การบัญชีต้นทุน1

สาขาวชิ า : การบญั ชี ใบความรู้ หนา้ ท่ี
แผน่ ที่ 3/9 82
ชอื่ วิชา : การบัญชตี น้ ทุน 1 รหัสวชิ า 3201-2003

งาน : การบญั ชีตน้ ทนุ งานสัง่ ทำ

2. เม่อื เบกิ วัตถุดบิ ไปใช้

เดบิต งานระหวา่ งผลิต 16,000

คา่ ใชจ้ า่ ยการผลิต 2,700

เครดติ วัตถดุ ิบ 18,700

-----------------------------------------------

3. เม่ือบันทกึ ค่าแรงงานและจา่ ยคา่ แรงงาน

- บนั ทกึ ค่าแรงงาน

เดบติ เดบิต คา่ แรงงาน 8,000

เครดติ คา่ แรงงานคา้ งจา่ ย 6,500

ภาษหี กั ณ ทีจ่ า่ ย 1,000

ประกันสังคมค้างจา่ ย 500

-----------------------------------------------

- จำแนกค่าแรงงาน

เดบติ เดบิต งานระหวา่ งผลิต 7,000

ค่าใช้จ่ายการผลติ 1,000

เครดติ คา่ แรงงาน 8,000

-----------------------------------------------

- จ่ายค่าแรงงาน

เดบิต คา่ แรงงานค้างจา่ ย 6,500

เครดติ เงินสด 6,500

-----------------------------------------------

4. เมอ่ื บันทึกคา่ ใชจ้ ่ายการผลติ

- บนั ทึกคา่ ใช้จา่ ยการผลติ ทีเ่ กิดขึน้ จริง

เดบิต คา่ ใช้จ่ายการผลิต 7,600

เครดติ ค่าเส่อื มราคาสะสม – อปุ กรณใ์ นโรงงาน 3,500

ค่าเสอื่ มราคาสะสม – โรงงาน 2,000

เงนิ สด (คา่ ใชจ้ า่ ยเบด็ เตล็ด,คา่ สาธารณปู โภคในโรงงาน) 2,100

คำอธบิ าย : บญั ชีคา่ ใช้จา่ ยการผลติ ในข้อ 4 นี้มีเฉพาะค่าใชจ้ า่ ยอน่ื ๆในโรงงาน ในขณะทว่ี ัตถดุ ิบทางอ้อม และ

คา่ แรงงานทางอ้อม ถกู บันทึกเข้าบัญชคี ่าใชจ้ ่ายการผลิตไปแลว้ ในขอ้ 2 และ 3)

สาขาวิชา : การบัญชี ใบความรู้ หนา้ ที่
แผ่นที่ 4/9 83
ช่อื วิชา : การบัญชตี น้ ทุน 1 รหัสวชิ า 3201-2003

งาน : การบัญชีต้นทนุ งานส่งั ทำ

-----------------------------------------------

- บนั ทกึ ค่าใช้จ่ายการผลติ คดิ เข้างาน (7,000 x 40%)

เดบติ งานระหว่างผลิต 2,800

เครดติ ค่าใช้จา่ ยการผลติ คิดเขา้ งาน 2,800
25,800
-----------------------------------------------

5. เมอื่ ผลติ เสร็จ

เดบติ สนิ ค้าสำเรจ็ รูป 25,800

เครดติ งานระหวา่ งผลติ

-----------------------------------------------

6. เมอ่ื ขายสินคา้

- บันทึกขายสินคา้

เดบิต ลกู หน้ี 70,000

เครดติ ขายสนิ คา้ 70,000

(บนั ทกึ การขายสนิ ค้าเปน็ เงนิ เช่อื )

-----------------------------------------

- บนั ทึกต้นทุนขาย

เดบติ ต้นทุนขาย 25,800

เครดติ สนิ ค้าสำเร็จรูป 25,800

(บันทึกตน้ ทนุ ขายสนิ ค้า)

-----------------------------------------------

7. ปิดคา่ ใช้จา่ ยการผลิต และบนั ทึกผลต่าง

เดบติ ค่าใชจ้ ่ายการผลติ คดิ เข้างาน 2,800

เครดติ ค่าใชจ้ ่ายการผลติ 2,800
8,500
(ปดิ คา่ ใชจ้ า่ ยการผลติ คดิ เข้างาน) 8,500

--------------------------------------------------

เดบิต ค่าใชจ้ า่ ยการผลติ คดิ เขา้ งานสูง(ต่ำ)ไป 8,500

เครดติ ค่าใช้จ่ายการผลติ

(ปดิ คา่ ใชจ้ ่ายการผลติ )

----------------------------------------------------

เดบิต ต้นทุนขาย 8,500

เครดติ คา่ ใช้จา่ ยการผลติ คิดเขา้ งานสูง(ตำ่ )ไป

(ปดิ ค่าใช้จ่ายการผลติ คิดเข้างานสงู (ตำ่ )ไปเขา้ ต้นทนุ ขาย)

สาขาวิชา : การบญั ชี ใบความรู้ หน้าท่ี
แผน่ ที่ 5/9 84
ช่อื วิชา : การบัญชตี ้นทุน 1 รหสั วิชา 3201-2003

งาน : การบญั ชีต้นทนุ งานส่งั ทำ

3. การบญั ชีเกย่ี วกบั เศษวสั ดุ

เศษวตั ถุดบิ (Scrap material) หมายถึง เศษของวตั ถดุ ิบที่เหลอื จากกระบวนการผลติ โดยปกติเศษวตั ถดุ ิบ

ดังกลา่ วมีมลู คา่ ไมส่ ูง เช่น เศษไม้ หรอื ขีเ้ ล่อื ยที่เหลอื จากการผลิตเฟอร์นิเจอร,์ เศษผ้าที่เหลือจากการผลิตเสือ้ ผ้า เปน็ ตน้

การบนั ทึกบญั ชเี กี่ยวกับเศษวตั ถดุ บิ มี 2 กรณดี ังน้ี

กรณีที่ 1 ไม่ทราบราคาตลาดของเศษวัตถดุ บิ หรือเศษวตั ถุดบิ มรี าคาคอ่ นขา้ งต่ำ

- เม่ือเกิดเศษวัตถุดบิ : บนั ทกึ ทรงจำ

- เมอื่ ขายเศษวัตถดุ ิบ :

เดบิต เงนิ สด xx

เครดติ งานระหว่างผลติ หรือ xx

ค่าใช้จ่ายการผลิต หรือ xx

รายไดจ้ ากการขายเศษวตั ถุดิบ xx

กรณที ี่ 2 ทราบราคาตลาดของเศษวัตถุดิบ หรอื เศษวตั ถดุ ิบมรี าคาคอ่ นขา้ งสงู
- เมื่อเกดิ เศษวัตถุดบิ :

เดบิต เศษวตั ถดุ บิ xx

เครดติ งานระหว่างผลิต หรอื xx
xx
ค่าใชจ้ ่ายการผลติ หรือ xx

รายได้จากการขายเศษวตั ถุดิบ

- เม่อื ขายเศษวัตถดุ ิบ : xx
เดบ-ิต เงนิ สด
xx
- เครดติ เศษวัตถุดบิ

คำอธบิ าย : การจะพิจารณาวา่ จะเครดติ ด้วยงานระหว่างผลติ / คา่ ใช้จ่ายการผลติ / รายได้จากการขายเศษวตั ถดุ ิบ มี
หลักเกณฑ์ดงั นี้

เครดติ งานระหวา่ งผลติ เม่ือทราบวา่ เศษวตั ถดุ ิบดังกลา่ วเปน็ ของงานชน้ิ ใด หรือแผนกใด เครดติ ค่าใช้จา่ ย
การผลิต เมือ่ ไม่ทราบวา่ เศษวัตถดุ บิ ดังกลา่ วเปน็ ของงานชนิ้ ใด หรอื แผนกใด

เครดติ รายไดจ้ ากการขายเศษวตั ถุดิบ เมื่อตอ้ งการแสดงมลู คา่ ของเศษวตั ถดุ ิบเปน็ รายได้อน่ื ๆ
ในงบกำไรขาดุทน

สาขาวิชา : การบัญชี ใบความรู้ หน้าท่ี
แผน่ ท่ี 6/9 85
ชื่อวิชา : การบัญชตี ้นทนุ 1 รหัสวชิ า 3201-2003

งาน : การบญั ชีตน้ ทนุ งานสัง่ ทำ

4. การบญั ชีเกย่ี วกบั ของเสยี
ของเสยี (Spoilage units) หมายถงึ สินคา้ ทผี่ ลิตไมไ่ ด้มาตรฐานตามท่จี ะควรเป็น โดยไม่สามารถแก้ไขหรอื

ปรบั ปรุงใหเ้ ป็นสนิ คา้ ดไี ด้ อาจท้งิ หรอื นำไปขายในราคาถกู แบ่งออกเป็น 2 ลักษณะดังน้ี
1. ของเสียปกติ (Normal spoilage) หมายถงึ หน่วยเสยี ทีเ่ กดิ ขนึ้ ภายใตส้ ภาพการผลติ ท่ีมปี ระสิทธิภาพ
การบันทึกบญั ชเี กี่ยวกับของเสียโดยท่ัวไปสามารถบันทกึ ได้ 2 วธิ ีดังนี้
1.1 ตน้ ทุนของเสียถือเปน็ ต้นทนุ ของงานทัง้ หมด (Allocated to all jobs) วิธีนจ้ี ะลดงานระหวา่ ง

ผลิตลงด้วยจำนวนหนว่ ยเสยี คณู ตน้ ทนุ การผลิตตอ่ หนว่ ย หนว่ ยของเสยี ทค่ี าดวา่ จะขายได้จะบันทกึ เปน็ สนิ ทรัพย์
ผลตา่ งระหวา่ งต้นทุนทัง้ หมด กบั มลู ค่าของเสยี ท่ีคาดว่าจะขายได้ ใหบ้ นั ทึกเปน็ ค่าใช้จา่ ยการผลติ

เดบิต ของเสยี (มลู คา่ ที่คาดวา่ จะขายได้) xx

คา่ ใชจ้ ่ายการผลิต xx

เครดิต งานระหวา่ งผลติ เลขที่..... xx

ตวั อยา่ งที่ 4.1 กจิ การผลติ งานเลขท่ี 007 มีหนว่ ยเสยี ปกติ 100 หนว่ ย ซ่ึงมีตน้ ทนุ ตอ่ หนว่ ยเทา่ กบั

10 บาท คาดวา่ หน่วยเสยี จะขายได้หนว่ ยละ 2 บาท

เดบิต ของเสยี (100 x 2) 200

ค่าใชจ้ ่ายการผลติ 800

เครดติ งานระหว่างผลติ เลขท่ี 007 (100 x 10) 1,000

1.2 ตน้ ทุนของเสยี ถือเป็นตน้ ทนุ ของงานนน้ั ๆ (Allocated to specific jobs) วธิ นี ีจ้ ะลดงาน

ระหวา่ งผลติ ท่ีเคยบนั ทกึ ไวล้ งด้วยจำนวนเงนิ ทค่ี าดวา่ จะขายของเสียได้ และจะบันทกึ ของเสยี เปน็ สินทรพั ยด์ ้วยยอดท่ี

เท่ากนั

ตัวอย่างที่ 4.2 จากตวั อยา่ งที่ 4.1

เดบิต ของเสยี (100 x 2) 200

เครดิต งานระหวา่ งผลติ เลขที่ 007 200

2. ของเสยี เกนิ ปกติ (Abnormal spoilage) หมายถงึ หนว่ ยเสียทีเกดิ ขน้ึ ภายใตส้ ภาพการผลติ ท่ไี มม่ ี

ประสิทธภิ าพ เช่น วตั ถุดิบไม่ไดม้ าตรฐาน, พนักงานไมม่ ีความชำนาญในการปฏิบตั งิ าน เปน็ ต้น ดว้ ยเหตุน้ีจงึ ถอื เปน็ “ผล

ขาดทุนจากของเสยี เกนิ ปกติ” แสดงเป็นรายการพเิ ศษในงบกำไรขาดทนุ แยกจากการแสดงผลการดำเนนิ งานปกติ การ

บันทกึ บัญชีเปน็ ดงั นี้

เดบิต ของเสีย (มลู คา่ ทคี่ าดวา่ จะขายได)้ xx

ขาดทนุ จากของเสียเกินปกติ xx

เครดิต งานระหว่างผลติ เลขท่.ี .... xx

สาขาวชิ า : การบญั ชี ใบความรู้ หนา้ ท่ี
แผ่นที่ 7/9 86
ช่ือวิชา : การบัญชตี น้ ทนุ 1 รหสั วชิ า 3201-2003

งาน : การบญั ชีต้นทนุ งานสั่งทำ

คำอธิบาย : รายการพเิ ศษ หมายถึง ผลกำไรหรอื ขาดทนุ ทมี่ ไิ ดเ้ กดิ ขนึ้ เนือ่ งจากรายการปกติ หรอื
รายการทเี่ กดิ ข้นึ เปน็ ประจำอยา่ งสม่ำเสมอ เชน่ ขาดทนุ จากไฟไหมค้ ลังสินคา้ , กำไรจากการลดคา่ เงนิ บาท เปน็ ตน้

ตัวอย่างท่ี 4.3 งานเลขท่ี 010 จำนวน 500 หน่วย มีตน้ ทุนการผลติ ทง้ั สนิ้ 20,000 บาท พบวา่ มี
หน่วยเสยี เกินปกติ 10 หน่วย ซ่ึงเกดิ จากพนกั งานควบคุมเครอ่ื งจกั รปฏิบัติงานผดิ พลาด กิจการคาดว่าจำนวนหน่วยเสยี
ดงั กล่าวจะสามารถขายไดห้ นว่ ยละ 30 บาท

เดบิต ของเสยี (10 x 30) 300

ขาดทนุ จากของเสยี เกินปกติ 100

เครดิต งานระหว่างผลิต เลขที่ 010 (10 x 40) 400

5. การบญั ชีเกยี่ วกับสินคา้ มีตำหนิ
ของมตี ำหนิ (Defective units) หมายถึง สินค้าทผ่ี ลิตไมไ่ ด้มาตรฐานตามทจ่ี ะควรเป็น โดยสามารถแก้ไขหรอื

ปรบั ปรุงใหเ้ ป็นสินค้าดไี ด้ ซ่งึ มตี น้ ทนุ เพิม่ ขึน้ ในการปรบั ปรงุ สนิ คา้
ของมตี ำหนิสามารถนำมาแก้ไขปรับปรงุ ใหส้ ินคา้ มสี ภาพดี และนำไปขายรวมกับสนิ ค้าปกตไิ ด้ แต่การปรบั ปรุงแกไ้ ข

ดังกล่าวจะมตี น้ ทุนเพมิ่ ขึน้ การบนั ทึกบัญชเี ก่ยี วกับต้นทุนคา่ ซ่อมแซมของมีตำหนิ แบง่ ออกเป็น 2 ลกั ษณะดังน้ี
1. ของมีตำหนปิ กติ (Normal Defective) เป็นของมตี ำหนทิ ี่กิจการประมาณไวล้ ว่ งหน้าวา่ อาจมีของมี

ตำหนใิ นปริมาณทีก่ ิจการยอมรบั ได้ ซึง่ ตน้ ทุนในการแก้ไขปรบั ปรุงสามารถบนั ทึกบัญชไี ด้ 2 วธิ ดี ังน้ี
1.1 ตน้ ทนุ ของเสยี ถอื เปน็ ตน้ ทนุ ของงานท้งั หมด (Allocated to all jobs)

เดบิต คา่ ใช้จา่ ยการผลติ xx

เครดิต วัตถดุ ิบ xx
xx
ค่าแรงงาน
xx
คา่ ใชจ้ ่ายการผลติ คิดเขา้ งาน

1.2 ต้นทนุ ของเสียถอื เปน็ ตน้ ทุนของงานนนั้ ๆ (Allocated to specific jobs)

เดบติ งานระหว่างผลติ เลขท่.ี .... xx

เครดติ วตั ถุดบิ xx
xx
ค่าแรงงาน
xx
ค่าใชจ้ า่ ยการผลิตคดิ เข้างาน

สาขาวิชา : การบัญชี ใบความรู้ หน้าท่ี
แผน่ ท่ี 8/9 87
ชอื่ วิชา : การบัญชีต้นทนุ 1 รหัสวิชา 3201-2003

งาน : การบัญชีตน้ ทนุ งานสั่งทำ

ตัวอย่างท่ี 5.1 งานเลขท่ี 078 พบสินคา้ มตี ำหนิ 50 หนว่ ย สนิ ค้ามตี ำหนิดังกลา่ วมคี า่ ใชจ้ ่ายในการปรับปรงุ

แก้ไขให้อยูใ่ นสภาพพร้อมขาย ดังนี้

วตั ถุดบิ ทางตรง 2,000

ค่าแรงงานทางตรง 500

ค่าใชจ้ า่ ยการผลติ คดิ เขา้ งาน 250

รวม 2,750

ตน้ ทนุ ของเสยี ถือเปน็ ต้นทนุ ของงานทงั้ หมด ต้นทุนของเสียถอื เป็นต้นทนุ ของงานน้ันๆ

เดบิต คา่ ใช้จ่ายการผลติ 2,750 เดบิต งานระหวา่ งผลิตเลขท่ี 078 2,750
เครดิต วตั ถดุ บิ
ค่าแรงงาน 2,000 เครดิต วตั ถุดิบ 2,000
ค่าใช้จ่ายการผลติ คดิ เขา้ งาน
500 คา่ แรงงาน 500

250 คา่ ใช้จา่ ยการผลติ คดิ เข้างาน 250

2. ของมีตำหนเิ กินปกติ (Abnormal Defective) ของมีตำหนเิ กินปกติจะมจี ำนวนเกนิ กว่าของมตี ำหนิ
ปกตทิ กี่ จิ การประมาณการไว้ โดยอาจเกดิ จากกระบวนการผลติ ทีไ่ มม่ ีประสทิ ธิภาพต่างๆ ดังน้นั ค่าใชจ้ ่ายท่นี ำไปปรับปรงุ
แก้ไขใหส้ นิ คา้ มีสภาพดเี พ่ือรอการขาย จะบันทกึ เป็น “ผลขาดทุนจากของมีตำหนเิ กินปกติ” ซ่ึงจะแสดงเป็น
รายการพเิ ศษในงบกำไรขาดทนุ แยกจาการแสดงผลการดำเนินงานปกติ การบนั ทึกบญั ชเี ป็นดงั น้ี

เดบติ ผลขาดทุนจากของมตี ำหนิเกนิ ปกติ xx
เครดติ วตั ถดุ บิ
คา่ แรงงาน xx
คา่ ใช้จา่ ยการผลติ คดิ เข้างาน xx
xx

ตวั อย่างท่ี 5.2 งานเลขท่ี 639 ได้มีการประมาณของมีตำหนิปกตไิ ม่เกิน 10 หนว่ ย ซงึ่ เมอื่ ทำการผลิตจริง

พบวา่ ของมตี ำหนิท้งั สน้ิ เทา่ กบั 40 หน่วย ของมตี ำหนดิ งั กลา่ วเสยี คา่ ใช้จ่ายในการปรับปรุงให้มสี ภาพพรอ้ มขาย ดงั นี้

(สมมุตติ น้ ทุนของงานที่มตี ำหนิปกติถือเป็นต้นทนุ ของงานน้นั ๆ)

วตั ถุดบิ ทางตรง 3,000 บาท

ค่าแรงงานทางตรง 2,000 บาท

ค่าใช้จ่ายการผลติ คดิ เขา้ งาน 4,000 บาท

รวม 9,000 บาท

สาขาวชิ า : การบญั ชี ใบความรู้ หนา้ ท่ี
แผ่นที่ 9/9 88
ชือ่ วิชา : การบัญชีตน้ ทนุ 1 รหสั วชิ า 3201-2003

งาน : การบัญชีตน้ ทุนงานส่งั ทำ

ตน้ ทนุ เปน็ ของงานทั้งหมด ต้นทุนเปน็ ของงานนนั้ ๆ

เดบิต ค่าใชจ้ ่ายการผลิต 2,250 เดบิต งานระหวา่ งผลิตเลขที่ 639 2,250

เครดิต วตั ถดุ บิ 750 เครดิต วตั ถดุ ิบ 750

ค่าแรงงาน 500 ค่าแรงงาน 500

คา่ ใช้จา่ ยการผลติ คิดเข้างาน 1,000 คา่ ใช้จา่ ยการผลติ คดิ เข้างาน 1,000

เดบิต ผลขาดทนุ จากของมตี ำหนิเกนิ ปกติ 6,750 เดบติ ผลขาดทุนจากของมีตำหนิเกินปกติ 6,750

เครดิต วตั ถดุ บิ 2,250 เครดติ วัตถดุ ิบ 2,250

คา่ แรงงาน 1,500 ค่าแรงงาน 1,500

คา่ ใชจ้ า่ ยการผลติ คดิ เขา้ งาน 3,000 ค่าใช้จ่ายการผลติ คิดเข้างาน 3,000

ปกติ เกนิ ปกติ

3,000 x 10 = 750 3,000 x 30 = 2,250
500 1,500
40 1,000 40 3,000
2,250 6,750
2,000 x 10 = 2,000 x 30 =

40 40

4,000 x 10 = 4,000 x 30 =

40 40

รวม รวม

สาขาวชิ า : การบัญชี ใบทดสอบ หนา้ ที่
89
ชือ่ วิชา : การบัญชตี น้ ทนุ 1 รหสั วิชา 3201-2003

งาน : การบญั ชีตน้ ทนุ งานสง่ั ทำ แผน่ ท่ี 1/2

คำช้แี จง จงเลอื กคำตอบทีถ่ กู ตอ้ งทส่ี ดุ เพยี งคำตอบเดยี ว แลว้ ทำเคร่ืองหมาย  ลงในกระดาษคำตอบ

สาขาวิชา : การบัญชี ใบทดสอบ หนา้ ที่
แผน่ ที่ 2/2 90
ชอ่ื วิชา : การบัญชตี น้ ทนุ 1 รหสั วิชา 3201-2003

งาน : การบัญชีตน้ ทุนงานสั่งทำ

สาขาวิชา : การบญั ชี ใบเฉลยใบทดสอบ

ชื่อวิชา : การบัญชตี น้ ทนุ 1 รหสั วิชา 3201-2003 หนา้ ท่ี
แผ่นท่ี 1/1 91
งาน : การบัญชีต้นทนุ งานส่ังทำ

สาขาวชิ า : การบัญชี ใบมอบหมายงาน

ชือ่ วิชา : การบัญชีต้นทุน 1 รหสั วชิ า 3201-2003 หนา้ ท่ี
แผ่นที่ 1/1 92
งาน : การบัญชีตน้ ทุนงานสงั่ ทำ

จุดประสงคก์ ารมอบงาน
1. เพื่อใหผ้ เู้ รยี นรจู้ ักใชเ้ วลาวา่ งให้เป็นประโยชน์
2. เพ่อื ให้ผู้เรียนไดค้ น้ คว้าหาความรู้เพ่ิมเติม
3. เพอ่ื ให้ผูเ้ รียนมคี วามรับผดิ ชอบตอ่ ตนเอง

แนวทางการปฏิบตั งิ าน

ครูมอบหมายงาน นกั เรียนคน้ คว้า นกั เรยี นนำเสนอ นกั เรียนสง่ ผลงาน
เป็นการบา้ น งานตนเอง ครใู ห้คะแนน

แหล่งค้นควา้
หนังสอื เรยี น ตำราเรยี น

คำถาม/ปญั หา
1. ในการคน้ ควา้ งานนักเรียนพบปัญหาอะไรบ้าง
2. นกั เรยี นแก้ปัญหาอย่างไร
3. นกั เรียนไดอ้ ะไรจากการไปคน้ คว้างาน

กำหนดเวลาส่งงาน
ก่อนครสู อนคาบต่อไป