วรรณสารฉบับเต็ม

บอกกล่าวเล่าเรื่อง บรรณาธกิ าร

ส่งท้ายปีชวด และขอต้อนรับเข้าสู่ศักราชใหม่ปีฉลู ๒๕๖๔ ซึ่งเป็นปีที่ ๒ ของรอบปีนักษัตร
โดยมีสัญลักษณ์แทน คือ “วัว” โดยเชื่อกันว่าคนปีฉลูเป็นคนที่หนักแน่น มั่นคง ซื่อสัตย์ ใจเย็น ขยันแน่วแน่
และเชื่อมั่นในตัวเองสูง หากได้ลองตัดสินใจเชื่ออะไรไปแล้วจะไม่เสียใจในภายหลัง ไม่หูเบาหวั่นไหวไป
กบั คำนินทา หรอื เร่อื งหยุมหยิมกวนใจ จะเปน็ คนที่คดิ กอ่ นทจ่ี ะลงมือทำเสมอ และคอ่ ย ๆ ทำอยา่ งใจเยน็ ไม่รีบ
ร้อน ตามคำที่ว่าช้าแต่ชัวร์ และหากได้ตั้งใจทำอะไรสักอย่างจะทำจนกว่าสิ่งนั้นจะบรรลุเป้าหมาย
เพราะเป็นคนที่มีความอดทนเป็นเลิศ รักการศึกษา และใฝ่หาความรู้ให้กับตนเองเสมอ ทำให้เป็นคนฉลาดทนั
คน และมีความจำที่แม่นยำ ไม่ชอบเข้าสังคม จะนิ่ง และเงียบมาก แต่ภายใต้ความสงบนิ่งนั้น ซุกซ่อนความ
ชา่ งคดิ และมีความคิดสรา้ งสรรค์อยูด่ ้วย

เพื่อให้สอดคล้องกับช่วงเวลาดี ๆ วรรณสารฉบับที่ ๖๕ เดือนมกราคม – พฤษภาคม ๒๕๖๔
“เบิกศักราชใหม่นวกาล” จึงนำเสนอเรื่องราวดี ๆ แก่ผู้อ่านทุกท่าน ซึ่งจัดทำโดยนักศึกษาสาขาวชิ าภาษาไทย
ชั้นปีที่ ๒ เนื้อหาในวรรณสารฉบับนี้ มุ่งนำเสนอผลงานของนักศึกษาที่เกี่ยวข้องกับเรื่องราวต่าง ๆ ความรู้ที่
หลากหลาย และเป็นประโยชน์ต่อผู้อ่าน เช่น คอลัมน์สืบเนื่องจากปก บทสัมภาษณ์พิเศษ เสริมสร้าง
ประสบการณ์กับโครงการดี ๆ ปลูกกล้านักวิจัย กด like วรรณกรรม มุมคำร้องมองอย่างนักวิจารณ์ ศิษย์เก่า
เล่าเรื่อง ชวนชิมชวนเที่ยว แค่คนอยากเขียน เกร็ดความรู้ บันทึกภาพในความทรงจำ เป็นต้น อย่างไรก็ตาม
งานเขียนเหล่านี้ เกิดขึ้นจากความตั้งใจของนักศึกษาที่ต้องการนำเสนอผลงาน จากการศึกษาค้นคว้า
และเรียบเรียงข้อมูลสู่ผู้อ่าน ผู้จัดทำจึงหวังเป็นอย่างยิ่งว่าผู้อ่านจะได้รับความรู้ ความบันเทิงไม่มากก็น้อย
และสามารถนำความรทู้ ่ไี ด้ไปใช้ใหเ้ กิดประโยชนส์ งู สดุ

ทป่ี รกึ ษา บรรณาธิการ จดั พิมพ์
ผศ.ดร.วรพงศ์ ไชยฤกษ์ นายอนันต์ อาดหาญ นายศรัณย์ นะนวน
ผศ.ดร.รงุ่ รตั น์ ทองสกุล
ผศ.จุฬารตั น์ เสงี่ยม กองบรรณาธิการ พสิ ูจน์อักษร
ผศ.ปรีดา เกือ้ ก่อออ่ น นางสาววศิ รุตา ปกติง นางสาวณัฐพร เพชรชัย
อ.สรุ ิยา ทองคำ นางสาวฉัตรชฎา สทิ ธบิ ุตร นางสาวมณนี ุช นุชน้อย
อ.พชั ราภรณ์ คชนิ ทร์
ศลิ ปกรรมปก
นางสาววทนั ยา มากราช

วรรณสารฉบับท่ี ๖๕ ฉบบั เบกิ ศักราช

สารบญั

วรรณสารฉบับท่ี ๖๕ ฉบบั เบกิ ศกั ราชใหม่นวกาล
เดอื นมกราคม – พฤษภาคม ๒๕๖๔

.....................................................................................................................................

เรือ่ ง หน้า

สบื เน่อื งจากปก ๑
เถลงิ ศก...ฉลูมา ๑
กาลครัง้ หน่งึ กบั โรคสงั หารในประวัตศิ าสตร์ไทย ๒
COVID-๑๙: โรคใหม่ สรา้ ง ความรัก การแบ่งปัน รว่ มกนั สามัคคี ๔
เรยี นรู้อดีต รบั มือปัจจบุ ัน กับวกิ ฤตการณโ์ ควดิ -๑๙ ๖
ชุด PPE อุปกรณ์ปอ้ งกนั โควิด-๑๙ ของบุคลากรทางการแพทย์ ๘

บทความสมั ภาษณพ์ เิ ศษ ๑๑๐๐
บทบาทนกั วิชาการสาธารณสุขในช่วงโควดิ -๑๙ ๑๑๐๐
เพราะการศึกษา หยุดไม่ได้ ๑๑๓๓
การเรียนยคุ โควิดสะเทอื น...อาจารยย์ ้ำการเรียนการสอนออนไลน์ยังพบข้อผดิ พลาด ๑๑๗๗

เสรมิ สร้างประสบการณก์ ับโครงการดี ๆ ๑๑๙๙
โครงการภาษาไทยจติ อาสาเพ่ือการพัฒนาสังคม ณ โรงเรียนปลกู ปัญญาฯ ๑๑๙๙
หนงึ่ วันกับการเป็นครู ๒๒๑๑
เส้นทางสู่สายหมอก เรียนรศู้ าสตร์ ศิลป์ ภาษา วัฒนธรรม ๒๒๒๒

สารบญั (ตอ่ )

เรื่อง หน้า

ปลกู กล้านักวิจัย ๒๒๔๔
ปริจเฉทการแถลงข่าวของโฆษกศูนยบ์ ริหารสถานการณ์แพรร่ ะบาดโรคติดเช้อื ๒๔

COVID–๑๙ (ศบค.) ๓๓
ศลิ ปะการใช้ภาษาในนวนยิ ายเรอ่ื ง อกเกือบหักแอบรักคณุ สามี ๔๘
ภาพสะท้อนที่ปรากฏในวรรณกรรมเรือ่ งสั้นบันทกึ จากขยะสังคม ของทนธุ รรม
๕๕๙๙
กด like วรรณกรรม ๕๙
มีดประจำตวั ๗๕
สญู เสยี
๘๘๒๒
มมุ คำร้องมองอย่างนกั วจิ ารณ์ ๘๒
วันใหม่ ๘๕
แรงใจส้ภู ยั โควดิ ๘๘
คนละไมค้ นละมอื
๙๙๑๑
ศิษย์เก่าเล่าเรอื่ ง ๙๑
แฟนหนุม่ จดั เซอร์ไพรสข์ อแต่งงานในกิจกรรมซ้อมใหญ่พิธีพระราชทานปริญญาบัตร ๙๓
จากสาวไฮโซ สู่ครูบ้านนอก ๙๕
วยั เรยี น วยั งาน ต่างกนั อยา่ งไร
๙๙๗๗
ชวนชิมชวนเท่ียว ๙๗
ระนองจังหวัดเดยี ว กนิ เทีย่ วครบทุกรส ๑๐๒
เกาะไข่ “ซุ้มรักนริ ันดร” ๑๐๕
พังงา เมืองสวยในหบุ เขา

สารบัญ (ตอ่ ) หน้า

เร่ือง ๒๑๐๐๙๙
๑๑๐๐๙๙
แคค่ นอยากเขียน ๑๑๑๑๑๑
เส้นทาง จุดเปลี่ยนของคนข้ามเพศ ! "การดแู ลร่างกาย" ๑๑๑๑๒๒
ตันหยงตันใจ ๑๑๑๑๒๒
ตันหยงดอกกหุ ลาบ ๑๑๑๑๒๒
ตันหยงดอกพดุ ซ้อน ๑๑๑๑๓๓
ตนั หยงดอกพดุ ซ้อน
หนงึ่ คำคม หนงึ่ ความคดิ หนงึ่ คติประจำใจ ๑๑๑๑๕๕
๑๑๑๑๕๕
เกรด็ ความรู้ ๑๑๑๑๘๘
กระท่อม : คุณประโยชนล์ น้ หลงั พ้นบญั ชียาเสพติด ๑๑๒๒๐๐
กญั ชากับการใช้ในทางแพทย์ ๑๑๒๒๒๒
เกษตรยคุ ใหม่ : สร้างรายไดใ้ นช่วงโควดิ -๑๙
ขนมโกยเปต (ทองพับ) ๑๑๒๒๔๔
๑๑๒๒๔๔
บนั ทกึ ภาพในความทรงจำ ๑๑๒๒๖๖
ทศศ. ยินดปี รดี า กบั ผศ.ปรีดา เกื้อกอ่ ออ่ น / เร่มิ ต้นปใี หม่ ๒๕๖๓
เปิดประสบการณใ์ หม่ใน PKRU Content Series ๑๑๒๒๘๘

ข่าวประชาสัมพันธ์ ๑๑๓๓๔๔

ผู้เรียบเรียง

สบื เน่ืองจากปก เถลิงศก...ฉลูมา/ กาลครั้งหนึ่งกับโรคสังหารใน
ประวัติศาสตร์ ไทย/ COVID-๑๙: โรคใหม่ สร้ าง
ความรักการแบ่งปัน ร่ วมกันสามัคคี / เรียนรู้อดีต
รับมือปัจจุบัน กับวิกฤตการณ์โควิด-๑๙ / ชุด PPE
อุปกรณ์ป้องกนั โควดิ -๑๙ ของบคุ ลากรทางการแพทย์

เถลิงศก...ฉลมู า

เบกิ ฤกษ์ฉนำวรดิเรก รุจเิ รขอำไพกาล
เปลี่ยนปีดิถี ณ นววาร เถลิงศกฉลูมา
ขอจงสนกุ ศุภเกษม มนะเปรมระเริงรา่
หากหวงั ประสงค์ ณ จินตนา กป็ ระสบสวสั ดี
โควดิ มลายวนิ าศสูญ สุขะพูนหริ ัญมี
เศรษฐกจิ เจรญิ จรัสทวี ประเทศชาตสิ งบเยน็

สุรยิ า ทองคำ
ผปู้ ระพันธ์

วรรณสารฉบับที่ ๖๕ ฉบบั เบิกศักราชใหม่นวกาล หนา้ ๑
ใหมน่ วกาลใหมน่ วกาล

กาลครัง้ หนึง่ กบั โรคสังหารในประวตั ิศาสตรไ์ ทย

ฉัตรชฎา สิทธิบตุ ร

หากย้อนกลับไปในประวัติศาสตร์ ตั้งแต่ยังไม่มีรัฐชาติ และคำว่าไทยแลนด์ ดินแดนที่ถูกขีดเส้น
เป็นราชอาณาจักรไทยในทุกวันนี้ เคยประสบพบโศกนาฏกรรมจากโรคระบาดใหญ่หลายต่อหลายครั้ง
และผ่านพ้นมาได้ทุกครั้งจนกระทั่งวันน้ี โดยโรคหนึ่งที่ได้คร่าชีวิตผู้คนมากมายในยุคต้นกรุงรัตนโกสินทร์
ทั้งในกรุงเทพฯ และหัวเมืองใกล้เคียง คือ อหิวาตกโรค ดังปรากฏในละครเรื่อง ทองเอก หมอยาท่าโฉลง
ตอนหนง่ึ ที่กลา่ วถงึ โรคน้ีว่า

อหิวาตกโรค (Cholera) หรือที่เรียกวา่ “โรคห่า” บ้างก็เรียก “โรคป่วง” บ้างเรียก “โรคลงราก”
เปน็ โรคระบาดทีม่ ีสาเหตมุ าจากเชอื้ แบคทีเรีย (Vibrio cholerae) เข้าสรู่ า่ งกายโดยการรับประทานอาหาร
ที่มีเชื้อแบคทีเรียเหล่านั้น ซึ่งพบได้ในอาหารที่ไม่สะอาด หรืออยู่อาศัยในแหล่งที่มีสุขอนามัยที่ไม่ดี
เชื้อแบคทีเรียที่เรารับประทานเข้าไปในร่างกายพร้อมอาหาร จะเข้าไปในลำไส้ และสร้างพิษออกมาทำ
ปฏิกิริยากับเยื่อบุผนังลำไส้เล็ก ทำให้ท้องร่วงอย่างรุนแรง โดยอุจจาระจะมีลักษณะถ่ายเป็นน้ำซาวข้าว
มมี ูกมาก มีกลน่ิ เหม็นคาว พบระบาดไปยังประเทศไทย อินโดนีเซยี และฟิลิปปินส์ ซง่ึ ตรงกบั สมัยรัชกาลท่ี

วรรณสารฉบับที่ ๖๕ ฉบบั เบิกศักราชใหมน่ วกาล หน้า ๒
ใหมน่ วกาลใหมน่ วกาล

๒ ในปี พ.ศ. ๒๓๖๓ โดยเร่ิมระบาดจากอินเดยี เข้ามาประเทศไทย ผา่ นทางปีนัง ทำให้มคี นลม้ ตายจำนวน
มาก ถนนหนทางเกลื่อนกลาดเต็มไปด้วยซากศพ ประชาชนอพยพหนีออกจากเมืองด้วยความหวาดกลัว
การระบาดครั้งนี้มีคนตายในกรุงเทพฯ และหัวเมืองใกล้เคียงประมาณสามหมื่นคน ทั่วโลกประมาณหน่ึง
แสนคน มคี วามรุนแรงและลุกลามจนครา่ ชีวิตผูค้ นอยา่ งไมเ่ คยเกิดขนึ้ มาก่อน

สถานการณ์เลวร้ายที่เกิดขึ้น นอกจากจะเกิดในช่วงเวลาที่วิชาการแพทย์สมัยใหม่ยังไม่ดีมากนัก
รวมถึงความรู้ด้านสุขอนามัยยังไม่แพร่หลาย อีกประการหนึ่งที่เป็นต้นทางของ “อหิวาตกโรค” ก็คือ
กฎระเบียบในการสัญจรข้ามประเทศที่ยังหละหลวม จนใครต่อใครสามารถผ่านเข้าออกได้อย่างง่ายดาย
ทำให้มีชาวต่างประเทศพาโรคติดต่อเข้ามาโดยไม่รู้ตัว ซึ่งมีลักษณะร่วมที่คล้ายคลึงกับสถานการณ์ของ
ประเทศไทยในขณะนเ้ี ชน่ เดียวกัน นนั่ กค็ ือ สถานการณก์ ารแพรร่ ะบาดของเชื้อไวรสั โควดิ -๑๙ ในประเทศ
ไทย จุดเริ่มตน้ มาจากผู้ป่วยรายแรกทีร่ บั การรักษาในประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๓ มกราคม ๒๕๖๓ เป็นคน
จีนที่รบั เชื้อจากการระบาดในประเทศจนี และไดเ้ ดนิ ทางมาประเทศไทย หลังจากนั้น มผี ู้ปว่ ยอีกหลายราย
ท่ีมาจากประเทศอื่น ทำใหม้ ีการแพร่ระบาดและมีผู้คนตดิ เชื้อออกเป็นวงกวา้ งในระยะเวลาอันรวดเร็ว

จากเหตกุ ารณ์ที่ผ่านมาในอดีต จะเปน็ บทเรยี นให้เราก้าวผา่ นวิกฤตโิ ควดิ ไปดว้ ยกัน เพราะนี่ไม่ใช่
ครั้งแรกที่มนุษยชาติต้องเผชิญกับโรคระบาดร้ายแรงที่คร่าชีวิตผู้คนหลักแสนหลักล้านคนทั่วโลก
มนุษยชาติได้เคยข้ามผ่านความเจ็บปวด การสูญเสียมาครั้งแล้วครั้งเล่า แต่ด้วยความเข้มแข็งและ
สติปัญญาก็สามารถก้าวผ่านและกลับมายืนได้แข็งแรงอีกทุกครั้ง โรคระบาด หรือ Pandemic ซึ่งวงการ
แพทย์ใหค้ วามหมายว่า เป็นการเกิดการแพร่ระบาดของโรคทีล่ ุกลามเกินกว่าท่ีคาดไวว้ ่าอาจจะจำกัดวงอยู่
ในภูมิภาคเดียว เคยเกิดขึ้นมาแล้วหลายต่อหลายครั้ง ไม่ว่าจะเป็นอหิวาตกโรค กาฬโรค ไข้หวัดใหญ่
หรือเอชไอวี ซึ่งล้วนเป็นโรคที่สังหารประชากรโลกมากมายในประวัติศาสตร์ บทความน้ีทำให้เราได้รู้ว่า
๓๐๐ ปีที่ผ่านมาว่ามนุษย์ต้องผ่านการท้าทายจากโรคระบาดหนักอะไรมาบ้างแล้ว เพื่อจะเป็นกำลังใจให้
พวกเราสามารถที่ต้องเผชญิ กบั โควิด-๑๙ ก้าวผา่ น และเอาชนะโรคร้ายไปได้เฉกเชน่ ท่ีผา่ นมา

อ้างองิ

Sanook. (๒๕๖๒). อหิวาตกโรค (โรคห่า) โรคระบาดที่ปัจจุบนั กย็ ังอันตรายอยู่. [ออนไลน]์
เขา้ ถึงได้จาก : https://www.sanook.com/health/๑๕๒๖๑/. เข้าถงึ เมือ่
๙ เมษายน ๒๕๖๔.

ภานุพงศ์ วฒั นเสรกี ุล. (๒๕๖๓). ยอ้ นประวตั ิศาสตร์ Pandemic (โรคระบาดใหญ)่
สะเทือนโลก. [ออนไลน์] เข้าถึงไดจ้ าก : https://www.bangkokbiznews.com.
/news/detail/๘๗๐๔๔๙.
เขา้ ถงึ เมื่อ ๙ เมษายน ๒๕๖๔.

วรรณสารฉบบั ที่ ๖๕ ฉบับเบกิ ศกั ราชใหม่นวกาล หน้า ๓
ใหมน่ วกาลใหมน่ วกาล

COVID-๑๙: โรคใหม่ สรา้ ง ความรัก
การแบ่งปนั ร่วมกนั สามคั คี

อนันต์ อาดหาญ

จากหลากหลายเหตุการณ์ ท่ามกลางสภาวะโควิด-๑๙ ล้วนสร้างความเครียด และสร้างความต่ืน
ตระหนกให้กับผูค้ นเปน็ จำนวนมาก ไม่ใช่เฉพาะประเทศไทยเท่านั้น แต่มัน…ทั่วโลก เหตุการณ์น้ีสง่ ผลให้
หลายคนกลายเป็นคนไร้บ้าน ไร้อาชีพ และประสบปัญหามากมายในชีวิต เป็นเวลาเกือบ ๒ ปีที่โลกต้อง
เผชิญกับวิกฤตมากมาย เนื่องจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของ โควิด-๑๙ ทำให้ทั่วโลกต่างเฟ้นหา
มาตรการรับมือที่ดีที่สุด ก่อนมาลงเอยด้วยมาตรการเว้นระยะห่างทางสังคม หรือ Social Distancing
จนนำไปสกู่ ารปดิ เมือง ลอ็ กเศรษฐกจิ และปิดสถาบนั การศกึ ษา ซึง่ นบั ตัง้ แต่มกี ารแพร่ระบาดของเชื้อไวรัส
โควิด-๑๙ ตั้งแต่ปลายปี ๒๐๑๙ ในต่างประเทศ จนมาถึงการระบาดรอบแรกในประเทศไทย หลายภาค
ส่วนต้องปิดตัวลง หยุดทุกอย่าง เกิดการล็อกดาวน์ประเทศหลายเดือน จากเหตุการณ์ครั้งนั้น มีความ
วนุ่ วายมากมายเกดิ ข้ึนกับชีวิตของมนุษย์อยา่ งต่อเนื่อง เชน่ ธุรกจิ การทอ่ งเที่ยวต้องหยุดชะงัก สายการบิน
ตา่ ง ๆ ต้องหยุดบนิ หรอื แมแ้ ต่ธุรกิจการเงินกต็ ้องปรับตัว เนื่องจากการแพรร่ ะบาดของเช้ือไวรัสโควิด-๑๙
เรื่องราวที่เกิดขึ้นทั้งหมด ส่งผลกระทบไปทุกด้านตั้งแต่รัฐบาล เจ้าของธุรกิจทั้งรายใหญ่ รายย่อย จนถึง
มนุษย์เงินเดือน หรอื คนธรรมดา โควิด-๑๙ ไดเ้ ปลีย่ นพฤติกรรมในชีวติ ของเราไปอย่างส้นิ เชิง จนเม่ือกลาง
ปี ๒๐๒๐ ท่ผี ่านมา สถานการณก์ ารแพรร่ ะบาดของเช้ือไวรสั โควดิ -๑๙ ในประเทศไทยมีแนวโน้มที่จะดีข้ึน
ธุรกิจหลายประเภทเริ่มที่จะกลับมาให้บริการ ดูเหมือนว่าทุกคนกำลังจะกลับมาใช้ชีวิตปกติ แต่แล้วเม่ือ
ปลายปี ๒๐๒๐ เชื้อไวรัสโควิด-๑๙ ก็กลับมาระบาดอีกครั้ง และในครั้งนั้นก็ดูเหมือนจะรุนแรงมากข้ึน
หลายพื้นทก่ี ลายเป็นพน้ื ที่เสยี่ ง ไม่ว่าจะเป็นตลาด ซงึ่ เป็นแหล่งรวมของคนท่ัวไปมาจับจ่ายซ้ือของ รวมไป
ถึงธุรกิจต่าง ๆ ล้วนได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ครั้งน้ันหนักไม่น้อยเลยทีเดียว แต่อย่างไรก็ตามใน
สถานการณ์ที่โหดร้ายเช่นนี้ ยังคงมีเรื่องราวดี ๆ เกิดขึ้นกับมนุษย์อยู่เสมอ เหตุการณ์นี้ทำให้เห็นถึงน้ำใจ
และความสามคั คขี องเพอ่ื นมนษุ ย์ท่มี ีต่อกัน

วรรณสารฉบบั ท่ี ๖๕ ฉบบั เบิกศักราชใหม่นวกาล หน้า ๔
ใหม่นวกาลใหมน่ วกาล

ภาพเหตุการณ์เหล่านี้ทำให้เราเห็นดอกไม้งามที่ชื่อว่า “ความช่วยเหลือ” และ “การแบ่งปัน”
ผลิดอกอยู่เต็มประเทศ เนื่องจากในการดำเนินชีวิตของเราย่อมต้องมีความสัมพันธ์กับผู้อื่น ไม่ว่าจะเป็น
เพื่อนร่วมห้อง เพื่อนร่วมงาน เพื่อนร่วมชุมชน ตลอดจนพี่น้องร่วมครอบครัว แต่หากจะเกิดเป็น
ความสมั พันธอ์ นั ดี หรอื ท่ีเรยี กวา่ ความสามัคคีไดน้ ั้น ตอ้ งอาศยั ความมนี ำ้ ใจต่อกัน ระลกึ ถึงกัน แสดงออก
ถงึ ความเคารพระหว่างกนั อยรู่ ่วมกนั ในสังคมด้วยดี มคี วามสขุ ความสงบ ไม่ทะเลาะเบาะแว้ง หรือทำร้าย
กัน ถ้ามองในทางสัจธรรม สรรพสิ่งในโลกนี้ไม่มีสิ่งใดอยู่ได้เลยหากปราศจากความสามัคคี หรือปรองดอง
จากส่ิงอน่ื ไมว่ ่าจะเปน็ ตวั ตนของเราก็ดี รถราตา่ ง ๆ กต็ าม ล้วนเกิดขนึ้ และดำรงอยไู่ ดเ้ พราะความสามัคคี
ของอวัยวะ หรืออะไหล่ต่าง ๆ ทั้งสิ้น แม้แต่ในการทำงาน บางคนทำได้คนเดียวโดยไม่ได้อาศัยใครเลย
แตจ่ ริง ๆ แล้วในการทำงานนน้ั ยงั ตอ้ งอาศัยตา มอื สตปิ ัญญา และอาศยั กำลงั อื่น ๆ อีกมากมายในตัวเขา
งานจึงจะสำเร็จลุล่วงด้วยดี จึงจำเป็นต้องคิด พูด และทำสิ่งที่ดีต่อกัน รู้จักเผื่อแผ่แบ่งปัน เพื่อให้ความ
สามัคคนี ้ันเกดิ ขน้ึ ในสังคม

อย่ามัวเพ่งมองไปที่ความโหดร้ายของสถานการณ์โควิด-๑๙ เพียงอย่างเดียว เพราะจะทำให้เกิด
ความเครียด ความเครยี ดไมเ่ คยทำให้สงิ่ ต่าง ๆ ดีขน้ึ เลย หากไม่เครียดกจ็ ะทำสง่ิ ดี ๆ ได้มากมาย ซง่ึ สงิ่ ดี ๆ
ท่ีเราสามารถปฏิบตั ิไดอ้ ยา่ งงา่ ยดาย คอื การมีน้ำใจ และร่วมกันแบง่ ปนั เป็นกจิ กรรมทที่ ุกคนในครอบครัว
ร่วมกันทำได้ เพื่อสร้างความสัมพันธ์ที่ดีภายในครอบครั ว และเพื่อนมนุษย์ในสังคมด้วยกัน
บางเหตุการณ์ที่ได้เกิดขึ้นกับตัวเราทำให้เราได้เห็นอะไรในหลาย ๆ ด้าน รวมไปถึงการที่ได้รู้ว่าทุกคน
มีหนา้ ท่ใี นการสร้าง และรว่ มกันทำนบุ ำรุงโลกใบนใ้ี หง้ ดงามยิง่ ขึ้น

อ้างอิง
Pearn เพลนิ . ๓ บทเรยี นชีวิต โควิด-๑๙ สอนเรา. [ออนไลน]์ . เข้าถึงไดจ้ าก :
https://www.krungsri.com/th/plearn-plearn/ เขา้ ถึงเม่ือ ๒๒ พฤษภาคม ๒๕๖๔.

วรรณสารฉบบั ท่ี ๖๕ ฉบับเบกิ ศกั ราชใหมน่ วกาล หนา้ ๕
ใหม่นวกาลใหม่นวกาล

เรยี นรู้อดตี รับมือปัจจุบนั กับวิกฤตการณ์โควิด-๑๙

วิศรุตา ปกตงิ

สถานการณ์ที่เกิดขึ้นบนโลกที่ผ่านมา แม้ว่าจะเป็นสิ่งที่ดีหรือสร้างผลกระทบในแง่ลบ สิ่งสำคัญ
อยา่ งหนึง่ ทีห่ ลงเหลืออยู่มักจะเปน็ ร่องรอยของเรื่องราวท่เี กิดขึ้น ซงึ่ บางครง้ั หากเรามองขา้ มที่จะตัดสินว่า
สงิ่ นนั้ ดีหรอื ไมเ่ ราเองคงจะมีเวลาทจ่ี ะเรียนร้สู ิ่งต่าง ๆ บนโลกนอี้ ีกมาก

เฉกเชน่ เดยี วกันกับสถานการณ์ท่ีผ่านมาหรืออาจจะเกดิ อยู่ก็ตาม เป็นสถานการณ์ที่มีการต่อสู้กัน
ระหวา่ งเชอ้ื ไวรสั กลายพันธุก์ บั สังคมมนุษย์ กลายเป็นสภาวะของการแพร่ระบาดทีส่ รา้ งร่องรอยไว้มากมาย
และเราเองต่างก็เรยี กขานขนานนามส่ิงน้นั ว่า “สถานการณแ์ พร่ระบาดของ โควิด-๑๙”

สถานการณ์แพร่ระบาดของเชือ้ ไวรัสรา้ ยในครั้งนี้ ถือเป็นอีกหน่ึงสถานการณท์ ีโ่ ลกตา่ งจับตามอง
และถูกบันทึกไว้ในประวัติศาสตร์ เนื่องจากการแพร่ระบาดของโควิด-๑๙ สร้างผลกระทบเป็นวงกว้างทั่ว
ทุกมุมโลก พลงั ขับเคลื่อนของไวรัสร้ายสรา้ งความทุกขย์ ากลำบากในทุกวงวานการใชช้ ีวิตของสังคมมนุษย์
ซึ่งเกิดผลกระทบด้านการคนมาคม การสัญจร การค้าขาย การประกอบธุรกิจ กิจการร้านอาหาร การ
ทอ่ งเที่ยว การศึกษา และผลกระทบทรี่ ้ายแรงท่ีสุด คอื จุดจบของชวี ติ

อยา่ งไรกต็ าม เรือ่ งราวตา่ ง ๆ ทเี่ กิดขึ้นแม้เป็นส่ิงที่ไม่น่ายินดีเลยในแง่สังคมโลก แต่ประสบการณ์
จะสอนให้เรารับมือกับสิ่งที่เราเผชิญหน้า ถึงแม้ว่าสิ่งนั้นเราไม่รู้ว่ามีจุดจบอย่างไร จนกระทั่งเอาชนะสิ่ง
เหล่านน้ั ได้ มากไปกวา่ รเอาชนะ คือ การตอบคำถามทวี่ า่ เราเรียนรูอ้ ะไรจากสงิ่ ทเ่ี กดิ ข้ึน

วรรณสารฉบบั ท่ี ๖๕ ฉบับเบิกศกั ราชใหมน่ วกาล หน้า ๖
ใหม่นวกาลใหม่นวกาล

สิ่งหนึ่งที่ผู้คนมักกระทำเม่ือเจอเหตกุ ารณ์ทีไ่ ม่คาดคิด คือ การคิดค้นหาวธิ ีการรับมอื กับสิ่งต่าง ๆ
อาจจะยกตัวอย่างได้จากเหตุการณ์ภัยพิบัติคลื่นยักษ์สึนามิ ในปี ๒๕๔๗ ที่สร้างความทรมาน และความ
สูญเสียของผู้คนจำนวนเรือนแสน แต่สิ่งที่ได้กลับมาภายหลังจากเหตุการณเ์ ลวร้ายคร้ังนั้น คือ การคิดค้น
วิธีการหนีภัย การตั้งรับเมื่อเกิดภัยพิบัติ และการเกิดเทคโนโลยีเฝ้าระวังเตือนภัยสึนามิ เพื่อจุดประสงค์
หลักคือการไม่กลับไปสู่การสูญเสียเหมือนครั้งก่อนหน้าอีกต่อไป สิ่งเหล่านี้แสดงให้เห็นว่า ปัญหาที่เ กิด
ยอ่ มกอ่ ใหเ้ กดิ ปัญญาตามมา

เช่นเดยี วกันกบั สถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด-๑๙ เปน็ เหตกุ ารณท์ เี่ กิดข้นึ แบบไม่ทันตั้งตัว
แต่ภายหลังจากการแพร่ระบาดในช่วงระยะต่อมา สังคมโลกได้ทำความรู้จักกับเชื้อโรคร้ายมากขึ้น
จนกระทัง่ รบั มอื กบั มนั ได้ มากไปกว่าน้นั เกิดการเรียนรู้ และวทิ ยาการทางการแพทยเ์ พ่ือตอ่ สู้กบั โรคร้าย ท่ี
สามารถตอ่ สู้กับโรครา้ ยได้ รวมถึงมนษุ ย์เกิดการเรียนรทู้ ี่จะปรับตัวและเดินหน้าต่อไปสู่ ชีวิตวิถีใหม่ หรือ
New Normal ซึ่งเป็นวิทยการการปรับเปลี่ยนรูปแบบการใช้ชีวิตแบบเดิม ๆ ให้ก้าวทันต่อสถานการณ์
ของสงั คมท่กี ้าวไปขา้ งหน้าทา่ มกลางสถานการณ์การแพรร่ ะบาดของโควิด-๑๙

อ้างอิง
ไทยรัฐออนไลน์ ชีวติ วิถีใหม่ new normal. [ออนไลน์], เข้าถงึ ไดจ้ าก :
https://www.thairath.co.th/tags/new%๒๐normal. เขา้ ถึงเมือ่ ๔ เมษายน ๒๕๖๕

วรรณสารฉบับท่ี ๖๕ ฉบบั เบิกศกั ราชใหมน่ วกาล หนา้ ๗
ใหมน่ วกาลใหมน่ วกาล

ชุด PPE อปุ กรณ์ป้องกนั โควิด-๑๙
ของบุคลากรทางการแพทย์

ณฐั พร เพชรชยั

จากสถานการณ์ในปัจจุบันที่มีการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-๑๙ ทำให้บุคลากรทางการ
แพทย์ที่ต้องทำหน้าที่รักษาผู้ป่วย มีความเสี่ยงและมีโอกาสที่จะติดเชื้ออยู่ตลอดเวลา เนื่องจากการสวม
หน้ากากอนามัยอย่างเดียวไม่เพียงพอต่อการป้องกันโรคนี้ จึงจำเป็นต้องสวมใส่ชุด PPE เพื่อป้องกันการ
ตดิ เชือ้ ไวรสั โควดิ -๑๙ ตามมาตรฐานองคก์ ารอนามัยโรค

ชุด PPE ย่อมาจาก “Personal Protective Equipment” เป็นเครื่องแต่งกาย ที่บุคลากร
ทางการแพทยใ์ ชส้ วมใส่ปกปิดร่างกาย เพอ่ื ป้องกันการสัมผัสกับเช้ือโรค ชว่ ยปอ้ งกนั และลดโอกาสติดเชื้อ
ซง่ึ จะประกอบด้วย

๑. ชดุ กาวน์ ช่วยปอ้ งกนั ผวิ หนงั และเส้อื ผา้
๒. หน้ากาก N๙๕ ช่วยป้องกนั ปากจมกู
๓. แว่น ใชเ้ พอื่ ป้องกันสารคดั หลง่ั หรอื ฝอยละอองกระเด็นเข้าตา
๔. ถุงมือ ชว่ ยปอ้ งกนั มือเมอื่ ตอ้ งสัมผัสเลือดหรอื สารคดั หลัง่ ของผูป้ ่วย
๕. กระบงั ปอ้ งกันหนา้ หรอื Face Shield อปุ กรณ์ชนิดนจ้ี ะใชใ้ นกรณที ่ีตอ้ งรกั ษาผู้ป่วย เช่น เจาะเลือด
ทำแผล ให้น้ำเกลือ ฉดี ยา และชำระล้างอุปกรณ์ เปน็ ต้น ซึ่งจะช่วยป้องกันจากด้านหน้า และด้านข้างได้ดี แต่ไม่
สามารถปอ้ งกันเช้อื ท่ีแพรก่ ระจายทางอากาศได้
๖. Surgical Hood หรือหมวกคลุมผล ใช้ป้องกันการแพร่กระจายเชื้อ จากผู้ป่วยสู่บุคลากรทาง
การแพทย์ และไมว่ ่าจะเปน็ การป้องกนั เลือด และสารคดั หลั่งจากผปู้ ่วย
๗. รองเท้าบู๊ท สำหรับการทำกิจกรรมที่มีโอกาสปนเปื้อนสารคัดหลั่งจากผู้ป่วย กรณีกิจกรรมที่มีความ
เสยี่ งกระเด็นสัมผสั ขา หรอื เท้าของบคุ ลากรเปยี กแฉะท่ีพืน้

วรรณสารฉบับท่ี ๖๕ ฉบบั เบิกศกั ราชใหม่นวกาล หน้า ๘
ใหม่นวกาลใหม่นวกาล

แม้ว่าการสวมใส่ชดุ PPE จะมีประโยชนใ์ นการป้องกนั การติดเช้ือและแพร่กระจายเช้ือ แต่ก็อาจมี
ปัญหาหลายประการในขณะใส่อุปกรณ์ดังกล่าว เช่น ใส่เสื้อคลุมแล้วรู้สึกร้อน ใส่หน้ากากแล้วเกิดปัญหา
ที่มแี รงกดบนใบหนา้ ไม่คลอ่ งตัว สอื่ สารลำบาก ยง่ิ ถ้าใส่ไปนาน ๆ อาจมผี ลต่อระบบการหายใจได้ โดยทำ
ให้หายใจเอาคาร์บอนไดอ๊อกไซด์ที่ค้างอยู่ในหน้ากากเข้าไปและเกิดอาการปวดศีรษะ จึงควรระมัดระวัง
การเกิดอาการดงั กลา่ ว

การใสอ่ ุปกรณป์ ้องกันสว่ นบุคคลแมว้ า่ จะสามารถป้องกันการติดเช้ือและแพร่กระจายเช้ือไวรัสใน
ทางเดินหายใจรวมทัง้ เช้ือโรคโควดิ -๑๙ ได้ แต่การใสอ่ ุปกรณ์ป้องกันสว่ นบุคคลเพยี งอย่างเดียวไม่เพียงพอ
ต่อการป้องกัน ต้องใช้มาตรการป้องกันการติดเชื้ออื่น ๆ ร่วมด้วย ทั้งนี้บุคลากรทางการแพทย์ต้องเลือก
สวมใส่ใหถ้ ูกว่าควรสวมใส่อุปกรณ์ป้องกันส่วนบคุ คลชนิดใดกับกิจกรรมทีป่ ฏิบัติรวมทั้งต้องใสแ่ ละถอดให้
ถกู วิธีมิฉะนัน้ อาจติดเชอ้ื และแพร่กระจายเช้ือได้

อา้ งองิ
รศ.ดร.วลิ าวัณย์ พเิ ชยี รเสถียร. (๒๕๖๓). อปุ กรณ์ปอ้ งกนั สว่ นบุคคลสำหรับโควดิ -๑๙ ของ
บุคลากรทมี สขุ ภาพ. วารสารการปฏิบัตกิ ารพยาบาลและการผดุงครรภ์ไทย ๗(๑),
๗-๒๔. [ออนไลน์] เข้าถึงได้จาก : https://he๐๒.tci-thaijo.org. เข้าถงึ เมือ่
๑๓ มีนาคม ๒๕๖๕
วราภรณ์ เทยี นทอง. (๒๕๖๓). รจู้ ักชดุ PPE อปุ กรณ์ป้องกันความปลอดภยั สโู้ ควดิ -๑๙.
[ออนไลน์] เขา้ ถงึ ได้จาก : https://www.thaitextile.org/th. เข้าถงึ เม่ือ
๑๓ มนี าคม ๒๕๖๕

วรรณสารฉบบั ที่ ๖๕ ฉบับเบกิ ศกั ราชใหมน่ วกาล หนา้ ๙
ใหมน่ วกาลใหมน่ วกาล

บทบาทนักวิชาการสาธารณสุขในช่วงโควิด-๑๙ /
เพราะการศึกษา หยดุ ไมไ่ ด้ / การเรยี นยุคโควดิ …
สะเทอื นอาจารย์ย้ำการเรียนการสอนออนไลน์ยังพบ
ขอ้ ผดิ พลาด

บทความสัมภาษณพ์ ิเศษ

อาทิตยา กาหรมี การ

บทบาทนักวิชาการสาธารณสุขในช่วงโควิด-๑๙

ท่ามกลางสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด-๑๙ ในปัจจุบันยังไม่มีทีท่าว่าจะดีขึ้นอย่าง
ถาวร และสิ่งที่ตามมา คือ ผลกระทบอย่างมหาศาล สิ่งหนึ่งที่จะช่วยลดความวุ่นวายทั้งทางร่างกาย
และจิตใจ เพื่อให้ผ่านพ้นวิกฤตการณ์นี้ไปได้ คือ การปฏิบัติตามมาตรการของภาครัฐ แต่ทุกคนรู้หรือไม่
ว่านักวิชาการสาธารณสุขปฏิบัติการ พวกเขามีวิธีการปฏิบัติตัวอย่างไรในช่วงสถานการณ์โควิด-๑๙
ในปจั จบุ นั น้ี วรรณสารฉบบั น้ีมคี ำตอบคะ่

นางสาวรวีกานต์ ชูแก้ว หน้า ๑๐

วรรณสารฉบับท่ี ๖๕ ฉบบั เบกิ ศักราชใหมน่ วกาล
ใหมน่ วกาลใหม่นวกาล

มคี วามลำบากมากนอ้ ยเพียงใดในการปฏบิ ตั งิ านในช่วงสถานการณโ์ ควดิ -๑๙
มีความลำบากในการปฏิบัติงานค่อนข้างเยอะ เนื่องจากต้องคำนึงถึงมาตรการป้องกันของกระทรวง

สาธารณสุข เพื่อป้องกันตนเอง และคนรอบข้าง งานบางงานที่ต้องพบปะผู้คน หรือผู้คนมารวมตัวกันจำนวนมาก
ต้องงดไปกอ่ น เนื่องจากต้องคำนึงถึงความปลอดภัย และความสบายใจของเจ้าของโครงการ และผ้เู ขา้ ร่วมโครงการ

หากรวู้ ่าอยูใ่ นกลุ่มเส่ียง มวี ิธีการปฏบิ ัติตัวอยา่ งไร
หากรู้ว่าอยู่ในกลุ่มเสี่ยงก็จะต้องปฏิบัติตามมาตรการ D.M.H.T.T ตามขั้นตอน แต่ในการ

ปฏิบตั ิงาน กจ็ ะมีความเสี่ยงสงู เกือบทกุ วัน เนือ่ งจากบางครั้งการปฏบิ ตั ิหน้าท่ี ต้องลงพื้นท่ีในพ้นื ทีเ่ สี่ยง

มคี วามกังวลในการปฏิบตั ิหน้าทบี่ า้ งหรือไม่
มคี วามกงั วลในการปฏบิ ัติหน้าที่ เพราะตอ้ งปฏิบัตงิ านในพื้นทเี่ ส่ียง และผ้ปู ว่ ย มีโอกาสในการติด

เชอ้ื ไดต้ ลอดเวลา

หากทราบผลตรวจ ติดโควดิ -๑๙ ควรทำอยา่ งไร
การปฏิบตั ิตวั ของเจ้าหนา้ ทเ่ี มอ่ื รวู้ า่ ตนเอง ติดเชอ้ื โควิด-๑๙ ตอ้ งปฏิบตั ติ ัวตามแนวทาง ดังนี้
๑. แยกตนเองออกจากผู้อื่น
๒. ปฏบิ ัตติ ัวตามมาตรการ D.M.H.T.T
๓. รบั ยาตามแพทย์สัง่

ยาใดบ้าง ท่ีควรมตี ิดบ้านช่วงสถานการณโ์ ควดิ -๑๙
ยาที่แนะนำก็จะเป็นยาสำหรับโรคประจำตัว และยาสามัญประจำบ้าน เช่น ยาพารา ไม่ควรกิน

เกิน ๘ เม็ด/วัน อย่างน้อยทุก ๔ ชั่วโมง เพื่อบรรเทาไข้ เนื่องจาก โควิด-๑๙ หากมีไข้สูงจะเป็นอันตราย
ให้ทานได้เลย แต่ไม่ควรใช้ แอสไพริน เพราะอาจจะเป็นการเพิ่มสาเหตุอาการตับอักเสบได้ นอกจากน้ี

วรรณสารฉบับที่ ๖๕ ฉบับเบกิ ศักราชใหมน่ วกาล หน้า ๑๑
ใหม่นวกาลใหม่นวกาล

ก็จะมีฟ้าทะลายโจร ยาแก้ไอ ยาแก้แพ้ ยาลดกรด ยาละลายเสมหะต่าง ๆ ที่สำคัญยาทุกชนิด ควรได้รับ
การแนะนำจากแพทย์ หรอื เภสชั กร

......เน้นยำ้ การปฏบิ ตั ิตัวกับบุคคลในครอบครวั เนอื่ งจากส่วนใหญก่ ารติดเช้ือ และการสญู เสยี มักจะเกิด
จากการปอ้ งกันตนเองในการอยรู่ ่วมกนั ในครอบครวั ถ้าคนในครอบครวั มีความเขา้ ใจ ในการปฏบิ ัตติ วั
ก็จะสามารถลดการเกิดโรคไดเ้ ยอะ......

วรรณสารฉบับท่ี ๖๕ ฉบบั เบกิ ศักราชใหมน่ วกาล หนา้ ๑๒
ใหมน่ วกาลใหมน่ วกาล

เพราะการศกึ ษา หยุดไมไ่ ด้

ชมพูพันธท์ุ ิพย์ สทุ ธิโพธิ์

นางนิสรา สุทธิโพธ์ิ
ครูชำนาญการพเิ ศษโรงเรียนวดั บ้านสวน จังหวดั พทั ลงุ

ตั้งแต่ปี พ.ศ.๒๕๖๓ ประชากรทั่วทั้งโลกต่างได้เผชิญกับปัญหาการแพรร่ ะบาดของโรคโควิด-๑๙
มาจนถึงปี พ.ศ.๒๕๖๔ ซึ่งวิกฤตการแพร่ระบาดในครั้งนี้เป็นระยะเวลาที่ยาวนานพอสมควร เราจึง
จำเป็นต้องปรับเปลี่ยนการใช้ชีวิตหลาย ๆ อย่าง เพื่อยับยั้งการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสร้ายชนิดน้ี
หรือที่เราเรียกกันว่าการใช้ชีวิตแบบ New normal นอกจากจะเปลี่ยนพฤติกรรมของคนทำงานแล้ว
กลุ่มนักเรียน นักศึกษาก็เรียกว่าต้องปรับเปลี่ยนพฤติกรรมกันอย่างรวดเร็ว เพราะขณะน้ีทาง
สถาบันการศึกษายังต้องเปิดการเรียนการสอนอยู่ ดงั นนั้ ทง้ั โรงเรียน และมหาวิทยาลัยจึงต้องปรับเปลี่ยน
ระบบการเรียนการสอนใหท้ นั ตอ่ สถานการณ์

ผู้สัมภาษณ์จึงเลือกสัมภาษณ์ คุณครู นิสรา สุทธิโพธ์ิ ครูชำนาญการพิเศษ โรงเรียนวัดบ้านสวน
อำเภอเมือง จังหวัดพัทลุง เกี่ยวกับมาตรการรองรับการแพร่ระบาดของโรคโควิด-๑๙ ของทางโรงเรียน
รวมทั้งการปรับระบบการเรียนการสอนจากแบบเปิดสอนในห้องเรียนในสถานการณ์ปกติ เป็นการสอน
ผา่ นระบบออนไลน์เตม็ รปู แบบ

วรรณสารฉบบั ที่ ๖๕ ฉบบั เบกิ ศกั ราชใหม่นวกาล หนา้ ๑๓
ใหม่นวกาลใหม่นวกาล

มกี ารปรบั เปล่ียนวธิ กี ารสอนอย่างไรใหเ้ ข้ากับสถานการณป์ จั จบุ ัน
จากเดิมการเรียนการสอนของทางโรงเรียนเป็นการเรียนการสอนในห้องเรียน เมื่อสถานการณ์

เปลี่ยนไป การจัดการเรียนการสอนก็หยุดนิ่งไม่ได้ ยังต้องเรียนต้องสอนกันต่อไป ด้วยเหตุนี้วิธีการเรียน
การสอนก็ต้องปรบั ครกู ็ต้องเรียนรูถ้ ึงวธิ กี ารทีจ่ ะใหค้ วามรกู้ ับนักเรียนใหห้ ลากหลายช่องทาง ดังนั้นจงึ เป็น
ภาระที่ค่อนข้างจะหนักของครู ที่จะต้องเรียนรู้ เทคนิค วิธีการ โดยเฉพาะเรื่องของเทคโนโลยี ครูจะต้อง
เรียนรู้เพื่อนำไปใช้เป็นส่วนหนึ่งในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน ในสถานการณ์การแพร่ระบาดของ
โรคโควิด - ๑๙ ใหไ้ ด้

ในการสอนออนไลน์ มคี วามกงั วลในการปฏิบตั ิหน้าท่ีหรือไม่
ก็กังวลมาก ครูผู้สอนทุก ๆ ท่านก็มีความเครียดและความกังวล กลัวว่านักเรียนจะไม่เข้าใจ

ในเนื้อหาวิชาเรียน เพราะในการถ่ายทอดความรู้ หรือการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน หากครูกับ
นักเรียนได้มีปฏิสัมพันธ์ต่อกัน นักเรียนก็จะเกิดการเรียนรู้มากขึ้น แต่ในเมื่อสถานการณ์มันเป็นแบบน้ี
ครูกับนักเรียนต่างก็อยู่คนละที่กัน แต่เราก็ยังต้องเรียนด้วยกัน ต้องสร้างห้องเรียนออนไลน์ ครูก็กังวลอีก
เพราะว่าไม่ได้เห็นพฤติกรรมของเขาจริง ๆ ทำให้เกิดความกังวลใจว่า สิ่งที่เราถ่ายทอดไป ไม่รู้ว่านักเรยี น
แตล่ ะคนจะไดค้ วามรู้มากน้อยเพยี งใด และตวั ครเู องก็ไม่มีโอกาสที่จะคอยให้คำปรกึ ษาเหมือนในห้องเรียน
แต่แม้ว่าจะมีความกังวลสักแค่ไหน เรากต็ ้องคำนึงถึงความปลอดภยั ของนกั เรียนก่อนเสมอ และแม้ว่าการ
เรียนการสอนออนไลน์มนั จะยุง่ ยาก และเหน็ดเหนื่อยกว่าการเรยี นในห้องแคไ่ หน เราก็จำเป็นจะตอ้ งใหม้ ี
การเรียนการสอน ครูแต่ละท่านก็จะพยายามจะจัดกิจกรรมการเรียนการสอน ให้ครอบคลุมเนื้อหา
และตัวชี้วัดในแต่ละกลุ่มสาระนั้น ๆ ให้ได้มากที่สุด เพราะเมื่อถึงเวลาสิ้นเทอม นักเรียนจะต้องได้รับ
ความรู้ และเนอื้ หาบทเรยี นตามที่คณุ ครูวางแผนไว้

ในการเรียนออนไลน์ มนี กั เรียนทีข่ าดแคลนอปุ กรณใ์ นการเรยี นบ้างหรอื ไม่ แล้วแกป้ ัญหาอย่างไร
ในเรื่องนี้ นักเรียนโรงเรียนวัดบ้านสวน ขาดแคลนอุปกรณ์ตรงนี้ ร้อยละ ๕๐ ซึ่งความพร้อมของ

แต่ละครอบครัว ความพร้อมของแต่ละคน ไม่เหมือนกัน ทางครูผู้สอนก็ทราบถึงความแตกต่างตรงนี้
แต่ครูก็จะดำเนินการเรียนการสอนในรูปแบบออนไลน์ต่อไป ส่วนนักเรียนที่ไม่ได้เข้าเรียนออนไลน์
ก็จะแกป้ ญั หาโดยการที่ให้นักเรียนไดท้ ำใบงาน สง่ ใบงานกบั ครูผ้สู อน วิธีการ คือ นัดนักเรยี นกลุ่มน้ีมาเพ่ือ
รับใบงานและส่งใบงาน สัปดาห์ละ ๑ ครั้ง ในทุก ๆ สัปดาห์ โดยคุณครูก็จะมีโอกาสแนะนำ ชี้แนะว่าต้อง
อ่านหน้าไหน ทำแบบฝึกหัดหน้าท่ีเท่าไหร่ และที่สำคัญ คือ ผู้ปกครองก็ต้องช่วยเหลอื บุตรหลานของท่าน
ด้วย ซึ่งทุกครั้งที่ครูให้ใบงานไป นักเรียนจะต้องศึกษาค้นคว้าด้วยตวั เองจากหนังสือแบบเรียน ดังนั้นวธิ นี ้ี
ก็จะเป็นวิธกี ารแก้ปัญหาที่สามารถทำได้ในขณะน้ี เพราะนักเรียนก็จะมีแบบเรียน แบบฝึกหัดทุกอย่างอยู่
ในมอื อย่แู ล้ว

วรรณสารฉบบั ที่ ๖๕ ฉบับเบิกศกั ราชใหม่นวกาล หน้า ๑๔
ใหม่นวกาลใหมน่ วกาล

การเรียนการสอนในรูปแบบออนไลน์ตลอดทัง้ เทอมในขณะน้ี มีการจัดรปู แบบในการสอบอยา่ งไร
ด้วยสถานการณ์ในขณะนี้ เราไม่สามารถจัดรูปแบบการเรียนแบบ on site ได้เลย จึงไม่ว่าทำ

กิจกรรมอะไร ทุกอย่างจะจัดอยู่ในรูปแบบ online ทั้งหมด ในการวัดผลนั้น เราจะไม่มีการออกข้อสอบ
แบบทเี่ รยี นในสถานการณ์ปกติ แตจ่ ะใช้เปน็ การเก็บคะแนนในแต่ละหนว่ ย

การเก็บคะแนนแต่ละหน่วย เมื่อเรียนจบ จะเป็นแบบกระดาษปกติ โดยนักเรียนที่ไม่ได้เข้าเรียน
ออนไลน์ ให้นักเรียนมารับ - ส่งใบงานที่โรงเรียน และสำหรับนักเรียนที่มีความพร้อมในการใช้เทคโนโลยี
ครูผู้สอนก็จะสร้างแบบฝึกหัด ผ่านทางโปรแกรม Google form ให้นักเรียนสามารถเข้าไปทำแบบฝึกหัด
ได้ แต่ในเรื่องของความเที่ยงตรง วิธีนี้ยังไม่สามารถตอบโจทย์ตรงนี้ได้ จึงอาจจะยังประเมินคุณภาพ
นักเรยี นไมไ่ ด้ ๑๐๐ เปอร์เซน็ ต์ เพราะว่านกั เรยี นอาจจะมตี วั ช่วย เชน่ ผปู้ กครอง หรืออาจจะสืบค้นข้อมูล
และคำตอบผา่ นทางอินเตอรเ์ น็ต

คดิ วา่ การสอนออนไลนก์ บั การสอนในห้องเรียน แบบไหนมปี ระสิทธภิ าพมากกว่ากนั เพราะเหตใุ ด
แน่นอนที่สุดเลยว่า การเรียนการสอนในห้องเรียน นักเรียนได้พบเจอกับครูผู้สอน และได้มี

ปฏิสมั พันธร์ ่วมกนั เวลาจดั กิจกรรมการเรียนการสอน วิธีการแบบนจี้ ะมีประสิทธภิ าพ และเกิดการเรียนรู้
ที่ดีกว่าการเรียนการสอนในรปู แบบออนไลน์ เพราะว่าเรียนในหอ้ งเรียนกระบวนการในการเรียนการสอน
มันจะจบไปในแต่ละคาบ คุณครูก็จะได้สังเกตพฤติกรรมของนักเรียน ได้ร่วมกันทำกิจกรรม ได้วัดผล
ประเมินผลไปตามขั้นตอนได้เลย แต่ในการเรียนออนไลน์เป็นการเพิ่มภาระให้กับครูผู้สอนเป็นอย่างมาก
ก่อนจะเรียน ครูต้องเตรียมตัวอย่างหนัก เตรียมทำการสอน เตรียม power point ประกอบการสอน
เตรยี มสื่อต่าง ๆ ท่จี ะนำเสนอในเนื้อหานน้ั ๆ เมอ่ื เรียนเสรจ็ ครูก็ต้องตรวจใบงาน บนั ทกึ คะแนน แล้วต้อง
รายงานผู้บริหาร เป็นงานที่ค่อนข้างหนักของครูผู้สอน เพราะฉะนั้น การเรียนแบบเต็มรูป เป็นการเรียน
ที่มีประสิทธิภาพ ครบถ้วนในกระบวนการ และภาระของครูก็จะน้อยกว่าการเรียนในรูปแบบออนไลน์
แตอ่ ย่างไรก็ตามการดำเนนิ ทกุ อย่างกจ็ ะอย่ภู ายใต้นโยบายของรัฐบาล

อยากฝากอะไรถึงนักเรียน นักศึกษาในการปรับตัวในการเรยี นรปู แบบออนไลน์
รูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนก็ย่อมเป็นไปตามสถานการณ์ บ้านเมืองเรา เราก็ไม่รู้วา่

จะเกิดอะไรขึ้น แต่การศึกษาหยุดไม่ได้ ทุกคนจำเป็นจะต้องศึกษาเรียนรู้ การเรียนไม่จำเป็นจะต้องเรียน
ในโรงเรียน นักเรียนสามารถเรียนที่บ้านก็ได้ เพราะการศึกษา สามารถเรียนรู้ได้หลากหลายช่องทาง
หลากหลายสถานที่

ขอใหน้ กั เรยี น นักศกึ ษาทุกคน มคี วามต้งั ใจ การเรียนในรูปแบบออนไลน์มันจะฝกึ เราในเร่ืองของ
ความรับผิดชอบ ความมีวินัย การเรียนในสถานการณ์แบบนี้ ต่างก็ไม่เป็นที่พึงพอใจของฝ่ายใดเลย
ทุกคนอยากจะไปเรยี นไปสอนเต็มรปู แบบทโี่ รงเรียน ทม่ี หาวิทยาลยั แตใ่ นเม่อื สถานการณ์มันบังคับให้ทุก
คนต้องปรับตัว ก็ขอให้ทุกคนร่วมด้วยช่วยกัน เพื่อไม่ให้การศึกษาของเราหยุดนิ่ง เพื่ออนาคตของตัวเอง
และเพ่อื อนาคตของประเทศชาติตอ่ ไป

วรรณสารฉบับที่ ๖๕ ฉบบั เบกิ ศักราชใหมน่ วกาล หนา้ ๑๕
ใหมน่ วกาลใหม่นวกาล

หากปัญหาการแพร่ระบาดของโรคโควิด-๑๙ ยังคงยืดเยื้อ การจัดการเรียนการสอนในรูปแบบ
ออนไลน์ก็อาจจะพัฒนาให้ครู อาจารย์ นักเรียนและนักศึกษา สามารถเรียนได้โดยท่ีมีข้อจำกัดน้อยลง
จนกวา่ สถานการณจ์ ะดีขึ้น และหากสถานการณด์ ีข้นึ ได้อย่างรวดเร็ว ก็จะทำให้นกั เรียน นกั ศกึ ษาสามารถ
เรียนในสถานศึกษาได้อย่างเต็มประสิทธิภาพเร็วขึ้น สถานการณ์ต่าง ๆ ในวันนี้น่าจะชี้ให้เห็นแล้วว่า
มนุษย์เราจะค่อย ๆ ปรับตัวให้เข้ากับสถานการณ์ต่าง ๆ ซึ่งมันเกิดจากการเรียนรู้ ศึกษา และพัฒนา
จนทำให้สามารถดำรงอยู่ต่อไปในสภาวะนั้นได้ และหากเราหยุดเรียนรู้ หยุดศึกษา และหยุดพัฒนา
ทกุ สงิ่ ทกุ อย่างของเรา ก็จะหยุดอยูต่ รงนัน้

ผใู้ ห้สัมภาษณ์ : นางนสิ รา สทุ ธิโพธ์ิ
ผสู้ มั ภาษณ์ : นางสาวชมพูพันธุท์ พิ ย์ สทุ ธโิ พธ์ิ
สัมภาษณเ์ ม่ือ วันที่ ๒๕ พฤษภาคม ๒๕๖๔

วรรณสารฉบับที่ ๖๕ ฉบับเบกิ ศกั ราชใหม่นวกาล หนา้ ๑๖
ใหม่นวกาลใหมน่ วกาล

การเรยี นยุคโควดิ …
สะเทือนอาจารยย์ ้ำการเรียนการสอนออนไลนย์ งั พบข้อผิดพลาด

อาจารย์ราชภัฏภูเก็ตเผยการเรียนการสอนแบบออนไลน์สามารถ จิราภรณ์ คล่องแคล่ว
ช่วยป้องกัน และแก้ปัญหาโรคระบาดได้ แต่ในที่นี้ก็ยังพบจุดบกพร่อง
ที่ก่อให้เกิดปัญหาต่อการเรียนการสอนอยู่ไม่น้อย จึงต้องหาวิธีแก้ไขปัญหา
เบ้อื งตน้

ในสถานการณ์โรคโควิดระบาด ได้ส่งผลให้มีการเรียนการสอนแบบ
ออนไลน์ อาจารย์ในมหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ตหลายท่าน ได้แสดงความ
คดิ เห็นในเรอ่ื งนอี้ ย่างหลากหลาย ดงั ตัวอย่างตอ่ ไปน้ี สมั ภาษณว์ ่า

ผศ.ดร.จันทนา แสงแก้ว อาจารย์ประจำวิชาสาขา Biology ชีวะวิทยา ได้กล่าวถึงข้อดี
และข้อเสียของการเรียนการสอนแบบออนไลน์ไว้ว่า สะดวก สบาย และยังสามารถเรียนรู้ได้ทุกช่วงเวลา
ทุกสถานที่ แต่ในทางกลับกัน ก็ยังพบข้อเสียของการเรียนการสอนออนไลน์ การสอนเนื้อหาที่มีความ
ซับซ้อนวิชาที่ต้องใช้การคำนวน การคิดเป็นส่วนใหญ่ หรือรายวิชาที่มีการปฏิบัติ อีกทั้งยังพบปัญหา
เกี่ยวกับอุปกรณ์สื่อต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นสัญญาณอินเทอร์เน็ต และอุปกรณ์ที่ใช้ในการเรียนการสอนของ
นักศึกษา ปัญหาหลักคือการส่งงานไม่ได้ของนักศึกษา วิธีแก้ไขปัญหาเบื้องต้นของการส่งงานไม่ได้
คืออาจารย์จะดูที่ปัญหาว่าเกิดจากความตั้งใจ หรือความผิดพลาดทางด้านเทคโนโลยี หากเป็นความ
ผิดพลาดทางด้านเทคโนโลยีท่ไี มไ่ ด้เกดิ จากความตัง้ ใจ ก็จะให้นกั ศึกษาส่งงานใหมอ่ ีกครัง้ นึง

สอดคลอ้ งกบั อาจารย์สุริยา ทองคำ อาจารยป์ ระจำสาขาวิชาภาษาไทย ท่ีได้กล่าวถึงการเรียนการ
สอนออนไลน์ ยังพบทง้ั ขอ้ ดีและข้อเสีย โดยข้อดขี องการเรียนการสอนแบบออนไลน์ คอื มีความสะดวกใน
การสั่งงาน การให้งานนักศึกษา และนักศึกษาสามารถส่งงานได้ตรงตามเวลา หากเลยเวลาที่อาจารย์
กำหนดก็สามารถรู้ได้ ในที่นี้อาจารย์ยังสามารถส่งคะแนนกลับให้นักศึกษาได้อย่างทันที ส่วนข้อเสียที่พบ
จะเป็นปัญหาที่เก่ียวกับตัวผู้เรียน ซึ่งอาจจะมคี วามเข้าใจเน้ือหาท่ีอาจารย์สอนแตกตา่ งกนั ไป และสื่อที่ใช้
ในการเรียนเป็นหลัก ส่วนใหญ่มักจะเป็นเรื่องของสัญญาณอินเทอร์เน็ตของนักศึกษา ปัญหาของความไม่
เข้าใจของนักศึกษา มีวิธีแก้ไขปัญหาคือหาเวลาสอนเสริมในเนื้อหานั้น ๆ เพราะต้องนึกถึงความเข้าใจ
ของผเู้ รียนเป็นหลัก

ในขนาดเดียวกัน ผศ.ดร.จันทนา แสงแก้ว ได้พูดถึงองค์ความรู้ทางด้านเทคโนโลยีว่า มีความ
จำเป็น เพราะงานทางด้านวิทยาศาสตร์ต้องควบคู่ไปกับเทคโนโลยี ไม่ว่าจะเป็นการสอน ชีวะวิทยา ก็
จำเป็นต้องมีเทคโนโลยีควบคู่ ดังนั้นการปรับเปลี่ยนตัวเองของอาจารย์ในการใช้โปรแกรมต่าง ๆ เพื่อให้
การเรียนการสอนของนักศึกษาไม่สะดุด ซึ่งบางอย่างอาจจะสวนทางกับความคิดเห็นของอาจารย์สุริยา

วรรณสารฉบบั ที่ ๖๕ ฉบับเบกิ ศักราชใหมน่ วกาล หนา้ ๑๗
ใหม่นวกาลใหมน่ วกาล

ทองคำ ที่ได้พูดถึงความสามารถในการใช้เทคโนโลยีว่า ตนเองในขณะที่ต้องมีการเรียนการสอนออนไลน์
โดยส่วนตัวมีความรู้ด้านเทคโนโลยีไม่มากนัก แต่ก็ไม่ได้ถือว่าใช้เก่งและยังมีการเรียนรู้เพิ่มเติม เพื่อให้
สะดวกมากขึ้นในการเรียนการสอน และอีกทั้งการเป็นอาจารย์ต้องรอบรู้ในศาสตร์ทกุ แขนงไม่ใช่เพียงแต่
ศาสตรท์ ตี่ นเองถนัดเพียงเท่าน้ัน ศาสตร์ดา้ นการใช้เทคโนโลยีก็ยังมคี วามสำคญั อย่างมากกับการเรียนการ
สอน ในปัจจบุ ันจงึ ต้องมกี ารเรียนรู้ เพ่อื เพิม่ พนู ความรู้ ความสามารถ ที่ตนมใี ห้มากข้ึน

อาจารย์ทั้งสองยังเผยอีกว่าหากตนได้มีโอกาสเลือกสอนแบบปกติมากกวา่ แบบการสอนออนไลน์
ทั้งสองคนคิดเหมือนกันว่าการสอนแบบปกติดีกว่า เพราะอาจารย์ผู้สอนสามารถควบคุมชั้นเรียนได้ดี
และผู้เรียนก็จะได้รับความรู้เต็มศักยภาพ เพราะการสื่อสารต่อหน้ากันทำให้อีกฝ่ายสนใจมากกว่า
แต่ก็สามารถเอามาผนวกกับการเรียนการสอนแบบออนไลน์ได้ คือการสอนหน้าชั้นเรียนแบบปกติ
และการสั่งงานการส่งงานก็ให้ส่งในรูปแบบออนไลน์ เพื่อเวลาให้คะแนนก็สามารถให้คะแนนกลับได้แบบ
ทนั ที และนักศึกษาก็จะเห็นคะแนนของตวั เองได้

การเรียนการสอนแบบออนไลน์ แม้ว่าทำให้การเรียนการสอนในยุคโควิด มคี วามงา่ ย และมีความ
สะดวกสบายขึ้นก็ตาม แต่ก็ยังพบข้อผิดพลาดที่ตามมาอีกด้วย ตัวแปรที่สำคัญนั้นก็คือ อินเทอร์เน็ต
และความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยีของแตล่ ะบคุ คล

ผู้ให้สมั ภาษณ์ ผศ.ดร.จันทนา แสงแกว้ และอาจารย์สุรยิ า ทองคำ
ผ้จู ดั ทำ นางสาวจริ าภรณ์ คลอ่ งแคลว่ (หนงั สือพิมพ์ concept new รู้ทนั ขา่ ว กา้ วทนั โลก
โตะ๊ ขา่ วการศึกษา)

วรรณสารฉบับท่ี ๖๕ ฉบับเบิกศกั ราชใหม่นวกาล หน้า ๑๘
ใหม่นวกาลใหม่นวกาล

โครงการภาษาไทยจิตอาสาเพอ่ื การพฒั นาสงั คม
ณ โรงเรยี นปลกู ปัญญาฯ / หน่งึ วนั กับการเป็นครู /

เสริมสร้างประสบการณ์
กบั โครงการดี ๆ

โครงการภาษาไทยจติ อาสาเพือ่ การพัฒนาสงั คม
ณ โรงเรียนปลกู ปัญญาฯ

อาทติ ย์ นวลสมศรี

สาขาวิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์และสังคมสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต
จดั โครงการภาษาไทยจิตอาสาเพื่อการพฒั นาสังคม ณ โรงเรียนปลกู ปัญญาในพระอุปถัมภ์ ๒ กิจกรรมยอ่ ย
ดงั รายละเอยี ดตอ่ ไปนี้

เมื่อวันที่ ๔-๕ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๔ สาขาวิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์
มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต นำโดย ผศ.ดร.วรพงศ์ ไชยฤกษ์ ประธานสาขาวิชา คณาจารย์ และนักศึกษา
ร่วมกันจัดกิจกรรม "ค่ายรักษ์ภาษาไทย" (โครงการส่งเสริมและพัฒนานักเรียนสู่ความเป็นเลิศ กิจกรรม
พัฒนาศักยภาพภาษาไทย) ณ โรงเรียนปลูกปัญญาในพระอุปถัมภ์ฯ จังหวัดภูเก็ต ซึ่งเป็นกิจกรรมบริการ
ชุมชน เพื่อให้ความรู้กับน้อง ๆ นักเรียนระดับชั้น ป.๑/๒ ป.๒/๒ ป.๓/๒ สำหรับกิจกรรมในวันแรกแบ่ง
ออกเป็น ๖ ฐานการเรียนรู้ ได้แก่ ฐานบทมาตรา ฐานเสนาะอาขยาน ฐานอ่านเอาความ ฐานร่วมแต่ง
กานต์ ฐานสานเล่าเร่ือง และฐานเปรื่องคดั ไทย สว่ นในวันทส่ี อง แบ่งเป็น ๓ ฐานการเรยี นรู้ ได้แก่ ฐานฮูลู
เรียนรู้ภาษาไทย ฐานเริงใจเล่านิทาน และฐานไขขาน คำ ประโยค ซึ่งในการจัดกิจกรรมในครั้งนี้ได้รับ
ความสนใจจากนอ้ ง ๆ นกั เรยี นเปน็ อยา่ งมาก

วรรณสารฉบบั ที่ ๖๕ ฉบับเบกิ ศักราชใหม่นวกาล หนา้ ๑๙
ใหม่นวกาลใหมน่ วกาล

เมื่อวันที่ ๘-๙ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๔ สาขาวิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์
มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต นำโดย ผศ.ดร.วรพงศ์ ไชยฤกษ์ ประธานสาขาวิชา คณาจารย์ และนักศึกษา
ร่วมกันจัดโครงการภาษาไทยจิตอาสาเพื่อการพัฒนาสังคม โดยการจัดกิจกรรมส่งเสริมนักเรียนสู่
ความเป็นเลิศ ห้องโครงการสามภาษา "กิจกรรมพัฒนาศักยภาพภาษาไทย" ระดับชั้น ป.๔-ป.๕
ณ โรงเรียนปลูกปัญญาในพระอุปถัมภ์ฯ จังหวัดภูเก็ต ซึ่งเป็นกิจกรรมบริการชุมชน เพื่อให้ความรู้
กับน้อง ๆ นักเรียน สำหรับกิจกรรมในวันแรกแบ่งออกเป็น ๔ ฐานการเรียนรู้ ได้แก่ ฐานจับใจความใฝ่
ฝึกฝน ฐานกวีนิพนธ์เพชรพราวพราย ฐานรวมความหลากหลายให้เป็นหนึ่ง และฐานซ่านซาบซึ้งสำนวน
ไทย ส่วนในวันที่สอง แบ่งเป็น ๓ ฐานการเรียนรู้ ได้แก่ ฐานลีลาการอ่านทำนองเสนาะ ฐานสานเล่าเรื่อง
และฐานเรียงร้อยเรื่องราวเล่านิทาน ซึ่งในการจัดกิจกรรมในครั้งนี้ได้รับความสนใจจากน้อง ๆ นักเรียน
เป็นอยา่ งมาก

อา้ งอิง

สาขาวชิ าภาษาไทย. (๒๕๖๔). โครงการภาษาไทยจติ อาสาเพ่อื การพัฒนาสังคม ณ โรงเรียน
ปลูกปญั ญาฯ. [ภาพ], เขา้ ถึงไดจ้ าก : https://www.facebook.com/thaipkru.
เข้าถึงเม่ือวันท่ี ๓๑ มนี าคม ๒๕๖๕.

สาขาวชิ าภาษาไทย. (๒๕๖๔). ค่ายรกั ษภ์ าษาไทย ณ โรงเรยี นปลกู ปญั ญาฯ. [ภาพ],
เข้าถงึ ไดจ้ าก :https://www.facebook.com/thaipkru. เขา้ ถึงเมือ่ วนั ที่
๓๑ มนี าคม ๒๕๖๕.

วรรณสารฉบบั ท่ี ๖๕ ฉบับเบิกศกั ราชใหมน่ วกาล หนา้ ๒๐
ใหม่นวกาลใหม่นวกาล

หน่งึ วันกับการเป็นครู

“ในช่วงบ่ายของวันที่ ๕ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๔ อาจารย์ได้ติดต่อ ศรณั ย์ นะนวน
มาเพื่อที่จะให้ไปเป็นผู้ช่วยในการฝึกสอนดาบ ณ วัดพระนางสร้าง ในวันที่
๗ กมุ ภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๔ ซ่งึ เป็นส่วนกจิ กรรมส่วนหนึ่งในโครงการทอ่ งเท่ียว
ชุมชนบ้านเคียน จึงได้มีการนัดมาคุยเกี่ยวกับสิ่งที่จะนำไปสอน ซึ่งกลุ่มที่จะ
ไปสอนเป็นกลุ่มแม่บ้านถลาง ขอเรียกว่า แม่ ๆ นะครับ ในช่วงบ่ายของวันที่
๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๔ ได้มานัดพบในมหาวิทยาลัย เพื่อไปซ้อมสิ่งที่จะ
สอน รวมถึงนัดแนะเวลาและสถานท่ี”

คอลมั นน์ ้ี กระผม นายศรณั ย์ นะนวน จะพาผูอ้ า่ นทุกท่านไปพบกบั ประสบการณ์ หน่ึงวันกับการ
เป็นครูของผม เร่ืองราวจะน่าสนใจ นา่ อา่ นแค่ไหน ติดตามได้เลยครบั

ในวันที่ ๗ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๔ ช่วงเช้าผมได้เตรียมตัวแล้วเดินทางออกจากมหาวิทยาลัย
โดยรถจักรยานยนต์ ซึ่งใช้เวลาประมาณ ๓๐ นาที ถึงวัดพระนางสร้าง ตอนออกเดินทางไม่ได้ตื่นเต้นแต่
อย่างใด เมื่อถึงหน้าวัดพระนางสร้างก็เกิดอาการตื่นเต้นขึ้นทันที เพราะไม่เคยสอนใครมาก่อน เมื่อถึง
จุดนดั หมาย ผมก็เดนิ เข้าไปพบกบั กลุ่มแม่ ๆ กลมุ่ ใหญท่ ำให้เกิดอาการเกรง็ จากน้ันอาจารย์สุริยา ทองคำ
อาจารย์สาขาวิชาภาษาไทย ผู้ซึ่งชักชวนผมให้มาทำกิจกรรมในครั้งนี้ ได้แนะนำตัว หลังจากนั้นผม
ได้แนะนำตัว จากนั้นอาจารย์ได้เริ่มสอนพื้นฐานในการเรียนดาบ พร้อมตัวอย่าง เมื่อจบการแนะแน ว
พื้นฐานก็ได้เข้าสู่ช่วงฝึกปฏิบัติ อาจารย์ได้ให้แยกกันไปสอนแม่ ๆ เพื่อที่จะให้แม่ ๆ เข้าใจ และคุ้นเคย
กับการฝกึ ปฏิบตั ิด้วย

ตอนแรกผมก็คิดว่าจะสอนยากหรือเปล่า ตวั ผมเองจะไหวไหมนะ แตพ่ อมาสอนจริง ๆ มันก็ไม่ได้
ยากอะไรเลย ถงึ ช่วงแรก ๆ แม่ ๆ จะยังไม่คุ้นชิน แต่พอผ่านไปได้สกั พักการฝกึ ปฏิบัติกเ็ รมิ่ ดขี ้ึน จากการที่
ไดม้ าเป็นผ้ชู ว่ ยฝึกสอนคร้ังแรก มันก็ไม่ได้ยากหรือมปี ัญหาอะไรเลย กลบั สนกุ และมีความสขุ จากทเี่ คยกลัว
ไมม่ ั่นใจ ก็เรมิ่ กลา้ และมั่นใจขน้ึ ทง้ั หมดนคี้ ือประสบการณ์ทไ่ี ดจ้ ากการเปน็ ครหู นึ่งวนั ของผม

วรรณสารฉบับท่ี ๖๕ ฉบับเบกิ ศักราชใหมน่ วกาล หน้า ๒๑
ใหม่นวกาลใหมน่ วกาล

เส้นทางสสู่ ายหมอก เรยี นรู้ศาสตร์ ศลิ ป์ ภาษา
วฒั นธรรม

มณนี ุช นชุ น้อย

สาขาวิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต จัดกิจกรรม
“เรียนรู้ภาษา สื่อ และศิลปวัฒนธรรม” ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของโครงการเส้นทางสู่สายหมอก เรียนรู้
ศาสตร์ ศิลป์ ภาษา วัฒนธรรม โดยกิจกรรมในวันแรกประกอบด้วยการเสวนา “เรียนรู้ภาษา
สื่อ และศิลปวัฒนธรรม” โดย ผศ.สมหมาย ปิ่นพุทธศิลป์ ดร.อรุณรัตน์ สรรเพ็ชร ร่วมด้วยคณาจารย์
ประจำสาขาวชิ า และการบรรยาย “การส่อื สารภาษาอังกฤษในศตวรรษที่ ๒๑” โดย นายวทิ วตั อันตาผล
ศิษย์เก่ามหาวทิ ยาลยั ราชภฏั ภเู กต็

กิจกรรมในวันที่สอง เป็นกิจกรรมสร้างสรรค์ความสัมพันธ์ในองค์กร โดยทีมงานบ่อแสนวิลล่า
และกิจกรรมการเดินทางศึกษาเรียนรู้ ณ ศูนย์ศึกษาวจิ ัยศิลปกรรม วัฒนธรรมและประเพณีแห่งอันดามนั
จังหวดั พังงา บรรยากาศในการเข้าร่วมกิจกรรมเตม็ ไปดว้ ยความสนุกสนาน อม่ิ เอม และซาบซ้ึงใจ

โครงการที่จัดขึ้นครั้งนี้ เป็นโครงการที่ได้รับความรู้ และความสนุกสนาน สร้างความประทับใจ
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การสร้างสัมพันธภาพให้มีความกลมเกลียว แน่นแฟ้นเพิ่มมากขึ้น ลดระยะห่าง
สรา้ งความใกล้ชดิ ทั้งคณาจารย์ และนักศึกษาทกุ ๆ คน สร้างบรรยากาศการเปน็ อยู่อย่างอบอุน่ มคี วามสุข

วรรณสารฉบับที่ ๖๕ ฉบับเบิกศกั ราชใหม่นวกาล หน้า ๒๒
ใหม่นวกาลใหม่นวกาล

ในการทำกิจกรรมครั้งน้ี ทำให้ผู้เข้าร่วมกิจกรรมได้ประสบการณ์หลายอย่าง ได้เรียนรู้ทักษะการ
อยู่ร่วมกัน และการนำความรู้ที่ได้ไปต่อยอดในการใช้ชีวิต เป็นการฝึกความอดทน ความเสียสละ
ความมนี ำ้ ใจ และการสร้างความสามัคคี

กิจกรรมในคร้งั นี้ อาจเป็นการใช้เวลาเพียงไม่นาน แตม่ ันสามารถสร้างประโยชน์ที่ทำให้เราทราบ
ถึงความตั้งใจของทุกคนในสาขา เป็นการเรียนควบคู่กับการทำกิจกรรม ให้ทั้งประสบการณ์
และมติ รภาพของการทำงานเป็นทีม การเข้าร่วมสังคม รวมถงึ การช่วยเหลือซง่ึ กันและกนั ที่เรยี กได้ว่าการ
อยู่กนั เป็นครอบครัว

อา้ งองิ
สาขาวชิ าภาษาไทย. (๒๕๖๔). เส้นทางสสู่ ายหมอก เรียนรศู้ าสตร์ ศลิ ป์ ภาษา
วัฒนธรรม [ภาพ], เข้าถงึ ได้จาก : https://www.facebook.com/thaipkru.
เข้าถึงเมอ่ื วันท่ี ๓๑ มีนาคม ๒๕๖๕.

วรรณสารฉบบั ท่ี ๖๕ ฉบบั เบิกศักราชใหมน่ วกาล หน้า ๒๓
ใหมน่ วกาลใหมน่ วกาล

ปลูกกลา้ นักวจิ ัย ชาติพันธุ์วรรณาดิจิทัลกับการแถลงข่าวของศูนย์
บริหารสถานการณ์แพร่ระบาดโรคติดเชื้อ COVID–19
/ ศิลปะการใช้ภาษาในนวนิยายเรื่องอกเกือบหักแอบ
รักคุณสามี / ภาพสะท้อนที่ปรากฏในวรรณกรรมเรื่อง
สน้ั บันทกึ จากขยะสังคม ของทนธุ รรม

ชาติพันธ์ุวรรณาดิจทิ ัลกบั การแถลงข่าวของศูนย์บริหาร
สถานการณแ์ พร่ระบาดโรคตดิ เชื้อ COVID–19

ทพิ วรรณ ทองคำ

บทคดั ย่อ
บทความนี้มวี ัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการสื่อสารในการแถลงข่าวของโฆษกศูนย์บริหารสถานการณ์

แพร่ระบาดโรคติดเชื้อ COVID–19 (ศบค.) ตามแนวคิดวิธีวิทยาชาติพันธุ์วรรณาดิจิทัล ของโคซิเนตส์
(Kozinets, 2010) ข้อมูลที่ใช้ในการศึกษา คือ คลิปวิดีโอการแถลงข่าวของโฆษกศูนย์บริหารสถานการณ์
การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (โควิด-19) จาก www.thaigov.go.th ตั้งแต่วันที่ 29
มนี าคม –19 กรกฎาคม 2563 จำนวน 18 คลิป

ผลการศึกษา พบองค์ประกอบการสื่อสารในการแถลงข่าวของโฆษกศูนย์บริหารสถานการณแ์ พร่
ระบาดโรคติดเชื้อ COVID–19 (ศบค.) ตามแนวคิดวิธีวิทยาชาติพันธุ์วรรณาดิจิทัล 4 รูปแบบ ได้แก่ 1)
รูปแบบการเข้าถึงพื้นที่ 2) รูปแบบการสื่อสาร 3) รูปแบบการแบ่งปันข้อมูล และ 4) รูปแบบการจัดเก็บ
ข้อมูล ผลการศกึ ษาสะท้อนให้เห็นว่าการสื่อสารเพ่ือการแถลงข่าวในปัจจุบันผู้เข้ารว่ มสามารถเข้าถึงพื้นท่ี
ได้ง่ายขึ้น เนื่องจากมีสภาพแวดล้อมแบบไร้พรมแดน เพราะเป็นพื้นที่เสมือนหรือพื้นที่ดิจิทัล ดังนั้นผู้ที่มี
ส่วนเกี่ยวข้องกับการแถลงข่าวจึงควรตระหนักและให้ความสำคัญว่าการแถลงข่าวเป็นการสื่อสาร
สาธารณะมฐี านะเปน็ ส่อื ประเภท “วาทกรรมสาธารณะ”

คำสำคญั : ชาตพิ นั ธวุ์ รรณาดิจิทลั , การแถลงขา่ ว, COVID–๑๙

วรรณสารฉบับที่ ๖๕ ฉบบั เบกิ ศกั ราชใหม่นวกาล หน้า ๒๔
ใหม่นวกาลใหมน่ วกาล

บทนำ
การสือ่ สารสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อ COVID-๑๙ ของรฐั บาลเปน็ ช่องทางสำคัญ

ในการสื่อสารระหว่างหน่วยงานภาครัฐกับประชาชนชาวไทย ด้วยเหตุนี้ศูนย์บริหารสถานการณ์
แพร่ระบาดโรคติดเชื้อ COVID-๑๙ (ศบค.) จึงได้รับการจัดตั้งขึ้นเพื่อทำหน้าที่กำหนดนโยบาย
และมาตรการเร่งด่วนในการบริหารสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเช้ือ COVID-๑๙ การแถลงข่าว
ของโฆษกศูนย์บรหิ ารสถานการณแ์ พร่ระบาดโรคติดเช้ือ COVID-๑๙ (ศบค.) จงึ มคี วามสำคัญเพ่ือรายงาน
สถานการณก์ ารแพร่ระบาดของโรคติดเชือ้ COVID-๑๙ ใหเ้ ขา้ ถงึ ผู้รับสารมากท่ีสุด เนอื่ งจากการแถลงข่าว
เป็นการบอกกล่าวชี้แจงแถลงไขเกี่ยวกับสถานการณ์ หรือเหตุการณ์สำคัญต่าง ๆ ดังที่ ประไพพรรณ
พึ่งฉิม (๒๕๖๐) อ้างถึงใน สมภพ โรจนพันธ์ (๒๕๓๐, หน้า ๑) ได้กล่าวถึง การแถลงข่าวไว้ว่า การแถลง
ข่าว หมายถึง การแจ้งข่าวอย่างมีแบบแผนเกี่ยวกับกิจกรรมของสถาบันหรือองค์การแก่นักข่าว เป็นการ
สร้างความสัมพันธท์ ี่ดรี ะหว่างสถาบนั หรือองค์การกับกลุ่มชนหรือสถาบนั ด้วยกัน เพ่ือให้กิจกรรมหรืองาน
พเิ ศษขององคก์ ารทีจ่ ดั ขึ้นดำเนินไปดว้ ยดีและบรรลวุ ัตถปุ ระสงค์ที่กำหนดไว้

การแถลงข่าวในปัจจุบันไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการแถลงข่าวในพื้นที่จริงหรือสถานที่ที่จัดกิจกรรม
เท่านั้น เนื่องจากปัจจุบันการติดต่อสื่อสารได้เปลี่ยนแปลงไปตามโลกาภิวัฒน์ ดังแนวคิดของ เบญจรงค์
ถิระผลิกะ (2020) ทก่ี ลา่ วโดยสรปุ ไดว้ ่า “การสอ่ื สารจากพน้ื ทจี่ ริงมีการขยายมายังพ้ืนท่ีออนไลน์ส่งผลให้
มนุษย์สร้างวัฒนธรรมและชมุ ชนในพื้นท่ีออนไลน์ขนึ้ มกี ารขยายแนวคดิ ด้ังเดิมของการศึกษาภาคสนามใน
พื้นที่จริงแบบเผชิญหน้าตัวต่อตัว สู่การโต้ตอบทางเทคโนโลยีผ่านออนไลน์ในพื้นที่เสมือน ด้วยเหตุนี้
แนวคิดชาติพันธ์ุวรรณาดิจิทลั (Netnography) จึงได้รับการพฒั นาขน้ึ โดย ศาสตราจารย์โรเบริ ์ต โคซิเนตส์
(Professor Robert V. Kozinets) ซึ่งอธิบายที่มาว่า “ชุมชนออนไลน์ก่อตัวขึ้นหรือแสดงให้เห็นถึง
วัฒนธรรม ความเชื่อ ค่านิยม และธรรมเนียมปฏิบัติที่ทำตาม ชี้แนะ และชี้นำพฤติกรรมของสังคมหรือ
กลุ่มใดกล่มุ หนง่ึ ” (Kozinets, 2010) ซึ่งจากคำอธบิ ายข้างต้นสามารถอธิบายเพ่ิมเติมไดว้ า่ ชุมชนออนไลน์
มคี วามคล้ายกนั กับชมุ ชนในพืน้ ทจ่ี ริง เพราะสอดแทรกความเชื่อ ทศั นคติ และธรรมเนียมปฏิบัติอยู่เช่นกัน
เม่อื ผคู้ นใช้อินเทอร์เน็ตมากขึ้นเร่ือย ๆ จำนวนท่เี พมิ่ ขน้ึ ของผใู้ ช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เป็นส่ือกลางในการ
ส่ือสาร จึงช่วยและสง่ เสรมิ การสร้างชมุ ชนมากข้นึ เช่นกนั ”

กล่าวโดยสรุปได้ว่า ในปัจจบุ ันหากตอ้ งการศึกษาองค์ประกอบในการสอ่ื สารการแถลงขา่ ว นอกจาก
นำแนวคิดชาติพันธุ์วรรณนาแห่งการสื่อสารแบบเดิมแล้ว ผู้ศึกษาควรใช้วิธีวิทยาแบบชาติพันธุ์วรรณา
ดิจิทัลร่วมด้วย ทั้งนี้เพื่อให้สามารถเข้าใจทั้งการสื่อสารในพื้นที่จริง และพื้นที่เสมือน เช่นเดียวกับ
การศกึ ษาการแถลงขา่ วของโฆษกศนู ย์บรหิ ารสถานการณ์แพร่ระบาดโรคตดิ เช้อื COVID–19 ทผ่ี ูว้ จิ ยั ศึกษา
ตามแนวคิดวิธวี ทิ ยาแบบชาติพนั ธ์วุ รรณาดจิ ิทัลรว่ มกบั ชาติพนั ธุว์ รรณาแห่งการสื่อสาร ซึ่งจะนำไปสู่ความ
เข้าใจโครงสร้างของสื่อสารในการแถลงข่าวของโฆษกศูนย์บริหารสถานการณ์แพร่ระบาดโรคติดเช้ือ
COVID–19 (ศบค.) มากย่ิงขึ้น และเขา้ ใจวัฒนธรรมและชุมชนท่เี กดิ ขน้ึ ผ่านการติดต่อสื่อสารด้วยส่ือสังคม
ออนไลน์มากขน้ึ ดว้ ย

วรรณสารฉบบั ที่ ๖๕ ฉบับเบิกศกั ราชใหมน่ วกาล หนา้ ๒๕
ใหมน่ วกาลใหมน่ วกาล

วัตถุประสงคข์ องการวจิ ัย
เพื่อศึกษาการสื่อสารในการแถลงข่าวของโฆษกศูนย์บริหารสถานการณ์แพร่ระบาดโรคติดเช้ือ

COVID–19 (ศบค.) ตามแนวคิดวิธีวทิ ยาชาตพิ นั ธวุ์ รรณาดจิ ิทัล

วธิ กี ารศกึ ษา
งานวิจยั นเ้ี ป็นงานวจิ ัยเชงิ คุณภาพ ผู้วจิ ัยเก็บรวบรวมข้อมลู จากคลิปวิดีโอการแถลงข่าวของโฆษก

ศูนย์บริหารสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (โควิด-19) ตั้งแต่วันที่ 29
มีนาคม – 19 กรกฎาคม 2563 จำนวน 18 คลิป โดยการเลือกแบบเจาะจง คอื เจาะจงเลือกศึกษาเฉพาะ
คลิปการแถลงข่าวของวันอาทิตย์ เนื่องจากวันอาทิตย์เป็นวันที่โฆษกศูนย์บริหารสถานการณ์การแพร่
ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (โควิด-19) สรุปสถานการณ์ที่เกิดขึ้นตลอดตลอดทั้งสัปดาห์
ข้อมูลที่นำเสนอจึงเปน็ ข้อมูลที่สำคัญและมองเห็นภาพรวมของทั้งสัปดาห์ ซึ่งผู้วจิ ยั เก็บรวบรวมขอ้ มูลโดย
การศกึ ษายอ้ นหลังจากเวบ็ ไซต์ www.thaigov.go.th โดยแบง่ วธิ กี ารศกึ ษาเปน็ 2 วิธี ดังนี้

1. การวิเคราะห์ข้อมูลจากตัวบทการแถลงข่าวโดยการถอดเสียงและจัดทำเป็นบทแถลงข่าว
(Transcript) หลังจากนั้นศึกษาองค์ประกอบการสื่อสารในตัวบทการแถลงข่าวของโฆษกศูนย์บริหาร
สถานการณ์แพร่ระบาดโรคติดเชื้อโควดิ -19 แลว้ แยกประเด็น และนำข้อมลู ที่ได้ท้งั หมดมาวิเคราะห์

2. การวิเคราะห์ข้อมูลจากการสังเกต โดยการสังเกตอวัจนภาษาที่โฆษกศูนย์บริหารสถานการณ์
แพร่ระบาดโรคติดเชื้อโควิด-19 ใช้ประกอบการแถลงข่าว รวมถึงสังเกตข้อมูลอื่น ๆ ตามแนวคิดการวิธี
วทิ ยาแบบชาตพิ นั ธุ์วรรณาดจิ ทิ ัลร่วมกับชาตพิ นั ธุ์วรรณาแห่งการสอื่ สาร

ความเช่อื ม่นั ของข้อมลู ท่ีไดจ้ ากเวบ็ ไซตร์ ฐั บาลไทย (www.thaigov.go.th) นบั เป็นขอ้ มลู ทีม่ คี วาม
ถูกต้องสูง เนื่องจากการบันทึกข้อมูลด้วยกล้องวีดิทัศน์ที่มีคุณภาพสูง นำเสนอข้อมูลผ่านบุคคลที่ได้รับ
คัดเลือกจากรัฐบาลว่าเป็นคนที่น่าเชื่อถือ ดังนั้นคำพูดและอิริยาบถได้ถูกบันทึกและถ่ายทอดสดสู่
สาธารณชน เมื่อผู้วิจัยนำมาศึกษาย้อนหลังด้วยการถอดเทปแบบคำต่อคำและอธิบายภาษาท่าทางตาม
ข้อกำหนดของแนวคิดที่ใช้ในการศึกษาที่ผู้วิจัยประยุกต์ใช้ จึงทำให้สามารถวิเคราะห์ข้อมูลได้เป็นอย่างดี
และมีความเชื่อมั่นของขอ้ มลู สูง

ด้านความน่าเชื่อถือของข้อมูลเกี่ยวกับข้อค้นพบที่ได้จากข้อมูล นับว่ามีความน่าเชื่อถือสูง
เนื่องจากข้อมูลมีความสมบูรณ์ ผู้วิจัยถอดเทปทุกคำไม่ได้ปรับเปลี่ยนแต่อย่างใดจึงมีความสมบูรณ์และ
ถูกต้อง สามารถนำมาให้ผู้ที่เก่ียวข้องตรวจสอบความถูกต้องและความละเอียดได้ตามจำนวนครั้งท่ี
ต้องการ นอกจากนี้การเก็บข้อมูลแบบผสมวิธีทำให้สามารถตรวจสอบข้อมูลซ้ำได้ และได้ข้อมูลประกอบ
รอบดา้ นมากย่งิ ข้ึน

วรรณสารฉบบั ท่ี ๖๕ ฉบบั เบกิ ศกั ราชใหม่นวกาล หนา้ ๒๖
ใหมน่ วกาลใหมน่ วกาล

แนวคดิ ชาติพันธวุ์ รรณาดิจทิ ัล (Netnography)

แนวคดิ ชาติพนั ธ์วุ รรณาดจิ ิทัล ของโคซเิ นตส์ (Kozinets, 2010) เป็นแนวคิดท่ีมีความคล้ายคลึง
กับแนวคิดชาติพันธุ์วรรณาแบบเดิม แต่ในขณะเดียวกันก็มีความแตกต่างกันในรายละเอียด 4 ประการ
ตามการศึกษาของ โคซิเนตส์ ผ่านการศึกษาเรื่อง Netnographic Analysis: Understanding Culture
through Social Media Data (Kozinets, 2010) ดงั รายละเอียดต่อไปน้ี

1. การเข้าถึงพืน้ ทภี่ าคสนามทหี่ ลากหลายเพ่ิมข้ึน ข้อมูลออนไลน์ส่งผลให้การเข้าถึงสนามการ
วิจัย ได้เพิ่มขึ้นอย่างมาก เพราะเนื่องจากการเกิดขึ้นของชุมชนและวัฒนธรรมในพื้นที่เสมือนหรือดิจิทั ล
ทำให้ผู้เข้าร่วมมีสภาพแวดล้อมแบบไร้พรมแดนอย่างแท้จริง เพราะสมาชิกที่กระจายตัวทางภูมิศาสตร์
สามารถพบปะ และส่อื สารกันได้ทุกที่ และทุกเวลา โดยปราศจากข้อจำกัดตา่ ง ๆ เนอื่ งจากทุกคนในสังคม
สามารถเขา้ ถงึ อินเทอรเ์ น็ตไดด้ ว้ ยการเช่อื มต่ออินเทอร์เน็ต

2. การส่อื สารมีความหลากหลาย หมายถงึ มหี ลากหลายวธิ ีที่นักวิจยั และสมาชิกในชุมชน หรือ
สนามการวิจัยมีความสัมพันธ์ในหลาย ๆ ช่องทางทางการสื่อสาร รวมถึงการโต้ตอบแบบตัวต่อตัวได้ทันที
หากเกิดประเด็นต่าง ๆ เกิดขึ้น เมื่อมีการประชุมและการสนทนาแบบตัวต่อตัวเสริมด้วยตัวอักษร ซ่ึง
นกั วิจัยสามารถพจิ ารณาชอ่ งทางสือ่ สาร
ตา่ ง ๆ ยงิ่ ไปกวา่ นัน้ ปฏิสัมพันธ์ออนไลนน์ ้ันมีความซบั ซ้อนอย่างมาก เน่อื งจากมีความเป็นนิรนามสามารถ
เกิดขึ้นไดท้ ้ังแบบสว่ นตัวและแบบสาธารณะ

3. การเชื่อมต่อการสื่อสารข้ามหลายรูปแบบ โดยสามารถสื่อสารในรูปแบบต่าง ๆ เช่น
ขอ้ ความ, ภาพ, เสียง นอกจากน้ยี งั มีความซบั ซ้อนเพิม่ ขนึ้ ในรูปแบบของการส่ือสารทตี่ อนนมี้ ักจะเช่ือมโยง
หนึ่งไปยังอีก การสนทนาเกิดขึ้นในหลายช่องทางการสื่อสารระหว่างสมาชิกชุมชนหลายคน และ
ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีล่าสุดทำให้สามารถโพสต์และแบ่งปันเนื้อหาบนพื้นที่หลากหลาย ในหลาย
รายการอาจถูกโพสตข์ ้ามเครือขา่ ยสงั คมออนไลน์และบล็อกต่าง ๆ ที่มีการเปลี่ยนพ้ืนทีท่ างภูมิศาสตรท์ ี่ใช้
ร่วมกันบนเครอื ขา่ ยสังคมออนไลน์

4. การเก็บถาวรอัตโนมัติ เนื่องจากมีการบันทึก เรียงลำดับและการจัดเก็บถาวรบน
อินเทอร์เน็ตซึ่งคล้ายกับการเข้าถึงการบันทึก โดยปัจจุบันจะสามารถสังเกตได้ว่าการเก็บข้อมูล นั้น
สามารถจับเก็บได้ทั้งข้อมูลเอกสารและข้อมูลทางการศึกษา หากว่าผู้วิจัยประสงค์จะศึกษาวัฒนธรรมใด
วัฒนธรรมหนึ่งโดยการใช้อุปกรณ์ อิเล็กทรอนิกส์ ข้อมูลบันทึกการศึกษาก็สามารถเรียกดูซ้ำได้ทุกที่ทุก
เวลา รวมทั้งข้อมูลการสนทนานั้นสามารถโอนถ่ายไปยังพื้นที่จัดเก็บต่าง ๆ ยิ่งไปกว่านั้นยังมีความ
ปลอดภัยจากการถูกโจรกรรมขอ้ มลู ได้ดว้ ยการต้งั รหสั ผา่ นการแสดงตวั ตน

ผลการศึกษา
การศึกษาครั้งนี้ ผู้ศึกษาประยุกต์ใช้แนวคิดชาติพันธุ์วรรณาดิจิทัล ของโคซิเนตส์ (Kozinets,

2010) ผลการศึกษาสามารถแบ่งผลการศกึ ษาเปน็ 4 ประเดน็ ได้แก่

วรรณสารฉบบั ที่ ๖๕ ฉบบั เบิกศกั ราชใหม่นวกาล หนา้ ๒๗
ใหม่นวกาลใหมน่ วกาล

1. รูปแบบการเข้าถึงพื้นที่ ในที่นี้คือพื้นที่การแถลงข่าวของโฆษกศูนย์บริหารสถานการณ์
แพร่ระบาดโรคติดเชื้อ COVID–19 เนื่องจากการแถลงข่าวมีการถ่ายทอดข้อมูลผ่านระบบออนไลน์ด้วย
ส่งผลให้การเข้าถึงพื้นที่ทำได้ง่ายขึ้น ผู้เข้าร่วมมีสภาพแวดล้อมแบบไร้พรมแดนอย่างแท้จริง อีกทั้งยัง
สามารถพบปะสอ่ื สารแลกเปลยี่ นความคิดเหน็ กันได้ นอกจากนี้ผทู้ ่ไี มไ่ ดร้ ่วมฟงั การแถลงข่าวในวนั ดังกล่าว
สามารถเข้าถึงข้อมลู ได้ด้วยการดยู ้อนหลังได้ทุกท่ี และทกุ เวลาทส่ี ามารถเขา้ ถึงอินเทอร์เน็ตได้ เพราะเป็น
พื้นที่เสมือนหรือพื้นที่ดิจิทัล โดยสามารถแบ่งผู้ร่วมเหตุการณ์การสื่อสาร (Participants) ที่เข้าถึงพื้นท่ี
ออนไลน์ ซงึ่ เป็นผ้ทู ม่ี ีสว่ นเกย่ี วขอ้ งหรือมีอิทธพิ ลต่อการแถลงข่าวเป็น 2 กลมุ่ ได้แก่

1.1 ผู้ส่งสาร พบ 2 ประเภท ได้แก่ 1) รัฐบาล 2) ผู้เชี่ยวชาญ 3) โฆษกศูนย์บริหาร
สถานการณ์แพร่ระบาดโรคตดิ เชอื้ COVID–19 (นายแพทยท์ วีศิลป์ วษิ ณุโยธนิ ) และ 4) ส่อื มวลชน

1.2 ผู้รับสาร พบ 3 ประเภท ได้แก่ 1) สื่อมวลชน 2) บุคลากรทางการแพทย์ และ 3)
ประชาชนที่สนใจ

2. รูปแบบการสื่อสาร พบความหลากหลายด้านช่องทางในการสื่อสาร รวมถึงการโต้ตอบแบบ
ตัวตอ่ ตวั ได้ทันทหี ากเกิดประเด็นข้อสงสัยต่าง ๆ แม้ไม่ได้อยู่ในพื้นท่ีการแถลงข่าว เน่ืองจากการแถลงข่าว
ของโฆษกศูนย์บริหารสถานการณ์แพร่ระบาดโรคติดเชื้อ COVID–19 มีการถ่ายทอดสดผ่านสื่อสังคม
ออนไลนต์ ่าง ๆ ทเี่ ปิดโอกาสให้ผู้เขา้ ถึงระบบสามารถส่ือสารผา่ นช่องสนทนาหรือชอ่ งแสดงความคิดเห็นใน
รูปแบบ ข้อความ ภาพ และเสียง ผ่านเครื่องมือการสื่อสารในพื้นที่เสมือน ได้แก่ คอมพิวเตอร์ หรือ
โทรศัพท์เคลื่อนที่ รวมถึงสัญญาณ โทรศัพท์ และสัญญาณอินเทอร์เนต็ โดยการใช้เครื่องมือในการส่ือสาร
สามารถโตต้ อบแบบตวั ต่อตวั ได้ทันทหี ากมีประเด็นต่าง ๆ เกดิ ขึน้ หรือสามารถสนทนาปฏิสัมพันธ์แบบตัว
ต่อตัวเสริมด้วยตัวอักษร ผ่านช่องทางสื่อสารออนไลน์ ในขณะเดียวกัน สามารถโพสต์และแบ่งปันเนื้อหา
บนพื้นที่หลากหลาย หรือถูกโพสต์ข้ามเครือข่ายสังคมออนไลน์และบล็อกต่าง ๆ ที่มีการเปลี่ยนพื้นที่ทาง
ภูมิศาสตร์ที่ใช้ร่วมกันบนเครือข่ายสังคมออนไลน์ ด้านวิธีการในการสื่อสารพบ 4 ประเภท ได้แก่ 1)
ข้อมูลในรูปแบบสถิติ 2) ข้อมูลในรูปแบบเป็นกราฟ 3) ข้อมูลในรูปแบบเป็นแผนภูมิ และ 4) ข้อมูลใน
รปู แบบตาราง ดังตวั อยา่ งตอ่ ไปน้ี

6.1 ข้อมูลในรูปแบบสถิติ คือ การนำเสนอข้อมูลที่รวบรวมเอาไว้เป็นตัวเลขสำหรับใช้
เปรียบเทียบ หรอื อา้ งอิง เพอื่ เป็นเครอ่ื งมือชว่ ยในการตดั สินใจอย่างมีเหตุผล ดังภาพตวั อย่าง

ภาพที่ 1 การนำเสนอข้อมลู ในรูปแบบสถติ ิ หนา้ ๒๘
ท่มี า: วนั ท่ี 17 พฤษภาคม 2563

วรรณสารฉบับท่ี ๖๕ ฉบบั เบิกศกั ราชใหม่นวกาล
ใหม่นวกาลใหมน่ วกาล

6.2 การนำเสนอข้อมูลในรูปแบบกราฟ คือ การนำเสนอข้อมูลโดยใช้เส้น จุด หรือภาพ
ประกอบการอธิบาย เพื่อทำให้ผู้ฟังเข้าใจง่าย เพราะการนำเสนอข้อมูลแบบนี้เป็นการแสดงความ
เปลี่ยนแปลงค่าของตัวแปรตวั หนง่ึ เทียบกับความเปลยี่ นแปลงค่าของตัวแปรตัวอน่ื ดังภาพตัวอย่าง

ภาพท่ี 2 การนำเสนอข้อมูลในรปู แบบกราฟ
ที่มา: วนั ที่ 12 เมษายน 2563

6.3 การนำเสนอข้อมูลในรูปแบบแผนภูมิ คือ การนำเสนอข้อมูลโดยเขียนเป็นรูปสี่เหลี่ยมมุม
ฉากหลาย ๆ รูปเรียงกันตามแนวนอนหรือแนวต้ัง แล้วแต่ต้องการ รูปสี่เหลี่ยมมุมฉากแตล่ ะรูปนั้นมี ด้าน
กว้างเท่ากัน แต่ด้านยาวจะมีความยาวเปลี่ยนไปตามขนาดของข้อมูล การนำเสนอแบบนี้มีประโยชน์คือ
สามารถแปลความหมายของข้อมูลได้รวดเร็ว ละเอียด และเข้าใจง่าย สามารถเปรียบเทียบกันได้ ดังภาพ
ตัวอย่าง

ภาพที่ 3 การนำเสนอข้อมูลในรปู แบบแผนภูมิ
ที่มา: วันท่ี 26 เมษายน 2563

6.4 การนำเสนอข้อมูลในรูปแบบตาราง คือ การจัดข้อมูลให้อ่านง่าย เป็นระเบียบ นำไปใช้
สะดวก และมรี ายละเอียดข้อเปรียบเทียบต่าง ๆ ให้เห็นโดยเดน่ ชัด สามารถดูรายละเอียดที่ตอ้ งการได้ง่าย
รวมทั้งสามารถนำขอ้ มลู ไปใชป้ ระโยชน์ในดา้ นต่าง ๆ ได้ ดังภาพตวั อย่าง

วรรณสารฉบบั ที่ ๖๕ ฉบบั เบกิ ศกั ราชใหม่นวกาล หนา้ ๒๙
ใหมน่ วกาลใหมน่ วกาล

ภาพท่ี 4 การนำเสนอข้อมูลในรูปแบบตาราง
ทมี่ า: วนั ที่ 3 พฤษภาคม 2563

3. รูปแบบการแบ่งปันข้อมูล สืบเนื่องจากการแถลงข่าวของโฆษกศูนย์บริหารสถานการณ์แพร่
ระบาดโรคติดเชื้อ COVID–19 มีการถ่ายทอดสดผ่านสื่อสังคมออนไลน์ต่าง ๆ ประกอบกับความก้าวหน้า
ทางเทคโนโลยีทำใหส้ ามารถโพสตแ์ ละแบง่ ปันเนื้อหาบนพืน้ ทีห่ ลากหลายข้ามเครือขา่ ยสังคมออนไลน์และ
บล็อกต่าง ๆ ซงึ่ นับเป็นการเปลี่ยนพ้ืนท่ที างภูมิศาสตร์ท่ีใช้รว่ มกนั จากพ้ืนท่ีจริงสู่พ้ืนที่เสมือนบนเครือข่าย
สังคมออนไลน์ ทั้งนี้การสื่อสารตั้งอยู่บนบรรทัดฐานของปฏิสัมพันธ์และการตีความ (Norms of
Interpretation and Interaction) รว่ มกัน คือ ข้อตกลงท่ีทราบและยอมรับเกย่ี วกับการปฏบิ ตั ิตนของ
ผรู้ ่วมเหตุการณ์ในระหวา่ งการส่ือสารของโฆษกศูนยบ์ ริหารสถานการณแ์ พรร่ ะบาดโรคติดเชื้อ COVID–19
(ศบค.)

4. รปู แบบการจัดเก็บข้อมูล การแถลงขา่ วของโฆษกศนู ยบ์ รหิ ารสถานการณ์แพรร่ ะบาดโรคติด
เชื้อ COVID–19 (ศบค.) มีการบันทึก เรียงลำดับและการจัดเก็บถาวรบนอินเทอร์เน็ต นับเป็นการบันทึก
โดยอัตโนมัติ สามารถดูย้อนหลงั ไดท้ างสังคมออนไลน์ทุกท่ี ทุกเวลาดังที่กลา่ วไปข้างต้น รวมทั้งข้อมูลการ
แถลงข่าวสามารถโอนถ่ายไปยังพ้ืนที่จัดเก็บต่าง ๆ และมีความปลอดภัยจากการถูกโจรกรรมข้อมูลได้ด้วย
การตงั้ รหัสผา่ นเพอ่ื แสดงตวั ตน หรอื การยืนยนั ข้อมลู ทีแ่ สดงตวั ตนของผู้ทตี่ ้องการเข้าถึงข้อมูล

สรุปและอภิปรายผล
จากผลการศึกษาด้วยการประยกุ ต์ใชแ้ นวคิดวิธวี ทิ ยาแบบชาติพนั ธว์ุ รรณาดจิ ิทัล (Netnography)

ทำให้เข้าใจการส่ือสารในการแถลงข่าวในรูปแบบอนนไลน์มากข้ึนมากยิ่งข้นึ วธิ วี ทิ ยาแบบชาติพันธุ์วรรณา
ดจิ ทิ ัล (Netnography) หมายถงึ เนือ่ งจากแนวคิดนเี้ ปณ็ วธิ ีการวจิ ยั เชิงคุณภาพท่ปี ระยุกตว์ ธิ ีการวิจัยแบบ
ชาติพันธุ์วรรณาเดิม (Ethonography) เพื่อทำความเข้าใจวัฒนธรรมและชุมชนที่เกิดขึ้นผ่านการ
ติดต่อสื่อสารด้วยคอมพิวเตอร์...” (Kozinets, 2002) ยิ่งไปกว่านั้น ไฮมส์ (Hymes, 2003) กล่าวว่า ชาติ
พันธ์วุ รรณนาเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับชีวิตในประจำวัน ส่งิ ท่เี ราต้องการหาในชาติพนั ธุ์วิทยาคือความรู้ท่ีคน
อน่ื มีอยแู่ ล้ว ความสามารถของเราในการเรียนรู้ทางชาติพนั ธุ์เปน็ ส่วนเสริมของส่งิ ที่มนุษยท์ ุกคนต้องทำนั่น

วรรณสารฉบับที่ ๖๕ ฉบบั เบิกศักราชใหม่นวกาล หน้า ๓๐
ใหม่นวกาลใหม่นวกาล

คือเรียนรู้ความหมาย บรรทัดฐาน และรูปแบบวิถีชีวิตงานชาติพันธุ์วิทยาดิจทิ ัลนั้นถือว่าเป็นการรวบและ
ลดข้ันตอนต่าง ๆ (เบญจรงค์ ถริ ะผลกิ ะ, 2020)

หากพิจารณาถึงความหมายของการแถลงข่าว ตามแนวคิดของประไพพรรณ พึ่งฉิม (2560) อ้าง
ถึงใน สมภพ โรจนพันธ์ (2530) กล่าวถึงการแถลงข่าวว่าหมายถึง การแจ้งข่าวอย่างมีแบบแผนเกี่ยวกับ
กิจกรรมของสถาบันหรือองค์การแกน่ ักข่าว เป็นการสรา้ งความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างสถาบนั หรือองค์การกับ
กลุ่มชนหรือสถาบันด้วยกัน เพื่อให้กิจกรรมหรืองานพิเศษขององค์การที่จัดขึ้นดำเนินไปด้วยดีและบรรลุ
วัตถุประสงค์ท่ีกำหนดไว้ ด้วยเหตุนี้การแถลงข่าวจึงมีฐานะเป็นการสื่อสารสาธารณะ นับเป็นสื่อประเภท
“วาทกรรมสาธารณะ” สามารถเขา้ ถึงกลุ่มผู้รับสารเป็นจำนวนมากได้จึงจดั ด้วยเหตนุ ผ้ี ู้วิจยั จึงตั้งขอ้ สังเกต
ว่ากระบวนการในการส่ือสารจงึ ควรน่าเชอื่ ถือ รวดเร็ว และสามารถเรยี กกลับมาดูซ้ำได้ เนอื่ งจากพื้นที่ที่ใช้
ในการสอ่ื สารเปน็ ท้ังพ้ืนท่ีจริง และพ้นื ท่ีเสมือน คอื การถา่ ยทอดสดจากศูนย์บริหารสถานการณ์แพร่ระบาด
โรคติดเช้อื COVID–19 และการฉายซำ้ ผา่ นชอ่ งทางยูทูป ในขณะเดียวกนั ผรู้ ่วมเหตุการณ์การสื่อสารเป็นผู้
ทม่ี สี ่วนเกย่ี วขอ้ งหรือมีอทิ ธิพลต่อการแถลงข่าวไม่ว่าจะเป็น รัฐบาล ผ้เู ชยี่ วชาญดา้ นการแพทย์ โฆษกศูนย์
บริหารสถานการณ์แพร่ระบาดโรคติดเชื้อ COVID–19 (นายแพทย์ทวีศิลป์ วิษณุโยธิน) และสื่อมวลชน
โดยมีผู้รับสาร 2 ประเภท ได้แก่ สื่อมวลชน บุคลากรทางการแพทย์ และประชาชนทั่วไป ซึ่งผู้รับสาร
สามารถปฏสิ มั พันธ์กบั ผู้ส่งสารโดยตรงทั้งในพื้นที่จรงิ คือการสอบถามของส่ือมวลชน และพื้นท่ีเสมือนด้วย
การส่งข้อความผ่านสื่อสังคมออนไลน์ โดยผู้ส่งสารใช้น้ำเสียงกึ่งทางการ และแทรกน้ำเสียงเป็นกันเองจึง
ช่วยทำใหล้ ดระยะห่างในการสื่อสารถงึ ผู้รับสารลงได้ เน่อื งจากส่ิงที่โฆษกนำเสนอเป็นเร่ืองจริงจัง ผู้รับสาร
ซึ่งมีความรู้ ความเชี่ยวชาญ ในเรื่องต่าง ๆ น้อยกว่าผู้ส่งสารก็มักจะเชื่อตามสิ่งที่ผู้ส่งสารในฐานะ
นายแพทย์ และทำหน้าที่เป็นโฆษกในการแถลงข่าว และเป็นตัวแทนของศูนย์บริหารสถานการณ์แพร่
ระบาดโรคตดิ เช้อื COVID–19 ทดี่ ำเนินการในการแก้ไขสถานการณ์ฉกุ เฉิน ส่ังการ และประสานหนว่ ยงาน
ทเี่ ก่ียวข้อง รวมถงึ อำนวยการ และประสานงาน กับสว่ นราชการ รฐั วิสาหกิจ ในสังกดั กระทรวงมหาดไทย
และจังหวดั ในการเฝ้าระวงั และป้องกนั การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ภายในขอบเขต
และอำนาจหน้าท่ีตามกฎหมาย จึงทำใหผ้ ู้รับสารตคี วามว่าการสอ่ื สารมีความนา่ เชื่อถือและควรปฏิบัติตาม
(ศูนยบ์ ริหารสถานการณแ์ พรร่ ะบาดของโรคติดเชื้อไวรสั โคโรนา 2019, 2563)

วรรณสารฉบบั ท่ี ๖๕ ฉบับเบกิ ศกั ราชใหม่นวกาล หน้า ๓๑
ใหม่นวกาลใหม่นวกาล

เอกสารอา้ งอิง
เบญจรงค์ ถิระผลิกะ. (2020). วิธีวิทยาแบบชาติพันธุ์วรรณาดิจิทัล: วิธีการในการศึกษาพื้นที่เสมือน.

วารสารวิชาการนวตั กรรมสือ่ สารสงั คม, 8(1), 76-88.
ประไพพรรณ พึ่งฉิม. (๒๕๖๐) .ปริจเฉทการแถลงข่าวอื้อฉาวของบุคคลในวงการบันเทิงไทย :

การศึกษาเชิงปริจเฉทวิเคราะห์และวัจนปฏิบัติศาสตร์. ปริญญาอักษรศาสตรดุษฎีบัณฑิต
จฬุ าลงกรณม์ หาวทิ ยาลยั .
ศูนย์บริหารสถานการณ์แพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019. (2563). อำนาจหน้าที่. สืบค้น 4
กันยายน 2564. จาก https://www.moicovid.com/อำนาจหน้าท.่ี
Hymes, D. ( 2003) . Ethnography, linguistics, narrative inequality: Toward an
understanding of voice. Taylor & Francis.
Kozinets, R. V. ( 2002) . The field behind the screen: Using netnography for marketing
research in online communities. Journal of marketing research, 39(1), 61-72.
Kozinets, R. V. ( 2010) . Netnography: Doing ethnographic research online. Sage
publications.

วรรณสารฉบับท่ี ๖๕ ฉบบั เบิกศักราชใหมน่ วกาล หนา้ ๓๒
ใหมน่ วกาลใหมน่ วกาล

ศิลปะการใชภ้ าษาในนวนิยายเรอื่ ง อกเกือบหักแอบรักคุณสามี

วทันยา มากราช

บทคดั ยอ่
การวจิ ัยน้มี วี ัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะเด่นของศลิ ปะการใช้ภาษาในนิยายเรื่อง “อกเกือบหัก

แอบรักคุณสามี” ผู้วิจัยได้กำหนดขอบเขตในศึกษาศิลปะการใช้ภาษา ด้านการใช้คำ การใช้สำนวนโวหาร
และการใช้ภาพพจน์ จำนวน ๕๑๘ หน้า โดยนำข้อมูลทง้ั หมดมาวิเคราะหต์ ามประเด็นทก่ี ำหนดไว้

ผลการศึกษาพบศิลปะการใช้ภาษาในนวนิยายเรื่อง อกเกือบหักแอบรักคุณสามี มีจากการศึกษา
ศิลปะการใช้ภาษาในนวนิยายเร่ือง “อกเกอื บหักแอบรักคุณสามี” จำนวน ๓ ดา้ น ได้แก่ การใช้คํา การใช้
สํานวนโวหาร และการใช้ภาพพจน์ โดยการศึกษาวิจัยจากเอกสาร และนําเสนอผลงานการวิจัย
แบบพรรณนาวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า ๑) ด้านการใช้คํา พบดังนี้ การใช้คำแสดงอารมณ์ความรู้สึก
การใช้คำแสดงอาการเคลื่อนไหว การใช้คำบอกแสง สี เสียง รส การใช้คำบอกสี การซ้ำคำ การใช้คํา
ภาษาต่างประเทศ การใช้ภาษาพูด และการใช้คําไม่สุภาพ ๒) ด้านการใช้สํานวนโวหาร พบดังนี้ บรรยาย
โวหาร และพรรณนาโวหาร และ ๓) ด้านการใช้ภาพพจน์ พบดังน้ี อุปมา อุปลักษณ์ และสัทพจน์
จากผลการศึกษาสะท้อนให้เห็นวา่ ศลิ ปะการใชภ้ าษานับเปน็ ส่วนสำคัญยง่ิ ที่ทำให้นวนิยาย เรื่อง อกเกือบ
หักแอบรักคุณสามี เป็นนวนิยายที่ช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจง่าย สามารถเข้าถึงผู้อ่านได้ทุกเพศทุกวัย
สร้างการยอมรับ และประทบั ใจในผลงานวรรณกรรมได้เป็นอยา่ งดี

คำสำคญั : วรรณกรรม, นวนยิ าย, ศิลปะการใช้ภาษา

วรรณสารฉบับท่ี ๖๕ ฉบบั เบกิ ศักราชใหมน่ วกาล หนา้ ๓๓
ใหมน่ วกาลใหม่นวกาล

บทนำ
วรรณกรรม หมายถึง งานเขียนที่ผู้เขียนนำเสนอเรื่องราวต่าง ๆ ที่ถ่ายทอดจากความคิด ความรู้

และจินตนาการ ซึ่งนำเสนอในรูปแบบต่าง ๆ ทั้งที่เป็นร้อยแก้วและรอ้ ยกรอง เนื้อหาอาจจะเป็นข้อมูลที่มี
ลักษณะเป็นข้อเท็จจริงที่เรียกว่า สารคดี และงานเขียนที่นำเสนอผ่านมุมมองความ คิด ความรู้สึก
และจินตนาการของผู้เขียนที่เรียกว่า บันเทิงคดี เช่น เรื่องสั้น นิทาน นวนิยาย เป็นต้น (ปรีดา สุวรรณ
จนั ทร์ ๒๕๖๐ หน้า ๑)

ในส่วนของ นวนิยาย หมายถึง วรรณกรรมที่ใช้ภาษาร้อยแก้ว ในการเขียนเพื่อบรรยายถึงความ
เป็นอยู่ของมนุษย์ ผลของความคิด การกระทำ และการกระทำที่มีต่อความเป็นไปของชีวิต นวนิยายไทย
เพ่ิงเกดิ ข้ึนในต้นครสิ ต์ศตวรรษที่ ๒๐ โดยได้รบั ความคิดและบ่อเกิดมาจากยุโรป เมอ่ื มกี ารติดต่อกับยุโรป
ทางด้านการศึกษาเล่าเรียน นักศึกษาไทยในยุโรปได้นำวิธีเขียนวรรณกรรมชนิดนีม้ าเผยแพร่และขยายวง
ออกไปจนได้รับความนิยมอย่างรวดเร็ว ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว แต่การเขียน
นวนิยายอย่างจริงจังเริ่มขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว มีทั้งการแปลถ่ ายทอด
โดยตรง การอาศัยเค้าโครงเรื่องแล้วนำมาดัดแปลงแต่งใหม่และการถ่ายโอนความคิดเป็นตอน ๆ แล้ว
นำมาประกอบเป็นเร่ืองใหม่ตามแนวชวี ิตและสังคมของคนไทย (สิทธา พนิ จิ ภวู ดล ๒๕๒๐ หนา้ ๒๑-๒๒)

จากบทความข้างต้น สรุปได้ว่า วรรณกรรมนวนิยาย หมายถึง งานเขียนที่เขียนจากจิตนาการ
จากผู้เขียน โดยเสนอผ่านตัวละครในเรื่อง ทั้งชีวิตความเป็นอยู่ และสังคมที่สมมุติขึ้นตามความคิด
ความรูส้ กึ ของผู้เขียนทป่ี ระพันธ์ข้ึนมา และยังมีการใช้ศิลปะทางด้านภาษาในเรื่องที่ผู้เขียนแต่ละคนก็จะมี
จดุ เด่นในการใชภ้ าษาท่ีแตกตา่ งกันไป

ศิลปะการใช้ภาษา หมายถึง ความงาม หรือความไพเราะของการใช้ภาษา ในการเขียนงาน
ประพันธ์ทุกชนิด โดยจะมีการเลือกใช้ถ้อยคำ วลี ประโยต สำนวนโวหารภาพพจน์ การพรรณนา
และกลวิธีในการดำเนินเรื่องที่ทำให้งานประพันธ์นั้น ๆ มีความงดงาม ทั้งนี้ก็ขึ้นอยู่กับทักษะของผู้เขียน
แตล่ ะคนซงึ่ มลี กั ษณะทีแ่ ตกต่างกันออกไป (รงุ่ รัตน์ ทองสกลุ ๒๕๕๙ หน้า ๑๖)

จากการศึกษา ศิลปะการใช้ภาษา สรุปได้ว่า ศิลปะการใช้ภาษา การใช้ภาษาให้มีความหมายที่ดี
และไพเราะ แม้จะใช้คำทีไ่ มห่ วอื หวาเรยี บงา่ ย แต่ก็สามารถส่อื ความหมายได้ดี ทัง้ น้กี ข็ นึ้ อยู่กับวธิ ีการเขียน
ของผเู้ ขยี น ซึง่ ผูเ้ ขยี นแต่ละคนนัน้ กจ็ ะมกี ารใชภ้ าษาท่ีโดดเด่นต่างกนั ไป หน่งึ ในน้นั คือ นาวารอ้ ยกวี

นาวาร้อยกวี หรือลักขณา ธานีกุล อายุ ๒๙ ปี หลังจากเรียนจบได้ทำงานเบื้องหลังอยู่หนึ่งปี
จากนั้นจึงผันตัวเองมาทำงานด้านสายการบินจนถึงปัจจุบัน ชอบการอ่านมาตั้งแต่เด็กและชอบเขียน
เรียงความ เรมิ่ เขียนแนวนยิ ายคร้ังแรกปี ๒๕๔๘ เป็นเรือ่ งสน้ั ๒๐ หน้าจบ คอื เรื่อง “อกเกือบหัก แอบรัก
คุณสามี” เพื่อใช้ในการประกวดเรื่องสั้นของเว็บสิรินดา with love ( www.sirinda-stories.net)
และเป็นหนึ่งในห้าของผู้ที่ได้รับรางวัลจากทั้งหมด ๖๙ เรื่อง และได้รับทาบทามจากบรรณาธิการที่เป็น
คณะกรรมการในคราวนั้นให้ลองเขียนเป็นเรื่องยาว แต่ก็ได้ล้มเลิกและปฏิเสธโอกาสนั้นไป เนื่องจากรู้ตัว
วา่ วฒุ ภิ าวะในการเขียนยังมีนอ้ ย จึงเลือกทีจ่ ะเป็นผูอ้ า่ นเพยี งอย่างเดยี ว จากนนั้ เดอื นพฤศจกิ ายนปีที่แล้ว
จึงได้เริ่มลงมือเขียนอีกครั้งเป็นเรื่องยาว ชื่อเรื่อง “จนกว่ารักบันดาใจ” (Nearly Lost Love)

วรรณสารฉบบั ที่ ๖๕ ฉบบั เบิกศกั ราชใหมน่ วกาล หน้า ๓๔
ใหม่นวกาลใหมน่ วกาล

โดยใช้นามปากกาว่า นางงามร้อยเวที และลงอย่างต่อเนื่องในเว็บสิรินดาจนจบลงในเดือนมิถุนายนปีน้ี
ได้รับการตอบรับค่อนข้างน่าพอใจ ในตอนแรกมีผู้เข้ามาแสดงความคิดเห็นประปราย ก็เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ
จนมีผู้เข้ามาแสดงความคิดเหน็ ประมาณ ๗๐-๘๐ ความคิดเหน็ ในตอนทา้ ย ๆ และเริ่มลงในเว็บเด็กดีก่อน
เขียนจบหน่ึงเดอื นโดยใชน้ ามปากกาว่า นาวาร้อยกวี และไดร้ ับการตอบรับค่อนขา้ งดเี ช่นเดยี วกนั

วัตถปุ ระสงค์ของการวจิ ัย
เพื่อศึกษาลกั ษณะเด่นของศิลปะการใชภ้ าษาในนยิ ายเร่ือง “อกเกือบหกั แอบรักคณุ สามี”

วธิ กี ารศกึ ษา
การศึกษาเรื่อง ศิลปะการใช้ภาษาในนวนิยายเรื่อง “อกเกือบหักแอบรักคุณสามี” ของนาวา

ร้อยกวี จำนวน ๕๑๘ หน้า จัดพิมพ์โดย บริษัทอมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน)
เป็นงานวิจยั เชงิ คณุ ภาพ และนําเสนอผลงานการวิจยั แบบพรรณนาวิเคราะห์ งานวิจัยน้จี ะวิเคราะห์ศิลปะ
การใช้ภาษา ๓ ด้าน ได้แก่ การใช้คํา การใช้สํานวนโวหาร และการใช้ภาพพจน์ โดยผู้วิจัยนำบทบรรยาย
และบทสนทนาจากนวนิยายเรื่อง “อกเกือบหักแอบรักคุณสามี” เข้าสู่ขั้นตอนการวิเคราะห์ตามกรอบ
ท่ผี ู้ศึกษากำหนดหนดไว้ ซง่ึ แบง่ เปน็ ๑๕ ประเภทยอ่ ย สรปุ ผลการวเิ คราะห์ อภิปรายผล และขอ้ เสนอแนะ
การใช้คำบอกแสง การใช้คำบอกสี การซ้ำคำ การใช้คําภาษาต่างประเทศ การใช้ภาษาพูด การใช้คํา
ไม่สุภาพ บรรยายโวหาร พรรณนาโวหาร อุปมา อุปลักษณ์ และสัทพจน์ โดยผู่วิจัยปรับแนวคิดจาก
งานวิจัยของ อรจิรา อัจฉริยไพบูลย์ (๒๕๕๔) เรื่อง การวิเคราะห์ศิลปะการใช้ภาษาในนวนิยายเรื่อง
“ช่างสำราญ” ศึกษาลักษณะเด่นด้านศิลปะการใช้ภาษาที่ปรากฏใน ๔ ด้าน ได้แก่ การใช้คำ การใช้
ประโยค การใช้สำนวนโวหาร และการใช้ภาพพจน์ โดยการศกึ ษาวิจยั จากเอกสาร และนำเสนอผลงานการ
วิจัยแบบพรรณนาวิเคราะห์ ทำให้นวนิยายเรื่องช่างสำราญ มีความโดดเด่น แสดงถึงคุณภาพของผลงาน
จนทำใหน้ วนยิ ายเรอื่ งนี้ได้รบั รางวลั ซีไรต์

ผลการศกึ ษา
๑. การใชค้ ำ
ศลิ ปะการใช้ภาษาในนวนิยายเรื่อง “อกเกือบหักแอบรักคุณสามี” ใช้คำท่เี หมาะสมกับเนื้อหา

และบริบทของตวั ละคร เพ่อื สรา้ งความสมจรงิ ให้แกเ่ นื้อเรื่อง และสะดดุ ตาผู้อา่ น ในการศึกษาการใช้ภาษา
ในประเดน็ การใชค้ ำทีป่ รากฏในนวนิยายเรื่อง “อกเกอื บหักแอบรักคณุ สามี” ผวู้ ิจัยเลือกศึกษาในประเดน็ ๑๐ ประเด็น
ได้แก่ การใช้คำแสดงอารมณ์ความรู้สึก แสดงอาการเคลื่อนไหว บอกแสง สี เสียง รส การซ้ำคำ
การหลากคำ การใชค้ ำ การใช้คำภาษาตา่ งประเทศ การใช้ภาษาพูด การใชค้ ำไมส่ ภุ าพ ดงั น้ี

วรรณสารฉบับท่ี ๖๕ ฉบับเบิกศักราชใหมน่ วกาล หน้า ๓๕
ใหมน่ วกาลใหม่นวกาล

๑.๑ การใช้คำแสดงอารมณ์ความรสู้ กึ
ในนวนิยายเรื่อง “อกเกือบหักแอบรักคุณสามี” เลือกคำเพื่อเน้นย้ำอารมณ์ความรู้สึก
ของตัวละคร ทำให้ผู้อ่านเข้าถึงอารมณ์ความรู้สึกอย่างลึกซึ้งและมีอารมณ์ร่วมไปกับตัวละครด้วย
คำบอกอารมณ์ ความรู้สึกที่ในนวนิยายเรื่อง “อกเกือบหักแอบรักคุณสามี” นำมาใช้ คือ การใช้คำบอก
อารมณ์ความรู้สึกเศรา้ เหงา วา้ เหว่ ทอ้ แท้ สิ้นหวัง น้อยใจและเบือ่ หน่าย การใชค้ ำบอกอารมณ์ความรู้สึก
เจบ็ ปวด ทุกข์ ทรมาน การใช้คำบอกอารมณค์ วามรสู้ ึกตกใจ หวนั่ ไหว หวาดกลวั และระแวง การใชค้ ำบอก
อารมณ์ความรู้สึกไม่พอใจ หงุดหงิด เกลียดชัง โกรธแค้น หมั่นไส้ อิจฉา การใช้คำบอกอารมณ์ความรู้สึก
อึดอดั กดดนั กังวลและเคร่งเครียด การใชค้ ำบอกอารมณ์ความรู้สึกอาย เขนิ การใช้คำบอกอารมณ์ความรู้สึก
งง ไม่เข้าใจ ประหลาดใจ การใช้คำบอกอารมณ์ความรู้สึกเหนื่อย การใช้คำบอกอารมณ์ความรู้สึกสงสาร
เวทนา เมตตา และการใช้คำบอกอารมณ์ความรู้สึกดีใจ พอใจ ตื่นเต้นสนุกสนาน สบายใจและมีความสุข
ซงึ่ คำดงั กลา่ วลว้ นแต่สรา้ งพลังกระเทือนใจแกผ่ ู้อา่ นใหเ้ กิดอารมณร์ ว่ มด้วย ดงั ตวั อย่างต่อไปน้ี

“แมจ้ ะงว่ งแค่ไหน แต่คนที่ยังไม่นอนก็เดินด่มุ ๆ ไปคดข้าวใส่จาน แล้วไปน่ังรอท่ีโตะ๊ หนา้ ทีวี
พร้อมช้อนซ้อม ความหวิ ชนะทกุ อย่างจรงิ ๆ นำ้ เสียงใส ๆ ลอ้ เลยี นหมแี พนดา้ ตัวเขื่องที่นั่งงว่ งรอกบั ข้าว
แมค้ ุณชายประจำบา้ น…แต่แมค่ รัวกย็ ังคงย้ิมรา่ เรงิ ได้อยู่เหมอื นเคย พร้อมนำทุกอย่างมาเสริ ์ฟให้”

(หนา้ ๓)

จากตัวอย่างข้างต้นมีการใช้ศิลปะทางภาษาด้านการใช้คำแสดงอารมณ์ความรู้สึก จะเห็น
ได้ว่าจะมีการใช้คำแสดงอารมณ์ความรู้สึก ดังเช่น คำว่า ง่วง ที่บอกถึงอาการของการง่วงนอน คำว่า
หิว ที่บอกถึงความรู้สึกหิว และคำว่า ยิ้มร่าเริง ที่บอกถึงว่าตัวละครนั้นกำลังมีความสุขอยู่ ซึ่งเป็น
การใช้ส่อื ความรู้สึกของเธยี รวัฒนท์ ่กี ำลงั ง่วงแต่กย็ ังจะเดนิ ไปหาไรกนิ เพราะความหวิ ทำให้เมยท่ีกำลังดูอยู่
นั้นย้ิมออกมา

๑.๒ การใชค้ ำแสดงอาการเคลอ่ื นไหว
ในนวนิยายในนวนิยายเรื่อง “อกเกือบหักแอบรักคุณสามี” ผู้ศึกษาพบว่า เป็นการเลือกคำ
เพื่อแสดงให้ผู้อ่านเข้าใจถึงอารมณ์ความรูส้ ึกของตัวละครอย่างลกึ ซ้ึงอารมณ์ร่วมไปกับตัวละครดว้ ย ไม่ว่า
จะเป็นความสุขหรือความทุกข์ก็ตาม คำบอกอาการเคลื่อนไหวในนวนิยายเรื่อง “อกเกือบหักแอบรักคุณ
สามี” นำมาใช้ คอื การเคลื่อนไหวของสง่ิ ต่าง ๆ ท่ที ำใหเ้ ราเหน็ และจนิ ตนาการตามได้ ดงั ตวั อย่างตอ่ ไปน้ี

“แม้จะง่วงแค่ไหน แต่คนที่ยังไม่นอนก็เดินดุ่ม ๆ ไปคดข้าวใส่จาน แล้วไปนั่งรอที่โต๊ะ
หน้าทีวีพร้อมชอ้ นซอ้ ม”

(หนา้ ๓)

วรรณสารฉบบั ท่ี ๖๕ ฉบับเบกิ ศักราชใหม่นวกาล หนา้ ๓๖
ใหม่นวกาลใหมน่ วกาล

จากตัวอย่างข้างต้นมีการใช้ศิลปะทางภาษาด้านการใช้คำแสดงอาการเคลื่อนไหวของเธี ยร
วัฒน์ที่กำลังเดินไปเพื่อจะคดข้าวกิน จะเห็นได้ว่าในข้อความข้างต้นจะมีการใชค้ ำแสดงอาการเคลื่อนไหว
ได้แก่ คำว่า เดินดมุ่ ๆ ที่บง่ บอกถึงการเคล่ือนไหวโดยการเดนิ ของตวั ละคร

๑.๓ การใชค้ ำบอกแสง
คำบอกแสงเปน็ การให้แสงเงา ความสว่างของสงิ่ ท่ตี ้องการนำเสนอ ซึ่งชว่ ยผ้อู ่านเกิด
จินตภาพท่ีงดงามเกย่ี วกับบรรยากาศและสถานทท่ี นี่ ำเสนอเกีย่ วกับฉาก คำบอกแสงในนวนยิ ายเรอ่ื ง
“อกเกือบหักแอบรักคุณสามี” นำมาใช้ คือ การใช้คำบอกแสงที่กระพริบ ส่องประกาย การใช้คำบอก
แสงที่เป็นแสงอ่อน ๆ ที่ค่อย ๆ สว่างขึ้น การใช้คำบอกแสงที่ส่องสว่าง เจิดจ้า การใช้คำบอกแสงที่อ่อน
แสงการใช้คำบอกแสงท่ีหม่นมวั และมืด ซ่ึงล้วนทำให้เหน็ ภาพของฉากตามเนื้อเรื่อง เพ่มิ ความงดงามให้แก่
เนอ้ื เรอื่ ง ทำให้ผอู้ ่านเกิดการสัมผสั ถึงความรสู้ ึกนั้น ดังตัวอย่างตอ่ ไปน้ี

“ภายในห้องนอนบนคอนโดหรกู ลางเมอื ง ม่านหนาถูกปดิ สนิทไมใ่ ห้แสงรำไรจากโลก
ภายนอกเล็ดลอดเขา้ มา”

(หน้า ๑)

จากตัวอย่างข้างต้นมีการใช้ศิลปะทางภาษาด้านการใช้คำบอกแสงของม่านภายในห้อง
ของเธียรวัฒน์ที่ปิดสนิทไม่ให้แสงนั้นเข้ามาได้ จะเห็นได้ว่าในข้อความข้าวต้นนี้จะมีการใช้คำบอกแสง
ได้แก่ คำว่า แสงรำไร ที่บ่งบอกถึงความสว่างของแสงที่ผ่านเข้ามา แต่ในตัวอย่างข้างต้น คำว่า แสงรำไร
เปน็ การใชบ้ อกถึงการที่ไมต่ อ้ งการใหม้ ีแสงรำไร หรือแสงอะไรเล็ดลอดเข้ามาในหอ้ งได้

๑.๔ การใช้คำบอกสี
ในนวนิยายในนวนิยายเรื่อง “อกเกือบหักแอบรักคุณสามี” ผู้ศึกษาพบว่า คำบอกสีที่นำมาใช้
มีความหลากหลายและพิถีพิถันในการใช้คำบอกสี เลือกใช้คำในการขยายเพื่อให้รายละเอียด อธิบาย
สิ่งที่ต้องการกล่าวถึงเพราะคำบอกสีบางคำจะต้องเลือกใช้คำให้เข้ากัน หรือลักษณะของสีที่มีการผสมกัน
อยู่หรือภาพตัดกันของสี หรือการแสดงอารมณ์ความรู้สึกควบคู่ไปกับการใช้คำบอกสี ซึ่งทำให้ผู้อ่าน
เกิดความร้สู ึกรว่ มและเข้าถึงบรรยากาศได้เป็นอยา่ งดี ดังตวั อย่างตอ่ ไปน้ี

“คำพูดเหล่าน้ี สำหรบั เขาคงเปน็ เพยี งนิทานที่เอาไว้เลา่ ใหเ้ ด็กฟัง เพราะบนโลกสเี ทา ๆ
ของเขา”

(หน้า ๑)

วรรณสารฉบับที่ ๖๕ ฉบบั เบกิ ศกั ราชใหม่นวกาล หน้า ๓๗
ใหมน่ วกาลใหมน่ วกาล

จากตัวอย่างข้างต้นมีการใช้ศิลปะทางภาษาด้านการใช้คำบอกสีของโลกของเรา ซึ่งเป็น
การเปรียบเทียบที่ว่าโลกของเรานั้นเป็นเหมือนสีเทา เพราะมีแต่ความมืดมน ไม่สดใส จะเห็นได้ว่า
ในตัวอย่างจะมีการใช้คำบอกสี ได้แก่ คำว่า บนโลกสีเทา ๆ ซึ่งเป็นการเปรียบเทียบคำว่าโลกที่มนหมอง
โดยการใสส่ ีเข้าไป ซึ่งคำว่าสีเทาน้ันเปรียบได้กบั สหี มอกทดี่ มู ืดมน

๑.๕ การใชค้ ำบอกสยี ง
ผลจากการศึกษาในนวนิยายเรื่อง “อกเกือบหักแอบรักคุณสามี” ผู้ศึกษาพบว่า คำบอกเสียง
ที่นำมาใช้นั้นมีความหลากหลาย ทำให้เข้าถึงตัวละครได้จริง ๆ เป็นคำที่ทำให้ผู้อ่านรับรสจินตภาพ
ของเสียงโดยสัมผัสกับเสียงของคำที่ปรากฏออกมาโดยได้ยินเสียงของคำในการเลียนเสียงแบบต่าง ๆ
และยังหมายถึง คำบอกเสียงและน้ำเสียงของตัวละครที่เปล่งออกมาโดยมีโทนเสียงสามารถบอกระดับ
ความเข้มและอ่อนของอารมณ์ตวั ละครในขณะน้ันไดซ้ ่ึงจะทำใหผ้ ู้อา่ นไดร้ ับสารทช่ี ัดเพ่ิมข้ึน ซง่ึ ในนวนิยาย
เรื่อง “อกเกือบหักแอบรักคุณสามี” จะมีการใช้เสียงบอกอารมณ์ หรือจะเป็นการใช้เสียงบอกสิ่งที่กำลัง
เคลอื่ นไหวอยู่เราไดค้ ดิ ภาพตามกันไปได้ ดังตัวอยา่ งตอ่ ไปน้ี

“เสยี งแจว้ ๆ ของยายเมยเรยี กให้พชี่ ายคนรองดูดว้ ยความตื่นเตน้ ดวงตากลมโตจดจ้องอยู่แต่
กบั พี่สะใภใ้ นชุดไทยจักรพรรดิยกดน้ิ ทองทับสไบสกี ลีบบวั โรย”

(หน้า ๑๑)

จากตัวอย่างข้างต้นมีการใช้ศิลปะทางภาษาด้านการใช้คำบอกเสียงของเมยที่กำลังเรียกพ่ี
เธียรให้ดูพี่ม่นที่วันนี้แต่งตัวสวยมาก จะเห็นได้ว่าในตัวอย่างจะมีการใช้คำบอกเสียง ดังตัวอย่างคำว่า
เสยี งแจว้ ๆ เปน็ การบอกถงึ การสง่ เสยี งของตัวละครท่เี ปล่งออกมา

๑.๖ การใชค้ ำบอกรส
ผลจากการศึกษาในนวนิยายเรื่อง “อกเกือบหักแอบรักคุณสามี” ได้นำคำบอกรสมากล่าวถึง
รสชาติของอาหารทำให้ผอู้ ่านเกิดความรู้สกึ และสมั ผัสรสดว้ ยจนิ ตนาการเสมือนผู้อ่านไดล้ ิ้มรสดว้ ยตนเอง
ซึ่งในนวนิยายในนวนิยายเรื่อง “อกเกือบหักแอบรักคุณสามี” นั้นได้เน้นการบอกรสในทางด้านอาหาร
ดังตวั อยา่ งต่อไปน้ี

“หลังจากเรียงทอดมันกุ้งใสจ่ านอย่างสวยงาม นทีรินเลยหันไปชิมแกงเลียงในหม้อทีก่ ำลงั
ไดท้ ี่ น้ำซปุ จากผกั รมิ รว้ั รสชาติกลมกล่อม”

(หน้า ๑๔๒)

วรรณสารฉบบั ที่ ๖๕ ฉบับเบิกศกั ราชใหมน่ วกาล หน้า ๓๘
ใหมน่ วกาลใหม่นวกาล

จากตวั อยา่ งข้างตน้ มีการใชศ้ ลิ ปะทางภาษาด้านการใช้คำบอกรสชาติของแกงเลียงท่ีเมยไดท้ ำ
ตัง้ เอาไวใ้ ห้พี่เธยี ร จะเหน็ ได้ว่าในในตวั อยา่ งแรกจะมกี ารใชค้ ำบอกรส คำว่า รสชาตกิ ลมกล่อม ทีบ่ ่งบอก
ถงึ รสชาตอาหารที่กลมกล่อม ทำใหผ้ ูอ้ ่านรู้สึกเหมอื นได้ลม้ิ ลองรสชาติน้ันจริง ๆ

๑.๗ การซำ้ คำ
ผลจากการศึกษาในนวนิยายเรื่อง “อกเกือบหักแอบรักคุณสามี” ผู้ศึกษาพบว่ามีการกล่าวคาํ
เดียวกันซํ้าเป็นจำนวน ๒ ครั้งขึ้นไป อาจจะกล่าวซํ้าโดยต่อเนื่องกัน ในภาษาเขียนจะปรากฏการ
ใส่เครื่องหมายไม้ยมก ( ๆ ) หรือมีคําหรือวลีมาคั่น ซึ่งจะพบได้มากในหนังสือนวนิยายในเล่มนี้ ดังตัวอย่าง
ต่อไปน้ี

“เออ่ ...พเ่ี ธยี รคะ” สาวน้อยเอย่ ทักก่อนอย่างกลา้ ๆ กลวั ๆ โดยมกี ลมุ่ เพ่ือนสาวคอยลุ้น
กันอยู่ตรงประตูทางเขา้ แผนก เพราะเธอมายืนอยู่ตรงนี้ก็นานแล้ว แต่กลับไม่มีท่าทีว่าคนที่กำลงั ยุ่งจะเงย
หนา้ มาดเู ธอเลย”

(หนา้ ๔)

จากตัวอย่างข้างต้นมีการใช้ศิลปะทางภาษาด้านการซ้ำคำ ดังเช่น คำว่า กล้า ๆ กลัว ๆ
ที่บ่งบอกถึงอาการลังเล จะกล้าก็ไม่กล้า จะกลัวก็ไม่กลัว เหมือนอย่างที่เมยกำลังรวบรวมความกล้าที่จะเรียก
พีเ่ ธียรใหห้ ันมา

๑.๘ การใช้คาํ ภาษาตา่ งประเทศ
ผลจากการศึกษาในนวนิยายเรื่อง “อกเกือบหักแอบรักคุณสามี” ผู้ศึกษาพบว่าคำที่ปรากฏ
จะพบคําทีม่ าจากภาษาอังกฤษ เป็นการใชใ้ นลักษณะทับศพั ท์ภาษาโดยใชต้ วั อักษรภาษาไทยแทนการออก
เสียงของคํา ซึ่งทำให้เห็นถึงความทันสมัยในการเลือกใช้ภาษาในต่างประเทศมาทับศัพท์ ทำให้รู้ว่าคน
ในชวี ิตประจำวนั ของเรานัน้ กม็ กั จะชอบพูดทับศัพท์ออกมาเลย ดงั ตวั อย่างตอ่ ไปน้ี

“พวกมนั เหน็ โรงพยาบาลเป็นงานปาร์ต้ีรียังไง” เธยี รวัฒนม์ องดว้ ยความอจิ ฉา ท่ีทุกคน
เดนิ เหนิ กนั อยา่ งสบาย ย่ิงเห็นก็ยงิ่ รำคาญตัวเองทตี่ ้องนอนอยแู่ ต่บนเตียง

(หน้า ๒๗)

จากตวั อย่างข้างต้นมีการใช้ศิลปะทางภาษาด้านการใช้ภาษาต่างประเทศของเธียรวัฒน์ท่ีกำลัง
บ่นเพ่ือน ๆ ที่มาเยี่ยมเขาที่โรงยาบาลแต่กลับเอาซีดีหนังมาเปิดดูกันอย่างเพลิดเพลิน จะเห็นได้ว่าใน
ตัวอย่างจะมีการใช้คำภาษาต่างประเทศ ตัวอย่างเช่น ปาร์ตี้ เป็นการทับศัพท์ภาษาอังกฤษ ซึ่งจริง ๆ
สามารถใช้คำว่างานเล้ียงแทนก็ได้ แตผ่ แู้ ต่งใช้คำทที่ นั สมยั เพ่ือให้นวนยิ ายมีความนา่ อืน่ ยงิ่ ข้ึน

วรรณสารฉบบั ท่ี ๖๕ ฉบับเบกิ ศกั ราชใหมน่ วกาล หน้า ๓๙
ใหม่นวกาลใหม่นวกาล

๑.๙ การใช้ภาษาพดู
ผลจากการศึกษาในนวนิยายเรื่อง “อกเกือบหักแอบรักคุณสามี” ผู้ศึกษาพบว่าภาษาพูด
บางทีเรียกว่า ภาษาปาก หรือ ภาษาเฉพาะกลุ่ม เช่น ภาษากลุ่มวัยรุ่น ภาษากลุ่มมอเตอร์ไซค์รับจ้าง
ภาษาพดู ไมเ่ ครง่ ครัดในหลักภาษาบางครัง้ ฟังแลว้ ไมส่ ภุ าพมักใช้พูดระหว่างผูส้ นิทสนม ผแู้ ต่งนำภาษาปาก
ไปใช้เป็นภาษาพูดของตัวละครเพื่อความเหมาะสมกับฐานะตัวละคร ซึ่งในนวนิยายเล่มนี้ก็จะมีการใช้
ภาษาพูดของตัวละครเพื่อให้ดูธรรมชาติ ผู้เขียนเลยใช้ภาษาพูดในการเขียนลงไป ทำให้เข้าถึงตัวละคน
แตล่ ะตวั ไดง้ ่ายดาย ดงั ตัวอย่างต่อไปน้ี

“อะไรวะ อุตส่าห์เชียร์” คนแพ้หันไปค้อนสาวนอ้ ยท่ีนึกว่าจะเปน็ ตัวเตง็ ของวนั ้ี
(หน้า ๖)

จากตัวอย่างข้างต้นมีการใช้ศิลปะทางภาษาด้านการใช้ภาษาพูดในฉากเป็นเหตุการณ์ที่มี
หญิงสาวคนหนึ่งไปชวนเธียรวัฒน์เพื่อไปกินข้าว แต่ก็โดนเธียรวัฒน์ปฏิเสธอย่างหน้าตาเฉย จะเห็นได้ว่า
ในในตัวอย่างจะมีการใช้ภาษาพูด คำว่า อะไรวะ ทำให้เห็นถึงภาษาพูดที่ใชใ้ นชีวิตประจำวัน มักใช้กับคน
ทมี่ คี วามสนทิ สนมคนุ้ เคยกันเปน็ พเิ ศษ หรอื ใชก้ ับกล่มุ เพอ่ื น

๑.๑๐ การใช้คําไมส่ ภุ าพ
ผลจากการศึกษาในนวนิยายเรื่อง “อกเกือบหักแอบรักคุณสามี” คือคําที่อยู่ในระดับ

ภาษาปาก อาจใช้กับผู้ที่มีความสนิทสนมคุ้นเคยกันหรือใช้ตําหนิติเตียนฝ่ายตรงกันข้ามด้วยความไม่ให้
เกียรติ ซึ่งในเรื่องก็จะไม่ค่อยปรากฏเยอะ ทำให้ไม่ค่อยจะเจอคำที่ไม่สุภาพในหนังสือนวนิยายน้ี
ดังตวั อย่างตอ่ ไปนี้

“บริพงศไ์ ดแ้ ตส่ ่ายหนา้ ระอาเธยี รวัฒน์ ถา้ เกดิ เขาเปน็ น้องคนนั้น คงได้ของวนั นี้
เอารองเท้ายัดปากมนั ก่อนกลบั แน!่ ”

(หน้า ๔)

จากตัวอย่างข้างต้นมีการใช้ศิลปะทางภาษาด้านการใช้คำไม่สุภาพ จะเห็นได้ว่าใน
ตวั อย่างจะมีการใช้คำไม่สภุ าพ ดังตวั อยา่ ง คำวา่ เอารองเท้ายดั ปากมนั ก่อนกลับแน!่ ซึ่งในฉากริพงศ์เกิด
ความไม่พอใจเธียรวัฒน์เลยพูดคำไม่สภุ าพออกมา

วรรณสารฉบบั ที่ ๖๕ ฉบบั เบกิ ศักราชใหมน่ วกาล หนา้ ๔๐
ใหม่นวกาลใหม่นวกาล

๒. การใช้สำนวนโวหาร
๒.๑ บรรยายโวหาร
ผลการวิเคราะห์ผู้ศึกษาพบวา่ ในนวนิยายเรื่อง “อกเกือบหักแอบรักคุณสามี” ใช้ศิลปะการใช้

ภาษาเปน็ การใชภ้ าษาในการเล่าเรื่อง บรรยายเหตุการณต์ ่าง ๆ ท่ีเกิดขึ้นในนวนิยายอย่างละเอียด เพื่อให้
ผู้อ่านเข้าใจเรื่องราวความเป็นมาของตัวละคร ภูมิหลัง และเหตุผลที่ ตัวละครได้กระทำสิ่งใดสิ่งหนึ่ง
รอมแพงมกั ใช้วธิ ีการบรรยายโวหารเม่ือต้องการให้เรื่องราวดำเนินต่อไปโดยไม่ไดล้ งรายละเอียดท่ีตัวละคร
มากนกั ดังตวั อย่างตอ่ ไปนี้

“มือของแม่สั่นไปหมด เมื่อพยายามกุมมือของเขาที่มีสายน้ำเกลือระโยงระยางอย่าง
ระมัดระวัง เพราะกลัวจะทำเขาเจ็บมากไปกว่านี้ ปริวัตถ์ที่ควรจะอยู่เชียงของก็มาด้วย และเอื้อมมือ
มาแตะตัวเขาไว้เช่นเดียวกนั โดยมีภรรยาคือมนต์วธูยืนอยู่ข้างๆ ด้วยสีหน้าเป็นหว่ ง ทุกคนหน้าตาเหมือน
อดนอนกนั มาหลายคนื เขาแอบสงั เกตเหน็ ด้วยว่าพี่ชายตาแดงจนชำ้ ”

(หน้า ๒๔)

จากตัวอย่างข้างต้นมีการใช้ศิลปะทางภาษาด้านบรรยายโวหาร ซึ่งในฉากนั้นป้าจีได้มี
ความเป็นห่วงเธียรวัฒน์อยู่ตลอดเวลา คอยเฝ้าไม่ห่าง จะเห็นได้ว่าในตัวอย่างเป็นการบรรยายถึงความรกั
ของแม่ที่มีต่อลูก แสดงอาการเป็นห่วงต่าง ๆ นานา ผู้เขียนต้องการสื่อให้เห็นความรักที่บริสุทธิ์ของแม่
ที่หวงั ดีต่อลูกเสมอมา

๒.๒ พรรณนาโวหาร
ผลการวิเคราะหผ์ ู้ศึกษาพบว่าในนวนิยายเรื่อง “อกเกือบหักแอบรักคุณสามี” ใช้ศิลปะการใช้
ภาษาการใช้การพรรณนาโวหาร เป็นการใช้ภาษาที่มีชั้นเชิงรำพึงรำพัน ทั้งนี้อาจจะเป็นการรำพึงรำพัน
กิริยาท่าทางของตัวละคร หรือเป็นการใส่บทสนทนาการรำพึงรำพันผ่านตัวละคร เป็นการสอดแทรก
อารมณ์ความรู้สึกของผู้เขียน เพื่อโน้มน้าวให้ผู้อ่านเกิดความรู้สึกสะเทือนใจและคล้อยตาม ทำให้ผู้อ่าน
เขา้ ใจความรสู้ กึ ของตวั ละครหรือเหน็ ภาพเหตุการณ์อยา่ งละเอียด ดงั ตวั อย่างต่อไปนี้

“เจ้าของเสยี งหวานหัวเราะในลำคออย่างพงึ พอใจ เลบ็ สีแดงสดจบั ปลายคางขาวจัดน้ันให้หัน
กลับมา แล้วกดริมฝีปากเคลือบลิปสติกสีเลือดนกลงบนปากสีแดงเรื่อโดยธรรมชาติอย่างอดใจไม่ไหว
มอื หนาทีก่ ำลังติด กระดุมเสื้ออยู่จึงต้องหยดุ ลง เพราะถูกคั่นจังหวะด้วยรสจูบอันดูดดื่มสุดท้ายคนท่ีคิดจะ
กลับบา้ นจึงตอ้ งล้มตัวลงบนเตยี งอีกครงั้ ”

(หนา้ ๒)

วรรณสารฉบับท่ี ๖๕ ฉบับเบิกศักราชใหม่นวกาล หนา้ ๔๑
ใหม่นวกาลใหม่นวกาล

จากตัวอย่างข้างต้นมีการใช้ศิลปะทางภาษาด้านพรรณนาโวหาร ถึงฉากที่ญาดากำลังอยู่กับ
เธียรวัฒน์ ญาดาพยายามยั่วยุเธยี รวัฒนจ์ นสำเร็จ จะเหน็ ไดว้ า่ ในตวั อยา่ งเปน็ การพรรณนาถงึ ย่ิงยัว่ ยุตา่ ง ๆ
ทำใหเ้ ราเกดิ ภาพจินตนาการ และคลอ้ ยไปตามกับอารมณ์ของผู้เขียน

๓. การใช้ภาพพจน์
๓.๑ อุปมา
ผลการวิเคราะห์ผู้ศึกษาพบว่าในนวนิยายในนวนิยายเรื่อง “อกเกือบหักแอบรักคุณสามี”

ใช้ศิลปะการใช้ภาษาด้านอุปมาที่หลากหลาย สิ่งที่นำมาเปรียบนั้นทำให้ผู้อ่านเกิดภาพที่ชัดเจน สามารถ
สัมผัสถึงสิ่งที่กล่าวถึงได้ ไม่ว่าจะเป็นลักษณะของตัวละคร ลักษณะฉาก รวมทั้งอารมณ์ความรู้สึก
ของตัวละคร อุปมา ที่ใช้นั้นคือ การใช้สิ่งเปรียบเทียบหนึ่งอย่าง การใช้สิ่งเปรียบเทียบสองอยา่ งการใชส้ ิ่ง
เปรียบเทียบมากกว่าสองอย่าง และสิ่งที่นำมาเปรียบก็เช่น ความรู้สึกของตัวละครในเรื่อง และสามารถ
เลือกสื่อสารสิ่งเปรียบได้เข้ากัน อีกทั้งเข้ากับฉาก อารมณ์ความรู้สึกของตัวละคร แสดงให้เห็นถึง
ความสามารถและตอ้ งการกล่าวถงึ ใหส้ อ่ื สารกบั ผ้อู ่านใหเ้ ข้าใจมากทส่ี ุด ดังตวั อยา่ งตอ่ ไปนี้

“เธียรวัฒนน์ ่งั น่ิง ทำตัวกลมกลนื ไปกับเสาที่พงิ อยู่ราวไม่มีส่วนเกี่ยวข้องจนประภาแม่ตัวจริง
ของเมยเดินเข้ามารว่ มวง”

(หน้า ๑๓)

จากตัวอย่างข้างต้นมีการใชศ้ ิลปะทางภาษาด้านอุปมา ซึ่งในฉากเธียรวัฒน์นัน้ ทำเปน็ ไมไ่ ด้ยิน
สิ่งที่ป้า ๆ พูดกัน เลยทำตัวกลืนไปกับเสาที่พิงอยู่ จะเห็นได้ว่าในตัวอย่างนั้นจะมีการใช้คำเปรียบเทียบ
อุปมา ตัวอย่าง คำว่า ราวกับ ท่ีใชเ้ ปรยี บเทียบสิ่งหน่ึงกับส่ิงหนง่ึ เพอื่ ให้เห็นเห็นภาพทีช่ ดั เจนยิง่ ขนึ้

๓.๒ อปุ ลกั ษณ์
ผลการวิเคราะห์ผู้ศึกษาพบวา่ ในนวนิยายเรื่อง “อกเกือบหักแอบรักคุณสามี” ใช้ศิลปะการใช้
ภาษาดา้ นอปุ ลกั ษณ์ทีค่ ลา้ ยคลงึ กนั กับอปุ มา คอื การใช้สง่ิ เปรยี บเทียบหนึ่งอย่าง การใช้สง่ิ เปรียบเทียบ
สองอย่าง การใช้สิ่งเปรียบเทียบมากกว่าสองอย่าง และใช้สิ่งเปรียบไม่ต่างกันคือ คน สัตว์ พืช สิ่งของ
และอื่น ๆ ซงึ่ ทำให้เกิดภาพของฉาก พฤติกรรมของตวั ละคร รวมทั้งอารมณค์ วามร้สู กึ ด้วย ดังตวั อยา่ งต่อไปน้ี

“คำพดู เหล่าน้ี สำหรับเขาคงเป็นเพยี งนิทานทเ่ี อาไวเ้ ลา่ ให้เดก็ ฟัง เพราะบนโลกสเี ทา ๆ
ของเขา”

(หน้า ๑)

วรรณสารฉบบั ที่ ๖๕ ฉบบั เบกิ ศกั ราชใหมน่ วกาล หน้า ๔๒
ใหม่นวกาลใหมน่ วกาล

จากตัวอย่างข้างต้นมีการใช้ศิลปะทางภาษาด้านอุปลักษณ์ จะเห็นได้ว่าในตัวอย่างแรกน้ัน
จะมีการใช้คำเปรียบเทยี บอุปลักษณ์เช่น คำว่า เป็น ที่บ่งบอกถึงการเปรียบเทียบส่ิงหน่ึงเป็นอีกสิง่ หนึง่ ใช้
วิธีกล่าวเป็นนยั ให้เขา้ ใจเอาเอง

๓.๓ สทั พจน์
ผลการวิเคราะหผ์ ู้ศึกษาพบว่าในนวนยิ ายเรื่อง “อกเกือบหักแอบรักคุณสามี” ใช้ศิลปะการใช้
ภาษา เป็นการใช้เครื่องมือทางภาษาเลียนเสียงที่เกิดขึ้นจริงในธรรมชาติ หรือในชีวิตประจำวัน เป็นการ
สร้างจินตนาการให้ผู้อ่านเกิดความรู้สึกคล้อยตามเรื่องราวที่ผู้เขียนเล่า เมื่อผู้อ่านอ่านมาถึงตอนนี้การใช้
ภาพพจน์สัทพจน์ทำให้ผู้อ่านเกิดจินตนาการในเรื่องราวที่ผู้เขียนต้องการสื่อความหมายได้ชัดเจนยิ่งข้ึน
ดังตัวอยา่ งต่อไปนี้

“นทีรินยม้ิ ออกมาอย่างเคลิบเคลม้ิ กอ่ นจะตบหนา้ ตวั เองดงั ฉาด เพียะ!”

(หน้า ๑๐๔)

จากตัวอย่างข้างต้นมีการใช้ศิลปะทางภาษาด้านสัทพจน์ ซึ่งในฉากเมยนั้นกำลังยิ้มดีใจ
จนต้องตบหน้าตัวเองดูว่าฝันไปหรือเปล่า จะเห็นได้ว่าในตัวอย่างนั้นจะมีการใช้คำเปรียบเทียบสัทพจน์
เช่น คำวา่ เพยี ะ! ทบ่ี ง่ บอกถึงเสียงตบหนา้ ของเมย เพอื่ ให้ตัวเองได้สติ

อภิปรายผล
จากการศึกษา“การวิเคราะห์วรรณกรรมเชิงนิเวศในนวนิยาย เรื่อง ใบไม้ร่วงในป่าใหญ่”

พิมพค์ ร้ังที่ ๑๑ สำนกั พิมพ์บา้ นหนังสอื จำนวน ๒๒๓ หนา้ จำนวน ๑๐๙ ขอ้ ความมาวเิ คราะห์ตามแนวคิด
วรรณกรรมเชิงนิเวศของ อาร์เน แนสส์ ผลการวิเคราะห์พบว่า แนวคิดวรรณกรรมเชิงนิเวศของ อาร์เน
แนสส์ ปรากฏตามลำดับ ได้แก่ การประจักษ์แจ้งในตัวตนที่แท้จริง พบจำนวน ๔๖ ข้อความ คิดเป็นร้อยละ
๔๒.๒๐ การมองเห็นคุณค่าของชีวิต ละสรรพสิ่งทัง้ หลาย พบจำนวน ๓๔ ข้อความ คิดเป็นรอ้ ยละ ๓๑.๑๙
มนุษย์เป็นนายเหนือธรรมชาติ พบจำนวน ๒๕ ข้อความ คิดเป็นร้อยละ ๒๒.๙๔ ความเจริญก้าวหน้า
ทางด้านเทคโนโลยีพบจำนวน ๔ ข้อความ คิดเป็นร้อยละ ๓.๖๗ ข้อมูลดังกล่าวสามารถอภิปรายผลได้
ดงั น้ี

การศึกษาครั้งนี้สอดคล้องกับการศึกษาของ ศุภิสรา เทียนสว่างชัย (๒๕๖๐) เรื่อง แนวคิดนิเวศ
สำนึกในวรรณกรรมของนิรันศักดิ์ บุญจันทร์ เป็นการศึกษาบทบาทของธรรมชาติและมนุษย์ที่ผู้เขียน
ใช้นำเสนอเพื่อแสดงความสัมพันธ์ที่ดำเนินไปภายใต้บริบทสังคมที่เปลี่ยนแปลงไปในด้านต่าง ๆ ซึ่งพบว่า
วรรณกรรมของ นิรนั ศักด์ิ บุญจนั ทรน์ ำเสนอแนวคิดนเิ วศสำนึกท่ีแสดงให้เห็นถึงปญั หาทางธรรมชาติ และ
สิ่งแวดล้อมโดยมีการนำเสนอความสัมพันธ์ระหว่างธรรมชาติกับมนุษย์ที่ตั้งอยู่ในความเหลื่อมล้ำที่ยึด
มนุษย์เป็นศูนยก์ ลางจนนำไปสูก่ ารเปลี่ยนแปลงทางวิกฤตทางธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และงานวิจยั ของ

วรรณสารฉบับที่ ๖๕ ฉบับเบกิ ศกั ราชใหม่นวกาล หนา้ ๔๓
ใหม่นวกาลใหม่นวกาล

ธัญญา สังขพันธานนท์ (๒๕๕๙) เรอ่ื ง วรรณกรรมวิจารณเ์ ชงิ นเิ วศ: วาทกรรมธรรมชาติและส่ิงแวดล้อมใน
วรรณกรรมไทยเป็นการศึกษาธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมในวรรณคดีไทย ตามแนวการศึกษาแนวคิด
วรรณกรรมเชิงนิเวศ ศึกษากระบวนทัศน์เกี่ยวกับธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่ปรากฏในวรรณกรรม
วรรณคดีไทยว่ากระบวนทัศน์ดังกล่าวได้ก่อให้เกิดความสำคัญเป็นการตระหนักรู้ในความยิ่งใหญ่
และความสำคัญของธรรมชาติ แสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์อันใกล้ชิดระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติ
เพราะกระบวนทัศน์ธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมไม่ได้เกิดขึ้นอย่างเลื่อนลอยหรือเป็นอิสระจากปัจจัยทาง
เศรษฐกิจทางสงั คม ซึ่งขอ้ ความดงั กล่าวมเี นอ้ื หาทีใ่ กลเ้ คียงกัน

แนวคิดวรรณกรรมเชิงนิเวศที่ผู้วิจัยรวบรวมจากนวนิยาย เรื่อง ใบไม้ร่วงในป่าใหญ่ ในส่วนที่เป็น
แนวคดิ สำนกึ นเิ วศท่เี ป็นมิตรต่อธรรมชาติเหมือนกับแนวคิดที่ปรากฏในงานวิจยั ของ ศุภสิ รา เทียนสว่างชัย
(๒๕๖๐) เรื่อง สวนหลังบ้าน: การเยียวยาของธรรมชาติและเทคโนโลยีในฐานะตัวร้าย ที่ศึกษานวนิยาย
สวนหลังบ้านภายใต้กรอบแนวคิดเชิงนิเวศสำนึก พบว่า นวนิยาย สวนหลังบ้าน มีการแสดงให้เห็นถึง
กระบวนทัศน์ทางธรรมชาติที่สอดคล้องกับแนวคิดสำนึกนิเวศที่เป็นมิตรต่อธรรมชาติ และแนวคิดที่เป็น
สำนึกนเิ วศที่เป็นภยั ตอ่ ธรรมชาติในการอนรุ ักษธ์ รรมชาติและสิ่งแวดลอ้ ม โดยมกี ารนำเสนอการอยู่ร่วมกัน
ของธรรมชาติและมนุษย์ เพ่ือแสดงให้เห็นถึงความสัมพนั ธ์ระหว่างธรรมชาติกับมนุษย์มีเพียงบางแนวคิดท่ี
นำเสนอแตกต่างกันเช่นเดียวกับงานของ ชญาดา ชูชัยสิงหะกุล (๒๕๕๙) เรื่องเจ้าเอย...เจ้ากรง หัวจุก:
นิเวศสำนึกเชิงจรยิ ศาสตรท์ ี่ว่าด้วยเรื่องของสัตว์ ที่ศึกษานิเวศสํานึกเชิงจริยศาสตร์ที่ว่าด้วยเรื่องของสัตว์
โดยใช้แนวคิดนิเวศสํานึกเป็นแนวทางในการศึกษา พบว่า ผู้เขียนนําเสนอตัวละครที่เป็นสัตว์ในลักษณะ
เปรียบเทียบเชิง โดยให้นกกรงหัวจุกเป็นตัวแทนของบุคคล ที่มีความรู้สึกนึกคิด และการกระทําเหมือน
มนุษย์ เพอื่ สะท้อนให้เหน็ การกระทาํ ของมนุษย์ท่สี ง่ ผลกระทบต่อการดำรงชีวติ ของสัตว์ที่มีอยู่ในธรรมชาติ
ในด้านความสัมพนั ธร์ ะหว่างมนุษย์ กบั สัตว์ซง่ึ งานวจิ ัยของ ชญาดา ชูชัยสิงหะกุล ไมม่ ีการนำเสนอแนวคิด
สำนกึ นเิ วศทเี่ ปน็ มิตรต่อธรรมชาติ

จากการศึกษาวรรณกรรมเชิงนิเวศในนวนิยาย เรื่อง ใบไม้ร่วงในป่าใหญ่ครั้งนี้ ผู้วิจัยพบว่านว
นยิ ายเรอ่ื ง ใบไมร้ ่วงในปา่ ใหญ่ เปน็ นวนยิ ายที่กลา่ วถึงสภาพแวดล้อมของป่าดงดิบของประเทศไทยท่ีกำลัง
ถูกมนุษย์ขูดรีดผลประโยชน์จากธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม จนทำให้ป่าดงดิบในประเทศมีจำนวนลดลง
อย่างรวดเร็ว เมื่อวิเคราะห์โดยยึดหลักแนวคิดทฤษฎีวรรณกรรมเชิงนิเวศของอาร์เน แนสส์ เห็นได้ว่า
สำนึกที่ถูกนำเสนอผ่านตัวนวนิยายน้ันปรากฏสำนึกหลัก ๆ ๒ ประการ คือ สำนึกที่เป็นมิตรกับธรรมชาติ
และสำนึกนิเวศที่เป็นภัยต่อธรรมชาติ สำนึกนิเวศหรือมุมมองที่มีต่อธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมที่ปรากฏใน
นวนิยาย เรื่อง ใบไม้ร่วงในป่าใหญ่ โดยมีหลักในการเคลื่อนไหวเพื่อธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มีการให้
มนุษย์มองเห็นถึงคุณค่าของสิ่งมีชีวิตที่หลากหลาย มนุษย์ไม่มีสิทธิเข้าไปลดทอนคุณค่าของสิ่งมีชีวิตอื่น
มีการเน้นย้ำให้มีการปรับเปลี่ยนโครงสร้างทางสังคม เศรษฐกิจที่เป็นมิตรกับธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม
มากกว่าการแสวงหาผลประโยชน์ เพื่อความก้าวหน้าของมนุษย์เท่านั้น นวนิยายเรือ่ งนี้ถือเป็นนวนยิ ายแนว
นิเวศสำนึกอย่างแท้จริง เนื่องจากได้พยายามยกตัวอย่างถึงผลกระทบที่เกิดขึ้นกับป่าดงดิบ เนื่องมาจาก
สำนึกแบบมนุษย์เป็นศูนย์กลาง และยังได้เสนอให้ผู้อ่าน ได้ปรับเปล่ียนมุมมองของตนเองให้หันมาใส่ใจ

วรรณสารฉบับท่ี ๖๕ ฉบบั เบิกศักราชใหม่นวกาล หนา้ ๔๔
ใหม่นวกาลใหม่นวกาล

คุณค่า และตัวตนเชิงนิเวศเพื่อให้มนุษย์กับธรรมชาติได้อิงอาศัยซึ่งกันและกัน และมุ่งให้เกิดการอนุรักษ์
ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมมากกว่าการใช้ประโยชน์จากธรรมชาติ สร้างจิตสำนึกในการใช้
ทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมโดยใช้ให้น้อย เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดโดยมีการคำนึงถึงระยะเวลา
ในการใช้ให้ยาวนาน และก่อให้เกิดผลเสียหายต่อสิ่งแวดล้อมน้อยที่สุด รวมทั้งต้องมีการกระจายการใช้
ทรัพยากรธรรมชาติ อย่างทั่วถึง โดยมีการเน้นย้ำให้มนุษย์เข้ามามีส่วนร่วมเพื่อให้เข้าใจเรื่องของการอนุรักษ์
ทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม การศึกษาศิลปะการใช้ภาษาในนวนิยายเรื่อง “อกเกือบหักแอบรักคุณ
สาม”ี อภปิ รายผลไดด้ งั นีต้ อ่ ไปนี้

การใช้คำในนวนิยายเรื่อง “อกเกือบหักแอบรักคุณสามี” นั้นแตกต่างจากนวนิยายในอดีต
เปน็ นวนิยายท่ที ันสมัยมากขึ้น การใช้คำไม่ไดป้ ระณตี เหมือนนวนยิ ายในอดีต แต่เนน้ ความเข้าใจของผู้อ่าน
คำนึงถึงความสำคัญของการสื่อสารที่ต้องการจะพาผู้อ่านเข้าไปในโลกของนวนิยายได้ง่ายขึ้น นับได้ว่า
มีการใช้คำที่สั้น เข้าใจง่าย ทันสมัย และสมจริงตามยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ เป็นสิ่งสำคัญที่ทำให้
นวนิยายเรอ่ื ง “อกเกอื บหักแอบรักคุณสามี” ไดร้ ับความนิยมจากผู้อ่านทุกเพศ ทกุ วัย ทุกอาชพี การใช้คำ
ของนาวาร้อยกวีนั้นหากเรื่องดำเนินอยู่ในยุคปัจจุบันลักษณะการใช้คำจะเป็นภาษาสมัยใหม่ ผู้อ่าน
สามารถทำความเข้าใจได้ง่าย การใช้คำไม่ซับซ้อน เพื่อแสดงให้เห็นว่าตัวละครแต่ละตัวเป็นคนสมัยใหม่
มีความสมจริงของตัวละคร ทำให้นวนิยายของนาวาร้อยกวีนั้นกลายเป็นนวนิยายสมัยใหม่ที่ได้รับความ
นยิ มในปจั จุบนั

การใช้โวหารในนวนิยายเรื่อง “อกเกือบหักแอบรักคุณสามี” มีการใช้โวหารที่เห็นได้ชัดเจน
คือ เมื่อตอ้ งการเลา่ เร่ืองหรือต้องการบอกเหตุการณ์ความเปน็ ไปมักจะใช้บรรยายโวหาร เม่อื ต้องการสร้าง
ความสะเทอื นใจ รำพึงรำพนั เพอื่ ใหผ้ ู้อา่ นเห็นภาพที่ชดั เจน ผ้เู ขียนมกั จะใช้บรรยายโวหารเลา่ เรื่องบรรยาย
เหตุการณ์ต่าง ๆ และเมื่อต้องการทำให้ผู้อ่านเกิดความรู้สึกร่วมไปกับตัวละครก็มักจะใช้การพรรณนา
โวหาร

การใช้ภาพพจน์ในนวนยิ ายเรื่อง “อกเกือบหักแอบรักคุณสามี” ใช้ภาพพจน์เพ่อื นำเสนอเรื่องราว
ต่าง ๆ ทำให้ผู้อ่านเกิดภาพขึ้นในใจ นอกจากนี้ยังพบว่าการใช้ภาพพจน์ มักจะใช้ในการเล่าเรื่องราว
หรือบรรยายกิริยาอาการของตัวละคร น้อยครั้งที่จะใช้ผ่านบทสนทนาของตัวละคร ด้วยความสามารถใน
การสร้างภาพให้เกิดขึ้นในใจผู้อ่านด้วยพลังแห่งภาษา ทั้งนี้การใช้ภาษาที่ทำให้เกิดอารมณ์ หรือเกิด
เหตุการณท์ ีแ่ ตกตา่ งกัน กลวิธีการนำภาษามาใช้ก็ย่อมแตกตา่ งกัน

การศึกษาครั้งนี้ผู้ศึกษาพบว่า จากผลการวิเคราะห์ศิลปะการใช้ภาษาของนาวาร้อยกวี ที่ปรากฏ
ในนวนิยาย “อกเกือบหักแอบรักคุณสามี” ทำให้มองเห็นถึงลักษณะเฉพาะในด้านการใช้ภาษาของนาวา
ร้อยกวีว่าเป็นนักเขียนท่สี ามารถใช้ภาษาได้อย่างประณีตบรรจงพิถีพิถันเลือกสรรภาษาวรรณศิลป์ได้อย่าง
สละสลวย สมเหตุสมผล และสมจริง ใช้คำและความที่กระชับ ชัดเจน แต่กินใจความกว้างใช้ภาษาท่ี
เรียบง่าย จริงใจ ช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจง่าย สามารถเข้าถึงผู้อ่านได้ทุกเพศทุกวัยสร้างการยอมรับ
และประทับใจในผลงานวรรณกรรมได้เป็นอย่างดี โดยผู้ศึกษากำหนดหนดไว้ ซึ่งแบ่งเป็น ๓ ประเภท
ได้แก่ การใช้คำ การใช้สำนวนโวหาร และการใช้ภาพพจน์ ซ่ึงมีความใกล้เคียงกับงานวิจัยของอรจิรา

วรรณสารฉบบั ที่ ๖๕ ฉบบั เบิกศักราชใหม่นวกาล หน้า ๔๕
ใหมน่ วกาลใหม่นวกาล