คู่มือจัดซื้อจัดจ้างพัสดุ เปลี่ยนหน้าปก

คำนำ

พระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 มีผลใช้บังคับ
เมื่อวันที่ 23 สิงหาคม 2560 ส่งผลให้การดำเนนิ การจดั ซื้อจัดจา้ งและการบริหารพัสดขุ องสำนักงาน กศน.
จังหวัดพะเยา ต้องดำเนินการตามพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560
กฎกระทรวงออกตามพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ระเบียบ
กระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 และหนังสือเวียน
ที่เกย่ี วขอ้ ง

สำนักงานกศน.จังหวัดพะเยา มีหน้าที่ดำเนินการและให้บริการเกี่ยวกับการเงิน การบัญชี
การบริหารงบประมาณ การพัสดุ ของสำนักงานกศน.จังหวัดพะเยา รวมทั้งสนับสนุนการปฏิบัติงานของ
สถานศึกษาในสำนักงาน กศน. จังหวัดพะเยา ให้ดำเนินการด้านการเงิน การคลัง การพัสดุได้อย่างถูกต้อง
โปร่งใส และรวดเร็ว จึงได้จัดทำคู่มือการปฏิบัติงานด้านการจัดซื้อจัดจ้างพัสดุ เพื่อให้สถานศึกษาในสังกัด
สำนกั งาน กศน. จงั หวัดพะเยา ใช้เป็นแนวทางในการปฏิบตั ิงานไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง

อนึ่ง การจัดทำคู่มือการปฏิบัติงานในครั้งนี้ จัดทำไว้เพียงด้านการจัดซื้อจัดจ้างพัสดุ ยกเว้น
งานจ้างที่ปรึกษาและงานจ้างออกแบบหรือควบคุมงานก่อสร้าง เนื่องจากเป็นเรื่องที่สถานศึกษาในสังกัด
สำนักงานกศน.จังหวัดพะเยา ใช้ปฏิบัติงานมากกว่าด้านอื่น และหวังเป็นอย่างยิ่งว่าแนวทางการปฏิบัติงาน
ด้านการจัดซื้อจัดจ้างพัสดุฉบับนี้จะเป็นประโยชน์แก่ผู้ปฏิบัติงานของทุกหน่วยงาน หากพบข้อผิดพลาด
ประการใดโปรดแจง้ ใหผ้ ้จู ัดทำทราบ เพอื่ ปรับปรงุ แกไ้ ขตอ่ ไป

มีนา กติ ชิ านนท์
สำนักงานกศน.จงั หวดั พะเยา

สารบัญ

เรอ่ื ง หนา้
กฎหมายและแนวทางปฏบิ ัติทเ่ี ก่ยี วข้อง........................................................................................................1
โครงสร้างของพระราชบัญญตั ิการจัดซือ้ จัดจ้างและการบริหารพสั ดภุ าครฐั พ.ศ. 2560.............................2
โครงสร้างของระเบยี บกระทรวงการคลงั ว่าด้วยการจัดซ้ือจัดจ้างและการบริหารพสั ดภุ าครฐั พ.ศ. 2560..2
คำนยิ าม.........................................................................................................................................................5
หลักการจดั ซื้อจัดจ้างและการบรหิ ารพสั ดุ.....................................................................................................8
อำนาจดำเนนิ การจัดซื้อจดั จ้าง......................................................................................................................9
การตรวจสอบผ้มู ีผลประโยชน์รว่ มกนั ............................................................................................................10
คณะกรรมการซ้ือหรือจา้ ง..............................................................................................................................11
กระบวนการจัดซอ้ื จัดจ้างและการบริหารพัสดภุ าครัฐ....................................................................................13

ขนั้ ตอนที่ 1 จดั ทำแผนการจดั ซื้อจัดจา้ ง.................................................................................................14
ขนั้ ตอนที่ 2 จดั ทำรา่ งขอบเขตของงาน หรือรายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะของพสั ดุ............................15

หรอื แบบรูปรายการงานก่อสร้างที่จะซ้ือหรือจ้าง และกำหนดราคากลาง
ขน้ั ตอนท่ี 3 จดั ทำรายงานขอซ้ือหรือขอจา้ ง...........................................................................................17
ขน้ั ตอนที่ 4 ดำเนินการจัดซื้อหรอื จ้าง.....................................................................................................18
ขน้ั ตอนที่ 5 ทำสญั ญา.............................................................................................................................18
ข้ันตอนท่ี 6 การบรหิ ารสญั ญาและการตรวจรับพสั ดุ..............................................................................20
ขนั้ ตอนที่ 7 การบรหิ ารพัสดุ...................................................................................................................22
แนวทางการปฏิบัติงานดา้ นการจัดซอื้ จดั จา้ งพัสดุ..........................................................................................25
1. วธิ ปี ระกาศเชิญชวนทวั่ ไป ..................................................................................................................25

1.1 วิธตี ลาดอิเล็กทรอนิกส์ (e-market) ..........................................................................................26
๑.2 วิธีประกวดราคาอิเลก็ ทรอนิกส์ (e-bidding) .............................................................................30
๑.3 วธิ สี อบราคา................................................................................................................................36
2. วิธคี ัดเลือก .........................................................................................................................................41
3. วิธเี ฉพาะเจาะจง.................................................................................................................................45
การจัดซอื้ จัดจ้างตามกฎกระทรวงกำหนดพสั ดุทร่ี ัฐต้องการสง่ เสรมิ หรือสนบั สนนุ ........................................50
และกำหนดวธิ กี ารจดั ซื้อจดั จ้างโดยวธิ ีคัดเลือกและวิธีเฉพาะเจาะจง พ.ศ. 2560
ภาคผนวก.......................................................................................................................................................51
ภาคผนวก 1 กฎหมาย ระเบยี บ และหนังสือเวียนท่เี กี่ยวขอ้ ง.................................................................52
ภาคผนวก 2 การมอบอำนาจในการสัง่ ซ้ือหรือสง่ั จ้างของหวั หนา้ หน่วยงาน ..........................................56
เอกสารอา้ งอิง ................................................................................................................................................๖๑

แนวทางการปฏิบตั งิ านดา้ นการจดั ซือ้ จดั จา้ งพสั ดุ หนา้ ข

แนวทางการปฏบิ ตั งิ านด้านการจัดซ้อื จดั จา้ งพสั ดุ

พระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 มีผลใช้บังคับ
เมื่อวันที่ 23 สิงหาคม 2560 การประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ เพื่อให้การดาเนินการจัดซ้ือจัดจ้าง
และการบรหิ ารพัสดภุ าครัฐมีกรอบการปฏิบัติงานที่เป็นมาตรฐานเดียวกัน มีความโปร่งใสและมีการแข่งขัน
อย่างเป็นธรรม มีการดาเนินการจัดซ้ือจัดจ้างที่คานึงถึงวัตถุประสงค์ของการใช้งานเป็นสาคัญ ซ่ึงจะ
ก่อให้เกิดความคุ้มค่าในการใช้จ่ายเงิน และมีการประเมินผลการปฏิบัติงานทาให้การจัดซื้อจัดจ้าง
มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล รวมทั้งให้เป็นไปตามหลักธรรมาภิบาล มีการส่งเสริมให้ภาคประชาชน
มีส่วนร่วมในการตรวจสอบการจัดซ้ือจัดจ้างภาครัฐ ซึ่งเป็นมาตรการหน่ึงเพื่อป้องกันปัญหาการทุจริตและ
ประพฤติมิชอบในการจัดซ้ือจัดจ้างภาครัฐ ประกอบกับมาตรการอื่นๆ เช่น การจัดซื้อจัดจ้างด้วยวิธีการ
ทางอิเล็กทรอนิกส์ ซ่ึงจะทาให้เกิดความโปร่งใสในการดาเนินการจัดซ้ือจัดจ้างภาครัฐ อันจะเป็นการสร้าง
ความเช่ือมน่ั ใหก้ ับสาธารณชนและก่อนให้เกิดผลดีกบั การจดั ซ้ือจดั จา้ งภาครฐั ให้เป็นท่ียอมรบั โดยทวั่ ไป

กฎหมายและแนวทางปฏบิ ัติทีเ่ กี่ยวข้อง

1. พระราชบัญญตั ิการจดั ซื้อจัดจา้ งและการบริหารพสั ดภุ าครัฐ พ.ศ. 2560
2. กฎกระทรวงออกตามพระราชบญั ญัตกิ ารจัดซ้ือจดั จ้างและการบริหารพสั ดภุ าครฐั พ.ศ. 2560

 กาหนดใหห้ น่วยงานอื่นเป็นหน่วยงานของรัฐตามพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและ
การบริหารพสั ดุภาครฐั พ.ศ. 2560

 กาหนดหลกั เกณฑ์เกี่ยวกับผทู้ ่ีมีสิทธขิ อขึน้ ทะเบยี นผปู้ ระกอบการ พ.ศ. 2560
 กาหนดพัสดุท่ีรัฐต้องการส่งเสริมหรือสนับสนุนและกาหนดวิธีการจัดซื้อจัดจ้างพัสดุ
โดยวธิ ีคัดเลือกและวธิ ีเฉพาะเจาะจง พ.ศ. 2560
 กาหนดวงเงินการจัดซอ้ื จัดจา้ งพสั ดุโดยวิธเี ฉพาะเจาะจง วงเงินการจัดซอ้ื จดั จ้างที่ไม่ทา
ขอ้ ตกลงเป็นหนงั สือ และวงเงนิ การจัดซ้ือจดั จา้ งในการแตง่ ตั้งผตู้ รวจรับพสั ดุ พ.ศ. 2560
 กาหนดหลกั เกณฑ์ วิธกี าร และเงอื่ นไขการขน้ึ ทะเบยี นท่ีปรกึ ษา พ.ศ. 2560

 กาหนดอัตราค่าจา้ งผู้ใหบ้ รกิ ารงานจา้ งออกแบบหรือควบคุมงานกอ่ สรา้ ง พ.ศ. 2560
 กาหนดเรื่องการจดั ซือ้ จดั จา้ งกับหน่วยงานของรัฐทใี่ ชส้ ทิ ธิอุทธรณ์ไม่ได้ พ.ศ. 2560

 กาหนดกรณกี ารจัดซ้อื จดั จา้ งพสั ดโุ ดยวธิ ีเฉพาะเจาะจง พ.ศ. 2560 (ยกเลกิ )
 กาหนดกรณีการจัดซ้ือจดั จา้ งพสั ดุโดยวธิ ีเฉพาะเจาะจง พ.ศ. 2561
3. ระเบียบกระทรวงการคลงั ว่าดว้ ยการจัดซ้อื จัดจ้างและการบรหิ ารพสั ดภุ าครฐั พ.ศ. 2560
4. ประกาศคณะกรรมการ

 คณะกรรมการนโยบายการจัดซอ้ื จดั จ้างและการบริหารพัสดภุ าครัฐ

 คณะกรรมการวนิ จิ ฉัยปัญหาการจัดซอื้ จัดจ้างและการบรหิ ารพัสดุภาครฐั

แนวทางการปฏบิ ตั งิ านดา้ นการจดั ซอื้ จดั จา้ งพสั ดุ หนา้ 1

 คณะกรรมการราคากลางและขึ้นทะเบียนประกอบการ
 คณะกรรมการความรว่ มมือป้องกันการทจุ ริต
 คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์และข้อร้องเรยี น
5. หนงั สอื เวียนที่เกย่ี วข้อง

โครงสร้างของพระราชบัญญตั ิการจัดซื้อจัดจา้ งและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560

มาตรา หมวด

1 - 5 ชอ่ื กฎหมาย เวลาให้ใชบ้ ังคบั ยกเลิกบทบญั ญตั ิเกี่ยวกบั พสั ดุ การจัดซื้อจัดจ้าง

หรอื การบรหิ ารพัสดุ นิยาม ผูร้ กั ษาการตามพระราชบญั ญัติ

6 - 15 หมวด 1 บททัว่ ไป

16 - 19 หมวด 2 การมีส่วนร่วมของภาคประชาชนและผู้ประกอบการในการ

ป้องกันการทุจริต

20 - 45 หมวด 3 คณะกรรมการ

46 - 50 หมวด 4 องค์กรสนบั สนนุ ดูแลการจดั ซื้อจดั จา้ งและการบริหารพสั ดุภาครฐั

51 - 53 หมวด 5 การขึ้นทะเบยี นผปู้ ระกอบการ

54 - 68 หมวด 6 การจดั ซือ้ จัดจ้าง

69 - 78 หมวด 7 งานจ้างท่ปี รกึ ษา

79 - 92 หมวด 8 งานจ้างออกแบบหรือควบคุมงานกอ่ สรา้ ง

93 - 99 หมวด 9 การทาสญั ญา

100 - 105 หมวด 10 การบริหารสัญญาและการตรวจรบั พัสดุ

106 - 108 หมวด 11 การประเมนิ ผลการปฏบิ ตั ิงานของผ้ปู ระกอบการ

109 - 111 หมวด 12 การทง้ิ งาน

112 - 113 หมวด 13 การบริหารพัสดุ

114 - 119 หมวด 14 การอทุ ธรณ์

120 - 121 หมวด 15 บทกาหนดโทษ

122 - 132 บทเฉพาะกาล

โครงสร้างของระเบยี บกระทรวงการคลงั วา่ ด้วยการจดั ซ้อื จดั จ้างและการบรหิ ารพสั ดภุ าครฐั พ.ศ. 2560

ขอ้ หมวด
1 ชื่อระเบยี บ
2 เวลาให้ใช้บงั คบั
3 ผรู้ ักษาการตามระเบยี บ

หมวด 1 ข้อความทวั่ ไป
4 ส่วนท่ี 1 นยิ าม

แนวทางการปฏบิ ตั ิงานดา้ นการจดั ซื้อจดั จ้างพัสดุ หน้า 2

ข้อ หมวด 2 หมวด
5 หมวด 3 สว่ นท่ี 2 การมสี ว่ นไดเ้ สียในเรือ่ งท่ีประชุมพิจารณา
6-8 ส่วนที่ 3 ผูม้ อี านาจและการมอบอานาจ
9 - 10 สว่ นท่ี 4 การดาเนนิ การด้วยวธิ ที างอเิ ล็กทรอนิกส์
11 - 13 ส่วนที่ 5 การจดั ทาแผนการจดั ซ้อื จดั จา้ ง
14 - 15 สว่ นที่ 6 การตรวจสอบผู้มผี ลประโยชน์รว่ มกนั
16 สว่ นที่ 7 การจัดทาบันทกึ รายงานผลการพจิ ารณา
การซ้อื หรอื จ้าง
17 - 20 ส่วนที่ 1 บททัว่ ไป
ส่วนที่ 2 กระบวนการซือ้ หรอื จา้ ง
21
- การจดั ทาร่างขอบเขตของงานหรือรายละเอยี ด
22 - 24 คุณลักษณะเฉพาะของพสั ดุหรือแบบรปู รายการ
25 - 27 งานกอ่ สร้าง
28 - รายงานขอซือ้ หรือขอจา้ ง
29 - 33 - คณะกรรมการซอื้ หรอื จา้ ง
34 - 42 - วิธกี ารซอ้ื หรือจา้ ง
43 - 60 - วิธปี ระกาศเชิญชวนทั่วไป
61 - 73 - วธิ ตี ลาดอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์
74 - 77 - วิธีประกวดราคาอเิ ล็กทรอนกิ ส์
78 - 81 - วิธสี อบราคา
82 - วธิ ีคดั เลือก
83 - วิธีเฉพาะเจาะจง
84 - 88 - การจา้ งออกแบบรวมก่อสร้าง
89 - 91 - เกณฑ์การพจิ ารณาคดั เลือกข้อเสนอ
- อานาจในการสั่งซือ้ หรอื ส่ังจ้าง
92 - การจ่ายเงินลว่ งหน้า
93 - 95 สว่ นท่ี 3 การเชา่
96 - 100 - การเชา่ สังหารมิ ทรพั ย์ และอสงั หารมิ ทรพั ย์
- การเช่าอสงั หารมิ ทรัพย์
101 - 102 ส่วนที่ 4 การแลกเปลี่ยน
งานจ้างทปี่ รกึ ษา
103 สว่ นท่ี 1 บททว่ั ไป
ส่วนท่ี 2 กระบวนการจา้ งทป่ี รึกษา
- การจัดทารา่ งขอบเขตของงานจ้างท่ปี รกึ ษา

แนวทางการปฏบิ ตั งิ านดา้ นการจดั ซื้อจดั จ้างพัสดุ หน้า 3

ข้อ หมวด 4 หมวด
104 - รายงานขอจา้ งทปี่ รกึ ษา
105 - 107 หมวด 5 - คณะกรรมการดาเนินการจา้ งท่ปี รกึ ษา
108 หมวด 6 - วิธกี ารจา้ งที่ปรกึ ษา
109 - 118 - วธิ ปี ระกาศเชิญชวนทั่วไป
119 - 123 - วธิ ีคดั เลือก
124 - 125 - วิธเี ฉพาะเจาะจง
126 - เกณฑ์การพจิ ารณาคดั เลือกข้อเสนอ
127 - 128 - อานาจในการสงั่ จ้างงานทป่ี รึกษา
129 - คา่ จ้างทป่ี รกึ ษา
130 - ค่าจ้างลว่ งหน้า

131 - 138 งานจ้างออกแบบหรือควบคมุ งานกอ่ สรา้ ง
ส่วนท่ี 1 บทท่ัวไป
139 ส่วนที่ 2 กระบวนการจา้ งออกแบบหรือควบคมุ งานก่อสร้าง

140 - การจัดทารา่ งขอบเขตของงานจา้ งออกแบบ
141 - 143 หรอื ควบคุมงานก่อสรา้ ง
- รายงานขอจ้างออกแบบหรือควบคุมงานก่อสร้าง
144 - คณะกรรมการดาเนินงานจา้ งออกแบบหรือ
145 - 148 ควบคุมงานก่อสรา้ ง
149 - 151 - วิธกี ารจ้างออกแบบหรือควบคมุ งานกอ่ สรา้ ง
152 - 153 - วิธีประกาศเชิญชวนทวั่ ไป
154 - 157 - วธิ ีคดั เลอื ก
158 - 160 - วิธีเฉพาะเจาะจง
- วธิ ปี ระกวดแบบ
161 - 165 - อานาจในการส่งั จา้ งงานจ้างออกแบบหรือควบคมุ
งานก่อสร้าง
166 การทาสญั ญาและหลักประกัน
167 - 171 ส่วนที่ 1 สญั ญา
172 ส่วนท่ี 2 หลักประกนั
173 - 174 - หลกั ประกนั การเสนอราคา
175 - 189 - หลกั ประกันสัญญา
- หลักประกนั การรับเงินลว่ งหนา้
- หลักประกนั ผลงาน
การบรหิ ารสญั ญาและการตรวจรับพัสดุ

แนวทางการปฏบิ ตั งิ านด้านการจดั ซื้อจดั จ้างพสั ดุ หนา้ 4

ข้อ หมวด
190 - 191 หมวด ๗ การประเมนิ ผลการปฏบิ ตั งิ านของผปู้ ระกอบการ
หมวด 8 การทิ้งงาน
192 - 197
198 - 201 สว่ นที่ ๑ การลงโทษใหเ้ ปน็ ผู้ทิ้งงาน
ส่วนท่ี ๒ การเพกิ ถอนการเปน็ ผทู้ ิ้งงาน
202 หมวด ๙ การบริหารพัสดุ
ส่วนที่ ๑ การเก็บ การบนั ทกึ การเบกิ จา่ ย
203
204 - 206 - การบริหารพัสดุของหน่วยงานของรัฐใหด้ าเนนิ การ
207 - 211 ตามหมวดน้ี
- การเกบ็ และการบนั ทกึ
212 - การเบกิ จ่ายพสั ดุ
213 - 214 ส่วนที่ 2 การยมื
สว่ นที่ 3 การบารงุ รกั ษา การตรวจสอบ
215 - การบารงุ รักษา
216 - การตรวจสอบพัสดปุ ระจาปี
217 ส่วนที่ 4 การจาหนา่ ยพัสดุ
218 - 219 - วิธีการจาหน่ายพัสดุ
220 - 223 - การปฏิบัติเกยี่ วกับเงนิ ท่ีไดร้ ับจากการจาหนา่ ย
- การจาหน่ายเปน็ สญู
- การลงจ่ายออกจากบัญชหี รอื ทะเบียน
หมวด 10 การร้องเรียน

คานิยาม

มาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560
กาหนดคานยิ ามสาคัญไว้ดังนี้

“การจัดซื้อจัดจ้าง” หมายความว่า การดาเนินการเพื่อให้ได้มาซ่ึงพัสดุโดยการซื้อ จ้าง เช่า
หรือควบคมุ งานก่อสรา้ ง หรือโดยนิติกรรมอ่ืนตามทีก่ าหนดในกฎกระทรวง

“พัสดุ” หมายความว่า สินค้า งานบริการ งานก่อสร้าง งานจ้างท่ีปรึกษาและงานจ้างออกแบบ
หรอื ควบคุมงานก่อสร้าง รวมทง้ั การดาเนนิ การอน่ื ตามทก่ี าหนดในกฎกระทรวง

“สินคา้ ” หมายความว่า วสั ดุ ครภุ ัณฑ์ ท่ีดิน ส่ิงปลูกสร้าง และทรัพย์สินอ่ืนใด รวมทั้งงานบริการ
ทีร่ วมอยู่ ในสินค้านั้นด้วย แต่มลู ค่าของงานบรกิ ารต้องไมส่ งู กวา่ มูลคา่ ของสินคา้ นั้น

“งานบริการ” หมายความว่า งานจ้างบริการ งานจ้างเหมาบริการ งานจ้างทาของและการรับขน
ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์จากบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคล แต่ไม่หมายความรวมถึงการจ้าง
ลูกจ้างของหน่วยงานของรัฐ การรับขนในการเดินทางไปราชการหรือไปปฏิบัติงานของหน่วยงานของรัฐ

แนวทางการปฏบิ ตั งิ านดา้ นการจัดซอื้ จดั จา้ งพัสดุ หน้า 5

งานจา้ งท่ีปรกึ ษา งานจ้างออกแบบหรอื ควบคุมงานก่อสรา้ ง และการจ้างแรงงานตามประมวลกฎหมายแพ่ง
และพาณชิ ย์

“งานก่อสร้าง” หมายความว่า งานกอ่ สร้างอาคาร งานกอ่ สร้างสาธารณูปโภค หรือส่ิงปลูกสร้างอื่นใด
และการซ่อมแซม ต่อเติม ปรับปรุง ร้ือถอน หรือการกระทาอ่ืนที่มีลักษณะทานองเดียวกันต่ออาคาร
สาธารณูปโภค หรือส่ิงปลูกสร้างดังกล่าว รวมท้ังงานบริการท่ีรวมอยู่ในงานก่อสร้างน้ันด้วย แต่มูลค่า
ของงานบรกิ ารตอ้ งไม่สูงกว่ามูลค่าของงานก่อสร้างนัน้

“อาคาร” หมายความว่า ส่ิงปลูกสร้างถาวรท่ีบุคคลอาจเข้าอยู่หรือใช้สอยได้ เช่น อาคาร
ท่ีทาการโรงพยาบาล โรงเรียน สนามกีฬา หรือส่ิงปลูกสร้างอย่างอื่นที่มีลักษณะทานองเดียวกัน รวมท้ัง
สิง่ กอ่ สรา้ งอ่ืนๆ ซ่ึงสร้างข้ึนเพื่อประโยชน์ใช้สอยสาหรับอาคารนั้นๆ เช่น เสาธง ร้ัว ท่อระบายน้า หอถังน้า
ถนน ประปา ไฟฟ้า หรือสิ่งอื่นๆ ซ่ึงเป็นส่วนประกอบของตัวอาคาร เช่น เครื่องปรับอากาศ ลิฟท์ หรือ
เครือ่ งเรือน

“สาธารณูปโภค” หมายความว่า งานอันเกี่ยวกับการประปา การไฟฟ้า การสื่อสาร
การโทรคมนาคม การระบายนา้ การขนส่งทางท่อ ทางนา้ ทางบก ทางอากาศ หรือทางราง หรือการอื่นท่ีเกี่ยวข้อง
ซง่ึ ดาเนินการในระดับพ้ืนดนิ ใตพ้ ืน้ ดนิ หรอื เหนือพน้ื ดนิ

“งานจ้างท่ีปรึกษา” หมายความว่า งานจ้างบริการจากบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคล เพ่ือเป็น
ผู้ให้คาปรึกษาหรือแนะนาแก่หน่วยงานของรัฐในด้านวิศวกรรม สถาปัตยกรรม ผังเมือง กฎหมาย
เศรษฐศาสตร์ การเงิน การคลัง สิ่งแวดล้อม วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี สาธารณสุข ศิลปวัฒนธรรม
การศึกษาวิจัย หรอื ด้านอ่นื ทีอ่ ยใู่ นภารกจิ ของรฐั หรือของหน่วยงานของรฐั

“งานจา้ งออกแบบหรอื ควบคมุ งานกอ่ สรา้ ง” หมายความว่า งานจ้างบริการจากบุคคลธรรมดา
หรอื นิติบุคคลเพอ่ื ออกแบบหรือควบคมุ งานก่อสรา้ ง

“การบริหารพัสดุ” หมายความว่า การเก็บ การบันทึก การเบิกจ่าย การยืม การตรวจสอบ
การบารุงรกั ษา และการจาหนา่ ยพัสดุ

“ราคากลาง” หมายความว่า ราคาเพ่ือใช้เป็นฐานสาหรับเปรียบเทียบราคาท่ีผู้ย่ืนข้อเสนอ
ได้ยื่นเสนอไว้ซ่งึ สามารถจดั ซ้ือจัดจ้างได้จรงิ ตามลาดบั ดงั ต่อไปนี้

(๑) ราคาทไี่ ด้มาจากการคานวณตามหลักเกณฑ์ท่ีคณะกรรมการราคากลางกาหนด
(๒) ราคาทไี่ ดม้ าจากฐานขอ้ มลู ราคาอา้ งอิงของพสั ดุที่กรมบญั ชีกลางจัดทา
(๓) ราคามาตรฐานทีส่ านกั งบประมาณหรอื หน่วยงานกลางอน่ื กาหนด
(๔) ราคาทไ่ี ด้มาจากการสบื ราคาจากทอ้ งตลาด
(๕) ราคาท่ีเคยซ้ือหรอื จา้ งครงั้ หลังสดุ ภายในระยะเวลาสองปีงบประมาณ
(๖) ราคาอื่นใดตามหลักเกณฑ์ วธิ กี าร หรอื แนวทางปฏิบตั ิของหนว่ ยงานของรัฐนน้ั ๆ
ในกรณีที่มีราคาตาม (๑) ให้ใช้ราคาตาม (๑) ก่อน ในกรณีท่ีไม่มีราคาตาม (๑) แต่มีราคา
ตาม (๒) หรือ (๓) ให้ใช้ราคาตาม (๒) หรือ (๓) ก่อน โดยจะใช้ราคาใดตาม (๒) หรือ (๓) ให้คานึงถึง
ประโยชนข์ องหน่วยงานของรัฐเปน็ สาคัญ ในกรณที ี่ไมม่ รี าคาตาม (๑) (๒) และ (๓) ให้ใชร้ าคาตาม (๔) (๕) หรือ (๖)
โดยจะใชร้ าคาใดตาม (๔) (๕) หรอื (๖) ใหค้ านงึ ถึงประโยชน์ของหนว่ ยงานของรฐั เปน็ สาคญั

แนวทางการปฏิบัตงิ านดา้ นการจัดซอ้ื จดั จ้างพสั ดุ หน้า 6

“เงินงบประมาณ” หมายความว่า เงินงบประมาณตามกฎหมายว่าด้วยงบประมาณรายจ่าย
กฎหมายว่าด้วยวิธีการงบประมาณ หรือกฎหมายเกี่ยวด้วยการโอนงบประมาณ เงินซึ่งหน่วยงานของรัฐ
ไ ด้ รั บ ไ ว้ โ ด ย ไ ด้ รั บ อ นุ ญ า ต จ า ก รั ฐ ม น ต รี ใ ห้ ไ ม่ ต้ อ ง น า ส่ ง ค ลั ง ต า ม ก ฎ ห ม า ย ว่ า ด้ ว ย วิ ธี ก า ร ง บ ป ร ะม า ณ
หรือกฎหมายว่าด้วยเงินคงคลัง เงินซ่ึงหน่วยงานของรัฐได้รับไว้โดยไม่ต้องนาส่งคลังเป็นรายได้แผ่นดิน
ตามกฎหมาย และเงินภาษีอากร ค่าธรรมเนียม หรือผลประโยชน์อ่ืนใดท่ีตกเป็นรายได้ของราชการ
ส่วนท้องถิ่นตามกฎหมายหรือท่ีราชการส่วนท้องถิ่นมีอานาจเรียกเก็บตามกฎหมาย และให้หมายความ
รวมถึงเงินกู้ เงินชว่ ยเหลือ และเงนิ อ่นื ตามท่กี าหนดในกฎกระทรวง

“หน่วยงานของรัฐ” หมายความว่า ราชการส่วนกลาง ราชการส่วนภูมิภาค ราชการส่วนท้องถ่ิน
รัฐวิสาหกิจตามกฎหมายว่าด้วยวิธีการงบประมาณ องค์การมหาชน องค์กรอิสระ องค์กรตามรัฐธรรมนูญ
หน่วยธุรการของศาล มหาวิทยาลัยในกากับของรัฐ หน่วยงานสังกัดรัฐสภาหรือในกากับของรัฐสภา
หนว่ ยงานอสิ ระของรฐั และหนว่ ยงานอื่นตามทีก่ าหนดในกฎกระทรวง

“เจ้าหน้าท่ี” หมายความว่า ผู้มีหน้าท่ีเก่ียวกับการจัดซ้ือจัดจ้างหรือการบริหารพัสดุ หรือผู้ท่ี
ได้รบั มอบหมายจากผู้มีอานาจให้ปฏบิ ัตหิ น้าทเ่ี กยี่ วกับการจดั ซ้ือจดั จ้างหรือการบรหิ ารพสั ดุของหน่วยงานของรัฐ

“คณะกรรมการนโยบาย” หมายความวา่ คณะกรรมการนโยบายการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหาร
พัสดภุ าครัฐ

“คณะกรรมการวนิ ิจฉยั ” หมายความว่า คณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซ้ือจัดจ้างและการบริหาร
พสั ดภุ าครฐั

“คณะกรรมการราคากลาง” หมายความว่า คณะกรรมการราคากลางและขึ้นทะเบียน
ผู้ประกอบการ

“คณะกรรมการ ค.ป.ท.” หมายความวา่ คณะกรรมการความรว่ มมือปอ้ งกนั การทุจริต
“คณะกรรมการพิจารณาอทุ ธรณ์” หมายความว่า คณะกรรมการพิจารณาอทุ ธรณ์และข้อร้องเรียน
“รฐั มนตรี” หมายความวา่ รัฐมนตรผี ู้รกั ษาการตามพระราชบญั ญตั นิ ี้

ระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560
ขอ้ 4 ไดก้ าหนดคานยิ ามสาคัญไว้ดงั น้ี

“หัวหน้าหนว่ ยงานของรฐั ” หมายความว่า ผูด้ ารงตาแหนง่ ในหนว่ ยงานของรฐั ดังตอ่ ไปนี้
(๑) ราชการส่วนกลาง หมายถึง อธิบดี หรือหัวหน้าส่วนราชการท่ีเรียกช่ืออย่างอ่ืนและมีฐานะเป็น
นิติบคุ คล
(๒) ราชการส่วนภมู ภิ าค หมายถงึ ผู้ว่าราชการจังหวัด
“หวั หน้าเจา้ หนา้ ท่ี” หมายความวา่ ผดู้ ารงตาแหนง่ หวั หน้าสายงานซ่งึ ปฏบิ ัติงานเกี่ยวกับการ
จัดซ้ือจัดจ้างหรือการบริหารพัสดุตามที่กฎหมายเก่ียวกับการบริหารงานบุคคลของหน่วยงานของรัฐนั้น
กาหนด หรือผทู้ ไี่ ด้รับมอบหมายจากหัวหนา้ หน่วยงานของรฐั ให้เปน็ หัวหน้าเจ้าหน้าที่
“ระบบข้อมูลสินค้า” (Electronic Catalog : e - catalog) หมายความว่า ข้อมูล
รายละเอียดของสินค้าท่ีผู้ประกอบการได้ลงทะเบียนไว้ในระบบจัดซ้ือจัดจ้างภาครัฐด้วยอิเล็กทรอนิกส์
(Electronic Government Procurement : e - GP) ของกรมบัญชีกลาง โดยแสดงรายละเอียดของสินค้า

แนวทางการปฏบิ ตั งิ านด้านการจัดซือ้ จดั จา้ งพัสดุ หน้า 7

ภาพสินค้า พร้อมคาบรรยายประกอบตามที่กรมบัญชีกลางกาหนด และให้หมายความรวมถึงงานบริการหรือ
งานจา้ งตามประเภททก่ี รมบัญชกี ลางกาหนด

หลกั การจดั ซอ้ื จดั จา้ งและการบริหารพสั ดุ

การจัดซ้ือจัดจ้างและการบริหารพัสดุของหน่วยงานของรัฐต้องก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด
แกห่ น่วยงานของรัฐ และต้องสอดคลอ้ งกับหลกั การ ดงั ต่อไปนี้

1. คุ้มค่า โดยพัสดุที่จัดซ้ือจัดจ้างต้องมีคุณภาพหรือคุณลักษณะท่ีตอบสนองวัตถุประสงค์
ในการใชง้ านของหน่วยงานของรฐั มรี าคาท่ีเหมาะสม และมแี ผนการบริหารพสั ดุทีเ่ หมาะสมและชัดเจน

๒. โปร่งใส โดยการจัดซ้ือจัดจ้างและการบริหารพัสดุต้องกระทาโดยเปิดเผย เปิดโอกาสให้มีการ
แข่งขันอย่างเป็นธรรม มีการปฏิบัติต่อผู้ประกอบการทุกรายโดยเท่าเทียมกัน มีระยะเวลาท่ีเหมาะสมและ
เพียงพอต่อการย่ืนข้อเสนอ มีหลักฐานการดาเนินงานชัดเจน และมีการเปิดเผยข้อมูลการจัดซื้อจัดจ้างและ
การบรหิ ารพสั ดุในทุกข้นั ตอน

๓. มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล โดยต้องมีการวางแผนการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหาร
พสั ดุลว่ งหนา้ เพ่ือให้การจดั ซอื้ จดั จ้างและการบริหารพัสดเุ ป็นไปอย่างต่อเนื่องและมีกาหนดเวลาท่ีเหมาะสม
โดยมกี ารประเมินและเปดิ เผยผลสมั ฤทธขิ์ องการจดั ซือ้ จัดจ้างและการบรหิ ารพัสดุ

๔. ตรวจสอบได้ โดยมีการเก็บข้อมูลการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุอย่างเป็นระบบ
เพอ่ื ประโยชน์ในการตรวจสอบ

หลกั การจัดซ้ือจดั จ้าง

• มคี ณุ ลักษณะตอบสนอง • เปดิ เผยข้อมูล
วัตถปุ ระสงคก์ ารใชง้ าน • เปดิ โอกาสให้แข่งขัน

• มีราคาเหมาะสม อยา่ งเปน็ ธรรม
• มีระยะเวลาเพียงพอต่อ
คมุ้ คา่ โปรง่ ใส
การย่นื ข้อเสนอ

• เก็บขอ้ มูลเปน็ ระบบ ตรวจสอบได้ มี • วางแผนการจดั ซือ้ จัดจ้าง
• เพือ่ การตรวจสอบ ประสทิ ธภิ าพ • มีการกาหนดเวลา

และ ทีเ่ หมาะสม
ประสิทธิผล และมีการประเมินผล

แนวทางการปฏิบัติงานดา้ นการจัดซอื้ จดั จา้ งพัสดุ หน้า 8

อานาจดาเนนิ การจัดซื้อจัดจ้าง

1. ผ้มู ีอานาจและการมอบอานาจ
ผู้มีอานาจดาเนินการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ ได้แก่ หัวหน้าหน่วยงาน

ของรฐั ซึง่ หัวหนา้ หนว่ ยงานของรฐั จะมอบอานาจเป็นหนังสือให้แก่ผู้ดารงตาแหน่งใดก็ได้ซึ่งสังกัดหน่วยงาน
ของรัฐเดียวกัน โดยคานึงถึงระดับตาแหน่ง หน้าที่และความรับผิดชอบของผู้ท่ีได้รับมอบ เม่ือมีการ
มอบอานาจแล้ว ผู้รับมอบอานาจจะมอบอานาจน้ันให้แก่ผู้ดารงตาแหน่งอื่นต่อไปไม่ได้ เว้นแต่ การมอบอานาจ
ให้แก่ผู้ว่าราชการจังหวัด ผู้ว่าราชการจังหวัดสามารถมอบอานาจน้ันต่อไปได้ในกรณีมอบอานาจให้แก่
รองผู้ว่าราชการจังหวัด ผู้ช่วยผู้ว่าราชการจังหวัด ปลัดจังหวัด หรือหัวหน้าส่วนราชการประจาจังหวัด
และผู้ว่าราชการจงั หวัดจะตอ้ งแจง้ ใหผ้ ูม้ อบอานาจชั้นต้นทราบด้วย ท้งั น้ี ผู้มอบอานาจต้องส่งสาเนาหลักฐาน
การมอบอานาจใหส้ านักงานการตรวจเงินแผ่นดนิ ทราบทุกคร้ัง

2. อานาจในการส่งั ซ้อื หรอื สงั่ จ้าง
2.1 อานาจในการสั่งซอ้ื หรอื สงั่ จา้ งของหัวหนา้ หนว่ ยงานของรฐั มีดังนี้

การสงั่ ซอื้ หรอื สั่งจ้าง หัวหนา้ หน่วยงานของรัฐ ผูม้ ีอานาจเหนือข้นึ ไปหน่งึ ช้ัน

โดยวธิ ีประกาศเชิญชวนท่ัวไป ไม่เกนิ 200 ลา้ นบาท เกนิ 200 ล้านบาท

โดยวิธีคัดเลือก ไมเ่ กนิ 100 ลา้ นบาท เกิน 100 ล้านบาท

โดยวิธีเฉพาะเจาะจง ไม่เกิน 50 ล้านบาท เกนิ 50 ล้านบาท

2.2 อานาจในการสง่ั ซอ้ื หรอื สั่งจา้ งของหวั หน้าหน่วยงานในสงั กดั กรมสง่ เสรมิ การเกษตร มีดงั นี้

ผู้มีอานาจอนุมัติ วิธี วธิ ี วธิ ี
อธิบดี
ประกาศเชิญชวนทั่วไป คัดเลือก เฉพาะเจาะจง

ไม่เกนิ 200 ลา้ นบาท ไมเ่ กิน 100 ล้านบาท ไม่เกนิ 50 ลา้ นบาท

รองอธิบดี ไมเ่ กิน 20 ลา้ นบาท ไมเ่ กิน 20 ลา้ นบาท ไมเ่ กนิ 20 ลา้ นบาท

ผูอ้ านวยการสานัก/กอง/ ไม่เกนิ 2 ลา้ นบาท ไม่เกิน 2 ลา้ นบาท ไมเ่ กิน 2 ล้านบาท
เทียบเท่า ไม่เกิน 20 ลา้ นบาท ไมเ่ กนิ 20 ล้านบาท ไมเ่ กิน 20 ล้านบาท
ไมเ่ กนิ 5 ลา้ นบาท ไมเ่ กนิ 5 ลา้ นบาท ไมเ่ กิน 5 ล้านบาท
ผ้อู านวยการสานกั งานสง่ เสรมิ
และพฒั นาการเกษตร

ผ้อู านวยการศนู ย์ขยายพนั ธพุ์ ืช

ผู้อานวยการศูนย์ปฏิบัติการ ไมเ่ กิน 5 ล้านบาท ไม่เกนิ 5 ล้านบาท ไม่เกิน 5 ล้านบาท

แนวทางการปฏิบตั งิ านด้านการจดั ซือ้ จดั จา้ งพสั ดุ หน้า 9

การตรวจสอบผ้มู ผี ลประโยชนร์ ่วมกนั

ผู้มผี ลประโยชนร์ ว่ มกนั หมายความวา่ บุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคลท่ีเข้าเสนอราคาหรือเข้าย่ืน
ข้อเสนอในการจัดซ้ือจัดจ้างต่อหน่วยงานของรัฐใด เป็นผู้มีส่วนได้เสียไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อมในกิจการ
ของบคุ คลธรรมดาหรือนติ บิ ุคคลอืน่ ที่เขา้ เสนอราคาหรือเข้ายน่ื ข้อเสนอต่อหน่วยงานของรฐั นั้นในคราวเดียวกัน

ผู้มีหน้าที่ตรวจสอบคุณสมบัติจะต้องดาเนินการตรวจสอบคุณสมบัติของผู้ย่ืนข้อเสนอ
แต่ละรายว่าเป็นผู้มีผลประโยชน์ร่วมกันหรือไม่ หากปรากฏว่ามีผู้ยื่นข้อเสนอเป็นผู้มีผลประโยชน์ร่วมกัน
ให้ผู้มีหน้าที่ตรวจสอบคุณสมบัติตัดรายช่ือผู้ย่ืนข้อเสนอดังกล่าวทุกรายออกจากการเป็นผู้ย่ืนข้อเสนอ
ในครั้งน้นั เพือ่ เป็นการเปดิ โอกาสใหม้ ีการแข่งขันกนั อยา่ งเปน็ ธรรม

การตรวจสอบคุณสมบัติของผู้ยื่นข้อเสนอแต่ละราย ให้เจ้าหน้าท่ีกาหนดให้ผู้ย่ืนข้อเสนอ
ย่นื เอกสารแสดงคุณสมบตั แิ ยกมาตา่ งหาก โดยอย่างนอ้ ยตอ้ งมเี อกสารดงั ตอ่ ไปน้ี

๑. กรณีผูย้ ืน่ ขอ้ เสนอเปน็ นติ ิบคุ คล
1.1 ห้างหุ้นส่วนสามัญหรือห้างหุ้นส่วนจากัด ให้ย่ืนสาเนาหนังสือรับรองการจดทะเบียน

นิตบิ คุ คล บญั ชีรายชือ่ หนุ้ ส่วนผู้จดั การ ผู้มอี านาจควบคมุ (ถ้ามี) พรอ้ มทั้งรบั รองสาเนาถกู ตอ้ ง
1.2 บริษทั จากดั หรอื บรษิ ทั มหาชนจากัด ให้ย่นื สาเนาหนังสือรับรองการจดทะเบียนนิติบุคคล

หนงั สือบริคณห์สนธิ บัญชีรายชื่อกรรมการผู้จัดการ ผู้มีอานาจควบคุม (ถ้ามี) และบัญชีรายช่ือผู้ถือหุ้นรายใหญ่
(ถ้ามี) พร้อมทั้งรับรองสาเนาถกู ต้อง

๒. กรณีผู้ย่นื ขอ้ เสนอเปน็ บคุ คลธรรมดาหรอื คณะบุคคลที่มิใช่นิติบุคคล ให้ยื่นสาเนาบัตรประจาตัว
ประชาชนของผู้นั้น สาเนาข้อตกลงที่แสดงถึงการเข้าเป็นหุ้นส่วน (ถ้ามี) สาเนาบัตรประจาตัวประชาชน
ของผเู้ ปน็ หนุ้ สว่ น พรอ้ มทง้ั รับรองสาเนาถกู ต้อง

๓. กรณีผู้ยื่นข้อเสนอเป็นผู้ย่ืนข้อเสนอร่วมกันในฐานะเป็นผู้ร่วมค้า ให้ยื่นสาเนาสัญญาของ
การเข้าร่วมค้า สาเนาบัตรประจาตัวประชาชนของผู้ร่วมค้า และในกรณีที่ผู้เข้าร่วมค้าฝ่ายใดเป็นบุคคล
ธรรมดาท่ีมิได้ถือสัญชาติไทย ก็ให้ย่ืนสาเนาหนังสือเดินทาง หรือถ้าผู้ร่วมค้าฝ่ายใดเป็นนิติบุคคลให้ยื่น
เอกสารตามที่ระบุไวใ้ นขอ้ ๑

๔. เอกสารอ่ืนตามท่ีหน่วยงานของรัฐกาหนด เช่น สาเนาใบทะเบียนพาณิชย์ สาเนาใบทะเบียน
ภาษมี ูลค่าเพิ่ม
**การย่ืนเอกสารแสดงคุณสมบัติดงั กล่าว ให้ยน่ื มาพร้อมกับการย่ืนข้อเสนอตามวธิ กี ารจัดซ้ือจัดจา้ งที่กาหนด**

การมสี ว่ นได้เสยี ไม่ว่าโดยทางตรงหรอื ทางออ้ มมีความสัมพนั ธ์กันใน 3 ลักษณะ ดังนี้
1. มคี วามสัมพันธก์ ันในเชงิ บริหาร โดยผู้จัดการ หุ้นส่วนผู้จัดการ กรรมการผู้จัดการ หรือผู้มี
อานาจดาเนินงานในกิจการรายหน่ึง ไปมีอานาจบริหารหรือสามารถบริหารจัดการในบุคคลธรรมดาหรือ
นิตบิ คุ คลรายหน่งึ หรือหลายราย ที่เข้าย่นื ข้อเสนอในคราวเดียวกัน
2. มคี วามสมั พนั ธ์กนั ในเชงิ ทุน โดยผ้เู ปน็ ห้นุ สว่ นในห้างหุ้นส่วนสามัญ หรือเป็นหุ้นส่วนประเภท
ไมจ่ ากดั ความรบั ผิดในหา้ งหนุ้ ส่วนจากัด หรือเป็นผู้ถอื หุ้นรายใหญ่ในบริษัทจากัดหรือบริษัทจากัด (มหาชน)
ไปเป็นหุ้นส่วนหรือมีทุนในห้างหุ้นส่วนสามัญ หรือห้างหุ้นส่วนประเภทไม่จากัดความรับผิดในห้างหุ้นส่วน
จากัด หรอื เป็นผูถ้ อื หุ้นรายใหญ่ในบริษทั จากดั หรอื บรษิ ัทจากดั (มหาชน) ทเี่ ข้ายื่นข้อเสนอในคราวเดียวกนั

แนวทางการปฏิบัติงานดา้ นการจดั ซ้ือจดั จ้างพัสดุ หน้า 10

3. มีความสมั พนั ธใ์ นลักษณะไขว้กนั ระหว่างขอ้ 1 และ 2 โดยมีท้ังอานาจการบริหาร มีท้ังหุ้น
และทุนในห้างหนุ้ สว่ นหรอื บรษิ ัท ทเ่ี ข้ามาเสนอราคาในคราวเดยี วกัน

ความสัมพนั ธข์ องผมู้ ีสว่ นไดเ้ สีย

1. ในเชงิ บรหิ าร 2. ในเชิงทนุ 3. ในลกั ษณะไขว้กนั

- ผจู้ ัดการ - หนุ้ ส่วนในหา้ งหนุ้ สว่ นสามัญ - ไขว้กันระหว่าง 1 กับ 2
- ห้นุ ส่วนผู้จัดการ - หุน้ สว่ นประเภทไมจ่ ากดั
- กรรมการผู้จัดการ ความรับผดิ ในหา้ งหุ้นสว่ นจากัด โดยมที ง้ั อานาจการบริหาร และ
- ผูบ้ รหิ าร - ผถู้ อื หนุ้ รายใหญ่ในบรษิ ทั จากัด/ มีท้ังหนุ้ และทนุ ในหา้ งหนุ้ ส่วน หรือ
- ผูม้ ีอานาจดาเนนิ งานในกิจการ บริษทั จากดั (มหาชน) บริษัทจากดั /บริษทั จากัด (มหาชน)
ทเ่ี ขา้ ยื่นข้อเสนอในคราวเดียวกัน
ไปมอี านาจบริหาร หรอื ไปเปน็ หุน้ ส่วนหรอื มีทนุ ใน
สามารถบรหิ ารจัดการในบคุ คล - ห้างหนุ้ สว่ นสามญั หรือ
ธรรมดาหรอื นิตบิ ุคคลรายหน่ึง - หา้ งหนุ้ ส่วนประเภทไมจ่ ากัด
หรือรายหลาย ความรับผิดในหา้ งหุ้นสว่ นจากัด หรือ
ทเี่ ขา้ ย่ืนข้อเสนอในคราวเดียวกัน - เป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่ในบริษทั
จากดั /บริษทั จากัด (มหาชน)
ท่ีเขา้ ยื่นข้อเสนอในคราวเดียวกัน

คณะกรรมการซอ้ื หรือจา้ ง

ในการดาเนินการซื้อหรือจ้างแต่ละครั้ง ให้หัวหน้าหน่วยงานแต่งต้ังคณะกรรมการซื้อหรือจ้าง
เพื่อปฏิบัตกิ ารตามระเบียบกระทรวงการคลงั วา่ ดว้ ยการจดั ซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560
พรอ้ มกบั กาหนดระยะเวลาในการพิจารณาของคณะกรรมการ แลว้ แตก่ รณี ดงั น้ี

๑. คณะกรรมการพิจารณาผลการประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์
๒. คณะกรรมการพิจารณาผลการสอบราคา
๓. คณะกรรมการซ้ือหรือจ้างโดยวิธีคดั เลอื ก
๔. คณะกรรมการซื้อหรอื จา้ งโดยวิธีเฉพาะเจาะจง
๕. คณะกรรมการตรวจรับพสั ดุ
คณะกรรมการซอ้ื หรือจ้างแตล่ ะคณะจะต้องรายงานผลการพิจารณาต่อหัวหน้าหน่วยงานภายในระยะเวลา
ท่ีกาหนด ถ้ามีเหตุที่ทาให้การรายงานล่าช้า ให้เสนอหัวหน้าหน่วยงานพิจารณาขยายเวลาให้ตามความจาเป็น
และในการซอื้ หรอื จา้ งคร้ังเดียวกนั ห้ามแตง่ ตง้ั ผทู้ ีเ่ ป็นกรรมการพิจารณาผลการประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์
กรรมการพิจารณาผลการสอบราคา หรือกรรมการซ้อื หรือจ้างโดยวิธคี ัดเลือก เปน็ กรรมการตรวจรับพัสดุ

แนวทางการปฏบิ ัตงิ านด้านการจัดซื้อจดั จ้างพสั ดุ หนา้ 11

องค์ประกอบของคณะกรรมการ
 ประธานกรรมการ 1 คน
 กรรมการอย่างน้อย 2 คน
ซึ่งแตง่ ต้งั จากข้าราชการ ลูกจ้างประจา พนักงานราชการ โดยให้คานึงถึงลักษณะหน้าที่และความรับผิดชอบ
ของผู้ที่ได้รับแต่งต้ังเป็นสาคัญและควรแต่งตั้งผู้ชานาญการหรือผู้ทรงคุณวุฒิเกี่ยวกับงานซื้อหรือจ้างน้ันๆ
ในกรณีจาเป็นหรือเพื่อประโยชน์ของหน่วยงานจะแต่งตั้งบุคคลอื่นร่วมเป็นกรรมการด้วยก็ได้ แต่จานวน
กรรมการทเ่ี ป็นบุคคลอ่ืนนัน้ จะตอ้ งไม่มากกวา่ จานวนกรรมการตามกลา่ วข้างต้น

การประชุมของคณะกรรมการ

องค์ประชมุ มติคณะกรรมการ ข้อควรรู้

• ประธาน+กรรมการ • แต่ละคนมเี สียงหนง่ึ ในการลงมติ • หากไมเ่ ห็นดว้ ยกับมติของ
ไมน่ ้อยกว่าก่ึงหนงึ่ • ให้ถือเสยี งข้างมาก คณะกรรมการใหท้ าบันทกึ
• ถ้าคะแนนเทา่ กันให้ประธาน ความเหน็ แยง้ ไว้
• ประธานตอ้ งอย่ดู ้วยทุกครัง้
ออกเสียงเป็นเสยี งชีข้ าด • หากทราบวา่ ตนเปน็ ผู้มีส่วน
• ยกเวน้ !!! คณะกรรมการตรวจรบั ไดเ้ สียให้ลาออกจากการเป็น
คณะกรรมการทไ่ี ดร้ ับแต่งตงั้
พัสดุ ให้ถอื มตเิ อกฉนั ท์ และรายงานหวั หนา้ หน่วยงาน
ทราบ

แนวทางการปฏิบัติงานดา้ นการจัดซอ้ื จดั จ้างพสั ดุ หน้า 12

กระบวนการจัดซ้อื จัดจ้างและการบริหารพสั ดภุ าครัฐ

แนวทางการปฏบิ ัตงิ านด้านการจดั ซอื้ จดั จ้างพสั ดุ หน้า 13

กระบวนการจัดซ้ือจัดจ้างและการบริหารพสั ดุภาครฐั

เม่ือหน่วยงานได้รับความเห็นชอบวงเงินงบประมาณท่ีจะใช้ในการจัดซื้อจัดจ้างจากหน่วยงาน
ท่ีเก่ียวข้องหรือผู้มีอานาจในการพิจารณางบประมาณแล้ว ให้ดาเนินการตามกระบวนการจัดซ้ือจัดจ้าง
และการบรหิ ารพสั ดภุ าครฐั ดังนี้

1. จัดทาแผนการจดั ซอ้ื จัดจา้ ง
2. จดั ทาร่างขอบเขตของงาน หรือรายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะของพัสดุ หรือแบบรูปรายการ
งานกอ่ สรา้ งที่จะซื้อหรอื จ้าง และกาหนดราคากลาง
3. จดั ทารายงานขอซ้อื หรอื ขอจา้ ง
4. ดาเนินการซ้อื หรอื จ้าง
5. ทาสัญญา
6. การบริหารสญั ญาและการตรวจรับพสั ดุ
7. การบรหิ ารพัสดุ

ขน้ั ตอนท่ี 1 จัดทาแผนการจัดซือ้ จดั จ้าง

เจ้าหน้าท่ีหรือผู้ท่ีได้ รับมอบห มายในการปฏิบัติงานนั้นจัดทา แผนการจัดซ้ือจัด จ้างเสน อ
หัวหน้าหน่วยงาน เพอื่ ขอความเห็นชอบ

แผนการจัดซื้อจดั จ้างให้ประกอบดว้ ยรายการอย่างน้อย ดงั ตอ่ ไปน้ี
1. ช่ือโครงการทจี่ ะจดั ซื้อจัดจา้ ง
2. วงเงนิ ที่จะจัดซื้อจัดจา้ งโดยประมาณ
3. ระยะเวลาท่ีคาดวา่ จะจัดซ้ือจัดจา้ ง
4. รายการอืน่ ตามทีก่ รมบัญชีกลางกาหนด
เมื่อจัดทาแผนการจัดซ้ือจัดจ้างและได้รับความเห็นชอบจากหัวหน้าหน่วยงานเรียบร้อยแล้ว
ต้องประกาศเผยแพร่แผนดังกล่าวในระบบการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐด้วยอิเล็กทรอนิกส์ (e-GP) เว็บไซต์ของ
หน่วยงาน และปิดประกาศโดยเปิดเผย ณ สถานที่ปิดประกาศของหน่วยงาน หากไม่ได้ประกาศเผยแพร่
แผนการจดั ซอื้ จัดจ้างของโครงการใดในระบบการจดั ซื้อจัดจ้างภาครัฐด้วยอิเล็กทรอนิกส์ (e-GP) จะไม่
สามารถดาเนนิ การจัดซอ้ื จดั จ้างในโครงการน้นั ได้
ในกรณีที่มีความจาเป็นต้องเปลี่ยนแปลงแผนการจัดซ้ือจัดจ้าง ให้เจ้าหน้าที่จัดทารายงาน
พร้อมระบุเหตผุ ลที่ขอเปล่ยี นแปลงเสนอหวั หน้าหน่วยงานเพอื่ ขอความเห็นชอบ

แนวทางการปฏบิ ัตงิ านดา้ นการจดั ซือ้ จดั จ้างพัสดุ หนา้ 14

การจัดซอ้ื จดั จา้ งทไ่ี ดร้ บั ยกเวน้ ไมต่ อ้ งจดั ทาแผนการซ้ือจดั จ้าง

ซ้อื /จา้ ง ซือ้ /จา้ ง จ้างทป่ี รึกษา จ้างออกแบบ/
วิธคี ัดเลอื ก วธิ ีเฉพาะเจาะจง วิธเี ฉพาะเจาะจง ควบคุมงานกอ่ สรา้ ง
• มคี วามจาเปน็ • วงเงนิ ไม่เกนิ • มีวงเงนิ ค่าจา้ งไม่ วธิ ีเฉพาะเจาะจง
เรง่ ดว่ น 5 แสนบาท เกนิ 5 แสนบาท • มีความจาเปน็
(ม.56 (1) (ค)) (ม.56 (2) (ข)) (ม.70 (3) (ข))
• ใช้ในราชการลบั • มคี วามจาเป็น • มีความจาเป็น เร่งด่วน/ความ
(ม.56 (1) (ฉ)) ฉกุ เฉิน เร่งด่วน/ความ มั่นคงของชาติ
(ม.56 (2) (ง)) มัน่ คงของชาติ (ม.82 (3))
• พัสดุที่จะขาย (ม.70 (3) (ฉ))
ทอดตลาด
(ม.56 (2) (ฉ))

ขน้ั ตอนที่ 2 จัดทาร่างขอบเขตของงาน หรือรายละเอยี ดคณุ ลักษณะเฉพาะของพสั ดุ
หรอื แบบรปู รายการงานก่อสรา้ งทจี่ ะซอื้ หรอื จา้ ง และกาหนดราคากลาง

2.1 จัดทาร่างขอบเขตของงาน หรือรายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะของพัสดุ หรือแบบรูป
รายการงานก่อสร้างทจ่ี ะซอ้ื หรือจ้าง

 ในการซื้อหรือจ้างที่มิใช่การจ้างก่อสร้าง หัวหน้าหน่วยงานจะแต่งต้ังคณะกรรมการ
หรือจะให้เจ้าหน้าท่ี หรือบุคคลใดบุคคลหน่ึง รับผิดชอบในการจัดทาร่างขอบเขตของงาน (งานจ้าง) หรือ
รายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะ (งานซ้ือ) ของพัสดุที่จะซ้ือหรือจ้าง รวมทั้งกาหนดหลักเกณฑ์การพิจารณา
คัดเลอื กข้อเสนอด้วย

 ในการจ้างก่อสร้าง หัวหน้าหน่วยงานจะแต่งตั้งคณะกรรมการ หรือจะให้เจ้าหน้าที่
หรือบคุ คลใดบุคคลหนึง่ รบั ผดิ ชอบในการจดั ทาแบบรปู รายการงานกอ่ สร้าง หรือจะดาเนนิ การตามระเบียบ
หมวด 4 งานจ้างออกแบบหรอื ควบคุมงานก่อสร้างก็ได้

 กรณีพัสดุท่ีจะซื้อหรือจ้างมีประกาศกาหนดมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมแล้ว
ใหก้ าหนดตามมาตรฐานผลติ ภณั ฑอ์ ตุ สาหกรรม หรือจะระบุเฉพาะหมายเลขมาตรฐานก็ได้

 กรณีพัสดุที่จะซื้อหรือจ้างยังไม่มีประกาศกาหนดมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
แต่มีผู้ได้รับการจดทะเบียนผลิตภัณฑ์ไว้กับกระทรวงอุตสาหกรรมแล้ว ให้กาหนดให้สอดคล้องกับรายละเอียด
คุณลกั ษณะเฉพาะตามท่ีระบุในค่มู ือผ้ซู ้อื หรือใบแทรกคู่มอื ผ้ซู ้ือที่กระทรวงอตุ สาหกรรมจัดทาขึน้

 การกาหนดคุณลักษณะเฉพาะของพัสดุท่ีจะทาการจัดซ้ือจัดจ้าง ให้หน่วยงาน
คานึงถึงคณุ ภาพ เทคนคิ และวัตถุประสงคข์ องการจัดซอ้ื จัดจ้างพสั ดนุ ัน้

แนวทางการปฏบิ ัติงานด้านการจดั ซอ้ื จดั จา้ งพสั ดุ หน้า 15

ข้อห้าม : ไม่ให้กาหนดคุณลักษณะเฉพาะของพัสดุให้ใกล้เคียงกับยี่ห้อใดย่ีห้อหนึ่ง
หรอื ของผูข้ ายรายใดรายหนงึ่ โดยเฉพาะ

ขอ้ ยกเวน้ : พสั ดทุ ี่จะทาการจัดซ้ือจดั จ้างตามวัตถุประสงค์น้ันมีย่ีห้อเดียวหรือจะต้อง
ใช้อะไหลข่ องยีห่ อ้ ใด ก็ใหร้ ะบยุ ี่หอ้ นัน้ ได้

2.2 กาหนดราคากลาง
ราคากลาง หมายความว่า ราคาเพื่อใช้เป็นฐานสาหรับเปรียบเทียบราคาที่ผู้ยื่นข้อเสนอ

ไดย้ น่ื เสนอไว้ซง่ึ สามารถจัดซือ้ จดั จ้างได้จรงิ ตามลาดบั
ท่มี าของราคากลาง มีดังนี้

ทม่ี าของราคากลาง เกณฑร์ าคากลาง การเลือกใชร้ าคากลาง

(๑) ราคาท่ีได้มาจากการคานวณ ประกาศคณะกรรมการราคากลาง ในกรณีที่มรี าคาตาม (๑)
ตามหลักเกณฑ์ทค่ี ณะกรรมการราคา และข้นึ ทะเบียนผู้ประกอบการ ให้ใช้ราคาตาม (๑) ก่อน
กลางกาหนด เรื่อง หลักเกณฑแ์ ละวิธกี ารกาหนด
ราคากลาง งานกอ่ สร้าง
ลงวันท่ี 19 ตลุ าคม 2560

(๒) ราคาที่ได้มาจากฐานข้อมูลราคา กรมบญั ชกี ลางอยรู่ ะหว่าง ในกรณที ี่ไม่มีราคา
อา้ งอิงของพสั ดทุ กี่ รมบญั ชกี ลางจดั ทา การจัดทา ตาม (๑) แต่มรี าคา
ตาม (๒) หรือ (๓)
(๓) ราคามาตรฐานท่ีสานกั งบประมาณ 1. ราคามาตรฐานครภุ ณั ฑ์ ใหใ้ ชร้ าคาตาม (๒)
หรือ (๓) ก่อน
หรือหนว่ ยงานกลางอนื่ กาหนด ของสานักงบประมาณ โดยจะใชร้ าคาใด
ตาม (๒) หรอื (๓)
2. เกณฑ์ราคากลางครภุ ณั ฑ์ ใหค้ านึงถึงประโยชน์
ของหน่วยงานเปน็ สาคัญ
คอมพวิ เตอร์ ของกระทรวงดิจิทลั

เพอื่ เศรษฐกจิ และสังคม

(๔) ราคาท่ีไดม้ าจากการสบื ราคา การสบื ราคาจากบริษทั /ห้าง/รา้ น ในกรณที ไ่ี ม่มีราคา
จากท้องตลาด เว็บไซต์ต่างๆ เป็นราคาอ้างอิง ตาม (๑) (๒) และ (๓)
ใหใ้ ชร้ าคาตาม (๔) (๕)
(๕) ราคาทเี่ คยซ้ือหรือจา้ งคร้ังหลังสดุ การใช้ราคาซ้ือหรอื จา้ งคร้ังหลังสุด หรอื (๖)
ภายในระยะเวลาสองปีงบประมาณ ภายในระยะเวลา 2 ปี โดยจะใช้ราคาใด
ตาม (๔) (๕) หรือ (๖)
(๖) ราคาอ่ืนใดตามหลกั เกณฑ์ วิธกี าร กรณีไม่มีราคาอ้างอิงตาม (1)-(5) ใหค้ านงึ ถึงประโยชน์
หรือแนวทางปฏิบตั ขิ องหนว่ ยงาน ให้หน่วยงานผู้ควบคมุ ครุภณั ฑเ์ ปน็ ของหน่วยงานเปน็ สาคัญ
ของรัฐนน้ั ๆ ผูด้ าเนนิ การจัดทา

แนวทางการปฏิบตั งิ านดา้ นการจัดซ้อื จดั จา้ งพสั ดุ หนา้ 16

ขัน้ ตอนท่ี 3 จัดทารายงานขอซอื้ หรือขอจา้ ง

การซื้อหรือจ้างแต่ละวิธี ให้เจ้าหน้าท่ีจัดทารายงานขอซ้ือหรือขอจ้างเสนอหัวหน้าหน่วยงาน
โดยเสนอผา่ นหวั หน้าเจ้าหน้าที่ ตามรายการดงั ตอ่ ไปนี้

๑. เหตุผลและความจาเปน็ ท่ีต้องซื้อหรือจ้าง
๒. ขอบเขตของงาน หรือรายละเอียดคุณลกั ษณะเฉพาะของพสั ดุ หรือแบบรูปรายการงานก่อสร้าง
ที่จะซอื้ หรือจ้าง แลว้ แต่กรณี
๓. ราคากลางของพสั ดทุ ่ีจะซ้ือหรอื จ้าง
๔. วงเงินที่จะซื้อหรือจ้าง โดยให้ระบุวงเงินงบประมาณ ถ้าไม่มีวงเงินดังกล่าวให้ ระบุวงเงิน
ที่ประมาณว่าจะซือ้ หรอื จา้ งในครั้งนน้ั
๕. กาหนดเวลาที่ต้องการใช้พัสดุนัน้ หรือให้งานน้นั แล้วเสรจ็
๖. วิธีท่จี ะซือ้ หรือจ้างและเหตุผลที่ต้องซื้อหรอื จา้ งโดยวิธีน้ัน
๗. หลักเกณฑ์การพิจารณาคัดเลือกข้อเสนอ (ถ้าม)ี
๘. ข้อเสนออ่ืนๆ เช่น การขออนุมัติแต่งต้ังคณะกรรมการต่างๆ ที่จาเป็นในการซื้อหรือจ้าง การออก
ประกาศและเอกสารเชญิ ชวน และหนังสอื เชญิ ชวน
การซอ้ื หรอื จา้ งกรณีจาเป็นเร่งด่วน (ม.56 (1) (ค)) หรือกรณีมีความจาเป็นฉุกเฉิน (ม.56 (2) (ง))
หรือกรณีมีวงเงินเล็กน้อยไม่เกิน 100,000 บาท (ม.96 วรรคสอง) ซ่ึงไม่อาจทารายงานได้ตามปกติ
เจ้าหน้าท่ีหรือผู้รับผิดชอบในการปฏิบัติงานน้ันจะทารายงานขอซื้อหรือขอจ้างเฉพาะรายการท่ีเห็นว่า
จาเปน็ กไ็ ด้
กรณีต่อไปนี้ไม่ต้องดาเนินการจัดซื้อจัดจ้างผ่านระบบการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐด้วยอิเล็กทรอนิกส์
(e-GP) ตามหนงั สือกรมบญั ชีกลาง ด่วนทสี่ ุด ที่ กค 0405.4/ว 322 ลงวนั ที่ 24 สงิ หาคม 2560
1. การจัดซอ้ื จัดจ้างวงเงนิ ตา่ กวา่ 5,000 บาท
2. การจดั ซอ้ื จัดจา้ งตามข้อ 79 วรรคสอง : โดยวิธีเฉพาะเจาะจง วงเงินไม่เกิน 500,000 บาท
ตามมาตรา 56 วรรคหนึ่ง (2) (ข) กรณีจาเป็นเร่งด่วนท่ีเกิดข้ึนโดยไม่ได้คาดหมายไว้ก่อนและไม่อาจ
ดาเนินการตามปกติได้ทัน ให้เจ้าหน้าท่ีหรือผู้รับผิดชอบปฏิบัติงานนั้นดาเนินการไปก่อนแล้วรีบรายงาน
ขอความเห็นชอบต่อหัวหน้าหน่วยงาน เมื่อหัวหน้าหน่วยงานให้ความเห็นชอบแล้วให้ถือว่ารายงานดังกล่าว
เป็นหลกั ฐานการตรวจรบั พัสดุ
3. การจ้างเหมาบุคคลธรรมดาตามหนังสือกรมบัญชีกลาง ด่วนท่ีสุด ท่ี กค 0421.4/ว 82
ลงวันท่ี 28 กุมภาพันธ์ 2556 : แต่ถ้าเกิน 100,000 บาท จะต้องดาเนินการจัดซ้ือจัดจ้างผ่านระบบ
การจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐด้วยอิเล็กทรอนิกส์ (e-GP) เพราะต้องเปิดเผยราคากลางตามท่ีคณะกรรมการ
ปอ้ งกันและปราบปรามการทุจรติ แหง่ ชาติกาหนด
4. การซื้อนา้ มันเชือ้ เพลงิ ไม่ถงึ 10,000 ลิตร และไม่มีภาชนะเกบ็ รักษานา้ มันเชือ้ เพลงิ

แนวทางการปฏบิ ัติงานดา้ นการจดั ซอื้ จดั จา้ งพสั ดุ หนา้ 17

ข้ันตอนที่ 4 ดาเนนิ การจดั ซ้ือหรือจ้าง

การจดั ซอื้ จัดจา้ งพสั ดุกระทาไดโ้ ดยวธิ ี ดังตอ่ ไปนี้
๑. วิธีประกาศเชิญชวนท่ัวไป ได้แก่ การท่ีหน่วยงานเชิญชวนผู้ประกอบการทั่วไปที่มี
คณุ สมบตั ติ รงตามเงื่อนไขที่หน่วยงานกาหนดใหเ้ ขา้ ย่นื ข้อเสนอ
๒. วิธีคัดเลือก ได้แก่ การที่หน่วยงานเชิญชวนเฉพาะผู้ประกอบการที่มีคุณสมบัติตรงตาม
เง่ือนไขทีห่ น่วยงานกาหนดซึ่งตอ้ งไม่นอ้ ยกว่า 3 รายให้เขา้ ยื่นขอ้ เสนอ เว้นแต่ในงานน้ันมีผู้ประกอบการท่ีมี
คุณสมบตั ติ รงตามที่กาหนดนอ้ ยกว่า 3 ราย
๓. วิธีเฉพาะเจาะจง ได้แก่ การท่ีหน่วยงานเชิญชวนผู้ประกอบการท่ีมีคุณสมบัติตรงตาม
เง่ือนไขท่ีหน่วยงานกาหนดรายใดรายหน่ึงให้เข้ายื่นข้อเสนอ หรือให้เข้ามาเจรจาต่อรองราคา รวมทั้ง
การจัดซื้อจดั จ้างพัสดกุ ับผูป้ ระกอบการโดยตรงในวงเงินเล็กนอ้ ยตามที่กาหนดในกฎกระทรวง
ทง้ั นี้ การดาเนนิ การจัดซ้อื จัดจ้างแต่ละวธิ ีจะกล่าวถงึ ในหัวข้อแนวทางการปฏบิ ัติงานดา้ นการจัดซื้อจัดจา้ งพัสดุ

ขน้ั ตอนท่ี 5 ทาสัญญา

การลงนามในสัญญาและการแก้ไขสัญญาเป็นอานาจของหัวหน้าหน่วยงาน และการลงนาม
ในสัญญาจะกระทาไดต้ ่อเมื่อ

1. ล่วงพ้นระยะเวลาอุทธรณ์และไม่มผี อู้ ุทธรณ์ตามมาตรา 117 หรอื
2. ในกรณีท่ีมีการอุทธรณ์แต่หน่วยงานได้รับแจ้งจากคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ให้
ดาเนินการต่อไปได้
กรณีดังต่อไปน้ีไมต่ อ้ งรอการอุทธรณ์
การจัดซื้อจัดจ้างทีม่ คี วามจาเปน็ เรง่ ดว่ นตาม ม.56 (1) (ค)
การจัดซอื้ จัดจา้ งโดยวธิ ีเฉพาะเจาะจง
การจดั ซ้อื จัดจา้ งทมี่ ีวงเงินเล็กนอ้ ยตามท่กี าหนดในกฎกระทรวง (ไม่เกิน 100,000 บาท)

รปู แบบของสญั ญา
1. สญั ญาแบบเตม็ รปู

1.1 ต้องทาตามแบบสัญญาที่คณะกรรมการนโยบายกาหนดโดยความเห็นชอบของ
สานกั งานอัยการสงู สดุ

1.2 การทาสัญญารายใดถ้ามีข้อความหรือรายการแตกต่างไปจากแบบสัญญาตามข้อ 1.1
ต้องไม่ทาให้หน่วยงานเสียเปรียบ หากเห็นว่ามีทางเสียเปรียบหรือไม่รัดกุมพอให้ส่งร่างสัญญาน้ันไปให้
สานักงานอัยการสูงสดุ พิจารณาให้ความเห็นชอบกอ่ น

แนวทางการปฏิบัตงิ านดา้ นการจดั ซ้อื จดั จา้ งพสั ดุ หนา้ 18

1.3 กรณีจาเป็นต้องร่างสัญญาขึ้นใหม่ให้ส่งร่างสัญญานั้นไปให้สานักงานอัยการสูงสุด
พิจารณาให้ความเห็นชอบก่อน เว้นแต่การทาสัญญาตามแบบที่สานกั งานอัยการสูงสุดได้เคยให้ความเห็นชอบ
มาแลว้ กใ็ หก้ ระทาได้

1.4 กรณีจาเป็นต้องทาสัญญาเป็นภาษาต่างประเทศ ให้ทาเป็นภาษาอังกฤษและต้อง
จดั ทาขอ้ สรุปสาระสาคญั แหง่ สญั ญาเปน็ ภาษาไทยตามหลักเกณฑท์ ่ีคณะกรรมการนโยบายประกาศกาหนด

2. สญั ญาแบบลดรูป
หนว่ ยงานอาจจัดทาข้อตกลงเป็นหนังสือโดยไม่ทาตามแบบสัญญาท่ีคณะกรรมการนโยบาย

กาหนดเฉพาะในกรณดี งั ต่อไปน้ี
2.๑ การจัดซื้อจดั จ้างโดยวธิ ีคัดเลือกตามมาตรา ๕๖ (๑) (ค) หรือการจัดซื้อจัดจ้างโดยวิธี

เฉพาะเจาะจงตามมาตรา ๕๖ (๒) (ข) (ง) (ฉ) หรือการจ้างท่ปี รกึ ษาโดยวิธีเฉพาะเจาะจงตามมาตรา ๗๐ (๓) (ข)
๒.2 การจัดซอื้ จัดจา้ งจากหนว่ ยงานของรัฐ
2.๓ กรณที ค่ี ู่สญั ญาสามารถสง่ มอบพัสดุไดค้ รบถว้ นภายในห้าวันทาการนับตั้งแต่วันถัดจาก

วนั ทาขอ้ ตกลงเป็นหนงั สอื
2.๔ การเช่าซง่ึ ผู้เชา่ ไม่ตอ้ งเสียเงินอ่ืนใดนอกจากค่าเช่า
2.๕ กรณีอ่ืนตามทีค่ ณะกรรมการนโยบายประกาศกาหนดในราชกจิ จานเุ บกษา

3. สัญญาไม่มแี บบรปู
3.1 กรณีที่การจัดซื้อจัดจ้างมีวงเงินไม่เกิน 100,000 บาท แต่ต้องมีหลักฐานในการ

จดั ซื้อจดั จ้างนั้น
3.2 กรณีมีความจาเป็นเร่งด่วนท่ีเกิดข้ึนโดยไม่ได้คาดหมายไว้ก่อนและไม่อาจดาเนินการ

ตามปกติไดท้ นั (ขอ้ 79 วรรคสอง)
3.3 การจัดซอื้ จดั จ้างพสั ดุทเ่ี กีย่ วกบั ค่าใชจ้ า่ ยในการบริหารงานที่มวี งเงินการจัดซ้ือจัดจ้าง

ไมเ่ กิน 10,000 บาท ตามหนังสือคณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซ้ือจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ
ด่วนทส่ี ดุ ท่ี กค (กวจ) 0405.2/ว 119 ลงวันที่ 7 มนี าคม 2561 (ตาราง 1)

ขนั้ ตอนการลงนามสญั ญา
1. รา่ งสญั ญาหรอื ขอ้ ตกลงเป็นหนงั สอื
2. แจง้ ผู้ขายหรอื ผ้รู ับจา้ งมาทาสญั ญา
3. ผูข้ ายหรอื ผู้รับจา้ งเตรยี มหลกั ประกนั สัญญา
4. ลงนามสัญญาหรือขอ้ ตกลงเป็นหนงั สอื
ท้ังนี้ ให้หน่วยงานส่งสาเนาสัญญาหรือข้อตกลงเป็นหนังสือ ซ่ึงมีมูลค่าตั้งแต่หน่ึงล้านบาทข้ึนไป ให้สานักงาน
การตรวจเงินแผน่ ดินและกรมสรรพากรภายใน ๓๐ วัน นับแต่วันทาสัญญาหรือข้อตกลงเป็นหนังสือ และให้
ประกาศเผยแพร่สาระสาคัญของสัญญาหรือข้อตกลงที่ได้ลงนามแล้วในระบบการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ
ด้วยอเิ ลก็ ทรอนิกส์ (e-GP) และเวบ็ ไซตห์ น่วยงาน

แนวทางการปฏิบัตงิ านด้านการจดั ซื้อจดั จ้างพสั ดุ หน้า 19

การแก้ไขสัญญา
 ดาเนนิ การชว่ งเวลาใดก็ได้ แต่ต้องดาเนินการกอ่ นการสง่ มอบงานงวดสุดท้าย
 ตอ้ งอย่ภู ายในขอบขา่ ยแหง่ วตั ถปุ ระสงค์เดมิ ของสัญญาหรอื ข้อตกลงนน้ั
 ต้องพิจารณาเปรียบเทียบคุณภาพของพัสดุ หรือรายละเอียดของงาน รวมทั้งราคาของ
พัสดุหรืองานตามสญั ญาหรือขอ้ ตกลงกบั พัสดุทจ่ี ะทาการแก้ไขน้นั ก่อนแกไ้ ขสัญญาหรือขอ้ ตกลงดว้ ย
 การจัดซื้อจัดจ้างที่เกี่ยวกับความม่ันคงแข็งแรง หรืองานเทคนิคเฉพาะอย่าง จะต้องได้รับ
การรบั รองจากวศิ วกร สถาปนิกและวิศวกรผู้ชานาญการ หรือผู้ทรงคุณวุฒิ ซ่ึงรับผิดชอบหรือสามารถรับรอง
คุณลักษณะเฉพาะ แบบ และรายการของงานก่อสร้าง หรืองานเทคนิคเฉพาะอย่างน้ัน แล้วแตก่ รณีดว้ ย
 กรณีการแก้ไขสัญญาที่หน่วยงานเห็นว่าจะมีปัญหาในทางเสียประโยชน์หรือไม่รัดกุมพอ
ให้ส่งร่างสัญญาที่แกไ้ ขนั้นไปให้สานักงานอัยการสงู สดุ พจิ ารณาใหค้ วามเหน็ ชอบก่อน
 การแก้ไขสญั ญาหรอื ข้อตกลงหากต้องเพ่ิมหรือลดวงเงิน หรือเพิ่มหรือลดระยะเวลาส่งมอบ
หรือระยะเวลาในการทางาน ให้ตกลงพร้อมกนั ไป
 ต้องประกาศเผยแพร่การแก้ไขเปลี่ยนแปลงสัญญาหรือข้อตกลงในระบบการจัดซ้ือจัดจ้าง
ภาครฐั ดว้ ยอิเลก็ ทรอนกิ ส์ (e-GP) และเวบ็ ไซตห์ นว่ ยงาน

ข้นั ตอนท่ี 6 การบริหารสญั ญาและการตรวจรบั พสั ดุ

การบรหิ ารสญั ญา หมายความวา่ ผู้รับผิดชอบการบริหารสัญญาต้องบริหารให้คู่สัญญาปฏิบัติ
ตามสญั ญาทกุ ประการ หากไมป่ ฏบิ ตั ติ ามสญั ญาจะตอ้ งดาเนนิ การคดิ คา่ ปรับเป็นระยะเวลาและอัตราเท่าใด
จงึ จะเหมาะสม หรือต้องมีการแก้ไขสัญญาหรือไม่ ผู้บริหารสัญญาจะต้องบริหารต้ังแต่สัญญาเริ่มมีผลบังคับใช้
จนสญั ญานั้นสน้ิ สดุ ลง

ผู้รับผิดชอบการบริหารสญั ญาหรือข้อตกลงและการตรวจรับพสั ดุ คอื คณะกรรมการตรวจรบั พสั ดุ
 คณะกรรมการตรวจรบั พัสดุในงานซอ้ื หรอื งานจ้าง
 คณะกรรมการตรวจรับพสั ดุในงานจา้ งกอ่ สรา้ ง
 คณะกรรมการตรวจรบั พสั ดุในงานจ้างทีป่ รึกษา
 คณะกรรมการตรวจรับพัสดุในงานจ้างออกแบบหรือควบคุมงานก่อสรา้ ง
 ผ้คู วบคมุ งาน (งานก่อสรา้ ง)
ผู้รับผดิ ชอบการบริหารสญั ญาหรือขอ้ ตกลงจะตอ้ งศกึ ษารายละเอียดทเี่ กี่ยวข้อง ไดแ้ ก่
ขอ้ กาหนดต่างๆ ท่ีระบุไวใ้ นสญั ญาหรือข้อตกลง
บทบาท/ข้นั ตอนของคณะกรรมการตามกฎหมาย ระเบียบ หรือหนงั สือสัง่ การทีเ่ กี่ยวขอ้ ง
กระบวนการตา่ งๆ ในการบรหิ ารสัญญา เช่น การตรวจรับพัสดุ การควบคุมงาน การแก้ไข
สญั ญา การงดหรือลดค่าปรับ การขอขยายสัญญา การบอกเลกิ สญั ญาหรือขอ้ ตกลง เปน็ ต้น

แนวทางการปฏบิ ตั ิงานดา้ นการจัดซื้อจดั จา้ งพัสดุ หน้า 20

การงดหรอื ลดคา่ ปรบั
การงดหรือลดค่าปรับให้แก่คู่สัญญา หรือการขยายเวลาทาการตามสัญญาหรือข้อตกลง
ใหอ้ ยใู่ นดลุ พนิ จิ ของผ้มู ีอานาจท่ีจะพิจารณาได้ตามจานวนวนั ทีม่ เี หตเุ กิดข้นึ จริง ในกรณดี งั ตอ่ ไปนี้

1 เหตุเกดิ จากความผดิ หรอื ความบกพร่องของหน่วยงานของรฐั

2 เหตุสดุ วสิ ัย

3 เหตุเกิดจากพฤติการณอ์ ันหนึง่ อนั ใดท่ีคู่สญั ญาไมต่ ้องรับผดิ ตามกฎหมาย

4 เหตุอ่นื ตามทก่ี าหนดในกฎกระทรวง

ให้หน่วยงานระบุไว้ในสัญญาหรือข้อตกลงกาหนดให้คู่สัญญาต้องแจ้งเหตุดังกล่าวให้หน่วยงานทราบภายใน
๑๕ วัน นับถัดจากวันที่เหตุนั้นได้สิ้นสุดลงหรือตามท่ีกาหนดในกฎกระทรวง หากไม่แจ้งภายในเวลาที่กาหนด
คสู่ ัญญาจะยกมากลา่ วอา้ งเพอ่ื ของดหรอื ลดค่าปรับ หรือขอขยายเวลาในภายหลังไม่ได้ เว้นแต่กรณีเหตุเกิด
จากความผิดหรอื ความบกพรอ่ งของหน่วยงานซง่ึ มหี ลกั ฐานชัดแจง้ หรอื หนว่ ยงานทราบดีอยู่แล้วตัง้ แตต่ ้น

การบอกเลิกสัญญาหรือข้อตกลง
เหตุบอกเลิกสญั ญา
ในกรณีทีม่ เี หตุบอกเลกิ สัญญาหรือข้อตกลงตอ่ ไปน้ี ใหอ้ ยใู่ นดลุ พินิจของผู้มีอานาจที่จะบอกเลิก
สญั ญาหรอื ข้อตกลงกบั คูส่ ญั ญา
๑. เหตุตามท่กี ฎหมายกาหนด
๒. เหตุอนั เช่ือไดว้ ่าผขู้ ายหรือผรู้ บั จ้างไมส่ ามารถส่งมอบงานหรือทางานให้แล้วเสร็จได้ภายใน
ระยะเวลาที่กาหนด
๓. เหตุอ่ืนตามท่ีกาหนดไว้ในพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ
พ.ศ. 2560 หรอื ในสัญญาหรือขอ้ ตกลง
๔. เหตอุ ื่นตามระเบียบทีร่ ฐั มนตรีกาหนด

การตกลงเลิกสญั ญาหรอื ข้อตกลง
การตกลงกับคสู่ ญั ญาทจ่ี ะบอกเลกิ สญั ญาหรือข้อตกลง ใหผ้ มู้ ีอานาจพิจารณาไดเ้ ฉพาะในกรณี

 เปน็ ประโยชนแ์ กห่ นว่ ยงานของรัฐโดยตรง

 เพ่อื ประโยชน์สาธารณะ

 เพ่ือแก้ไขขอ้ เสียเปรยี บของหนว่ ยงานของรัฐในการทจ่ี ะปฏบิ ัตติ ามสัญญาหรือข้อตกลงนัน้ ตอ่ ไป

แนวทางการปฏิบัตงิ านด้านการจดั ซ้ือจดั จา้ งพัสดุ หนา้ 21

 คู่สัญญาไม่สามารถปฏิบัติตามสัญญาหรือข้อตกลงได้ และจะต้องมีการปรับตามสัญญาหรือ
ข้อตกลงนั้น หากจานวนเงินค่าปรับจะเกินร้อยละสิบของวงเงินค่าพัสดุหรือค่าจ้าง ให้หน่วยงานพิจารณา
ดาเนินการบอกเลิกสัญญาหรือข้อตกลง เว้นแต่คู่สัญญาจะได้ยินยอมเสียค่าปรับให้แก่หน่วยงานโดยไม่มี
เงือ่ นไขใดๆ ทัง้ สิน้ ให้หัวหนา้ หนว่ ยงานพิจารณาผ่อนปรนการบอกเลิกสัญญาได้เท่าท่จี าเป็น

การตรวจรบั พัสดุ (งานซ้ือหรืองานจ้างที่มใิ ช่งานก่อสร้าง)

ขั้นตอนที่ 7 การบรหิ ารพสั ดุ

หน่วยงานต้องดาเนินการบริหารพัสดุที่อยู่ในความครอบครองโดยการควบคุมและดูแลพัสดุ
ให้มกี ารใช้และการบรหิ ารพสั ดทุ ี่เหมาะสม คุ้มคา่ และเกดิ ประโยชน์ให้มากท่สี ุด

การบริหารพัสดุในข้ันตอนนี้ ไม่ใช้บังคับกับงานบริการ งานก่อสร้าง งานจ้างที่ปรึกษา และ
งานจ้างออกแบบหรอื ควบคุมงานกอ่ สรา้ ง

การบริหารพัสดุ ประกอบด้วย การเก็บและการบันทึก การเบิกจ่ายพัสดุ การยืม
การบารุงรักษา การตรวจสอบพสั ดปุ ระจาปี และการจาหน่ายพัสดุ

แนวทางการปฏิบตั ิงานดา้ นการจดั ซื้อจดั จ้างพสั ดุ หนา้ 22

การบริหารพสั ดุ การดาเนนิ การ
การเกบ็ และการบนั ทกึ
 ลงบญั ชีหรอื ทะเบยี นเพอ่ื ควบคมุ พสั ดุ
การเบิกจ่ายพัสดุ  มหี ลักฐานการรับเข้าบญั ชีหรือทะเบยี นประกอบรายการดว้ ย
 พสั ดุประเภทอาหารสดลงรายการทุกชนิดในบัญชีเดยี วกันได้
การยืม  เก็บรักษาพัสดุให้เป็นระเบียบเรียบร้อย ปลอดภัย และครบถ้วนถูกต้อง
พัสดุประเภทใชค้ งรปู
ตรงตามบัญชหี รือทะเบียน

 หวั หนา้ หนว่ ยงานทีต่ ้องใชพ้ สั ดุนั้น เป็นผู้เบิก
 การจ่ายพัสดุ ใหห้ ัวหนา้ หนว่ ยพสั ดุทมี่ หี นา้ ท่ีเก่ียวกับการควบคุมพัสดุ
หรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจากหัวหน้าหน่วยงานเป็นหัวหน้าหน่วยพัสดุ
เป็นผ้สู งั่ จ่ายพัสดุ
 ผู้จ่ายพัสดุ ต้องตรวจสอบความถูกต้องของใบเบิกและเอกสาร
ประกอบ (ถ้ามี) แล้วลงบัญชีหรือทะเบียนทุกครั้งท่ีมีการจ่าย และเก็บ
ใบเบกิ จ่ายไวเ้ ป็นหลกั ฐาน

 การยืมระหว่างหน่วยงานของรัฐ จะต้องได้รับอนุมัติจากหัวหน้า
หน่วยงานผู้ให้ยืม
 การให้บุคคลยืมใช้ภายในสถานที่ของหน่วยงานของรัฐเดียวกัน
จะต้องได้รับอนุมัติจากหัวหน้าหน่วยงานซึ่งรับผิดชอบพัสดุน้ัน แต่ถ้ายืม
ไปใช้นอกสถานที่ของหน่วยงานของรัฐ จะต้องได้รับอนุมัติจากหัวหน้า
หน่วยงานของรฐั
 ผู้ยืมส่งคืนพัสดุนั้นในสภาพที่ใช้การได้เรียบร้อย หากเกิดชารุดเสียหาย
หรือใช้การไม่ได้ หรอื สูญหายไป ผ้ยู ืมต้องจดั การแก้ไขซ่อมแซมให้คงสภาพ
เดมิ โดยเสยี ค่าใช้จ่ายของตนเอง หรือชดใช้เป็นพัสดุประเภท ชนิด ขนาด
ลักษณะและคุณภาพอย่างเดียวกัน หรือชดใช้เป็นเงินตามราคาที่เป็นอยู่
ในขณะยมื โดยมหี ลักเกณฑ์ดงั นี้

- ราชการสว่ นกลาง และราชการส่วนภูมภิ าค ให้เปน็ ไปตามหลักเกณฑ์
ที่กระทรวงการคลงั กาหนด

- ราชการส่วนท้องถิ่น ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กระทรวงมหาดไทย
กาหนด

- หน่วยงานของรัฐอน่ื ให้เป็นไปตามหลกั เกณฑ์ที่หน่วยงานของรัฐนั้น
กาหนด

แนวทางการปฏิบตั ิงานด้านการจดั ซอ้ื จดั จา้ งพัสดุ หน้า 23

การบรหิ ารพสั ดุ การดาเนนิ การ
พัสดปุ ระเภทส้ินเปลือง
 ให้กระทาได้เฉพาะหน่วยงานของรัฐผู้ยืมมีความจาเป็น รีบด่วน
การบารุงรักษา จะดาเนนิ การจัดหาได้ไม่ทันการ และหน่วยงานของรัฐผู้ให้ยืมมีพัสดุน้ันๆ
พอทจี่ ะให้ยืมได้ และให้มหี ลักฐานการยืมเป็นลายลักษณอ์ กั ษร
การตรวจสอบพสั ดุ ทั้งนี้ หน่วยงานของรัฐผู้ยืมจะต้องจัดหาพัสดุเป็นประเภท ชนิด และ
ประจาปี ปรมิ าณเช่นเดยี วกนั สง่ คืนให้หน่วยงานของรฐั ผูใ้ ห้ยืม

การจาหน่ายพัสดุ  เมื่อครบกาหนดยืม ให้ผู้ให้ยืมหรือผู้รับหน้าที่แทนมีหน้าท่ีติดตาม
 ขาย ทวงพสั ดุทีใ่ ห้ยมื ไปคนื ภายใน 7 วนั นบั แตว่ นั ครบกาหนด

 ให้มผี ู้ควบคุมดูแลพสั ดุที่อยูใ่ นความครอบครองให้อยู่ในสภาพท่ีพร้อม
ใชง้ านได้ตลอดเวลา

 ให้มีการจัดทาแผนการซ่อมบารุงที่เหมาะสมและระยะเวลาในการ
ซอ่ มบารงุ ดว้ ย

 กรณีที่พัสดุเกิดการชารุดให้หน่วยงานดาเนินการซ่อมแซมให้กลับมาอยู่ใน
สภาพพรอ้ มใชง้ านโดยเร็ว

 ก่อนส้ินปีงบประมาณของทุกปี แต่งต้ังผู้รับผิดชอบในการตรวจสอบ
พสั ดซุ ึ่งมเิ ป็นเจ้าหนา้ ท่ตี รวจสอบการรบั จ่ายพัสดุในงวด 1 ปที ผ่ี ่านมา

 รายงานผลการตรวจสอบต่อผแู้ ต่งตั้งภายใน 30 วันทาการ นับแต่วันเร่ิม
ดาเนนิ การตรวจสอบพสั ดุน้ัน

 หากผลการตรวจสอบปรากฏชัดเจนว่าพัสดุชารุด เส่ือมสภาพ
เน่ืองมาจากการใช้งานตามปกติ หรือสูญไปตามธรรมชาติ ให้หัวหน้า
หน่วยงานพิจารณาสง่ั การให้ดาเนนิ การจาหน่ายตอ่ ไปได้

 ให้ดาเนินการขายโดยวิธีทอดตลาดก่อน แต่ถ้าขายโดยวิธีทอดตลาด
แลว้ ไม่ได้ผลดใี ห้นาวธิ ีท่กี าหนดเก่ียวกับการซื้อมาใช้โดยอนโุ ลม เวน้ แต่

1. การขายพัสดุคร้ังหน่ึงซึ่งมีราคาซ้ือหรือได้มารวมกันไม่เกิน
500,000 บาท จะขายโดยวิธีเฉพาะเจาะจง โดยไม่ต้องทอดตลาดก่อน
ก็ได้ โดยตกลงราคา

2. การขายให้แก่หน่วยงานของรัฐ หรือองค์การสถานสาธารณกุศล
ตามมาตรา 47 (7) แห่งประมวลรัษฎากร ให้ขายโดยวิธเี ฉพาะเจาะจง

3. การขายอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เช่น โทรศัพท์เคล่ือนที่ แท็บเล็ต
ให้แก่เจ้าหน้าท่ีของรัฐท่ีหน่วยงานมอบให้ไว้ใช้งานในหน้าที่ เมื่อบุคคล
ดังกลา่ วพ้นจากหนา้ ท่ี หรอื อปุ กรณ์ดังกล่าวพ้นระยะเวลาการใช้งานแล้ว
ให้ขายให้แก่บคุ คลดังกล่าว โดยวิธเี ฉพาะเจาะจง

แนวทางการปฏิบัตงิ านดา้ นการจดั ซื้อจดั จา้ งพสั ดุ หน้า 24

การบรหิ ารพัสดุ การดาเนนิ การ

 แลกเปล่ียน  การขายโดยวิธีทอดตลาด ให้ถือปฏิบัติตามประมวลกฎหมายแพ่งและ
 โอน พาณิชย์
 แปรสภาพหรอื ทาลาย
- ให้ผู้ท่ีได้รับมอบหมายทาการประเมินราคาทรัพย์สินก่อนการ
ประกาศขายทอดตลาด

- กรณีทเ่ี ปน็ พัสดุท่ีมีการจาหน่ายเป็นการท่ัวไป ให้พิจารณาราคาที่ซ้ือ
ขายกันตามปกติในท้องตลาด หรือราคาท้องถ่ินของสภาพปัจจุบันของ
พัสดุนั้น ณ เวลาที่จะทาการขาย และเปรียบเทียบราคาตามความ
เหมาะสม

- กรณีที่เป็นพัสดุที่ไม่มีการจาหน่ายท่ัวไป ให้พิจารณาราคาตาม
ลักษณะ ประเภท ชนิดของพสั ดุ และอายุการใช้งาน รวมทั้งสภาพและสถาน
ท่ีตัง้ ของพัสดดุ ้วย

- ให้เสนอหัวหน้าหน่วยงานพิจารณาให้ความเห็นชอบราคาประเมิน
ดงั กลา่ ว โดยคานึงถึงประโยชน์ของหนว่ ยงานของรฐั ด้วย

- หน่วยงานจะจ้างผู้ประกอบการท่ีให้บริการขายทอดตลาดเป็น
ผูด้ าเนนิ การกไ็ ด้

 ให้ดาเนินการตามวิธีการแลกเปลี่ยนที่กาหนดไว้ในระเบียบ
กระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ
พ.ศ. 2560

 ใหโ้ อนแกห่ นว่ ยงานของรฐั หรือองคก์ ารสถานสาธารณกุศลตามมาตรา
47 (7) แห่งประมวลรษั ฎากร ท้ังน้ี ให้มหี ลักฐานการส่งมอบไวต้ อ่ กันดว้ ย

 ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่หน่วยงานกาหนด โดยให้แล้วเสร็จภายใน
60 วนั นับถดั จากวนั ทีห่ วั หนา้ หน่วยงานส่งั การ

แนวทางการปฏบิ ตั งิ านดา้ นการจดั ซ้ือจัดจา้ งพสั ดุ

1. วธิ ีประกาศเชิญชวนทว่ั ไป

วิธีประกาศเชิญชวนท่ัวไป ได้แก่ การที่หน่วยงานเชิญชวนผู้ประกอบการท่ัวไปท่ีมีคุณสมบัติ
ตรงตามเงื่อนไขที่หน่วยงานกาหนดใหเ้ ขา้ ย่นื ข้อเสนอ กระทาได้ 3 วิธี ดงั น้ี

1.1 วธิ ีตลาดอเิ ล็กทรอนกิ ส์ (e - market)
1.2 วธิ ปี ระกวดราคาอเิ ล็กทรอนกิ ส์ (e - bidding)
1.3 วิธสี อบราคา

แนวทางการปฏิบัตงิ านดา้ นการจดั ซือ้ จดั จา้ งพสั ดุ หนา้ 25

1.1 วิธีตลาดอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ (e - market)
วิธีตลาดอิเล็กทรอนิกส์ (e - market) คือ การซ้ือหรือจ้างท่ีมีรายละเอียดคุณลักษณะ

เฉพาะของพัสดุที่ไม่ซับซ้อนหรือเป็นสินค้าหรืองานบริการที่มีมาตรฐาน และได้กาหนดไว้ในระบบข้อมูล
สินค้า (e - catalog) โดยให้ดาเนินการในระบบตลาดอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Market : e - market)
ตามวิธกี ารทก่ี รมบัญชีกลางกาหนด ซ่ึงสามารถกระทาได้ ๒ ลักษณะ ดงั น้ี

๑) การเสนอราคาโดยใบเสนอราคา คือ การซ้ือหรือจ้างคร้ังหนึ่ง ซึ่งมีวงเงินเกิน
๕๐๐,๐๐๐ บาท แตไ่ มเ่ กิน ๕,๐๐๐,๐๐๐ บาท

๒) การเสนอราคาโดยการประมูลอิเล็กทรอนิกส์ คือ การซื้อหรือจ้างคร้ังหนึ่ง ซึ่งมีวงเงิน
เกิน ๕,๐๐๐,๐๐๐ บาท

ขัน้ ตอนการดาเนนิ การจดั ซือ้ จดั จา้ งโดยวิธีตลาดอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ (e - market)
1. เจา้ หนา้ ที่หรือผู้ทไ่ี ดร้ ับมอบหมาย จัดทาแผนการจดั ซอื้ จดั จ้าง
2. หัวหน้าหน่วยงาน แต่งตั้งคณะกรรมการ หรือจะให้เจ้าหน้าที่ หรือบุคคลใดบุคคลหนึ่ง
จัดทาร่างขอบเขตของงานหรือรายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะของพัสดุท่ีจะซื้อหรือจ้าง รวมทั้งกาหนด
หลักเกณฑ์การพิจารณาคัดเลือกข้อเสนอ กรณีการซ้ือหรือจ้างท่ีมิใช่งานก่อสร้าง หรือจัดทาแบบรูปรายการ
งานกอ่ สรา้ ง กรณีการจ้างก่อสรา้ ง
3. เจ้าหนา้ ที่ จดั ทาเอกสารซอื้ หรือจ้างด้วยวิธีตลาดอิเล็กทรอนิกส์ (e - market) พร้อม
ประกาศเชญิ ชวน กาหนดวัน เวลาการเสนอราคาเป็นวันถัดจากวันสุดท้ายของระยะเวลาการเผยแพร่ประกาศ
โดยกาหนด เป็นวัน เวลา ทาการเท่านั้น และเวลาในการเสนอราคาให้ถือตามเวลาของระบบการจัดซื้อ
จดั จา้ งภาครฐั ดว้ ยอิเล็กทรอนิกส์ (e-GP) เป็นเกณฑ์
4. เจา้ หนา้ ท่ี จดั ทารายงานขอซื้อหรือขอจ้างเสนอหัวหน้าหน่วยงานผ่านหัวหน้าเจ้าหน้าที่
เพ่ือขอความเหน็ ชอบ
5. หวั หนา้ หน่วยงาน ใหค้ วามเหน็ ชอบรายงานขอซือ้ หรือขอจา้ ง
6. หัวหน้าเจ้าหน้าที่ เผยแพร่ประกาศและเอกสารซ้ือหรือจ้างด้วยวิธีตลาดอิเล็กทรอนิกส์
(e - market) ในระบบการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐด้วยอิเล็กทรอนิกส์ (e-GP) และเว็บไซต์ของหน่วยงาน
เปน็ เวลาตดิ ตอ่ กันไม่นอ้ ยกว่า 3 วัน และใหป้ ดิ ประกาศโดยเปดิ เผย ณ สถานท่ีปิดประกาศของหน่วยงานด้วย
กาหนดวันเสนอราคาเปน็ วนั ถดั จากวันสุดท้ายของการประกาศเผยแพร่
7. การเสนอราคา

7.1 การเสนอราคาโดยใบเสนอราคา (กรณีวงเงินเกิน ๕๐๐,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน
๕,๐๐๐,๐๐๐ บาท : ผู้ประกอบการเสนอราคาในระบบการจัดซ้ือจัดจ้างภาครัฐด้วยอิเล็กทรอนิกส์ (e-GP)
ตามวัน/เวลาท่กี าหนด โดยเสนอราคาไดเ้ พียงครง้ั เดียว

7.2 การเสนอราคาโดยการประมูลอิเล็กทรอนิกส์ (กรณีวงเงินเกิน ๕,๐๐๐,๐๐๐ บาท) :
ผู้ประกอบการเสนอราคาในระบบการจัดซ้ือจัดจ้างภาครัฐด้วยอิเล็กทรอนิกส์ (e-GP) ตามวัน/เวลาท่ีกาหนด
โดยเสนอราคาก่ีคร้ังก็ได้ภายในเวลา 30 นาที

แนวทางการปฏบิ ตั งิ านดา้ นการจัดซื้อจดั จ้างพัสดุ หนา้ 26

8. เมื่อส้ินสดุ กาหนดเวลาการเสนอราคาให้เจ้าหน้าทดี่ าเนินการ ดงั น้ี
8.1 หากมีผู้เสนอราคาต่าสุดเท่ากันหลายราย ให้พิจารณาราคาต่าสุดของผู้ที่เสนอราคา

เข้าสู่ระบบในลาดับแรกเปน็ ผ้ชู นะการเสนอราคา
8.2 กรณีมีผู้เข้าเสนอราคาเพียงรายเดียว หากเห็นว่าราคาท่ีเสนอมีความเหมาะสม

และเป็นประโยชน์ต่อหน่วยงาน ให้เสนอหัวหน้าหน่วยงานผ่านหัวหน้าเจ้าหน้าที่ เพื่อพิจารณารับราคา
ของผเู้ สนอราคารายน้นั ได้

8.3 กรณีไม่มีผู้เข้าเสนอราคา ให้เสนอหัวหน้าหน่วยงานผ่านหัวหน้าเจ้าหน้าท่ี เพ่ือ
พิจารณายกเลิกการซ้ือหรือจ้างและดาเนินการซื้อหรือจ้างโดยวิธีตลาดอิเล็กทรอนิกส์ (e - market) ใหม่
หรือจะดาเนินการซ้ือหรือจ้างโดยวิธีคัดเลือกตามมาตรา ๕๖ วรรคหนึ่ง (๑) (ก) หรือวิธีเฉพาะเจาะจง
ตามมาตรา ๕๖ วรรคหน่ึง (๒) (ก) แล้วแต่กรณีก็ได้ เว้นแต่หน่วยงานจะดาเนินการซ้ือหรือจ้างโดยวิธีคัดเลือก
หรือวธิ เี ฉพาะเจาะจงด้วยเหตุอ่นื ใหเ้ ร่มิ กระบวนการซือ้ หรอื จ้างใหม่ตัง้ แตก่ ารจัดทารายงานขอซอื้ หรือขอจ้าง

8.4 กรณีทรี่ าคาของผู้เสนอราคารายตา่ สดุ ยงั สงู กว่าวงเงินทีจ่ ะซอื้ หรือจา้ ง
8.4.1 ตอ่ รองราคากับผู้เสนอราคารายดังกล่าวผา่ นระบบให้ตา่ สดุ เท่าทีจ่ ะทาได้

 หากผู้เสนอราคายอมลดราคาและยื่นใบเสนอราคาผ่านระบบแล้ว
ไม่สงู กว่าวงเงินท่ีจะซื้อหรือจ้าง หรอื สงู กวา่ แต่ไม่เกินร้อยละ 10 ของวงเงินที่จะซื้อหรือจา้ ง หรือ

 ต่อรองแล้วไม่ยอมลดราคาอีก แต่สว่ นที่สูงกว่านัน้ ไมเ่ กินร้อยละ 10
ของวงเงินท่จี ะซื้อหรือจ้าง
ถ้าเห็นวา่ ราคาดังกลา่ วเปน็ ราคาที่เหมาะสมก็ใหเ้ สนอซ้ือหรือจา้ งจากผู้เสนอราคารายนัน้

8.4.2 ถ้าดาเนินการตาม 8.4.๑ แล้วไม่ได้ผล

 ใหแ้ จง้ ผเู้ สนอราคาทีเ่ สนอราคาถูกตอ้ งตรงตามเงื่อนไขท่ีกาหนดทุกราย
ให้เสนอราคาใหมพ่ รอ้ มกัน

 โดยให้ย่ืนใบเสนอราคาผ่านระบบภายในเวลาท่ีหน่วยงานกาหนด
หากรายใดไม่ย่ืนให้ถือว่ายนื ราคาตามท่ีเสนอไว้เดิม

 หากผู้เสนอราคาต่าสุดในครั้งใหม่เสนอราคาไม่สูงกว่าหรือสูงกว่า
ไม่เกินร้อยละ 10 ของวงเงินท่ีจะซ้ือหรือจ้าง ถ้าเห็นว่าราคาดังกล่าวเป็นราคาท่ีเหมาะสมก็ให้เสนอซ้ือ
หรอื จา้ งจากผูเ้ สนอราคารายน้ัน

8.4.3 ถ้าดาเนินการตาม 8.4.2 แล้วไม่ได้ผล ให้เสนอหัวหน้าหน่วยงาน
ผา่ นหัวหน้าเจา้ หนา้ ท่ี เพอื่ พจิ ารณายกเลกิ การซ้ือหรือจ้างในครงั้ นน้ั

8.5 จดั พมิ พใ์ บเสนอราคาและเอกสารการเสนอราคาของผู้ชนะการเสนอราคาจากระบบ
จานวน ๑ ชุด และลงลายมือชื่อกากับไว้ในใบเสนอราคาและเอกสารการเสนอราคาทุกแผ่น ถ้าผู้ชนะการเสนอ
ราคา เสนอราคาผิดเง่ือนไข หรือเสนอแค็ตตาล็อก (catalog) หรือรายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะของพัสดุ
ไม่ถูกต้อง ให้ถือว่าไม่ผ่านคุณสมบัติตามเงื่อนไขท่ีกาหนด ให้เสนอหัวหน้าหน่วยงานผ่านหัวหน้าเจ้าหน้าที่
เพอื่ พจิ ารณายกเลิกการซ้ือหรือจ้าง หรอื พจิ ารณาผทู้ ่ีเสนอราคาตา่ ในลาดับถัดไปเป็นผู้ชนะการเสนอราคากไ็ ด้

แนวทางการปฏิบตั ิงานด้านการจดั ซ้อื จดั จา้ งพัสดุ หน้า 27

9. เจ้าหน้าท่ี รายงานผลการพิจารณาและความเห็น พร้อมด้วยเอกสารที่เกี่ยวข้อง
ทั้งหมดตอ่ หัวหนา้ หนว่ ยงานผ่านหวั หน้าเจ้าหนา้ ท่ี เพือ่ พิจารณาให้ความเห็นชอบ

10. หัวหนา้ หน่วยงานและผูม้ ีอานาจอนมุ ัตซิ ือ้ หรือจ้าง เหน็ ชอบผลการพิจารณา
11. หวั หนา้ เจา้ หนา้ ท่ี ประกาศผลผู้ชนะในระบบการจัดซ้อื จัดจา้ งภาครัฐด้วยอิเล็กทรอนิกส์
(e-GP) และเว็บไซต์ของหน่วยงาน และให้ปิดประกาศโดยเปิดเผย ณ สถานที่ปิดประกาศของหน่วยงาน
พร้อมทงั้ แจ้งผลการพจิ ารณาให้ผเู้ สนอราคาทุกรายทราบทางจดหมายอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ (e-mail)
12. ลงนามในสัญญาหรือข้อตกลงเป็นหนังสือ ภายหลังจากพ้นระยะเวลาอุทธรณ์
ผลการพจิ ารณา 7 วนั ทาการ และไมม่ ีผใู้ ดอทุ ธรณ์
13. คณะกรรมการตรวจรับพัสดุ ดาเนินการตรวจรับพัสดุเมื่อมีการส่งมอบพัสดุนั้น
ให้ถกู ตอ้ งครบถ้วน และรายงานให้หัวหน้าหน่วยงานทราบผ่านหวั หนา้ เจา้ หนา้ ที่

แนวทางการปฏิบตั ิงานด้านการจัดซอื้ จดั จ้างพสั ดุ หนา้ 28

ผงั กระบวนการจดั ซอ้ื จดั จ้างโดยวธิ ตี ลาดอเิ ลก็ ทรอนิกส์ (e - market)

แนวทางการปฏบิ ตั ิงานด้านการจดั ซ้อื จดั จ้างพัสดุ หนา้ 29

๑.2 วธิ ปี ระกวดราคาอิเลก็ ทรอนกิ ส์ (e - bidding)

วิธีประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ (e - bidding) คือ การซื้อหรือจ้างครั้งหน่ึงซ่ึงมีวงเงิน
เกนิ ๕๐๐,๐๐๐ บาท และเป็นสินค้าหรืองานบริการท่ีไม่ได้กาหนดรายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะของพัสดุ
ไวใ้ นระบบข้อมูลสินค้า (e - catalog) โดยให้ดาเนินการในระบบประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic
Bidding : e - bidding) ตามวิธกี ารทก่ี รมบัญชกี ลางกาหนด

ข้ันตอนการดาเนินการจดั ซ้อื จัดจ้างโดยวธิ ปี ระกวดราคาอิเลก็ ทรอนกิ ส์ (e - bidding)
1. เจา้ หน้าทีห่ รอื ผูท้ ี่ได้รับมอบหมาย จดั ทาแผนการจดั ซ้อื จัดจา้ ง
2. หัวหน้าหน่วยงาน แต่งตั้งคณะกรรมการ หรือจะให้เจ้าหน้าที่ หรือบุคคลใดบุคคลหนึ่ง
จัดทาร่างขอบเขตของงานหรือรายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะของพัสดุท่ีจะซื้อหรือจ้าง รวมทั้งกาหนด
หลักเกณฑ์การพิจารณาคัดเลือกข้อเสนอ กรณีการซ้ือหรือจ้างที่มิใช่งานก่อสร้าง หรือจัดทาแบบรูปรายการ
งานกอ่ สร้าง กรณีการจ้างก่อสร้าง
3. เจ้าหน้าท่ี จัดทาเอกสารซ้ือหรือจ้างด้วยวิธีประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ (e - bidding)
พร้อมประกาศเชิญชวน โดยกาหนดวัน เวลาการเสนอราคาเป็นวันถัดจากวันสุดท้ายของระยะเวลา
การเผยแพร่ประกาศ โดยกาหนดเป็นวัน เวลา ทาการเท่านั้น และเวลาในการเสนอราคาให้ถือตามเวลา
ของระบบการจดั ซือ้ จดั จา้ งภาครฐั ดว้ ยอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ (e-GP) เปน็ เกณฑ์
4. เจา้ หน้าที่ จัดทารายงานขอซื้อหรือขอจ้างเสนอหัวหน้าหน่วยงานผ่านหัวหน้าเจ้าหน้าท่ี
เพื่อขอความเหน็ ชอบ
5. หัวหน้าหน่วยงาน ให้ความเห็นชอบรายงานขอซ้ือหรอื ขอจ้าง

หากหัวหน้าหน่วยงานเห็นว่า เพื่อให้การกาหนดขอบเขตของงานหรือรายละเอียด
คณุ ลกั ษณะเฉพาะของพัสดทุ จี่ ะซื้อหรอื จ้างเป็นไปดว้ ยความรอบคอบเหมาะสม เป็นประโยชน์แก่หน่วยงาน
และไม่มกี ารกาหนดเง่อื นไขที่เป็นการขัดขวางการแข่งขันราคาอย่างเป็นธรรม อาจจัดให้มีการรับฟังความคิดเห็น
รา่ งขอบเขตของงานหรือรายละเอียดคุณลักษณะของพัสดุท่ีจะซื้อหรือจ้าง พร้อมกับร่างประกาศและร่างเอกสาร
ซ้ือหรอื จ้างดว้ ยวธิ ีประกวดราคาอเิ ล็กทรอนกิ สจ์ ากผูป้ ระกอบการก่อนก็ได้ โดยมหี ลกั เกณฑด์ ังน้ี

๑) การซอ้ื หรือจ้างครง้ั หนง่ึ ซึ่งมีวงเงินเกนิ ๕๐๐,๐๐๐ บาท แตไ่ ม่เกิน ๕,๐๐๐,๐๐๐ บาท
ใหอ้ ย่ใู นดลุ พินิจของหวั หน้าหนว่ ยงานที่จะใหม้ ีการเผยแพร่เพื่อรบั ฟงั ความคิดเหน็ จากผ้ปู ระกอบการหรือไม่ก็ได้

๒) การซอื้ หรือจ้างครง้ั หน่งึ ซ่งึ มวี งเงนิ เกิน ๕,๐๐๐,๐๐๐ บาท ให้หนว่ ยงานนารา่ งประกาศ
และร่างเอกสารซ้ือหรือจ้างด้วยวิธีประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ (e - bidding) เผยแพร่เพ่ือรับฟังความคิดเห็น
จากผปู้ ระกอบการ

6. หัวหน้าเจ้าหน้าท่ี นาร่างประกาศ/เอกสาร เผยแพร่ในระบบการจัดซ้ือจัดจ้างภาครัฐ
ดว้ ยอเิ ล็กทรอนิกส์ (e-GP) และเว็บไซต์ของหน่วยงาน เป็นเวลาติดต่อกันไม่น้อยกว่า ๓ วันทาการ จากน้ัน
ให้ดาเนนิ การดงั น้ี

6.1 กรณไี มม่ ีผู้เสนอความคดิ เหน็
1) หัวหน้าเจ้าหนา้ ที่ ทารายงานเสนอหัวหนา้ หน่วยงาน เห็นชอบใหน้ าประกาศเผยแพร่

แนวทางการปฏบิ ัติงานด้านการจัดซ้อื จดั จ้างพัสดุ หนา้ 30

6.2 กรณีมผี เู้ สนอความคิดเหน็
1) หัวหน้าเจ้าหน้าที่ ร่วมกับผู้มีหน้าที่รับผิดชอบจัดทาร่างขอบเขตของงาน

หรอื รายละเอียดคณุ ลกั ษณะเฉพาะพจิ ารณาว่า

 ควรปรับปรุง : ให้หัวหน้าเจ้าหน้าที่จัดทารายงานพร้อมความเห็นและ
ร่างประกาศ/เอกสาร ที่ได้ปรับปรุงแล้วเสนอหัวหน้าหน่วยงานเพ่ือขอความเห็นชอบ เมื่อได้รับความเห็นชอบ
แล้ว ให้นาร่างประกาศ/เอกสาร เผยแพร่ในระบบการจัดซ้ือจัดจ้างภาครัฐด้วยอิเล็กทรอนิกส์ (e-GP) และเว็บไซต์
ของหน่วยงานเป็นเวลาติดต่อกันไม่น้อยกว่า ๓ วันทาการ และให้หัวหน้าเจ้าหน้าท่ีแจ้งผู้มีความคิดเห็นทุกราย
ทราบเป็นหนังสอื

 ไมค่ วรปรบั ปรงุ : ให้หัวหนา้ เจ้าหนา้ ที่จดั ทารายงานพรอ้ มความเห็นเสนอ
หัวหน้าหน่วยงานเพ่ือขอความเห็นชอบ เม่ือได้รับความเห็นชอบแล้ว ให้หัวหน้าเจ้าหน้าที่แจ้งผู้มีความคิดเห็น
ทุกรายทราบเป็นหนงั สอื

2) หวั หนา้ เจ้าหน้าท่ี ทารายงานเสนอหวั หน้าหน่วยงานเห็นชอบใหน้ าประกาศเผยแพร่
7. หวั หน้าหนว่ ยงาน เหน็ ชอบใหน้ าประกาศเผยแพร่
8. หัวหน้าเจา้ หน้าที่ ดาเนนิ การเผยแพร่ประกาศและเอกสารสอบราคาในระบบการจัดซ้ือ
จัดจ้างภาครัฐด้วยอิเล็กทรอนิกส์ (e-GP) และเว็บไซต์ของหน่วยงาน ภายในระยะเวลาท่ีกาหนด โดยให้
คานงึ ถึงระยะเวลาในการให้ผ้ปู ระกอบการเตรยี มการจัดทาเอกสารเพ่ือยน่ื ข้อเสนอดว้ ย

ระยะเวลาการเผยแพร่ประกาศและเอกสารประกวดราคาอเิ ลก็ ทรอนิกส์ (e - bidding)

วงเงินจดั หา ระยะเวลาในการเผยแพรเ่ อกสาร

เกิน 5 แสนบาท แต่ไม่เกิน 5 ลา้ นบาท ไมน่ อ้ ยกว่า 5 วันการ

เกนิ 5 ล้านบาท แตไ่ ม่เกิน 10 ลา้ นบาท ไมน่ อ้ ยกวา่ 10 วันทาการ

เกนิ 10 ล้านบาท แต่ไม่เกิน 50 ล้านบาท ไม่นอ้ ยกว่า 12 วนั ทาการ

เกิน 50 ลา้ นบาทขึ้นไป ไม่นอ้ ยกว่า 20 วนั ทาการ

*กาหนดวันเวลาเสนอราคาเป็นวันถัดจากวันสุดท้ายของการประกาศเผยแพร่ ห้ามมิให้ร่นหรือเล่ือน
หรือเปล่ียนแปลงกาหนดวันเสนอราคา เว้นแต่เป็นกรณีท่ีกรมบัญชีกลางแจ้งเลื่อนกาหนดวัน เวลา
การเสนอราคา เน่ืองจากมีปัญหาข้อขัดข้องเกี่ยวกับการเสนอราคาผ่านระบบการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐด้วย
อิเล็กทรอนกิ ส์ (e-GP)

การกาหนดวันเวลาช้ีแจงรายละเอียดเพิ่มเติม (ถ้ามี) ในกรณีท่ีมีความจาเป็นจะต้อง
สอบถามรายละเอียดเพ่ือให้เกิดความชัดเจน ให้อยู่ในดุลพินิจของหัวหน้าหน่วยงาน โดยให้แจ้งรายละเอียด
ในระบบการจัดซ้อื จดั จ้างภาครฐั ด้วยอเิ ล็กทรอนิกส์ (e-GP) และเว็บไซต์ของหน่วยงานก่อนถึงวันเสนอราคา
ไมน่ อ้ ยกวา่ 3 วันทาการ

9. ผู้เสนอราคา เข้าเสนอราคาเม่ือถึงกาหนดวันเสนอราคา โดยเสนอราคาผ่านระบบ
การจดั ซ้อื จดั จ้างภาครฐั ดว้ ยอเิ ลก็ ทรอนิกส์ (e-GP) และให้เสนอราคาภายในเวลาทีก่ าหนดได้เพยี งคร้ังเดยี ว

แนวทางการปฏิบัติงานดา้ นการจัดซอื้ จดั จา้ งพสั ดุ หนา้ 31

10. คณะกรรมการพิจารณาผลการประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ ดาเนินการเมื่อส้ินสุด
การเสนอราคา ดังน้ี

๑0.1 จัดพิมพ์ใบเสนอราคาและเอกสารการเสนอราคาของผู้ยื่นข้อเสนอทุกราย
จากระบบประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ จานวน ๑ ชุด โดยให้กรรมการทุกคนลงลายมือช่ือกากับไว้ใน
ใบเสนอราคาและเอกสารการเสนอราคาของผ้ยู นื่ ข้อเสนอทุกแผ่น

10.๒ ตรวจสอบการมีผลประโยชน์ร่วมกัน และเอกสารหลักฐานการเสนอราคา
ต่างๆ และพัสดุตัวอย่าง (ถ้ามี) หรือพิจารณาการนาเสนองานของผู้ย่ืนข้อเสนอทุกราย หรือเอกสาร
ที่กาหนดให้จัดส่งภายหลังจากวันเสนอราคา แล้วคัดเลือกผู้ย่ืนข้อเสนอที่ไม่มีผลประโยชน์ร่วมกันและ
ย่ืนเอกสารการเสนอราคาครบถ้วน ถูกต้อง มีคุณสมบัติและข้อเสนอทางด้านเทคนิคหรือเสนอพัสดุ
ที่มีรายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะครบถ้วน ถูกต้อง ตามเง่ือนไขที่หน่วยงานกาหนดไว้ในประกาศและ
เอกสารประกวดราคาอเิ ล็กทรอนิกส์

 ในกระบวนการพิจารณา คณะกรรมการอาจสอบถามข้อเท็จจริงเพิ่มเติม
จากผู้ยื่นข้อเสนอรายใดก็ได้ แต่จะให้ผู้ย่ืนข้อเสนอรายใดเปลี่ยนแปลงสาระสาคัญที่เสนอไว้แล้วไม่ได้
และหากคณะกรรมการเห็นว่าผู้ย่ืนข้อเสนอรายใดมีคุณสมบัติไม่ครบถ้วนตามเง่ือนไขท่ีหน่วยงานกาหนดไว้
ในประกาศและเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ ให้คณะกรรมการตัดรายชื่อของผู้ย่ืนข้อเสนอรายน้ัน
ออกจากการประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ในครัง้ น้นั

 ในกรณีที่ผู้ยื่นข้อเสนอรายใดเสนอเอกสารทางเทคนิคหรือรายละเอียด
คุณลักษณะเฉพาะของพัสดุท่ีจะซ้ือหรือจ้างไม่ครบถ้วน หรือเสนอรายละเอียดแตกต่างไปจากเงื่อนไข
ท่ีหน่วยงานกาหนดไว้ในประกาศและเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ในส่วนท่ีมิใช่สาระสา คัญและ
ความแตกต่างน้ันไม่มีผลทาให้เกิดการได้เปรียบเสียเปรียบต่อผู้ย่ืนข้อเสนอรายอ่ืนหรือเป็นการผิดพลาด
เลก็ นอ้ ย ใหพ้ จิ ารณาผ่อนปรนการตัดสิทธ์ิผู้ยืน่ ข้อเสนอรายนน้ั

10.๓ พิจารณาคัดเลือกพัสดุหรือคุณสมบัติของผู้ย่ืนข้อเสนอท่ีถูกต้องตาม 10.2
และพิจารณาคดั เลอื กข้อเสนอตามหลักเกณฑ์ที่กาหนดในประกาศและเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์
โดยให้จัดเรียงลาดับผู้ที่เสนอราคาต่าสุดหรือได้คะแนนรวมสูงสุด ไม่เกิน ๓ ราย ในกรณีท่ีผู้ยื่นข้อเสนอ
รายท่ีคดั เลือกไว้ไม่ยอมเข้าทาสัญญาหรือข้อตกลงกับหน่วยงานในเวลาที่กาหนดตามเอกสารประกวดราคา
อิเล็กทรอนิกส์ ให้คณะกรรมการพิจารณาผู้ท่ีเสนอราคาต่ารายถัดไปหรือผู้ท่ีได้คะแนนรวมสูงรายถัดไป
ตามลาดบั แลว้ แต่กรณี

10.๔ จัดทารายงานผลการพิจารณาและความเห็นพร้อมด้วยเอกสารที่ได้รับไว้
ทั้งหมดเสนอหัวหน้าหนว่ ยงานผา่ นหัวหนา้ เจา้ หน้าทเี่ พ่อื พิจารณาใหค้ วามเห็นชอบ

รายงานผลการพจิ ารณาดังกล่าว ใหป้ ระกอบดว้ ยรายการอย่างน้อย ดงั ต่อไปน้ี
1) รายการพัสดุทีจ่ ะซอื้ หรือจ้าง
2) รายชื่อผู้ยนื่ ข้อเสนอ ราคาท่เี สนอ และข้อเสนอของผู้ย่ืนข้อเสนอทกุ ราย
3) รายชอื่ ผู้ย่นื ขอ้ เสนอท่ผี า่ นการคัดเลอื กว่าไม่เปน็ ผู้มีผลประโยชน์รว่ มกนั
4) หลกั เกณฑ์การพิจารณาคัดเลือกข้อเสนอ พรอ้ มเกณฑก์ ารให้คะแนน

แนวทางการปฏิบัติงานด้านการจดั ซอ้ื จดั จา้ งพัสดุ หน้า 32

5) ผลการพิจารณาคัดเลือกข้อเสนอและการให้คะแนนข้อเสนอของผู้ยื่น
ข้อเสนอทกุ รายพร้อมเหตผุ ลสนับสนุนในการพิจารณา

11. หัวหน้าหน่วยงานและผูม้ ีอานาจอนมุ ตั ิซอ้ื หรอื จา้ ง เหน็ ชอบผลการพิจารณา
12. หัวหน้าเจ้าหน้าท่ี ประกาศผลผู้ชนะในระบบการจัดซ้ือจัดจ้างภาครัฐ ด้วย
อิเล็กทรอนิกส์ (e-GP) และเว็บไซต์ของหน่วยงาน และให้ปิดประกาศโดยเปิดเผย ณ สถานท่ีปิดประกาศ
ของหนว่ ยงาน พร้อมท้งั แจ้งผลการพจิ ารณาให้ผู้เสนอราคาทุกรายทราบทางจดหมายอิเล็กทรอนิกส์ (e-mail)
13. ลงนามในสัญญาหรือข้อตกลงเป็นหนังสือ ภายหลังจากพ้นระยะเวลาอุทธรณ์
ผลการพจิ ารณา 7 วันทาการ และไม่มีผู้ใดอทุ ธรณ์
14. คณะกรรมการตรวจรับพัสดุ ดาเนินการตรวจรับพัสดุเมื่อมีการส่งมอบพัสดุน้ัน
ให้ถูกตอ้ งครบถ้วน และรายงานให้หวั หน้าหนว่ ยงานทราบผา่ นหัวหน้าเจา้ หน้าที่

แนวทางการปฏบิ ัติงานดา้ นการจัดซอ้ื จดั จา้ งพสั ดุ หน้า 33

ข้นั ตอนและระยะเวลาดาเนนิ การประกวดราคาอเิ ล็กทรอนิกส์ (e - bidding) โดยประมาณ

ลาดบั กจิ กรรม/การดาเนนิ การ ระยะเวลาการดาเนนิ การ (วนั ทาการ)
ไม่เกิน เกนิ เกนิ เกนิ
1 การจัดทาและประกาศแผนการจดั ซื้อจดั จ้าง
2 จดั ทาราคากลาง 5 5 - 10 10 - 50 50
3 จดั ทารา่ งรายละเอียดคณุ ลักษณะเฉพาะ/ ลา้ นบาท ลา้ นบาท ลา้ นบาท ลา้ นบาท

รา่ งขอบเขตของงาน เอกสารประกวดราคา 1111
อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ 5777
4 บันทึกข้อมลู ในระบบ e-GP พรอ้ มตรวจสอบ 6666
ความถูกตอ้ ง
5 เสนอหัวหน้าหนว่ ยงาน ใหค้ วามเหน็ ชอบ 2222
รายงานขอซ้ือขอจา้ ง
6 ประกาศเผยแพรร่ ับฟงั ความคดิ เหน็ จากผู้ประกอบการ 2222

7 กรณมี คี วามคิดเห็น ดลุ พนิ ิจหวั หน้า 3 3 3
- พิจารณาปรบั ปรงุ และเสนอหัวหน้าหน่วยงาน
- เผยแพรผ่ ่านระบบ e-GP และเวบ็ ไซต์หนว่ ยงาน หน่วยงาน

8 ดาเนินการเผยแพร่ประกาศเชญิ ชวน และเอกสาร - 222
ประกวดราคา - 333
- เผยแพร่ประกาศเชญิ ชวนและเอกสารประกวดราคา
โดยประกาศผา่ นระบบ e-GP เวบ็ ไซตห์ นว่ ยงาน 5 10 12 20
และปิดประกาศโดยเปิดเผย ณ สถานที่ทาการ
- การช้ีแจงเพิม่ เติม 3333
1111
8 กาหนดยืน่ ข้อเสนอและเสนอราคา
ทางระบบอเิ ล็กทรอนิกส์ 3333

9 รบั ตวั อยา่ งและหลักประกันการเสนอราคา 5555
(ไม่เกนิ 5 ลา้ นบาท ไม่มหี ลกั ประกนั )
2222
10 คณะกรรมการพมิ พ์เอกสาร ตรวจสอบเอกสารพิจารณา 1111
คดั เลือก และจดั ทารายงานผลการพจิ ารณาเสนอ 7777
หวั หนา้ หน่วยงานใหค้ วามเหน็ ชอบ 5555

11 เสนอผมู้ ีอานาจสงั่ ซื้อสัง่ จ้าง 48 63 65 73
12 จดั ทาประกาศผลและแจง้ ผลผู้ชนะการเสนอราคา
13 ระยะเวลาอุทธรณผ์ ลการพิจารณา
14 ทาสัญญาหรือขอ้ ตกลง (ไมน่ บั รวมระยะเวลาทีผ่ ชู้ นะ

การเสนอราคาทาหลกั ประกันสญั ญา)

รวมระยะเวลาโดยประมาณ (วนั ทาการ)

แนวทางการปฏบิ ตั ิงานดา้ นการจัดซื้อจดั จ้างพัสดุ หน้า 34

ผงั กระบวนการจัดซ้อื จัดจ้างโดยวิธีประกวดราคาอเิ ล็กทรอนิกส์ (e - bidding)

แนวทางการปฏิบตั งิ านด้านการจดั ซอ้ื จดั จ้างพสั ดุ หนา้ 35

๑.3 วธิ ีสอบราคา

วิธีสอบราคา คือ การซื้อหรือจ้างคร้ังหนึ่ง ซ่ึงมีวงเงินเกิน ๕๐๐,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน
๕,๐๐๐,๐๐๐ บาท ใหก้ ระทาได้ในกรณที ี่หนว่ ยงานตงั้ อย่ใู นพ้ืนท่ีท่ีมีข้อจากัดในการใช้สัญญาณอินเตอร์เน็ต
ทาให้ไม่สามารถดาเนินการผ่านระบบตลาดอิเล็กทรอนิกส์ (e - market) หรือระบบประกวดราคา
อิเล็กทรอนิกส์ (e - bidding) ได้ ทั้งนี้ ให้เจ้าหน้าที่ระบุเหตุผลความจาเป็นท่ีไม่อาจดาเนินการซื้อหรือจ้าง
ด้วยวิธีดงั กลา่ วไว้ในรายงานขอซือ้ หรือขอจ้างดว้ ย

ข้นั ตอนการดาเนินการจัดซ้ือจดั จ้างโดยวิธีสอบราคา มดี ังนี้
1. เจ้าหน้าท่หี รอื ผู้ทไี่ ด้รับมอบหมาย จดั ทาแผนการจดั ซอ้ื จัดจา้ ง
2. หวั หนา้ หนว่ ยงาน แตง่ ตง้ั คณะกรรมการ หรือจะให้เจ้าหน้าท่ี หรือบุคคลใดบุคคลหน่ึง
จัดทาร่างขอบเขตของงานหรือรายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะของพัสดุท่ีจะซื้อหรือจ้าง รวมทั้งกาหนด
หลักเกณฑ์การพิจารณาคัดเลือกข้อเสนอ กรณีการซ้ือหรือจ้างที่มิใช่งานก่อสร้าง หรือจัดทาแบบรูปรายการ
งานกอ่ สรา้ ง กรณีการจา้ งก่อสร้าง
3. เจา้ หนา้ ที่ จดั ทาเอกสารซ้อื หรอื จา้ งด้วยวิธีสอบราคา พร้อมประกาศเชิญชวนโดยกาหนด
วัน เวลาการยื่นข้อเสนอเป็นวันถัดจากวันสุดท้ายของระยะเวลาการเผยแพร่ประกาศ โดยกาหนดเป็นวัน เวลา
ทาการ เพยี งวนั เดียว และกาหนดวัน เวลาการเปดิ ซองข้อเสนอเป็นวัน เวลา ทาการ ถดั จากยื่นขอ้ เสนอ
4. เจา้ หน้าท่ี จัดทารายงานขอซ้ือหรือขอจ้างเสนอหัวหน้าหน่วยงานผ่านหัวหน้าเจ้าหน้าท่ี
เพอื่ ขอความเหน็ ชอบ
5. หัวหน้าหน่วยงาน ให้ความเห็นชอบรายงานขอซื้อหรือขอจ้าง และหน่วยงานอาจนา
ร่างประกาศและร่างเอกสารซ้ือหรือจ้างเผยแพร่เพ่ือรับฟังความคิดเห็นจากผู้ประกอบการก่อนก็ได้ โดยให้
อยูใ่ นดุลพนิ ิจของหวั หนา้ หน่วยงาน

หากมีการเผยแพร่เพื่อรับฟังความคิดเห็น ให้หัวหน้าเจ้าหน้าท่ี นาร่างประกาศ/
เอกสาร เผยแพร่ในระบบการจัดซ้ือจัดจ้างภาครัฐด้วยอิเล็กทรอนิกส์ (e-GP) และเว็บไซต์ของหน่วยงาน
เป็นเวลาตดิ ตอ่ กันไมน่ ้อยกวา่ ๓ วันทาการ จากนน้ั ให้ดาเนินการดังนี้

1) กรณีไมม่ ผี ู้เสนอความคิดเหน็
(1) หัวหน้าเจ้าหน้าที่ ทารายงานเสนอหัวหนา้ หน่วยงาน เห็นชอบใหน้ าประกาศเผยแพร่

2) กรณีมผี ู้เสนอความคดิ เห็น
(1) หัวหนา้ เจ้าหนา้ ท่ี ร่วมกบั ผู้มีหน้าที่รบั ผดิ ชอบจัดทาร่างขอบเขตของงานหรือ

รายละเอียดคณุ ลกั ษณะเฉพาะพจิ ารณาว่า

 ควรปรับปรุง : ให้หัวหน้าเจ้าหน้าที่จัดทารายงานพร้อมความเห็นและร่างประกาศ/
เอกสาร ที่ได้ปรับปรุงแล้วเสนอหัวหน้าหน่วยงานเพ่ือขอความเห็นชอบ เมื่อได้รับความเห็นชอบแล้วให้นาร่างประกาศ/
เอกสาร เผยแพรใ่ นระบบการจัดซ้ือจัดจ้างภาครัฐด้วยอิเล็กทรอนิกส์ (e-GP) และเว็บไซต์ของหน่วยงานเป็นเวลา
ติดตอ่ กันไมน่ อ้ ยกวา่ ๓ วนั ทาการ และใหห้ วั หน้าเจา้ หนา้ ท่ีแจ้งผ้มู คี วามคิดเห็นทุกรายทราบเป็นหนังสือ

แนวทางการปฏิบัตงิ านด้านการจัดซอื้ จดั จา้ งพัสดุ หนา้ 36

 ไมค่ วรปรบั ปรงุ : ใหห้ วั หน้าเจา้ หน้าที่จดั ทารายงานพรอ้ มความเห็นเสนอ
หัวหน้าหน่วยงานเพื่อขอความเห็นชอบ เม่ือได้รับความเห็นชอบแล้ว ให้หัวหน้าเจ้าหน้าที่แจ้งผู้มีความคิดเห็น
ทุกรายทราบเป็นหนงั สือ

(2) หวั หนา้ เจ้าหนา้ ท่ี ทารายงานเสนอหวั หน้าหน่วยงาน เหน็ ชอบใหน้ าประกาศเผยแพร่
6. หัวหนา้ หนว่ ยงาน ให้ความเหน็ ชอบให้นาประกาศเผยแพร่
7. หัวหน้าเจา้ หนา้ ท่ี ดาเนนิ การเผยแพร่ประกาศและเอกสารสอบราคาในระบบการจัดซื้อ
จัดจา้ งภาครัฐด้วยอิเล็กทรอนิกส์ (e-GP) และเว็บไซต์ของหน่วยงาน เป็นเวลาติดต่อกันไม่น้อยกว่า 5 วันทาการ
โดยให้คานงึ ถงึ ระยะเวลาในการใหผ้ ู้ประกอบการเตรียมการจดั ทาเอกสารเพื่อย่ืนข้อเสนอดว้ ย

 การกาหนดวันเวลาชี้แจงรายละเอียดหรือการชี้สถานท่ี ให้หน่วยงานกาหนดวัน
เวลา และสถานทีใ่ นการชแ้ี จงไว้ในเอกสารสอบราคาดว้ ย

 ก่อนถึงกาหนดวันยื่นข้อเสนอ หากหน่วยงานเห็นว่ามีความจาเป็นท่ีจะต้อง
กาหนดรายละเอยี ดเพิม่ เตมิ หรือมีการชส้ี ถานท่ีอนั เป็นการแกไ้ ขคณุ ลักษณะเฉพาะท่ีเป็นสาระสาคัญซึ่งไม่ได้
กาหนดไว้ในเอกสารสอบราคาตัง้ แต่ตน้ ให้หน่วยงานดาเนินการดังน้ี

- จดั ทาเอกสารสอบราคาเพ่มิ เตมิ โดยระบุวนั เวลา และสถานทใี่ นการชีแ้ จงด้วย
- เผยแพร่ในระบบการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐด้วยอิเล็กทรอนิกส์ (e-GP) และ
เวบ็ ไซต์ของหน่วยงาน
- แจ้งผู้ที่ได้รับหรือได้ซ้ือเอกสารสอบราคาไปแล้วทุกรายทราบผ่านทางจดหมาย
อเิ ล็กทรอนกิ ส์ (e-mail)
- ผู้ท่ีรับผิดชอบในการปฏิบัติงานนั้นจัดทาบันทึกการชี้แจงรายละเอียดหรือการชี้
สถานท่เี ปน็ ลายลักษณอ์ ักษรไว้เปน็ หลักฐานทกุ ครั้ง
- พิจารณาเล่ือนวัน เวลาการยื่นข้อเสนอและการเปิดซองสอบราคาตามความจาเป็น
แกก่ รณีดว้ ย
8. เจ้าหน้าท่ี รับซองใบเสนอราคาจากผู้ยื่นข้อเสนอ ให้ลงรับโดยไม่เปิดซองพร้อมระบุ
วันและเวลาที่รับซอง หากผู้ย่ืนข้อเสนอมาย่ืนซองโดยตรงให้ออกใบรับให้แก่ผู้ย่ืนข้อเสนอด้วย และให้ส่งมอบ
ซองเสนอราคาทั้งหมด และเอกสารหลักฐานต่างๆ ที่ได้รับไว้ต่อคณะกรรมการพิจารณาผลการสอบราคาครั้งนั้น
เพือ่ ดาเนนิ การตอ่ ไป
ในการย่ืนซองข้อเสนอ ผู้ยื่นข้อเสนอจะต้องผนึกซองจ่าหน้าถึงประธานคณะกรรมการ
พจิ ารณาผลการสอบราคาครัง้ นนั้ และสง่ ถงึ หนว่ ยงานโดยยื่นโดยตรงต่อหน่วยงาน พร้อมรับรองเอกสารหลักฐาน
ท่ีย่นื มาพร้อมกบั ซองใบเสนอราคาวา่ เอกสารดงั กลา่ วถูกต้องและเป็นความจริงทกุ ประการ
9. คณะกรรมการพิจารณาผลการสอบราคาดาเนนิ การเมอ่ื ถึงกาหนดวันเวลาการเปิดซองข้อเสนอดังน้ี
9.1 ดาเนินการเปิดซองข้อเสนอ และตรวจสอบเอกสารหลักฐานต่างๆ ของผู้ยื่นข้อเสนอ
ทุกรายแล้วให้กรรมการทุกคนลงลายมือช่ือกากับไว้ในใบเสนอราคาและเอกสารประกอบการเสนอราคา
ของผู้ย่ืนข้อเสนอทุกแผ่น

แนวทางการปฏิบัติงานดา้ นการจดั ซือ้ จดั จ้างพสั ดุ หน้า 37

9.๒ ตรวจสอบการมีผลประโยชน์ร่วมกัน และเอกสารหลักฐานการเสนอราคาต่างๆ
และพัสดุตัวอย่าง (ถ้ามี) หรือพิจารณาการนาเสนองานของผู้ยื่นข้อเสนอทุกราย หรือเอกสารท่ีกาหนด
ให้จัดส่ง ภายหลังจากวันเสนอราคาแล้วคัดเลือกผู้ยื่นข้อเสนอที่ไม่มีผลประโยชน์ร่วมกันและย่ืนเอกสาร
การเสนอราคาครบถ้วน ถูกต้อง มีคุณสมบัติและข้อเสนอทางด้านเทคนิคหรือเสนอพัสดุที่มีรายละเอียด
คณุ ลักษณะเฉพาะครบถ้วน ถูกตอ้ ง ตามเงอ่ื นไขท่หี นว่ ยงานกาหนดไว้ในประกาศและเอกสารประกวดราคา
อิเลก็ ทรอนิกส์

 ในกระบวนการพิจารณา คณะกรรมการอาจสอบถามข้อเท็จจริงเพ่ิมเติม
จากผู้ยื่นข้อเสนอรายใดก็ได้ แต่จะให้ผู้ยื่นข้อเสนอรายใดเปลี่ยนแปลงสาระสาคัญที่เสนอไว้แล้วไม่ได้
และหากคณะกรรมการเห็นว่าผู้ยื่นข้อเสนอรายใดมีคุณสมบัติไม่ครบถ้วนตามเง่ือนไขที่หน่วยงานกาหนดไว้
ในประกาศและเอกสารสอบราคา ให้คณะกรรมการตัดรายชอ่ื ของผูย้ ื่นข้อเสนอรายนน้ั ออกจากการสอบราคาในครง้ั นนั้

 ในกรณีท่ีผู้ย่ืนข้อเสนอรายใดเสนอเอกสารทางเทคนิคหรือรายละเอียด
คุณลักษณะเฉพาะของพัสดุท่ีจะซ้ือหรือจ้างไม่ครบถ้วน หรือเสนอรายละเอียดแตกต่างไปจากเง่ือนไข
ท่ีหน่วยงานกาหนดไว้ในประกาศและเอกสารสอบราคา ในส่วนที่มิใช่สาระสาคัญและความแตกต่างนั้น
ไม่มีผลทาให้เกิดการได้เปรียบเสียเปรียบต่อผู้ย่ืนข้อเสนอรายอ่ืนหรือเป็นการผิดพลาดเล็กน้อย ให้พิจารณา
ผ่อนปรนการตัดสทิ ธผิ์ ้ยู นื่ ข้อเสนอรายนนั้

9.๓ พิจารณาคัดเลือกพัสดุหรือคุณสมบัติของผู้ยื่นข้อเสนอท่ีถูกต้องตาม 9.๒ และ
พิจารณาคัดเลือกข้อเสนอตามหลักเกณฑ์ท่ีกาหนดในประกาศและเอกสารสอบราคา โดยให้จัดเรียงลาดับ
ผู้ที่เสนอราคาต่าสุดหรือได้คะแนนรวมสูงสุด ไม่เกิน ๓ ราย ในกรณีที่ผู้ยื่นข้อเสนอรายท่ีคัดเลือกไว้ไม่ยอม
เข้าทาสัญญาหรือข้อตกลงกับหน่วยงานในเวลาที่กาหนดตามเอกสารสอบราคา ให้คณะกรรมการพิจารณา
ผทู้ ่เี สนอราคาตา่ รายถัดไปหรอื ผู้ท่ไี ดค้ ะแนนรวมสูงรายถัดไปตามลาดบั แลว้ แตก่ รณี

9.๔ จดั ทารายงานผลการพจิ ารณาและความเหน็ พร้อมด้วยเอกสารท่ีได้รับไว้ท้ังหมด
เสนอหัวหน้าหน่วยงานผา่ นหวั หนา้ เจา้ หนา้ ทเ่ี พ่อื พิจารณาให้ความเห็นชอบ

รายงานผลการพจิ ารณาดงั กล่าว ใหป้ ระกอบด้วยรายการอยา่ งน้อย ดงั ต่อไปน้ี
1) รายการพสั ดุทีจ่ ะซือ้ หรอื จา้ ง
2) รายชอื่ ผู้ยนื่ ขอ้ เสนอ ราคาท่ีเสนอ และขอ้ เสนอของผยู้ ่ืนขอ้ เสนอทกุ ราย
3) รายชื่อผู้ยนื่ ขอ้ เสนอทผี่ า่ นการคดั เลอื กวา่ ไม่เปน็ ผู้มีผลประโยชน์รว่ มกนั
4) หลกั เกณฑ์การพิจารณาคัดเลือกข้อเสนอ พร้อมเกณฑก์ ารใหค้ ะแนน
5) ผลการพจิ ารณาคัดเลือกขอ้ เสนอและการให้คะแนนข้อเสนอของผู้ย่ืนข้อเสนอ
ทุกรายพร้อมเหตุผลสนับสนนุ ในการพิจารณา
10. หัวหนา้ หน่วยงานและผ้มู อี านาจอนมุ ัติซ้อื หรอื จา้ ง เหน็ ชอบผลการพิจารณา
11. หวั หนา้ เจ้าหน้าท่ี ประกาศผลผ้ชู นะในระบบการจดั ซ้ือจดั จ้างภาครัฐด้วยอิเล็กทรอนิกส์
(e-GP) และเว็บไซต์ของหน่วยงาน และให้ปิดประกาศโดยเปิดเผย ณ สถานท่ีปิดประกาศของหน่วยงาน
พรอ้ มท้ังแจง้ ผลการพิจารณาให้ผเู้ สนอราคาทุกรายทราบทางจดหมายอิเล็กทรอนกิ ส์ (e-mail)

แนวทางการปฏิบัตงิ านด้านการจดั ซ้อื จดั จ้างพัสดุ หนา้ 38

12. ลงนามในสัญญาหรือข้อตกลงเป็นหนังสือ ภายหลังจากพ้นระยะเวลาอุทธรณ์
ผลการพจิ ารณา 7 วนั ทาการ และไมม่ ีผ้ใู ดอทุ ธรณ์

13. คณะกรรมการตรวจรับพัสดุ ดาเนินการตรวจรับพัสดุเมื่อมีการส่งมอบพัสดุน้ัน
ใหถ้ ูกต้องครบถว้ น และรายงานใหห้ วั หน้าหน่วยงานทราบผา่ นหัวหนา้ เจ้าหนา้ ท่ี

แนวทางการปฏิบตั ิงานด้านการจดั ซ้ือจดั จา้ งพัสดุ หน้า 39

ผังกระบวนการจัดซอ้ื จัดจา้ งโดยวิธีสอบราคา

แนวทางการปฏิบตั งิ านดา้ นการจดั ซื้อจดั จา้ งพสั ดุ หน้า 40

2. วธิ ีคดั เลอื ก

วิธคี ัดเลือก ไดแ้ ก่ การที่หนว่ ยงานเชญิ ชวนเฉพาะผู้ประกอบการที่มีคุณสมบัติตรงตามเงื่อนไข
ท่ีหน่วยงานกาหนดซ่ึงต้องไม่น้อยกว่า 3 ราย ให้เข้ายื่นข้อเสนอ เว้นแต่ในงานนั้นมีผู้ประกอบการท่ีมีคุณสมบัติ
ตรงตามทกี่ าหนดน้อยกวา่ สามราย

กรณีดงั ต่อไปนี้ ให้ใช้วธิ ีคดั เลอื ก
(ก) ใชว้ ธิ ีประกาศเชิญชวนทัว่ ไปแล้ว แตไ่ ม่มีผู้ย่ืนข้อเสนอ หรอื ข้อเสนอน้นั ไม่ได้รบั การคัดเลือก
(ข) พัสดุที่ต้องการจัดซ้ือจัดจ้างมีคุณลักษณะเฉพาะเป็นพิเศษหรือซับซ้อนหรือต้องผลิต
จาหน่าย กอ่ สรา้ ง หรือให้บริการโดยผู้ประกอบการที่มีฝีมือโดยเฉพาะ หรือมีความชานาญเป็นพิเศษ หรือมี
ทักษะสงู และผ้ปู ระกอบการน้ันมีจานวนจากัด
(ค) มีความจาเป็นเร่งด่วนที่ต้องใช้พัสดุน้ันอันเนื่องมาจากเกิดเหตุการณ์ท่ีไม่อาจคาดหมายได้
ซงึ่ หากใชว้ ิธีประกาศเชิญชวนทว่ั ไปจะทาให้ไม่ทันตอ่ ความต้องการใช้พสั ดุ
(ง) เปน็ พัสดุท่โี ดยลกั ษณะของการใช้งาน หรอื มีข้อจากดั ทางเทคนิคท่จี าเปน็ ต้องระบยุ ่หี ้อเป็นการเฉพาะ
(จ) เป็นพสั ดุที่จาเปน็ ตอ้ งซ้ือโดยตรงจากตา่ งประเทศ หรอื ดาเนินการโดยผ่านองค์การระหวา่ งประเทศ
(ฉ) เป็นพัสดุที่ใช้ในราชการลับ หรือเป็นงานท่ีต้องปกปิดเป็นความลับของหน่วยงานของรัฐ
หรอื ทเ่ี กยี่ วกับความมนั่ คงของประเทศ

ข้นั ตอนการดาเนินการจดั ซือ้ จดั จ้างโดยวธิ ีคัดเลือก มีดงั น้ี
1. เจ้าหน้าที่หรือผู้ท่ีได้รับมอบหมาย จัดทาแผนการจัดซ้ือจัดจ้าง ยกเว้น การจัดซื้อจัดจ้าง
ตามมาตรา 56 (1) (ค) หรอื (ฉ) ไม่ต้องจัดทาแผนการจดั ซื้อจัดจา้ ง
2. หัวหน้าหน่วยงาน แต่งต้ังคณะกรรมการ หรือจะให้เจ้าหน้าที่ หรือบุคคลใดบุคคลหน่ึง
จัดทาร่างขอบเขตของงานหรือรายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะของพัสดุท่ีจะซื้อหรือจ้าง รวมทั้งกาหนด
หลักเกณฑ์การพิจารณาคัดเลือกข้อเสนอ กรณีการซื้อหรือจ้างท่ีมิใช่งานก่อสร้าง หรือจัดทาแบบรูปรายการ
งานกอ่ สร้าง กรณกี ารจ้างกอ่ สร้าง
3. เจา้ หน้าท่ี จดั ทารายงานขอซ้อื หรอื ขอจา้ งโดยวิธีคดั เลอื ก
4. หวั หน้าหน่วยงาน ใหค้ วามเหน็ ชอบรายงานขอซอื้ หรือขอจ้าง
5. คณะกรรมการซอ้ื หรือจา้ งโดยวธิ ีคัดเลือก ดาเนินการดงั นี้

5.1 จัดทาหนังสือเชิญชวนผู้ประกอบการท่ีมีคุณสมบัติตรงตามเงื่อนไขท่ีหน่วยงานกาหนด
ไม่น้อยกว่า ๓ ราย ให้เข้ายื่นข้อเสนอ เว้นแต่ในงานน้ันมีผู้ประกอบการที่มีคุณสมบัติตรงตามที่กาหนด
นอ้ ยกวา่ ๓ ราย โดยใหค้ านึงถึงการไม่มผี ลประโยชนร์ ่วมกนั ของผทู้ ่ีเขา้ ยน่ื ขอ้ เสนอ พร้อมจัดทาบัญชีรายชื่อ
ผปู้ ระกอบการที่คณะกรรมการมีหนงั สือเชญิ ชวน

5.2 ในการย่ืนซองข้อเสนอ ผู้ย่ืนข้อเสนอจะต้องผนึกซองจ่าหน้าถึงประธานคณะกรรมการ
พิจารณาผลการคัดเลือกครั้งน้ัน และส่งถึงหน่วยงานโดยย่ืนโดยตรงต่อหน่วยงาน พร้อมรับรองเอกสาร
หลักฐานท่ยี น่ื มาพรอ้ มกับซองใบเสนอราคาว่าเอกสารดังกลา่ วถกู ต้องและเป็นความจรงิ ทุกประการ

แนวทางการปฏบิ ตั งิ านดา้ นการจัดซือ้ จดั จา้ งพัสดุ หนา้ 41

ใหเ้ จา้ หน้าทีล่ งรับโดยไม่เปดิ ซองพรอ้ มระบุวันและเวลาที่รับซอง ในกรณีท่ีผู้ย่ืนข้อเสนอ
มาย่ืนซองโดยตรง ให้ออกใบรับให้แก่ผู้ยื่นข้อเสนอ และให้ส่งมอบซองเสนอราคาท้ังหมด และเอกสาร
หลักฐานต่างๆ ที่ไดร้ บั ไว้ตอ่ คณะกรรมการพจิ ารณาผลการสอบราคาครง้ั นั้น เพือ่ ดาเนินการต่อไป

5.๓ เม่ือถึงกาหนดวัน เวลาการรับซองข้อเสนอ ให้รับซองข้อเสนอของผู้ยื่นข้อเสนอ
เฉพาะรายท่ีคณะกรรมการได้มีหนังสือเชิญชวนเท่านั้น พร้อมจัดทาบัญชีรายช่ือผู้มายื่นข้อเสนอเมื่อพ้น
กาหนดเวลารับซองข้อเสนอ ห้ามรับเอกสารหลักฐานต่างๆ และพัสดุตัวอย่างตามเง่ือนไขที่กาหนด
ในหนังสือเชิญชวนเพ่ิมเติมจากผู้ยื่นข้อเสนอ เว้นแต่ กรณีการซ้ือหรือจ้างใดมีรายละเอียดที่มีความจาเป็น
โดยสภาพของการซ้ือหรือจ้างที่จะต้องให้ผู้ยื่นข้อเสนอนาตัวอย่างพัสดุมาแสดงเพื่อทดลอง หรือทดสอบ
หรือนาเสนองาน หรือให้ผูย้ ื่นข้อเสนอนาเอกสารหรือรายละเอียดมาสง่ ภายหลังจากวนั ย่นื ซองขอ้ เสนอ

5.๔ เมื่อถึงกาหนดวัน เวลาการเปิดซองข้อเสนอ ให้คณะกรรมการดาเนินการเปิดซอง
ขอ้ เสนอและตรวจสอบเอกสารหลกั ฐานตา่ งๆ ของผูย้ นื่ ข้อเสนอทุกราย แล้วให้กรรมการทุกคนลงลายมือช่ือ
กากับไว้ในใบเสนอราคาและเอกสารประกอบการเสนอราคาของผู้ย่ืนข้อเสนอทุกแผ่นและ ดาเนินการ
พจิ ารณาคัดเลอื กผู้ชนะการซอื้ หรอื จ้างหรือผูไ้ ดร้ ับการคัดเลอื ก ดงั นี้

1) ตรวจสอบการมีผลประโยชน์ร่วมกัน และเอกสารหลักฐานการเสนอราคาต่างๆ
และพัสดุตัวอย่าง (ถ้ามี) หรือพิจารณาการนาเสนองานของผู้ย่ืนข้อเสนอทุกราย หรือเอกสารที่กาหนด
ให้จัดส่ง ภายหลังจากวันเสนอราคาแล้วคัดเลือกผู้ยื่นข้อเสนอท่ีไม่มีผลประโยชน์ร่วมกันและย่ืนเอกสาร
การเสนอราคาครบถ้วน ถูกต้อง มีคุณสมบัติและข้อเสนอทางด้านเทคนิคหรือเสนอพัสดุท่ีมีรายละเอียด
คณุ ลักษณะเฉพาะครบถ้วน ถกู ตอ้ ง ตามเง่อื นไขท่ีหนว่ ยงานกาหนดไว้ในประกาศและเอกสารประกวดราคา
อิเลก็ ทรอนิกส์

 ในกระบวนการพิจารณา คณะกรรมการอาจสอบถามข้อเท็จจริงเพิ่มเติม
จากผู้ย่ืนข้อเสนอรายใดก็ได้ แต่จะให้ผู้ยื่นข้อเสนอรายใดเปลี่ยนแปลงสาระสาคัญท่ีเสนอไว้แล้วไม่ได้
และหากคณะกรรมการเห็นว่าผู้ย่ืนข้อเสนอรายใดมีคุณสมบัติไม่ครบถ้วนตามเงื่อนไขท่ีหน่วยงานกาหนดไว้
ในหนงั สอื เชญิ ชวน ใหค้ ณะกรรมการตัดรายชือ่ ของผู้ย่ืนขอ้ เสนอรายน้ันออกจากการสอบราคาในคร้งั นน้ั

 ในกรณีท่ีผู้ยื่นข้อเสนอรายใดเสนอเอกสารทางเทคนิคหรือรายละเอียด
คุณลักษณะเฉพาะของพัสดุที่จะซ้ือหรือจ้างไม่ครบถ้วน หรือเสนอรายละเอียดแตกต่างไปจากเงื่อนไข
ที่หน่วยงานกาหนดไว้ในหนังสือเชิญชวน ในส่วนที่มิใช่สาระสาคัญและความแตกต่างนั้นไม่มีผลทาให้เกิด
การได้เปรยี บเสียเปรยี บตอ่ ผู้ย่นื ข้อเสนอรายอ่ืนหรือเป็นการผิดพลาดเล็กน้อย ให้พิจารณาผ่อนปรนการตัดสิทธ์ิ
ผู้ย่นื ขอ้ เสนอรายนน้ั

2) พิจารณาคัดเลือกพัสดุหรือคุณสมบัติของผู้ย่ืนข้อเสนอที่ถูกต้องตาม 1) และ
พิจารณาคัดเลือกข้อเสนอตามหลักเกณฑ์ที่กาหนดในหนังสือเชิญชวน โดยให้จัดเรียงลาดับผู้ท่ีเสนอราคา
ต่าสุดหรือได้คะแนนรวมสูงสุด ไม่เกิน ๓ ราย ในกรณีที่ผู้ยื่นข้อเสนอรายท่ีคัดเลือกไว้ไม่ยอมเข้าทาสัญญา
หรอื ข้อตกลงกับหนว่ ยงานในเวลาท่ีกาหนดตามเอกสารสอบราคา ให้คณะกรรมการพิจารณาผู้ท่ีเสนอราคา
ตา่ รายถัดไปหรือผ้ทู ไี่ ด้คะแนนรวมสูงรายถดั ไปตามลาดับ แล้วแต่กรณี

แนวทางการปฏบิ ตั ิงานด้านการจดั ซื้อจดั จา้ งพัสดุ หนา้ 42

3) จัดทารายงานผลการพิจารณาและความเห็นพร้อมด้วยเอกสารที่ได้รับไว้ท้ังหมด
เสนอหวั หน้าหน่วยงานผ่านหวั หนา้ เจ้าหนา้ ทีเ่ พื่อพจิ ารณาใหค้ วามเห็นชอบ

รายงานผลการพจิ ารณาดังกลา่ ว ให้ประกอบด้วยรายการอย่างน้อย ดงั ต่อไปนี้
1) รายการพสั ดุทจ่ี ะซอ้ื หรอื จา้ ง
2) รายชอ่ื ผู้ยน่ื ขอ้ เสนอ ราคาทีเ่ สนอ และขอ้ เสนอของผยู้ ืน่ ข้อเสนอทกุ ราย
3) รายชอื่ ผู้ยืน่ ขอ้ เสนอท่ผี า่ นการคดั เลอื กวา่ ไม่เป็นผูม้ ผี ลประโยชนร์ ่วมกัน
4) หลักเกณฑก์ ารพจิ ารณาคดั เลือกข้อเสนอ พร้อมเกณฑก์ ารใหค้ ะแนน
5) ผลการพิจารณาคัดเลอื กข้อเสนอและการให้คะแนนข้อเสนอของผู้ยื่นข้อเสนอ
ทุกรายพรอ้ มเหตผุ ลสนับสนุนในการพจิ ารณา
หากมผี ยู้ ่ืนข้อเสนอเพียงรายเดียวหรือมีหลายรายแต่ถูกต้องตรงตามเงื่อนไข
ที่กาหนดในหนังสือเชิญชวนเพียงรายเดียว ให้คณะกรรมการพิจารณาผลการคัดเลือกเสนอหัวหน้าหน่วยงาน
ผา่ นหวั หนา้ เจ้าหน้าที่เพือ่ ยกเลิกการคัดเลอื กครั้งน้นั
หากไมม่ ีผู้ยนื่ ขอ้ เสนอหรือมีแต่ไม่ถูกต้องตรงตามเงื่อนไขที่กาหนดในหนังสือ
เชิญชวน ใหเ้ สนอหวั หน้าหนว่ ยงานผ่านหวั หน้าเจ้าหน้าที่เพื่อยกเลิกการคัดเลือกคร้ังน้ัน และจะดาเนินการ
ใหม่โดยวิธเี ฉพาะเจาะจงตามมาตรา 56 วรรคหนงึ่ (2) (ก) ก็ได้
 ถ้าราคาของผู้ย่ืนข้อเสนอท่ีคณะกรรมการเห็นสมควรซ้ือหรือจ้าง ยังสูงกว่า
วงเงินท่ีจะซ้ือหรือจ้าง ให้คณะกรรมการเรียกผู้ย่ืนข้อเสนอรายนั้นมาต่อรองราคา โดยให้ดาเนินการตามระเบียบ
ข้อ 57 หรือข้อ 58 แลว้ แต่กรณี
6. หวั หน้าหน่วยงานและผมู้ อี านาจอนมุ ตั ิซื้อหรอื จ้าง เหน็ ชอบผลการพจิ ารณา
7. หวั หน้าเจา้ หน้าท่ี ประกาศผลผู้ชนะในระบบการจัดซ้ือจดั จ้างภาครฐั ดว้ ยอเิ ล็กทรอนิกส์ (e-GP)
และเวบ็ ไซตข์ องหน่วยงาน และให้ปดิ ประกาศโดยเปิดเผย ณ สถานที่ปิดประกาศของหน่วยงาน พร้อมทั้งแจ้ง
ผลการพจิ ารณาใหผ้ ้เู สนอราคาทุกรายทราบทางจดหมายอเิ ล็กทรอนิกส์ (e-mail)
8. ลงนามในสัญญาหรือข้อตกลงเป็นหนังสือ ภายหลังจากพ้นระยะเวลาอุทธรณ์ผลการพิจารณา
7 วันทาการ และไม่มีผู้ใดอุทธรณ์ ยกเว้น กรณีจัดหาตามเงื่อนไขตามมาตรา 56 (1) (ค) ไม่ต้องรอให้พ้น
ระยะเวลาอทุ ธรณ์ผลการพจิ ารณา
9. คณะกรรมการตรวจรับพัสดุ ดาเนินการตรวจรับพัสดุเม่ือมีการส่งมอบพัสดุนั้นให้ถูกต้อง
ครบถ้วน และรายงานใหห้ ัวหน้าหนว่ ยงานทราบผา่ นหวั หนา้ เจ้าหนา้ ที่

แนวทางการปฏิบตั งิ านดา้ นการจัดซือ้ จดั จา้ งพสั ดุ หน้า 43

ขั้นตอนการดาเนินการจัดซ้ือจดั จา้ งโดยวธิ ีคัดเลอื ก

แนวทางการปฏบิ ัตงิ านด้านการจดั ซอื้ จดั จ้างพสั ดุ หน้า 44

3. วธิ ีเฉพาะเจาะจง

วิธีเฉพาะเจาะจง ได้แก่ การที่หน่วยงานเชิญชวนผู้ประกอบการที่มีคุณสมบัติตรงตามเงื่อนไข
ทีห่ นว่ ยงานกาหนดรายใดรายหน่ึงให้เข้ายื่นข้อเสนอ หรือให้เข้ามาเจรจาต่อรองราคา รวมทั้งการจัดซื้อจัดจ้างพัสดุ
กบั ผู้ประกอบการโดยตรงในวงเงินเลก็ น้อยตามที่กาหนดในกฎกระทรวงท่ีออกตามความในมาตรา ๙๖ วรรคสอง

กรณีดังต่อไปน้ี ให้ใชว้ ิธีเฉพาะเจาะจง
(ก) ใชท้ ัง้ วธิ ีประกาศเชญิ ชวนทว่ั ไปและวิธคี ัดเลอื ก หรือใช้วิธีคัดเลือกแล้วแต่ไม่มีผู้ย่ืนข้อเสนอ
หรือข้อเสนอน้ันไมไ่ ด้รับการคดั เลอื ก
(ข) การจัดซื้อจัดจ้างพัสดุที่มีการผลิต จาหน่าย ก่อสร้าง หรือให้บริการทั่วไป และมีวงเงิน
ในการจัดซื้อจัดจา้ งครงั้ หนึ่งไม่เกินวงเงนิ ตามท่ีกาหนดในกฎกระทรวง
(ค) การจดั ซ้ือจัดจ้างพัสดุที่มีผูป้ ระกอบการซึ่งมคี ุณสมบตั ิโดยตรงเพยี งรายเดียวหรือการจัดซื้อ
จัดจ้างพัสดุจากผู้ประกอบการซึ่งเป็นตัวแทนจาหน่ายหรือตัวแทนผู้ให้บริการโดยชอบด้วยกฎหมาย
เพยี งรายเดียวในประเทศไทยและไมม่ ีพสั ดอุ ่นื ท่ีจะใช้ทดแทนได้
(ง) มีความจาเป็นต้องใช้พัสดุนั้นโดยฉุกเฉิน เน่ืองจากเกิดอุบัติภัยหรือภัยธรรมชาติหรือ
เกิดโรคติดต่ออันตรายตามกฎหมายว่าด้วยโรคติดต่อและการจัดซ้ือจัดจ้างโดยวิธีประกาศเชิญชวนทั่วไป
หรอื วธิ คี ดั เลือกอาจก่อให้เกิดความลา่ ช้าและอาจทาให้เกดิ ความเสยี หายอย่างรา้ ยแรง
(จ) พัสดทุ ่ีจะทาการจดั ซ้ือจัดจ้างเป็นพัสดุที่เกี่ยวพันกับพัสดุที่ได้ทาการจัดซ้ือจัดจ้างไว้ก่อนแล้ว
และมีความจาเป็นต้องทาการจัดซ้ือจัดจ้างเพ่ิมเติมเพื่อความสมบูรณ์หรือต่อเนื่องในการใช้พัสดุน้ัน
โดยมูลค่าของพัสดุที่ทาการจดั ซ้อื จดั จ้างเพ่ิมเตมิ จะต้องไมส่ ูงกว่าพสั ดุทไ่ี ด้ทาการจัดซอื้ จดั จา้ งไวก้ ่อนแล้ว
(ฉ) เป็นพสั ดทุ ี่จะขายทอดตลาดโดยหน่วยงานของรัฐ องค์การระหว่างประเทศหรือหน่วยงาน
ของต่างประเทศ
(ช) เป็นพสั ดทุ เี่ ป็นท่ีดินหรอื สิ่งปลูกสร้างซง่ึ จาเป็นตอ้ งซอื้ เฉพาะแห่ง
(ซ) กรณอี ื่นตามท่กี าหนดในกฎกระทรวง

ข้นั ตอนการดาเนนิ การจัดซื้อจัดจา้ งโดยวธิ ีเฉพาะเจาะจง มดี งั นี้
3.1 กรณีวงเงนิ ในการจัดซื้อจัดจา้ งเกนิ 500,000 บาท

3.1.1 เจ้าหน้าท่ีหรือผทู้ ี่ไดร้ ับมอบหมาย จัดทาแผนการจัดซ้ือจัดจ้าง ยกเว้น การจัดซ้ือจัดจ้าง
ตามมาตรา 56 (2) (ง) หรอื (ฉ) ไม่ตอ้ งจดั ทาแผนการจดั ซื้อจัดจ้าง

3.1.2 หัวหนา้ หน่วยงาน แตง่ ตง้ั คณะกรรมการ หรือจะให้เจา้ หน้าท่ี หรอื บคุ คลใดบุคคลหนึ่ง
จัดทาร่างขอบเขตของงานหรือรายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะของพัสดุที่จะซื้อหรือจ้าง รวมท้ังกาหนด
หลักเกณฑ์การพิจารณาคัดเลือกข้อเสนอ กรณีการซ้ือหรือจ้างที่มิใช่งานก่อสร้าง หรือจัดทาแบบรูปรายการ
งานกอ่ สร้าง กรณีการจา้ งก่อสร้าง

3.1.3เจ้าหน้าที่ จดั ทารายงานขอซือ้ หรือขอจ้างโดยวิธีเฉพาะเจาะจง
3.1.4หวั หนา้ หน่วยงาน ใหค้ วามเห็นชอบรายงานขอซือ้ หรือขอจ้าง

แนวทางการปฏบิ ตั งิ านดา้ นการจัดซอื้ จดั จ้างพสั ดุ หน้า 45

3.1.5คณะกรรมการซื้อหรือจ้างโดยวิธีเฉพาะเจาะจง ดาเนนิ การดังนี้
1) จัดทาหนังสือเชญิ ชวนผปู้ ระกอบการที่มคี ุณสมบัติตรงตามเงื่อนไขที่หน่วยงาน

กาหนดรายใดรายหนง่ึ ใหเ้ ข้าย่ืนข้อเสนอหรือให้เข้ามาเจรจาต่อรองราคา โดยให้ดาเนนิ การดงั ตอ่ ไปน้ี

 กรณีตามมาตรา ๕๖ (๒) (ก) ให้เชิญผู้ประกอบการที่มีอาชีพขายหรือ
รับจ้างน้ันโดยตรงหรือจากผู้ยื่นข้อเสนอในการซื้อหรือจ้างโดยวิธีประกาศเชิญชวนท่ัวไปหรือวิธีคัดเลือกซ่ึงถูก
ยกเลิกไป (ถา้ มี) ให้มาย่นื เสนอราคา ทงั้ นี้ หากเหน็ วา่ ผปู้ ระกอบการรายทเ่ี หน็ สมควรซ้ือหรือจ้างเสนอราคาสูงกว่า
ราคาในทอ้ งตลาด หรอื ราคาท่ปี ระมาณได้ หรอื ราคาท่คี ณะกรรมการเห็นสมควรใหต้ ่อรองราคาลงเท่าทจ่ี ะทาได้

 กรณีตามมาตรา ๕๖ (๒) (ค) (ง) ให้เชิญผู้ประกอบการท่ีมีอาชีพขายหรือ
รับจ้างน้ันโดยตรงมายื่นเสนอราคา หากเห็นว่าราคาที่เสนอน้ันยังสูงกว่าราคาในท้องถ่ิน หรือราคา
ท่ีประมาณได้ หรอื ราคาทค่ี ณะกรรมการเห็นสมควร ให้ตอ่ รองราคาลงเท่าท่ีจะทาได้

 กรณีตามมาตรา ๕๖ (๒) (จ) ให้เจรจากับผู้ประกอบการรายเดิมตามสัญญา
หรือข้อตกลงซงึ่ ยังไม่สิน้ สุดระยะเวลาสง่ มอบ เพอื่ ขอใหม้ กี ารซื้อหรือจ้างตามรายละเอียดและราคาท่ีต่ากว่า
หรือราคาเดิมภายใต้เงื่อนไขท่ีดีกว่าหรือเงื่อนไขเดิม โดยคานึงถึงราคาต่อหน่วยตามสัญญาเดิม (ถ้ามี)
เพอื่ ใหเ้ กดิ ประโยชนส์ ูงสุดต่อหน่วยงาน

 กรณีตามมาตรา ๕๖ (๒) (ฉ) ให้ดาเนนิ การโดยวิธเี จรจาตกลงราคา

 กรณตี ามมาตรา ๕๖ (๒) (ช) ให้เชิญเจ้าของท่ีดินหรือสิ่งปลูกสร้างโดยตรง
มาเสนอราคา หากเห็นวา่ ราคาทเ่ี สนอนน้ั ยงั สูงกวา่ ราคาในท้องตลาด หรือราคาท่ีคณะกรรมการเห็นสมควร
ใหต้ ่อรองราคาลงเทา่ ทจี่ ะทาได้

๒) จัดทารายงานผลการพิจารณาและความเห็นพร้อมด้วยเอกสารที่ได้รับไว้
ทัง้ หมดเสนอหวั หนา้ หน่วยงานผา่ นหวั หน้าเจ้าหนา้ ท่ีเพอ่ื พิจารณาใหค้ วามเหน็ ชอบ

รายงานผลการพิจารณาดงั กล่าว ใหป้ ระกอบดว้ ยรายการอย่างน้อย ดงั ต่อไปน้ี
(1)รายการพัสดุทจี่ ะซ้ือหรอื จา้ ง
(2)รายชือ่ ผู้ย่ืนข้อเสนอ ราคาท่ีเสนอ และขอ้ เสนอของผู้ยื่นข้อเสนอทุกราย
(3)รายชอื่ ผู้ยื่นข้อเสนอทผ่ี ่านการคดั เลือกวา่ ไม่เปน็ ผูม้ ผี ลประโยชนร์ ว่ มกัน
(4)หลกั เกณฑก์ ารพจิ ารณาคัดเลอื กข้อเสนอ พรอ้ มเกณฑก์ ารใหค้ ะแนน
(5)ผลการพิจารณาคัดเลือกข้อเสนอและการให้คะแนนข้อเสนอของผู้ยื่นข้อเสนอ
ทุกรายพร้อมเหตุผลสนับสนุนในการพจิ ารณา
3.1.6หัวหนา้ หนว่ ยงานและผูม้ ีอานาจอนมุ ัติซือ้ หรือจา้ ง เห็นชอบผลการพิจารณา
3.1.7หัวหน้าเจ้าหน้าที่ ประกาศผลผู้ชนะในระบบการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐด้วย
อเิ ล็กทรอนิกส์ (e-GP) และเว็บไซต์ของหน่วยงาน และให้ปิดประกาศโดยเปิดเผย ณ สถานที่ปิดประกาศของ
หนว่ ยงาน พรอ้ มทง้ั แจ้งผลการพิจารณาให้ผู้เสนอราคาทุกรายทราบทางจดหมายอิเลก็ ทรอนิกส์ (e-mail)
3.1.8ลงนามในสัญญาหรือข้อตกลงเป็นหนังสือ โดยไม่ต้องรอให้พ้นระยะเวลาอุทธรณ์
ผลการพิจารณา

แนวทางการปฏิบัติงานด้านการจัดซ้อื จดั จ้างพสั ดุ หน้า 46

3.1.9คณะกรรมการตรวจรับพัสดุ ดาเนินการตรวจรับพัสดุเม่ือมีการส่งมอบพัสดุน้ัน
ให้ถูกตอ้ งครบถ้วน และรายงานใหห้ วั หนา้ หนว่ ยงานทราบผ่านหัวหน้าเจา้ หนา้ ที่

3.2 กรณีวงเงนิ ในการจัดซือ้ จัดจา้ งไมเ่ กนิ 500,000 บาท
3.2.1การจัดซ้ือจัดจ้างตามมาตรา 56 (2) (ข) ได้รับยกเว้นไม่ต้องจัดทาแผน

การจัดซอ้ื จดั จา้ ง
3.2.2 หัวหนา้ หน่วยงาน แต่งตง้ั คณะกรรมการ หรือจะใหเ้ จา้ หน้าที่ หรอื บคุ คลใดบคุ คลหน่ึง

จัดทาร่างขอบเขตของงานหรือรายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะของพัสดุท่ีจะซื้อหรือจ้าง รวมท้ังกาหนด
หลักเกณฑ์การพิจารณาคัดเลือกข้อเสนอ กรณีการซ้ือหรือจ้างที่มิใช่งานก่อสร้าง หรือจัดทาแบบรูปรายการ
งานกอ่ สร้าง กรณีการจ้างกอ่ สร้าง

3.2.3เจา้ หน้าที่ จดั ทารายงานขอซอ้ื หรือขอจา้ งโดยวธิ ีเฉพาะเจาะจง
3.2.4หวั หนา้ หน่วยงาน ใหค้ วามเหน็ ชอบรายงานขอซื้อหรือขอจ้าง
3.2.5การเจรจาตกลงราคา จะให้เจ้าหน้าที่เป็นผู้เจรจาตกลงราคา หรือหากเป็นพัสดุ
ที่มีคุณลักษณะเฉพาะเป็นพิเศษหรือซับซ้อน ไม่เหมาะสมที่จะให้เจ้าหน้าท่ีคนใดคนหนึ่งเป็นผู้เจรจาตกลง
ราคา หัวหนา้ หน่วยงานอาจมีดลุ พนิ ิจให้แตง่ ต้งั คณะกรรมการซ้ือหรอื จา้ งโดยวธิ เี ฉพาะเจาะจงก็ได้

1) กรณีใหเ้ จ้าหนา้ ทีเ่ ปน็ ผูเ้ จรจาตกลงราคา ดาเนนิ การดงั นี้
(1)เจา้ หน้าท่ี เจรจาตกลงราคากับผู้ประกอบการที่มีอาชีพขายหรือรับจ้างนั้น

โดยตรง
(2)หัวหน้าเจ้าหน้าท่ี ซ้ือหรือจ้างได้ภายในวงเงินที่ได้รับความเห็นชอบจาก

หวั หนา้ หน่วยงาน
2) กรณแี ตง่ ตัง้ คณะกรรมการซื้อหรือจา้ งโดยวิธเี ฉพาะเจาะจง ดาเนินการดงั นี้
(1)คณะกรรมการ เจรจาตกลงราคากับผู้ประกอบการท่ีมีอาชีพขายหรือ

รบั จา้ งนนั้ โดยตรง
(2)คณะกรรมการ เสนอหัวหน้าหน่วยงานผ่านหัวหน้าเจ้าหน้าที่เพ่ือพิจารณา

ให้ความเหน็ ชอบ
(3)หัวหนา้ หน่วยงานและผมู้ อี านาจอนุมัติซื้อหรือจ้าง เหน็ ชอบผลการพจิ ารณา

3.2.6หัวหน้าเจ้าหน้าท่ี ประกาศผลผู้ชนะในระบบการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐด้วย
อิเล็กทรอนิกส์ (e-GP) และเว็บไซต์ของหน่วยงาน และให้ปิดประกาศโดยเปิดเผย ณ สถานท่ีปิดประกาศ
ของหนว่ ยงาน พร้อมทงั้ แจ้งผลการพจิ ารณาใหผ้ ู้เสนอราคาทกุ รายทราบทางจดหมายอเิ ล็กทรอนิกส์ (e-mail)

3.2.7ลงนามในสัญญาหรือข้อตกลงเป็นหนังสือ โดยไม่ต้องรอให้พ้นระยะเวลาอุทธรณ์
ผลการพจิ ารณา

 ในกรณีท่ีการจัดซื้อจัดจ้างมีวงเงินเล็กน้อยไม่เกิน 100,000 บาท จะไม่ทา
ขอ้ ตกลงเป็นหนังสอื ไว้ต่อกันก็ได้ แตต่ อ้ งมหี ลกั ฐานในการจดั ซอื้ จดั จา้ งนนั้

แนวทางการปฏบิ ตั ิงานดา้ นการจดั ซ้อื จดั จ้างพสั ดุ หน้า 47