A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
(๓) ขน้ั ตอนการเยบ็ ตะขอรบั St St St asean
การเยบ็ ตะขอรับ มขี นั้ ตอนดังน้ี
ep 3 ข้นั ปฏิบตั ิ
และสรุปความรู้
หลังการปฏบิ ัติ
๑๑. นั ก เ รี ย น แ ต่ ล ะ ค น ฝึ ก ป ฏิ บั ติ ก า ร
ซ่อมแซมเสอื้ ผ้า ดงั นี้
• การสอยซ่อนดา้ ย
• การเย็บตะขอเกย่ี วและตะขอรับ
ตามขัน้ ตอนทีว่ างแผนไว้ และรว่ มกัน
ประเมนิ ผลงานในดา้ นความเรยี บรอ้ ย
๑ วางตะขอรับบนตำาแหน่งท่ี ๒ แทงเขม็ ลงบนผา้ ดา้ นนอกชอ่ ง สวยงามและทนทาน
ต้องการในแนวตั้ง กะระยะให้พอดีกับ ตะขอแล้วแทงเข็มขึ้นในช่องเก่า ดึงด้าย ๑๒. นั ก เ รี ย น ร่ ว ม กั น ส รุ ป ห ลั ก ก า ร
แนวทต่ี ิดตะขอเกยี่ วไว ้ จากน้นั ร้อยดา้ ย ใหต้ งึ ทาำ เชน่ นี้ ๔-๖ ครงั้ จากนน้ั สอดเขม็
ใสร่ เู ขม็ เปน็ เสน้ เดยี ว (สนเขม็ ) ขมวดปม ซ่อนไว้ในผ้า แล้วแทงเข็มข้ึนในช่อง การซ่อมแซมเส้อื ผา้
ให้แน่น แทงเข็มจากใต้ผ้าข้ึนในช่อง ตรงข้าม ทำาเช่นเดียวกับช่องแรก และ • การดูแลเสื้อผ้าให้ใช้งานได้
ตะขอด้านในแล้วดึงดา้ ยให้ตงึ ผูกปมด้ายให้แนน่ จึงตดั ด้ายท่ีเหลือท้ิง
ยาวนาน ต้องรู้จักซ่อมแซมทันที
ท่ีชำ�รุดและเลือกวิธีซ่อมแซมตาม
ลักษณะการชำ�รดุ ของเสอ้ื ผา้
ตะขอรับท่ีเยบ็ เสร็จเรยี บรอ้ ยแล้ว ep 4
ขนั้ สอื่ สารและนำ� เสนอ
การติดตะขอเกี่ยวและตะขอรับควรติดในตำาแหน่งที่พอดีกัน เพ่ือให้เส้ือผ้า ๑๓. นักเรียนนำ�เสนอผลงานการสอย
ทสี่ วมใสไ่ ม่คับ หรือหลวมจนเกนิ ไป และไมเ่ สยี รปู ทรงขณะสวมใส่ ซ่อนด้าย การเย็บตะขอเก่ียวและ
ตะขอรับหนา้ ชนั้ เรยี น
ปลอดภัยไว้ก่อน
การใช้เข็มเย็บผ้าควรจับให้แน่นและถนัดมือ เพื่อป้องกันอุบัติเหตุในการท่ิม 5ep ขัน้ ประเมินเพ่อื เพ่มิ คณุ ค่า
โดนมือหรอื นิ้วมอื จนเกิดบาดแผลได้ บริการสังคม
และจติ สาธารณะ
33
๑๔. นักเรียนนำ�ความรู้เรื่อง การสอย
ข้ันตอนการเยบ็ ซ่อนด้าย และการเย็บตะขอเกี่ยว
ตะขอรับ และตะขอรับ ซ่อมแซมเสื้อผ้าให้กับ
สมาชิกในครอบครัวหรือเพ่ือนร่วม
โรงเรียนที่มีเสื้อผ้าชำ�รุดขณะอยู่ใน
โรงเรยี น
33 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
แนวคำ� ตอบ
๑. เพ่อื เป็นแนวในการเยบ็ ผ้า คำาถามพัฒนากระบวนการคิด
๒. เย็บไม่ถนดั มอื ด้ายพนั กนั
๑. เพราะเหตุใดจึงต้องมกี ารเนาผา้ หรือกลดั เขม็ หมดุ ท่ีผา้ กอ่ นเยบ็
๒. ถา้ ใชด้ า้ ยยาวมากเพอ่ื นาำ มาสอยซอ่ นดา้ ย การเยบ็ ตะขอเกย่ี ว และตะขอรบั จะเกดิ ผล
อย่างไร
ตัวช้ีวัด กจิ กรรมสรา้ งทกั ษะชีวติ และอาชีพ
ง ๑.๑ ป.๕/๑ ๑. นักเรียนเขียนลำาดับขั้นตอนการสอยซ่อนด้าย การเย็บตะขอเกี่ยว และตะขอรับ
ง ๑.๑ ป.๕/๒ เป็นแผนภาพความคิด ดังตวั อย่าง
ง ๑.๑ ป.๕/๔
ขัน้ ตอนท ่ี ๔
ขัน้ ตอนที่ ๓
ข้นั ตอนที ่ ๒
ขน้ั ตอนท่ี ๑
๒. นักเรียนแต่ละคนเตรียมวัสดุ อุปกรณ์มาฝึกปฏิบัติการสอยซ่อนด้าย การเย็บ
ตะขอเก่ียว และตะขอรับ อย่างละ ๑ ช้ิน จากนั้นส่งผลงานให้ครูผู้สอนเป็น
ผปู้ ระเมนิ ผล
34
สุดยอดคู่มือครู 34
A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
๒. สญั ลักษณส์ ากลในการดแู ลรกั ษาเสือ้ ผ้า ตวั ชี้วัด
การดูแลรักษาเสื้อผ้าตามสัญลักษณ์สากลท่ีบอกรายละเอียดข้อควร ง ๑.๑ ป.๕/๑
ปฏิบัติหรือละเว้นในการทำาความสะอาด และการระวังรักษาเน้ือผ้า ง ๑.๑ ป.๕/๒
ไวบ้ นปา้ ยหรอื ฉลากเสอื้ ผา้ สาำ เรจ็ รปู หรอื ผลติ ภณั ฑส์ ง่ิ ทอตา่ ง ๆ จะชว่ ย ง ๑.๑ ป.๕/๔
ถนอมเนื้อผ้าให้ใช้งานได้นาน โดยสัญลักษณ์ท่ีพบเห็นท่ัวไป มีดังน้ี
ภาระงาน/ชิ้นงาน
St
St การซักเสอ้ื ผ้าและการตากเสอ้ื ผา้
ep 1
ขั้นสังเกต
รวบรวมขอ้ มลู
ซักด้วยมอื เทา่ นัน้ หา้ มซกั ดว้ ยเครอ่ื ง แยกซกั ดว้ ยน้ำาเยน็ ซกั แหง้ เทา่ นนั้ ๑. นักเรียนร่วมกันทบทวนประสบการณ์
ห้ามซักดว้ ยเครื่องซกั ผา้ เดิมเกี่ยวกับสัญลักษณ์สากลในการ
ดแู ลรักษาเส้ือผา้ โดยตอบค�ำ ถาม ดงั นี้
หา้ มซกั แหง้ ปน่ั แหง้ ได้ หา้ มอบหรอื ปนั่ แหง้ หา้ มบดิ
• นักเรียนเคยเห็นสัญลักษณ์สากล
ใชส้ ารฟอกขาวได้ หา้ มใชส้ ารฟอกขาว ตากในทร่ี าบ แขวนตาก ในการดแู ลรกั ษาเส้อื ผ้าหรือไม่
รดี ดว้ ยอณุ หภมู ติ ำ่า รดี ด้วยอุณหภมู ิ รดี ดว้ ยอณุ หภมู สิ งู หา้ มรดี (เคย/ไม่เคย)
ปานกลาง 35 • เสื้อผ้าของนักเรียนมีสัญลักษณ์
ep 2 ขนั้ คดิ วิเคราะห์ สัญลกั ษณส์ ากล สากลเหลา่ นห้ี รือไม่ อะไรบา้ ง
ในการดูแลรกั ษาเสอ้ื ผ้า (ตัวอย่างคำ�ตอบ มี เชน่ ป่ันแหง้ ได้ ห้ามซัก
และสรุปความรู้
ด้วยเครื่อง)
• นกั เรียนมวี ิธกี ารดูแลรกั ษาเส้อื ผ้า
อยา่ งไร
(ตัวอย่างคำ�ตอบ ซักและตากเส้ือผ้า โดย
สังเกตสัญลกั ษณท์ ่ีติดท่เี ส้ือผา้ และปฏบิ ตั ิ
ตามข้อควรปฏบิ ัติในการทำ�ความสะอาด)
๒. นักเรียนสังเกตและรวบรวมข้อมูล
เก่ียวกับสัญลักษณ์สากลในการดูแล
รักษาเสื้อผ้า และการซักเสื้อผ้าและ
การตากเสื้อผ้า จากแหล่งการเรียนรู้ท่ี
หลากหลาย เชน่ ใบความรู้ หนงั สอื เรยี น
๓. นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกันสังเกตป้ายสัญลักษณ์สากลในการดูแล
รักษาเส้ือผ้าบนกระดาน แล้วแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ว่า ป้ายสัญลักษณ์
ดังกล่าวหมายถึงอย่างไรบ้าง และถ้าปฏิบัติตามสัญลักษณ์น้ันแล้วจะเกิดผลดี
อยา่ งไร
35 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
St บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 2 ข้ันคดิ วเิ คราะห์ ๓. การซกั เส้ือผ้าและการตากเสื้อผา้
และสรุปความรู้
๔. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ การซักเส้ือผ้าและการตากเส้ือผ้า เป็นวิธีการดูแล
เปรียบเทียบความเหมือนและความ รักษาเส้ือผ้าอย่างหนึ่งซึ่งต้องทำาเป็นประจำา เพ่ือให้มีเสื้อผ้า
แตกต่างของการซักเสื้อผ้าด้วยมือกับ ท่แี หง้ สะอาดไว้สวมใสใ่ นครง้ั ตอ่ ไป
การซักเสื้อผ้าด้วยเครื่องซักผ้า เขียน
เป็นแผนภาพความคิด แล้วสรุปเป็น ๓.๑ การซักเสอื้ ผา้
ความคดิ รวบยอด เส้ือผ้าที่สวมใส่แล้วย่อมเกิดความสกปรกจากคราบเหง่ือไคล ฝุ่นละออง หรือ
รอยเป้ือนจากการทำากิจกรรมต่าง ๆ จึงต้องนำาไปซักทำาความสะอาด ตากแดด
ตัวอยา่ งแผนภาพความคิด ให้แหง้ แลว้ พบั เก็บเขา้ ทีใ่ ห้เรียบรอ้ ย เพ่ือความสะดวกในการนาำ มาสวมใส่
การซักเสื้อผ้าโดยทัว่ ไปม ี ๒ วิธี ไดแ้ ก ่ การซกั เส้อื ผ้าดว้ ยมอื และการซกั เสอ้ื ผา้
การซกั เสื้อผ้า การซกั เสอ้ื ผ้า ดว้ ยเคร่อื งซักผ้า ซ่งึ การซักเสอื้ ผา้ แตล่ ะวธิ ี มขี อ้ ดแี ละข้อเสียแตกต่างกัน ดังนี้
ด้วยมือ การท�ำ ด้วยเคร่อื งซกั ผา้
การท�ำความ ควาเสมื้อสผะอา้ าด การท�ำความสะอาด
สะอาดเสอ้ื ผา้ เสอ้ื ผ้าโดยใช้ วิธีการซักเสื้อผ้าด้วยมือ วิธีการซักเส้ือผ้าด้วยเคร่ืองซักผ้า
โดยใชแ้ รงงานคน เครอ่ื งซกั ผา้
ซ่ึงประหยดั ขอ้ ดี ข้อดี
แรงงานคน
๑. ประหยัดน้ำาและไฟฟา้ ๑. ประหยดั แรงงาน
๒. ประหยดั ค่าใช้จา่ ยในการซ้ือเคร่อื งซกั ผา้ ๒. ประหยดั เวลา
๓. เส้ือผา้ สะอาด ๓. เสอ้ื ผา้ แห้งเรว็
๔. ถนอมเน้ือผา้ ให้ใชไ้ ด้นาน
ขอ้ เสยี ข้อเสีย
๑. ส้ินเปลอื งแรงงาน ๑. สิ้นเปลืองน้ำาและไฟฟ้า
๒. สนิ้ เปลืองเวลา ๒. ส้ินเปลอื งคา่ ใช้จา่ ยในการซ้ือเครอ่ื งซักผ้า
๓. เสอื้ ผา้ แหง้ ชา้ ๓. ซักผ้าไม่คอ่ ยสะอาด เชน่ บริเวณคอเสอ้ื
และรกั แร้
การซักเส้ือผา้ การเลือกซักเส้ือผ้าด้วยวิธีใดน้ัน ข้ึนอยู่กับความสะดวก เวลา และฐานะทาง
และการตากเสอ้ื ผา้ เศรษฐกจิ ของแตล่ ะครอบครวั
36
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ (เฉลย ๓ เหตผุ ล
เมือ่ นกั เรียนพบสญั ลักษณ์ บนเสือ้ ผ้า เปน็ สัญลักษณ์แสดงว่า ซกั ด้วยมอื เท่านน้ั
นักเรยี นจะมีวธิ กี ารดแู ลรักษาเสื้อผา้ อย่างไร หา้ มซักดว้ ยเครือ่ งซักผา้
๑ ซกั แห้ง ไม่ต้องตาก แลว้ น�ำไปรดี
๒ ซักเสอื้ ผา้ ดว้ ยมอื ไม่ปน่ั แหง้ แลว้ น�ำไปรดี เป็นสญั ลกั ษณ์แสดงวา่ ห้ามบิด
๓ ซกั เสอื้ ผ้าด้วยมอื ไมบ่ ดิ และรดี เสอ้ื ผา้ ดว้ ยอณุ หภูมติ �่ำ
เป็นสัญลกั ษณแ์ สดงว่า รีดดว้ ยอณุ หภมู ิต่ำ�
ดงั นั้น นักเรียนจึงตอ้ งดูแลรักษาเส้ือผา้ โดยซักเสื้อผ้าด้วยมอื
๔ ซกั เสอ้ื ผา้ ดว้ ยนำ้� เยน็ ไมบ่ ดิ และรดี เสอ้ื ผา้ ไดค้ รง้ั เดยี วเทา่ นนั้ ไม่บิด และรดี เสือ้ ผ้าดว้ ยอุณหภมู ิต�ำ่ )
สุดยอดคู่มือครู 36
A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก
ep 2aseanSt
๑) การซักเส้ือผ้าด้วยมือ เป็นการทำาความสะอาดเสื้อผ้าโดยใช้แรงงานคน ข้นั คดิ วเิ คราะห์
ซง่ึ มีวสั ดุ อปุ กรณ์ทีจ่ ำาเปน็ ดงั นี้ และสรุปความรู้
วัสดุ อุปกรณ์ การใช้งาน การดูแลรักษา ๕. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์
๏ กะละมัง เกี่ยวกบั วัสดุ อุปกรณ์ในการซกั เส้ือผา้
ใช้สาำ หรบั ใสน่ า้ำ สะอาดและ หลังการใช้งานทุกคร้งั ควรล้าง ด้วยมือในประเด็นการใช้งาน และการ
น้ำาผสมผงซกั ฟอกเพื่อซัก กะละมังให้สะอาดจนหมด ดแู ลรักษา
เสอ้ื ผา้ รวมถงึ ใส่เสอื้ ผา้ ที่ซัก คราบผงซักฟอก แล้วจึงนำาไป
แล้วเตรียมนาำ ไปตากให้แห้ง ควำ่าไว้ในท่ีรม่
๏ ผงซักฟอก ใช้ชำาระล้างสิ่งสกปรกบนเส้ือผ้า หลงั การใชง้ านควรปดิ ฝากล่อง
โดยผสมผงซักฟอกกับนำา้ สะอาด ห รื อ มั ด ปา ก ถุ งผ งซั ก ฟ อ ก
ตามอตั ราสว่ นทรี่ ะบไุ วข้ า้ งกลอ่ ง ให้แน่น เพื่อป้องกันความช้ืน
หรือถงุ ใชม้ อื ตีผงซกั ฟอกให้ ซ่ึงจะทำาให้ผงซกั ฟอกจับตวั กัน
ละลายในนำา้ จนเกดิ ฟอง เป็นกอ้ น
จากน้ันจงึ ใสผ่ า้ ลงไปซกั
ทำาความสะอาด
๏ แปรงซกั ผา้ ใชข้ ัดถเู สอื้ ผา้ ในบรเิ วณท่มี ี หลังการใช้งานควรล้างแปรง
คราบติดแนน่ ซ่ึงไม่สามารถ ซกั ผา้ ใหส้ ะอาดจนหมดคราบ
ซกั ออกไดด้ ว้ ยการใช้มือขยี้ ผงซกั ฟอก แล้วนำาไปผงึ่ ให้แห้ง
ตามปกติ แปรงซกั ผ้ามีทั้ง จงึ เก็บเขา้ ท่ี
พลาสติกชนิดอ่อน และ
พลาสตกิ ชนิดแข็ง
๏ ตะกรา้ ใสผ่ ้า ใชส้ าำ หรบั ใสเ่ สอ้ื ผา้ ทก่ี าำ ลงั จะนาำ หลังการใช้งานควรล้างให้สะอาด
มาซกั และใส่เส้ือผ้าทซ่ี ักเสร็จ แล้วนำาไปผึง่ ให้แห้งในทร่ี ม่
แลว้ เตรยี มนาำ ไปตากให้แห้ง
37
37 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 2 ขน้ั คดิ วเิ คราะห์
St ขนั้ ตอนการซกั เสื้อผา้ ดว้ ยมอื
การซักเส้อื ผา้ ดว้ ยมือ มีข้นั ตอนดังนี้
และสรปุ ความรู้
๖. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์
ขั้นตอนการซักเส้ือผ้าด้วยมือ โดย
ตอบค�ำ ถาม ดงั น้ี
• เพราะเหตุใดจึงต้องแยกผ้าขาว ๑ แยกซักเสื้อผ้าขาวและ ๒ เทผงซักฟอกลงในนำ้าสะอาด
และผา้ สกี ่อนซกั เสอื้ ผา้ สใี นน้ำาสะอาด ๑ ครัง้ ใช้มือตีจนเกดิ ฟอง
(ป้องกนั สีของผ้าตกใสผ่ า้ ขาว) ๓ นำาเสื้อผ้าท่ีซักในนำ้าสะอาดแล้วมาขย้ีในนำ้า
• ถ้าเส้ือผ้าสกปรกมากควรทำ� ผงซักฟอกให้สะอาด ถ้าสกปรกมาก ควรแช่เส้ือผ้าในน้ำา
ผงซักฟอกประมาณ ๑๐-๑๕ นาทีก่อนซัก ถ้ามีคราบ
อยา่ งไรก่อนซกั ดว้ ยมือ ติดแนน่ ควรใชแ้ ปรงซกั ผา้ ขัดถูเบา ๆ
(แช่เส้ือผ้าในนํ้าผงซักฟอกประมาณ
๑๐-๑๕ นาท)ี
๗. นั ก เ รี ย น แ ต่ ล ะ ก ลุ่ ม ร่ ว ม กั น เ ขี ย น
แผนภาพความคิดเก่ียวกับข้ันตอน
การซักเส้ือผ้าด้วยมือ แล้วสรุปเป็น
ความคิดรวบยอด
ขนั้ ตอนการซักเสอ้ื ผา้ ๕ บิดเสื้อผ้าให้หมาด แล้วยกใส่ใน ๔ ซกั เสอ้ื ผา้ ในน้าำ สะอาด
ด้วยมือ ตะกร้าหรือกะละมงั เตรียมนำาไปตากใหแ้ ห้ง ๒ คร้งั
อนุรักษ์สิ่งแวดล้อม
การซกั เสอ้ื ผา้ เพอื่ รกั ษาสงิ่ แวดลอ้ ม ทาำ ไดโ้ ดยไมเ่ ทนา้ำ ผงซกั ฟอกลงในแมน่ า้ำ ค ู คลอง
เพราะในผงซักฟอกมีสารฟอสเฟตท่ีทำาให้น้ำาเน่าเสีย นอกจากนี้ควรนำานำ้าสุดท้าย
ของการซกั ผ้าไปรดนา้ำ ตน้ ไม้ เป็นการใช้ทรพั ยากรนำา้ อย่างคุ้มคา่
38
สุดยอดคู่มือครู 38
A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
St asean
๒) การซักเส้ือผ้าด้วยเครื่องซักผ้า เป็นการทำาความสะอาดเสื้อผ้าโดยใช้ ep 2
เครื่องซกั ผ้า ซึง่ เปน็ เครือ่ งใช้ไฟฟา้ ชนิดหนงึ่ รว่ มกบั สารซักลา้ ง ดงั นี้
๑. เคร่ืองซกั ผา้ เคร่อื งซักผา้ มี ๒ ประเภท ได้แก ่ เครอื่ งซักผา้ แบบอตั โนมัต ิ ข้ันคิดวิเคราะห์
(ถังเดี่ยว) และเคร่ืองซักผ้าแบบก่ึงอัตโนมัติ (ถังคู่) โดยแต่ละประเภทมีลักษณะ และสรปุ ความรู้
รปู ร่าง และการทำางานท่แี ตกตา่ งกัน ดังน้ี ๘. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์
๑.๑ เคร่อื งซักผา้ แบบอัตโนมตั ิ เกยี่ วกบั การซกั เสอ้ื ผา้ ดว้ ยเครอื่ งซกั ผา้
ลักษณะ เป็นถังเดี่ยว มีปุ่ม ลูกบิดหมุน หรือระบบสัมผัส โดยตอบคำ�ถาม ดงั นี้
เพ่อื ตั้งโปรแกรมการทาำ งาน ฝาเปดิ -ปดิ ได้ มีทั้งฝาบนและฝาหน้า
• การตั้งโปรแกรมการซักเส้ือผ้า
การทาำ งาน สามารถซกั เสอื้ ผา้ ให้ ด้วยเคร่ืองซกั ผ้ามหี ลกั การอย่างไร
เสร็จสิ้นได้เองตั้งแต่เร่ิมซักจนถึงป่ันหมาด โดยตั้ง
(ต้ังตามนาํ้ หนักและชนดิ ของเส้ือผ้า)
โปรแกรมการทำางานเพียงคร้ังเดียวก่อนซัก ซ่ึงการซัก • ถ้าซักเสื้อผ้าด้วยเครื่องซักผ้า
เสอ้ื ผา้ ดว้ ยเครอื่ งซกั ผา้ ประเภทนต้ี อ้ งมรี ะบบนา้ำ ทดี่ แี ละ โดยไม่ดูข้อห้ามในสัญลักษณ์สากล
ท่ตี ิดมากบั เสื้อผา้ จะเกิดผลอยา่ งไร
เพยี งพอตอ่ การใชง้ านตง้ั แตเ่ รมิ่ ตน้ จนสน้ิ สดุ การทำางาน (เส้ือผา้ อาจชำ�รุดเสียหาย)
และต้องใสเ่ สือ้ ผา้ ตามนำา้ หนกั ที่แตล่ ะเครอ่ื งระบไุ ว้
๑.๒ เคร่อื งซักผ้าแบบกึง่ อัตโนมตั ิ ▲ เคร่ืองซกั ผา้ แบบอตั โนมัติ
ลักษณะ เป็นถังคู่ มีปุ่มหรือลูกบิดหมุน เพ่ือตั้งโปรแกรม
การทาำ งาน มฝี าเปดิ -ปิดอย่ดู ้านบนทั้ง ๒ ถัง
การทำางาน การซักเสื้อผ้าและการ
ปั่นหมาดไม่สามารถทำางานร่วมกันได้ในถังเดียว การซัก
เสื้อผ้าด้วยเคร่ืองซักผ้าประเภทนี้ประหยัดน้ำา แต่ผู้ใช้
ตอ้ งควบคมุ ระบบนาำ้ โดยเปดิ -ปดิ นาำ้ เอง และเมอื่ ตอ้ งการ
ปน่ั แห้ง ตอ้ งยา้ ยผา้ จากถงั ซกั ไปสูถ่ ังปัน่ หมาด
ก่อนใช้เคร่ืองซักผ้าทุกชนิด ควรอ่านคู่มือท่ี
แนบมากับเครื่องซักผ้าให้เข้าใจและปฏิบัติตามอย่าง
เคร่งครัด เพื่อให้ใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพและ
▲ เครือ่ งซกั ผ้าแบบก่งึ อตั โนมตั ิ ปลอดภยั
39
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ (เฉลย ๔ เหตผุ ล การท�ำงานของเครอื่ งซกั ผา้ ขน้ึ อยกู่ บั
การตง้ั โปรแกรมการซกั ตามชนดิ และนำ�้ หนกั ของเนอื้ ผา้
ขอ้ ใดสรุปหลกั การการซกั เส้อื ผา้ ดว้ ยเคร่ืองซักผา้ ได้ถูกต้อง ถา้ ตง้ั โปรแกรมการซกั ไมถ่ กู กบั ชนดิ และนำ�้ หนกั ของเนอ้ื ผา้
๑ ซักทีละน้อยแต่บอ่ ยครัง้ จะท�ำใหเ้ สอ้ื ผา้ ไมส่ ะอาดหรอื เสอื้ ผา้ เกดิ การช�ำรดุ ฉกี ขาดได)้
๒ ซกั ปริมาณมากในครัง้ เดยี ว
๓ ใชผ้ งซกั ฟอกใหเ้ หมาะกบั ชนิดของเครื่องซักผ้า
๔ ตง้ั โปรแกรมซักตามชนิดและน้ำ� หนกั ของเนอ้ื ผ้า
39 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 2 ข้นั คิดวเิ คราะห์
St
และสรปุ ความรู้
การดูแลรักษาเครื่องซกั ผา้ ทาำ ไดด้ งั น้ี
๏ กล่องใส่ผงซักฟอก และน้ำายาปรับผ้านุ่ม ควรถอดออกมาล้าง
๙. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ เป็นระยะ ๆ โดยใชแ้ ปรงสีฟนั ขดั ทำาความสะอาด
สาเหตุการชำ�รุดของเครื่องซักผ้า ผลที่ ๏ ตัวถังภายนอก ควรใช้ฟองนำ้า หรือผ้าชุบน้ำาอุ่นหมาด ๆ เช็ดทำาความ
เกิดข้ึนและเสนอแนวทางป้องกัน สะอาด
เขียนเป็นแผนภาพความคิด แล้วสรุป ๏ ขอบยาง ควรเช็ดให้แห้งทุกคร้ังหลังการใช้งาน และไม่ควรปิดประตูเครื่อง
เป็นความคิดรวบยอด เนอื่ งจากจะทำาใหม้ กี ลน่ิ อับชื้น และเกิดเช้อื ราไดง้ า่ ย
ตัวอยา่ งแผนภาพความคิด ๏ ตัวถังภายใน ควรล้างทำาความสะอาดเดือนละคร้ัง โดยต้ังโปรแกรม
ใสเ่ ส้ือผ้ามาก การซักผ้าหนา เปิดเครื่องและปล่อยให้ทำางานจนจบโปรแกรมโดยไม่ต้องใส่เสื้อผ้า
เกนิ ไป
ปัญหา ผลที่เกิดข้ึน และผงซกั ฟอก
สาเหตุ เครอื่ งซกั ผา้ ไมม่ เี ครื่องซกั ผา้ ใช้ ๏ บานประตแู ละกระจก ให้ใชผ้ า้ ชุบนาำ้ หมาด ๆ เชด็ โดยรอบ โดยเฉพาะ
ด้านใน
ไมอ่ า่ นคูม่ ือ ช�ำรุด ๏ ไส้กรองนำ้าทิ้ง ควรถอดทำาความสะอาดอย่างสมำ่าเสมอ เนื่องจากอาจ
การใช้งาน เปน็ สาเหตขุ องการอุดตนั ได้
แนวทางปอ้ งกนั
อ่านคู่มือการใชง้ านโดยละเอียด ๒. สารซักลา้ ง สารซกั ล้างที่ใช้กบั เคร่ืองซักผ้า
มีทั้งชนิดผง ชนิดเกล็ด และน้ำายาซักผ้าที่เป็น
ของเหลว สำาหรับวิธีการใช้สามารถอ่านได้จาก
ฉลากขา้ งถงุ กล่อง หรือขวดผลติ ภณั ฑ์
สารซักลา้ ง
จุดประกายโครงงาน
“ถ้าตวั ถงั ภายในเครือ่ งซกั ผา้ สกปรกควรทาำ ความสะอาดอย่างไร”
นกั เรยี นแบง่ กลมุ่ สบื คน้ วธิ กี ารทำาความสะอาดเครอื่ งซกั ผา้ จากแหลง่ การเรยี นรตู้ า่ ง ๆ
เพื่อเป็นแนวทางในการคิดหาวิธีการใหม่ท่ีดีกว่าเดิม และไม่ต้องใช้ผลิตภัณฑ์ทำาความสะอาด
ท่มี จี าำ หน่าย ทดลองปฏิบตั ิจนได้ผลด ี นำาเสนอวธิ กี ารและเผยแพร่ความรู้
40
สุดยอดคู่มือครู 40
A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก
Step 2asean
ขนั้ ตอนการซักเส้อื ผา้ ด้วยเครือ่ งซักผา้ ขัน้ คิดวิเคราะห์
การซักเสอื้ ผ้าดว้ ยเครื่องซักผา้ มีข้นั ตอนดังน้ี และสรปุ ความรู้
๑๐. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์
๑ สำารวจความเรียบร้อยของเคร่ืองซักผ้า ขน้ั ตอนการซกั เสอ้ื ผา้ ดว้ ยเครอ่ื งซกั ผา้
เขยี นเปน็ แผนภาพความคดิ แลว้ สรปุ
ระบบน้าำ และปลกั๊ ไฟ เปน็ ความคิดรวบยอด
๑๑. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์
๒ ตรวจดูส่ิงของในกระเป๋าเส้ือ กระเป๋ากางเกงและ ขั้นตอนการตากเส้ือผ้า เขียนเป็น
แผนภาพความคิด แล้วสรุปเป็น
กระเป๋ากระโปรง ถ้ามีให้นำาออกให้หมด จากน้ันจึงใส่เส้ือผ้า ความคดิ รวบยอด
เข้าไปในเครื่องซักผ้า โดยแยกซักผ้าขาว ผ้าสีและผ้าสีตก ๑๒. นักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง
ไมป่ ะปนกัน แล้วปิดฝาเครอื่ งใหส้ นิท
สัญลักษณ์สากลในการดูแลรักษา
เส้ือผ้า และการซักเสื้อผ้าและการ
ตากเสอ้ื ผ้า เป็นความคิดรวบยอด
• การซักเส้ือผ้าเป็นวิธีการที่ทำ�ให้
๔ ตัง้ โปรแกรมการทาำ งาน ๓ ใสผ่ งซกั ฟอก หรือนำา้ ยาซกั ผา้ ลงไป เส้ือผ้าสะอาด ไม่มีกล่ิน และใช้งาน
ได้นาน ซึ่งการซักเสื้อผ้าทำ�ได้ ๒ วิธี
ตามนำ้าหนกั และชนิดของเส้อื ผ้า ในเครื่องซักผ้า
๕ เปิดสวิตช์เร่ิมการทำางาน และไม่ควรเปิดฝาเคร่ือง คือ การซกั เสือ้ ผ้าดว้ ยมือ และการซัก
เส้ือผ้าด้วยเคร่ืองซักผ้า โดยต้อง
ขณะทำางานโดยเฉพาะเคร่ืองซักผ้าแบบอัตโนมัติ เพราะจะทำาให้ สังเกตป้ายสัญลักษณ์สากลในการ
นำ้าหกเลอะเทอะ เคร่ืองซักผ้าอาจชำารุดเสียหาย และเสื้อผ้า ดูแลรกั ษาเสื้อผ้ากอ่ นซกั ทกุ ครง้ั
ไม่สะอาด ๑๓. นักเรียนคิดประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า
โดยคิดวิธีการซักเสื้อผ้าอย่างประหยัดน้ํา
๖ เม่ือสิ้นสุดการทำางาน นำาเสื้อผ้าออกจากเครื่องซักผ้า และไม่ทำ�ลายสิ่งแวดล้อม เขียนเป็น
แผนภาพความคดิ แล้วสรุปเปน็ ความคิด
ไปตากให้แห้ง แล้วถอดปลั๊กไฟ พร้อมท้ังดูแลรักษาความสะอาด รวบยอด
เครือ่ งซักผ้าใหเ้ รยี บร้อย ตวั อย่างแผนภาพความคิด
41
๑๔. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกัน ซักเส้อื ผ้าด้วยมอื ใช้ผงซักฟอกใน
ว า ง แ ผ น ก า ร ซั ก เ สื้ อ ผ้ า คร้งั ละมาก ๆ ปริมาณที่พอเหมาะ
ด้วยมือและเคร่ืองซักผ้า
รวมถึงตากเสื้อผ้าในด้าน วิธีการซกั เส้ือผ้า ขั้นตอนการซกั เสือ้ ผ้า
วสั ดุ อปุ กรณ์ วธิ ีการทำ�งาน อยา่ งประหยัดนำ้� และ ด้วยเครือ่ งซกั ผา้
และระยะเวลาที่ใช้ในการ ไมท่ �ำลายส่ิงแวดล้อม
ท�ำ งาน 41 สุดยอดคู่มือครู
ไมเ่ ทน�้ำผงซกั ฟอก น�ำนำ้� สดุ ทา้ ยของ
ลงแม่น้ำ� การซกั เสอ้ื ผา้
ไปรดน้ำ� ต้นไม้
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 3 ขัน้ ปฏิบตั ิ
St St St แหลละงั สกราุปรปควฏาิบมตั ริู้ ๓.๒ การตากเส้ือผ้า
ผ้าท่ีซักเสร็จแล้วควรนำามาตากทันที เพ่ือป้องกันเส้ือผ้ามีกลิ่นอับชื้น โดยใช้
๑๕. นักเรียนแต่ละกลุ่มนำ�เสื้อผ้า ๒ ช้ิน อุปกรณ์ ได้แก ่ ไมแ้ ขวนเสอ้ื ท่หี นีบผ้า และราวตากผ้า
มาฝึกปฏิบัติซักเสื้อผ้าด้วยมือ และ
ตากเส้ือผ้าที่โรงเรียน แล้วบันทึกผล
การปฏิบัติงานลงในแบบบันทึก แล้ว
ประเมินผลงานในด้านความสะอาด
หากพบข้อบกพร่องให้ปรับปรุงแก้ไข ไม้แขวนเสื้อ ท่หี นีบผา้
ใหส้ มบรู ณ์
๑๖. นั ก เ รี ย น ร่ ว ม กั น ส รุ ป ห ลั ก ก า ร ขนั้ ตอนการตากเสอื้ ผ้า
สัญลักษณ์สากลในการดูแลรักษา การตากเสอื้ ผา้ มีข้ันตอนดงั น้ี
เส้ือผ้า และการซักเส้ือผ้าและการ ๑. คล่ีผ้าออก แล้วสะบัดผ้า ๒-๓ ครั้ง เพื่อให้สะเด็ดนำ้าและป้องกันไม่ให้
ตากเส้อื ผ้า ผ้ายับมาก
๒. กลับผ้าด้านในออกมาด้านนอกทุกตัว เพ่ือป้องกันไม่ให้ผ้ามีสีซีดและ
• การสังเกตสัญลักษณ์สากลใน
เปอ้ื นฝ่นุ ละออง
การดูแลรักษาเสื้อผ้า และการซัก ๓. นำาเส้ือผ้ามาใส่ไม้แขวนเสื้อหรือพาดบนราวตากผ้า แล้วใช้ท่ีหนีบผ้าหนีบไว้
เส้ือผ้าและการตากเสื้อผ้าอย่างถูกวิธี ไมใ่ ห้เส้ือผ้าปลวิ
จะทำ�ให้เสือ้ ผ้าสะอาด สีสด ใชง้ านได้
ยาวนาน
ep 4
ขน้ั สอื่ สารและนำ� เสนอ
๑๗. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันนำ�เสนอ การตากเสือ้ ผา้
วิธีการซักเส้ือผ้าด้วยมือ และตากเส้ือผ้า
ทป่ี ฏบิ ัติ พรอ้ มผลงานหน้าชั้นเรียน นอกจากน้ี เสื้อผ้าสีควรตากในที่ร่มเพื่อป้องกันเสื้อผ้าสีซีด และเสื้อผ้าท่ีทำา
จากไหมพรม ควรตากบนพืน้ ตะแกรงในแนวราบเพื่อไมใ่ ห้เสอื้ ผ้าเสยี รปู ทรง
5ep ข้ันประเมินเพือ่ เพิม่ คุณค่า 42
บริการสังคม
และจติ สาธารณะ
๑๘. นกั เรียนน�ำ ความรู้เร่ือง การซกั เส้อื ผ้า การตากเสื้อผา้
และการตากเสื้อผ้าไปปฏิบัติร่วมกับ
สมาชิกในครอบครัว เพื่อเป็นการ
ทำ � ง า น บ้ า น ร่ ว ม กั บ ส ม า ชิ ก ใ น
ครอบครัว และแบ่งเบาภาระการ
ท�ำ งานบา้ น
สุดยอดคู่มือครู 42
A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
แนวค�ำตอบ
คาำ ถามพัฒนากระบวนการคดิ ๑. ทำ�ให้ดูแลรักษาเส้ือผ้าตัวน้ัน ๆ ได้อย่าง
ถกู วิธี ช่วยถนอมเส้อื ผ้าใหใ้ ช้งานได้นาน
๑. การดูแลรักษาเส้อื ผ้าตามสัญลกั ษณ์ทตี่ ดิ มากับป้ายบนเสอ้ื ผ้ามปี ระโยชนอ์ ยา่ งไร
๒. การซกั เส้ือผา้ ใหส้ ะอาดมแี นวทางอยา่ งไร ๒. แยกผ้าสี ผ้าขาวก่อนซัก แช่เส้ือผ้าที่จะซัก
๓. เพราะเหตใุ ดจึงตอ้ งตากเส้ือผ้าสีในทีร่ ่ม ในน้ําผงซักฟอก ๑๐-๑๕ นาทีก่อนซัก
ถา้ เสอ้ื ผา้ มคี ราบตดิ แนน่ ควรใชแ้ ปรงซกั ผา้
กจิ กรรมสร้างทกั ษะชีวิตและอาชพี ขดั ถูเบา ๆ
๓. เพอ่ื ไม่ใหส้ ีซดี
๑. นกั เรยี นเขียนอธบิ ายประสบการณก์ ารดแู ลรักษาเสือ้ ผา้ และเคร่อื งแต่งกาย ตัวชี้วัด
ของตนเองและประโยชน์ทีไ่ ดร้ ับ
๒. นักเรียนสำารวจป้ายสัญลักษณ์ท่ีติดมากับเสื้อผ้าของสมาชิกในบ้าน แล้ววาดภาพ ง ๑.๑ ป.๕/๑
สญั ลกั ษณ์ดังกลา่ ว พร้อมอธิบายข้อควรปฏบิ ตั ิตามสัญลกั ษณ์ ง ๑.๑ ป.๕/๒
๓. นักเรียนสาำ รวจวิธีการซักเสอ้ื ผา้ ของครอบครัวตนเองแลว้ วิเคราะห์ขอ้ ดแี ละข้อเสีย ง ๑.๑ ป.๕/๔
๔. นักเรียนฝึกซักเสื้อผ้าและตากเสื้อผ้าท่ีบ้าน โดยมีผู้ปกครองเป็นผู้ประเมิน
ผลการปฏบิ ตั ิงานลงในแบบประเมินผลงาน ดงั ตัวอย่าง
แบบประเมินผลงานสำาหรับผูป้ กครอง
กิจกรรม ผลการประเมิน
ดีมาก ดี พอใช้ ควรปรับปรุง
การซกั เส้อื ผ้า
การตากเสื้อผ้า
ลงชอื่ ผปู้ กครอง
(//)
43
43 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
St St ตัวชว้ี ดั ๔. การเก็บเสือ้ ผา้ และการพับเส้ือผา้
ง ๑.๑ ป.๕/๑ การเก็บเสื้อผ้าและการพับเสื้อผ้า เป็นขั้นตอนการทำางานต่อเน่ืองจากการซัก
ง ๑.๑ ป.๕/๒ และตากเส้ือผ้า ซ่ึงจะช่วยให้เส้ือผ้าท่ีแห้งแล้วไม่ต้องเป้ือนฝุ่นที่เกิดจากลมพัด หรือ
ง ๑.๑ ป.๕/๔ ตากแดดจนสีซีด รวมทั้งเป็นระเบียบเรียบร้อยพร้อมสำาหรับการนำามาพับและรีด
หรือใช้งานตอ่ ไป
ภาระงาน/ช้นิ งาน ๔.๑ การเก็บเส้อื ผ้า
การเก็บเสอ้ื ผา้ มขี ั้นตอนดงั น้ี
การพบั เส้ือผา้ ๑. เก็บเสื้อผ้าที่ตากไว้จากราวตากผ้า โดยเสื้อผ้าที่มีไม้แขวนให้ห้ิวมาท้ัง
ไม้แขวน ส่วนเสื้อผ้าท่ีพาดไว้ ให้ดึงที่หนีบผ้าออกแล้ววางรวมกันในกะละมังหรือ
ep 1 ตะกร้าผ้าทแี่ หง้ สะอาด
๒. แยกประเภทเส้ือผ้าท่ีต้องรีดและไม่ต้องรีด โดยเสื้อผ้าที่ต้องรีดให้แขวน
ขัน้ สงั เกต รวมกนั ไวเ้ พื่อรอรีด สว่ นเส้อื ผา้ ท่ีไม่ต้องรีด วางรวมกนั เพือ่ พบั กอ่ นเก็บเขา้ ตู้เสือ้ ผา้
รวบรวมขอ้ มูล
การเก็บเสือ้ ผ้า
๑. นั ก เ รี ย น ร่ ว ม กั น ส น ท น า เ กี่ ย ว กั บ 44
การเก็บเส้ือผ้าและการพับเส้ือผ้า โดย
ตอบค�ำ ถาม ดังนี้
• นักเรียนเคยเก็บและพับเสื้อผ้า
หรอื ไม่
(เคย/ไมเ่ คย)
• การเก็บเส้ือผ้าและการพับเส้ือผ้า
มีประโยชนอ์ ยา่ งไร
(ช่วยให้ผ้าท่ีแห้งแล้วไม่เปื้อนฝุ่นท่ีเกิดจาก
ลมพัดหรือตากแดดจนสีซีด)
๒. นักเรียนสังเกตและรวบรวมข้อมูล
เก่ียวกับการเก็บเส้ือผ้าและการพับ
เสอ้ื ผ้า จากแหลง่ การเรยี นรู้ท่ีหลากหลาย
เช่น ใบความรู้ หนงั สอื เรียน
ep 2 ขน้ั คิดวิเคราะห์
และสรุปความรู้
๓. นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกัน
วิเคราะห์ข้ันตอนการเก็บเส้ือผ้า และ ๔. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันสรุปความรู้เร่ือง การเก็บเสื้อผ้าและการพับเส้ือผ้า
ข้ันตอนการพับเส้ือผ้า แล้วสรุปเป็น เปน็ ความคดิ รวบยอด
• เมื่อเส้ือผ้าแห้งแล้ว ต้องเก็บและพับเสื้อผ้าให้เป็นระเบียบเรียบร้อย พร้อม
ความคิดรวบยอด
ส�ำ หรบั การนำ�มาพบั และรดี หรอื ใชง้ านตอ่ ไป
สุดยอดคู่มือครู 44
A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก
๔.๒ การพบั เสอื้ ผ้า St St ep 2asean
เส้ือผ้าท่ีไม่ต้องรีด เช่น ชุดนอน กางเกงช้ันใน เสื้อยืด กางเกงขาสั้น ถุงเท้า
ผ้าเช็ดตัว ผ้าเช็ดหน้า ผ้าถุง ควรพับให้เรียบร้อยเพ่ือเก็บในกล่องหรือตู้เสื้อผ้า ข้ันคิดวิเคราะห์
ดังตัวอยา่ ง และสรปุ ความรู้
๕. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันออกแบบ
วิธกี ารพบั เสอื้ ผา้ เช่น เส้ือเชติ้ หลาย ๆ
แบบ แลว้ วเิ คราะหข์ อ้ ด-ี ขอ้ เสยี จากนน้ั
ตดั สนิ ใจเลอื กวธิ ีทีด่ ีที่สุดมาใช้งาน
๖. นักเรียนแต่ละกลุ่มวางแผนการพับ
▲ กางเกงชัน้ ใน เสื้อเช้ิตท่ีเลือกในด้านวิธีการพับ และ
เวลาในการพับ
▲ เสื้อ ep 3 ข้ันปฏิบตั ิ
▲ กางเกงขาสน้ั แหลละังสกราปุรปควฏาิบมัตริู้
▲ ผา้ เชด็ ตัว ๗. นักเรียนนำ�เสื้อผ้าของตนเองมาฝึก
▲ ถุงเท้า ปฏิบัติการพับเส้ือผ้าตามวิธีการและ
ข้นั ตอนที่วางแผนไวค้ นละ ๒ ช้ิน แลว้
บันทึกผลการปฏิบัติงานลงในแบบ-
บันทึก แล้วประเมินผลงานของตนเอง
ดา้ นความเรียบและสวยงาม
๘. นักเรียนร่วมกันสรุปหลักการ การเก็บ
เส้ือผ้าและการพับเสอื้ ผา้
• ก า ร เ ก็ บ แ ล ะ พั บ เ ส้ื อ ผ้ า ท่ี มี
ประสทิ ธภิ าพและไดผ้ ลงานทม่ี คี ณุ ภาพ
ต้องไม่ให้เส้ือผ้ายับและใช้เวลาทำ�งาน
นอ้ ยที่สดุ
45
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ การพับเสอ้ื ผ้า
นกั เรียนจะน�ำความรู้เรื่อง การพับถุงเท้า ไปใช้พับเสือ้ ผ้าหรือเคร่ืองแตง่ กาย 45 สุดยอดคู่มือครู
ในขอ้ ใด
๑ กางเกงยนี ๒ ผา้ เช็ดหน้า
๓ เส้ือนกั เรยี น ๔ ผา้ พันคอไหมพรม
(เฉลย ๔ เหตผุ ล ผา้ พนั คอไหมพรมมลี กั ษณะคลา้ ยกบั ถงุ เทา้ จงึ มวี ธิ พี บั เหมอื นกนั )
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
St Step 4
ขน้ั สอ่ื สารและนำ� เสนอ คำาถามพฒั นากระบวนการคิด
๙. นกั เรยี นน�ำ เสนอผลงานการพบั เสอื้ ผา้ ๑. เพราะเหตใุ ดจึงตอ้ งเกบ็ เสอื้ ผา้ ทันทีทแี่ ห้ง
ของตนเองหน้าชั้นเรียน และแสดง ๒. การพบั เสอ้ื ผา้ มปี ระโยชน์อย่างไร
ความคดิ เหน็ รว่ มกนั เพอื่ ขยายความรู้
5ep ขนั้ ประเมนิ เพ่ือเพ่ิมคณุ ค่า กจิ กรรมสร้างทักษะชีวติ และอาชีพ
บริการสงั คม
และจติ สาธารณะ ๑. นกั เรยี นฝกึ เกบ็ เสอื้ ผา้ ทบ่ี า้ น โดยมผี ปู้ กครองเปน็ ผปู้ ระเมนิ ผลงานลงในแบบประเมนิ
ผลงาน ดังตวั อย่าง
๑๐. นกั เรยี นน�ำ ความรเู้ รอ่ื ง การเกบ็ เสอ้ื ผา้
และการพับเส้ือผ้า ไปปฏิบัติร่วมกับ แบบประเมนิ ผลงาน
สมาชิกในครอบครัว เพื่อเป็นการ
ทำ � ง า น บ้ า น ร่ ว ม กั บ ส ม า ชิ ก ใ น กิจกรรม ผลการประเมิน
ครอบครัว และแบ่งเบาภาระการ
ทำ�งานบ้าน ดีมาก ดี พอใช้ ควรปรับปรุง
การเกบ็ เส้อื ผ้า
ลงชือ่ ผปู้ กครอง
( / / )
๒. นกั เรยี นนำาเสอ้ื ผ้าต่อไปน้มี าฝกึ พบั ท่โี รงเรียน โดยมคี รูเปน็ ผู้ประเมินผลงาน
กางเกงชั้นใน ผา้ เชด็ ตวั กางเกงขาส้นั
ตัวช้ีวัด เส้ือยดื แขนส้ัน ถุงเท้า
ง ๑.๑ ป.๕/๑
ง ๑.๑ ป.๕/๒
ง ๑.๑ ป.๕/๔
46
แนวคำ� ตอบ
๑. เพ่ือไม่ให้เสื้อผ้าสีซีดเน่ืองจากถูกแสงแดดเป็นระยะเวลานาน และป้องกัน
ไมใ่ ห้เสอื้ ผ้าเป้ือนฝนุ่
๒. เพ่อื ใหเ้ สื้อผ้าไมเ่ สยี รูปทรง ไม่ยับ และสะดวกต่อการหยบิ ใช้
สุดยอดคู่มือครู 46
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
๕. การรีดเสือ้ ผา้ ตวั ชีว้ ัด
การรีดเสื้อผ้า เป็นวิธีทำาให้เสื้อผ้าเรียบ น่าสวมใส่ และเสื้อผ้าที่เรียบน้ีเองจะ ง ๑.๑ ป.๕/๑
ชว่ ยสง่ เสรมิ ใหผ้ ู้สวมใสม่ บี ุคลกิ ภาพดี ง ๑.๑ ป.๕/๒
ง ๑.๑ ป.๕/๔
๕.๑ วสั ดุ อุปกรณท์ ใ่ี ชใ้ นการรดี เสื้อผา้
วัสดุ อุปกรณ์ท่ีใช้ในการรีดเสื้อผ้าแต่ละชนิดมีวิธีการใช้งานและการดูแลรักษา ภาระงาน/ชนิ้ งาน
แตกต่างกัน ดังน้ี
การรดี เสอ้ื ผา้
วัสดุ อุปกรณ์ การใช้งาน การดูแลรักษา St
๏ เตารีด ep 1
ใชร้ ีดผา้ ให้เรยี บ มใี ห้เลือกใช้ หลังใช้งานควรถอดปลั๊กไฟ
ทั้งเตารีดไฟฟ้าธรรมดา แล้วทำาความสะอาดแผ่นโลหะ ขัน้ สงั เกต
เตารดี ไอน้าำ และเตารีดแบบ หนา้ เตารีดด้วยการใช้ผา้ นุ่ม ๆ รวบรวมข้อมูล
ใช้ทับ ซึ่งเตารีดไอน้ำาจะรีด ชุบนำ้าบิดหมาด ๆ เช็ดขณะ
ได้เรียบที่สุด แตม่ รี าคาแพง ยังอุ่น หากมีคราบสกปรกติด ๑. นักเรียนร่วมกันทบทวนประสบการณ์
เดิม โดยตอบค�ำ ถาม ดงั นี้
อาจใชน้ าำ้ ยาทาำ ความสะอาดเชด็
แล้วเคลือบด้วยน้ำายาเคลือบ • นกั เรยี นจะใชว้ ธิ กี ารใดท�ำ ใหเ้ สอื้ ผา้
อีกครั้งหน่ึง ทซี่ กั สะอาดแล้ว เรยี บรอ้ ยนา่ สวมใส่
๏ โต๊ะรดี ผา้ ใช้รองรดี เส้ือผา้ หลังใช้งานควรปัดฝุ่น พับเก็บ (ตวั อย่างค�ำ ตอบ รีดดว้ ยเตารีด)
และผ้ารองรีด ใหเ้ รยี บรอ้ ย หากเปน็ โตะ๊ รดี ผา้ ๒. ผแู้ ทนนกั เรยี น ๒-๓ คน ทเ่ี คยรดี เสอื้ ผา้
ที่มีปลอก หม่นั ถอดซกั
เดอื นละ ๑-๒ ครงั้ ด้วยตนเองหรือเคยเห็นผู้ปกครอง
รีดเส้ือผ้าออกมาเล่าวิธีการรีดเสื้อผ้า
ใหเ้ พือ่ นฟังหนา้ ช้นั เรียน
๓. นักเรียนสังเกตและรวบรวมข้อมูล
เกี่ยวกับการรีดเสื้อผ้า จากแหล่งการ
เรียนรู้ที่หลากหลาย เช่น ใบความรู้
หนังสอื เรียน
47
47 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 2 ขน้ั คิดวเิ คราะห์
St
และสรปุ ความรู้ วัสดุ อุปกรณ์ การใช้งาน การดูแลรักษา
๔. นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกัน ๏ หมอนรองรดี ใช้รองรีดเสื้อผ้าบริเวณท ี่ หลังใช้งานควรปัดฝุน่
สังเกตและวิเคราะห์วัสดุ อุปกรณ์ที่ใช้ รีดยาก เชน่ แขนเสื้อ ปกเสอ้ื แลว้ เก็บในทที่ ีห่ ยิบใช้สะดวก
ในการรดี เสอื้ ผา้ รวมถงึ การใช้งานและ มุมเสอื้
การดแู ลรกั ษา โดยตอบคำ�ถาม ดงั น้ี
๏ กระบอกฉีดนำา้ ใชใ้ ส่น้ำาหรอื น้าำ ยารดี ผา้ หลงั ใชง้ านหากนา้ำ ยารดี ผา้ หมด
• วัสดุ อปุ กรณท์ ี่ใช้ในการรดี เส้อื ผ้า สาำ หรบั ฉดี พรมลงบนเสอื้ ผา้ หรือน้ำาในกระบอกฉีดนำ้าหมด
มอี ะไรบา้ ง ให้มคี วามชื้นกอ่ นรดี ใหล้ า้ งภายในและภายนอกขวด
ให้สะอาดก่อนเติมน้ำายารีดผ้า
(ตัวอย่างคำ�ตอบ เตารีด โต๊ะรีดผ้าและผ้า หรือนำ้าใหมเ่ ข้าไป
รองรดี หมอนรองรีดกระบอกฉีดน้ําตะกรา้ ๏ ตะกร้าใส่ผ้าและ ใชใ้ ส่ผ้าทีพ่ รมน้าำ แล้วม้วนไว้ หลงั ใช้งานควรล้างให้สะอาด
ใสผ่ ้าและกะละมงั ใส่ผา้ และไม้แขวนเส้อื ) กะละมังใส่ผา้ ก่อนนาำ ไปรีด ผงึ่ ใหแ้ ห้ง แล้วเกบ็ เข้าท่ี
• เตารดี มวี ธิ กี ารใชง้ านอยา่ งไร
(เตารีดใชร้ ดี ผ้าให้เรยี บ) ๏ ไมแ้ ขวนเสอ้ื ใช้แขวนเสื้อผา้ ท่รี ดี หลงั ใชง้ านควรล้างให้สะอาด
• วัสดุ อุปกรณ์ชนิดใดใช้รองรีด เรยี บร้อยแล้ว มใี ห้เลือกใช้ ผึ่งให้แห้ง แลว้ เกบ็ ไว้บริเวณ
ท้ังชนิดทม่ี ที ห่ี นบี ผ้าและ ทห่ี ยบิ ใช้ง่าย
เสอ้ื ผา้ ชนดิ ทไ่ี ม่มที ห่ี นีบผ้า
(ตัวอย่างคำ�ตอบ โต๊ะรีดผ้าและผ้ารองรีด
และหมอนรองรีด)
• ไม้แขวนเส้ือ หลังใช้งานแล้วมีวิธี
ดูแลรักษาอยา่ งไร
(ตวั อย่างคำ�ตอบ ล้างใหส้ ะอาด ผึง่ ให้แหง้
แลว้ เกบ็ ไว้บริเวณท่หี ยบิ ใชง้ า่ ย)
48
สุดยอดคู่มือครู 48
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
๕.๒ ขอ้ ควรปฏบิ ัตใิ นการรดี เส้อื ผ้า Step 2asean
ขน้ั คดิ วเิ คราะห์
และสรุปความรู้
การรีดเส้อื ผา้ ใหเ้ รียบ ถนอมเนอื้ ผา้ และปลอดภยั มขี อ้ ควรปฏิบตั ิ ดงั น้ี ๕. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์
๑. ศึกษาวิธีการใช้วัสดุ อุปกรณ์สำาหรับรีดเส้ือผ้าจากเอกสาร แผ่นพับหรือ ข้อควรปฏิบัติในการรีดเส้ือผ้าและ
ฉลากท่ตี ดิ อยบู่ นกลอ่ งและภาชนะบรรจุให้ละเอียดกอ่ นใชง้ าน ขั้นตอนการรีดเสื้อผ้า แล้วสรุปเป็น
๒. สำารวจชนิดของผ้าที่ต้องการรีด เพื่อจะได้ปรับอุณหภูมิของเตารีดให้ ความคดิ รวบยอด
เหมาะสมกบั ชนิดของผ้า ดังตวั อยา่ ง
๖. นกั เรยี นรว่ มกนั สรปุ ความรเู้ รอ่ื ง การรดี
เสื้อผา้ เปน็ ความคดิ รวบยอด
• การรีดเสื้อผ้าเป็นวิธีทำ�ให้เส้ือผ้า
ชนิดของผ้า การรดี เสอ้ื ผ้า เรยี บ น่าสวมใส่
ผา้ ฝ้าย ผ้าลินิน อุณหภมู ิสูง ๗. นกั เรยี นคดิ ประเมนิ เพอ่ื เพม่ิ คณุ คา่ ใหม้ ี
อุณหภูมิที่เหมาะสม
ประมาณ ๑๕๐-๒๐๐ องศาเซลเซยี ส คณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงคด์ า้ นอยอู่ ยา่ ง
พอเพยี ง โดยรว่ มกนั หาแนวทางวธิ กี าร
รดี เสอ้ื ผา้ ทชี่ ว่ ยประหยดั พลงั งานไฟฟา้
แลว้ สรุปเป็นความคิดรวบยอด
๘. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันออกแบบ
ผ้าไหม ผา้ ขนสตั ว์ อณุ หภมู ปิ านกลาง ประมาณ ๘๐-๑๔๙ องศาเซลเซยี ส แนวทางการรีดเส้อื ผา้ ให้เรียบ ประหยัด
ผ้าใยสังเคราะห์ อณุ หภูมติ า่ำ ประมาณ ๖๐-๗๙ องศาเซลเซยี ส พลังงานและทรัพยากรมา ๒ แนวทาง
วิ เ ค ร า ะ ห์ ข้ อ ดี - ข้ อ เ สี ย ข อ ง แ ต่ ล ะ
๓. พรมนา้ำ ใหเ้ ส้ือผ้ามคี วามชืน้ กอ่ นรีด หรือใช้นำ้ายารดี ผ้า หรอื รดี ผา้ ขณะกาำ ลัง แนวทาง แล้วตัดสินใจเลือกแนวทาง
หมาดจนเกือบแหง้ จะชว่ ยใหผ้ า้ อ่อนตัว รีดได้งา่ ย และเรียบเสมอกนั ทด่ี ีที่สุดมาใชง้ าน
๔. ออกแรงกดเตารีดตามน้ำาหนักของเตารีด เช่น เตารีดท่ีมีน้ำาหนักมาก ๙. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวางแผน
จะใชแ้ รงกดน้อย เตารดี ท่ีมีนำ้าหนกั น้อยจะใชแ้ รงกดมาก ขั้นตอนการรีดเส้ือผ้าตามแนวทาง
๕. ขณะรดี ผา้ ควรมสี มาธมิ องดูเสอื้ ผา้ ทร่ี ดี ตลอดเวลา ระมดั ระวงั ไม่ให้เตารีด ที่เลือกในด้านวัสดุ อุปกรณ์ วิธีการ
สัมผัสมือจนเกิดแผลพุพอง ทำ�งาน และเวลาท่ีใช้ทำ�งาน
49
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ขอ้ ควรปฏิบัติ
ในการรดี เส้ือผ้า
การรีดเสื้อผ้าวธิ ีใดประหยัดไฟฟา้ นอ้ ยทส่ี ุด
๑ ปรบั อุณหภมู ใิ ห้เหมาะสมกับชนิดของเน้ือผา้ ทจ่ี ะรดี ๒ รีดเส้อื ผ้าคร้งั ละหลายตวั ตดิ ต่อกนั จนเสร็จ
๓ ถอดปล๊กั เตารีดก่อนรดี เส้อื ผ้าตัวสดุ ท้ายเสร็จ ๔ พรมน�้ำเสื้อผ้าให้ชุ่มจึงรดี
(เฉลย ๔ เหตผุ ล การพรมนำ�้ จนชมุ่ จะท�ำใหต้ อ้ งใชเ้ วลาในการรดี นานขน้ึ ซงึ่ ตอ้ งใชพ้ ลงั งานไฟฟา้ มากขน้ึ )
49 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 3 ขัน้ ปฏบิ ัติ
St St St และสรปุ ความรู้
หลังการปฏบิ ตั ิ
๕.๓ ข้นั ตอนการรดี เส้ือผ้า
การรดี เสอื้ ผ้าโดยทั่วไป มีขัน้ ตอนดงั น้ี
๑๐. นักเรียนแต่ละกลุ่มฝึกปฏิบัติการรีด ๑. ปรับระดับอุณหภูมิท่ีปุ่มควบคุมบนเตารีดให้เหมาะสมกับผ้าแต่ละชนิด
เสื้อผ้า คนละ ๑ ชิ้น แล้วบันทึกผล ท่ีจะรดี
ก า ร ป ฏิ บั ติ ง า น ล ง ใ น แ บ บ บั น ทึ ก ๒. เสียบปลั๊กเตารีด แล้วทดลองความร้อนกับผ้าด้านใน โดยรีดบริเวณ
แลว้ ประเมนิ ผลงานด้านความเรียบ สาบเสื้อก่อนการรีดตัวเสื้อ หรือระหว่างที่รอให้เตารีดร้อน อาจรีดผ้าบาง ๆ เช่น
ผา้ เชด็ หนา้ ก่อน เพ่ือเปน็ การประหยัดพลงั งานไฟฟ้า
๑๑. นักเรียนร่วมกันสรุปหลักการ การรีด ๓. คลผี่ า้ ทพี่ รมนา้ำ แล้ววางไวบ้ นผ้ารองรีดหรอื โตะ๊ รองรดี จากนนั้ รีดสว่ นเล็ก ๆ
เสือ้ ผา้ ของตัวเส้ือก่อน เช่น คอ ปก แขน กระเป๋า ขอบกระโปรง ขอบกางเกง แล้วรีด
ตัวเส้ือ ตัวกระโปรง หรือตัวกางเกง โดยต้องรีดให้แห้งสนิท เพื่อป้องกันผ้าคืนตัว
• การรีดเส้ือผ้าให้มีประสิทธิภาพ ซงึ่ จะทำาใหผ้ ้าไมเ่ รยี บ
และได้ผลงานที่มีคุณภาพต้องปรับ ๔. หมุนปุ่มควบคุมอุณหภูมิมาท่ีเลข ๐ จากนั้นถอดปล๊ักเตารีดเม่ือใกล้
อุ ณ ห ภู มิ ใ ห้ เ ห ม า ะ ส ม กั บ เ น้ื อ ผ้ า รีดเสรจ็ แล้วรีดผา้ บาง ๆ ได้อกี เล็กน้อย เพราะเมื่อถอดปลั๊ก เตารีดยงั มีความรอ้ น
พรมน้ําพอช้ืนบนเสื้อผ้าก่อนรีด และ
รดี ทลี ะสว่ นจนครบ
ep 4 อย่อู ีกระยะเวลาหนง่ึ
ขน้ั สอ่ื สารและนำ� เสนอ สรุปความรู้ การดูแลรักษาเส้อื ผา้ ใหใ้ ช้งานได้ยาวนาน ทาำ ได้โดยซอ่ มแซมเสอื้ ผ้าท่ีชาำ รดุ ซัก ตาก
เก็บ พับ และรดี เสอื้ ผ้าด้วยวธิ ีการและขน้ั ตอนทถี่ ูกต้อง
๑๒. นักเรียนนำ�เสนอผลงานเสื้อผ้าที่ อาชีพน่ารู้
ตนเองรีดหน้าช้ันเรียน และแสดง อาชีพรับจ้างซัก อบ รีดเส้ือผ้า เป็นอาชีพที่ทำางานเกี่ยวกับการรับเสื้อผ้าที่ยัง
ความคดิ เหน็ รว่ มกนั เพอ่ื ขยายความรู้ ไมไ่ ดซ้ กั มาซกั ใหส้ ะอาด หอม และรดี ใหเ้ รยี บ เพอื่ แลกกบั คา่ จา้ งโดยอาจคดิ ราคา
คา่ จ้างต่อชิ้นหรือเหมาจ่ายเปน็ รายเดือน
5ep ขั้นประเมินเพื่อเพิม่ คณุ คา่
บริการสงั คม เว็บไซต์แนะนำา
และจิตสาธารณะ รดี ผา้ ประหยัดไฟ...ใช่เลย!!
http://www.hilight.kapook.com/view/42862
๑๓. นกั เรียนนำ�ความรเู้ ร่ือง การรดี เส้ือผ้า
ไปปฏิบัติรีดเสื้อผ้าให้สมาชิกใน 50
ครอบครวั
ขั้นตอนการรีดเสือ้ ผา้
สุดยอดคู่มือครู 50
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
แนวค�ำตอบ
คาำ ถามพฒั นากระบวนการคิด ๑. ใช้อุณหภูมิของเตารีดให้เหมาะสมกับชนิด
ของเนื้อผ้า
๑. การรดี เส้ือผ้าใหเ้ รยี บ ถนอมเนอื้ ผา้ และปลอดภัยทาำ ไดอ้ ย่างไร
๒. เพราะเหตใุ ดจึงต้องรดี เส้อื ผา้ ใหแ้ ห้งสนิท ๒. เพ่ือไม่ให้เสื้อผ้าอับชื้น ป้องกันผ้าคืนตัว
๓. การประหยดั พลงั งานไฟฟ้าในการรดี เสือ้ ผ้ามีแนวทางอยา่ งไร และไมเ่ รยี บ
๓. รีดเสอ้ื ผา้ ครัง้ ละมาก ๆ
และไม่พรมน้าํ จนเปยี กมากเกนิ ไป
กิจกรรมสร้างทกั ษะชวี ิตและอาชพี ตัวช้ีวัด
๑. นกั เรียนเขยี นลาำ ดบั ขั้นตอนการรดี เสอ้ื ผ้าทถ่ี กู ต้องเปน็ แผนภาพความคิด ง ๑.๑ ป.๕/๑
ดังตวั อยา่ ง ง ๑.๑ ป.๕/๒
ง ๑.๑ ป.๕/๔
ขั้นตอนที ่ ๔
ข้ันตอนท ี่ ๓
ขน้ั ตอนท ่ี ๒
ขน้ั ตอนที่ ๑
ข้นั ตอนการรดี เส้อื ผา้
๒. นักเรียนนำาเสอ้ื กางเกง และกระโปรงมาฝกึ รีดอย่างละ ๑ ช้ิน โดยมคี รเู ปน็ ผู้ประเมิน
ผลงาน
51
51 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
เปา้ หมายการเรยี นรู้ ๓หนว่ ยการเรียนรทู้ ่ี งานเกษตร
มาตรฐานการเรยี นรู้
มาตรฐาน ง ๑.๑
เข้าใจการทำ�งาน มีความคิดสร้างสรรค์
มีทักษะกระบวนการทำ�งาน ทักษะการ
จัดการ ทักษะกระบวนการแก้ปัญหา
ทักษะการทำ�งานร่วมกัน และทักษะการ
แสวงหาความรู้ มีคุณธรรม และลักษณะ
นิสัยในการทำ�งาน มีจิตสำ�นึกในการใช้
พลังงาน ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม
เพื่อการด�ำ รงชวี ติ และครอบครวั
สุดยอดคู่มือครู 52
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
สมรรถนะส�ำ คญั ของผู้เรยี น
แผนผังสาระการเรยี นรู้ ๑. ความสามารถในการสอื่ สาร
๒. ความสามารถในการคดิ
๓. ความสามารถในการแก้ปัญหา
๔. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวติ
๕. ความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยี
การปลูกพชื ประเภทของพืช คณุ ลักษณะอันพงึ ประสงค์
การปลกู ผกั ในแปลง งานเกษตร อยู่อย่างพอเพยี ง
ตวั ช้ีวัดท ี่ ๕.๑ ด�ำ เนนิ ชวี ติ อยา่ งพอประมาณ
ความร้ทู ั่วไป มีเหตผุ ล รอบคอบ มีคุณธรรม
เกยี่ วกบั การปลูกพชื มงุ่ มั่นในการท�ำ งาน
ตวั ชี้วดั ที ่ ๖.๑ ตั้งใจและรับผิดชอบใน
การปฏิบตั ิหน้าทกี่ ารงาน
ตัวชว้ี ัดที่ ๖.๒ ทำ�งานด้วยความเพียร-
พยายามและอดทนเพื่อให้งานสำ�เร็จ
ตามเปา้ หมาย
ตัวชวี้ ัด
๑. อธิบายเหตุผลในการทำางานแต่ละข้ันตอนถูกต้องตามกระบวนการทำางาน (ง ๑.๑ ป.๕/๑)
๒. ใช้ทักษะการจัดการในการทาำ งานอยา่ งเปน็ ระบบ ประณตี และมคี วามคดิ สรา้ งสรรค์
(ง ๑.๑ ป.๕/๒)
๓. มจี ติ สาำ นึกในการใชพ้ ลังงานและทรัพยากรอยา่ งประหยัดและคุ้มค่า (ง ๑.๑ ป.๕/๔)
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ดุ ประกายโครงงาจน
นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกันวางแผน สืบค้น ออกแบบ และ
ประดิษฐ์ภาชนะสำ�หรับปลูกผักสวนครัวบนที่พักอาศัยท่ีมีพื้นที่จำ�กัด
สามารถเคล่ือนย้ายได้สะดวก แล้วทดลองปลูกผักสวนครัวที่สนใจ
นำ�เสนอในแบบแผงโครงงาน
53 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ตวั ช้วี ัด ๒. ป๑ร.ะกเภารทปขลอกูงพืช
ง ๑.๑ ป.๕/๑ การปลูกพืชเป็นการนำาเมล็ดพันธุ์ หน่อ หัว มาปลูกลงในดินหรือวัสดุอ่ืน
ง ๑.๑ ป.๕/๒ ที่เหมาะสม เพ่อื ใหง้ อกหรอื เจรญิ เติบโต สามารถนาำ ไปใชป้ ระโยชนต์ ามต้องการและ
ง ๑.๑ ป.๕/๔ ขยายพันธุ์ต่อไป
ภาระงาน/ชน้ิ งาน
การปลูกพชื ในแปลง
Step 1
ขั้นสังเกต
รวบรวมข้อมูล
๑. นักเรียนร่วมกันทบทวนประสบการณ์ เมลด็ พันธ์ผุ ัก หัวหอมแดง หน่อของกล้วยไม้
เดิมเก่ียวกับการปลูกพืช โดยตอบ และผลไม้ หวั หอมใหญ่
คำ�ถาม ดงั นี้
ต้นมะม่วง การปลกู พชื เปน็ งานเกษตรประเภทหนง่ึ
• นกั เรยี นจะท�ำ อยา่ งไรใหพ้ ชื ทปี่ ลกู ซึ่งสามารถนำาผลผลิตไปใช้ประโยชน์ได้
เจริญเตบิ โตและใหผ้ ลผลติ ดี เชน่ การปลกู ผกั สวนครวั จะไดผ้ กั สวนครวั
ไว้รับประทานในครัวเรือน และหากมี
(ตัวอย่างคำ�ตอบ ดูแลอย่างดีด้วยการ ผลผลติ มากกน็ าำ ไปจาำ หนา่ ยเพอ่ื สรา้ งรายได ้
ก า ร ป ลู ก ต้ น ม ะ ม่ ว ง จ ะ ไ ด้ ม ะ ม่ ว ง สุ ก
รดนํ้า ให้ปุย๋ ก�ำ จดั วัชพืช) ไว้รับประทาน และได้ร่มเงาจากก่ิงก้าน
๒. ผู้แทนนักเรียน ๒-๓ คน ท่ีเคยมี และใบของตน้ มะม่วง
ประสบการณ์การปลูกพืชด้วยตนเอง 54 การปลกู พืช
ออกมาเล่าวิธีการปลูกพืช ๑ ชนิด
ใหเ้ พอื่ นฟังหนา้ ชนั้ เรียน ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
๓. นักเรียนสังเกตและรวบรวมข้อมูล
เก่ียวกับการปลูกพืช ประเภทของพืช การเลอื กปลูกพืชชนิดใดนั้นควรพจิ ารณาจากสง่ิ ใดเปน็ อนั ดบั แรก
ความรู้ท่ัวไปเก่ียวกับการปลูกพืช ๑ อปุ กรณแ์ ละเครอ่ื งมอื เพาะปลกู ทีม่ ี ๒ การดแู ลรักษาพชื ท่จี ะใช้
และการปลูกผักในแปลง จากแหล่ง ๓ เมลด็ พันธุท์ ่ีจะใชป้ ลูก ๔ พื้นทท่ี ีจ่ ะใช้ปลกู
การเรยี นร้ทู ี่หลากหลาย เชน่ ใบความรู้ (เฉลย ๔ เหตผุ ล ดนิ แตล่ ะพน้ื ทมี่ สี ภาพและธาตอุ าหารทพี่ ชื ตอ้ งการ
หนงั สือเรยี น ไมเ่ หมอื นกนั จงึ ตอ้ งค�ำนงึ ถงึ กอ่ นเปน็ อนั ดบั แรกกอ่ นเลอื กปลกู พชื )
สุดยอดคู่มือครู 54
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก
Stasean
๒. ประเภทของพชื ep 2
ข้นั คิดวิเคราะห์
และสรุปความรู้
พืชโดยทั่วไปแบง่ ไดเ้ ปน็ ๒ ประเภท ดังนี้ ๔. นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกัน
อ่านบัตรคำ�ช่ือพืช แล้วจัดจำ�แนกพืช
๒.๑ พืชสวน เป็นพืชสวนกับพืชไร่ เขียนเป็น
เป็นพืชที่ต้องการการดูแลเอาใจใส่อย่างใกล้ชิด และพิถีพิถัน มีขอบเขตในการ แผนภาพความคดิ แลว้ สรุปเป็นความคดิ
ปลูกท่ีแน่นอน มีขั้นตอนและความประณีตในการปลูกมาก นับตั้งแต่การเพาะเมล็ด รวบยอด
การเตรยี มดิน การจดั ระยะปลูก การให้ปุ๋ย การใหน้ า้ำ การพรวนดนิ การป้องกนั และ
ตวั อยา่ งบัตรคำ�
กาำ จัดวัชพืช แมลง และการเก็บเกย่ี วผลผลิต
พืชสวน แบ่งเป็นกลุ่มตามลักษณะการ
ใช้ประโยชน์ ไดด้ ังนี้
๑) ไม้ผล เป็นพืชท่ีใช้ประโยชน์จากผล ฝ้าย กระถนิ มะกรดู
ส่วนใหญ่เป็นไม้ยืนต้นท่ีมีอายุยืน ลำาต้น ขา้ วโพด อ้อย มะมว่ ง
แขง็ แรง เชน่ มะม่วง ลองกอง ลาำ ไย ลนิ้ จ่ี ส้ม
เงาะ ทเุ รียน มงั คดุ นอ้ ยหน่า เงาะ ฟ้าทะลายโจร ถ่วั เหลอื ง
๒) ไม้ดอก เป็นพืชท่ีใช้ประโยชน์จาก กล้วยไม้ เทียนทอง
ดอก โดยใช้ตกแต่งอาคารบ้านเรือน หรือ
ตัดดอกมาปักแจกัน มีท้ังไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ ตวั อย่างแผนภาพความคิด
ไม้พุ่ม และไม้คลุมดิน ตัวอย่างไม้ดอก เช่น
ดาวเรือง ดาวกระจาย ชวนชม เข็ม บานช่ืน พชื สวน กระถิน
กลว้ ยไม้ กุหลาบ เบญจมาศ กลว้ ยไม้ มะกรูด
พชื ประเภท มะม่วง
๓) ไม้ประดับ เป็นพืชที่ปลูกขึ้นเพื่อใช้ประโยชน์จากรูปร่าง รูปทรง สีสันของ ฟา้ ทะลายโจร
กล้วยไม้
ลำาต้นและใบซ่ึงสวยงามแตกต่างกัน เทยี นทอง
มีทั้งไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ ไม้พุ่ม และ ฝา้ ย
ไม้ล้มลุก เช่น ปาล์มต่าง ๆ ข่อย สน ขา้ วโพด
อ้อย
ชนิดต่าง ๆ เทยี นทอง สาวนอ้ ยประแป้ง พชื ไร่
เฟริ น์ ชนิดต่าง ๆ ▲ สาวนอ้ ยประแปง้ ▲ เฟริ น์ ถ่ัวเหลอื ง
55
พืชสวน
55 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 2 ขนั้ คิดวิเคราะห์
St
และสรุปความรู้
๔) ผัก เป็นพืชทีป่ ลกู ขึน้ เพอ่ื ใช้ประโยชน์
จากส่วนตา่ ง ๆ เป็นอาหาร เชน่ ลำาต้น ใบ ดอก
๕. นั ก เ รี ย น แ ต่ ล ะ ก ลุ่ ม ร่ ว ม กั น สำ � ร ว จ ผล เมล็ด และหัว ผักส่วนใหญ่เป็นไม้ล้มลุก ผกั หวาน
พืชสวนท่ีปลูกในบริเวณโรงเรียนหรือ เจรญิ เตบิ โตเรว็ ผักอายุสัน้ เช่น ขิง ข่า ตะไคร้
ท้องถิ่น แล้ววิเคราะห์จัดจำ�แนกพืช ผักกาด คะน้า ผักบุ้ง พริก มะเขือ ฟักทอง
ลงในตาราง แตงกวา ส่วนผักท่ีเป็นพืชยืนต้น มีอายุยืน
เช่น สะตอ ชะอม กระถิน มะรุม ผักหวาน
ตัวอย่างตาราง มะกรดู ขเี้ หลก็
พชื สวน ประเภทของพืชสวน
ในโรงเรียนหรอื
ท้องถิน่ ไมผ้ ล ไมด้ อก ไมป้ ระดับ ผกั พชื ๕) พืชสมุนไพร เป็นพืชท่ีปลูกขึ้น
สมุนไพร เพื่อใช้ส่วนต่าง ๆ มาทำายารักษาโรค และ
บรรเทาอาการเจ็บป่วย ซึ่งแต่ละชนิดจะมี
๑. กุหลาบ สรรพคุณท่แี ตกต่างกันไป เช่น ฟา้ ทะลายโจร
ช่วยขับเสมหะ ลดไข้ แก้ร้อนใน ใบบัวบก
๒. คะน้า
๓. ฟ้าทะลายโจร
๔. สาวนอ้ ย-
ประแปง้
๕. มะนาว
ช่วยลดความดันโลหิต ขมิ้นชัน ช่วยเรื่อง
ฟ้าทะลายโจร ทอ้ งอดื ทอ้ งร่วง จุกเสียด
๒.๒ พืชไร่ ข้าวโพด
เป็นพืชท่ีปลูกโดยใช้เน้ือที่มาก เจริญ-
เติบโตเร็ว ส่วนใหญ่เป็นพืชล้มลุก มีอายุ
ต้งั แต ่ ๒ เดอื น ถึง ๑ ป ี หรือมากกวา่ ผลผลิต
ของพืชไร่ใช้บริโภคเป็นอาหารหลักและ
เป็นสินค้าส่งออก จัดเป็นพืชเศรษฐกิจของ
ประเทศ ซึ่งสามารถทำารายได้เข้าประเทศเป็น
จำานวนมาก ตวั อยา่ งพชื ไร่ เชน่ ขา้ ว ขา้ วโพด
ออ้ ย ถ่วั ตา่ ง ๆ ยาสูบ ฝ้าย มนั สำาปะหลัง
56
พชื ไร่
สุดยอดคู่มือครู 56
A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
Step 2asean
๓. ความรทู้ ว่ั ไปเกยี่ วกับการปลูกพืช ขั้นคิดวเิ คราะห์
และสรุปความรู้
การปลูกพืชให้เจริญเติบโตนั้น ทำาได้หลายวิธีทั้งการปลูกพืชในดินและ ๖. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์
การปลูกพืชแบบไม่ใช้ดิน (hydroponics) ซ่ึงโดยทั่วไปมักนิยมปลูกพืชในดิน ขั้นตอนการปลูกพืชในดิน เขียนเป็น
เพราะมีขนั้ ตอนการปลกู และวิธีการดแู ลรักษางา่ ยกวา่ แผนภาพความคดิ แล้วสรุปเป็นความคิด
การปลูกพืชในดินสามารถปลูกได้ทั้งในภาชนะและในแปลง โดยจะเลือกปลูก รวบยอด
แบบใดน้ัน ข้ึนอยู่กับพื้นท่ีหรือบริเวณท่ีมี กล่าวคือ ถ้ามีพื้นที่น้อยก็ควรเลือก
ปลกู พชื ในภาชนะ และหากมีพ้นื ท่ีกวา้ งขวางก็ควรเลอื กปลกู พืชในแปลง ตวั อย่างแผนภาพความคิด
๓.๑ ขัน้ ตอนการปลกู พชื ในดนิ
การปลกู พชื ในดิน มขี ัน้ ตอนดังนี้ ๕ การเก็บเก่ียวผลผลิต
๑) การคัดเลือกเมล็ดพันธุ์ หรือส่วนต่าง ๆ ของพืช เช่น กิ่งพันธ์ุ หน่อ หัว ๔ การดูแลรกั ษา
ที่จะนำามาใช้เพาะปลกู ควรคัดเลอื กทีม่ คี ณุ ภาพด ี โดยมลี ักษณะทัว่ ไป ดังน้ี ๓ การปลกู พืช
(๑) เมล็ดพันธุ์ ควรเลือกเมล็ดจากฝักแก่เต็มท่ี มีความสมบูรณ์ ๒ การเตรียมดิน
เมลด็ ใหญ ่ แขง็ แรง ไมเ่ หีย่ ว ไมฝ่ ่อ ไม่ถูกแมลงเจาะทาำ ลาย และไม่เป็นโรค ๑ การคดั เลอื กเมล็ดพนั ธุ์ หรอื ส่วนต่าง ๆ
(๒) ส่วนตา่ ง ๆ ของพืช เช่น ก่ิงพนั ธ ์ุ ควรเลือกก่งิ พนั ธุ์ทีไ่ มอ่ ่อนหรือแก่ ของพชื
จนเกินไป มีความสมบูรณ์ ไม่เห่ียว ไม่เน่า ไม่เป็นโรค และไม่ถูกแมลงกัดกิน
ควรเลือกก่ิงพนั ธทุ์ ม่ี คี วามสมบรู ณ์ ความรู้ทว่ั ไปเก่ียวกับ
๒) การเตรียมดิน เป็นการทำาให้ดินมีสภาพเหมาะสมต่อการเจริญเติบโต การปลูกพชื
ของพืช ซ่ึงโดยท่ัวไปพืชจะเจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนผสมกับปุ๋ยหมักหรือปุ๋ยคอก
เพราะทำาให้ดินมีสภาพร่วน โปร่ง ระบายน้ำาและอากาศได้ดี การเตรียมดินสามารถ
ใช้วัสดุท่ีมีอยู่ในท้องถ่ิน เพื่อความสะดวกในการจัดหาและประหยัดค่าใช้จ่าย
ดงั ตัวอยา่ ง
ดินร่วน ๑ สว่ น ป๋ยุ หมัก ๑ สว่ น ปุย๋ คอก ๑ ส่วน
๓) การปลูกพืช เป็นการนำาเมล็ดพันธุ์ ต้นกล้าหรือส่วนต่าง ๆ ของพืช
มาปลูกลงในดนิ ทีเ่ ตรยี มไวแ้ ลว้ ซง่ึ ทาำ ไดห้ ลายวิธี เช่น ใชเ้ มลด็ พันธ์โุ รยหรอื หว่านลง
บนดนิ ใช้กิง่ พนั ธ์ุปกั ชาำ ลงในดิน ใช้ตน้ กลา้ ปลกู ลงในหลมุ ท่ขี ุดไว้
57
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
เมลด็ พนั ธขุ์ อ้ ใดทค่ี วรเลือกน�ำมาปลกู
๑ เหีย่ ว มีรอยแมลงกัดแทะ ๒ ลบี และมีเชื้อราเกาะโดยรอบ
๓ ไมฝ่ ่อ ไม่เป็นโรค ไม่มีแมลงเจาะ ๔ ไม่สะอาด มคี ราบดิน และกรวดทรายปะปน
(เฉลย ๓ เหตผุ ล เมลด็ พนั ธท์ุ ดี่ ีคอื ไมฝ่ อ่ ไมเ่ ปน็ โรคไมม่ แี มลงเจาะเมอ่ื น�ำไปเพาะจะไดต้ น้ กลา้ ทแี่ ขง็ แรงสมบรู ณ์
ใหผ้ ลผลติ ทดี่ )ี
57 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 2 ขน้ั คิดวิเคราะห์
St
และสรุปความรู้
๗. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ การหว่านเมล็ดพันธล์ุ งบนดิน การปักชำากง่ิ พนั ธ์ลุ งในดิน การปลกู ตน้ กลา้ ในหลมุ
แนวทางการดูแลรักษาพืช และผล
ท่ีเกิดข้ึนเม่ือปฏิบัติและไม่ปฏิบัติ ๔) การดูแลรักษา เป็นการทำาให้ต้นพืชท่ีปลูกเจริญเติบโต งอกงาม และให้
ลงในแผนภาพความคิด แล้วสรุปเป็น ผลผลิตตามตอ้ งการ ซึ่งมวี ิธกี าร ดังน ี้
ความคิดรวบยอดเก่ียวกับผลของ
การดูแลพืชที่ปลูกอย่างถูกต้องและ (๑) การรดน้ํา น้ำาช่วยลำาเลียงสารอาหารในดินให้แก่ต้นพืช จึงควรรด
เหมาะสม ทุกวัน วันละ ๒ คร้ัง เช้าและเย็น ไม่ควรรดนำ้ามากเกินไป เพราะจะทำาให้พืชเน่า
ตายได้
ตัวอย่างแผนภาพความคิด (๒) การพรวนดิน เป็นการทำาให้ดินร่วนซุยมีช่องว่าง ทำาให้พืชได้รับ
อาหารสะดวก ในพื้นท่ีขนาดเล็ก เช่น แปลงผัก ให้ใช้ส้อมพรวนค่อย ๆ พรวนดิน
แนวทางการดูแล ถ้าปฏิบตั ิ ผลทเ่ี กิดขึ้น ระหว่างแถวที่ปลกู พชื สำาหรบั พื้นท่ขี นาดใหญ ่ เช่น ในไร่ ในสวนผลไม้ ควรใช้จอบ
รักษาพชื ถา้ ไมป่ ฏิบตั ิ พืช พรวนดินระหวา่ งแถวปลูกพชื หรือรอบ ๆ โคนต้นพชื
เจริญเตบิ โตดี (๓) การใส่ปุ๋ย เป็นการให้อาหารแก่พืช ปุ๋ยแต่ละชนิดทำาให้พืชเจริญ-
• รดน�้ำวนั ละ ๒ ครัง้ ไดผ้ ลผลติ เติบโตแตกต่างกัน การให้ปุ๋ยจึงต้องพิจารณาจากพืชที่ปลูกด้วย เช่น ถ้าปลูก
• พรวนดนิ เปน็ ประจ�ำ มาก คะน้าท่ีเป็นผักกินใบ ควรใส่ปุ๋ยยูเรีย ซ่ึงมีธาตุไนโตรเจนสูง วิธีการใส่ปุ๋ยทำาได้
• ใสป่ ยุ๋ หลายวิธี เช่น การหว่าน การโรยเป็นแถว การโรยรอบต้นพืช การใส่ข้างต้นพืช
• ก�ำจดั วชั พชื ผลทเี่ กดิ ขนึ้ การละลายนำา้ รด
• ก�ำจัดแมลง พืช (๔) การกําจัดวัชพืช เป็นการป้องกันไม่ให้วัชพืช เช่น หญ้าต่าง ๆ มา
ไม่เจริญเตบิ โต แย่งอาหารพืช การกำาจัดวัชพืชทำาได้โดยการถอนด้วยมือ เสร็จแล้วจึงพรวนดิน
เท่าที่ควร และใสป่ ยุ๋ หมกั ปุ๋ยคอก หรอื ปยุ๋ เคมี
(๕) การกําจัดแมลง เป็นการป้องกันไม่ให้แมลงมากัดกินหรือเจาะทาำ ลาย
ต้นพืช ซึ่งทำาได้หลายวิธี เช่น การใช้มือจับแมลงไปทิ้ง การใช้สารเคมีหรือสารสกัด
จากสมนุ ไพรฉีดพน่ การใช้แมลงกาำ จดั แมลงดว้ ยกนั เอง
การดแู ลรักษา 58
เสริมความรู้ ครูควรสอน
ปุ๋ยท่ีใส่ลงไปในดินเพ่ือเพิ่มธาตุอาหารที่จ�ำเป็นต่อการเจริญเติบโต
ของพืช ปุ๋ยมหี ลายชนิด ทั้งปุ๋ยอนิ ทรียท์ ่ีไดจ้ ากพชื และสตั ว์ เช่น ป๋ยุ หมกั
ปุ๋ยคอก และปุ๋ยอนนิ ทรยี ์ เปน็ ปยุ๋ เคมที ส่ี ังเคราะห์ขึ้นมาจากสารเคมี
สุดยอดคู่มือครู 58
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก
อนุรักษ์สิ่งแวดล้อม
Step 2asean
ข้นั คิดวเิ คราะห์
และสรุปความรู้
การใช้สมุนไพรฉีดพ่นพืชเพ่ือป้องกันหรือกำาจัดแมลง และการใช้แมลงกำาจัด ๘. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์
แมลงด้วยกันเอง เป็นการดูแลรักษาพืชท่ีช่วยอนุรักษ์ส่ิงแวดล้อม เพราะไม่ทิ้ง เกี่ยวกับการปลูกผักในแปลง (คะน้า
สารตกคา้ งในดิน บนพืช และในอากาศ และต้นหอม) ในประเด็น ดงั น้ี
๕) การเก็บเก่ียวผลผลิต เป็นการนำาผลผลิตท่ีเจริญเติบโตเต็มที่แล้วมาใช้ • การคดั เลือกเมลด็ พันธ์ุ
ประโยชน ์ ซึ่งทาำ ได้หลายวธิ ี ดงั น้ี หรือสว่ นตา่ ง ๆ ของพืช
(๑) เกบ็ เกีย่ วด้วยมอื เช่น การเกบ็ พรกิ การถอนตน้ หอม • การเตรียมดนิ
(๒) ใช้เครื่องมือขนาดเล็ก เช่น การใช้มีดตัดโคนต้นผักกินใบ การใช้ • การปลูกพืช
ตะกร้อสอยผลไม้ การใช้เคยี วเก่ยี วข้าว การใช้จอบขุดเผือกและมัน • การดูแลรักษา
(๓) การใชเ้ ครือ่ งมอื ขนาดใหญ ่ เช่น การใชเ้ ครื่องเกย่ี วขา้ ว • การเก็บเกย่ี วผลผลติ
แล้วสรปุ เป็นความคิดรวบยอด
๔. การปลูกผักในแปลง ๙. นั ก เ รี ย น ร่ ว ม กั น ส รุ ป ค ว า ม รู้ เ ร่ื อ ง
การปลกู พืช เปน็ ความคดิ รวบยอด
๔.๑ การปลูกคะน้า • การปลูกพืชเป็นการนำ�เมล็ดพันธุ์
หน่อ หัว มาปลูกลงในดินหรือวัสดุอ่ืน
คะน้าเป็นผักท่ีนิยมปลูกเพื่อรับประทานใบและลำาต้น โดยปลูกได้ตลอดท้ังปี เพ่อื ใหง้ อกหรือเจริญเตบิ โตและขยาย-
พันธุ์ต่อไปได้ โดยการปลูกพืชให้ได้
ทั่วทุกภาคของประเทศไทย ช่วงเวลาท่ีปลูกได้ผลดีที่สุด คือ เดือนตุลาคม ถึง ผลผลิตดีนั้น ต้องปลูกและดูแลรักษา
ตามข้นั ตอนที่ถกู ต้อง เหมาะสมกบั พชื
เดอื นเมษายน แตล่ ะชนิด
คะน้าที่นิยมปลูกในประเทศไทย
ได้แก่ คะน้ายอดหรือคะนา้ ใบ ซ่ึงสามารถ
หาซ้ือเมล็ดพันธุ์ได้ตามร้านค้าที่จำาหน่าย
เมล็ดพนั ธผุ์ กั ทั่วไป
การปลกู คะน้ามวี สั ดุ อุปกรณ์ และ
ข้ันตอนการปลูก ดังนี้ คะนา้ ในแปลง
59
การปลกู คะน้า การเก็บเก่ียวผลผลิต
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ สุดยอดคู่มือครู
ขอ้ ใดเรียงล�ำดบั ข้ันตอนการปลูกพืชในดินไดถ้ ูกต้อง
๑ คัดเลือกเมล็ดพันธ์ุ เตรยี มดนิ ปลูกพชื ดูแลรกั ษา เกบ็ เก่ยี วผลผลติ
๒ เตรียมดิน คัดเลอื กเมลด็ พันธุ์ ปลูกพืช เก็บเก่ยี วผลผลติ ดูแลรกั ษา
๓ คัดเลอื กเมลด็ พันธ์ุ ดแู ลรกั ษา เตรยี มดนิ ปลกู พชื เกบ็ เกย่ี วผลผลิต
๔ ปลกู พชื เตรยี มดนิ คัดเลือกเมล็ดพนั ธ์ุ ดแู ลรกั ษา เก็บเก่ียวผลผลติ
(เฉลย ๑ เหตผุ ล ขน้ั ตอนในการปลกู พชื ในดนิ ทถี่ กู ตอ้ งคอื การคดั เลอื กเมลด็ พนั ธ ์ุ การเตรยี มดนิ
การปลกู พชื การดแู ลรกั ษา การเกบ็ เกย่ี วผลผลติ )
59
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 2 ขนั้ คิดวิเคราะห์
St
และสรุปความรู้ วสั ดุ อุปกรณ์
๑๐. นักเรียนคิดประเมินเพ่ือเพ่ิมคุณค่า ๑. เมลด็ พนั ธุ์คะนา้ ๒. เสียม ๓. สายยาง ๔. ฟางแห้ง
ให้มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ด้าน ๕. ปยุ๋ คอกและปุ๋ยหมกั ๖. จอบ ๗. คราด
อยู่อย่างพอเพียง โดยคิดชื่อพืชท่ี
สามารถปลูกในบริเวณบ้านของ ๑) ขน้ั ตอนการปลกู คะน้า
ตนเอง แล้วไดป้ ระโยชน์หลายอยา่ ง การปลกู คะนา้ มีขนั้ ตอนดงั น้ี
(๑) การเตรียมดิน ยกร่องแปลงปลูกแบบจีน มีคูนำ้าล้อมรอบหรือแบบ
๑๑. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันเลือกพืช ยกร่องธรรมดาในแปลงนา ใช้ดินร่วนปนทรายหรือดินที่ผสมปุ๋ยคอกและปุ๋ยหมัก
กลุ่มละ ๑ ชนิด (คะนา้ หรอื ตน้ หอม) คลุกเคล้ากนั
แล้ววางแผน ออกแบบการปลูกพืช (๒) วธิ กี ารปลกู กอ่ นปลกู ตอ้ งรดนา้ำ ใหท้ วั่ แปลง นาำ เมลด็ ทเี่ ตรยี มไวม้ าหวา่ น
ท่ีเลือกในเรื่องวัสดุ อุปกรณ์ท่ีจะ ลงบนแปลงปลูกท่ีเตรียมไว้ กลบด้วยดินละเอียดบาง ๆ แล้วคลุมด้วยฟางหรือ
ใช้ปลูก วิธีการปลูก ระยะเวลาใน หญ้าแห้งเพ่ือป้องกันต้นอ่อนจากแสงแดด และรักษาความชื้นของผิวดิน หรือ
การปลูก การดูแลรักษา และการ จะปลูกโดยใช้วธิ โี รยเป็นแถวบนแปลงปลกู
เกบ็ เก่ยี ว (๓) การดแู ลรกั ษา คะน้าเปน็ ผักทต่ี ้องการน้าำ มากแต่ไม่ชอบน้าำ ขัง จึงควร
ให้น้ำาอย่างสมำ่าเสมอ วันละ ๒ ครั้ง เช้าและเย็น สำาหรับวัชพืชท่ีขึ้นในระยะแรก
ควรถอนออกทันที เพราะวชั พชื เปน็ ตวั แย่งนำ้าและธาตุอาหารจากคะน้า
(๔) การเก็บเกี่ยว คะน้าจะเริ่มเก็บเกี่ยวได้เมื่ออายุประมาณ ๔๕-๕๕ วัน
เนื่องจากคะน้าสามารถนำาทุกส่วนมาบริโภคได้ ควรเก็บเก่ียวโดยการถอนด้วยมือ
ให้ใบ ต้น และรากไม่ขาดออกจากกัน ก่อนถอนควรรดนำ้าบนแปลงให้ดินชุ่มช้ืน
เสียก่อนเพ่ือสะดวกในการถอน เม่ือถอนเสร็จแล้วนำาไปล้างดินออก ตกแต่งโดย
เด็ดใบเหลืองและใบแหง้ ทิ้ง
๒) คณุ ประโยชน์ของคะนา้
คะน้ามีวิตามินเอ ช่วยบำารุงสายตา วิตามินซี ช่วยบำารุงผิวพรรณ แคลเซียม
ช่วยบำารุงกระดูกและฟัน และใยอาหาร ช่วยให้การขับถ่ายเป็นปกติ คะน้าสามารถ
นำามาประกอบอาหารได้หลายอย่าง เช่น ผัดคะน้าน้ำามันหอย ผัดคะน้าปลาเค็ม
ขา้ วผดั ผัดซอี ิ๊ว ยำาคะน้ากงุ้ สด
60
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
การเกบ็ เก่ียวคะนา้ ทีถ่ กู วิธคี วรท�ำอยา่ งไร
๑ ใสป่ ุ๋ยบ�ำรงุ ล�ำตน้ ก่อนเกบ็ เกย่ี ว ๑ ชว่ั โมง ๒ น�ำฟางมาคลมุ ดนิ ใหค้ วามช่มุ ชื้นก่อนเกบ็ เกี่ยว
๓ ใช้มดี ตดั ใบคะน้าที่อยูร่ อบ ๆ ออก เหลอื ยอดไว้ ๓-๔ ใบ ๔ ก่อนเก็บเก่ียวควรรดน้�ำบนแปลงดนิ ใหช้ ุ่มชน้ื แล้วใช้มือถอน
(เฉลย ๔ เหตผุ ล คะนา้ สามารถน�ำสว่ นใบและล�ำตน้ มาบรโิ ภคได้การเกบ็ เกยี่ วจงึ ตอ้ งถอนดว้ ยมอื ใหใ้ บและล�ำตน้ ไมข่ าดออก
จากกนั กอ่ นถอนจงึ ควรรดนำ้� บนแปลงใหด้ นิ ชมุ่ ชนื้ เสยี กอ่ นเพอ่ื ความสะดวกในการถอน)
สุดยอดคู่มือครู 60
A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด St รอบรู้อาเซียนและโลก
๔.๒ การปลกู ตน้ หอม ตน้ หอมในแปลง asean
ต้นหอมหรือหอมแบ่ง เป็นผัก
ที่นิยมรับประทานส่วนของต้นและใบ ep 3 ข้ันปฏิบัติ
ขยายพันธุ์โดยใช้หัว เจริญเติบโตได้ดี และสรุปความรู้
ในดินร่วน ชอบอากาศชื้น และต้องการ หลงั การปฏิบตั ิ
แสงแดดตลอดวัน การปลูกต้นหอม
มีวัสดุ อุปกรณ์ และขั้นตอนการปลกู ดังน้ี ๑๒. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันปฏิบัติ
การปลูกผักในแปลงตามวิธีการและ
ขั้นตอนที่วางแผนไว้ บันทึกผลลงใน
แบบบันทึก แล้วร่วมกันแสดง
ความคิดเห็นว่าผลการปฏิบัติงาน
ของแต่ละกลุ่มเป็นอย่างไร มีปัญหา
วัสดุ อุปกรณ์ หรือไม่ ถ้ามีแล้วแกป้ ญั หาด้วยวธิ ใี ด
๑. หวั หอม ๒. ปุย๋ คอกหรอื ปยุ๋ หมัก ๓. สายยาง ตัวอยา่ งแบบบนั ทกึ
๔. จอบ ๕. เสียม ๖. ฟางแหง้ แบบบนั ทกึ การวางแผนและปฏิบัตกิ ารปลกู ผกั ในแปลง
๗. คราด ๘. เศษซากใบไม้ ๑. ผักท่เี ลอื กปลกู คอื อะไร (ต้นหอม)
๑) ข้นั ตอนการปลกู ต้นหอม ๒. ปลกู โดยใช้อะไร อ่นื ๆ (หวั )
การปลกู ต้นหอม มขี นั้ ตอนดงั น้ี เมล็ด ต้นกล้า
๓. การเตรยี มดินท�ำอย่างไร
(๑) การเตรียมดิน ควรเตรยี มแปลงผักขนาดกว้าง ๑ เมตร ยาว ๔-๖ เมตร (เตรยี มแปลงปลูกขนาดกว้าง ๑ เมตร ยาว ๔ เมตร
โดยขุดดินและพลิกดิน จากน้ันคลุกเคล้าเศษซากใบไม ้ ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักกับดิน โดยขดุ ดนิ และพลกิ ดนิ ใสป่ ยุ๋ คอกผสมกบั ดนิ ใหเ้ ขา้ กนั
ใหเ้ ขา้ กนั ปรับแตง่ หนา้ ดนิ ใหเ้ รียบ รดนำา้ ให้ช่มุ แล้วหมักทงิ้ ไว้ ๔-๗ วนั และปรับหน้าดินให้เรียบ)
(๒) วิธีการปลูก ใช้หัวที่สมบูรณ์ ไม่เป็นโรค ตัดรากบางส่วนและปลายยอด ๔. วิธกี ารปลูกท�ำอยา่ งไร
(เลอื กหัวหอมทีส่ มบูรณ์ ตดั รากและปลายยอดออก
ออก ทิ้งไว้ ๒ วัน เม่ือแตกหน่อแล้วนำาไปปลูกโดยใช้นิ้วหัวแม่มือกดส่วนท่ีเป็น ทงิ้ ไว้๒วนั เมอื่ แตกหนอ่ แลว้ น�ำไปปลกู โดยใชห้ วั แมม่ อื
รากลงดิน อย่ากดให้หัวจมดินจนมิด ระยะปลูกระหว่างต้นและระหว่างแถว กดสว่ นทเ่ี ปน็ รากลงในดิน)
๑๐-๑๕ เซนติเมตร ปิดคลุมดนิ บาง ๆ ดว้ ยหญ้าหรือฟางแหง้ เพอ่ื รักษาความชุ่มชืน้ ๕. การดูแลรกั ษาท�ำอยา่ งไร
และควรรดนา้ำ ให้ช่มุ (รดนำ้� สม�่ำเสมออย่างเพยี งพอ วนั ละ ๒ ครงั้ เชา้ และเย็น)
๖. ผลงานการปลูกผกั ในแปลงของกลมุ่ นักเรียน
เป็นอยา่ งไร
(๓) การดูแลรักษา ควรใหน้ า้ำ สมำ่าเสมออยา่ งเพียงพอทุกวัน วนั ละ ๒ คร้ัง ดี ปานกลาง พอใช้
เช้าและเยน็ นอกจากนค้ี วรพรวนดินและกำาจัดวชั พชื เป็นประจำา ๗. การเก็บเกี่ยวท�ำอยา่ งไร (ถอนข้ึนมาทง้ั กอ)
๘. ผักทปี่ ลูกได้ควรน�ำไปท�ำอะไร (ท�ำอาหาร)
๙. การปลกู พชื ในบริเวณบา้ นเพื่อใชป้ ระโยชน์
61 แสดงถึงการมคี ุณธรรม จรยิ ธรรม และ
คณุ ลกั ษณะอันพึงประสงคข์ ้อใด
การปลกู ต้นหอม ใฝ่เรียนรู้ ซอื่ สตั ยส์ ุจริต
๑๓. นักเรยี นร่วมกันสรปุ หลักการ การปลกู พืช อย่อู ย่างพอเพยี ง
๑ ๐. นกั เรยี นจะใชท้ รพั ยากรในการปลกู พชื ใหป้ ระหยดั
• การปลูกผักในแปลงให้เจริญเติบโตงอกงามดี และให้ผลผลิตที่มี ได้อยา่ งไร
คุณภาพต้องคัดเลือกเมล็ดพันธ์ุดีปลูกอย่างถูกวิธี ดูแลรักษาให้น้ํา ให้ปุ๋ย (ใช้ปุ๋ยคอกแทนการใชป้ ยุ๋ ท่ีมรี าคาแพง น�ำน�้ำสดุ ท้าย
ก�ำ จดั วัชพืช แมลงศัตรูพชื อยา่ งสมาํ่ เสมอ และเกบ็ เกย่ี วเม่ือถึงเวลา ท่เี หลือจากการซกั ผ้า ล้างจาน หรือถบู ้านมารดน�้ำพชื
ที่ปลกู น�ำวัชพชื ทีถ่ อนทง้ิ ไปท�ำปุ๋ยหมกั เพ่ือน�ำมาบ�ำรุง
ต้นพืช)
61 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
St Step 4
ขนั้ สอื่ สารและนำ� เสนอ (๔) การเกบ็ เก่ียว อายุการเกบ็ เกีย่ วตน้ หอมหรือหอมแบง่ คือ ๔๐-๕๐ วัน
โดยเลือกเก็บขณะต้นโตเต็มที่ แตกกอใหม่สีเขียวสด ก่อนที่ปลายใบจะเหลือง
๑๔. นักเรียนแต่ละกลุ่มนำ�เสนอผลผลิต ดว้ ยการถอนขึน้ มาทั้งกอ สลดั ดนิ ท่ตี ิดรากออก จมุ่ นำ้าล้างทาำ ความสะอาด
และรายงานผลการปลูกผักในแปลง
ปัญหา อุปสรรคท่ีพบ แนวทางการ ๒) คณุ ประโยชน์ของตน้ หอม
แก้ไข และข้อเสนอแนะเพิ่มเติม ต้นหอมนิยมรับประทานสดโดยใช้เป็นผักเคียง ตกแต่งอาหารหรือ
หน้าช้ันเรียน โดยอาจมีส่ือประกอบ ชูรสอาหาร ช่วยดับกล่ินคาว และเป็นสมุนไพรท่ีมีสรรพคุณทางยาในการลดไข้
เช่น ตารางบันทึกผลการเจริญเติบโต รักษาแผล ชว่ ยลดระดับนาำ้ ตาลในเลอื ด ยับย้ังเส้นเลอื ดอุดตนั รวมทงั้ แก้ผดผน่ื คนั
กราฟแสดงการเจริญเติบโตตั้งแต่ และถอนพิษแมลงกดั ต่อย
เรมิ่ ปลกู จนถึงเวลาเกบ็ เกย่ี ว
การปลกู พืชเปน็ การนาำ เมลด็ พนั ธุ ์ หนอ่ หวั มาปลูกลงในดินหรือวสั ดอุ ่ืนเพ่อื ให้งอก
5ep ขัน้ ประเมินเพอื่ เพม่ิ คุณค่า สรุปความรู้ หรอื เจรญิ เตบิ โตและขยายพนั ธตุ์ อ่ ไปได ้ โดยการปลกู พชื ใหไ้ ดผ้ ลผลติ ดนี น้ั ตอ้ งปลกู
บรกิ ารสงั คม
และจิตสาธารณะ และดแู ลรักษาตามขนั้ ตอนทถี่ กู ต้อง เหมาะสมกับพืชแตล่ ะชนิด
๑๕. นักเรียนร่วมกันนำ�ผักท่ีปลูกด้วย ปลอดภัยไว้ก่อน
ตนเองไปประกอบอาหารกลางวัน การใช้อุปกรณ์ที่มีคม เช่น จอบ เสียม ในการยกร่องแปลงปลูกหรือพรวนดิน
งา่ ย ๆ ใหเ้ พอ่ื นและรนุ่ นอ้ งในโรงเรยี น ควรระมัดระวังโดยตรวจสอบสภาพก่อนใช้งาน จับให้ถนัดมือ และไม่เล่นกัน
รับประทาน ขณะใชง้ าน
๑๖. นักเรียนนำ�วิธีการปลูกพืชไปปลูก เว็บไซต์แนะนำา
พืชสวนครัวในบริเวณบ้านร่วมกับ กรมส่งเสริมการเกษตร (Department of Agriculture Extension)
สมาชกิ ในครอบครัว https://www.doae.go.th/doae/
จุดประกายโครงงาน
“ชมุ ชนในละแวกบา้ นปลกู ผักกินเองในครอบครวั หรอื ไม”่
นักเรียนแบ่งกลุ่มสำารวจเพื่อนบ้านในชุมชนว่าครอบครัวใดปลูกผักไว้รับประทาน
ในครอบครวั ปลกู ผกั อะไร และปลกู ไวท้ ไี่ หน รวบรวมขอ้ มลู แลว้ นำามาวเิ คราะห ์ สรปุ นกั เรยี น
จะพบประโยชน์และแรงบันดาลใจจากการทาำ โครงงานนี้
62
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกันสืบค้นอาชีพที่เก่ียวข้องกับการปลูกพืช
บนอนิ เทอรเ์ น็ต แลว้ ออกแบบบันทึกขอ้ มลู ในแบบแผนภาพความคิด
สุดยอดคู่มือครู 62
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
แนวคำ� ตอบ
คำาถามพฒั นากระบวนการคิด ๑. การรดน้ํา พรวนดิน
๒. พืชสวนตอ้ งดูแลเอาใจใส่อยา่ งใกล้ชิด
๑. กจิ กรรมใดบ้างที่เกีย่ วขอ้ งกบั การปลกู พชื มากกว่าพชื ไร่
๒. พืชสวนกับพชื ไร่แตกต่างกันอยา่ งไร ๓. คะน้า ต้นหอม
๓. บรเิ วณบ้านของนักเรยี นสามารถปลกู พืชอะไรได้บา้ ง ๔. เมลด็ ใหญ่ แขง็ แรง ไม่ฝอ่
๔. เมล็ดพนั ธท์ุ ่ดี คี วรมีลกั ษณะอยา่ งไร ๕. เพือ่ ให้พชื เจริญเตบิ โตไดด้ ี
๕. เพราะเหตุใดจึงตอ้ งเลอื กกิ่งพันธ์ุที่ดีมาปลูก ๖. เตรียมดนิ อยา่ งถูกตอ้ ง เลอื กเมลด็ ที่
๖. การปลูกคะน้าให้ไดผ้ ลผลติ ดีมวี ิธกี ารอยา่ งไร สมบรู ณ ์ และดูแลรักษาอย่างสม่าํ เสมอ
๗. การเกบ็ เกยี่ วต้นหอมอยา่ งถกู วิธีทำาไดอ้ ย่างไร ๗. ดึงตน้ หอมด้วยมือขน้ึ มาทง้ั กอ
๘. หญ้าและฟางแหง้ มปี ระโยชน์ตอ่ การปลกู ผักในแปลงอยา่ งไร ๘. ช่วยคลุมตน้ ออ่ นจากแดด
๙. ถา้ ตอ้ งการประกอบอาชีพปลูกผกั สวนครัวขาย นักเรียนควรมคี วามรู้เรื่องใดบ้าง และรักษาความชื้นของผวิ ดนิ
๑๐. นักเรียนจะนำาคะน้าและต้นหอมท่ปี ลูกได้ไปใช้ประโยชนอ์ ะไรบ้าง ๙. พนั ธ์ุพืช การเตรยี มดิน วธิ กี ารปลกู
การดแู ลรักษา และการเก็บเกี่ยว
กิจกรรมสร้างทักษะชวี ิตและอาชีพ ๑๐. น�ำ ไปประกอบอาหารใหเ้ พอ่ื น หากเหลือ
น�ำ ไปจำ�หนา่ ย
๑. นกั เรยี นยกตวั อยา่ งพชื ทตี่ นเองตอ้ งการปลกู มากทสี่ ดุ พรอ้ มอธบิ ายเหตผุ ลประกอบ
๒. นกั เรยี นศึกษาขอ้ มูลพชื ทตี่ นเองต้องการปลูกมากที่สุดในขอ้ ๑ จากแหล่งการเรยี นร ู้ ตัวชี้วัด
ต่าง ๆ เช่น หนังสือทั่วไป เว็บไซต์ในอินเทอร์เน็ต แล้วจัดทำาเป็นรายงานที่มี
ภาพประกอบสง่ ครผู ู้สอน ง ๑.๑ ป.๕/๑
๓. นักเรียนแบ่งกลุ่มร่วมกันเลือกวางแผนปลูกผักในแปลง ๑ ชนิด แล้วลงมือปลูก ง ๑.๑ ป.๕/๒
ดูแลรักษา และเก็บเกี่ยวผลผลิตไปใช้ประโยชน์ต่าง ๆ เช่น นำาไปประกอบอาหาร ง ๑.๑ ป.๕/๔
รบั ประทาน นำาไปจาำ หนา่ ยเพื่อสร้างรายได้
63
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ขอ้ ใดเป็นการใช้ทรพั ยากรในการปลูกพืชอย่างคุ้มค่า
๑ น�ำฟางทีใ่ ช้คลุมแปลงปลกู พืชมาสุมไฟไล่ยงุ ๒ ปลูกพชื หมนุ เวยี นในแปลงเดยี วกนั แต่ต่างชว่ งเวลา
๓ ปลกู ไมผ้ ล ผกั สวนครวั ไม้ประดบั ในแปลงเดียวกัน ๔ ใช้ป๋ยุ เคมีทม่ี อี ยู่โรยแปลงปลกู พชื จนหมดในครงั้ เดียว
(เฉลย ๒ เหตผุ ล การปลกู พชื หมนุ เวยี นตา่ งชนดิ กนั จะชว่ ยใหด้ นิ ไมเ่ สอ่ื มสภาพและใชป้ ลกู พชื ไดอ้ กี นาน
จงึ เปน็ การใชท้ รพั ยากรดนิ อยา่ งคมุ้ คา่ )
63 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
เป้าหมายการเรียนรู้ ๔หนว่ ยการเรียนรทู้ ่ี งานช่าง
มาตรฐานการเรยี นรู้
มาตรฐาน ง ๑.๑
เข้าใจการทำ�งาน มีความคิดสร้างสรรค์
มีทักษะกระบวนการทำ�งาน ทักษะการ
จัดการ ทักษะกระบวนการแก้ปัญหา
ทักษะการทำ�งานร่วมกัน และทักษะการ
แสวงหาความรู้ มีคุณธรรม และลักษณะ
นิสัยในการทำ�งาน มีจิตสำ�นึกในการใช้
พลังงาน ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม
เพ่ือการด�ำ รงชีวติ และครอบครวั
สุดยอดคู่มือครู 64
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
สมรรถนะสำ�คญั ของผเู้ รยี น
แผนผงั สาระการเรยี นรู้ ๑. ความสามารถในการสอื่ สาร
๒. ความสามารถในการคิด
หลกั การซอ่ มแซม ๓. ความสามารถในการแกป้ ญั หา
อุปกรณ์ของใช้ในบ้าน ๔. ความสามารถในการใชท้ กั ษะชีวติ
๕. ความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยี
การซอ่ มแซมอปุ กรณ์ กระบวนการซ่อมแซม
ของใช้ในบา้ น อุปกรณ์ของใชใ้ นบ้าน คุณลกั ษณะอันพึงประสงค์
งานช่าง อยอู่ ย่างพอเพียง
ตัวชว้ี ดั ท ่ี ๕.๑ ด�ำ เนนิ ชวี ติ อยา่ งพอประมาณ
ประโยชน์ของ การซอ่ มแซมบานพบั มีเหตุผล รอบคอบ มคี ณุ ธรรม
การซอ่ มแซมอปุ กรณ์ ประตแู ละหนา้ ต่าง
มงุ่ ม่ันในการทำ�งาน
ของใชใ้ นบ้าน ตัวชี้วัดท่ ี ๖.๑ ตั้งใจและรับผิดชอบใน
การปฏบิ ตั หิ น้าท่กี ารงาน
การซ่อมแซมอปุ กรณข์ องใชใ้ นบา้ น ตัวชว้ี ดั ที่ ๖.๒ ทำ�งานด้วยความเพียร-
ทีม่ สี กรูวและนอตเปน็ ส่วนประกอบ พยายามและอดทนเพื่อให้งานสำ�เร็จ
ตามเปา้ หมาย
ตวั ชวี้ ดั
๑. อธบิ ายเหตุผลในการทาำ งานแตล่ ะข้ันตอนถกู ต้องตามกระบวนการทำางาน (ง ๑.๑ ป.๕/๑)
๒. ใช้ทักษะการจัดการในการทำางานอยา่ งเปน็ ระบบ ประณตี และมีความคิดสรา้ งสรรค์
(ง ๑.๑ ป.๕/๒)
๓. มีจติ สาำ นกึ ในการใชพ้ ลังงานและทรัพยากรอยา่ งประหยดั และคมุ้ คา่ (ง ๑.๑ ป.๕/๔)
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกันวางแผน สำ�รวจของใช้ในโรงเรียน
ที่ชำ�รุด ออกแบบ และซ่อมแซมให้ใช้งานได้ ปรับปรุงข้อบกพร่องให้สมบูรณ์
แล้วเผยแพร่ความรู้แก่ผสู้ นใจต่อไป
65 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ตัวช้ีวดัSt ๑. การซอ่ มแซมอุปกรณข์ องใชใ้ นบ้าน
ง ๑.๑ ป.๕/๑ อุปกรณ์ของใช้ในบ้านเป็นส่ิงท่ีช่วยอำานวยความสะดวกในการทำากิจกรรม
ง ๑.๑ ป.๕/๒ ตา่ ง ๆ ภายในบ้านซงึ่ ใช้อยู่เป็นประจำา เชน่ โต๊ะ เกา้ อี ้ ชน้ั วางของ ต้ ู เครอื่ งใช้ไฟฟา้
ง ๑.๑ ป.๕/๔ อุปกรณ์ของใช้ในบ้านต่าง ๆ เมื่อใช้ไประยะหน่ึง อาจมีการชำารุดเสียหาย
เนอื่ งจากใช้ไม่ถูกวธิ ี และใช้ไมร่ ะมัดระวงั ถ้ามีความรู้ความสามารถในการซ่อมแซม
ภาระงาน/ช้นิ งาน อุปกรณ์ของใช้ที่ชำารุด จะช่วยให้อุปกรณ์ของใช้น้ันนำากลับมาใช้งานได้อีกคร้ัง
และประหยัดคา่ ใช้จ่ายของครอบครวั ในการซอื้ อุปกรณ์ของใช้ช้นิ ใหม่
การซ่อมแซมอปุ กรณข์ องใช้ในบ้าน
๒. หลกั การซอ่ มแซมอปุ กรณข์ องใช้ในบ้าน
ep 1
๑. ๒. ๓.
ขนั้ สงั เกต ซ่อมแซมทันทที ี่พบ สำารวจชนิดของวัสดุท่ใี ช้ ศึกษาวิธีการซ่อมแซม
รวบรวมขอ้ มูล รอ่ งรอยการชาำ รดุ ทาำ อปุ กรณ์ของใช ้ และ อปุ กรณข์ องใชจ้ าก
ไม่ปลอ่ ยทิ้งไว ้ ลกั ษณะการชำารดุ ของ เอกสาร แผน่ พับ ค่มู ือ
๑. นักเรียนร่วมกันทบทวนประสบการณ์ จนซ่อมแซมไม่ได้ อุปกรณข์ องใช้ เพอ่ื ให้ การใชห้ รอื หนงั สือตา่ ง ๆ
เดิมเกี่ยวกับการซ่อมแซมอุปกรณ์ หรอื สัมภาษณ์ผทู้ เ่ี คย
ของใชใ้ นบ้าน โดยตอบค�ำ ถาม ดงั น้ี ซ่อมแซมไดถ้ กู วธิ ี ซอ่ มแซมอปุ กรณ์
• นักเรียนจะทำ�อย่างไรให้อุปกรณ์ ๔. ๕. ๖.ของใชม้ ากอ่ น
ของใช้ในบ้านมีอายุการใช้งานยาวนาน ซ่อมแซมอปุ กรณข์ องใช้
และประหยัดคา่ ใชจ้ ่ายในการซอ่ มแซม เตรียมเครื่องมอื ชา่ งทใี่ ช้ ด้วยความประณีต และ ตรวจสอบการใช้งาน
หรอื ซ้อื ใหม่ ในการซ่อมแซมให้ ระมดั ระวงั อันตราย อปุ กรณ์ของใชห้ ลัง
จากการใช้เครื่องมือชา่ ง ซอ่ มแซม ถา้ ยงั ใช้งาน
(ตัวอย่างคำ�ตอบ ใช้อย่างถูกวิธีและ เหมาะสมกบั ชนดิ ของวสั ดุ ไม่ได้ใหค้ น้ หาวิธกี าร
ระมัดระวัง ซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ในบ้าน ท่ีใชท้ ำาอุปกรณ์ของใช ้ อ่ืน ๆ มาซอ่ มแซม
ด้วยตนเองทนั ทที พ่ี บว่าชำ�รดุ ) และลกั ษณะการชำารดุ จนกว่าอปุ กรณข์ องใช้
๒. ผู้แทนนักเรียนที่เคยมีประสบการณ์ จะใช้งานได้
ซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ด้วยตนเอง
หรอื เคยเหน็ ผปู้ กครองซอ่ มแซมออกมา 66 หลกั การซ่อมแซม
เล่าลักษณะการชำ�รุดของอุปกรณ์ อุปกรณ์ของใช้ ในบ้าน
ของใช้และวิธีการซ่อมแซมให้เพื่อนฟัง ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
หนา้ ชั้นเรียน
ขอ้ ใดคอื ความส�ำคญั ของการซอ่ มแซมอปุ กรณข์ องใช้ในบา้ น
๓. นักเรียนสังเกตและรวบรวมข้อมูล ๑ อุปกรณ์ของใช้แขง็ แรงทนทานมากขนึ้
เก่ียวกับการซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ ๒ อุปกรณ์ของใชใ้ นบ้านทนั สมัยกวา่ เดมิ
ในบ้าน จากแหล่งการเรียนรู้ท่ีหลาก- ๓ อปุ กรณ์ของใช้ไม่ช�ำรดุ เสยี หายตลอดไป
หลาย เชน่ ใบความรู้ หนงั สือเรยี น ๔ อุปกรณข์ องใชส้ ามารถน�ำกลบั มาใชไ้ ด้อกี และประหยัดค่าใช้จ่าย
(เฉลย ๔ เหตผุ ล การซอ่ มแซมคอื การท�ำใหข้ องทชี่ �ำรดุ สามารถน�ำกลบั มาใชใ้ หม่
สุดยอดคู่มือครู 66
ไดอ้ กี ครง้ั ถอื ไดว้ า่ เปน็ การประหยดั คา่ ใชจ้ า่ ยเพราะไมต่ อ้ งซอ้ื ใหม)่
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
Step 2asean
๓. กระบวนการซอ่ มแซมอุปกรณ์ของใช้ในบา้ น ขั้นคดิ วเิ คราะห์
และสรุปความรู้
การซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ในบ้านให้ได้ผลงานท่ีมีคุณภาพ ประหยัดเวลา ๔. นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกัน
แรงงาน และค่าใช้จา่ ยในการทำางาน ควรปฏิบัติตามกระบวนการตอ่ ไปน้ี วเิ คราะห์หลักการ การซ่อมแซมอุปกรณ์
ข อ ง ใ ช้ ใ น บ้ า น แ ล ะ ก ร ะ บ ว น ก า ร
๓.๑ วางแผนการทา� งาน ซ่ อ ม แ ซ ม อุ ป ก ร ณ์ ข อ ง ใ ช้ ใ น บ้ า น
๑) กำ�หนดเป้�หม�ยในก�รทำ�ง�น เขียนเป็นแผนภาพความคิด แล้วสรุป
ประกอบ ติดตงั้ ซ่อมแซม เป็นความคดิ รวบยอด
บาำ รงุ รักษา ผลติ
๒) กำ�หนดวธิ กี �รทำ�ง�นและเครอ่ื งมือท่ีใชท้ �ำ ง�น
๓.๒ ปฏบิ ตั งิ านตามแผน
โดยปฏิบตั งิ านตามแผนทว่ี างไว้
๓.๓ ประเมนิ ผลการท�างาน
ตรวจสอบผลงานวา่ มีข้อบกพร่องอย่างไร แล้วปรับปรุงแกไ้ ขใหด้ ขี ึน้
ปลอดภัยไว้ก่อน
การใช้เครื่องมือช่างทุกชนิดในการทำางานควรมีสมาธิ ไม่เล่นกันขณะทำางาน
เพื่อป้องกนั อุบตั ิเหตทุ ีอ่ าจเกิดขน้ึ ได้
๔. การซอ่ มแซมบานพบั ประตแู ละหนา้ ตา่ ง การซ่อมแซมบานพบั
ประตแู ละหน้าต่าง
บานพับประตูและบานพับหน้าต่างท่ีติดต้ังอยู่ในห้องต่าง ๆ ของบ้าน เมื่อใช้
ไปนาน ๆ อาจเกิดเสียงดังและฝืดขณะเปิด-ปิด ซ่ึงสามารถซ่อมแซมได้โดยใช้
กระบวนการ ดงั นี้
๔.๑ วางแผนการท�างาน
๑) กำ�หนดเป้�หม�ยในก�รทำ�ง�น การซ่อมแซมบานพับประตูและหน้าต่าง
เพือ่ ไม่ใหฝ้ ดื และเกิดเสยี งดงั ขณะเปดิ -ปดิ
67
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ถา้ อุปกรณข์ องใชใ้ นบ้านช�ำรดุ สมาชิกในครอบครวั ตอ้ งปฏิบตั ติ นอยา่ งไร
จงึ จะสอดคล้องกับหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง
๑ ท้ิงอุปกรณข์ องใช้ทชี่ �ำรุดแลว้ ซือ้ ใหม ่ ๒ จ้างช่างมาซอ่ มแซม
๓ ซอ่ มแซมดว้ ยตนเอง ๔ วางท้งิ ไว้ไมใ่ ช้งาน
(เฉลย ๓ เหตผุ ล ชว่ ยประหยดั คา่ ใชจ้ า่ ย)
67 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 2 ขั้นคดิ วิเคราะห์
St
และสรุปความรู้
๒) กำ�หนดวธิ กี �รทำ�ง�นและเคร่อื งมือทใี่ ชท้ ำ�ง�น
วธิ กี ารทาำ งาน หยอดนา้ำ มนั จกั รในบรเิ วณบานพบั ของประตแู ละหนา้ ตา่ ง
๕. นั ก เ รี ย น แ ต่ ล ะ ก ลุ่ ม ร่ ว ม กั น สำ � ร ว จ ทีฝ่ ืดและมเี สยี งดังขณะเปิด-ปิด
วเิ คราะห์สาเหตุ ผลท่เี กิดขึน้ และเสนอ
แนวทางแก้ไขเกี่ยวกับอุปกรณ์ของใช้ ถ้าไม่มีน�้ามันจักร
ในบ้านที่ชำ�รุด เขียนเป็นแผนภาพ ใช้น้�ามันอะไรได้บ้าง
ความคิด แล้วสรุปเปน็ ความคิดรวบยอด
ตัวอย่างแผนภาพความคิด
เพราะเหตใุ ด ปญั หา ถา้ อปุ กรณ์ของใช้ หยอดนาํ้ มันจักรทบี่ านพับประตู
อปุ กรณ์ของใช้ อุปกรณข์ องใช้ ในบา้ นช�ำรุดจะเกิด
ในบ้านจงึ ช�ำรดุ ในบ้านชำ� รดุ บานประตูมีเสียงดังเอี๊ยด ๆ
อุปกรณ์ของใช้ ผลอย่างไร จะท�าอย่างไรดี
เส่ือมสภาพ ต้องซือ้ อุปกรณ์
ของใช้ใหม่ วัสดุท่ีใชท้ ำางาน นา้ำ มนั จักร
สาเหตุ
๔.๒ ปฏบิ ตั ิงานตามแผน
ใช้งานไม่ถูกวิธี ซ่อมแซมบานพับประตูและบานพับหน้าต่าง โดยใช้วิธีการและเครื่องมือท่ี
วางแผนไว้
การแกป้ ัญหาอปุ กรณ์ ถา้ ปฏบิ ัติตามแนวทาง ๔.๓ ประเมินผลการท�างาน
ของใช้ในบา้ นชำ� รดุ การแกป้ ัญหาแลว้ ทดลองเปิด-ปิดประตูและหน้าต่างที่หยอดน้ำามันจักรแล้วว่าเปิด-ปิดได้
มีแนวทางอยา่ งไร จะเกิดผลอยา่ งไร คล่องตัว และมีเสยี งดังหรอื ไม ่ ถ้ายังฝืดหรอื มเี สยี งดงั ให้หยอดน้ำามันจักรซำา้ อีกครงั้
๑. ใช้อุปกรณ์ของใช้
ให้ถกู วธิ ี อปุ กรณ์ของใชม้ คี วาม
๒. ซ่อมแซมอปุ กรณ์ แข็งแรง มีอายุการใชง้ าน
ของใช้ใหพ้ รอ้ ม ยาวนาน
ใชง้ านได้
68
สุดยอดคู่มือครู 68
A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก
aseanSt
๕. การซอ่ มแซมอปุ กรณข์ องใชใ้ นบ้านที่มสี กรวู และนอต ep 2
เปน็ สว่ นประกอบ
ขน้ั คดิ วเิ คราะห์
อุปกรณ์ของใช้ในบ้านที่มีสกรูว (ตะปูควง) และนอตเป็นส่วนประกอบ เช่น และสรุปความรู้
บานพับประตู บานพับหน้าต่าง โต๊ะ เก้าอ้ี เคร่ืองใช้ไฟฟ้าต่าง ๆ มักเกิดการชำารุด
โดยสกรูวและนอตหลวมหรอื หลดุ ซ่ึงสามารถซอ่ มแซมได้โดยใชก้ ระบวนการ ดังน้ี ๖. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์
๕.๑ วางแผนการทา� งาน และอภปิ รายเก่ยี วกับ
๑) ก�ำ หนดเป้�หม�ยในก�รท�ำ ง�น การซอ่ มแซมอุปกรณท์ ่ีสกรูวและนอตหลวม
หรือหลุดให้สามารถใชง้ านไดอ้ กี ครงั้ • วิธีการซ่อมแซมบานพับประตู
๒) ก�ำ หนดวธิ ีก�รทำ�ง�นและเครื่องมือทใี่ ช้ทำ�ง�น และหนา้ ตา่ ง
วิธีการทำางาน ใช้ไขควงขันสกรูวและใช้ประแจขันนอตท่ีหลวมหรือ
หลุดเข้าไปให้แน่น โดยไขควงปากแบนใช้ขันและคลายสกรูวท่ีมีร่องเป็นเส้นตรง • วิธีการซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้
ไขควงปากแฉกใช้ขันหรือคลายสกรูวที่มีร่องเป็นรูปกากบาท สำาหรับประแจใช้ขัน ใ น บ้ า น ท่ี มี ส ก รู ว แ ล ะ น อ ต เ ป็ น
และคลายนอตท่มี ขี นาดแตกต่างกัน ส่วนประกอบ แล้วสรุปเป็นความคิด
เคร่ืองมือท่ใี ช้ทำางาน ได้แก ่ ไขควงและประแจ รวบยอด
ไขควงปากแบนกบั สกรวู ไขควงปากแฉกกบั สกรูว ประแจกบั นอต ๗. นักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง การ
ทม่ี รี ่องเป็นเส้นตรง ทีม่ รี อ่ งเปน็ รปู กากบาท ซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ในบ้าน เป็น
ความคดิ รวบยอด
๕.๒ ปฏิบตั งิ านตามแผน
ซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ในบ้านท่ีมีสกรูวและนอตเป็นส่วนประกอบ โดยใช้ • การซ่อมแซมอุปกรณ์ เครื่องมือ
และเคร่ืองใช้ด้วยตนเอง โดยใช้
วธิ ีการและเครื่องมอื ท่ีวางแผนไว้ หลักการและวิธีการที่ถูกต้อง จะช่วย
ประหยัดค่าใช้จ่ายในการจ้างช่างซ่อม
หรือซื้อใหม่ เกิดความภาคภูมิใจใน
ตนเอง และอุปกรณ์ เครื่องมือและ
เครือ่ งใชน้ ำ�กลบั มาใชง้ านไดอ้ ีกคร้ัง
๘. นั ก เ รี ย น คิ ด ป ร ะ เ มิ น เ พ่ื อ เ พ่ิ ม คุ ณ ค่ า
เกี่ยวกับประโยชน์ของการซ่อมแซม
อุปกรณ์ของใช้ในบ้านด้วยตนเอง โดย
เขียนเปน็ แผนภาพความคดิ
ตวั อย่างแผนภาพความคิด
69 ใชเ้ วลาว่างให้ ประหยดั
เกดิ ประโยชน์ ค่าใชจ้ ่าย
๙. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันออกแบบแนวทางการซ่อมแซมอุปกรณ์ ประโยชนข์ อง
ของใช้ในบ้านที่มีประสิทธิภาพ ๒ แนวทาง วิเคราะห์ข้อดี-ข้อเสียของ การซอ่ มแซมอปุ กรณ์
ทัง้ สองแนวทาง แลว้ เลือกแนวทางท่ีดีที่สดุ มาใช้งาน
ของใชใ้ นบา้ น
ฝึกนสิ ัยใช้ของ ฝกึ ทกั ษะงานช่าง
อย่างร้คู ณุ คา่ เป็นพื้นฐานในการ
ประกอบอาชพี
69 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 3 ขั้นปฏบิ ัติ
St St St แหลละังสกราุปรปควฏาบิ มตั ริู้
๕.๓ ประเมินผลการท�างาน
ทดลองยก ขยับ อุปกรณ์ของใช้ในบ้านที่ซ่อมแซมเสร็จแล้วว่ามั่นคง แข็งแรง
๑๐. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันเลือก และแน่นดีหรือไม่ ถ้ายังไม่มั่นคง แข็งแรง และแน่นดี ให้ขันสกรูวและนอตใหม่
ฝกึ ปฏบิ ตั กิ ารซอ่ มแซมอปุ กรณข์ องใช้ อีกครงั้
ดงั น้ี
• หยอดนาํ้ มนั จักรท่บี านพับประตู ๖. ประโยชนข์ องการซ่อมแซมอุปกรณข์ องใช้ในบา้ น
หรอื บานพับหน้าต่าง
• ขนั หรอื คลายสกรวู ของใช้ การซ่อมแซมอปุ กรณข์ องใช้ในบา้ นดว้ ยตนเองมีประโยชน์ ดงั น้ี
จากนั้นบันทึกผลลงในแบบบันทึก ๑. ใช้เวลาว่างใหเ้ กิดประโยชน์ ๒. ฝกึ นิสัยการใช้ของอย่างรคู้ ุณค่า
แลว้ ประเมินผลงานร่วมกัน
ประโยชน์ของ
๑๑. นั ก เ รี ย น ร่ ว ม กั น ส รุ ป ห ลั ก ก า ร การซ่อมแซมอุปกรณ์
การซ่อมแซมอุปกรณข์ องใชใ้ นบ้าน
ของใช้ในบ้าน
• การซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้
ใ น บ้ า น ด้ ว ย ต น เ อ ง ต้ อ ง มี ค ว า ม รู้ ๓. ประหยัดค่าใช้จา่ ยในการซอ้ื ๔. ฝกึ ทกั ษะในการใช้เคร่อื งมือชา่ ง เพื่อ
เกี่ยวกับหลักการ กระบวนการ และ อปุ กรณข์ องใชใ้ นบ้านชนิ้ ใหม่ เป็นพื้นฐานในการซอ่ มแซม ประกอบ
วธิ กี ารซ่อมแซม สามารถใช้เครื่องมอื ช่าง และตดิ ตง้ั ชนิ้ งานที่ซับซอ้ นย่ิงขน้ึ
ได้ถูกต้องตามลักษณะงานซ่อมแซม
อุปกรณ์ของใช้ได้ตามลักษณะการ การซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ในบ้านด้วยตนเองเป็นการใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์
ชำ�รุด และตรวจสอบชิ้นงานก่อนใช้ สรปุ ความรู้ ช่วยประหยัดค่าใช้จ่าย เพิ่มทักษะในการใช้เคร่ืองมือช่าง และเห็นคุณค่าในการใช้
เสมอ
อุปกรณ์ดว้ ยความระมัดระวัง
ep 4
ขน้ั สอ่ื สารและนำ� เสนอ
๑๒. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันรายงาน 70
ผลการซอ่ มแซมอุปกรณข์ องใช้ ปัญหา
หรืออุปสรรคท่ีพบ และแนวทาง
แก้ปัญหาท่ีใชห้ น้าชัน้ เรียน
5ep ขั้นประเมินเพ่ือเพิม่ คณุ ค่า
บริการสังคม
และจติ สาธารณะ
๑๓. นักเรียนสำ�รวจและซ่อมแซมอุปกรณ์
ของใช้ในบา้ นที่ช�ำ รุดด้วยตนเอง
สุดยอดคู่มือครู 70
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
แนวคำ� ตอบ
คาำ ถามพฒั นากระบวนการคดิ ๑. เพอื่ ประหยดั คา่ ใช้จา่ ยในครอบครวั
๒. ซ่อมทันที และศึกษาวิธีการซ่อมแซมจาก
๑. เพราะเหตุใดจงึ ต้องซอ่ มแซมอุปกรณ์ของใช้ด้วยตนเอง
๒. การซอ่ มแซมอปุ กรณข์ องใชม้ หี ลกั การอย่างไร คู่มือก่อน
๓. ถ้าซอ่ มแซมอปุ กรณข์ องใช้ได้ตามกระบวนการทถี่ กู ตอ้ งจะเกดิ ผลอย่างไร ๓. จะท�ำ ใหไ้ ดผ้ ลงานทมี่ คี ณุ ภาพประหยดั เวลา
๔. การเปดิ -ปิดบานพับประตูหลังหยอดนำา้ มันจกั รมเี ปา้ หมายเพื่ออะไร
๕. ถ้าใชไ้ ขควงไมเ่ หมาะสมกบั ชนิดของสกรวู จะเป็นอย่างไร และแรงงาน
๖. การซอ่ มแซมของใช้อย่างปลอดภัยมีแนวทางอยา่ งไร ๔. เพือ่ ดูวา่ เปิด-ปดิ ไดค้ ลอ่ งหรือไม่
๗. นกั เรยี นจะซ่อมแซมอุปกรณข์ องใชอ้ ย่างประหยดั พลังงานและทรพั ยากรไดอ้ ยา่ งไร ถ้ายังฝดื อย่จู ะไดห้ ยอดเพ่มิ
๕. ไขสกรูวไม่แน่น
กจิ กรรมสรา้ งทักษะชีวิตและอาชพี ๖. มีสมาธิในการซอ่ มแซม ไม่น�ำ เครื่องมอื
มาเลน่
๑. นักเรียนยกตวั อย่างอปุ กรณ์ของใชใ้ นบา้ น ๑ ชนิดท่ีเคยชำารดุ วเิ คราะห์สาเหตุ ๗. วางแผนก่อนการซอ่ ม และเลือกใช้อปุ กรณ์
เสนอแนวทางการซ่อมแซมและผลทีเ่ กดิ ขนึ้ เปน็ แผนภาพความคิด ดงั ตัวอยา่ ง
ท่มี ีในบา้ น
ลกั ษณะการชาำ รุด ผลที่เกดิ จากการชำารดุ
ของอุปกรณ์ ตัวชี้วัด
สาเหตุ ของใช้ในบ้าน
ง ๑.๑ ป.๕/๑
ผลทเี่ กดิ ขึน้ เมือ่ ซอ่ มแซมแล้ว แนวทางการซ่อมแซม ง ๑.๑ ป.๕/๒
ง ๑.๑ ป.๕/๔
๒. นักเรยี นเตรยี มวัสด ุ อปุ กรณ ์ และฝึกปฏบิ ัติตามรายการต่อไปน้ี
หยอดนำ้ามันจกั รที่บานพบั ประตูหรือบานพบั หนา้ ต่าง
ขนั และคลายสกรวู ของส่ิงของเครือ่ งใชต้ า่ ง ๆ
ขนั และคลายนอตของสิง่ ของเครอื่ งใชต้ า่ ง ๆ
71
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
การช�ำรดุ ของอุปกรณ์เคร่อื งใช้ขอ้ ใดทีส่ ามารถใช้ไขควงซ่อมแซมได้
๑ หนังหุ้มโซฟาขาดเป็นรู ๒ หางปลาปดิ มงุ้ ลวดหลวม
๓ ประตูตู้เสอื้ ผ้านอตหลุดหาย ๔ ชั้นวางของน็อกดาวนท์ ที่ �ำจากไมอ้ ัดแตกหกั
(เฉลย ๒ เหตผุ ล หางปลาปดิ มงุ้ ลวดยดึ ตดิ กบั ขอบประตหู รอื หนา้ ตา่ งดว้ ยสกรวู เมอื่ หลวมตอ้ งใชไ้ ขควง
ขนั สกรวู เขา้ ไปใหแ้ นน่ )
71 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
เป้าหมายการเรยี นรู้ ๕หน่วยการเรียนร้ทู ี่ งานประดิษฐ์
มาตรฐานการเรยี นรู้
มาตรฐาน ง ๑.๑
เข้าใจการทำ�งาน มีความคิดสร้างสรรค์
มีทักษะกระบวนการทำ�งาน ทักษะการ
จัดการ ทักษะกระบวนการแก้ปัญหา
ทักษะการทำ�งานร่วมกัน และทักษะการ
แสวงหาความรู้ มีคุณธรรม และลักษณะ
นิสัยในการทำ�งาน มีจิตสำ�นึกในการใช้
พลังงาน ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม
เพ่ือการด�ำ รงชวี ติ และครอบครวั
สุดยอดคู่มือครู 72
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
สมรรถนะส�ำ คัญของผ้เู รียน
แผนผงั สาระการเรยี นรู้ ๑. ความสามารถในการส่ือสาร
๒. ความสามารถในการคิด
กระถางจากขวดนา้ำ พลาสตกิ ๓. ความสามารถในการแกป้ ญั หา
นาฬกิ าตดิ ผนัง ๔. ความสามารถในการใช้ทักษะชวี ิต
๕. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี
การประดษิ ฐข์ องใช้ ของตกแต่ง การประดิษฐ์ของใช้ คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์
จากวสั ดุเหลือใชท้ ่ีมอี ยู่
ในทอ้ งถ่นิ ใฝเ่ รยี นรู้
ตวั ช้วี ดั ท่ ี ๔.๑ ตัง้ ใจ เพียรพยายามในการ
งานประดษิ ฐ์ เรียนและเขา้ รว่ มกจิ กรรมการเรียนรู้
มุง่ ม่ันในการท�ำ งาน
ประโยชน์ของการประดษิ ฐ์ การประดษิ ฐ์ของตกแตง่ ตัวช้วี ดั ท ่ี ๖.๑ ตั้งใจและรับผิดชอบใน
ของใช้ ของตกแต่ง การปฏิบัติหนา้ ทก่ี ารงาน
ตัวชีว้ ัดท่ี ๖.๒ ทำ�งานด้วยความเพียร-
จากวสั ดเุ หลือใช้ทีม่ อี ยใู่ น พยายามและอดทนเพ่ือให้งานสำ�เร็จ
ทอ้ งถ่ิน ตามเป้าหมาย
โมบายลป์ ลาตะเพยี น
จากเปลอื กข้าวโพด
ภาพปะติด
ตัวชี้วัด
๑. อธบิ ายเหตุผลในการทาำ งานแตล่ ะขน้ั ตอนถกู ต้องตามกระบวนการทำางาน (ง ๑.๑ ป.๕/๑)
๒. ใชท้ กั ษะการจัดการในการทาำ งานอย่างเป็นระบบ ประณตี และมคี วามคดิ สร้างสรรค ์
(ง ๑.๑ ป.๕/๒)
๓. มีจติ สำานกึ ในการใช้พลงั งานและทรพั ยากรอย่างประหยดั และคุ้มคา่ (ง ๑.๑ ป.๕/๔)
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 จ นดุ ประกายโครงงา
นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกันวางแผน ออกแบบและประดิษฐ์
ของใช้ ของตกแต่งท่ีมีเอกลักษณ์ของท้องถ่ิน หรือจังหวัด โดยเลือกใช้วัสดุ
เหลือใช้ท่ีมีในท้องถิ่น นำ�มาสร้างสรรค์ผลงาน แล้วจัดนิทรรศการประกวด
และจ�ำ หนา่ ย เพื่อนำ�รายไดม้ อบให้โรงเรยี นหรอื ทอ้ งถิ่น เพ่ือพฒั นาตอ่ ไป
73 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ตัวช้ีวดัSt ๑. การประดษิ ฐ์ของใช้ ของตกแต่ง
จากวัสดเุ หลอื ใช้ที่มีอยูใ่ นท้องถ่ิน
ง ๑.๑ ป.๕/๑
ง ๑.๑ ป.๕/๒ การประดิษฐ์ของใช้ ของตกแต่งให้มีคุณภาพ ประหยัดเวลา ประหยัดแรงงาน
ง ๑.๑ ป.๕/๔ และประหยัดค่าใช้จ่ายน้ัน นักเรียนจะต้องมีความรู้ความเข้าใจเก่ียวกับวัสดุที่
นำามาใชป้ ระดิษฐแ์ ละวธิ ีการประดิษฐท์ ถี่ ูกต้อง
ภาระงาน/ชิ้นงาน การประดิษฐ์ของใช้ ของตกแต่งได้ด้วยตนเอง โดยใช้วัสดุเหลือใช้ที่มีอยู่ใน
ท้องถิน่ จะชว่ ยลดค่าใชจ้ า่ ยไดม้ าก
การประดษิ ฐ์ของใช้ ของตกแตง่ วัสดุเหลือใช้ในท้องถ่ิน หมายถึง เศษวัสดุต่าง ๆ ท่ีเหลือจากการใช้งาน ซ่ึงมี
จากวสั ดใุ นทอ้ งถ่นิ อยู่ในทอ้ งถิ่น หาไดง้ า่ ย และราคาประหยดั
ep 1 ตัวอย่างวัสดุเหลอื ใชใ้ นทอ้ งถ่ิน และของใช้ ของตกแต่งทปี่ ระดิษฐ์จาก
วัสดุเหลือใช้ในท้องถน่ิ
ข้นั สงั เกต
รวบรวมขอ้ มลู เศษผ้า กระเป๋าจากเศษผ้า
ของใช้จากกะลามะพรา้ ว
๑. นักเรียนร่วมกันสนทนา โดยตอบ กะลามะพรา้ ว ดอกไมป้ ระดิษฐจ์ ากเกลด็ ปลา
ค�ำ ถาม ดังน้ี
เกล็ดปลา
• ถ้าในท้องถ่ินของนักเรียนปลูก 74
ข้าวโพดกันมาก จะนำ�ส่วนใดของ
ขา้ วโพดมาสรา้ งสรรคเ์ ปน็ งานประดษิ ฐ์
ได้บา้ ง และสรา้ งเป็นส่ิงใด
(ตัวอย่างคำ�ตอบ นำ�เปลือกข้าวโพดมา
ประดิษฐเ์ ปน็ ดอกไม้)
๒. นักเรียนสังเกตและรวบรวมข้อมูล
เกี่ยวกับการประดิษฐ์ของใช้ ของตกแต่ง
จากวัสดุเหลือใช้ท่ีมีอยู่ในท้องถ่ิน
จากแหลง่ การเรยี นร้ทู ่หี ลากหลาย เชน่
ใบความรู้ หนังสือเรยี น
สุดยอดคู่มือครู 74
A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
Step 2asean
ข้ันคิดวเิ คราะห์
และสรปุ ความรู้
๒. การประดษิ ฐ์ของใช้ ๓. นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกัน
สำ�รวจวัสดุเหลือใช้ที่มีมากในท้องถิ่น
๒.๑ กระถางจากขวดน้าํ พลาสติก แล้วเขยี นเป็นแผนภาพความคดิ
กระถางเป็นของใช้สำาหรับปลูกไม้ดอกไม้ประดับ เพ่ือตกแต่งห้องทำางาน
ห้องนั่งเล่น ห้องนอน หรือบริเวณต่าง ๆ ของบ้านให้สวยงาม ซึ่งสามารถประดิษฐ์ ตัวอยา่ งแผนภาพความคดิ
ไว้ใชไ้ ด้เองดว้ ยวธิ งี า่ ย ๆ โดยนำาขวดนา้ำ พลาสติกที่ไมใ่ ช้แล้วมาประดิษฐ์และตกแต่ง
เปน็ กระถางรูปแบบต่าง ๆ กะลามะพรา้ ว เปลอื กขา้ วโพด
วสั ดุ อปุ กรณ์ วัสดเุ หลือใช้
ทีม่ ีในทอ้ งถิน่
๑. ขวดนำ้าพลาสติก หรอื ขวดนาำ้ อัดลม ๒. สีอะคริลิก
๔. จานสี
๓. แปรงทาสี ๖. ปากกาเคมี ลังกระดาษ ขวดนำ�้ พลาสตกิ
๕. คตั เตอร์
๔. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์
ข้อดี-ข้อเสีย วัสดุเหลือใช้ในท้องถิ่น
แต่ละชนิด แล้วบันทึกลงในตาราง
สรปุ เปน็ ความคิดรวบยอด
ตวั อย่างตาราง
วสั ดุ อุปกรณ์ทใ่ี ชใ้ นการทำากระถางจากขวดนำา้ พลาสติก วัสดุ ขอ้ ด ี ข้อเสยี
๑. ขวดน้าํ หางา่ ย รปู แบบไม่สวย
พลาสติก
๒. แผ่นไม้อดั แขง็ แรง ต้องใชอ้ ปุ กรณ์
ทต่ี ้องใชท้ กั ษะ
การใช้งานสงู
75
เสริมความรู้ ครูควรสอน
การประดิษฐข์ องใช้ ของตกแตง่ ควรระมดั ระวังการใชเ้ ครื่องมือท่มี ีคม
เช่น มีด กรรไกร สว่าน โดยใช้งานอย่างถูกวิธีและมีสมาธิ เพื่อลดการเกิด
อุบัตเิ หตุ
75 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
Step 2 ขนั้ คดิ วเิ คราะห์
และสรปุ ความรู้ ข้ันตอนการประดษิ ฐก์ ระถางจากขวดนํ้าพลาสติก มวี ธิ ีการดังนี้
๕. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอ่านและ ๑. เตรียมขวดนำา้ พลาสติกหรอื ขวดนำา้ อัดลม ๑ ขวด
วิเคราะห์แถบข้อความ แล้วตอบคำ�ถาม ทาำ ความสะอาดใหเ้ รียบร้อย จากนั้นนกั เรียนเลือกสัตว์
วา่ ขอ้ ความดงั กล่าวถูกหรอื ผิด ทช่ี อบไว ้ ๑ ชนดิ
๕.๑ ๕.๒ ๒. วัดความสูงจากก้นขวดพลาสติกขึ้นมา ๑๑ ซม. เพื่อ ส่วนท่ี ๒
ของใชเ้ ป็นสิ่งที่ งานประดษิ ฐ์ ทาำ เป็นตัวกระถาง คอื สว่ นท่ี ๑ และวดั ตอ่ จากส่วนที ่ ๑ ส่วนท่ี ๑
ประดษิ ฐข์ ึน้ เพ่อื ใช้ ช่วยใหเ้ กดิ ความ ขึน้ มาอกี ๒ ซม. เพอื่ ทาำ หูของสตั ว ์ คือ สว่ นที่ ๒
ตกแต่งสถานท่ี เพลิดเพลินและ
ต่าง ๆ ให้สวยงาม ชว่ ยลดค่าใช้จา่ ย
ในบ้าน
๕.๓ ๕.๔ ๓. ใช้ปากกาเคมีเขียนเส้นเพ่ือกำาหนดขอบกระถาง
ของตกแตง่ เปน็ วัสดุเหลอื ใช้ และส่วนท่ีเป็นหูของสัตว์ ซึ่งในตัวอย่างน้ีจะประดิษฐ์
สิ่งทีป่ ระดิษฐข์ ึ้น ไมส่ ามารถน�ำ มา กระถางจากขวดน้าำ พลาสติกเป็นรปู แมว
เพอ่ื ประโยชน์ ประดษิ ฐเ์ ป็น
ใชส้ อยในชวี ิต ของใช้ได้ ๔. ใช้คตั เตอรก์ รีดตามรอยตวั กระถางและรูปสัตว์ท่เี ขียนไว ้ ตัดสว่ นทีเ่ หลือทง้ิ
แลว้ จะได้เปน็ กระถางมรี ปู หสู องข้าง จากน้นั ใช้คตั เตอรเ์ จาะรูทก่ี ้นกระถาง
ประจ�ำ วัน ประมาณ ๔-๕ ร ู เพอื่ ระบายนำา้ ในกระถาง
๕.๕ ๕.๖
กิ่งไมแ้ หง้ การน�ำ วสั ดุ
กระดาษเหลือใช้ เหลอื ใชม้ าประดษิ ฐ์
ฝาขวดนา้ํ จดั เปน็ เปน็ สง่ิ ของที่ไม่
วัสดเุ หลือใช้ ซา้ํ ใคร แสดงถงึ
ท้งั หมด ความคิดรเิ ริ่ม
สร้างสรรค์
76
๕.๗ ๕.๘
การประดิษฐ์ การนำ�ขวดน้ํา-
ดอกไม้ ควรเลอื ก
ใชว้ สั ดรุ าคาแพง พลาสตกิ
ที่มคี วามสวยงาม มาประดิษฐ์เปน็
กระถางจากขวดนาํ้ -
ทนทาน พลาสติก เปน็ การ
ชว่ ยลดภาวะโลกรอ้ น
อยา่ งหนึ่ง
สุดยอดคู่มือครู 76
A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก
ep 2aseanSt
๕. เตรียมและผสมสีที่ชอบลงในจานสี และระบายสีลงบนขวดพลาสติกด้านนอก ขน้ั คิดวิเคราะห์
ใหท้ ว่ั จากนน้ั ท้ิงไวใ้ ห้สีแห้ง แลว้ วาดตา ปาก และห ู หรือลวดลายอน่ื ๆ ลงไป และสรุปความรู้
ตามความคิดสร้างสรรค์ และจินตนาการของนักเรียน โดยใช้ปากกาเคมีหรือ
ระบายสกี ็ได้ตามความถนดั ๖. นักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เร่ือง การ
ประดิษฐ์ของใช้ ของตกแต่งจากวัสดุ
เหลือใชท้ ่ีมอี ยใู่ นทอ้ งถน่ิ
• วัสดุเหลือใช้ในท้องถ่ิน คือ
เศษวัสดุประเภทต่าง ๆ ท่ีเหลือจาก
การใช้งานซึ่งมีอยู่ในท้องถิ่น สามารถ
นำ�มาดัดแปลงประดิษฐ์เป็นของใช้
หรือของตกแต่งในชีวิตประจำ�วัน
ชว่ ยประหยดั ค่าใช้จ่าย ก�ำ จัดขยะ และ
ลดมลพิษได้
๖. ปลูกไมด้ อกไมป้ ระดับใน
กระถางทป่ี ระดิษฐ์ข้นึ เอง
แล้วนำาไปวางตกแตง่
หอ้ งทาำ งาน หอ้ งนงั่ เลน่
หรอื บริเวณต่าง ๆ ของบ้าน
เพอ่ื ความสวยงาม
อนุรักษ์สิ่งแวดล้อม
การนาำ วัสดเุ หลือใชใ้ นทอ้ งถน่ิ เช่น ขวดพลาสติก ถงุ พลาสตกิ เศษผ้ามาประดิษฐ์
เป็นของใช้ ของตกแต่ง เป็นการอนุรักษ์ส่ิงแวดล้อม เพราะไม่ท้ิงวัสดุเหลือใช้
เหล่าน้ีใหเ้ ปน็ ขยะ ซ่งึ ยากต่อการกำาจดั หรือทาำ ลาย
77
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
เพราะเหตุใดจึงต้องน�ำขวดน้าํ พลาสตกิ มาประดษิ ฐ์เป็นกระถาง
จากขวดน้ำ� พลาสตกิ (เฉลย ๔ เหตผุ ล การน�ำขวดนาํ้ พลาสตกิ มาประดษิ ฐเ์ ปน็ กระถาง
๑ เพ่อื ความสวยงาม จากขวดนำ้� พลาสตกิ นอกจากเปน็ การน�ำวสั ดเุ หลอื ใชม้ าใชใ้ หม่ซง่ึ ชว่ ย
๒ เพื่อประหยัดค่าใช้จา่ ย ลดปรมิ าณขยะแลว้ ยงั เปน็ การชว่ ยลดปญั หามลพษิ ทางสง่ิ แวดลอ้ ม
๓ เพอ่ื ความสนกุ สนานเพลิดเพลิน ทเี่ กดิ จากการก�ำจดั ขยะไดอ้ กี ดว้ ย)
๔ เพ่อื ลดปรมิ าณขยะและรักษาสภาพแวดลอ้ ม
77 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 2 ขัน้ คิดวเิ คราะห์
St
และสรุปความรู้
๒.๒ นาฬกิ าติดผนัง
นาฬิกาติดผนังเป็นของใช้ท่ีสามารถบอกเวลาและใช้เป็นของตกแต่งบ้านได้
๗. นั ก เ รี ย น คิ ด ป ร ะ เ มิ น เ พื่ อ เ พ่ิ ม คุ ณ ค่ า โดยมวี สั ดุ อปุ กรณ ์ และขั้นตอนการประดิษฐ ์ ดังน้ี
ให้มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ด้าน
อยู่อย่างพอเพียง โดยบอกประโยชน์ วัสดุ อปุ กรณ์
ข อ ง ก า ร นำ � วั ส ดุ ที่ มี ใ น ท้ อ ง ถ่ิ น ม า
ประดิษฐ์เป็นของใช้ ของตกแต่ง แล้ว ๑. แผ่นไมอ้ ัดเหลือจากการใชง้ าน ๒. ชุดนาฬกิ า
สรุปเป็นความคิดรวบยอด ๓. พกู่ นั และแปรงทาสี ๔. กระดาษทรายขัดไม้
๕. แลก็ เกอร์ ๖. สว่าน ๗. ดินสอ
๘. สีอะคริลกิ ๙. กระดาษ A4 ๑๐. เล่ือยฉลุ
ขนั้ ตอนการประดษิ ฐน์ าฬิกาติดผนงั มีวิธกี ารดังนี้
๑. เล่อื ยไม้เป็นวงกลม หรือสีเ่ หล่ียม หรือรูปทรง
เรขาคณิต แล้วขัดไม้ด้วยกระดาษทราย
เพอ่ื ใหผ้ วิ เรียบ
รสู าำ หรบั แขวน ๒. วัดระยะและทำาเคร่ืองหมายบริเวณท่ีจะเจาะร ู
รูสาำ หรับใส่ชดุ นาฬกิ า เพ่ือใส่ชุดนาฬิกาและรูท่ีจะใช้แขวนผนัง
แล้วใช้สว่านเจาะรูตามที่ทำาเครื่องหมายไว ้
จากนั้นขัดด้วยกระดาษทรายตรงรอยเจาะ
ให้เรยี บ
๓. เขยี นลวดลายตามท่ีออกแบบลงบนไมอ้ ดั
แลว้ ระบายสีใหส้ วยงาม วางไว้ให้แห้ง
78
เสริมความรู้ ครูควรสอน
• ชดุ นาฬกิ า ประกอบดว้ ยเข็มนาฬกิ า ลงั ถา่ นไฟฉาย อปุ กรณอ์ ิเลก็ ทรอนกิ ส์
และถ่านไฟฉาย (แบตเตอร่)ี
• กระดาษทรายขดั ไม้ เปน็ กระดาษทรายสีเนอื้ ใชข้ ดั ผวิ ไมใ้ หเ้ รียบ
สุดยอดคู่มือครู 78
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
Step 2asean
ขัน้ คดิ วเิ คราะห์
และสรุปความรู้
๔. ทาแล็กเกอร์ทบั ลงบนลายใหท้ วั่ รอให้แห้ง ๘. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันเลือกวัสดุ
อกี ครงั้ ๑ ชนิด และงานประดิษฐ์ของใช้
ของตกแต่ง จากวัสดุดังกล่าวอย่างละ
๕. ติดตั้งชุดนาฬิกาทีเ่ ตรียมไว้ในบริเวณท่ีเจาะรู ๑ ชิน้ มาออกแบบชิน้ งาน โดยแบ่งเปน็
ของใช้ ๑ อยา่ ง ๒ รปู แบบ ของตกแตง่
ปลอดภัยไว้ก่อน ๑ อยา่ ง ๒ รปู แบบ
ในการประดษิ ฐข์ องใช้ ของตกแตง่ ทกุ ชนดิ ควรระมดั ระวงั การใชเ้ ครอื่ งมอื ทม่ี คี ม
เช่น มีด กรรไกร สว่าน เลื่อย โดยใช้งานอย่างถูกวิธีและมีสมาธิเพ่ือป้องกัน ๙. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์
การเกิดอุบตั ิเหตุ และอภิปรายข้อดี-ข้อเสีย ของใช้
ของตกแต่ง ๒ รูปแบบที่ออกแบบไว้
แล้วตัดสินใจเลือกเพียง ๑ รูปแบบ
พร้อมเขียนอธิบายเหตผุ ลประกอบ
๓. การประดิษฐข์ องตกแต่ง
๓.๑ โมบายล์ปลาตะเพียนจากเปลือกขา้ วโพด
เปลือกข้าวโพดเป็นวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร ซ่ึงพบมากในท้องถิ่นที่มี
การทำาไร่ข้าวโพด เมื่อเก็บฝักข้าวโพดไปแล้ว เปลือกข้าวโพดท่ีเหลือสามารถนำามา
ประดิษฐ์เป็นของตกแต่ง ของขวัญหรือของที่ระลึกสำาหรับโอกาสต่าง ๆ และ
ประดิษฐ์เพื่อจำาหน่ายเป็นสินค้าอุตสาหกรรมในครัวเรือนได้ เช่น ต่างหู เข็มกลัด
ตุ๊กตา ดอกไม้ นอกจากนี้เปลือกข้าวโพดยังช่วยรักษาสิ่งแวดล้อม เพราะสามารถ
ย่อยสลายไดเ้ องตามธรรมชาติอีกด้วย
79
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
แผ่นไม้อดั ที่เหลอื จากการใชง้ านสามารถน�ำมาประดิษฐเ์ ป็นสิง่ ใดได้
๑ กระเป๋า ๒ กระเชา้ แขวน
๓ ดอกไมป้ ระดษิ ฐ ์ ๔ นาฬกิ าติดผนัง
(เฉลย ๔ เหตผุ ล แผน่ ไมอ้ ดั มคี วามแขง็ แรงจงึ เหมาะกบั การน�ำไปประดษิ ฐเ์ ปน็
หนา้ ปดั นาฬกิ าตดิ ผนงั )
79 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
Step 2 ขน้ั คิดวิเคราะห์
และสรุปความรู้ วัสดุ อปุ กรณ์
๑๐. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวางแผน ๑. เปลือกข้าวโพด ๒. กะละมัง
ขั้นตอนการประดิษฐ์ของใช้หรือ ๓. สีอะคริลกิ พกู่ ัน และจานสี ๔. ปากกาเคมี
ของตกแตง่ ท่ีเลอื ก ๕. กาวลาเทกซ ์ ๖. เชือกหรอื เอน็
๗. กรรไกร ๘. ไมบ้ รรทดั
๑๑. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันเขียน ๙. ลวด ไม้แขวนเส้อื หรือกง่ิ ไม้สำาหรบั ทำาโครงโมบายล ์
ข้ันตอนการประดิษฐ์ของใช้ ของตกแต่ง
ที่เลือก เปน็ แผนภาพความคิด
วัสดุ อุปกรณ์ท่ีใช้ในการทำาโมบายลป์ ลาตะเพียนจากเปลือกขา้ วโพด
ขนั้ ตอนการประดิษฐโ์ มบายล์ปลาตะเพียนจากเปลอื กข้าวโพด มีวธิ ีการดงั นี้
๑. เลอื กเปลือกข้าวโพดทไ่ี มม่ ีแมลงหรือไมม่ ีราเกาะกิน ซงึ่ ควรเลือกเปลือก
ทอ่ี ย่ดู า้ นใน เพราะจะนิ่ม สะอาด ไมม่ ฝี ุ่นละอองปะปน จากนั้นนำาไปแช่น้ำา
๕-๑๐ นาท ี ซง่ึ การแชน่ า้ำ จะชว่ ยใหเ้ ปลอื กข้าวโพดสะอาดและนิม่ ข้ึน
80
สุดยอดคู่มือครู 80
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด ep 3aseanรอบรู้อาเซียนและโลก
St ขัน้ ปฏบิ ตั ิ
และสรปุ ความรู้
หลังการปฏิบตั ิ
๒. นาำ เปลือกขา้ วโพดไปผึ่งให้แหง้ สนทิ จะได้ไม่เกิดเชื้อรา เวลาผึ่งควรคลี่
เปลอื กขา้ วโพดใหเ้ รียบ เพอ่ื ไม่ใหเ้ ปลือกข้าวโพดงอเมอ่ื แหง้ ๑๒. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันประดิษฐ์
ของใช้ ของตกแต่งท่ีเลือกและ
วางแผนขั้นตอนการทำ�งาน หรือ
เลือกประดิษฐ์ของใช้ ของตกแต่ง
ตามรายการตอ่ ไปนี้ ประเภทละ ๑ ช้นิ
ของใช ้ • กระถางจากขวดน้าํ
๓. นาำ เปลอื กขา้ วโพดมาตดั เป็นเส้น แลว้ นาำ มาต่อกนั ด้วยกาวลาเทกซ ์ ให้มีความยาว พลาสตกิ
พอประมาณ ดงั น้ัน ขนาดของตวั ปลาขึ้นอยกู่ บั ความกวา้ ง-ยาวของเปลอื กข้าวโพด
สาำ หรบั แบบสาธติ ใช้เปลือกข้าวโพด ๒ เส้น มขี นาดกวา้ ง ๒ ซม. ยาว ๓๐ ซม. • นาฬกิ าตดิ ผนัง
ของตกแต่ง • โมบายล์
ปลาตะเพียนจาก
เปลือกขา้ วโพด
• ภาพปะติดจาก
วสั ดเุ หลอื ใช้
ในท้องถิน่
๔. การสานปลาตะเพยี นแบบชนั้ เดียว มวี ิธีการสานตามภาพ ดังน้ี
๔.๑ จับเปลือกข้าวโพดเส้นท่ี ๑ และ ๔.๒ นำาเส้นที่ ๒ สอดเข้ากับเส้นท่ี ๑
เส้นที่ ๒ ให้ได้ลักษณะตาม ให้ได้ลักษณะตามภาพตัวอย่าง
ภาพตัวอย่าง
เส้นท่ี ๒
เส้นที่ ๑
81
81 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
Step 3 ข้ันปฏิบัติ
แหลละังสกราุปรปควฏาิบมัตริู้
๔.๓ นำาเส้นที่อยู่ด้านหน้าสอดผ่าน ๔.๔ ดึงทุกเส้นให้ตึง
๑๓. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันประเมิน ด้านหลัง ลอดวงท่ี ๒ ด้านล่าง
ผลงานการประดิษฐ์ของใช้ และ
ของตกแต่งในด้านความแข็งแรง ๔.๕ ใช้กรรไกรตัด ตกแต่งหางและครีบปลาให้สวยงาม
ทนทาน สวยงาม และประโยชน์
ใช้สอย หากพบข้อบกพร่องให้
ปรบั ปรงุ แก้ไขจนชน้ิ งานสมบรู ณ์
• สามารถสานปลาได้ตามความต้องการ จะสานปลาตัวเล็กหรือตัวใหญ่
ข้ึนอยู่กับผู้ประดิษฐ์ ดังนั้น ควรมีปลาหลาย ๆ ขนาด เพื่อความสวยงาม
ของโมบายล์ปลาตะเพียน
๕. เตรยี มผสมสีทช่ี น่ื ชอบลงในจานสี แล้วใชพ้ กู่ ันระบายสีลงบนตวั ของปลาตะเพยี น
รอใหส้ แี หง้ แลว้ วาดตา ปาก เกลด็ ปลา หรอื วาดลวดลายอนื่ ๆ ไดต้ ามความชอบ
82
สุดยอดคู่มือครู 82
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
คู่มือครูป.5
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search