร้านขายของกินเรียงเป็ นแถว
การขายของกินขายไดง้ ่าย ไดก้ าไรแบบวนั ตอ่ วนั มีเงินทุนหมุนเวยี นสามารถซ้ือสินคา้ และวตั ถุดิบ
มาทดแทนไดต้ ลอดเวลา มีความสะดวกสบายเพราะเป็ นเจา้ นายตวั เอง ทาคนเดียวไดแ้ บบสบาย ๆ
จะขายหรือจะหยดุ เมื่อไหร่ก็ได้ ขอ้ เสียของการขายของกิน อาจทาให้ขาดทุน ไม่มีเงินเหลือเก็บ
หรือซ้ือวตั ถุดิบ เพราะเงินสดหมุนเวยี นจากขายของสามารถหยบิ จบั ไปใชไ้ ดง้ ่าย

การบริหารจดั การเงินจึงเป็นอีกอยา่ งที่สาคญั มาก ๆ สาหรับร้านขายของกินท่ีไดร้ ับกาไร
แบบวนั ต่อวนั การทาบญั ชีรายรับ - รายจ่าย คือ การจดบนั ทึกรายการขอ้ มูลดา้ นการเงินของร้าน
ท้งั ท่ีเกี่ยวกบั รายการท่ีรับเขา้ มาและรายการท่ีตอ้ งจ่ายออกไป เพื่อให้มีขอ้ มูลที่เก่ียวขอ้ งทางดา้ น
การเงิน ตลอดจนผลของการขายน้นั ไวว้ า่ คงเหลือเงินหรือไม่ จานวนเท่าไร และเปรียบเทียบผล
การดาเนินกิจการวา่ ไดก้ าไร หรือขาดทุนเพยี งไร จากการลงพ้ืนท่ีสอบถามขอ้ มูลกบั นางประนอม
โพธ์ิอยู่ เจ้าของกิจการ ร้านจาหน่ายก๋วยเตี๋ยว ณ บ้านเลขที่ 117 หมู่ที่ 13 ตาบลเนินปอ
อาเภอสามง่าม จังหวดั พิจิตร ได้ข้อมูลว่าทางร้านไม่ได้มีการจดั ทาบญั ชีรายรับ - รายจ่าย
เนื่องจากตนเองไม่มีความรู้ทางดา้ นการบญั ชีจึงใช้วิธีรับรู้ผลประปอบการจากเงินตามท่ีขายไดใ้ น
แต่ละวนั ซ่ึงการรับรู้ในลกั ษณะน้ีทาให้ นางประนอมไม่สามารถรับทราบขอ้ มูลเก่ียวกบั รายไดท้ ี่
แทจ้ ริงในแตล่ ะวนั

2

จากท่ีไดก้ ล่าวมาขา้ งตน้ ขา้ พเจา้ จึงมีแนวคิดที่จะทาโครงการบริการจดั ทาบญั ชีรายรับ -
รายจ่าย ให้กบั ร้านคา้ จาหน่ายก๋วยเต๋ียว แม่ประนอม บา้ นเลขที่ 117 หมู่ท่ี 13 ตาบลเนินปอ
อาเภอสามง่าม จงั หวดั พจิ ิตร เพ่ือแนะนาความสาคญั การรับทราบถึงรายได้ ค่าใชจ้ ่าย ตน้ ทุนของ
สินคา้ ผลกาไรขาดทุนที่แทข้ องร้านและกลุ่มเป้ าหมายสามารถเรียนรู้การบนั ทึกบญั ชีรายรับ -
รายจา่ ยของร้านดว้ ยตนเองอยา่ งถูกตอ้ ง

2. วตั ถุประสงค์ของโครงกำร

1. เพื่อบริการความรู้เก่ียวกบั การทาบญั ชีรายรับ - รายจ่าย
2. เพอ่ื ศึกษารายรับ - รายจ่ายของร้าน
3. เพื่อช่วยในการวางแผนกาไร และควบคุมคา่ ใชจ้ า่ ยของร้าน

3. ขอบเขตของโครงกำร

1. ร้านคา้ ท่ีจะบริการความรู้
2. สถานที่ดาเนินการ ร้านก๋วยเตี๋ยว แม่ประนอม 117 ม.13 ต.เนินปอ อ.สามง่าม
จ.พจิ ิตร
3. วธิ ีการดาเนินการศึกษา
4. รวบรวมขอ้ มูลรายรับ - รายจ่ายของร้าน
5. ใหบ้ ริการความรู้การบนั ทึกบญั ชีแก่เจา้ ของร้านก๋วยเตี๋ยว

4. ข้นั ตอนกำรดำเนินโครงกำร

1. ศึกษาโครงการที่สนใจ ดงั น้ี
1.1 รวบรวมสมาชิกกลุ่มที่ตอ้ งการทางานร่วมกนั
1.2 เลือกหวั หนา้ โครงการ
1.3 ช่วยกนั คิดโครงการเพ่อื นาเสนอโครงการท่ีน่าสนใจ
1.4 ตดั สินใจเลือกโครงการ

2. ศึกษาคน้ คา้ ขอ้ มลู ดงั น้ี
2.2 ศึกษาขอ้ มลู ความรู้เก่ียวกบั การศึกษารายรับรายจา่ ย
2.3 สารวจกิจการร้านคา้ ที่ไมม่ ีการบนั ทึกบญั ชีรายรับรายจา่ ย

3

2.4 ติดต่อผปู้ ระกอบการกิจการร้านคา้ นางประนอม โพธ์ิอยเู่ พ่ือนามาศึกษารายรับ
รายจา่ ย

3. จดั ทาแผนดาเนินโครงการ ดงั น้ี
3.1 ประชุมวางแผนการดาเนินงานโครงการ
3.2 เขียนรายละเอียดแบบเสนอโครงการ

4. รวบรวม ดงั น้ี
4.1 ตรวจสอบเอกสารใหเ้ รียบร้อย
4.2 สรุปโครงการและนาเสนอ

5. ประโยชน์ทคี่ ำดว่ำจะได้รับ

1. นางประนอมบนั ทึกบญั ชีรายรับ - รายจา่ ยไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
2. นางประนอมทราบรายไดแ้ ละคา่ ใชจ้ า่ ยในแต่ละวนั
3. นางประนอมบริหารจดั งานเงินหมุนเวยี นภายในร้านไดด้ ียงิ่ ข้ึน

6. นิยำมศัพท์

1. รายรับ หมายถึง เงิน ทรัพยส์ ิน ค่าตอบแทน หรือประโยชน์ใด ๆ อนั มี มูลค่าท่ี
ไดร้ ับหรือพึงไดร้ ับ ไม่วา่ ในหรือนอกราชอาณาจกั ร อนั เน่ืองมาจากการประกอบกิจการ

2. รายจ่าย หมายถึง เงิน หรือสินทรัพยท์ ่ีวดั มูลค่าได้ ที่จ่ายออกไปเพ่ือให้ไดส้ ิ่งตอบ
แทนกลับมา สิ่ งตอบแทนอาจเป็ นสินค้าหรื อบริ การ เช่น ค่าอาหาร ค่าน้ า ค่าไฟฟ้ า
ค่าสาธารณูปโภค

3. กิจการ หมายถึง กิจกรรมต่าง ๆ ท่ีก่อใหเ้ กิดการผลิตสินคา้ และบริการโดยมีการซ้ือ
ขายแลกเปล่ียนกนั และมีวตั ถุประสงค์เพ่ือตอ้ งการประโยชน์หรือ กาไรจากการกระทากิจกรรม
น้นั

4. การจดั ทาบญั ชี หมายถึง ข้นั ตอนในการจดบนั ทึกรายการคา้ ท่ีเกิดข้ึนลงในสมุดบญั ชี
ต่าง ๆ จนถึงการตรวจสอบความถูกตอ้ งในการจดบนั ทึกบญั ชี การปิ ดบญั ชี ตลอดจนการจดั ทา
รายงานเก่ียวกบั ผลการดาเนินงานและฐานะการเงินของกิจการ

5. งบกาไรขาดทุน หมายถึง งบการเงินที่แสดงผลการดาเนินงานของกิจการในช่วงเวลา
ใดเวลาหน่ึง เช่น รอบปี บญั ชี โดยจะแสดงรายได้ คา่ ใชจ้ ่าย และ กาไรหรือขาดทุนสุทธิ

บทที่ 2

เอกสารและงานวจิ ัยทเี่ กยี่ วข้อง

การศึกษาใหบ้ ริการจดั ทาบญั ชีรายรับ - รายจ่ายใหก้ บั กิจการของร้านก๋วยเต๋ียว แม่ประนอม
ผจู้ ดั ทาไดร้ วบรวมแนวคิดทฤษฏีและหลกั การต่าง ๆ จากเอกสารและงานวจิ ยั ท่ีเกี่ยวขอ้ งดงั ตอ่ ไปน้ี

1. หลกั การ แนวคิด เกี่ยวกบั ตน้ ทุน
2. ความรู้เกี่ยวกบั ค่าใชจ้ ่ายในครัวเรือน
3. สภาพทวั่ ไปของชุมชน หมู่ท่ี 13 ตาบลเนินปอ อาเภอสามง่าม จงั หวดั พจิ ิตร
4. งานวจิ ยั ท่ีเกี่ยวขอ้ ง
5. กรอบแนวคิดในการศึกษา

1. หลกั การ แนวคิด เกย่ี วกบั ต้นทนุ

ต้นทุน (Cost) หมายถึง มูลค่าของทรัพยากรที่องค์กรใช้ประโยชน์เพื่อให้บรรลุ
วตั ถุประสงค์ตามท่ีได้กาหนดไว้ เช่น ตน้ ทุนของวตั ถุดิบและแรงงานท่ีเกิดข้ึนเพ่ือผลิตสินคา้ หรือ
บริการ และเม่ือตน้ ทุนได้ก่อให้เกิดประโยชน์ต่อธุรกิจแล้ว ตน้ ทุนส่วนน้นั จะเปล่ียนสภาพไปเป็ น
คา่ ใชจ้ า่ ย (Expense) ซ่ึงจะนาไปหกั จากรายไดใ้ นแต่ละงวดบญั ชี

ตน้ ทุนการผลิต คือ ตน้ ทุนที่ทาให้ไดส้ ินคา้ สาเร็จรูปใด ๆ ประกอบดว้ ย วตั ถุดิบทางตรง
ท่ีเบิกใช้ในการผลิต แรงงานทางตรงท่ีเกี่ยวข้องกับกระบวนการผลิตและค่าใช้จ่ายในการผลิต
เม่ือท้งั 3 ส่วนประกอบ ไดเ้ ขา้ สู่ข้นั ตอนต่าง ๆ ของการผลิตก็จะถูกแปรสภาพเป็นสินคา้ สาเร็จรูป

การจาแนกประเภทของตน้ ทุนออกเป็น 8 ประเภท ไดแ้ ก่
1.1 การจาแนกตน้ ทุนตามลกั ษณะส่วนประกอบของผลิตภณั ฑ์
1.2 การจาแนกตน้ ทุนตามความสมั พนั ธ์กบั ระดบั ของกิจกรรม
1.3 การจาแนกตน้ ทุนตามหนา้ ที่งานหรือตามแผนกที่เกิดตน้ ทุน
1.4 การจาแนกตน้ ทุนตามงวดบญั ชีจากช่วงเวลาที่ทากาไร
1.5 การจาแนกตามระยะเวลา

5

1.6 การจาแนกตน้ ทุนตามลกั ษณะการวเิ คราะห์ปัญหาเพ่ือการตดั สินใจ
1.7 การจาแนกตน้ ทุนตามลกั ษณะของความรับผดิ ชอบ

ซ่ึงมีรายละเอียดของการจาแนกตน้ ทุนแตล่ ะประเภท ดงั น้ี
1.1 การจาแนกตน้ ทุนตามส่วนประกอบของผลิตภณั ฑ์
การจาแนกตน้ ทุนตามความสาคญั และลกั ษณะของตน้ ทุนการผลิตน้นั จะมีลกั ษณะที่

คลา้ ยคลึงกบั การจาแนกตน้ ทุนตามส่วนประกอบของการผลิต ซ่ึงวตั ถุประสงคข์ องการจาแนกตน้ ทุน
ในลกั ษณะน้ี ก็เพื่อใชใ้ นการวางแผนและควบคุมมากกวา่ ท่ีจะจาแนกเพ่ือการคานวณตน้ ทุนของสินคา้
หรือบริการ การจาแนกตน้ ทุนตามความสาคญั และลกั ษณะของตน้ ทุนการผลิต เราสามารถจาแนกได้
2 ลกั ษณะคือ

1.3.1 วตั ถุดิบทางตรง (Direct materials) หมายถึง วตั ถุดิบหลกั ที่ใชใ้ นการผลิต และ
สามารถระบุ ได้อย่างชัดเจนว่าใช้ในการผลิ ตสิ นค้าชนิ ดใดชนิ ดหน่ึ งในปริ มาณและต้นทุนเท่าใด
รวมท้งั จดั เป็ นวตั ถุดิบส่วนใหญ่ท่ีใช้ในการผลิตสินค้าชนิดน้ัน ๆ เช่น ไมแ้ ปรรูปจดั เป็ น วตั ถุดิบ
ทางตรงของการผลิตเฟอร์นิเจอร์ ผา้ ท่ีใชใ้ นอุตสาหกรรมเส้ือผา้ ยางดิบที่ใช้ในการผลิต ยางรถยนต์
แร่เหล็กที่ใชใ้ นอุตสาหกรรมถุงเหล็ก กระดาษที่ใชธ้ รกิจสิ่งพิมพ์ เป็นตน้

1.3.2 ค่าแรงงานทางตรง (Direct labor) หมายถึง ค่าแรงงานต่าง ๆ ท่ีจ่ายให้แก่
คนงานหรือลูกจา้ งที่ทาหนา้ ท่ีเก่ียวกบั การผลิตสินคา้ สาเร็จรูปโดยตรง รวมท้งั เป็นคา่ แรงงานท่ีมีจานวน
มากเม่ือเทียบค่าแรงงานทางออ้ มในการผลิตสินคา้ หน่วยหน่ึง ๆ และจดั เป็ นค่าแรงงานส่วนสาคญั ใน
การแปรรูปวตั ถุดิบให้เป็ นสินคา้ สาเร็จรูป เช่น คนงานที่ทางานเกี่ยวกบั การควบคุมเครื่องจกั รที่ใชใ้ น
การผลิต กค็ วรถือเป็นแรงงานทางตรง พนกั งานในสายการประกอบ เป็นตน้

1.3.3 คา่ ใชจ้ ่ายการผลิต (Manufacturing Overhead) หมายถึง แหล่งรวบรวมค่าใชจ้ ่าย
ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการผลิตสินค้าซ่ึงนอกเหนือจากวตั ถุดิบทางตรง ค่าแรงงานทางตรง เช่น
วตั ถุดิบทางออ้ ม ค่าแรงงานทางออ้ ม ค่าใชจ้ ่ายในการผลิตทางออ้ มอ่ืน ๆ ไดแ้ ก่ ค่าน้า ค่าไฟ ค่าเช่า
ค่าเส่ือมราคาค่าประกนั ภาษี เป็ นตน้ แต่อยา่ งไรก็ตามค่าใชจ้ ่ายเหล่าน้ีก็จะตอ้ งเป็ นค่าใชจ้ ่ายท่ีเกี่ยวกบั
การดาเนินการผลิตในโรงงานเท่าน้นั ไม่รวมถึงเงินเดือน ค่าเช่า ค่าไฟฟ้ า ค่าเส่ือมราคา ที่เกิดข้ึนจาก
การดาเนินงานในสานกั งาน

6

1.2 การจาแนกตน้ ทุนตามความสมั พนั ธ์กบั ระดบั ของกิจกรรม
เป็ นการวิเคราะห์พฤติกรรมตน้ ทุนว่าผนั แปรตามปริมาณกิจกรรมที่ปรับสูงข้ึนหรือ

ลดลงหรือไม่ เช่น หน่วยสินคา้ ท่ีผลิต จานวนชว่ั โมงเครื่องจกั ร เป็นตน้
ซ่ึงสามารถจาแนกตน้ ทุนประเภทน้ีไดเ้ ป็น 4 ประเภท ไดแ้ ก่

1.2.1 ตน้ ทุนผนั แปร (Variable Costs) หมายถึง ตน้ ทุนท่ีจะมีตน้ ทุนรวมเปล่ียนแปลง
ไปตามสัดส่วนของการเปล่ียนแปลงในระดบั กิจกรรมหรือปริมาณการผลิตในขณะท่ีตน้ ทุนต่อหน่วยจะ
คงท่ีเท่ากนั ทุก ๆ หน่วย โดยทว่ั ไปแลว้ ตน้ ทุนผนั แปรน้ีสามารถควบคุมไดโ้ ดยแผนกหรือหน่วยงานท่ี
ทาให้เกิดตน้ ทุนผนั แปรน้นั ในเชิงการบริหารน้นั ตน้ ทุนผนั แปรจะเขา้ มามีบทบาทอย่างมาก เช่น
การกาหนดราคาสินคา้ ของกิจการจะตอ้ งกาหนดให้ครอบคลุมท้งั ส่วนที่เป็ นตน้ ทุนผนั แปร และตน้ ทุน
คงท่ีท้งั หมดในกรณีท่ีกิจการจะทาการผลิตและจาหน่ายสินคา้ ในส่วนท่ีนอกเหนือจากกาลงั การผลิต
ปกติ แต่ไม่เกินท่ีต่ากวา่ ตน้ ทุนผนั แปรตอ่ หน่วย

1.2.2 ตน้ ทุนคงท่ี (Fixed Costs) หมายถึง ตน้ ทุนรวมที่มิไดเ้ ปล่ียนแปลงไปตามระดบั
ของการผลิตในช่วงของการผลิตระดบั หน่ึง แต่ตน้ ทุนคงที่ต่อหน่วยก็จะเปล่ียนแปลงในทางลดลง
ถา้ ปริมาณการผลิตเพิ่มมากข้ึน นอกจากน้ีตน้ ทุนคงท่ียงั แบ่งออกเป็ นตน้ ทุนคงที่อีก 2 ลกั ษณะ
คือ ตน้ ทุนคงท่ีระยะยาว (Committed Cost) เป็ นตน้ ทุนคงที่ท่ีไม่สามารถเปล่ียนแปลงไดใ้ นระยะส้ัน
เช่น สญั ญาเช่าระยะยาว ค่าเสื่อมราคา เป็ นตน้ และตน้ ทุนคงท่ีระยะส้ัน (Discretionary Fixed Cost)
จดั เป็ นตน้ ทุนคงท่ีที่เกิดข้ึนเป็ นคร้ังคราวจากการประชุมหรือตดั สินใจของผูบ้ ริหาร เช่น ค่าโฆษณา
ค่าใช้จ่ายในการคน้ ควา้ และวิจยั เป็ นตน้ สาหรับในเชิงการบริหารแลว้ ตน้ ทุนคงท่ีส่วนใหญ่มกั จะ
ควบคุมไดด้ ว้ ยผบู้ ริหารระดบั สูงเท่าน้นั

1.2.3 ตน้ ทุนก่ึงผนั แปร (Semi variable cost) หมายถึง ตน้ ทุนที่จะมีตน้ ทุนส่วนหน่ึง
คงท่ีทุกระดับของกิจกรรม และมีต้นทุนอีกส่วนหน่ึงจะผนั แปรไปตามระดับของกิจกรรม เช่น
ค่าโทรศพั ท์ ค่าโทรสาร เป็ นตน้ อยา่ งไรก็ตามในบางคร้ังก็เป็ นการยากท่ีจะระบุไดว้ า่ ตน้ ทุนส่วนใด
เป็ นตน้ ทุนผนั แปร ดงั น้นั จึงจาเป็ นตอ้ งใชเ้ ทคนิคในการประมาณตน้ ทุนเขา้ มาช่วยในการวิเคราะห์
ซ่ึงเทคนิคในการประมาณตน้ ทุนจะไดศ้ ึกษาต่อไปในส่วนของการบญั ชีตน้ ทุนท่ีเก่ียวกบั การใชข้ อ้ มูล
เพ่อื การตดั สินใจ

1.3 การจาแนกตน้ ทุนตามหนา้ ที่งานหรือตามแผนกท่ีเกิดตน้ ทุน
การจาแนกตน้ ทุนตามหนา้ ที่งานหรือตามที่เกิดตน้ ทุน เป็ นการจาแนกโดยการพิจารณา

ตน้ ทุนท่ีเกิดข้ึนจากการดาเนินงานหริปฏิบตั ิงานของหนา้ ที่งานฝ่ ายต่าง ๆ ของแต่ละแผนกที่ทาตามงาน

7

ท่ีได้รับมอบหมาย จึงแบ่งตน้ ทุนส่วนประกอบท่ีเกี่ยวข้องกบั ตน้ ทุนการผลิตสินคา้ กบั ตน้ ทุนที่ไม่
เก่ียวขอ้ งกบั การผลิต

1.3.1 ตน้ ทุนการผลิต หมายถึง ตน้ ทุนท่ีเกี่ยวกบั การผลิตสินคา้ เพื่อแปรสภาพวตั ถุดิบ
ให้เป็ นสินคา้ สาเร็จรูปออกมาเพื่อจาหน่ายซ่ึงก็คือตน้ ทุนค่าใชจ้ ่ายการผลิต ซ่ึงผา่ นกระบวนการผลิต
เพ่ือผลิตเป็นสินคา้ สาเร็จรูป หรือตน้ ทุนผลิตภณั ฑน์ นั่ เอง

1.3.2 ตน้ ทุนท่ีเก่ียวกบั การตลาด (Marketing costs) หมายถึง ตน้ ทุนต่าง ๆ ที่เก่ียวกบั
การส่งเสริมการจาหน่ายสินคา้ หรือบริการ คา่ โฆษณา คา่ นายหนา้ พนกั งานขาย

1.3.3 ตน้ ทุนท่ีเก่ียวกบั การบริหาร (Administrative costs) ไดแ้ ก่ ตน้ ทุนท่ีเกิดข้ึนใน
ลกั ษณะที่เกี่ยวกบั การสง่ั การควบคุม และการดาเนินงานของกิจการ นอกจากน้ียงั รวมถึงเงินเดือนของ
ผบู้ ริหารและพนกั งานในแผนกตา่ ง ๆ ท่ีไม่เกี่ยวกบั แผนกผลิต และแผนกขาย

1.3.4 ตน้ ทุนทางการเงิน (Financial costs) หมายถึง ตน้ ทุนที่เกิดข้ึนอนั เน่ืองมากจาก
การจดั หาเงินทุน หรือการบริหารเงินทุนของกิจการ เช่น ค่าดอกเบ้ีย ค่าธรรมเนียมตา่ ง ๆ เป็นตน้

1.4 การจาแนกตน้ ทุนตามงวดบญั ชีจากช่วงเวลาท่ีทากาไร
การจาแนกตน้ ทุนตามงวดบัญชีจากช่วงเวลาที่ทากาไร เป็ นการวดั ผลการดาเนินงาน

สาหรับงวดบญั ชีหน่ึง โดยเปรียบเทียบรายไดแ้ ละคา่ ใชจ้ า่ ยของงวดบญั ชีเดียวกนั จึงตอ้ งมีการพิจารณา
ว่าตน้ ทุนจานวนใดได้ประโยชน์ และหากหมดประโยชน์ตอ้ งตดั เป็ นค่าใช้จ่ายประจางวดแต่หาก
จานวนใดยงั ไม่หมดประโยชนถ์ ือเป็นสินทรัพยย์ กไปงวดหนา้ จาแนกเป็ นตน้ ทุนผลิตภณั ฑ์และตน้ ทุน
ตามงวดเวลา

1.4.1 ตน้ ทุนผลิตภณั ฑ์ หมายถึง ตน้ ทุนท้งั หมดที่เกี่ยวขอ้ งกบั การผลิต ผลิตภณั ฑท์ ้งั
ทางตรงและทางออ้ ม เป็ นตน้ ทุนที่ใชแ้ ลว้ มิไดห้ มดไปแต่จะแสดงอยใู่ นรูปของตน้ ทุนการผลิตหรือ
ตน้ ทุนผลิตภณั ฑ์ ประกอบดว้ ยตน้ ทุนวตั ถุดิบทางตรง ตน้ ทุนแรงงานทางตรง และตน้ ทุนค่าใชจ้ ่าย
การผลิต

1.4.2 ตน้ ทุนตามงวดเวลา หมายถึง ตน้ ทุนที่ไม่เก่ียวขอ้ งกบั การผลิตเป็ นตน้ ทุนหรือ
ค่าใช้จ่ายที่มิไดเ้ กิดข้ึน โดยตรงทางการผลิตสินคา้ เป็ นตน้ ทุนท่ีใช้แลว้ หมดไปในแต่ละงวด ตน้ ทุน
ส่วนน้ีจะถือเป็ นค่าใชจ้ ่ายเพื่อนาไปหกั ออกจากรายไดก้ าไรสุทธิ เช่น เงินเดือน พนกั งาน ค่าโฆษณา
คา่ นายหนา้ คา่ ขนส่งสินคา้ และค่าเสื่อมราคา เป็นตน้

1.5 การจาแนกตน้ ทุนตามระยะเวลา

8

1.5.1 ตน้ ทุนในอดีต (Historical cost) หมายถึง ตน้ ทุนท่ีกิจการไดจ้ ่ายไปจริงตาม
หลกั ฐานอนั เท่ียงธรรมท่ีปรากฏ จานวนเงินที่กิจการไดจ้ ่ายไปน้นั จึงถือเป็ นมูลค่าหรือตน้ ทุนของสินคา้
หรือสินทรัพยข์ องกิจการในอดีต แต่ตน้ ทุนในอดีตน้ีอาจจะไม่มีความเหมาะสมในการนามาใชเ้ พื่อการ
ตดั สินใจของฝ่ ายบริหารในปัจจุบนั ท้งั น้ีเพราะค่าของเงินในอดีตกบั ในปัจจุบนั ยอ่ มมีความแตกต่างอนั
เน่ืองมากจากภาวะเงินเฟ้ อ และความเจริญทางดา้ นเศรษฐกิจ

1.5.2 ตน้ ทุนทดแทน (Replacement cost) หมายถึง มูลค่า หรือราคาตลาดปัจจุบนั ของ
สินทรัพยป์ ระเภทเดียวกนั กบั ที่กิจการใชอ้ ยู่กล่าวอีกนยั หน่ึงก็คือสินทรัพยท์ ี่กิจการเคยซ้ือมาในอดีต
ถา้ ตอ้ งการที่จะซ้ือใหม่ในขณะน้ีจะตอ้ งจ่ายเงินในจานวนเท่าไร ซ่ึงโดยปกติมูลค่าหรือราคาตน้ ทุน
ทดแทนยอ่ มมีมลู ค่าสูงกวา่ ตน้ ทุนในอดีต ท้งั น้ีอาจจะเป็นเพราะการเกิดภาวะเงินเฟ้ อส่วนหน่ึงและจาก
การเปล่ียนแปลงในเทคโนโลยขี องสินทรัพย์ เพือ่ ใหม้ ีประสิทธิภาพการทางานที่สูงข้ึนส่วนหน่ึง

1.5.3 ตน้ ทุนในอนาคต (Future cost) หมายถึง ตน้ ทุนหรือค่าใชจ้ ่ายที่กิจการคาดวา่ จะ
เกิดข้ึนในอนาคต จากการตดั สินใจเรื่องใดเร่ืองหน่ึงของผบู้ ริหาร ซ่ึงตน้ ทุนในอนาคตน้นั อาจจะไดม้ า
จากการประมาณการหรือการพยากรณ์ก็เป็ นได้บ่อยคร้ังท่ีต้นทุนในอนาคตจะถูกนามาใช้ในการ
วางแผน ฉะน้นั การประมาณตน้ ทุนในอนาคตจึงตอ้ งทาดว้ ยความระมดั ระวงั และรอบคอบ

1.6 การจาแนกตน้ ทุนตามลกั ษณะการวเิ คราะห์ปัญหาเพื่อการตดั สินใจ
การจาแนกตน้ ทุนโดยวธิ ีน้ี เป็ นการจาแนกตน้ ทุนของการวเิ คาระห์ตน้ ทุนตามปัญหาที่

เกิดข้ึนเพื่อการตัดสินใจ ซ่ึงเป็ นหน้าท่ีท่ีสาคัญอันหน่ึงของผู้บริหาร คือ การตดั สินใจในการ
ดาเนินงานของธรุกิจซ่ึงบางคร้ังอาจจะตอ้ งประสบปัญหาต่าง ๆ ที่เกิดข้ึน ท้งั ปัญหาประจาวนั หรือ
ปัญหาเฉพาะหนา้ ผบู้ ริหารจาเป็ นตอ้ งใชข้ อ้ มูลตน้ ทุนเป็ นเครื่องมือในการตดั สินใจเลือกทางเลือกท่ีดี
ท่ีสุด ทาให้ ธรุกิจไดร้ ับประโยชนส์ ูงสุด ในบางกรณีจะตอ้ งคาดหวงั หรือปรับปรุงตน้ ทุนท่ีเกิดข้ึนใน
อดีตมาปรับแกไ้ ขให้เขา้ กบั เหตุการณ์ในปัจจุบนั และยงั ตอ้ งพิจารณาตน้ ทุนที่ใชใ้ นการตดั สินใจหรือ
ตน้ ทุนท่ีเกี่ยวขอ้ งกบั ปัญหาหรือทางเลือกท่ีผบู้ ริหารจาเป็ นตอ้ งพิจารณา เพ่ือการตดั สินใจ จาแนกเป็ น
ตน้ ทุนส่วนตา่ ง ตน้ ทุนค่าเสียโอกาส ตน้ ทุนที่หลีกเล่ียงได้ และตน้ ทุนจม้

1.6.1 ตน้ ทุนส่วนตา่ ง หมายถึง ผลต่างของตน้ ทุนรวมระหวา่ งสองทางเลือกหรือตน้ ทุน
ที่เปลี่ยนแปลงไปจากตน้ ทุนเดิมตามแบบที่เคยปฏิบตั ิ โดยเปรียบเทียบกบั ทางเลือกอื่น ๆ เน่ืองจากการ
ตดั สินใจ กระทาแทนการดาเนินการ ดว้ ยการเพ่ิมลดหรือเปล่ียนแปลงวิธีการใหม่ ๆ อาจจะมีผลทา
ใหธ้ รุกิจมีผลกาไรเพ่มิ ข้ึน จึงเป็นตน้ ทุนท่ีใชส้ าหรับวเิ คราะห์การเลือกปฏิบตั ิวิธีการเดิมกบั วิธีการใหม่

9

หากตน้ ทุนหรือรายไดม้ ีความแตกตา่ งกนั ตน้ ทุนส่วนต่างท่ีจะช่วยใหผ้ บู้ ริหารใชใ้ นการตดั สินเลือกการ
ผลิตท่ีมีหลายทางเลือก โดยสนใจเฉพาะตน้ ทุนที่มีส่วนต่างเท่าน้นั ส่วนตน้ ทุนที่เหมือนกนั ก็ไม่สนใจ
พิจารณานามาตดั สินใจ ตน้ ทุนที่ไม่แตกต่างระหวา่ งทางเลือกจะเป็ นตน้ ทุนที่ไม่มีความหมายต่อการ
ตดั สินใจเลือกทางเลือกน้นั ๆ

1.6.2 ตน้ ทุนค่าเสียโอกาส หมายถึง รายไดห้ รือประโยชน์ท่ีไม่ไดเ้ กิดจากการเลือก
ทางเลือกใดทางเลือกหน่ึง และปฏิเสธทางเลือกอีกทางหน่ึง ทาให้สูญเสียรายไดท้ ี่ควรจะไดร้ ับจาก
ทางเลือกที่ไม่ไดเ้ ลือก โดยปกติตน้ ทุนค่าเสียทุนค่าเสียโอกาสจะไม่มีการบนั ทึกลงบญั ชีของกิจการ
เพราะมิไดเ้ ป็นตน้ ทุนที่เกิดข้ึนจริง แต่เป็นตน้ ทุนท่ีสมมติข้ึนเพอ่ื ใชใ้ นการตดั สินใจ

1.6.3 ตน้ ทุนที่หลีกเล่ียงได้ หมายถึง ตน้ ทุนท่ีสามารถหลีกเลี่ยงได้ จากการลดระดบั
กิจกรรมหรือหยุดกิจกรรม และสามารถประหยดั ไดจ้ ากการตดั สินใจเลือกทางเลือกใดทางเลือกหน่ึง
ซ่ึงหากยกเลิกหรือหยดุ กิจกรรมใดแลว้ สามารถยกเลิกตน้ ทุนน้นั ได้ และตน้ ทุนจะเพิ่มข้ึนเม่ือกิจกรรม
เพ่มิ ข้ึน

1.6.4 ตน้ ทุนจม หมายถึง ตน้ ทุนที่เกิดข้ึนเนื่องมาจากผลการตดั สินใจอดีต ไม่มีผลต่อ
การตดั สินใจในปัจจุบนั และอนาคตไม่สามารถนามาพิจารณาในการตดั สินใจ ตน้ ทุนจมเป็ นตน้ ทุนท่ี
เกิดข้ึนแลว้ จะไมเ่ ปล่ียนแปลงไมว่ า่ การตดั สินใจจะเป็ นอยา่ งไร ท้งั ในปัจจุบนั หรืออนาคตส่วนใหญ่จะ
เป็นการลงทุนในสินทรัพยถ์ าวร เช่น บริษทั ไดต้ ดั สินใจซ้ือเครื่องจกั รเมท่อ 5 ปี ก่อนแต่หลงั จากซ้ือ
แลว้ ก็ไม่สามารถเปล่ียนแปลงได้ ค่าเคร่ืองจกั รท่ีซ้ือจะกลายเป็ นตน้ ทุนทนั ทีถึงแมว้ า่ ตน้ ทุนจมจะไม่มี
ผลต่อการตดั สินใจในปัจจุบนั แต่ควรตดั สินใจเลือกทางที่สามารถใชป้ ระโยชนจ์ ากตน้ ทุนไดม้ ากท่ีสุด

1.7 การจาแนกตน้ ทุนตามลกั ษณะของความรับผดิ ชอบ
1.7.1 ตน้ ทุนที่ควบคุมได้ (Controllable cost) หมายถึง ตน้ ทุน หรือ ค่าใชจ้ ่ายท่ี

สามารถระบุหรือกาหนดไดว้ า่ หน่วยงานใดหรือบุคคลใดบุคคลหน่ึงเป็ นผรู้ ับผิดชอบโดยตรง กล่าว
อีกนยั หน่ึงก็คือ มีอานาจ หน้าท่ี หรือมีความสามารถที่จะทาให้ตน้ ทุนจานวนน้นั เพิ่มข้ึน หรือลดลง
จากการตดั สินใจของตน ซ่ึงถ้าจะพิจารณาให้มากข้ึนก็พอที่จะสรุปได้ว่า ตน้ ทุนที่ควบคุมได้ใน
หน่วยงานหรือผบู้ ริหารคนใดคนหน่ึง ก็อาจจะเป็นตน้ ทุนท่ีควบคุมไม่ไดใ้ นอีกหน่วยงานหรือผบู้ ริหาร
อีกคนหน่ึงกไ็ ด้

1.7.2 ตน้ ทุนท่ีควบคุมไม่ได้ (Uncontrollable Cost) หมายถึง ตน้ ทุน หรือค่าใชจ้ ่ายที่
ไมอ่ ยภู่ ายใตอ้ านาจหนา้ ท่ี ที่หน่วยงานหรือผบู้ ริหารในระดบั น้นั ๆ จะควบคุมไวไ้ ด้ นน่ั คือไม่สามารถ

10

ท่ีจะกาหนดตน้ ทุนประเภทน้ีให้เพ่ิมข้ึนหรือลดลงได้ โดยปกติตน้ ทุนที่ควบคุมไม่ได้ของผูบ้ ริหาร
ระดบั ล่างก็มกั จะเกิดจากการตดั สินใจของผบู้ ริหารระดบั สูงนน่ั เอง

2. ความรู้เกย่ี วกบั ค่าใช้จ่ายในครัวเรือน

จากสภาวะสังคมปัจจุบนั ท่ีเต็มไปดว้ ยกระแสวตั ถุนิยม และความฟ่ ุมเฟื อย ฟ้ ุงเฟ้ อ จนทา
ให้คนไทยหลงเดินทางผิดไปตามกระแสนิยมจนกลายเป็ นปัญหา โดยเฉพาะปัญหาหน้ีสินที่ไม่มีวนั
จบสิ้น อย่างไรก็ตามคนไทยยงั มีทางออก ซ่ึงการจะดารงชีวิตให้อยู่รอดภายใต้สังคมในปัจจุบนั
แนวทางหน่ึงที่ประชาชนไทยควรยึดถือคือการพ่ึงตนเอง รู้จกั ความพอประมาณ และไม่ประมาท
ตามแนวปรัชญา “เศรษฐกิจพอเพียง” ของพระบาทสมเด็จพระเจา้ อยหู่ วั ที่ทรงมองเห็นถึงความสาคญั
ของการสร้างภูมิคุม้ กนั ให้กบั ตวั เอง รู้จกั ความพอมีพอกิน พอมีพอใช้ คานึงถึงหลกั เหตุผลและการ
ประมาณตนเอง พร้อมกบั ทรงเตือนสติประชาชนคนไทยไม่ใหป้ ระมาท โดยเฉพาะการใชจ้ ่ายเงินอนั
เป็นปัจจยั สาคญั ในการดาเนินชีวติ

การทาบญั ชี คือ การจดบนั ทึก ขอ้ มูลเก่ียวกบั เงื่อนไขปัจจยั ในการดารงชีวิตของตวั เอง
และภายในครอบครัว ชุมชน รวมถึงประเทศ ขอ้ มูลที่ได้จากการบนั ทึกจะเป็ นตวั บ่งช้ีอดีตปัจจุบนั
และอนาคตของชีวิตของตัวเอง สามารถนาขอ้ มูลอดีตมาบอกปัจจุบนั และอนาคตได้ขอ้ มูลท่ีได้ที่
บนั ทึกไว้ จะเป็นประโยชนต์ อ่ การวางแผนชีวติ และกิจกรรมตา่ ง ๆ ในชีวติ ในครอบครัว

บญั ชีครัวเรือน มิได้หมายถึง การทาบัญชีหรือบนั ทึกรายรับรายจ่ายประจาวนั เท่าน้ัน
แต่อาจหมายถึงการบันทึกข้อมูลด้านอื่น ๆ ในชีวิตในครอบครัว เป็ นต้น ของเราได้ด้วย เช่น
บญั ชีทรัพยส์ ิน พนั ธุ์พืช พนั ธุ์ไม้ ในบา้ นเราในชุมชนเรา บญั ชีความรู้ความคิดของเรา บญั ชีผทู้ รงคุณ
ผรู้ ู้ในชุมชนเรา บญั ชีเดก็ และเยาชนของเรา บญั ชีภูมิปัญญาดา้ นต่าง ๆ ของเรา เป็ นตน้ หมายความวา่
สิ่งหรือเรื่องราวต่าง ๆ ในชีวิตของเรา เราจดบนั ทึกไดท้ ุกเรื่อง หากประชาชนทุกคนจดบนั ทึกจะมี
ประโยชน์ต่อตนเอง ครอบครัว ชุมชนและประเทศ จะเป็ นแหล่งเรี ยนรู้ ครอบครัวเรี ยนรู้
ชุมชนเรียนรู้ และประเทศเรียนรู้การเรียนรู้เป็ นท่ีมาของปัญญา ปัญญาเป็ นที่มาของความเจริญ
ท้งั กาย สังคม ใจ และจิตวิญญาณของมนุษย์จะเห็นว่าการทาบญั ชี หรือการจดบนั ทึกน้ีสาคญั
ย่ิงใหญ่มาก บุคคลสาคญั ในประเทศหลายท่านเป็ นตวั อยา่ งท่ีดีของการจดบนั ทึก เช่น ท่านพุทธทาส
ในหลวง และสมเดจ็ พระเทพลว้ นเป็นนกั บนั ทึกท้งั สิ้น การบนั ทึก คือ การเขียน เมื่อมีการเขียนยอ่ มมี

11

การคิด เมื่อมีการคิดยอ่ มก่อปัญญา แกไ้ ขปัญหาไดโ้ ดยใชเ้ หตุผลวิเคราะห์พิจารณา ไดถ้ ูกตอ้ ง นน่ั คือ
ทางเจริญของมนุษย์

การทาบญั ชีครัวเรือนในดา้ นเศรษฐกิจ หรือการบนั ทึกรายรับ - รายจ่ายที่ทางราชการ
พยายามส่งเสริมใหป้ ระชาชนไดท้ ากนั นนั่ เป็ นเร่ืองการบนั ทึกรายรับ - รายจ่ายประจาวนั ประจาเดือน
ว่า มีรายรับจากแหล่งใดบา้ ง จานวนเท่าใด มีรายจ่ายอะไรบา้ ง จานวนเท่าใดในแต่ละวนั สัปดาห์
เดือน และปี เพื่อจะไดเ้ ห็นภาพรวมวา่ ตนเองและครอบครัวทีรายรับเท่าใด รายจ่ายเท่าใด คงเหลือ
เท่าใด หรือเงินไม่พอใชเ้ ท่าใด คือ รายจ่ายมากกวา่ รายรับ และสารวจวา่ รายการใดจ่ายนอ้ ยจ่ายมาก
จาเป็นนอ้ ยจาเป็นมากจาเป็นนอ้ ยอาจลดลง จjายเฉพาะที่จาเป็ นมาก เช่น ซ้ือกบั ขา้ ว ซ้ือยา ซ้ือเส้ือผา้
ซ่อมแซมบา้ นการศึกษา เป็ นตน้ ส่วนรายจ่ายที่ไม่จาเป็ นให้ ลด ละ เลิก เช่น ซ้ือบุหรี่ ซ้ือเหลา้
เล่นการพนนั เป็ นตน้ เม่ือนารายรับ - รายจ่าย มาบวกลบกนั แลว้ ขาดดุลเกินดุลไปเท่าใด เม่ือเห็น
ตวั เลข จะทาใหเ้ ราคิดไดว้ า่ สิ่งไม่จาเป็ นน้นั มีมากหรือนอ้ ยสามารถลดไดห้ รือไม่ เลิกไดไ้ หม ถา้ ไม่ลด
ไมเ่ ลิกจะเกิดอะไร กบั ตวั เอง ครอบครัว ชุมชน และประเทศ หากเราวางแผนการรับการจ่ายเงินของ
ตนเองได้ เท่ากบั วา่ รู้จกั ความเป็ นคนไดพ้ ฒั นาตนเอง ให้เป็ นคนมีเหตุมีผล เป็ นคนรู้จกั พอประมาณ
เป็นคนรักตนเอง รักครอบครัว รักชุมชน และรักประเทศชาติมากข้ึนจึงเห็นไดว้ า่ การทาบญั ชีครัวเรือน
ในเรื่องรายรับรายจ่าย ก็คือวิถีแห่งการเรียนรู้เพ่ือพฒั นาชีวิต ตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง นน่ั เอง
เพราะปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง คือ ปรัชญาชีวิตที่ถูกตอ้ งเหมาะสม พอดี สอดคลอ้ งถูกตอ้ งตามกฎ
ธรรมชาติท่ีมีท้งั ความเป็นเอกภาพและดุลยภาพอยเู่ สมอ

การทาบญั ชีครัวเรือนเป็ นการจดบนั ทึกรายรับ - รายจ่ายประจาวนั ของครัวเรือน และ
สามารถนาข้อมูลมาวางแผนการใช้จ่ายเงินในอนาคตได้อย่างเหมาะสม ทาให้เกิดการออม
การใชจ้ า่ ยเงินอยา่ งประหยดั คุม้ คา่ ไมฟ่ ่ ุมเฟื อย ดงั น้นั การทาบญั ชีชีครัวเรือนมีความสาคญั ดงั น้ี

2.1 ทาใหต้ นเองและครอบครัวทราบรายรับ - รายจา่ ย หน้ีสิน และเงินคงเหลือในแตล่ ะวนั
รายรับ หรื อ รายได้ คือ เงิน หรื อสินทรัพย์ท่ีวดั มูลค่าได้ ท่ีได้รับจากการประกอบอาชีพ หรื อ
ผลตอบแทนท่ีไดร้ ับจากการให้ผูอ้ ่ืนใชส้ ินทรัพย์ หรือ ผลตอบแทนจากการลงทุนในรูปแบบต่าง ๆ
เช่น รายไดจ้ ากค่าจา้ งแรงงาน เงินเดือน ดอกเบ้ียรับจากเงินฝากธนาคาร หรือ จากเงินให้กยู้ ืม รายได้
จากการขายสินคา้ หรือบริการ เป็ นตน้ รายจ่าย หรือ ค่าใชจ้ ่ายคือ เงินหรือสินทรัพยท์ ี่วดั มูลค่าได้ ท่ี
จ่ายออกไปเพ่ือใหไ้ ดส้ ่ิงตอบแทนกลบั มา ส่ิงตอบแทนอาจเป็ นสินคา้ หรือบริการ เช่น ค่าอาหาร ค่าน้า
ค่าไฟฟ้ า (ค่าสาธารณูปโภค) ค่าน้ามนั ค่าหนงั สือตารา เป็ นตน้ หรือรายจ่าย อาจไม่ไดร้ ับส่ิงตอบ
แทนคือสินคา้ หรือบริการก็ได้ เช่น เงินบริจาคเพื่อการกุศล เงินทาบุญทอดกฐิน ทอดผา้ ป่ า เป็ นตน้

12

หน้ีสิน คือ ภาระผกู พนั ที่ตอ้ งชดใชค้ ืนในอนาคต การชดใช้อาจจ่ายเป็ นเงินหรือของมีค่าที่ครอบครัว
หรือตนเองมีอยู่ หน้ีสินเป็ นเงินหรือสิ่งของท่ีมีค่าท่ีครอบครัวหรือตนเองไดร้ ับมาจากบุคคลหรือแหล่ง
เงินภายนอก เช่น การกยู้ มื เงินจากเพื่อนบา้ น การกยู้ ืมเงินจากกองทุนต่าง ๆ การซ้ือสินคา้ หรือบริการ
เป็ นเงินเช่ือ การซ้ือสินทรัพยเ์ ป็ นเงินผอ่ นชาระ หรือการเช่าซ้ือ เป็ นตน้ เงินคงเหลือ คือ เงิน หรือ
ทรัพยส์ ินที่วดั มูลค่าได้ หลงั จากนารายรับลบดว้ ยรายจ่ายแลว้ ปรากฏรายรับมากกวา่ รายจ่ายจะทาให้มี
เงินคงเหลือ หรือในหลกั ทางบญั ชีเรียกวา่ กาไร แต่หากหลงั จากนารายรับลบดว้ ยรายจ่ายแลว้ ปรากฏ
วา่ รายจา่ ยมากกวา่ รายรับจะทาใหเ้ งินคงเหลือติดลบหรือทางบญั ชีเรียกวา่ ขาดทุน นน่ั เอง

2.2 นาขอ้ มูลการใชจ้ ่ายเงินภายในครอบครัวมาจดั เรียงลาดบั ความสาคญั ของรายจ่าย และ
วางแผนการใชจ้ ่ายเงิน โดยพิจารณาแต่ละรายการในแต่ละวนั มีรายจ่ายใดท่ีมีความสาคญั มาก และ
รายจา่ ยใดไมจ่ าเป็นใหต้ ดั ออก เพ่ือใหก้ ารใชจ้ ่ายเงินภายในครอบครัวมีพอใชแ้ ละเหลือเก็บเพื่อการออม
ทรัพยส์ าหรับใช้จ่ายส่ิงที่จาเป็ นในอนาคต บญั ชีครัวเรือนถือเป็ นส่วนสาคญั ในการปฏิบตั ิตามแนว
เศรษฐกิจพอเพียง โดยยดึ หลกั 3 ขอ้ คือ การพอประมาณ ถา้ รู้รายรับรายจ่าย กจ็ ะใชแ้ บบพอประมาณ
แต่ มีเหตุผล รู้วา่ รายจ่ายใดจาเป็ นไม่จาเป็ น และเม่ือเหลือจากใช้จ่ายก็เก็บออม นน่ั คือภูมิคุม้ กนั ที่
เอาไวค้ ุม้ กนั ตวั เราและครอบครัว บญั ชีครัวเรือนสามารถจดั ไดห้ มด จึงนบั ว่ามีประโยชน์มาขอ้ ควร
ระวงั ในการจดั ทาบญั ชีครัวเรือน คือ ลืมบนั ทึกบญั ชี ทาให้ขาดความต่อเน่ืองในการบนั ทึก และส่งผล
ใหไ้ ม่อยากบนั ทึก ผจู้ ดั ทาเขา้ ใจผดิ ในรายการบญั ชี ไมเ่ ขา้ ใจรายการที่เป็ นรายรับ จึงไม่ไดบ้ นั ทึกบญั ชี
เช่น ลูกส่งเงินมาให้พ่อแม่สาหรับใชจ้ ่ายทุกวนั สิ้นเดือน แต่พ่อแม่ไม่ไดบ้ นั ทึกบญั ชีรายรับเนื่องจาก
เขา้ ใจวา่ เงินท่ีไดร้ ับมาน้นั มิไดเ้ กิดจากการประกอบอาชีพของตนเองหรือ เขา้ ใจผิดรายการหน้ีสินแต่
บนั ทึกวา่ เป็นรายรับ ทาใหม้ ิไดเ้ กบ็ เงินไวส้ าหรับจ่ายชาระหน้ีในอนาคต เช่น ยมื เงินจากเพ่ือนบา้ นมา
ใชจ้ ่ายภายในครอบครัว ถึงแมจ้ ะไดร้ ับเงินมาแต่รายการดงั กล่าวไม่ถือว่าเป็ นรายรับเน่ืองจากตนเองมี
ภาระผกู พนั ที่ตอ้ งชดใชใ้ นอนาคต ซ่ึงอาจตอ้ งชดใชเ้ งินตน้ พร้อมดว้ ยดอกเบ้ียดว้ ย จากสาเหตุดงั กล่าว
อาจทาให้ครอบครัววางแผนการใชจ้ ่ายเงินผดิ พลาดส่วนขอ้ ผิดพลาดอีกประการหน่ึงคือ การเขียนชื่อ
รายการผิด การบนั ทึกตวั เลขผิด การบวกหรือการลบจานวนเงินผิดอาจเกิดจากการลืมจดบนั ทึก
รายการบญั ชี หรือบนั ทึกรายการซ้า ๆ กนั หลายรายการ ปัญหาดงั กล่าวแกไ้ ขโดยการคานวณจานวน
เงินกระทบยอดเงินคงเหลือในบญั ชีกบั ยอดเงินฝากธนาคารที่ครอบครัวมีอยจู่ ริง หรือยอดเงินที่เก็บไว้
สาหรับใชจ้ ่ายจริง หากพบวา่ ยอดเงินคงเหลือในบญั ชีเท่ากบั ยอดเงินคงเหลือในบญั ชีเงินฝากธนาคาร
แสดงวา่ การจดั ทาบญั ชีถูกตอ้ ง แตห่ ากกระทบยอดแลว้ ยอดเงินท้งั สองไม่เท่ากนั อาจเกิดจากการบนั ทึก
บญั ชีผดิ พลาด หรือเงินสดของครอบครัวสูญหาย มาถึงตอนน้ีแลว้ ท่านผฟู้ ังหลายท่านอาจนึกในใจแลว้

13

ว่าการจดบนั ทึกเป็ นสิ่งท่ีสาคญั และจาเป็ นมากสาหรับการดารงชีวิตในปัจจุบนั ยิ่งเศรษฐกิจไม่ดี
การเงินขาดสภาพคล่องดว้ ยแลว้ ละก็คิดวา่ หลายท่านคงอยากจะหันมาจดบนั ทึกรายรับและรายจ่ายกนั
บา้ งการวางแผนการใชจ้ า่ ยเงินให้เหมาะสมระหวา่ งรายรับและรายจ่าย ครอบครัวตอ้ งมีรายรับมากกวา่
รายจ่าย หากพบวา่ รายรับนอ้ ยกวา่ รายจา่ ย ตอ้ งหาแนวทางนาเงินมาใชจ้ ่ายใหเ้ พยี งพอ โดยอาจตอ้ งกยู้ ืม
เงินมาใช้จ่าย แต่การกูย้ ืมเงินไม่ใช่แนวทางแกไ้ ขปัญหาดงั กล่าวได้ เพียงแต่ช่วยให้การใชจ้ ่ายมีสภาพ
คล่องชวั่ ขณะเท่าน้นั และในระยะยาวยงั ส่งผลให้ครอบครัวมีภาระหน้ีสินจานวนมาท้งั เงินตน้ และ
ดอกเบ้ียซ่ึงจะเพ่ิมจานวนมากข้ึนตามระยะเวลาที่ยาวนานในการกูย้ ืมเงิน เป็ นปัญหาที่แกไ้ ขไดย้ าก
สาหรับการแกไ้ ขปัญหาการขาดสภาพคล่องในการใช้จ่ายเงินหรือปัญหารายรับไม่เพียงพอกบั รายจ่าย
น้นั มีแนวทางดงั น้ี

2.2.1 การตดั รายจ่ายที่ไม่จาเป็ นออก เพ่ือลดภาระการจ่ายเงินออกจากครอบครัว เช่น
รายจ่ายเก่ียวกบั การพนนั ส่ิงเสพติดของมึนเมา รายจ่ายฟ่ ุมเฟื อย เป็ นตน้ เป็ นการสร้างนิสัยมิให้ใช้
จ่ายฟ่ ุมเฟื อย

2.2.2 การลดรายจา่ ยที่จาเป็นลง เพอ่ื สร้างนิสัยการประหยดั อดออม การใชท้ รัพยากรที่มีอยู่
จากดั อยา่ งคุม้ ค่า เช่น การปลูกผกั ผลไมไ้ วร้ ับประทานเอง เพ่ือช่วยลดค่าอาหาร และค่าเดินทางไป
ตลาด อีกท้งั ทาให้สุขภาพดีอีกด้วย ลดการใช้น้ามนั เช้ือเพลิงแล้วหันมาออกกาลงั กายโดยการป่ัน
จกั รยาน หรือ การเดิน การวง่ิ แทนการขบั รถจกั รยานยนต์ หรือรถยนต์ เป็นตน้

2.2.3 การเพมิ่ รายรับ หารายไดเ้ สริมนอกเวลาทางานปกติ เช่น การใชเ้ วลาวา่ งรับจา้ งตดั เยบ็
เส้ือผา้ การขายอาหารหลงั เลิกงานการปลูกผกั หรือเล้ียงสัตวไ์ วข้ าย เป็นตน้

2.2.4 การทาความเขา้ ใจกนั ภายในครอบครัวเพื่อให้ทุกคนร่วมมือกนั ประหยดั รู้จกั อดออม
การใชท้ รัพยากรต่าง ๆ ลด ละ เลิก รายจ่ายหรือส่ิงที่ไม่จาเป็ น และช่วยกนั สร้างรายรับให้เพียงพอ
เหมาะสมกบั เศรษฐกิจปัจจุบนั

3. สภาพทว่ั ไปของชุมชน หมู่ที่ 13 ตาบลเนินปอ อาเภอสามง่าม จังหวดั พจิ ิตร

ตาบลเนินปอ เดิมพ้ืนท่ีบา้ นเนินควงเป็ นป่ าไมน้ านาชนิด เม่ือมีคนอพยพจากต่างจงั หวดั
หลาย ๆ จงั หวดั ไดแ้ ก่ จงั หวดั พิษณุโลก จงั หวดั สระบุรี จงั หวดั นครนายก มาอยรู่ ่วมกนั มากข้ึนและ
ไดต้ ้งั ถิ่นฐานอยเู่ ป็นหลกั แหล่งเป็นที่อาศยั และทามาหากิน จึงไดป้ รึกษาหารือกนั เพื่อต้งั ชื่อหมู่บา้ นเป็ น
สัญลกั ษณ์ของสังคมตน ในขณะน้นั มีชาวบา้ นมาอาศยั ทามาหากินในพ้ืนท่ีหมู่บา้ นมีท่ีราบสูงและมี

14

ตน้ ไมช้ นิดหน่ึง ช่ือตน้ ควง มีเป็ นจานวนมาก จึงไดต้ กลงต้งั ชื่อหมู่บา้ นว่า "บา้ นเนินควง" ต้งั แต่
บดั น้นั เป็นตน้ มา

พ้ืนท่ีส่วนใหญ่เป็ นที่ราบลุ่มเหมาะกบั การทานา เกษตรกรรม มีเน้ือที่ประมาณ 89.546
ตารางกิโลเมตร หรือ 55,966.25 ไร่ มีหมู่บา้ น 13 หมู่บา้ น 1444 ครัวเรือน จานวน 5488 คน
ประชาชนเขตพ้ืนท่ี ทิศเหนือติดกับ อบต.บึงบัว อาเภอสามง่าม จังหวดั พิจิตร ทิศใต้ติดกับ
อบต.ไผร่ อบ อาเภอโพธ์ิประทบั ชา้ ง จงั หวดั พิจิตร ทิศตะวนั ออกติดกบั อบต.รังนก อาเภอสามง่าม
จงั หวดั พิจิตร ทิศตะวนั ตกติดกบั อบต. หนองโสน อาเภอสามง่าม จงั หวดั พิจิตร

4. งานวจิ ัยทเี่ กย่ี วข้อง

อญั ญเรศ ชมสวรรค.์ (2554). ไดศ้ ึกษา และจดั ทา “โครงการพฒั นาระบบบญั ชีครัวเรือน
เพื่อส่งเสริมการบริหารทางการเงินให้แก่นักเรียนโรงเรียน บา้ นแม่โจ้ จ.เชียงใหม่” มีผูเ้ ข้าร่วม
โครงการรวมท้งั สิ้น 20 คน โดยมุ่งให้มีความเขา้ ใจถึง ระบบบญั ชีครัวเรือน การบนั ทึกบญั ชี
ครัวเรือน และการสรุปยอดรายรับ - รายจ่ายในแต่ละวนั ผลสัมฤทธ์ิร้อยละ 57 ของผูเ้ ขา้ ร่วม
โครงการมีความเขา้ ใจในการบนั ทึกบญั ชีรายรับ - รายจ่ายเพ่ิมข้ึน และร้อยละ 60 มีระบบการจดั การ
ดา้ นการเงินอย่างมน่ั คงและมีประสิทธิภาพ ขอ้ เสนอแนะ ผูเ้ ขา้ ร่วมโครงการเสนอแนะให้ผูจ้ ดั
โครงการใหค้ าแนะนาเก่ียวกบั การ วางแผนทางการเงินท่ีหลากหลายมากกวา่ การจดั ทาบญั ชีรายรับ -
รายจา่ ยและควรเพ่มิ เวลาในการใหค้ าแนะนา เพ่ือใหผ้ เู้ ขา้ ร่วมโครงการสามารถเขา้ ใจรายละเอียดต่าง ๆ
เพมิ่ มากข้ึน

สุภาวดี รัตนวิเศษ. (2555). ได้จดั ทา “โครงการคนรุ่นใหม่ใส่ใจบญั ชีครัวเรือน”
โดยมีวตั ถุประสงค์เพื่อเผยแพร่ความรู้ในการจดั ทาบญั ชีครัวเรือน เพื่อให้เกษตรกรมีการจดั ทาบญั ชี
ครัวเรื อนเพ่ิมข้ึน โดยมีกลุ่มตัวอย่างคือชาวบ้านหมู่บ้านหนองหัวฟาน ต.หนองหัวฟาน
อ.ขามสะแกแสง จ.นครราชสีมา จานวน 60 คน ผลสัมฤทธ์ิเกษตรกรมีความพึงพอใจที่ไดร้ ับความรู้
ในการจดั ทาบญั ชีครัวเรือน เน่ืองจากทาให้ทราบวา่ ในแต่ละวนั ตนเองมีการใชจ้ ่ายอย่างไรบา้ ง และ
เล็งเห็นประโยชน์ของการจดั ทาบญั ชีเพิ่มมากข้ึน ขอ้ เสนอแนะ ผเู้ ขา้ ร่วมโครงการเสนอแนะใหม้ ีการ
จดั ทาครัวเรือนในรูปแบบใหม่ เพอื่ เพ่ิมความน่าสนใจในการจดั ทารวมท้งั สื่อการให้ความรู้ควรเป็ นสื่อ
ที่ดูง่ายและใชค้ าพดู ที่เขา้ ใจง่าย

15

อรทยั ดุษฎีดาเกิง. (2557). ไดศ้ ึกษาเกี่ยวกบั “ทศั นคติในการจดั ทาบญั ชีครัวเรือน ของ
เกษตรกรลูกค้าธนาคารเพ่ือการเกษตรและสหกรณ์การเกษตรในเขต อาเภอสันทราย
จงั หวดั เชียงใหม่” โดยมีวตั ถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพการจดั ทาบญั ชีครัวเรือน และทศั นคติต่อการ
จดั ทาบญั ชีครัวเรือน ซ่ึงมีกลุ่มตวั อยา่ งคือเกษตรกรท่ีเขา้ ร่วมโครงการ “ครอบครัวเกษตรกรไทยร่วมใจ
ทาบญั ชีครัวเรือน” ใน จ.เชียงใหม่ จานวน 2,908 หลงั คาเรือน ผลสัมฤทธ์ิผวู้ จิ ยั พบว่า เกษตรกรมี
ทศั นคติท่ีดีต่อการจัดทาบญั ชีครัวเรือน และทราบถึงประโยชน์ของการจัดทาแต่ยงั พบปัญหาว่า
เกษตรกรขาดความรู้ความเขา้ ใจเรื่องการทาบญั ชีครัวเรือน และมีภารกินท่ีตอ้ งรับผิดชอบในแต่ละวนั
มาก ทาใหไ้ ม่สามารถจดบนั ทึกบญั ชีไดอ้ ยา่ ง สม่าเสมอ รวมท้งั ขาดแหล่งขอ้ มูลจากภาครัฐและเอกชน
เพ่ือศึกษาเพ่ิมเติมเกี่ยวกับการทาบญั ชี และคิดว่าการจดั ทาบัญชีเป็ นเร่ืองที่ยุ่งยาก และเสียเวลา
ขอ้ เสนอแนะเกษตรกรกลุ่มตวั อยา่ งตอ้ งการใหเ้ จา้ หนา้ ท่ีเขา้ มาใหค้ วามรู้ และคาแนะนา รวมถึงการจดั
ฝึกอบรมอยา่ งต่อเน่ือง และใกลช้ ิดเพอ่ื ช่วยแกไ้ ขปัญหาต่าง ๆ ท่ีพบระหวา่ งการจดั ทาบญั ชีครัวเรือน

ณฐั ภทั ร คาสิงห์วงษ์ (2558) ไดศ้ ึกษา “การวางแผนชาระหน้ีของเกษตรกรรายยอ่ ยดว้ ย
บญั ชีครัวเรือน กรณีศึกษาลูกคา้ เกษตรกรธนาคารเพอื่ การเกษตร และสหกรณ์การเกษตรสาขายางหล่อ
อาเภอศรีบุญเรือง จงั หวดั หนองบวั ลาภู” เพื่อศึกษารูปแบบการจดั ทาการจดั ทาบญั ชีครัวเรือนของ
ลูกคา้ ธ.ก.ส. ท่ีเป็ นเกษตรกร จานวน 1,756 ครัวเรือน ผลสัมฤทธ์ิผวู้ ิจยั พบวา่ ลูกคา้ เกษตรกรมีการ
จดั ทาบญั ชีครัวเรือน 3 รูปแบบ คือ 1) การจดั ทาบญั ชีครัวเรือน 2 - 3 วนั คร้ัง (ร้อยละ58) 2)
จดั ทาบญั ชีครัวเรือนเป็ นประจาทุกวนั (ร้อยละ19) และ 3) จดั ทาบญั ชีครัวเรือนทุกสัปดาห์ (ร้อยละ
16) ขอ้ เสนอแนะด้านปัญหาอุปสรรคในการวางแผนทางการเงินด้วยบญั ชีครัวเรือน ของลูกค้า
เกษตรกร คือ การทาบญั ชีครัวเรือนทาให้เสียเวลาและมีความยุ่งยากและ การไม่สามารถบนั ทึก
รายการได้เน่ืองจาก การมีปัญหาในเรื่องการเขียนหนงั สือ ดงั น้ันเจา้ หน้าท่ี ธ.ก.ส. ควรเขา้ ไปให้
ความรู้ และให้คาแนะนาเกี่ยวกับการจัดทาบัญชีครัวเรือนอย่างสม่าเสมอ เพื่อกระตุ้นให้ลูกค้า
เกษตรกรจดั ทาบญั ชีครัวเรือนไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ งและตอ่ เนื่อง

บทที่ 3

วธิ ีการดาเนินงาน

การดาเนินงานการศึกษาคร้ังน้ี เพ่ือจดั ทาโครงการให้บริการความรู้จดั ทาบญั ชีรายรับ -
รายจ่ายให้กบั กิจการร้านคา้ ของ นางประนอม โพธ์ิอยู่ ซ่ึงผูจ้ ดั ทาโครงการไดด้ าเนินการศึกษา
ตามลาดบั ข้นั ดงั น้ี

1. กลุ่มเป้ าหมายท่ีในการศึกษา
2. เคร่ืองมือที่ใชใ้ นการศึกษา
3. วธิ ีดาเนินการศึกษา
4. การเกบ็ รวบรวมขอ้ มูล

1. กลุ่มเป้ าหมายทใี่ ช้ในการศึกษา
กลุ่มเป้ าหมายที่ใช้ในการศึกษาและบริการให้ความรู้การจดั ทาบญั ชีรายรับ - รายจ่าย

ให้แก่ร้าน นางประนอม โพธ์ิอยู่ บา้ นเลขท่ี 117 หมู่ 13 ตาบลเนินปอ อาเภอสามง่าม จงั หวดั
พิจิตร

2. เครื่องมือทใี่ ช้ในการศึกษา
1. แบบฟอร์มสมุดบญั ชี
2. งบรายรับ - รายจ่าย
3. สรุป

3. วธิ ีการดาเนินการศึกษา

3.1 ขอคาแนะนาจากอาจารยท์ ่ีปรึกษาโครงการ
3.2 คดั เลือกหวั ขอ้ โครงการที่น่าสนใจศึกษา คณะผจู้ ดั ทาโครงการตดั สินใจเลือกหวั ขอ้
โครงการบริการความรู้จดั ทาบญั ชีรายรับ - รายจ่ายสู่กิจการร้านนายนรินทร์ ชุ่มเยน็ คณะผจู้ ดั ทา
โครงการควรพิจารณาองคป์ ระกอบสาคญั ดงั น้ี

1) ตอ้ งมีความรู้และทกั ษะพ้นื ฐานอยา่ งเพียงพอในหวั ขอ้ เร่ืองท่ีจะศึกษา

17

2) สามารถจดั ทาแบบฟอร์มบญั ชีรายรับ - รายจา่ ยและขอ้ มลู ท่ีเก่ียวขอ้ งได้
3) มีแหล่งความรู้ท่ีจะคน้ ควา้ หรือขอคาปรึกษา
4) มีงบประมาณเพยี งพอ
5) มีทกั ษะการสอนจดั ทาบญั ชีที่เขา้ ใจง่าย
3.3 ประชุมกลุ่มโครงการ (เลือกหวั หนา้ กลุ่มโครงการ)
3.4 ศึกษาคน้ ควา้ จากแหล่งเอกสารและแหล่งขอ้ มูล
การศึกษาคน้ ควา้ จากเอกสารและแหล่งขอ้ มูล ซ่ึงรวมถึงการขอคาปรึกษาจากคณะ
อาจารยป์ ระจาวชิ าและอาจารยท์ ี่ปรึกษาโครงการ จะช่วยใหไ้ ดแ้ นวคิดท่ีใชใ้ นการกาหนด ขอบเขต
ของเร่ืองท่ีจะปรึกษาไดเ้ ฉพาะเจาะจงมากยง่ิ ข้ึน รวมท้งั ไดค้ วามรู้เพ่ิมเติมในเร่ืองท่ีจะปรึกษา จน
สามารถใชอ้ อกแบบและวางแผนดาเนินการทาโครงการน้นั ได้
3.5 จดั ทาเคา้ โครงของโครงงานท่ีจะทา มีรายละเอียดดงั น้ี
1) ศึกษาคน้ ควา้ เอกสารอา้ งอิงและรวบรวมขอ้ มูล
2) วเิ คราะห์ขอ้ มูล เพ่อื กาหนดขอบเขตและลกั ษณะของโครงการที่จะพฒั นา
3) ทาการพฒั นาโครงการข้นั ตน้ เพื่อศึกษาความเป็ นไปไดเ้ บ้ืองตน้ โดยอาจจะทา
การพฒั นาส่วนยอ่ ย ๆ บางส่วนตามท่ีไดอ้ อกแบบ
4) เสนอเคา้ โครงของโครงการบริการให้ความรู้การจดั ทาบญั ชีรายรับ - รายจ่าย
ของกิจการร้านของนางประนอม โพธ์ิอยู่ ต่ออาจารยท์ ี่ปรึกษา เพ่ือขอคาแนะนาและปรับปรุง
แกไ้ ขเพ่ือให้การวางแผนและดาเนินการ ทาโครงการเป็ นไปอย่างเหมาะสมเป็ นข้นั ตอน ต้งั แต่
เริ่มตน้ จนสิ้นสุด
3.6 การลงมือทาโครงการ
เม่ือเคา้ โครงของโครงการไดร้ ับความเห็นชอบจากอาจารยท์ ่ีปรึกษาแลว้ ก็เสมือนวา่
การจดั ทาโครงการได้ผ่านพน้ ไปแล้วมากกว่าคร่ึง ข้นั ตอนต่อไปจะเป็ นการลงมือพฒั นาตาม
ข้นั ตอนท่ีวางแผนไว้ เช่น จดั เตรียมวสั ดุ - อุปกรณ์ ให้พร้อม รวมท้งั กาหนดหน้าที่ ความ
รับผิดชอบในกลุ่มให้ชัดเจนว่าแต่ละคนจะมีหน้าท่ีทาอะไร แล้วจึงดาเนินการทาโครงการ
ขณะเดียวกนั ตอ้ งมีการทดสอบ ตรวจสอบปรังปรุงแกไ้ ข และพฒั นาโครงการเป็ นระยะ ๆ เพื่อให้
แน่ใจวา่ เจา้ ของกิจการเขา้ ใจในการจดั ทาบญั ชีรายรับ - รายจ่ายในกิจการแลว้

18

4. การเกบ็ รวบรวมข้อมูล
ผจู้ ดั ทาโครงการไดด้ าเนินการเกบ็ รวบรวมขอ้ มลู โดยดาเนินการตามขอ้ มูลดงั น้ี
1) นาแบบฟอร์มไปเก็บขอ้ มูลจากร้านนางประนอม โพธ์ิอยู่ บา้ นเลขที่ 117 หมู่ 13

ตาบลเนินปอ อาเภอสามง่าม จงั หวดั พิจิตร
2) นาขอ้ มลู ที่ไดม้ าบนั ทึก วเิ คราะห์คิดแบบฟอร์มใหเ้ หมาะสมกบั กิจการ
3) ทาการบนั ทึกรายรับ - รายจ่าย
4) ติดตามการบนั ทึกรายรับ - รายจ่ายของกิจการ

บทที่ 4
ผลการดาเนินงาน

จากการศึกษาคร้ังน้ี สามารถแสดงผลการวจิ ยั และวเิ คราะห์ขอ้ มลู ไดด้ งั น้ี
การประเมินความคิดเห็นผู้ตอบแบบสอบถามโครงการการบริ การความรู้การจัดทาบัญชี

รายรับ - รายจ่ายสู่ผูจ้ าหน่ายก๋วยเต๋ียว ร้านแม่ประนอม ของแผนกบญั ชีวิทยาลยั เทคนิคพิจิตร
คณะผจู้ ดั ทาไดด้ าเนินการวเิ คราะห์ขอ้ มูลและนาเสนอผลการวเิ คราะห์

หลกั เกณฑก์ ารประเมิน โดยใหร้ ะดบั คะแนน 1 - 5 ตามเกณฑด์ งั น้ี
1. ระดบั คะแนน 4.51 - 5.00 ดีมาก
2. ระดบั คะแนน 3.51 - 4.50 ดี
3. ระดบั คะแนน 2.51 - 3.50 ปานกลาง
4. ระดบั คะแนน 1.51 - 2.50 นอ้ ย
5. ระดบั คะแนน 1.00 - 1.50 นอ้ ยท่ีสุด

ข้อมูลสภาพทวั่ ไปของผู้ตอบแบบสอบถาม

การศึกษาคร้ังน้ี ผศู้ ึกษาไดเ้ ก็บรวมรวมขอ้ มูลจากกลุ่มตวั อยา่ งท่ีเป็ นผจู้ าหน่ายก๋วยเตี๋ยว
ซ่ึงผู้ศึกษาได้นามาวิเคราะห์ข้อมูลสภาพทั่วไปของผู้ตอบแบบสอบถามเกี่ยวกับเพศ อายุ
สถานภาพ ดงั แสดงในตารางที่ 4.1 - 4.4

ตารางที่ 4.1 แสดงจานวนและค่าร้อยละของสถานสภาพทวั่ ไปของผตู้ อบแบบสอบถาม

รายการ จานวน ร้อยละ
ชาย 0 0.00
หญิง 1 100.00
1 100.00
รวม

จากตารางท่ี 4.1 พบวา่ ผตู้ อบแบบสอบถามเป็นเพศหญิง จานวน 1 คน คิดเป็ น
ร้อยละ 100

20

ตารางที่ 4.2 แสดงจานวนและค่าร้อยละของอายผุ ตู้ อบแบบสอบถาม

ต่าวา่ 15 ปี รายการ จานวน ร้อยละ
15 - 18 ปี รวม 0 0.00
18 - 20 ปี 0 0.00
40 ปี ข้ึนไป 0 0.00
1 100.00
1 100.00

จากตารางที่ 4.2 พบวา่ ผตู้ อบแบบสอบถามมีอายุ 40 ปี ข้ึนไป จานวน 1 คน คิดเป็ น
ร้อยละ 100

ตารางท่ี 4.3 แสดงจานวนและคา่ ร้อยละของสถานภาพของผตู้ อบแบบสอบถาม

รายการ จานวน ร้อยละ
โสด 1 100.00
สมรส 0
1 0.00
รวม 100.00

จากตารางที่ 4.3 พบว่า ผูต้ อบแบบสอบถามมีสถานภาพสมรสแล้ว จานวน 1 คน
คิดเป็นร้อยละ 100

21

ตารางท่ี 4.4 แสดงคา่ เฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนแบบมาฐานความคิดเห็นของแม่ประนอม

รายการ ผลการวเิ คราะห์ ระดบั
X S.D. ความคิดเห็น
1. รูปแบบบญั ชีมีความเหมาะสม 5.00 5.00 มากท่ีสุด
บญั ชีรายรับ - รายจ่าย
5.00 5.00 มากที่สุด
3. ระยะเวลาในการใหค้ วามรู้มีความเหมาะสม 5.00 5.00 มากที่สุด
4. ลาดบั ข้นั ตอนเน้ือหาและรูปแบบการใหบ้ ริการ
5.00 5.00 มากที่สุด
ของนกั ศึกษาใหค้ วามรู้
5. นกั ศึกษาที่มีความเป็นกนั เองใหค้ วามสนใจ 5.00 5.00 มากที่สุด
5.00 5.00 มากท่ีสุด
ที่จะบริการ 5.00 5.00 มากท่ีสุด
6. ท่านไดร้ ับประโยชน์จาการฝึกทาบญั ชี
7. ความประทบั ใจในการทากิจกรรม 5.00 5.00 มากท่ีสุด
8. สามารถนามาใชป้ ระโยชนใ์ นการบญั ชี
5.00 5.00 มากที่สุด
ของกิจการร้านคา้
9. การใหบ้ ริการของนกั ศึกษาช่วยในการนาไปประยกุ ต์

ในชีวติ ประจาวนั
รวม

จากตารางที่ 4.4 พบวา่ ผตู้ อบแบบสอบถามมีความคิดเห็นวา่ การใหค้ วามรู้บญั ชีรายรับ -
รายจ่ายมีค่าเฉลี่ยสูงสุด 5 ( x=5.00‚S.D.=5.00 )

22

ตารางท่ี 4.5 แสดงขอ้ มลู สินทรัพยแ์ ละค่าเสื่อมอุปกรณ์

ที่ รายการ ราคา อายกุ ารใชง้ าน( ปี ) คา่ เส่ือมต่อปี

1 หมอ้ ก๋วยเตี๋ยว 1‚670 4 417.50
5 920.00
2 ตูแ้ ช่แขง็ 4‚600 3 863.33
2‚200.83
3 กระทะ 2‚590 183.40

คา่ เสื่อมราคาตอ่ ปี 3.30

คา่ เสื่อมราคาสะสมต่อเดือน

คา่ เสื่อมราคาใบ

จากตารางท่ี 4.5 แสดงขอ้ มลู สินทรัพยแ์ ละค่าเสื่อมราคาเฉลี่ยต่อใบ ในการทาก๋วยเตี๋ยว
เฉลี่ยต่อใบ อนั ดบั แรก คือ ตแู้ ช่แขง็ ราคา 920.00 บาทต่อปี รองลงมาคือ กระทะ ราคา 863.33
บาทต่อปี หมอ้ ก๋วยเต๋ียว 417.50 บาทต่อปี รวมค่าเส่ือมต่อปี 2200.83 บาท ต่อเดือน 184.40
บาท ต่อใบ 3.30 บาท

สรุปผลการวเิ คราะห์สอบถามร้านค้ากลุ่มตวั อย่าง มีดงั นี้

จากการวเิ คราะห์จากแบบสอบถามของกลุ่มร้านคา้ ตวั อยา่ งปรากฏวา่
1. รูปแบบบญั ชีมีความเหมาะสม จากการตอบแบบสอบถามปรากฏว่ารูปแบบบญั ชีมี
ความเหมาะสม อยใู่ นระดบั ค่าเฉลี่ย 5 อยใู่ นระดบั ดีมาก
2. มีความเขา้ ใจกระบวนการบนั ทึกบญั ชีรายรับ - รายจ่าย จาการตอบแบบสอบถาม
ปรากฏวา่ มีความเขา้ ใจกระบวนการบนั ทึกบญั ชีรายรับ - รายจ่าย อยใู่ นระดบั ค่าเฉลี่ย 5 อยใู่ น
ระดบั ดีมาก
3. ระยะเวลาในการให้ความรู้มีความเหมาะสม จาการตอบแบบสอบถามปรากฏว่า
ระยะเวลาในการใหค้ วามรู้มีความเหมาะสม อยใู่ นระดบั คา่ เฉลี่ย 5 อยใู่ นระดบั ดีมาก
4. ลาดบั ข้นั ตอนเน้ือหาและรูปแบบการให้บริการของนกั ศึกษาใหค้ วามรู้ จาการตอบ
แบบสอบถามปรากฏว่าลาดบั ข้นั ตอนเน้ือหาและรูปแบบการให้บริการของนักศึกษาให้ความรู้
อยใู่ นระดบั ค่าเฉลี่ย 5 อยใู่ นระดบั ดีมาก
5. นกั ศึกษาท่ีมีความเป็ นกนั เองให้ความสนใจที่จะบริการ จาการตอบแบบสอบถาม
ปรากฏว่านกั ศึกษาที่มีความเป็ นกนั เองให้ความสนใจท่ีจะบริการ อยู่ในระดบั ค่าเฉลี่ย 5 อยูใ่ น
ระดบั ดีมาก

23

6. ท่านไดร้ ับประโยชนจ์ าการฝึกทาบญั ชี จาการตอบแบบสอบถามปรากฏวา่ ท่านไดร้ ับ
ประโยชน์ จาการฝึกทาบญั ชีอยใู่ นระดบั คา่ เฉล่ีย 5 อยใู่ นระดบั ดีมาก

7. ความประทับใจในการทากิจกรรม จาการตอบแบบสอบถามปรากฏว่าความ
ประทบั ใจในการทากิจกรรม อยใู่ นระดบั ค่าเฉลี่ย 5 อยใู่ นระดบั ดีมาก

8. สามารถนามาใชป้ ระโยชน์ในการบญั ชีของกิจการร้านคา้ จาการตอบแบบสอบถาม
ปรากฏว่าสามารถนามาใชป้ ระโยชน์ในการบญั ชีของกิจการร้านคา้ อยใู่ นระดบั ค่าเฉลี่ย 5 อยใู่ น
ระดบั ดีมาก

9. การใหบ้ ริการของนกั ศึกษาช่วยในการนาไปประยกุ ต์ในชีวิตประจาวนั จาการตอบ
แบบสอบถามปรากฏว่าการให้บริการของนกั ศึกษาช่วยในการนาไปประยุกต์ในชีวิตประจาวนั
อยใู่ นระดบั ค่าเฉล่ีย 5 อยใู่ นระดบั ดีมาก

24

ผู้จาหน่ายก๋วยเตีย๋ ว ร้านแม่ประนอม
งบกาไรขาดทนุ

สาหรับเดือน สิ้นสุดวนั ท่ี 31 สิงหาคม 2563

รายได้ 5,550.00 หน่วย : บาท
ผดั กระเพรา 2,250.00
ก๋วยเตี๋ยวน้าใส 2,415.00 15,585.00
ก๋วยเตี๋ยวน้าตก
ก๋วยเต๋ียวตม้ ยา 900.00 8,601.00
ก๋วยเตี๋ยวแหง้ 875.00 6,983.60
ราดหนา้ 3,595.00

ค่าใช้จ่าย 4,788.00
ตน้ ทุนการผลิต 350.00
วตั ถุดิบ 183.40
ค่าแรง
ค่าเสื่อมราคาสะสม - อุปกรณ์ 2,280.00
คา่ ใชจ้ า่ ยในการดาเนินงาน 1,000.00
คา่ ใชจ้ า่ ยในการขาย
คา่ ใชจ้ ่ายในการบริหาร

กาไรสุทธิ

ลงช่ือ.................................... ลงช่ือ....................................
(นางประนอม โพธ์ิอย)ู่ (นางสาวสุดารัตน์ ใจดี)
ผจู้ ดั ทาบญั ชี ผตู้ รวจสอบบญั ชี

25

ผ้จู าหน่ายก๋วยเตี๋ยว ร้านแม่ประนอม
งบกาไรขาดทุน

สาหรับเดอื น สิ้นสุดวนั ท่ี 30 กนั ยายน 2563

รายได้ 6,120.00 หน่วย : บาท
ผดั กระเพรา 1,775.00
ก๋วยเต๋ียวน้าใส 2,505.00 16,095.00
ก๋วยเตี๋ยวน้าตก 1,725.00
ก๋วยเตี๋ยวตม้ ยา 1,350.00 8,108.40
ก๋วยเตี๋ยวแหง้ 2,620.00 7,986.60
ราดหนา้
4,675.00
ค่าใช้จ่าย 350.00
ตน้ ทุนการผลิต 183.40
วตั ถุดิบ
คา่ แรง 1,900.00
ค่าเส่ือมราคาสะสม - อุปกรณ์ 1,000.00
คา่ ใชจ้ า่ ยในการดาเนินงาน
ค่าใชจ้ ่ายในการขาย
ค่าใชจ้ ่ายในการบริหาร

กาไรสุทธิ

ลงชื่อ.................................... ลงช่ือ....................................
(นางประนอม โพธ์ิอย)ู่ (นางสาวสุดารัตน์ ใจดี)
ผจู้ ดั ทาบญั ชี ผตู้ รวจสอบบญั ชี

26

ผ้จู าหน่ายก๋วยเตย๋ี ว ร้านแม่ประนอม
งบแสดงฐานะการเงนิ

สาหรับงวดเดือนสิ้นสุด 31 สิงหาคม และ 30 กนั ยายน พ.ศ. 2563

สินทรัพย์หมุนเวยี น สิงหาคม ร้อยละ กนั ยายน ร้อยละ
เงินสด สินทรัพย์
เงินฝากธนาคาร
15,585.00 100.00 16,095.00 100.00
รวมสินทรัพย์ - - --

15,585.00 100.00 16,095.00 100.00

ส่ วนของเจ้ าของ หนีส้ ินและส่วนของเจ้าของ 55.19 8,109.00 50.38
ทุน - แมป่ ระนอม 44.80 7,986.00 49.61
บวก กาไรสุทธิ 8,602.00 100.00 16,095.00 100.00
รวมหนีส้ ินและส่วนของเจ้าของ 6,983.00
15,585.00

ลงชื่อ...................................... ลงชื่อ..................................
(นางประนอม โพธ์ิอย)ู่ (นางสาวสุดารัตน์ ใจดี)
ผจู้ ดั ทาบญั ชี ผตู้ รวจสอบบญั ชี

27

จากการวิเคราะห์งบแสดงฐานะการเงินของผู้จาหน่ายก๋ วยเตี๋ยว ร้านแม่ประนอม
จะเห็นไดว้ า่ เงินสดเท่ากบั 16‚095.00 บาท คิดเป็ นร้อยละ 100.00 ทุน - แม่ประนอมเท่ากบั
8‚109.00 บาท คิดเป็นร้อยละ 50.38 กาไรสุทธิเทา่ กบั 7‚986.00 บาท คิดเป็นร้อยละ 49.61

หากเปรียบเทียบในเดือนสิงหาคมเงินสดลดลง 510.00 บาท คิดเป็ นร้อยละ 3.17
ทุน - แม่ประนอมเดือนสิงหาคมเพ่ิมข้ึน 493.00 บาท คิดเป็ นร้อยละ 5.73 และกาไรสุทธิลดลง
1‚003.00 บาท คิดเป็นร้อยละ 12.56 บาท

28

เดือนสิงหาคม

รายได้ คา่ ใชจ้ ่าย
17% 9%

กาไรสุทธิ
74%

รายได้ ค่าใชจ้ ่าย กาไรสุทธิ

จากกราฟสรุป เดือนสิงหาคมมีรายได้ 15‚585.00 บาท ใหเ้ ป็น 100% คา่ ใชจ้ า่ ย
8‚601.00 บาท คิดเป็น 55.19% จึงทาใหม้ ีกาไรสุทธิ 6‚984.00 บาท คิดเป็น 44.81%

เดอื นกนั ยายน

กาไรสุทธิ รายได้
25% 50%

ค่าใชจ้ ่าย
25%

รายได้ คา่ ใชจ้ ่าย กาไรสุทธิ

จากกราฟสรุป เดือนกนั ยายนมีรายได้ 16‚095.00 บาท ใหเ้ ป็น 100% ค่าใชจ้ า่ ย
6‚575.00 บาท คิดเป็น 40.85% จึงทาใหม้ ีกาไรสุทธิ 9‚520.00 บาท คิดเป็น 59.15%

29

เปรียบเทียบระหวา่ งเดือนสิงหาคมกบั เดือนปัจจุบนั

18000

16000

14000

12000

10000

8000

6000

4000

2000

0

เดือนสิงหาคม เดือนกนั ยายน

รายได้ คา่ ใชจ้ ่าย

ในเดือนสิงหาคมจะมีรายได้น้อยกว่าเดือนปัจจุบัน 510.00 บาท คิดเป็ น 100%
มีคา่ ใชจ้ ่ายนอ้ ยกวา่ เดือนปัจจุบนั 493.00 บาท คิดเป็น 96.67%

บทท่ี 5

สรุป อภิปรายผล ข้อเสนอแนะ

การออกให้บริ การการจัดทาบัญชีรายรับ - รายจ่ายให้กับร้านค้าโครงการน้ีมี
วตั ถุประสงค์เพื่อ นาความรู้จากการที่ไดศ้ ึกษาจากสถานศึกษามาใชใ้ ห้เกิดประโยชน์ในร้านคา้
การดาเนินงานการสอนทาบญั ชี รูปแบบการลงบญั ชีท่ีเหมาะสมตอ้ งประกอบด้วยสร้างเอกสาร
แบบฟอร์มจาเป็ นตอ้ งใชร้ ูปแบบและการถ่ายทอดความรู้รูปแบบการศึกษาเชิงคุณภาพมีข้นั ตอน
การศึกษาคือการเตรียมการเร่ืองรูปแบบการลงบญั ชีที่เหมาะสม

1. อภิปรายผลการดาเนินงาน

1. รูปแบบบญั ชีมีความเหมาะสม จากการตอบแบบสอบถามปรากฏว่ารูปแบบบญั ชีมี
ความเหมาะสม อยใู่ นระดบั ดีมาก

2. มีความเขา้ ใจกระบวนการบนั ทึกบญั ชีรายรับ - รายจ่าย จาการตอบแบบสอบถาม
ปรากฏวา่ มีความเขา้ ใจกระบวนการบนั ทึกบญั ชีรายรับ - รายจ่าย อยใู่ นระดบั ดีมาก สามารถนา
ความรู้การบนั ทึกบญั ชีรายรับ - รายจา่ ยไปใชไ้ ดจ้ ริง

3. ระยะเวลาในการให้ความรู้มีความเหมาะสม จาการตอบแบบสอบถามปรากฏว่า
ระยะเวลาในการใหค้ วามรู้มีความเหมาะสม อยใู่ นระดบั ดีมาก

4. ลาดบั ข้นั ตอนเน้ือหาและรูปแบบการใหบ้ ริการของนกั ศึกษาใหค้ วามรู้ จาการตอบ
แบบสอบถามปรากฏว่าลาดบั ข้นั ตอนเน้ือหาและรูปแบบการให้บริการของนักศึกษาให้ความรู้
อยใู่ นระดบั ดีมาก

5. นกั ศึกษาที่มีความเป็ นกนั เองให้ความสนใจที่จะบริการ จาการตอบแบบสอบถาม
ปรากฏวา่ นกั ศึกษาท่ีมีความเป็นกนั เองใหค้ วามสนใจที่จะบริการ อยใู่ นระดบั ดีมาก

6. ท่านไดร้ ับประโยชน์จาการฝึกทาบญั ชี จาการตอบแบบสอบถามปรากฏวา่ ท่านไดร้ ับ
ประโยชน์ จาการฝึกทาบญั ชี อยใู่ นระดบั ดีมาก

7. ความประทับใจในการทากิจกรรม จาการตอบแบบสอบถามปรากฏว่าความ
ประทบั ใจในการทากิจกรรม อยใู่ นระดบั ดีมาก

31

8. สามารถนามาใชป้ ระโยชน์ในการบญั ชีของกิจการร้านคา้ จาการตอบแบบสอบถาม
ปรากฏวา่ สามารถนามาใชป้ ระโยชนใ์ นการบญั ชีของกิจการร้านคา้ อยใู่ นระดบั ดีมาก

9. การใหบ้ ริการของนกั ศึกษาช่วยในการนาไปประยุกตใ์ นชีวติ ประจาวนั จาการตอบ
แบบสอบถามปรากฏว่าการให้บริ การของนักศึกษาช่ วยในการนาไปประยุกต์ในชี วิตประจาวนั
อยใู่ นระดบั ดีมาก

หากวิเคราะห์งบกาไรขาดทุนเดือนสิงหาคมมีรายได้ 15‚585.00 บาท ให้เป็ น 100%
คา่ ใชจ้ ่าย 8‚601.00 บาท คิดเป็ น 55.19% จึงทาใหม้ ีกาไรสุทธิ 6‚984.00 บาท คิดเป็ น 44.81%
และเดือนกนั ยายนมีรายได้ 16‚095.00 บาท ให้เป็ น 100% ค่าใช้จ่าย 6‚575.00 บาท คิดเป็ น
40.85% จึงทาใหม้ ีกาไรสุทธิ 9‚520.00 บาท คิดเป็น 59.15%

ผลการวเิ คราะห์งบแสดงฐานะการเงินของผจู้ าหน่ายก๋วยเตี๋ยว แม่ประนอม จะเห็นไดว้ า่
เงินสดเท่ากบั 16‚095.00 บาท คิดเป็ นร้อยละ 100.00 ทุน - แม่ประนอมเท่ากบั 8‚109.00 บาท
คิดเป็นร้อยละ 50.38 กาไรสุทธิเทา่ กบั 7‚986.00 บาท คิดเป็นร้อยละ 49.61

หากเปรียบเทียบในเดือนสิงหาคมเงินสดลดลง 510.00 บาท คิดเป็ นร้อยละ 3.17
ทุน - แม่ประนอมเดือนสิงหาคมเพ่ิมข้ึน 493.00 บาท คิดเป็ นร้อยละ 5.73 และกาไรสุทธิลดลง
1‚003.00 บาท คิดเป็นร้อยละ 12.56 บาท

2. ปัญหาและอุปสรรคทเี่ กดิ ขนึ้

1. กลุ่มร้านคา้ ตวั อยา่ งไม่ค่อยเขา้ ใจในเรื่องการทาบญั ชี
2. รายรัย - รายจ่ายอาจจะไม่ตรงตามความเป็นจริงเนื่องจากมีบางรายการที่ไมไ่ ดบ้ นั ทึก

3. ข้อเสนอแนะ

1. ควรจดั ทาบญั ชีร้านคา้ ในรู้แบบใหม่ ๆ เพื่อความน่าสนใจ
2. ควรเพ่มิ ระยะเวลาในการเก็บรวบรวมขอ้ มลู เพื่อที่จะนาเสนอขอ้ มลู ที่ไดไ้ ป
เปรียบเทียบก่อนทาบญั ชีร้านคา้ กบั หลงั ทาบญั ชีร้านคา้

32

บรรณานุกรม

นางสาว มณีวรรณ “ความรู้เกี่ยวกบั การจดั ทาบญั ชีครัวเรือน” , [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก
https://sites.google.com, [สืบคน้ เม่ือ 8 สิงหาคม พ.ศ. 2563]

ด.รภทั รา เรืองสินภิญญ “บญั ชีครัวเรือน” , [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก
http://ms.pbru.ac.th, [สืบคน้ เมื่อ 8 สิงหาคม พ.ศ. 2563]

นาง หวนั ยหิ วา วจิ ารณ์ปรีชา “ร้านครัวขา้ วหอม” , [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก
http:// www.dbs.ac.th, [สืบคน้ เมื่อ 8 สิงหาคม พ.ศ. 2563]

นาง อญั ญเรศ ชมสวรรค์ “งานวจิ ยั ” , [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก
http://ethesisarchive.library.tu.ac.th [สืบคน้ เมื่อ 8 สิงหาคม พ.ศ. 2563]

นาง สุภาวดี รัตนวิเศษ “งานวจิ ยั ” , [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก
http://ethesisarchive.library.tu.ac.th [สืบคน้ เมื่อ 8 สิงหาคม พ.ศ. 2563]

นาง อรทยั ดุษฎีดาเกิง “งานวจิ ยั ” , [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก
http://ethesisarchive.library.tu.ac.th [สืบคน้ เม่ือ 8 สิงหาคม พ.ศ. 2563]

นาย ณฐั ภทั ร คาสิงห์วงษ์ “งานวจิ ยั ” , [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก
http://ethesisarchive.library.tu.ac.th [สืบคน้ เม่ือ 8 สิงหาคม พ.ศ. 2563]

ภาคผนวก ก
แบบประเมนิ ความพงึ พอใจ

35

แบบสอบถามเพอ่ื การวจิ ยั

เร่ือง ความพึงพอใจของนางประนอม โพธ์ิอยู่ ท่ีมีต่อการบริการความรู้การจดั ทาบญั ชี
รายรับ - รายจ่ายสู่ผจู้ าหน่ายก๋วยเตี๋ยว

ส่วนท่ี 1 ขอ้ มลู ทวั่ ไปของผตู้ อบแบบสอบถาม ๐ หญิง
1. เพศ
๐ 21-30 ปี
๐ ชาย ๐ 40 ปี ข้ึนไป

2. อายุ ๐ สมรส

๐ ต่ากวา่ 20 ปี

๐ 31-40 ปี

3. สถานภาพ

๐ โสด

36

ส่วนที่ 2 แบบประเมินความพงึ พอใจ
ทาเคร่ืองหมาย / ลงในตารางแบบสอบถามประเมินความพงึ พอใจ

รายการ มากที่สุด ระดบั ความพงึ พอใจ นอ้ ยท่ีสุด
5 มาก ปานกลาง นอ้ ย 1
รูปแบบบญั ชีมีความเหมาะสม 4 32
มีความเขา้ ใจกระบวนการบนั ทึกบญั ชี
รายรับ - รายจ่าย
ระยะเวลาในการใหค้ วามรู้
มีความเหมาะสม
ลาดบั ข้นั ตอนเน้ือหาและรูปแบบการ
ใหบ้ ริการของนกั ศึกษาใหค้ วามรู้
นกั ศึกษาท่ีมีความเป็นกนั เอง
ใหค้ วามสนใจที่จะบริการ
ท่านไดร้ ับประโยชนจ์ าการฝึ กทาบญั ชี
ความประทบั ใจในการทากิจกรรม
สามารถนามาใชป้ ระโยชน์ในการบญั ชี
ของกิจการร้านคา้
การใหบ้ ริการของนกั ศึกษาช่วยในการ
นาไปประยกุ ตใ์ นชีวติ ประจาวนั

รวมคะแนน

ขอ้ เสนอแนะ

………………………………………………………………………………………………………
…...…………………………………………………………………………………………………

ภาคผนวก ข
แสดงภาพสถานทด่ี าเนินงาน

38
ภาพที่ 1 ผจู้ ำหน่ำยก๋วยเต๋ียว ร้ำนแม่ประนอม
ภาพท่ี 2 ผจู้ ำหน่ำยก๋วยเตี๋ยว ร้ำนแมป่ ระนอม

ภาคผนวก ค
แสดงภาพสอนนางประนอม โพธ์ิอย่ทู าบัญชีรายรับรายจ่าย

40
ภาพที่ 3 สอนนางประนอม โพธ์ิอยู่ ทาบญั ชีรายรับ - รายจ่าย
ภาพที่ 4 สอนนางประนอม โพธ์ิอยู่ ทาบญั ชีรายรับ - รายจา่ ย

ภาคผนวก ง
แสดงภาพตรวจสอบบญั ชีรายรับ - รายจ่าย

\

42
ภาพท่ี 5 ตรวจสอบบญั ชีรายรับ - รายจ่าย
ภาพท่ี 6 ตรวจสอบบญั ชีรายรับ - รายจา่ ย

ภาคผนวก จ
แสดงตารางบญั ชีรายรับ - รายจ่าย 2 เดอื น

44

บญั ชีรายรับ - รายจ่ายประจาเดือน สิงหาคม2563

รายจ่าย รายรับ

วนั ที่ รายการ ราคา จานวน บาท รายการ ราคา จานวน บาท

ต่อหน่วย ต่อหน่วย

1-ส.ค. เส้นเล็ก 30 2 ถุง 60 ผดั กระเพรา 30 10 กล่อง 300

หม่ีเหลือง 25 2 ถุง 50 เส้นเลก็ น้าใส 25 4 ถว้ ย 100

ลูกชิ้นเน้ือ 90 1 ถุง 90 เส้นเล็กน้าตก 25 2 ถุง 50

หมู 190 1 โล 190 หม่ีเหลืองตม้ ยา 25 5 ถว้ ย 125

รวมรายจ่ายท้งั หมด 390 รวมรายรับท้งั หมด 575

2-ส.ค. รสดี 10 1 ซอง 10 ราดหนา้ 30 4 จาน 120

น้าปลาทิพยร์ ส 30 1 ขวด 30 ผดั กระเพรา 30 6 จาน 180

น้าส้มสายชู 20 1 ขวด 20 หมี่ขาวน้าตก 25 3 จาน 75

ผกั ชี 20 1 กา 20 เส้นเลก็ ตม้ ยา 25 4 ถว้ ย 100

หมี่ขาว 20 2 ถุง 40 หม่ีเหลืองน้าใส 25 5 ถว้ ย 125

รวมรายจ่ายท้งั หมด 120 รวมรายรับท้งั หมด 600

3-ส.ค. แกส๊ 380 1 ถงั 380 หมี่เหลืองน้าตก 25 3 ถว้ ย 75

ลูกชิ้นหมู 40 1 ถุง 40 หม่ีขาวน้าตก 25 4 ถว้ ย 100

ถว่ั งอก 20 1 ถุง 20 ผดั กระเพรา 30 8 จาน 240

เส้นเล็ก 30 1 ถุง 30 ราดหนา้ 30 3 จาน 90

ซอสหอยนางรม 40 ขวด 40 เส้นเล็กตม้ ยา 25 2 ถว้ ย 50

รวมรายจ่ายท้งั หมด 510 รวมรายรับท้งั หมด 555

4-ส.ค. ใบต้งั โอ๋ 20 1 กา 20 ผดั กระเพรา 30 6 จาน 180

หมู 190 1 โล 190 หม่ีเหลืองตม้ ยา 25 4 ถว้ ย 100

ชูรส 10 1 ซอง 10 หม่ีขาวน้าตก 25 2 ถว้ ย 50

ลูกชิ้นหมู 40 1 ถุง 40 เส้นเลก็ ตม้ ยา 25 5 ถว้ ย 125

รวมรายจ่ายท้งั หมด 260 รวมรายรับท้งั หมด 455

5-ส.ค. หม่ีขาว 20 1 ถุง 20 ราดหนา้ 30 7 จาน 210