สัญลักษณ์ในภาพประกอบไพ่ทาโรต์ชุดไรเดอร์เวท

36

ใด ๆ ท่มี ีมาก่อน และตอ้ งการวาดภาพใหเ้ หมอื นธรรมชาตใิ หม้ ากท่ีสดุ ผลงานของจิตรกรกลมุ่ นี้
คลา้ ยกบั ศลิ ปะตกแต่ง ท่นี ยิ มใชส้ ีสนั สดใสคลา้ ยอญั มณี เก็บรายละเอียด นิยมตดั เสน้ รูปทรงให้
คมชดั อีกทงั้ พยายามหลีกเล่ยี งการใชส้ ีข่นุ มวั บคุ คลสาคญั ในกลมุ่ นคี้ ือ วิลเลยี ม มอรร์ สิ (William
Morris, 1834-96) ผพู้ ลกิ โฉมหนา้ ของวงการออกแบบขององั กฤษ เขาไดอ้ อกแบบหนงั สอื ท่มี ี
ภาพประกอบเป็นลายเสน้ ท่สี วยงาม หรอื การออกแบบกระดาษปิดฝาผนงั ซง่ึ ตอ่ มาไดก้ ลายเป็น
แรงบนั ดาลใจใหเ้ กิดศิลปะนโู วตอ่ มา

ศิลปะนโู ว หรอื นวศลิ ป์ เรม่ิ ตน้ ท่ีประเทศองั กฤษ เป็นศลิ ปะท่ที าใหเ้ กดิ การ
เคล่อื นไหวของกระแส “Art and Craft Movement”7 มีลกั ษณะพลวิ้ ออ่ นหวาน รูปรา่ งยาวยืด มี
การพนั เกาะเก่ียวไปมา สว่ นมากจะเป็นเร่อื งของพชื พรรณธรรมชาติ สตั ว์ จากบคุ คลสาคญั
วรรณกรรม หรอื แมแ้ ต่จากวฒั นธรรมต่าง ๆ และยงั เก่ียวขอ้ งกบั กลมุ่ ซมิ โบลสิ ม์ (Symbolism) และ
ความนิยมในศลิ ปวฒั นธรรมญ่ีป่นุ และรูปแบบสารพดั ท่ีผสมเขา้ มาตงั้ แตแ่ นวอียิปตโ์ บราณ ซง่ึ ไพ่
ทาโรตช์ ดุ ไรเดอรเ์ วทกไ็ ดร้ บั อิทธิพลเหลา่ นีไ้ ปเป็นรูปแบบในการออกแบบสรา้ งสรรคภ์ าพประกอบ
ทงั้ หมด

ภาพตน้ แบบของไพท่ าโรตช์ ดุ ไรเดอรเ์ วทเป็นภาพสนี า้ ภาพท่ีแสดงออกมาจงึ มี
ลกั ษณะเป็นภาพท่ีเรยี บง่ายตามแบบภาพพิมพญ์ ่ีป่นุ พนื้ ผิวของสีจะราบเรยี บ ไมว่ า่ จะเป็นสีโทน
รอ้ น ไดแ้ ก่ สที อง สีเหลอื ง และสแี ดง สโี ทนเยน็ คือ สีฟา้ และสเี ขียว และสที ่เี ป็นสีกลาง ไดแ้ ก่ สีขาว
สีดา และสีเทา ไม่เนน้ ท่ีมวลปรมิ าตร มีการใชเ้ สน้ สีดาตดั ภาพอยา่ งโจ่งแจง้ คลา้ ยภาพการต์ นู ใน
ปัจจบุ นั ไมม่ ีการใชเ้ สน้ ทานา้ หนกั มากเทา่ ชดุ ก่อนหนา้ มีท่าทางท่มี ากขนึ้ การแสดงออกของตวั
ละครหลกั มีความหลากหลาย ภาพมกั มีเนือ้ เรอ่ื งท่ีพอคาดเดาได้ มีรูปแบบการจดั สรา้ งภาพท่ีเต็ม
ไปดว้ ยรายละเอียด ใชส้ สี นั จดั จา้ น และวางองคป์ ระกอบท่ซี บั ซอ้ น ซง่ึ เคยไดร้ บั ความนยิ มในอดตี
และเนน้ ในสว่ นของธรรมชาตพิ ชื พรรณ สดั สว่ นการใชร้ ูปทรงธรรมชาติจงึ พบเป็นสว่ นมาก ไมว่ า่ จะ
เป็นมนษุ ยท์ ่ยี งั ถือเป็นองคป์ ระกอบหลกั ของไพ่ และภาพสตั วท์ ่มี ีบทบาทอยา่ งมาก อกี ทงั้ ยงั มีการ
ใชพ้ ชื ในการสอ่ื ความหมายท่ีมากขนึ้ นอกจากนีย้ งั ปรากฏภาพของรูปทรงทางคณิตศาสตร์ ภาพ

7อทิ ธิพลของแนวคดิ ท่เี นน้ ความเป็นศิลปะ และงานผีมือวา่ มีคณุ คา่ เหนืองานท่ีใชเ้ ครอื่ งจกั รผลิต
ยงั คงปรากฏในงานออกแบบช่วงตน้ ศตวรรษ แนวคดิ นเี้ ร่มิ ตน้ ในสหราชอาณาจกั รโดย วิลเลยี ม มอรร์ สิ
ไดเ้ ผยแพรไ่ ปในยโุ รป และสหรฐั อเมรกิ า ผลงานจะแสดงใหป้ รากฏรอ่ งรอยของงานผีมือ เชน่ ขอ้ ตอ่ ของเครอ่ื ง
เรอื นไม้ หรอื รอยเคาะบนงานโลหะ, อา้ งจาก Chaichan Jarukarus, Art and Craft Movement, accessed
October 26, 2019, available from http://chaichanjarukarus.blog spot.com/2008/06/arts-and-
movement-william-morris-1834.html

37

ของวตั ถสุ ิ่งของตา่ ง ๆ ท่ีมีความหลากหลาย ไมว่ า่ จะเป็น ดาบ ถว้ ย เหรยี ญ ไมเ้ ทา้ ท่ีมีมาอยกู่ อ่ น
หนา้ รวมถงึ ภาพของตกึ รามบา้ นชอ่ ง ปราสาท สะพาน ซมุ้ ประตู เป็นตน้

การแสดงออกโดยรวมภายในภาพนนั้ ไดล้ ดทอนความเหมอื นจรงิ ลงทงั้ รูปทรงและ
สี แต่ไดใ้ หค้ วามสาคญั กบั อารมณค์ วามรูส้ กึ เชงิ บวก ท่แี สดงออกในภาพผา่ นการใชส้ ีและท่าทาง
ของสญั ลกั ษณ์ ประกอบกบั การเลอื กใชส้ ญั ลกั ษณท์ ่ีมีความหลากหลายและซบั ซอ้ น ซง่ึ ไดแ้ ก่
สญั ลกั ษณท์ ่มี าจากรูปทรงธรรมชาติ อนั ไดแ้ ก่ จาพวกมนษุ ย์ สตั ว์ และพืชท่พี บไดม้ าก และมี
ความหมายแตกตา่ งกนั ไป สญั ลกั ษณท์ ่มี นษุ ยส์ รา้ งขนึ้ อนั ไดแ้ ก่ จาพวกสง่ิ กอ่ สรา้ ง เคร่ืองมอื และ
ส่งิ ประดษิ ฐ์ตา่ ง ๆ สญั ลกั ษณท์ ่มี ีรูปทรงทางคณิตศาสตร์ ไดม้ ีการใชร้ ูปทรงสามเหล่ียม และ
ส่เี หลี่ยมเขา้ มาในการสรา้ งสรรคอ์ ยา่ งโจง่ แจง้

โดยรวมแลว้ ภาพประกอบไพท่ าโรตช์ ดุ ไรเดอรเ์ วทนนั้ มีลกั ษณะเป็นภาพเลา่ เรอ่ื ง
มีรูปทรงตา่ ง ๆ แสดงออกเป็นธรรมชาตแิ ละหลากหลายรูปแบบ โดยเฉพาะอยา่ งยิง่ สญั ลกั ษณห์ รอื
รูปทรงของสตั วม์ ีการใหค้ วามหมายเพ่มิ ขนึ้ มากกวา่ เดมิ ไพท่ าโรตใ์ นชดุ นีไ้ ดม้ ีการนาพืชพรรณ วสั ดุ
ท่ีมนษุ ยส์ รา้ งขนึ้ และสญั ลกั ษณห์ รอื รูปทรงทางคณิตศาสตร์ มาเป็นสว่ นหนงึ่ ในภาพ หรอื เป็น
ประธานหลกั ของภาพอย่างโดด ๆ อกี ดว้ ย

หมายเลข 13 ดอกกหุ ลาบขาว
โครงกระดกู
ชดุ เกราะ มา้ ขาว
ธง พระอาทติ ยข์ นึ
เสาคู่
นา้ ตก นกั บวช
เรอื สาเภา ขามา้ กา้ วไปขา้ งหนา้

ชายหนมุ่ เดก็ และผหู้ ญิง
มงกฎุ

ภาพท่ี 33 สญั ลกั ษณใ์ นไพห่ มายเลข 13 เทพแห่งความตาย
ท่ีมา: ไพท่ าโรตช์ ดุ ไรเดอรเ์ วทชดุ หลกั ของพาเมลา โคลแมน สมธิ ปี ค.ศ. 1909

38

2.3 ตน้ แบบไพ่ทาโรตช์ ุดไรเดอรเ์ วท
ตามท่ีกล่าวมาแลว้ ขา้ งตน้ ว่าไพ่ทาโรตช์ ดุ ไรเดอรเ์ วทไดพ้ ฒั นาแบบอย่างมาจาก

ไพท่ าโรตช์ ดุ โซลาบสุ กา ซง่ึ มีเนือ้ หาและแบบอย่างมาจากยคุ ฟื้นฟศู ลิ ปวิทยาใหมเ่ ขา้ มาผสมผสาน8
ในไพช่ ดุ หลกั จะประกอบไปดว้ ยเนือ้ เร่อื งท่เี ป็นเรอ่ื งราวของตานานเทพตา่ ง ๆ และบางสว่ นกน็ ามา
จากคมั ภีรไ์ บเบลิ โดยแสดงออกเป็นภาพท่ีเขา้ ใจไดง้ า่ ย เหมือนภาพในชีวิตประจาวนั ของบคุ คล
ท่วั ไป สว่ นชดุ รองนนั้ เรม่ิ มกี ารใชล้ าดบั ตวั เลขเขา้ มากาหนด ไม่ไดม้ ีเพียงแค่สญั ลกั ษณอ์ กี ตอ่ ไป ใน
สว่ นของเทคนคิ มีการตดั เสน้ แบบบาง ๆ ประกอบกบั การใชเ้ สน้ ในการสรา้ งนา้ หนกั แต่ยงั ไมป่ ระสบ
ผลเท่าไรนกั ซง่ึ ศลิ ปะยคุ เรอเนสซองสส์ ว่ นมากจะสรา้ งสรรคใ์ นรูปแบบความงามตามธรรมชาติ
การเขียนภาพจะใหค้ วามสาคญั กบั องคป์ ระกอบศลิ ป์ กายวภิ าค และการเขียนภาพทศั นยี วทิ ยา
จะมีความเป็นมิตทิ างการมองเหน็ ใชแ้ สงเงาเนน้ ใหเ้ กิดระยะตืน้ ลกึ และมีความกลมกลืน เนน้ ราย
ละเอียดท่ีสวยงาม และภาพรวมยงั ไม่มีเนือ้ หาเร่ืองราวท่ีชดั เจนเท่าไรนกั เป็นเหมือนภาพท่ีเนน้
เพียงแคป่ ระธานภาพใหเ้ ดน่ ชดั โดย ท่ีไม่มีส่ิงอ่นื เขา้ มาประกอบรว่ ม นอกจากสญั ลกั ษณบ์ าง
อย่างเท่านนั้

ดงั นนั้ ภาพประกอบบนหนา้ ไพช่ ดุ โซลาบสุ กาจงึ นิยมนาเสนอรูปรา่ งมนษุ ยร์ าวกบั
นกั รบ หรอื ผสู้ งู ศกั ดิ์ ท่ีมีรูปรา่ งแข็งแรงกายา แสดงกลา้ มเนือ้ อยา่ งเดน่ ชดั แต่ยงั ไมส่ มจรงิ เทา่ ไรนกั
และสวมเสอื้ ผา้ ท่พี ลิว้ ไหวอยา่ งออ่ นชอ้ ย รวมถงึ เสอื้ ผา้ ท่เี ป็นเอกลกั ษณจ์ ากสมยั เรอเนสซองส์ อกี
ทงั้ ยงั มีการสรา้ งระยะ โดยการจดั องคป์ ระกอบใหจ้ ดุ เด่นนนั้ มีขนาดใหญ่ และใชว้ วิ ทวิ ทศั นเ์ ป็นการ
ผลกั ระยะใหภ้ าพนนั้ ดลู กึ มากย่ิงขนึ้ ในไพส่ ารบั นมี้ ีการใสล่ าดบั เลขไพก่ ากบั เอาไว้ แตย่ งั ไม่ไดม้ ี
ภาพมนษุ ยใ์ นทกุ ใบของไพ่ บางใบใชเ้ พียงแค่สญั ลกั ษณท์ งั้ ส่โี ดยท่ีไมม่ ีมนษุ ยร์ วมอยดู่ ว้ ย

องคป์ ระกอบภาพในไพช่ ดุ นีม้ ีชดุ สีท่ีคอ่ นขา้ งนอ้ ย มีการตดั เสน้ แบบบาง ๆ
ประกอบกบั การใชเ้ สน้ ในการสรา้ งนา้ หนกั และรายละเอียด ซง่ึ คา่ นา้ หนกั ยงั คงไมล่ ะเอียดมาก
พอจะทาใหภ้ าพนนั้ มีมวลปรมิ าตรท่สี มจรงิ ท่าทางของตวั หลกั ในภาพจะไม่เคล่อื นไหวมากนกั
แลดไู ม่เป็นธรรมชาติ ภาพโดยรวมยงั ดไู ม่มีเนือ้ หาท่แี สดงออกมาไดช้ ดั เจนนกั การสรา้ งไพช่ ดุ นีอ้ ยู่
ในช่วงรอยตอ่ ระหวา่ งศลิ ปะโกธิค (Gothic Art) กบั ศลิ ปะเรอเนสซองส์ ทาใหก้ ารสรา้ งสรรคน์ นั้
ค่อนขา้ งพยายามเลยี นแบบธรรมชาติใหไ้ ดม้ ากท่ีสดุ มีการใชร้ ูปรา่ งแสดงใหเ้ ห็นถงึ กลา้ มเนือ้ แต่
ยงั ไม่สมจรงิ เท่าไรนกั และสวมเสือ้ ผา้ ท่ีพลวิ้ ไหวอย่างออ่ นชอ้ ย

8Francesca Bezzone, Mystery and history of art merge together in the Sola Busca tarots
, accessed August 8, 2019, available from https://italoamericano.org /story/2019-4-5/sola-busca-tarots

39

ภาพท่ี 34 ไพ่ 7 เหรยี ญในไพท่ าโรตช์ ดุ โซลาบสุ กา ขนาด 14.2 x 7.5 ซม.
ท่มี า: Wikimedia, 7 of Discs from Sola-Busca Tarot, accessed October 11, 2019, available
from https://commons.wikimedia.org/wiki/File:7_of_Discs_from_Sola-Busca_Tarot .jpg

รูปทรงท่ีปรากฏในไพท่ าโรตช์ ดุ โซลาบสุ กานนั้ มีองคป์ ระกอบท่ีค่อนขา้ งเนน้ ท่ีตวั
บคุ คลเป็นหลกั ใหต้ วั บคุ คลอย่รู ะยะหนา้ ในภาพ ซง่ึ จะทาใหเ้ หลือช่องวา่ งไมม่ ากนกั ในการใส่
รายละเอยี ดอ่นื ๆ เช่น สตั ว์ หรอื พืชพรรณ โดยท่บี คุ คลเหลา่ นนั้ ถือวา่ เป็นตวั หลกั ในการส่อื
ความหมาย แต่ในไพท่ าโรตช์ ดุ นที้ า่ ทางของบคุ คลนนั้ มีการแสดงออกทางอารมณท์ ่ไี มม่ ากนอก
จากนีย้ งั มีรูปทรงทางเรขาคณิต และรูปทรงท่ีมนษุ ยส์ รา้ งขนึ้ เชน่ ของจาพวกโล่ ถว้ ย บลั ลงั ก์ และ
เสา เป็นตน้ และถกู แทรกดว้ ยรูปทรงตา่ ง ๆ เป็นองคป์ ระกอบยอ่ ยอยรู่ ะยะหลงั มีการใชช้ ดุ สที ่ี
คอ่ นขา้ งนอ้ ย มีเพยี งสีแดง นา้ เงนิ เหลือง มว่ ง เป็นตน้ มีการเวน้ พนื้ ท่ีวา่ งระยะหลงั โดยมีการใส่
รูปทรงตน้ ไมไ้ วเ้ ลก็ นอ้ ยเพ่อื สรา้ งระยะใหแ้ กภ่ าพ สญั ลกั ษณใ์ นภาพสว่ นมากเป็นสญั ลกั ษณจ์ าก
รูปทรงธรรมชาติ โดยจานวนท่พี บนนั้ เรยี งจากปรมิ าณมากไปถงึ นอ้ ยคือ มนษุ ย์ สตั ว์ และพืช ใน
สว่ นสญั ลกั ษณจ์ ากสิ่งท่มี นษุ ยส์ รา้ งขนึ้ มจี านวนท่ีรองลงมาจากคน ไดแ้ ก่ อาวธุ , มงกฎุ , บลั ลงั ก,์
เสา, คอ้ น และธง เป็นตน้

จะเห็นไดว้ า่ สว่ นมากภาพหนา้ ไพช่ ดุ โซลาบสุ กา จะมีการสรา้ งสรรคโ์ ดยใชร้ ูปทรง
ของมนษุ ยอ์ าจหมายถึงชีวิต ความเป็นอยมู่ ากท่ีสดุ รองลงมาคือการใชร้ ูปทรงจาพวกขา้ วของ
เครื่องใชส้ ิง่ ประดิษฐ์ของมนษุ ย์ และนอ้ ยท่ีสดุ คือรูปทรงจาพวกสตั วแ์ ละพืช

40

3. ความหมายของสัญลกั ษณ์
ปัจจบุ นั มผี ใู้ หน้ ยิ ามความหมายของสญั ลกั ษณไ์ วห้ ลากหลายแขนงดว้ ยกนั ทงั้ ดา้ น

ภาษาศาสตร์ มานษุ ยวิทยา จติ วทิ ยา และทศั นศลิ ป์ เป็นตน้ โดยท่วั ไปคาวา่ “สญั ลกั ษณ”์ ใน
ความหมายตามสานกั งานราชบณั ฑิตยสภา ปีพ.ศ. 2551 ไดอ้ ธิบายวา่ “สญั ลกั ษณ”์ เป็นศพั ท์
บญั ญตั ติ รงกบั ภาษาองั กฤษวา่ “Symbol” หมายถึง สง่ิ ท่ีสงั คมกาหนดสงิ่ หนง่ึ เพ่อื ใชห้ มายความ
แทนอกี ส่ิงหนง่ึ สง่ิ ซง่ึ แทนดว้ ยรูปธรรมหรอื นามธรรมก็ได้ ซง่ึ ใชใ้ นการส่อื ความหมายหรอื แนวคดิ ให้
มนษุ ย์ หรอื ผสู้ ง่ สารกบั ผรู้ บั สารเขา้ ใจไปในทิศทางเดยี วกนั แมจ้ ะพดู กนั คนละภาษา ในท่ีนีผ้ วู้ ิจยั ได้
ยกความหมายในทางภาษาศาสตร์ จิตวทิ ยา และทศั นศลิ ป์ เพ่ือประกอบการศกึ ษา

3.1 สัญลักษณใ์ นทางภาษาศาสตร์
ในดา้ นภาษาศาสตร์ สญั ญะ (Sign) โดยท่วั ไปใชค้ าวา่ เคร่อื งหมาย แตค่ ตนิ ิยม

แนวหลงั โครงสรา้ ง (Post–Structuralism) ใหค้ วามหมายถึง อาการ เครื่องบง่ ชี้ หรอื สญั ลกั ษณ์
ใด ๆ ไมว่ า่ จะเป็นส่ิงของ คาพดู กรยิ า การกระทา เครื่องหมายขีดเขียน หรอื อ่นื ๆ ท่เี ป็นตวั แทน หรอื
แสดงความหมายอยา่ งหนง่ึ อย่างใด สญั ญะอาจส่อื ความหมายอย่างตรงไปตรงมา เช่น การสง่
สญั ญาณ (Signal) เพ่ือส่ือความหมายตามท่เี ขา้ ใจกนั ท่วั ไป หรอื ตามท่ีไดต้ กลงกนั ไว้ หรอื อาจเป็น
สญั ลกั ษณ์ (Symbol) ท่สี ่อื ความหมายลกึ ซงึ้ นกั สงั คมวทิ ยาสนใจเรือ่ งสญั ญะในแงท่ ่ีเก่ียวขอ้ งกบั
การส่อื สารระหวา่ งผคู้ นในสงั คม ทงั้ ในเรอ่ื งรูปแบบและสาระของการส่อื สารนนั้ 9 สญั ลกั ษณน์ นั้
ช่วยในการส่อื สาร อาจจะเป็นรูปภาพ การเขียนอกั ษร การออกเสียง หรอื การทาทา่ ทาง ซง่ึ ชว่ ยใหผ้ ู้
สง่ สารและผรู้ บั สารเขา้ ใจตรงกนั แมจ้ ะพดู กนั คนละภาษา แต่ขนึ้ อยกู่ บั ประสบการณข์ องทงั้ สอง
ฝ่ายวา่ ผสู้ ง่ สารมีความสามารถใชส้ ญั ลกั ษณใ์ หส้ ่อื ความหมายมากเพียงใด และผรู้ บั สารมีความ
เขา้ ใจในสญั ลกั ษณท์ ่ใี ชม้ ากเพียงใด ดงั นนั้ ภาษามอื จงึ จดั วา่ เป็นสญั ลกั ษณอ์ ยา่ งหนง่ึ เช่นกนั

สญั วิทยา หรอื สญั ศาสตร์ คอื ศาสตรท์ ่ศี กึ ษาระบบของสญั ญะ (A System of
Signs) หรอื ศาสตรท์ ่ีวา่ ดว้ ยเร่ืองสญั ญะ (A Science of Signs) พิจารณาวา่ สญั ลกั ษณเ์ ป็นเพียงวธิ ี
หนง่ึ ในศาสตรข์ องสญั ญะ แต่ทงั้ นีท้ งั้ นนั้ สญั ญะ (Sign) และสญั ลกั ษณ์ คอื เคร่ืองมอื ส่อื สารท่ีมกั ใช้
ส่อื ความหมายท่ีปกติมกั ไมเ่ ก่ียวเน่ืองกบั ความหมายเดิม เช่น สีดา เป็นสญั ลกั ษณข์ องการไวท้ กุ ข์
โดยท่ตี วั มนั เองไมม่ ีจดุ เช่ือมโยงถงึ ภาวะความทกุ ขห์ รอื ความเศรา้ โศกเลย เป็นการตกลงกนั ของ
มนษุ ยว์ า่ ใหส้ งิ่ ใดเป็นเช่นไร ดงั เชน่ ท่ีชารล์ ส์ แซนเดอร-์ เพิรซ์ มองวา่ สญั ลกั ษณเ์ ป็นขอ้ ตกลงของคน
เขาจงึ รวมสญั ญะทางภาษา (Linguistic Sign) เป็นสว่ นหนงึ่ ของสญั ลกั ษณด์ ว้ ย แต่เช่ือวา่

9สานกั ราชบณั ฑิตยสภา, สัญญะ, เขา้ ถึงเม่ือ 19 ตลุ าคม 2562, เขา้ ถงึ ไดจ้ าก
http://www.royin.go.th/?knowledges

41

สญั ลกั ษณไ์ มม่ ีลกั ษณะเป็นขอ้ ตกลงแท้ ๆ แบบสญั ญะทางภาษา แตม่ กั เก่ียวกบั สง่ิ ท่ีมนั อา้ งองิ อยู่
บา้ ง เชน่ ตราช่งั มีลกั ษณะเท่ากนั สองขา้ ง จงึ เหมาะแทนกบั ความหมายแทนความยตุ ธิ รรม เป็นตน้
โดยท่วั ไปในทางมานษุ ยวทิ ยามกั จะแบง่ วา่ สญั ญะ หมายถงึ เคร่อื งมอื ส่อื สารผา่ นภาษา ท่ีมี
จดุ ม่งุ หมายส่อื เนือ้ หาการรบั รูโ้ ดยตรง แต่สญั ลกั ษณ์ หมายถึง เครอ่ื งมือส่อื สารผา่ นภาษาท่ีสรา้ ง
ความรบั รูบ้ างอยา่ ง รวมถึงอารมณ์ ความรูส้ กึ ความคดิ และความเช่ือดว้ ย อยา่ งไรก็ตาม
นกั ภาษาศาสตรค์ นสาคญั ไดก้ ลา่ วถงึ ระบบของ สญั ลกั ษณ์ (Symbolism) ดงั รายละเอียดต่อไปนี้

3.1.1 แฟรด์ นิ องด์ เดอ โซซรู ์
ตามแนวคดิ ของโซซูร์ สญั ญะประกอบขนึ้ มาจากองคป์ ระกอบ 2 สว่ นคือ

“รูปสญั ญะ” หรอื “ตวั หมาย” ท่เี ราสามารถรบั รูผ้ ่านประสามสมั ผสั ได้ เชน่ ภาพ เสยี ง และ “ความ
หมายสญั ญะ” หรอื “ตวั ถกู หมาย” เชน่ ความคิดถงึ สิง่ นนั้ (Concept) ท่ีเกดิ ขนึ้ ภายในใจของผรู้ บั
สาร เชน่ รูปสญั ญะคือมา้ ความหมายสญั ญะคอื สตั ว์ 4 ขา ตวั ใหญ่และหางยาวเป็นตน้ และถงึ แม้
สญั ญะจะเป็นตวั เดิม แตค่ วามหมายจะมกี ารเปล่ยี นแปลงไป เพราะมกี ารกาหนดใหเ้ ป็นรูปสญั ญะ
และสญั ญะ ทงั้ สองคานีต้ า่ งเป็นอิสระและตวั กาหนดใหก้ นั และกนั

การรวมตวั กนั ระหวา่ งรูปสญั ญะและความหมายสญั ญะ เป็นเรอ่ื งของ
วฒั นธรรม เป็นความสมั พนั ธท์ ่ไี มเ่ ป็นไปตามธรรมชาติ อธิบายไมไ่ ดต้ ามตรรกะ แตเ่ ป็นเพียงการ
สมมตุ ขิ นึ้ ลอย ๆ จงึ ไม่มเี หตผุ ลสากลท่ีลอยอย่โู ดด ๆ เหนือความเขา้ ใจท่ีกาหนดใหร้ ูปสญั ญะหนง่ึ ๆ
ตอ้ งใชก้ บั ความหมายสญั ญะหนง่ึ ๆ ซง่ึ กฎเกณฑก์ ติกาตา่ ง ๆ ท่ีสรา้ งขนึ้ อย่างเป็นระบบอนั ซอ่ นอยู่
เบอื้ งหลงั การจบั คกู่ นั ของรูปสญั ญะ และความหมายสญั ญะนนั้ เราเรยี กวา่ “รหสั ” (Code)
สรุปวา่ การสรา้ งและส่อื ความหมายตามแบบของโซซูร์ คอื การใชร้ หสั หรอื การเลือกและรวมสญั ญะ
อย่างมีระบบระเบยี บตามขนบ หรอื กติกาท่ีชมุ ชนหรือสงั คมกาหนดไว้ เกิดเป็นความสมั พนั ธท์ ่มี ี
ความหมาย

โซซูรไ์ ดท้ าการแยกประเภทและระดบั ของความหมายท่บี รรจอุ ย่ใู นสญั ญะ
ออกเป็น 2 ประเภทคือ ความหมายโดยอรรถ (Denotative Meaning) และความหมายโดยนยั
(Connotative Meaning) ดงั นี้

ความหมายโดยอรรถ คือ ความหมายตรง ความหมายท่ีเขา้ ใจกนั ตาม
ตวั อกั ษร เป็นความหมายท่ีเช่ือมโยงความสมั พนั ธร์ ะดบั แรกระหวา่ งรูปสญั ญะและความหมาย
สญั ญะ ความหมายนีค้ นสว่ นใหญ่จะเขา้ ใจตรงกนั หรอื เป็นความหมายท่ีระบใุ นพจนานกุ รม เชน่
แม่ คือสตรีผใู้ หก้ าเนิดลกู หมี คอื สตั วส์ ่ีเทา้ เป็นตน้ สรุปคือความหมายโดยอรรถเป็นการส่อื โดยตรง
ไม่เนน้ การตีความท่ซี บั ซอ้ น

42

ความหมายโดยนัย คือ ความหมายทางออ้ มท่ีเกิดจากการตกลงของ
กลุ่ม หรือเกิดจากประสบการณเ์ ฉพาะของบคุ คล เป็นความหมายท่ถี กู สรา้ งใหเ้ ช่อื มโยงลงไปอกี
ชนั้ หนง่ึ การท่จี ะถอดความหมายโดยนยั ออกมาไดน้ นั้ จาเป็นตอ้ งมคี วามรูเ้ ก่ียวกบั วฒั นธรรมของ
แต่ละแห่ง เพราะจะทาใหเ้ ขา้ ใจความหมายไดอ้ ยา่ งกวา้ งขวางและลกึ ซงึ้ เชน่ แม่ บางคนอาจนกึ ถงึ
ความอบอนุ่ บางคนอาจนกึ ถงึ ความเขม้ งวด ทงั้ หมดขนึ้ อยกู่ บั ประสบการณส์ ว่ นตวั ของแต่ละ
บคุ คล สรุปคอื ความหมายโดยนยั นนั้ คอื การส่ือโดยออ้ ม จาเป็นตอ้ งมีการตีความอกี ชนั้ หน่งึ

การท่ีจะวิเคราะหเ์ นือ้ หาในเชิงสญั ศาสตรห์ รอื สญั วิทยานนั้ จะตอ้ งทาการ
ศกึ ษาถงึ การทางานของสญั ญะวา่ มีการทางานอยา่ งไร เพ่ือใหไ้ ดม้ าซง่ึ กระบวนการท่ีไดม้ าซง่ึ
ความหมาย ซง่ึ ในกระบวนการนีจ้ ะประกอบไปดว้ ยรูปสญั ญะและความหมายสญั ญะท่ีกลา่ วไว้
ขา้ งตน้

3.1.2 ชารล์ ส์ แซนเดอร์ เพริ ซ์
ชารล์ ส์ แซนเดอร์ เพริ ซ์ มีความคดิ เห็นแตกต่างจากโซซูรเ์ ลก็ นอ้ ยในเรอ่ื ง

องคป์ ระกอบของสญั ญะ สาหรบั เพริ ซ์ แลว้ “สญั ญะ” เป็นรูปแบบความสมั พนั ธท์ ่ีเกดิ ขนึ้ จาก 3 สว่ น
สว่ นแรกคือ ส่ือกลางหรอื พาหนะท่เี ป็นตวั นาความคิดไปสจู่ ติ ใจของผรู้ บั เรียกวา่ “Representamen”
สว่ นท่ีสองคือ ความคิดท่แี ปลไดจ้ ากสญั ญะ เรยี กวา่ “Interpretant” หรอื สว่ นของความหมาย สว่ น
ท่ีสามคอื วตั ถอุ า้ งองิ (Object) ท่ีส่อื กลางส่อื ถึงในฐานะเป็นภาพตวั แทน ซง่ึ อาจเป็นส่ิงของ หรอื
สถานการณท์ ่มี ีความเก่ียวโยงสืบเน่ืองมาจากการรบั รูส้ ่อื กลางนนั้ ๆ10

ภาพท่ี 35 ความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งองคป์ ระกอบของสญั ญะในความคดิ ของเพริ ซ์
ท่มี า: Chandler, Review Semiotics: the Basics, accessed October 20, 2019, available from
https://callumhonoursproject.wordpress.com/2015/11/04/reviewsemiotics-the-basics/

10 ปรวรรณ ดวงรตั น,์ สัญศาสตรแ์ ละความหมายทแี่ ปรเปลย่ี น, เขา้ ถึงเม่ือ 24 ตลุ าคม 2562,
เขา้ ถงึ ไดจ้ าก file:///C:/Users/Admins/Downloads/Documents/vy24hqnd70g4g0owk o.pdf

43

จะเหน็ ไดว้ า่ “Representamen” เทยี บไดก้ บั “รูปสญั ญะ” และ
“Interpretant” จะใกลเ้ คียงกบั “ความหมายสญั ญะ” ของโซซูรแ์ ตไ่ ม่เหมือนกนั เสยี ทีเดยี ว เพราะ
“Interpretant” จะรวมความหมายท่ีเกดิ จากสญั ญะและเกดิ จากตวั ผสู้ มั ผสั สญั ญะนนั้ ๆ ดว้ ย
“Interpretant” ไม่ใช่ตวั ผแู้ ปลสญั ญะ แตเ่ ป็น “ผล” ของการท่ีสญั ญะสมั ผสั ผใู้ ช้ จงึ รวมเอา
ประสบการณข์ องผใู้ ชท้ ่ีมีตอ่ วตั ถอุ า้ งอิงเอาไวใ้ นความหมายดว้ ย11 กระบวนการ สรา้ งความหมาย
(Signification) เป็นผลรวมจากการมีประสบการณ์ ในโลกวตั ถุ และกระบวนการทางสมองท่ที างาน
รว่ มกนั องคป์ ระกอบทงั้ 3 สว่ นนีส้ รา้ งความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งกนั องคป์ ระกอบตวั หนง่ึ สามารถ
เปล่ยี นไปอย่ใู นสถานะขององคป์ ระกอบตวั อ่นื ไดอ้ ยา่ งอิสระ โดยขนึ้ อย่กู บั สถานการณ์ สญั ญะหน่งึ
แปรไปสอู่ กี สญั ญะหน่งึ และกระตนุ้ ใหเ้ กิดสญั ญะอ่นื ๆ ตามมากลายเป็นกระแสของเคร่ืองหมาย
และความหมายท่ไี หลตอ่ เน่ืองกนั ไปอยา่ งไม่จบสนิ้ เพริ ซ์ ไดแ้ บง่ สญั ญะออกเป็น 3 ประเภท ตาม
ความสมั พนั ธข์ องสญั ญะกบั ของจรงิ ท่ีถกู แทนท่ี ไดแ้ ก่ รูปเหมือน (Icon) ดชั นี (Index) สญั ลกั ษณ์
ดงั นี้

รูปเหมอื น เป็นเคร่อื งหมายท่ีมีรูปรา่ งลกั ษณะเหมือน หรอื คลา้ ยกบั ของจรงิ
หรอื มีส่ิงท่ีมนั บง่ บอก และเป็นท่ีเขา้ ใจไดง้ า่ ย ตวั อย่างเช่น ภาพถา่ ย แผนท่ี ภาพวาดบนปา้ ยจราจร
ท่เี ป็นรูปจาลองของรถยนตห์ รอื จกั รยานยนต์ กระท่งั คาพดู บางคาท่ีเป็นการเลยี นเสียงธรรมชาติ

ดชั นี เป็นเครื่องหมายท่มี ีความเช่ือมโยงของจรงิ แบบเป็นเหตเุ ป็นผลกนั
เป็นเครอ่ื งบง่ ชีถ้ ึงสงิ่ ใดสง่ิ หนง่ึ ตวั อย่างเช่น ควนั ไฟเป็นเคร่อื งบ่งชีว้ า่ มไี ฟ

สญั ลกั ษณ์ เป็นเครื่องหมายท่แี สดงถงึ บางส่งิ บางอย่าง แตม่ นั ไม่ได้
คลา้ ยคลงึ กบั ส่ิงท่ีมนั บง่ ชีค้ วามเช่ือมโยงระหวา่ งสญั ลกั ษณก์ บั ของจรงิ ท่ีมนั อา้ งถงึ ไม่ใช่ความ
เช่ือมโยงทางธรรมชาติ แต่เป็นผลมาจากขอ้ ตกลงของสงั คม และอาศยั การเรยี นรู้ ตวั อยา่ งเชน่
ภาษา เครอ่ื งหมายจราจร และเคร่ืองหมายทางดา้ นคณิตศาสตร์

ทา้ ยท่ีสดุ แลว้ สญั ลกั ษณท์ าหนา้ ท่เี ช่ือมสญั ญะกบั ความหมายสญั ญะเขา้
ดว้ ยกนั อย่างสะเปะสะปะ หรอื ตามจารตี การเช่ือมโยงระหวา่ งสองสง่ิ นีต้ า่ งจากการเช่ือมโยงท่ีเกิด
จากรูปเหมอื น หรอื ดชั นี

11ณฎั ฐพงษ์ สายพิณ, ทฤษฎีสัญวทิ ยาในการออกแบบ, เขา้ ถงึ เม่ือ 22 เมษายน 2563, เขา้ ถึงได้
จาก https://issuu.com/ca321mju2015/docs/ca321_week05_chapter4_semiology_the

44

3.1.3 มิเค บาล (Mieke Bal)
มเิ ค บาล ไดท้ าการศกึ ษาโดยการมองภาพจิตรกรรมหนุ่ น่ิง (Still-life

Painting) บาล อธิบายวา่ ในตวั อย่างนี้ จิตรกรรมถือวา่ เป็นสญั ญะแทนสงิ่ อ่นื ไมใ่ ชเ่ พียงแค่วตั ถสุ ี
และผา้ ใบมาประกอบกนั ภาพในใจนีต้ รงกบั ความคิดท่แี ปลไดจ้ ากสญั ญะ ซง่ึ ภาพท่ีปรากฏขนึ้ ใน
ใจของแต่ละคนจะแตกตา่ งกนั ความคิดท่ีแปลไดจ้ ากสญั ญะจะกลายเป็นสญั ญะใหมท่ าใหเ้ กิด
ความหมายใหม่ท่ีไม่สนิ้ สดุ ดงั นนั้ แนวคดิ ของบาลขา้ งตน้ จงึ ทาใหส้ ามารถลม้ ลา้ งแนวคิดเร่อื ง
สญั ญะและรูปสญั ญะของโซซรู ล์ งได1้ 2

3.2 สัญลักษณใ์ นทางจติ วทิ ยา
ทฤษฎีจิตวเิ คราะหน์ บั เป็นทฤษฎีสาคญั ของจติ วิทยาสาหรบั วงการศลิ ปะ โดยเนน้

ไปท่ีการศกึ ษา วิเคราะหจ์ ิตใจของมนษุ ยใ์ นเชิงวทิ ยาศาสตร์ ทฤษฎีทางจติ วิทยานีเ้ ป็นศาสตรท์ ่วี า่
ดว้ ยการศกึ ษาเก่ียวกบั จติ ใจ กระบวนการคดิ และพฤตกิ รรมของมนษุ ย์ ดว้ ยกระบวนการทาง
วิทยาศาสตร์ ผบู้ กุ เบิกทฤษฎีจิตวเิ คราะหค์ อื ซิกมนั ด์ ฟรอยด์ (Sigmund Freud)

3.2.1 ซิกมันด์ ฟรอยด์
ฟรอยดเ์ ช่ือวา่ จติ ใตส้ านกึ ช่วยผลกั ดนั ใหเ้ กดิ การกระตนุ้ เรา้ ในความคดิ และ

การกระทาของจติ ใจของสง่ิ ท่มี นษุ ยส์ รา้ งขนึ้ รวมทงั้ เป็นเรือ่ งของพฤตกิ รรมตา่ ง ๆ ดว้ ย ซิกมนั ด์
ฟรอยด์ พบวา่ การท่มี นษุ ยเ์ รามีความฝันเป็นหลกั ฐานแสดงใหเ้ หน็ อยา่ งชดั เจนวา่ “จิตไรส้ านกึ ของ
มนษุ ยม์ ีจรงิ และทางานอยตู่ ลอดเวลาทงั้ ในยามหลบั และยามต่นื ในความฝันจติ ไรส้ านกึ ของมนษุ ย์
อาจเสนอความคิดท่ีขดั แยง้ ออกมา หรอื ความคิดเหลา่ นนั้ อาจถกู เสนอออกมาในรูปของสญั ลกั ษณ”์ 13
จากขอ้ ความดงั กลา่ วแสดงใหเ้ ห็นวา่ ทฤษฎีจติ วเิ คราะหส์ ามารถนามาประยกุ ตใ์ ชก้ บั สงั คมอ่นื ๆ ได้
อย่างมีประสทิ ธิผล และประเดน็ ดา้ นจิตสานกึ ก็สอดคลอ้ งกบั ทศั นะของฌาคส์ ลากอง (Jacques
Lacan)

3.2.2 ฌาคส์ ลากอง
นกั คิดชาวฝร่งั เศส ไดป้ ระสานความรูพ้ นื้ ฐานทางจิตวเิ คราะหข์ องฟรอยดเ์ ขา้

กบั ภาษาศาสตรเ์ ชิงโครงสรา้ ง โดยใหค้ วามสาคญั กบั เรอ่ื งของภาษาและระบบสญั ลกั ษณ์ โดยการทา
ความเขา้ ใจกระบวนการทางานของจิตไรส้ านกึ ภาษาและระบบสญั ลกั ษณท์ ่ีปรากฏ โดยเฉพาะใน

12เถกิง พฒั โนภาษ, สัญศาสตรก์ ับภาพแทนความ, เขา้ ถงึ เม่ือ 9 เมษายน 2563, เขา้ ถงึ ไดจ้ าก
http://www.arch.chula.ac.th/journal/files/article/qyYaZ1mab3Sun103124.pdf

13Psychology for Architect, ซกิ มนุ ด์ ฟรอยด,์ เขา้ ถึงเม่ือ 20 ตลุ าคม 2562, เขา้ ถึงไดจ้ าก
https://sites.google.com/site/arc415/khwam-sakhy-khxng-citwithya

45

สว่ นท่เี ก่ียวกบั ความหมาย และการแทนท่ขี องสญั ลกั ษณ์ (Displacement) หรือการท่ีสญั ลกั ษณ์
อนั หนง่ึ แทนความหมายสง่ิ อ่นื และกระบวนการผนกึ ตวั (Condensation) ของความหมาย น่นั คอื การ
ท่คี วามหมายหลาย ๆ ความหมายมารวมตวั กนั และถกู นาเสนอดว้ ยรูปของสญั ลกั ษณอ์ นั ใดอนั หนง่ึ
กลา่ วคอื จติ ไรส้ านกึ เป็นสว่ นสาคญั ท่ใี หอ้ ทิ ธิพลต่อการสรา้ งสรรค์ การเลอื กสญั ลกั ษณแ์ ทนความ
หมาย จงึ สามารถอธิบายไดถ้ ึงเหตผุ ลบางประการของการส่อื สญั ลกั ษณแ์ ทนความหมายท่ปี รากฏใน
งานศลิ ปะ อนั จะชว่ ยขยายความเขา้ ใจกบั สว่ นตา่ ง ๆ ในผลงานได้

3.3 สัญลักษณใ์ นทางทศั นศลิ ป์
สญั ลกั ษณใ์ นงานทศั นศลิ ป์ เป็นสิง่ ท่ที าใหง้ านมีเอกลกั ษณ์ เป็นการถ่ายทอด

ความคดิ ผ่านการแสดงออกทางศลิ ปะ ซง่ึ ในบางครงั้ ดว้ ยขอ้ จากดั ทางเทคนิค หรอื บางส่งิ ท่มี ีเนือ้ หา
ท่ีรุนแรงหรอื ลอ่ แหลมมากเกนิ ไป ทาใหไ้ ม่สามารถแสดงออกมาไดอ้ ยา่ งโจ่งแจง้ จงึ ไดม้ ีการนา
สญั ลกั ษณเ์ ขา้ มาเป็นสว่ นช่วยแทนสง่ิ นนั้ ๆ ทาใหส้ ญั ลกั ษณใ์ นงานทศั นศลิ ป์ เกดิ จากการรวบรวม
ลกั ษณะพิเศษจากธรรมชาติ หรอื จนิ ตนาการสว่ นตวั ของศิลปิน ประกอบออกมาเป็นรูปทรงใหม่
โดยผรู้ บั ชมจะเขา้ ใจมากนอ้ ยเพยี งใดนนั้ ลว้ นขนึ้ อยกู่ บั ประสบการณท์ ่มี ีมาแตเ่ ดมิ สญั ลกั ษณจ์ ะ
ถา่ ยทอดความหมายไดด้ ีมากนอ้ ยเพียงใด เป็นเรอ่ื งท่ีขนึ้ อยกู่ บั ทกั ษะของศลิ ปิน การเขา้ ใจ
ความหมายของสญั ลกั ษณท์ าใหส้ ามารถเขา้ ใจถึงแนวคิดของศลิ ปินท่ีเลือกนามาใชใ้ นผลงาน ทงั้ นี้
ไดม้ ีผใู้ หค้ วามหมายของสญั ลกั ษณไ์ วด้ งั นี้

พจนานกุ รมฉบบั ราชบณั ฑติ ยสถาน ปี พ.ศ. 2525 ไดอ้ ธิบายไวว้ า่ สญั ลกั ษณ์
หมายถึงลกั ษณะของสง่ิ ใด ๆ ท่ีกาหนดกนั ขนึ้ มาเองใหใ้ ชค้ วามหมายแทนสงิ่ ใดสงิ่ หน่งึ 14 จาก
พจนานกุ รมอธิบายหมายความวา่ สญั ลกั ษณ์ คอื การแทนภาพ เพ่อื ใหเ้ กิดความหมายใหมท่ ่เี กดิ
จากสง่ิ อ่นื ๆ ไมใ่ ชภ่ าพของสงิ่ ท่นี าเสนอโดยตรง

จากความหมายขา้ งตน้ สอดคลอ้ งกบั วริ ุณ ตงั้ เจรญิ ในเร่อื งสญั ลกั ษณเ์ ป็นสื่อ
ความหมายถงึ สง่ิ หนง่ึ โดยไม่แทนตวั มนั เอง ดงั นี้ ภาพสญั ลกั ษณ์ คอื ส่อื ความหมายท่ีแสดงนยั หรอื
เง่ือนไขความคดิ เพ่ือเป็นการบอกใหท้ ราบถึงสงิ่ ใดสงิ่ หน่งึ ซง่ึ จะไมม่ ผี ลในทางการปฏิบตั แิ ตม่ ีผล
ทางดา้ นการรบั รู้ ความคดิ และทศั นคต1ิ 5

14สถาบนั วจิ ยั สงั คม มหาวิทยาลยั เชียงใหม่, ปรัชญาแหง่ คตพิ ทุ ธสัญลักษณ,์ เขา้ ถึงเม่ือ 20
ตลุ าคม 2562, เขา้ ถงึ ไดจ้ าก http://www.sri.cmu.ac.th/~elanna/symbollanna/philosophy _page01.html

15ทองเจือ เขียดทอง, การออกแบบสัญลักษณ์ (กรุงเทพฯ: สิปประภา, 2548), 11.

46

ทศั นะของอารี สทุ ธิพนั ธ์ เหน็ วา่ สญั ลกั ษณ์ หมายถงึ รูปทรงหรือพฤตกิ รรมท่ีถกู
ถ่ายทอดสรา้ งสรรคข์ นึ้ เพ่ือจดุ มงุ่ หมายอย่างใดอยา่ งหนึ่ง เห็นแลว้ จาไดเ้ ขา้ ใจรว่ มกนั มีผลในทาง
ปฏบิ ตั เิ หมือนกนั เป็นท่ียอมรบั และตกลงกนั ในสงั คมใดสงั คมหนง่ึ โดยเฉพาะอาจกลา่ วสนั้ ๆ วา่
สญั ลกั ษณห์ มายถึงสิ่งตา่ ง ๆ ท่ีใชเ้ ป็นสือ่ ความหมายและส่อื ความคดิ รว่ มกนั ซง่ึ มนษุ ยส์ รา้ งขนึ้ 16
สญั ลกั ษณเ์ ปรยี บเหมือนเหตุ ซง่ึ มีเหตผุ ลโดยตรงตามเหตนุ นั้ ๆ ซ่ึงเป็นท่ีเขา้ ใจรว่ มกนั แตค่ วาม
เขา้ ใจจาเป็นตอ้ งอาศยั ประสบการณเ์ ดิมดงั ท่กี ลา่ วไวข้ า้ งตน้

3.3.1 ประเภทของสญั ลักษณ์
อารี สทุ ธิพนั ธุ์ ไดแ้ บง่ ประเภทของสญั ลกั ษณต์ ามแหลง่ ท่มี าของการ

แสดงออกได้ 3 ประเภท ไดแ้ ก่ จากรูปทรงธรรมชาติ เชน่ มนษุ ย์ สตั ว์ และพืชพรรณ จากสง่ิ ท่ีมนษุ ย์
คิดคน้ ขนึ้ เชน่ บา้ นเรอื น เครือ่ งมอื เครอ่ื งใช้ และประเภทท่ีสามคอื จากรูปทรงท่ีมนษุ ยต์ กลงรว่ มกนั
โดยเฉพาะ เชน่ วงกลม สามเหลี่ยม ส่เี หล่ยี ม ตวั อกั ษร เสน้ จดุ ฯลฯ เป็นตน้ 17

สญั ลกั ษณใ์ นงานศิลปะจะไม่จากดั หรอื บงั คบั ผชู้ ม แตจ่ ะส่อื ใหผ้ ชู้ มเสพ
แลว้ เกิดความคดิ ความเขา้ ใจ ทงั้ นีจ้ ะเกดิ ขนึ้ มากนอ้ ยเพียงใดย่อมขนึ้ อยกู่ บั รสนิยม ทศั นคติ ความ
พอใจมากนอ้ ยเพียงใด การแสดงออกดว้ ยการใชส้ ญั ลกั ษณใ์ นทางทศั นศิลป์ มกั มคี วามหมายท่ีลกึ
ซงึ้ ยิง่ ไปกวา่ สง่ิ ท่ีมองเห็นเพยี งวตั ถุ สิง่ ของ รูปทรงท่ีใชใ้ นงานศิลปะไมใ่ ช่สญั ลกั ษณท์ ่ีใชแ้ ทนสิง่ ของ
นนั้ โดยตรง แตจ่ ะตอ้ งมกี ารแปลความหมายผา่ นสง่ิ นนั้ ออกมาดว้ ยเนอื้ หาศิลปะ เพ่อื ใหไ้ ดซ้ ง่ึ ส่งิ ท่ี
ศิลปินตอ้ งการจะส่อื สาร ในแง่จิตวิทยาการใชส้ ญั ลกั ษณจ์ ะตอ้ งเขา้ ใจส่ิงแวดลอ้ มอ่นื ๆ รวมทงั้
ประสบการณข์ องผชู้ มเองก็เป็นสว่ นสาคญั ท่จี ะทาใหเ้ กิดความเขา้ ใจท่ตี รงกนั จากแนวคดิ ในการ
แบ่งประเภทตามแหลง่ ท่มี าจะเหน็ ไดว้ า่ ในรูปทรงธรรมชาตอิ ย่างมนษุ ย์ สตั ว์ พชื พรรณ หรอื แมแ้ ต่
สิง่ ท่มี นษุ ยค์ ิดคน้ ขนึ้ นนั้ อาจมีระดบั ของความเป็นรูปธรรมและกงึ่ นามธรรม (Semi-Abstract)
ขนึ้ อยกู่ บั การสรา้ งสรรคว์ า่ จะมีการลดทอดรายละเอยี ดหรอื ไมเ่ พียงใด สญั ลกั ษณอ์ าจนารูปทรง
ทางคณิตศาสตรถ์ ือเป็นรูปทรงนามธรรม รวมถึงรูปทรงอิสระ (Free From) ดว้ ย

สญั ลกั ษณเ์ ป็นผลงานการสรา้ งสรรคข์ องมนษุ ยท์ ่ีตอ้ งหาขอ้ มลู ความคดิ และ
ทกั ษะทางศิลปะสรา้ งสรรคอ์ อกมาใหเ้ ป็นรูปธรรม ทาใหไ้ ดผ้ ลงานท่มี ีคณุ คา่ มีความหมาย สามารถทา
ใหผ้ ชู้ มเกดิ ความคิด จนิ ตนาการ อารมณ์ ความรูส้ กึ ซง่ึ เป็นไปตามลกั ษณะสญั ลกั ษณแ์ ต่ละประเภท
และความตอ้ งการของเจา้ ของ ประกอบกบั ทกั ษะการนามาใชข้ องศลิ ปิน และประสบการณข์ องผชู้ ม ท่ี
เป็นตวั กาหนดใหส้ ญั ลกั ษณเ์ กิดคณุ คา่ ทางความงาม ความคดิ และทางศิลปะได้

16มลู นธิ ิอารี สทุ ธิพนั ธุ์ 60 ปี อารี สุทธิพันธุ,์ (กรุงเทพฯ: หจก.ภาพพิมพ,์ 2535), 47.
17เรอ่ื งเดยี วกนั .

47

4. ภาพประกอบ
4.1 ความหมายของภาพประกอบ
ภาพประกอบเป็นผลงานท่ีมนษุ ยส์ รา้ งขนึ้ มาควบคกู่ บั งานจติ รกรรมตงั้ แตส่ มยั

โบราณ เป็นการเขียนภาพเพ่ือเลา่ เรอ่ื ง เหตกุ ารณต์ ่าง ๆ ไมว่ า่ จะเป็นภาพสตั ว์ การใชช้ ีวติ รา่ งกาย
เป็นตน้ ในสมยั นนั้ มกั ถกู ใชเ้ พ่อื บนั ทกึ หรอื บอกเลา่ เรอ่ื งราวใหผ้ อู้ ่นื ทราบ นอกจากจะเป็นการ
บนั ทกึ เร่อื งราว ประสบการณ์ ชีวติ และสงั คม ท่ีมที งั้ ในแงศ่ าสนา ความเช่ือ ประวตั ศิ าสตร์ ตลอดจน
วิวฒั นาการความกา้ วหนา้ ของมนษุ ยแ์ ลว้ ภาพประกอบยงั สะทอ้ นแนวความคิดในการสรา้ งสรรค์
ผลงานของศลิ ปินในแตล่ ะยคุ สมยั อีกดว้ ย

ภาพประกอบเรอ่ื ง หมายถงึ ภาพวาดท่เี ขียนขนึ้ เพ่ือใหม้ ีเนือ้ หาสาระสอดคลอ้ ง
สมั พนั ธก์ บั เร่อื งราวท่กี าหนดไว้ สามารถชว่ ยสง่ เสรมิ ใหเ้ กดิ การรบั รูต้ ่อเรอ่ื งราวนนั้ ๆ ได้ เชน่
ภาพวาดประกอบเร่ืองจากศาสนา วรรณคดี นิทาน นวนยิ าย บทเรอ่ื ง คาบอกเลา่ เหตกุ ารณใ์ น ชวี ติ
ประจาวนั เป็นตน้ คาวา่ ภาพประกอบตรงกบั ภาษาองั กฤษคาว่า “Illustration” ซง่ึ มีผใู้ ห้
ความหมายของคานีไ้ วห้ ลากหลายความหมาย เชน่ ตามความหมายของราชบณั ฑติ ยสถาน ปีพ.ศ.
2538 ใหค้ วามหมายวา่ ภาพประกอบ หมายถงึ ภาพท่วี าดขนึ้ หรอื นามาแสดงเพ่ือประกอบเรอ่ื ง เชน่
เดียวกบั ฮอวก์ นิ ส์ ท่ใี หค้ วามหมายคาวา่ “Illustration” วา่ หมายถึง รูปภาพในหนงั สอื ฯลฯ
การแสดงใหเ้ หน็ บางสิง่ บางอยา่ งดว้ ยรูปภาพ การยกตวั อย่างดว้ ยภาพ

คาวา่ “ภาพประกอบ” หรอื Illustration จงึ มคี วามหมายกวา้ งมาก อาจเป็นภาพ
ลายเสน้ หรอื ภาพถา่ ย ท่นี ามาประกอบกบั เร่อื งราวตา่ ง ๆ เพ่ือขยายความตวั อกั ษรใหเ้ กดิ
จนิ ตนาการตามเนือ้ เร่ือง กลา่ วไดว้ า่ ภาพประกอบเป็นผลงานซง่ึ ถกู สรา้ งขนึ้ เพ่ือการคา้ หรอื เพ่ือ
เง่อื นไขทางสงั คมหรอื เศรษฐกิจ ใหเ้ กิดเป็นผลงานภาพ ประกอบของเนือ้ หาทางวจิ ติ รศลิ ป์ เม่ือถกู
เจาะจงใชเ้ ป็นส่อื ตามขอ้ มลู ท่กี าหนดจะเรยี กวา่ ภาพประกอบ

4.2 ประเภทของภาพประกอบ
การจาแนกภาพประกอบอาจทาไดห้ ลายวิธีการ ในท่นี ีผ้ วู้ ิจยั จะกลา่ วถึงการแยกชนิด

ภาพประกอบตามทศั นะของ ผศ.จารุพรรณ ทรพั ยป์ รุง18 ท่ีไดแ้ บง่ ภาพประกอบออกเป็น 3 ประเภท ดงั นี้

18จารุพรรณ ทรพั ยป์ รุง, การเขียนภาพประกอบ (กรุงเทพฯ: โอ.เอส. พรนิ้ ตงิ้ เฮา้ ส,์ 2543), 5.

48

ประเภทท่ี 1 จาแนกตามลกั ษณะของภาพ ซง่ึ ไดแ้ บ่งยอ่ ยออกเป็น 2 ชนดิ ไดแ้ ก่
ภาพเขียน อาจเป็นภาพเหมือน ภาพจนิ ตนาการใชเ้ พ่อื ขยายความใหผ้ อู้ า่ นสนใจสิ่งนนั้ ๆ และ
ภาพถ่าย คือภาพท่ีผลิตขนึ้ ดว้ ยการใชฟ้ ิลม์ บนั ทกึ เพ่อื ทาใหเ้ รื่องราวตอนนนั้ เป็นท่ีเขา้ ใจแจ่มแจง้
หรอื ใหม้ ีความหมายมากขนึ้

ประเภทท่ี 2 จาแนกตามลกั ษณะการใช้ แบง่ ยอ่ ยได้ 4 ชนดิ คอื หนง่ึ ภาพท่ใี ชป้ ระกอบ
เรื่อง (Illustration for Text) หมายถึงภาพประกอบท่ใี ชต้ กแตง่ หนงั สอื ใหด้ สู วยงาม เรยี กรอ้ งความสนใจ
ของผอู้ า่ น สองคอื ภาพท่สี มั พนั ธก์ บั เรอื่ ง หมายถึงภาพเหตกุ ารณท์ ่ีเกิดขนึ้ ในเรอื่ ง นามาประกอบเรอื่ ง
ใหเ้ ขา้ ใจชดั เจนขนึ้ ภาพประกอบชนดิ นีต้ อ้ งใชค้ วามรว่ มมือระหวา่ งผเู้ ขียนเรื่อง ผสู้ รา้ งภาพและผวู้ าง
หนา้ หนงั สือ สามคอื ภาพชดุ เสนอเรอ่ื งราวต่อเน่อื งกนั (Pure Picture Stories) หมายถงึ ภาพท่สี รา้ ง
เร่อื งราวติดตอ่ กนั ไป มีตวั หนงั สอื เลก็ นอ้ ย และสดุ ทา้ ยชนิดท่ีส่คี ือ ภาพชดุ เสนอเร่ืองราวผสมกบั เนอื้
เรอื่ ง (Picture Stories Within Text Stories) หมายถงึ ภาพประกอบท่ีมีหลายภาพติดตอ่ กนั ไป พรอ้ มทงั้
มีเนือ้ เรื่อง ตวั อกั ษรประกอบ

ประเภทท่ี 3 จาแนกตามลกั ษณะแมพ่ มิ พ์ ซง่ึ แบง่ ยอ่ ยไดอ้ ีก 4 ชนิด ชนิดแรกคอื
ภาพลายเสน้ กลา่ วคือภาพประกอบท่ไี มม่ ีสว่ นท่ีเป็นสีเทา มีแต่เสน้ สีดากบั พนื้ กระดาษสขี าว
เทา่ นนั้ เป็นภาพท่เี กิดจากการทาแมพ่ มิ พจ์ ากตน้ ฉบบั ภาพท่เี ขียนดว้ ยเสน้ หมกึ พกู่ นั แหง้ หรอื
ดินสอ ชนดิ ท่สี อง คอื ภาพลายสกรนี กลา่ วคอื ภาพท่ีตอ้ งถา่ ยผ่านสกรนี ก่อนจะทาแม่พิมพ์ ภายใน
ภาพจะมนี า้ หนกั ท่ีต่างกนั เป็นภาพท่ีมีตน้ ฉบบั จากภาพถา่ ย ตอ่ มาชนดิ ท่สี าม ไดแ้ ก่ ภาพสีและ
ภาพสธี รรมชาติ คือ ภาพลายสกรนี ท่ีใชส้ ปี ระกอบในภาพดว้ ย ทาใหด้ สู มจรงิ ยง่ิ ขนึ้ และสดุ ทา้ ยคอื
ภาพผสม คือภาพท่มี ีทงั้ ลายเสน้ และลายสกรนี ผสมกนั บางภาพอาจสรา้ งใหป้ นกนั ได้

ภาพประกอบนนั้ มีมากมายหลายประเภท ซง่ึ อาจจะมบี ทบาทหนา้ ท่ที ่ีต่างกนั ไป
ทงั้ นี้ ขนึ้ อยกู่ บั จดุ ประสงคใ์ นความตอ้ งการใชข้ องเร่อื งนนั้ ๆ ดว้ ย วา่ ตอ้ งการใหภ้ าพประกอบนนั้ ทา
หนา้ ท่ีอะไร เชน่ ดงึ ดดู ความสนใจ บรรยายเนอื้ เร่ือง หรอื อาจใชป้ ระกอบไปกบั เรอื่ งราว เป็นตน้

4.3 หลกั การสร้างภาพประกอบ
การสรา้ งภาพประกอบมีจดุ ประสงคเ์ พ่ือตอ้ งการส่อื ความหรือขยายความจากตวั อกั ษร

ใหก้ ลายเป็นรูปภาพ ตอ้ งมีความสวยงาม มีความเป็นอนั หน่งึ อนั เดียวกนั และท่สี าคญั คือการทาใหภ้ าพ
นนั้ สอดคลอ้ งไปกบั เนอื้ เร่ืองท่ตี อ้ งการจะส่อื สาร จงึ จาเป็นอยา่ งมากท่ีจะตอ้ งคานงึ ถึงหลกั การสรา้ ง
ภาพประกอบ เพ่อื ใหเ้ กิดความสวยงามและเสรมิ ความนา่ สนใจใหแ้ กเ่ ร่ืองราวนนั้ ๆ ซง่ึ หลกั การสรา้ ง
ภาพประกอบนมี้ ีหลกั การท่ีสอดคลอ้ งกบั หลกั กการทางศลิ ปะอกี ดว้ ย ซง่ึ ประกอบ ดว้ ยองคป์ ระกอบดงั นี้

49

4.3.1 ความสมดลุ (Balance) แบง่ ออกเป็น 3 ประเภทใหญ่ ๆ คอื สมดลุ แบบซา้ ย
ขวาเหมือนกนั หรอื คลา้ ยกนั , ความสมดลุ แบบซา้ ยขวาไมเ่ หมือนกนั และสมดลุ แบบรศั มี

4.3.2 การเนน้ (Emphasis) เพ่อื ใหผ้ ลงานนนั้ ๆ โดดเดน่ และนา่ สนใจ มีหลกั การ
หลากหลาย เช่น การใชส้ ตี ดั กนั หรือตา่ งวรรณะกนั ใชเ้ สน้ ตา่ งกนั ใชร้ ูปรา่ งรูปทรงตา่ งกนั ใช้
ลกั ษณะผิวตา่ งกนั หรอื แมก้ ระท่งั การใชช้ อ่ งวา่ งชว่ ยเนน้ เป็นตน้

4.3.3 ความกลมกลนื (Harmony) มกั ใชค้ วามกลมกลนื ของเสน้ สี รูปรา่ งรูปทรง
ลกั ษณะผิว และความกลมกลืนของช่องวา่ ง

4.3.4 ความแตกตา่ ง (Contrast) การออกแบบใหม้ ีความขดั แยง้ และตดั กนั อยา่ ง
เหมาะสมจะทาใหภ้ าพมคี วามน่าสนใจมากย่งิ ขนึ้ มีหลกั การคลา้ ยคลงึ กบั ขอ้ ท่ผี า่ นมาคอื มีการตดั
กนั เร่อื งเสน้ สี รูปรา่ ง รูปทรง ลกั ษณะผิว และการตดั กนั ดว้ ยช่องวา่ ง

4.3.5 ความหลากหลาย (Gradation) หมายถงึ การจดั องคป์ ระกอบโดยคานงึ ถงึ
ความหลากหลายของเสน้ สี รูปรา่ ง รูปทรง ลกั ษณะผวิ และช่องวา่ ง จะทาใหภ้ าพดแู ปลกตา โดด
เดน่ แตท่ งั้ นีต้ อ้ งเป็นความหลากหลายท่ีลงตวั กลมกลนื

4.3.6 ความเคล่อื นไหวและจงั หวะ (Movement and Rhythm) มี 3 วิธีคอื การจดั
จงั หวะใหซ้ า้ กนั การจดั จงั หวะเพ่มิ ขนึ้ และสดุ ทา้ ย คือการจดั จงั หวะตอ่ เน่อื ง

4.3.7 สดั สว่ น (Proportion) เป็นการเปรยี บเทียบสว่ นประกอบแต่ละสว่ นของวตั ถเุ ดยี วกนั
ในรูปทรงเดียวกนั วา่ เหมาะสมหรือไม่ สดั สว่ นเป็นเรอ่ื งของความรูส้ กึ อดุ มคติ ท่ีทงั้ หมดกลมกลืนกนั

กลา่ วโดยสรุปการเขียนภาพประกอบผสู้ รา้ งสรรคจ์ ะตอ้ งพจิ ารณาใหถ้ ่ีถว้ น ตอ้ ง
เขา้ ใจภาพรวมทงั้ หมดของภาพและเร่อื งราวนนั้ ๆ จะตอ้ งเขา้ ใจหลกั เขียนภาพทาใหภ้ าพเกิดความ
เป็นอนั หน่งึ อนั เดียวกนั เพ่ือเพิม่ คณุ ค่าและความงามใหแ้ ก่ภาพและเนอื้ หาเรอ่ื งราวนนั้ ๆ โดยแสดง
ออกมาใหอ้ ย่ใู นหลกั การการสรา้ งภาพประกอบท่กี ลา่ วไปขา้ งตน้

บทที่ 3

สญั ลักษณแ์ ละความหมายของไพท่ าโรตช์ ุดไรเดอรเ์ วท

จากการศกึ ษาท่ีมาและประวตั ิของไพท่ าโรตช์ ดุ ไรเดอรเ์ วทแลว้ ในบทตอ่ มาจะกลา่ วถึง
สญั ลกั ษณ์ ประเภทของสญั ลกั ษณแ์ ละความหมายของไพท่ าโรตช์ ดุ ไรเดอรเ์ วท โดยใชห้ ลกั ทฤษฎี
การแบง่ ประเภทของสญั ลกั ษณต์ ามรูปทรง ไดแ้ ก่ สญั ลกั ษณจ์ ากรูปทรงธรรมชาติ สญั ลกั ษณจ์ าก
รูปทรงท่มี นษุ ยส์ รา้ งขนึ้ และสญั ลกั ษณจ์ ากรูปทรงทางคณิตศาสตร์ รวมถึงความหมายของ
ไพท่ าโรต์ และรูปแบบการสรา้ งภาพประกอบไพท่ าโรต์

1. สัญลักษณใ์ นไพ่ทาโรตช์ ุดไรเดอรเ์ วท
สญั ลกั ษณใ์ นภาพประกอบไพท่ าโรตช์ ดุ ไรเดอรเ์ วทนี้ เกิดจากการรวบรวมสญั ลกั ษณ์

จากไพท่ งั้ หมด 78 ใบ ซง่ึ อา้ งอิงความหมายทางครสิ ตศ์ ลิ ป์ จากจอรจ์ เฟอรก์ สู นั (George Ferguson)
ในหนงั สือช่ือ “เครือ่ งหมายและสญั ลกั ษณใ์ นครสิ ตศ์ ลิ ป์ ” และความหมายตามไพท่ าโรตจ์ าก
บทความออนไลนข์ องเอเวยี เวเนฟิกา (Avia Venefica) ช่ือวา่ “Symbol Meaning of Tarot” โดยใช้
เกณฑข์ องอารี สทุ ธิพนั ธ์ ในการแบง่ ประเภทสญั ลกั ษณจ์ ากรูปทรง ซง่ึ สามารถแบง่ ออกได้ 3
ประเภท ดงั รายละเอยี ดตอ่ ไปนี้

1.1 สัญลักษณจ์ ากรูปทรงธรรมชาติ
สญั ลกั ษณจ์ ากรูปทรงธรรมชาตมิ ีจานวนทงั้ หมด 46 สญั ลกั ษณ์ จะประกอบไป

ดว้ ย สญั ลกั ษณจ์ ากสตั วท์ ่ีมกี ระดกู สนั หลงั จานวน 16 สญั ลกั ษณ์ สญั ลกั ษณจ์ ากสตั วไ์ มม่ ีกระดกู
สนั หลงั จานวน 3 สญั ลกั ษณ์ สญั ลกั ษณจ์ ากคนจานวน 4 สญั ลกั ษณ์ สญั ลกั ษณจ์ ากแหลง่
ธรรมชาติจานวน 11 สญั ลกั ษณ์ และสญั ลกั ษณจ์ ากพืชพรรณจานวน 12 สญั ลกั ษณ์ ดงั ราย
ละเอียดตอ่ ไปนี้

1.1.1 สัตวท์ มี่ ีกระดูกสันหลัง
สตั วม์ ีกระดกู สนั หลงั ในหวั ขอ้ นี้ คือ สงิ่ มชี ีวิตประเภทท่มี ีกระดกู สนั หลงั หรือ

ไขสนั หลงั กลางลาตวั ในท่นี ีจ้ ะประกอบไปดว้ ย สญั ลกั ษณจ์ ากสตั วเ์ ลยี้ งลกู ดว้ ยนม 9 สญั ลกั ษณ์

50

51
สญั ลกั ษณจ์ ากสตั วเ์ ลอื้ ยคลาน 3 สญั ลกั ษณ์ สญั ลกั ษณจ์ ากสตั วป์ ีก 3 สญั ลกั ษณ์ และสญั ลกั ษณ์
จากสตั วน์ า้ 1 สญั ลกั ษณ์ ซง่ึ มีรายละเอยี ดดงั นี้

1.1.1.1 สัตวเ์ ลยี้ งลูกดว้ ยนม

ภาพท่ี 36 สญั ลกั ษณม์ า้ , สงิ โต, สนุ ขั , แกะ, กระทงิ และหมาป่า
ท่ีมา: ไพท่ าโรตช์ ดุ ไรเดอรเ์ วทของพาเมลา่ โคลแมน สมธิ ปี ค.ศ. 1909

ภาพท่ี 37 สญั ลกั ษณป์ ลาวาฬ แมว และกระตา่ ย
ท่ีมา: ไพท่ าโรตช์ ดุ ไรเดอรเ์ วทของพาเมลา่ โคลแมน สมธิ ปี ค.ศ. 1909

มา้ (ภาพท่ี 36 แถวซา้ ยบน) มกั ถกู ใชเ้ ป็นยานพาหนะ รูปรา่ งสงา่ งาม
มีความอดทนสงู ว่งิ เรว็ มกั ถกู บงั คบั ใหม้ องไปดา้ นหนา้ ความหมายในไพท่ าโรต์ มา้ เป็นตวั แทนของ
การเคล่อื นไหว การกระทา ความเทา่ เทยี ม การเดนิ ทาง ความแข็งแกรง่ ความมชี ีวิตชีวา ในทาง
ครสิ ตศ์ ิลป์ มา้ เป็นสญั ลกั ษณข์ องดวงอาทิตยใ์ นสมยั ฟื้นฟศู ลิ ปวิทยา และมกั ใชเ้ ป็นตวั แทนของ
ตณั หาและราคะ

52

สงิ โต (ภาพท่ี 36 แถวกลางบน) เจา้ แห่งสตั วป์ ่า สง่างาม น่าเกรงขาม
มกั อยเู่ ป็นกลมุ่ ตวั ผเู้ ป็นหวั หนา้ ตวั เมยี มีหนา้ ท่หี าอาหาร ความหมายในไพท่ าโรต์ สงิ โตเป็น
สญั ลกั ษณข์ องความแข็งแกรง่ ความกลา้ หาญ อีกทงั้ ยงั หมายถึงราชวงศ์ การปอ้ งกนั สงิ โตมกั ถกู
มองเป็นทงั้ ผกู้ อบกแู้ ละผทู้ าลายลา้ ง แสดงออกถึงความขดั แยง้ ในตนเอง ในทางครสิ ตศ์ ิลป์ สงิ โต
เปรียบเหมือนพลงั ความเป็นกษัตรยิ ์ ความกลา้ หาญ และความแขง็ แกรง่ อกี ทงั้ สิงโตยงั เป็น
สญั ลกั ษณแ์ หง่ การระแวดระวงั อกี ดว้ ย

สนุ ขั (ภาพท่ี 36 แถวขวาบน) สตั วเ์ ลยี้ งท่มี นษุ ยน์ ิยมเลยี้ ง เน่ืองจาก
มีนิสยั ท่ีซ่อื สตั ย์ จรงิ ใจ เช่ือฟังคาส่งั สอน ซง่ึ ตรงกบั ความหมายในไพท่ าโรต์ สนุ ขั หมายถงึ
ความซ่ือสตั ย์ ความภกั ดี ความจรงิ ความม่นั คง และความชอบธรรม ซง่ึ คลา้ ยคลงึ กบั ทาง
ครสิ ตศ์ ลิ ป์ ท่ีสนุ ขั เป็นตวั แทนของความซอ่ื สตั ย์ ความระแวดระวงั และคณุ ธรรม

แกะ (ภาพท่ี 36 แถวซา้ ยลา่ ง) เป็นสตั วท์ ่ีมเี ขาสวยงาม และมีดวงตา
ท่แี ปลกประหลาด โดยท่วั ไปมกั ถกู ใชเ้ ป็นสญั ลกั ษณข์ องซาตาน หรอื ส่ิงช่วั รา้ ย ในความหมาย
ของไพ่ทาโรต์ แกะแทนการกระทาท่ีมงุ่ ม่นั ความคดิ รเิ รม่ิ ความรบั ผดิ ชอบ และความเป็นผนู้ า
ซง่ึ ในทางครสิ ตศ์ ิลป์ แกะเป็นสญั ลกั ษณช์ ยั ชนะของพระครสิ ตต์ ่อหมาป่า และการชนะการต่อสกู้ บั
ซาตาน นอกจากนยี้ งั เป็นสญั ลกั ษณข์ องพลงั ท่ียิง่ ใหญ่อกี ดว้ ย

กระทิง (ภาพท่ี 36 แถวกลางลา่ ง) สตั วเ์ จา้ อารมณ์ ตวั ใหญ่ แข็งแรง
และมีนสิ ยั ดดุ นั ทาใหใ้ นความหมายของไพท่ าโรต์ กระทิงเป็นตวั แทนของความอดทน ความ
ย่งิ ใหญ่ ม่นั คง ความดอื้ ดงึ ไม่ชอบการเปล่ยี นแปลงยืดหย่นุ แต่ในทางครสิ ตศ์ ิลป์ กระทงิ เป็น
สญั ลกั ษณข์ องความอามหติ

หมาป่า (ภาพท่ี 36 แถวขวาลา่ ง) ธรรมชาติของหมาป่ามกั จบั กลมุ่
อยเู่ ป็นฝงู มีความสามคั คีและรกั ในพวกพอ้ ง ซง่ึ สอดคลอ้ งกบั ความหมายในไพท่ าโรต์ หมาป่าเป็น
สญั ลกั ษณข์ องการรวมกลมุ่ ความภกั ดี สติปัญญา และการระแวดระวงั ในทางครสิ ตศ์ ลิ ป์ กลบั ให้
ความหมายท่ตี ่างออกไปในทางลบ ซง่ึ หมายถงึ ความเจา้ เลห่ แ์ สนกล ความหลอกลวง และเป็น
สญั ลกั ษณท์ ่สี ่อื ถึงพญามาร

ปลาวาฬ (ภาพท่ี 37 ซา้ ย) ในไพท่ าโรตป์ ลาวาฬมลี กั ษณะเป็นคน
ท่มี ีครง่ึ ท่อนลา่ งของตวั เป็นหางปลา หมายถงึ การปลดปลอ่ ย ความคดิ สรา้ งสรรค์ ความเหน็ อกเหน็
ใจ แตใ่ นทางครสิ ตศ์ ลิ ป์ หมายถงึ พญามาร ความเจา้ เลห่ ์ ซง่ึ ในสมยั ฟื้นฟศู ลิ ปวทิ ยา ปลาวาฬจะมี
ลกั ษณะไมเ่ หมือนจรงิ แต่คลา้ ยมงั กร แตเ่ ป็นปลาขนาดใหญ่ท่มี ีเกลด็ รุงรงั บา้ งคลา้ ยปลาโลมา

53

แมว (ภาพท่ี 37 กลาง) สตั วท์ ่ีมีความคลอ่ งตวั เยอ่ หยง่ิ และขีอ้ อ้ น ซง่ึ มี
การคน้ พบวา่ อารยธรรมอียปิ ตเ์ คยบชู าแมวอกี ดว้ ย ความหมายในไพท่ าโรต์ แมวแทนการต่นื ตวั รบั รู้
พลงั ในการทางาน และความสามารถทางจติ แตกต่างกบั ทางครสิ ตศ์ ิลป์ ท่ใี หค้ วามหมายของแมวถงึ
ความเกียจครา้ น ตณั หา ราคะตามลกั ษณะนสิ ยั ของแมว

กระต่าย (ภาพท่ี 37 ขวา) ขึน้ ช่ือเรื่องความว่องไว และการต่ืน
ตกใจไดง้ ่าย อีกทั้งยังถูกใช้ส่ือถึงเร่ืองเพศ ซ่ึงในความหมายของไพ่ทาโรต์ กระต่ายหมายถึง
การตัดสินใจอย่างเด็ดขาด กระต่ายเป็นสัตวส์ งั คม เตือนถึงเรื่องความสาคัญของเพ่ือนและ
ครอบครวั การพิจารณาก่อนตัดสินใจ อีกนัยหน่ึงอาจหมายถึงครอบครวั

1.1.1.2 สัตวเ์ ลอื้ ยคลาน

ภาพท่ี 38 สญั ลกั ษณง์ ู กิง้ กา่ และมงั กร
ท่ีมา: ไพท่ าโรตช์ ดุ ไรเดอรเ์ วทของพาเมลา่ โคลแมน สมธิ ปี ค.ศ. 1909

งู (ภาพท่ี 38 ซา้ ย) อสรพษิ ลนิ้ สองแฉก มีพษิ ถกู กลา่ วในตานานอดมั กบั
อฟี ในความหมายของไพท่ าโรต์ งคู อื พลงั ชีวิต การปรบั ตวั การยดื หยนุ่ ในไบเบิลเป็นตวั แทนของความช่วั
การลอ่ ลวง การเกิดใหม่ และการพฒั นา ในทางครสิ ตศ์ ลิ ป์ นนั้ งเู ปรยี บเหมือนพญามาร ซาตาน การลอ่ ลวง
ใหท้ าบาป และอานาจแห่งความช่วั รา้ ย

กิง้ กา่ (ภาพท่ี 38 กลาง) สตั วท์ ่ีสามารถเปลย่ี นรา่ งกายตาม
สภาพแวดลอ้ มได้ สามารถพรางตวั ตอ่ สง่ิ ท่ีเป็นภยั ได้ ในทางความหมายของไพท่ าโรต์ กิง้ กา่ แทนการต่อ
อายุ วสิ ยั ทศั น์ การตระหนกั รู้ และการเกิดใหม่

มงั กร (ภาพท่ี 38 ขวา) ในไพท่ าโรตจ์ ะปรากฏรูปลกั ษณข์ องสงิ่ มีชวี ิตท่ี
แปลกประหลาด คลา้ ยมงั กรผสมงู หรอื ท่ีเรยี กอกี ช่ือวา่ บารซ์ ลิ ิสก์ หมายถงึ อานาจ ความลกึ ลบั ยิ่งใหญ่
ซง่ึ ในทางครสิ ตศ์ ลิ ป์ เช่ือวา่ สง่ิ มีชีวิตชนิดนี้ คือพญามารท่ีคอยต่อตา้ นพระครสิ ตเ์ ชน่ เดยี วกบั งู

54

1.1.1.3 สตั วป์ ี ก

ภาพท่ี 39 สญั ลกั ษณน์ ก เหย่ียว และนกพริ าบ
ท่มี า: ไพท่ าโรตช์ ดุ ไรเดอรเ์ วทของพาเมลา่ โคลแมน สมธิ ปี ค.ศ. 1909

นก (ภาพท่ี 39 ซา้ ย) มกั ถกู ใชเ้ ป็นตวั แทนของอิสระ ความหมายใน
ไพท่ าโรต์ นกเป็นตวั แทนทางความคดิ วญิ ญาณ อดุ มคติท่ีสงู สง่ อสิ รภาพและการครองตาแหนง่
ทงั้ ยงั หมายถงึ การเล่อื นระดบั อกี ดว้ ย ในทางครสิ ตศ์ ิลป์ นกเป็นตวั แทนของจติ วิญญาณท่ีมปี ีก
โบยบิน

เหย่ียว (ภาพท่ี 39 กลาง) สัตวป์ ีกท่ีขึน้ ช่ือว่ามีขนาดใหญ่ กินเนือ้
และมีสายตาท่ีแหลมคม ทาใหใ้ นไพ่ทาโรต์ เหย่ียวหมายความถึงส่ิงท่ีเหนือกว่า การมองท่ีสูง
กว่าท่ัวไป การเพ่ิมขึน้ ความแรง พลัง และศักยภาพท่ีดีของตนเอง ในทางคริสตศ์ ิลป์ เหย่ียว
ป่ า เป็นสัญลกั ษณ์ของความคิดอันช่ัวชา้ ส่วนเหย่ียวบา้ น เป็นสัญลักษณข์ องผูท้ รงศีล

นกพิราบ (ภาพท่ี 39 ขวา) มักถูกใชเ้ ป็นตัวแทนของอิสรเสรีภาพ
ซ่ึงในความหมายของไพ่ทาโรต์ นกพิราบคือจิตวิญญาณ ความหวัง ความบริสุทธิ์ ความ
ทะเยอทะยาน ความรกั ท่ีทรงพลัง สอดคลอ้ งกับทางคริสตศ์ ิลป์ ท่ีใหค้ วามหมายถึงความ
บริสุทธิ์ และสันติภาพ

55

1.1.1.4 สัตวน์ า้

ภาพท่ี 40 สญั ลกั ษณป์ ลา
ท่มี า: ไพท่ าโรตช์ ดุ ไรเดอรเ์ วทของพาเมลา่ โคลแมน สมธิ ปี ค.ศ. 1909

ปลา (ภาพท่ี 40) เป็นสัตวน์ า้ ท่ีไม่สามารถใชช้ ีวิตบนบกได้ เป็น
ตัวแทนของความคิดสรา้ งสรรค์ ความรูส้ ึกนึกคิดในใจ เป็นสัญลักษณข์ องจิตใตส้ านึก ความ
อุดมสมบูรณ์ และความยับยัง้ ช่ังใจ ในทางคริสตศ์ ิลป์ ปลาเป็นสัญลักษณ์ของพระคริสต์ การ
รบั ศีล และการลา้ งบาป

1.1.2 สัตวไ์ มม่ ีกระดกู สันหลัง
สตั วไ์ ม่มีกระดกู สนั หลงั หมายความรวมถึงสตั วท์ ่ีไม่มีแทง่ กระดกู สนั หลงั

สาหรบั ยดึ ตดิ ใหเ้ ป็นสว่ นเดยี วกนั ของรา่ งกาย จดั เป็นสตั วป์ ระเภทท่ไี ม่มีกระดกู และไมม่ ีกระดกู
ออ่ นอยภู่ ายในรา่ งกาย ซง่ึ รวมถงึ สตั วจ์ าพวกแมง แมลง และสงิ่ มีชีวติ จาพวกพยาธิไดอ้ ีกดว้ ย ซง่ึ ใน
สญั ลกั ษณใ์ นไพท่ าโรต์ ไดป้ รากฏสญั ลกั ษณจ์ ากสตั วไ์ มม่ ีกระดกู สนั หลงั จานวน 3 สญั ลกั ษณ์ ดงั นี้

ภาพท่ี 41 สญั ลกั ษณผ์ ีเสอื้ กงุ้ มงั กร และหอยทาก
ท่มี า: ไพท่ าโรตช์ ดุ ไรเดอรเ์ วทของพาเมลา่ โคลแมน สมธิ ปี ค.ศ. 1909

56

ผีเสอื้ (ภาพท่ี 41 ซา้ ย) เป็นสตั วป์ ีกท่มี ีววิ ฒั นาการมาจากหนอน กลายเป็น
ผีเสอื้ ท่มี ีสีสนั สวยงาม เป็นสญั ลกั ษณข์ องการเปล่ยี นแปลง ความหวงั ในชีวิต การเปล่ยี นผ่าน การ
บรรลเุ ปา้ หมาย การใชช้ ีวิตท่ดี ีขนึ้ ในความหมายของไพท่ าโรต์ แต่ในทางครสิ ตศ์ ลิ ป์ ผีเสอื้ เป็น
สญั ลกั ษณแ์ หง่ การฟื้นคนื ชพี ของเยซู และท่วั ไปหมายถงึ วฏั จกั รชีวิตของมนษุ ยไ์ ดอ้ ีกดว้ ย

กงุ้ มงั กร (ภาพท่ี 41 กลาง) สตั วข์ นาดเลก็ ร่างกายถูกห่อหุ้มด้วยเปลือก
แข็งเพ่ือป้องกันตนเอง ในความหมายของไพท่ าโรต์ กงุ้ มงั กร หมายถงึ การจดั การ การฟื้นฟู การ
ปอ้ งกนั และวฏั จกั รชีวติ

หอยทาก (ภาพท่ี 41 ขวา) สตั วข์ นาดเลก็ ขนึ้ ช่ือในเร่อื งการเคล่อื นท่ที ่ี
เช่ืองชา้ และเปราะบาง ในความหมายของไพท่ าโรตน์ นั้ หอยทากแทนการรอคอย รากฐานท่ีม่นั คง
การรกั ษาความปลอดภยั การเดินทางไปขา้ งหนา้ อย่างระมดั ระวงั แตใ่ นทางครสิ ตศ์ ลิ ป์ เช่ือวา่ หอย
ทากเกิดมาจากโคลนตม จงึ เป็นสญั ลกั ษณข์ องคนบาป และความเกียจครา้ น เน่ืองจากไม่มีความ
เพยี รในการหาอาหาร กินง่าย กินแตข่ องใกลต้ วั

1.1.3 คน
สญั ลกั ษณจ์ ากคนในหวั ขอ้ นี้ คอื ทกุ สง่ิ ท่ีเก่ียวขอ้ งกบั มนษุ ย์ ทงั้ รา่ งกาย

อายุ หรอื แมก้ ระท่งั สสารในรา่ งกาย ซง่ึ จะยดึ รูปทรงเป็นหลกั สญั ลกั ษณจ์ ากคนในไพท่ าโรตม์ ี
จานวน 4 สญั ลกั ษณ์ ดงั นี้

ภาพท่ี 42 สญั ลกั ษณเ์ ดก็ , เทวดา, สฟิงซ์ และเลอื ด
ท่มี า: ไพท่ าโรตช์ ดุ ไรเดอรเ์ วทของพาเมลา่ โคลแมน สมธิ ปี ค.ศ. 1909

57

เด็ก (ภาพท่ี 42 บนซา้ ย) หมายถงึ ความสดใส ไรเ้ ดยี งสา บรสิ ทุ ธิ์ การ
เรม่ิ ตน้ ใหม่ การลงทนุ สญั ญาใหม่ การเกดิ หรอื อาจหมายถงึ บตุ รบญุ ธรรม

เทวดา (ภาพท่ี 42 บนขวา) หรอื ทตู สวรรค์ เป็นตวั แทนของความดงี าม ซง่ึ
เป็นสญั ลกั ษณแ์ หง่ ขอ้ ความศกั ดิส์ ทิ ธิ์ ขอ้ มลู สาคญั ความคิด และอดุ มการณท์ ่สี งู สง่ ในความหมาย
ของไพ่ทาโรต์

สฟิงซ์ (ภาพท่ี 42 ลา่ งซา้ ย) เป็นสตั วท์ ่ีทาใหเ้ ห็นไดช้ ดั วา่ ไพท่ าโรตม์ ีความ
เก่ียวขอ้ งกบั อารยธรรมอียิปต์ ซง่ึ ในตานานอียปิ ต์ สฟิงซม์ ีลกั ษณะหวั เป็นมนษุ ยแ์ ละมีรา่ งกายเป็น
สิงโต คอยเฝา้ สสุ านใหแ้ กฟ่ าโรต์ ซง่ึ ในความหมายของไพ่ทาโรต์ สฟิงซเ์ ป็นสญั ลกั ษณข์ องการเป็น
ผปู้ กครอง ปกปอ้ ง และยงั พดู ถงึ ความลบั ของชีวิตไดอ้ ีกดว้ ย

เลือด (ภาพท่ี 42 ลา่ งขวา) หมายถงึ การสญู เสีย การเจบ็ ป่วย การตาย
ในทางครสิ ตศ์ ิลป์ ใหค้ วามหมายของเลือดโดยเนน้ ไปท่ชี ีวิตและวิญญาณ

1.1.4 แหลง่ ธรรมชาติ
สญั ลกั ษณจ์ ากธรรมชาติประกอบไปดว้ ยแหลง่ นา้ ผืนดิน ผืนฟ้า รวมถงึ

สสารบางประการ ซง่ึ ไพท่ าโรตไ์ ดป้ รากฏสญั ลกั ษณจ์ ากแหลง่ ธรรมชาตจิ านวน 11 สญั ลกั ษณ์ ดงั นี้

รูปท่ี 43 สญั ลกั ษณน์ า้ ตก, ทะเล, นา้ แขง็ , หิมะ และฝน
ท่ีมา: ไพท่ าโรตช์ ดุ ไรเดอรเ์ วทของพาเมลา่ โคลแมน สมธิ ปี ค.ศ. 1909

58

นา้ ตก (ภาพท่ี 43 แถวบนซา้ ย) ในความหมายของไพท่ าโรตน์ า้ ตก หมายถึง
อารมณท์ ่ีรุนแรง ฉนุ เฉียว และผลของการไม่ควบคมุ อารมณ์ ในทางครสิ ตศ์ ิลป์ กลบั เป็นสญั ลกั ษณ์
ของการชาระลา้ งใหส้ ะอาด บรสิ ทุ ธิ์ แตย่ งั คงมกี ารใชเ้ ป็นสญั ลกั ษณแ์ ห่งความยงุ่ ยาก หรอื ความ
ลาบากยากแคน้ ในสว่ นนอ้ ย

ทะเล (ภาพท่ี 43 แถวบนกลาง) หมายถึง ความเป็นไปไดท้ ่ไี มส่ นิ้ สดุ ส่งิ ท่ีไม่
สามารถเขา้ ใจไดโ้ ดยงา่ ย พลงั ท่ยี ิง่ ใหญ่รอบตวั และการยอมรบั ซง่ึ อานาจท่ีเหนือกวา่

นา้ แขง็ (ภาพท่ี 43 แถวบนขวา) หมายถงึ การแยกความอดทน ระยะทาง
และการคดั คา้ น อกี ทงั้ ยงั หมายถึงการไตรต่ รองท่ีลา้ ลกึ ไดอ้ กี ดว้ ย

หมิ ะ (ภาพท่ี 43 แถวลา่ งซา้ ย) หมายถงึ การออกไปผจญความลาบาก
ความเหงา สถานการณท์ ่ลี าบาก แต่จะพบความสวยงามระหวา่ งทาง

ฝน (ภาพท่ี 43 แถวลา่ งซา้ ย) หมายถงึ การชาระลา้ ง การลา้ งส่งิ เกา่ ส่งิ ไม่ดี
เพ่ือตอ้ นรบั สงิ่ ใหม่

ภาพท่ี 44 สญั ลกั ษณพ์ ระจนั ทร,์ พระอาทิตย,์ ดวงดาว, ไฟ และภเู ขา
ท่มี า: ไพท่ าโรตช์ ดุ ไรเดอรเ์ วทของพาเมลา่ โคลแมน สมธิ ปี ค.ศ. 1909

พระจนั ทร์ (ภาพท่ี 44 แถวบนซา้ ย) ในทางวทิ ยาศาสตรพ์ ระจนั ทรท์ าใหเ้ กิด
ปรากฏการณน์ า้ ขนึ้ นา้ ลง อกี ทงั้ ยงั เป็นตวั แทนของความออ่ นไหว น่มุ นวล ในความหมาย ไพท่ าโรต์
พระจนั ทร์ หมายถงึ วฏั จกั ร เวลา พลงั จิต การสะทอ้ น การเปล่ยี นผ่าน และเป็นสญั ลกั ษณท์ ่ีส่อื ถึง
ความเป็นผหู้ ญิงท่นี มุ่ นวล ในทางครสิ ตศ์ ลิ ป์ หมายถงึ พระครสิ ต์ แม่พระและความเศรา้ โศกของ
สรรพสิ่งท่ีมีตอ่ การตายของพระครสิ ต์

59

พระอาทติ ย์ (ภาพท่ี 44 แถวบนกลาง) ตวั แทนแหง่ แสงสวา่ ง การเรม่ิ ตน้ ใหม่
และความรุง่ โรจน์ ในความหมายของไพท่ าโรต์ พระอาทติ ยเ์ ป็นตวั แทนของพลงั งาน การเรม่ิ ตน้
ใหม่ ความสวา่ งไสว การเตบิ โต พลงั งานและความคดิ สรา้ งสรรค์ ในครสิ ตศ์ ลิ ป์ เป็นสญั ลกั ษณแ์ ทน
พระครสิ ตแ์ ละแม่พระเช่นเดยี วกบั พระจนั ทร์

ดวงดาว (ภาพท่ี 44 แถวบนซา้ ย) กายภาพของดวงดาวนนั้ จะพบเห็นได้
ตอ่ เม่ือฟ้ามืด ดวงดาวจะสอ่ งสวา่ งขนึ้ เป็นประโยชนใ์ หแ้ ก่การเดนิ ทางในป่าและทะเล นกั เดินทาง
มกั ใชแ้ ทนแผนท่ี ซง่ึ ในความหมายของไพท่ าโรต์ ดวงดาว หมายถึง ความหวงั การนาทาง และการ
หาท่พี ง่ึ เชน่ เดียวกบั ในทางครสิ ตศ์ ลิ ป์ ท่ถี กู ใชเ้ ป็นสญั ลกั ษณแ์ ห่งการนาทาง หรอื ความโปรดปราน
ของพระเจา้

เมฆ (ภาพท่ี 44 แถวลา่ งซา้ ย) หมายถึง การเปิดเผย ความสบั สน การตดั สินใจ
ความคิดท่สี งู ขนึ้ และขอ้ ความจากพระเจา้

ไฟ (ภาพท่ี 44 แถวลา่ งกลาง) ในเชงิ บวกมกั ใชเ้ พ่ือการสอ่ งสวา่ ง และการ
ดารงชีวิต ในทางลบไฟสามารถทาลายลา้ งสง่ิ ต่าง ๆ ได้ ทาใหค้ วามหมายในไพท่ าโรต์ ไฟ หมายถงึ
พลงั สรา้ งสรรค์ การทาลายลา้ ง พลงั การเปล่ยี นแปลง รวมถงึ ความหลงใหล ทะเยอทะยาน
แรงบนั ดาลใจ พลงั และการทดสอบ ซง่ึ ในทางครสิ ตศ์ ิลป์ ไฟเป็นสญั ลกั ษณแ์ หง่ ความมรณะสกั ขี
และศรทั ธาอนั แรงกลา้ ตอ่ ศาสนา มกั ถกู พบในเร่อื งราวของนกั บญุ ต่าง ๆ นอกจากนีย้ งั หมายถงึ
ความทกุ ขท์ รมานในนรกไดอ้ กี ดว้ ย

ภเู ขา (ภาพท่ี 44 แถวลา่ งขวา) หมายถึง ชยั ชนะ ความทา้ ทาย การบรรลุ
และการรบั รู้ อกี ทงั้ ยงั เป็นตวั แทนของกาลเวลา และความอดทนท่ีไม่สนิ้ สดุ

1.1.5 พชื พรรณ
สญั ลกั ษณจ์ ากพืชพรรณในท่ีนีม้ ีจานวนทงั้ หมด 12 สญั ลกั ษณ์ ซง่ึ สามารถ

แบ่งออกไดเ้ ป็น 2 กลมุ่ คอื สญั ลกั ษณพ์ ชื และดอกไม้ จานวน 6 สญั ลกั ษณ์ และสญั ลกั ษณจ์ าก
ผลไมจ้ านวน 6 สญั ลกั ษณ์ ดงั นี้

60

1.1.5.1 พชื และดอกไม้

ภาพท่ี 45 สญั ลกั ษณต์ น้ ไม,้ ดอกกหุ ลาบ, พวงองนุ่ , ดอกลิล,ี ดอกทานตะวนั และหญา้ ธปู
ท่ีมา: ไพท่ าโรตช์ ดุ ไรเดอรเ์ วทของพาเมลา่ โคลแมน สมธิ ปี ค.ศ. 1909

ตน้ ไม้ (ภาพท่ี 45 แถวบนซา้ ย) ตามลกั ษณะปกติของตน้ ไมน้ นั้ จะมี
การเจรญิ เติบโต แผก่ ่ิงกา้ นขยายกวา้ งออกไป ซง่ึ ในไพท่ าโรตต์ น้ ไมแ้ สดงถงึ การเตบิ โต และความ
ย่งั ยืน และตามความหมายในทางครสิ ตศ์ ลิ ป์ ตน้ ไมเ้ ป็นสญั ลกั ษณข์ องชีวิตและความตาย ขนึ้ อยู่
กบั ลกั ษณะกายภาพของตน้ ไมน้ นั้ วา่ มีลกั ษณะสมบรู ณ์ แคระแกรน็ หรอื ยนื ตน้ ตาย

ดอกกหุ ลาบ (ภาพท่ี 45 แถวบนกลาง) โดยท่วั ไปแลว้ มกั ถกู ใชแ้ ทน
ความรกั ความโรแมนติก โดยเฉพาะอย่างยง่ิ ดอกกหุ ลาบสีแดง เป็นตวั แทนของความรกั ท่ีสวยงาม
แต่ดว้ ยกายภาพของดอกกหุ ลาบ จะมีหนามอย่บู รเิ วณตน้ ซง่ึ ถือวา่ เป็นอปุ สรรคหรือบททดสอบ
ของความรกั ในไพท่ าโรต์ ดอกกหุ ลาบแสดงออกถึงความบรสิ ทุ ธิ์ สญั ญา และความงาม อาจ
หมายถึงการเรม่ิ ตน้ ใหม่ หรอื การทดสอบ ในทางครสิ ตศ์ ลิ ป์ กหุ ลาบหมายถงึ ความหย่ิงผยอง ชยั
ชนะ และความรกั ซ่งึ ความรกั นีส้ ามารถเอาชนะทกุ สงิ่ ได้ และหนาม หมายถงึ บาปท่ีมนษุ ยไ์ ด้
กระทา

ดอกลลิ ี (ภาพท่ี 45 แถวบนขวา) มีลกั ษณะเป็นดอกใหญ่ สีขาว มกั
เอาไวใ้ ชใ้ นการแสดงความยนิ ดี และเป็นตวั แทนของความรกั ท่ีบรสิ ทุ ธิ์ ในความหมายของไพท่ าโรต์
ดอกลลิ ีเป็นสญั ลกั ษณข์ องความบรสิ ทุ ธิ์ ความไรเ้ ดยี งสา และความอดุ มสมบรู ณ์ อกี ทงั้ ยงั
แสดงออกถงึ ความบอบบาง และการมีเสรภี าพในตนเอง นอกจากนีย้ งั หมายถงึ สญั ญาณการ
เติบโต การพฒั นา ความสมั พนั ธ์ และการเกิดใหม่ ซง่ึ ในทางครสิ ตศ์ ลิ ป์ ดอกลลิ ่เี ป็นสญั ลกั ษณแ์ ห่ง
ความบรสิ ทุ ธิ์ เป็นดอกไมป้ ระจาตวั แมพ่ ระ และยงั เป็นสญั ลกั ษณข์ องนกั บญุ และพรหมจารี

61

ดอกทานตะวนั (ภาพท่ี 45 แถวลา่ งซา้ ย) มีลกั ษณะสเี หลืองสด มกั
หนั ดอกเขา้ หาแสงอาทิตย์ และเป็นตวั แทนของความอดทนในความรกั ความหมายในไพท่ าโรต์
ดอกทานตะวนั เป็นสญั ลกั ษณข์ องความซื่อสตั ย์ อดทน ม่นั คง รกั เดียวใจเดียว และความภกั ดี ซง่ึ มี
เร่ืองราวของดอกทานตะวนั ในตานานเทพเจา้ กรกี โรมนั คอื เรอ่ื งราวของนางไมต้ นหนง่ึ ท่หี ลงรกั เทพ
เจา้ อะพอลโล คอยเฝา้ มองทกุ ครงั้ ท่ีอะพอลโลชกั ลากดวงอาทิตย์ นางไมท้ าเชน่ นีเ้ สมอจนกระท่งั
เหลา่ เทพเหน็ แกค่ วามรกั ของนาง จงึ ไดเ้ สกนางใหก้ ลายเป็นดอกทานตะวนั ท่มี ีหนา้ ท่ีเฝา้ มองแต่
ดวงอาทติ ยอ์ ยเู่ สมอ

หญา้ ธปู (ภาพท่ี 45 แถวลา่ งกลาง) เป็นไมล้ ม้ ลกุ ตงั้ ตรงใบเด่ยี ว มี
ดอกเป็นแท่งสนี า้ ตาลอมเขียวคลา้ ยธปู ขนาดใหญ่ ความหมายในไพท่ าโรต์ หญา้ ธปู นนั้ เป็น
สญั ลกั ษณข์ องสนั ติ และการประนีประนอม ในทางครสิ ตศ์ ลิ ป์ หญา้ ธูปเป็นสญั ลกั ษณข์ องผทู้ ่มี ี
ศรทั ธาในศาสนา นอกจากนยี้ งั มคี วามเช่ือท่ีวา่ หญา้ ธปู มกั เกดิ บนแผ่นดินท่ีผา่ นการไถบ่ าป

ดอกไอรสิ (ภาพท่ี 45 แถวลา่ งขวา) ท่ีแปลไดว้ า่ สายรุง้ ดอกไมน้ ีต้ งั้
ตามช่ือของเทพเจา้ ไอรสิ ซง่ึ เป็นเทพท่ีคอยสง่ สารแหง่ โอลิมปัส เป็นทตู สวรรค์ ความหมายในไพท่ า
โรต์ ดอกไอรสิ หมายถงึ ความคิด ความคดิ ในใจ ความศรทั ธา ความรอบรู้ และความกลา้ หาญ
ในทางครสิ ตศ์ ลิ ป์ ดอกไอรสิ มกั อย่คู กู่ บั ดอกลิลี เพราะเป็นดอกไมป้ ระจาตวั แมพ่ ระท่ีบง่ บอกถึง
ความโศกเศรา้

1.1.5.2 ผลไม้

ภาพท่ี 46 สญั ลกั ษณพ์ วงองนุ่ , แอปเปิ้ล, ทบั ทิม, ลกู แพร, ฟักทอง และสม้
ท่มี า: ไพท่ าโรตช์ ดุ ไรเดอรเ์ วทของพาเมลา่ โคลแมน สมธิ ปี ค.ศ. 1909

62

พวงองนุ่ (ภาพท่ี 46 แถวบนขวา) มีลกั ษณะเป็นไมเ้ ลอื้ ย ผลสมี ว่ ง
ออกผลเยอะเป็นพวงขนาดใหญ่ ผลองนุ่ มกั จะมาทาเป็นเหลา้ องนุ่ ในความหมายของไพท่ าโรต์
องนุ่ เป็นตวั แสดงออกถึงภาวะเจรญิ พนั ธุ์ ความอดุ มสมบรู ณ์ การแปรสภาพ ความมีนา้ ใจ และการ
ใหพ้ ร อีกทงั้ ยงั เป็นสญั ลกั ษณข์ องความออ่ นเยาวอ์ กี ดว้ ย ในทางครสิ ตศ์ ลิ ป์ อง่นุ เป็นสญั ลกั ษณ์
ของเหลา้ องนุ่ ท่ีเป็นตวั แทนโลหิตแห่งพระครสิ ต์

แอปเปิ้ล (ภาพท่ี 46 แถวบนซา้ ย) ผลไมส้ ีแดงสด ความหมายในไพ่
ทาโรต์ แอปเปิ้ลเป็นผลไมแ้ ห่งความรกั ความสวยงาม ซง่ึ ในทางครสิ ตศ์ ิลป์ นนั้ คาว่าแอปเปิ้ลใน
ภาษาละตนิ สะกดว่า “Malun” เชน่ เดียวกบั คาวา่ ช่วั รา้ ย แอปเปิลจงึ เป็นตน้ ไมแ้ หง่ ความสานกึ ใน
ความดแี ละความช่วั ในคมั ภีรไ์ บเบิล แอปเปิลเป็นตวั แทนของบาป

ทบั ทิม (ภาพท่ี 46 แถวบนกลาง) ผลไมส้ ีแดง เงางามคลา้ ยอญั มณี
กรกี เช่อื วา่ ทบั ทมิ เกิดจากโลกหติ ของเทพไดโอนีซุส มกั ถกู ใชใ้ นการบชู าเทพทางฮนิ ดู ความหมาย
ในไพท่ าโรต์ ทบั ทิมเป็นสญั ลกั ษณข์ องความอดุ มสมบรู ณ์ ความเออื้ อาทร การรวมกนั ใชใ้ นหลาย
วฒั นธรรม เพ่อื เป็นสญั ลกั ษณข์ องการแตง่ งาน ความรกั ความหลงใหล ความหรูหรา และท่ีสาคญั
เป็นสญั ลกั ษณข์ องเพศหญิง นอกจากนนั้ ในทางครสิ ตศ์ ลิ ป์ ทบั ทมิ เป็นสญั ลกั ษณข์ องครสิ ตจกั ร
เป็นเครอ่ื งหมายของเทพเี พอรซ์ โี ฟเน นอกจากนีย้ งั เป็นสญั ลกั ษณข์ องความอดุ มสมบรู ณ์ เน่ืองจาก
อดุ มไปดว้ ยเมลด็

ลกู แพร (ภาพท่ี 46 แถวลา่ งซา้ ย) ผลไมเ้ มืองหนาว รูปรา่ งคลา้ ย
แอปเปิล และคลา้ ยรูปรา่ งเพศหญิง ความหมายในไพท่ าโรต์ ลกู แพรหมายถงึ ความสงบสขุ ภมู ิ
ปัญญา สขุ ภาพ บา้ งวา่ ส่อื ถงึ ความรกั ซง่ึ ในทางครสิ ตศ์ ลิ ป์ มกั ถกู พบอย่ตู ามภาพกาเนิดของพระ
ครสิ ต์ แสดงใหเ้ ห็นถงึ ความรกั ของพระองคต์ อ่ มนษุ ย์

ฟักทอง (ภาพท่ี 46 แถวลา่ งกลาง) ผลสีเหลือง ตน้ มลี กั ษณะเป็นเถา
ท่แี สดงออกถึงความสมบรู ณ์

สม้ (ภาพท่ี 46 แถวลา่ งขวา) ผลไมส้ สี ม้ รสหวานอมเปรยี้ ว เป็นผลไม้
ใหค้ วามสดช่ืน ความหมายในไพท่ าโรต์ สม้ หมายถึง ความสขุ ความเจรญิ รุง่ เรอื ง ในทางครสิ ตศ์ ลิ ป์
สม้ เป็นสญั ลกั ษณแ์ ห่งความบรสิ ทุ ธิ์ พรหมจรรย์ และเอือ้ เฟื้อเผ่ือแผ่ ดอกสม้ สขี าวเป็นเคร่อื งหมาย
ของความบรสิ ทุ ธิ์

63

1.2 สัญลักษณจ์ ากรูปทรงทมี่ นุษยส์ ร้างขึน้
สญั ลกั ษณจ์ ากรูปทรงท่ีมนษุ ยส์ รา้ งขนึ้ สามารถแบ่งออกเป็นหมวดหม่แู รกคอื

ขา้ วของเครอ่ื งใช้ ซง่ึ เป็นของใชท้ ่วั ไป ของใชท้ างการทหาร และของใชท้ างการปกครอง จานวน
ทงั้ หมด 28 สญั ลกั ษณ์ หมวดหมทู่ ่สี องคอื สถานท่อี ยอู่ าศยั จานวน 6 สญั ลกั ษณ์ และหมวดหมู่
สดุ ทา้ ยคือ ยานพาหนะจานวน 1 สญั ลกั ษณ์ ซง่ึ มจี านวนทงั้ หมด 35 สญั ลกั ษณ์ ดงั นี้

1.2.1 ขา้ วของเครื่องใช้

ภาพท่ี 47 สญั ลกั ษณเ์ หรยี ญ, ถว้ ย, ดาบ, ไมเ้ ทา้ , ชดุ เกราะ และโล่
ท่มี า: ไพท่ าโรตช์ ดุ ไรเดอรเ์ วทของพาเมลา่ โคลแมน สมธิ ปี ค.ศ. 1909

เหรยี ญ (ภาพท่ี 47 แถวบนซา้ ย) ตวั แทนธาตดุ นิ ส่อื ถงึ สง่ิ ท่ีมคี ่า ใน
ความหมายของไพท่ าโรต์ เหรยี ญหมายถงึ สงิ่ ท่จี บั ตอ้ งไดภ้ ายนอก อาจเป็นวตั ถุ หรอื เงนิ ทอง
กลบั กนั ในทางครสิ ตศ์ ลิ ป์ กลายเป็นสญั ลกั ษณข์ องพระทรมาน มที ่ีมาจากการทรยศของจดู าส

ถว้ ย (ภาพท่ี 47 แถวบนกลาง) ตวั แทนธาตนุ า้ หมายความถึง อารมณ์
ความรูส้ กึ ความรกั ในทางครสิ ตศ์ ลิ ป์ ถว้ ยเป็นสญั ลกั ษณแ์ ห่งการราลกึ ถึงพระกระยาหารมือ้
สดุ ทา้ ย คอื ถว้ ยท่ีถกู นาไปใสเ่ หลา้ องนุ่ ซง่ึ ในท่นี ีเ้ หลา้ อง่นุ เปรยี บเสมือนโลหติ ของพระเจา้

ดาบ (ภาพท่ี 47 แถวบนขวา) ตวั แทนธาตลุ ม หมายถงึ ความคิด ตรรกะ
ความรู้ การสอ่ื สาร ซง่ึ ในทางครสิ ตศ์ ลิ ป์ สว่ นมากจะใชด้ าบเป็นสญั ลกั ษณส์ ่อื ถึงนกั บุญ

ไมเ้ ทา้ (ภาพท่ี 47 แถวลา่ งซา้ ย) ตวั แทนธาตไุ ฟ หมายถึง ความตอ้ งการ
ความปรารถนา และเรื่องของการงานอาชีพ ความหมายในทางครสิ ตศ์ ลิ ป์ สว่ นมากใชแ้ ทนตวั
นกั บญุ เชน่ เดยี วกบั ดาบ

64

ภาพท่ี 48 สญั ลกั ษณม์ า้ น่งั , มงกฎุ , ตราช่งั , เทียน, ธง และผา้ ปิดตา
ท่ีมา: ไพท่ าโรตช์ ดุ ไรเดอรเ์ วทของพาเมลา่ โคลแมน สมธิ ปี ค.ศ. 1909

ชดุ เกราะ (ภาพท่ี 47 แถวลา่ งกลาง) หมายถงึ การปอ้ งกนั การเตรยี มการ
และความแข็งแกรง่ ซง่ึ การปอ้ งกนั ในท่นี ีส้ ว่ นมากเกิดจากความจาเป็น ในทางครสิ ตศ์ ิลป์ ไดใ้ ห้
ความหมายถงึ ความกลา้ หาญ ปอ้ งกนั สิง่ ช่วั รา้ ย และการรกั เกียรติของอศั วิน

โล่ (ภาพท่ี 47 แถวลา่ งซา้ ย) หมายถงึ การปอ้ งกนั การปกปิด การเตรยี มการ
การปกปอ้ งสงิ่ สาคญั

มา้ น่งั (ภาพท่ี 48 แถวบนซา้ ย) หมายถึง การหยดุ พกั ผ่อนคลาย การใช้
เวลากบั สงิ่ หนง่ึ หรอื การสละเวลาช่วั คราว

มงกฎุ (ภาพท่ี 48 แถวบนกลาง) หมายถึง อานาจ การปกครอง ความ
ยิง่ ใหญ่ การควบคมุ ซง่ึ สอดคลอ้ งกบั ความหมายในทางครสิ ตศ์ ิลป์ ท่ใี หค้ วามหมายวา่ ชยั ชนะ และ
เกียรติยศ

ตราช่งั (ภาพท่ี 48 แถวบนขวา) หมายถงึ ความเสมอภาค ความเทา่ เทียม
และการปรบั สมดลุ เชน่ เดยี วกบั ความหมายในครสิ ตศ์ ลิ ป์

เทยี น (ภาพท่ี 48 แถวลา่ งซา้ ย) หมายถึง การนาทางและความดงี าม แต่
ในทางครสิ ตศ์ ลิ ป์ สว่ นมากเป็นตวั แทนของการฟื้นคนื ชีพของพระครสิ ต์

ธง (ภาพท่ี 48 แถวลา่ งกลาง) หมายถึง การเปล่ยี นแปลง การประกาศ ซง่ึ
ความหมายในทางครสิ ตศ์ ิลป์ คือชยั ชนะ

ผา้ ปิดตา (ภาพท่ี 48 แถวลา่ งขวา) หมายถงึ ความไมเ่ ต็มใจยอมรบั กบั
ความจรงิ เป็นการซ่อนเรน้ การปิดกนั้

65

ภาพท่ี 49 สญั ลกั ษณค์ อ้ น, คมั ภีร,์ เหยอื ก, ตะเกียง, ผา้ คลมุ และไมค้ า้
ท่มี า: ไพท่ าโรตช์ ดุ ไรเดอรเ์ วทของพาเมลา่ โคลแมน สมธิ ปี ค.ศ. 1909

คอ้ น (ภาพท่ี 49 แถวบนซา้ ย) หมายถึง การกระทา การบงั คบั ความคิด
สรา้ งสรรค์ และความสามารถท่ีดใี นการทางาน ซง่ึ ในทางครสิ ตศ์ ิลป์ ส่อื ถึงเครอ่ื งมือท่ใี ชต้ อกตะปู
เพ่ือตรงึ กางเขนพระครสิ ต์

คมั ภีร์ (ภาพท่ี 49 แถวบนกลาง) หมายถึง วทิ ยาการความรู้ ภมู ิปัญญา การ
ถ่ายทอด

เหยอื ก (ภาพท่ี 49 แถวบนขวา) หมายถึง สงิ่ ท่ียดึ ถือในจติ ใจ การนา
ความคดิ ออกมาใชง้ าน

ตะเกียง (ภาพท่ี 49 แถวลา่ งซา้ ย) ส่งิ ท่ีจดุ เพ่ือใหค้ วามสวา่ ง หมายถึง แสง
สวา่ ง ความจรงิ ใจ ในศาสนาฮนิ ดแู ละศาสนาพทุ ธ ตะเกียงเป็นสญั ลกั ษณข์ องชีวติ อกี ทงั้ ยงั เป็น
สญั ลกั ษณข์ องการสกั การะบชู า คณุ ธรรม ความศรทั ธา และการระมดั ระวงั ในทางครสิ ตศ์ ิลป์
ตะเกียงเป็นตวั แทนของความเครง่ ทางศาสนา ความศรทั ธา และความฉลาด

ผา้ คลมุ (ภาพท่ี 49 แถวลา่ งกลาง) หมายถึง ความคลมุ เครือ ความตอ้ งการ
แสงสวา่ ง ความชดั เจน ซง่ึ ในทางครสิ ตศ์ ิลป์ ผา้ คลมุ เป็นสญั ลกั ษณแ์ หง่ การถ่อมตวั และการสละ
ทางโลก

ไมค้ า้ (ภาพท่ี 49 แถวลา่ งขวา) หมายถึง ความยากลาบาก การเจบ็ ป่วย
และอบุ ตั ิเหตุ ในทางครสิ ตศ์ ิลป์ ถกู ใชเ้ ป็นเครอื่ งหมายของนกั บญุ แอนโทนี (Anthony of Padua)
บอกถงึ วยั ชราและรา่ งกายอนั ทรุดโทรม

66

ภาพท่ี 50 สญั ลกั ษณก์ ญุ แจ, โซ,่ แตร, มว้ นกระดาษ, ลกู โลก และเชือก
ท่มี า: ไพท่ าโรตช์ ดุ ไรเดอรเ์ วทของพาเมลา่ โคลแมน สมธิ ปี ค.ศ. 1909

กญุ แจ (ภาพท่ี 50 แถวบนซา้ ย) หมายถงึ สติปัญญา การเปิดเผยความลบั
ภมู ิปัญญา อีกนยั หนง่ึ คือการปิดกนั้ ศกั ยภาพของตนเอง ในทางครสิ ตศ์ ิลป์ หมายถงึ ความสขุ มุ รอบคอบ

โซต่ รวน (ภาพท่ี 50 แถวบนกลาง) หมายถงึ ขอ้ จากดั ความเป็นทาส ความ
ขดั แยง้ การถกู ควบคมุ และการผกู มดั ในทางครสิ ตศ์ ิลป์ ถกู ใชเ้ ป็นสญั ลกั ษณห์ น่งึ ของพระทรมาน
และภาระหนา้ ท่ี

แตร (ภาพท่ี 50 แถวบนขวา) หมายถึง การประกาศชยั ชนะ สง่ิ ท่กี าลงั จะ
เกิดขนึ้ ในไม่ชา้

มว้ นกระดาษ (ภาพท่ี 50 แถวลา่ งซา้ ย) หมายถงึ การประกาศ ขอ้ ตกลง
สญั ญา ความรู้ ภมู ิปัญญาท่ีสบื ทอดต่อกนั มา ในทางครสิ ตศ์ ลิ ป์ มว้ นกระดาษเป็นตวั แทนของ
พรสวรรคด์ า้ นการเขียนและศิลปะ

ลกู โลก (ภาพท่ี 50 แถวลา่ งกลาง) หมายถึง การเขา้ ใกลค้ วามสาเรจ็ ความ
เขา้ ใจ การเปิดใจ และการมองส่งิ ตา่ ง ๆ อยา่ งกวา้ งขวาง ซง่ึ ในทางครสิ ตศ์ ิลป์ เป็นตวั แทนของ
อานาจ กษัตรยิ ์ และเกียรตยิ ศ

เชือก (ภาพท่ี 50 แถวลา่ งขวา) หมายถึง การผกู มดั ขอ้ จากดั และการหยดุ
เพ่อื ใชค้ วามคิด

67

ภาพท่ี 51 สญั ลกั ษณค์ ทางไู ขว,้ คราด, โลงศพ และพวงมาลยั
ท่มี า: ไพท่ าโรตช์ ดุ ไรเดอรเ์ วทของพาเมลา่ โคลแมน สมธิ ปี ค.ศ. 1909

คทางไู ขว้ (ภาพท่ี 51 แถวบนซา้ ย) หมายถงึ ความสมดลุ สขุ ภาพ ความเป็นคู่
และการรวมตวั กนั ของส่งิ ท่ตี รงกนั ขา้ ม

คราด (ภาพท่ี 51 แถวบนขวา) หมายถงึ การทางาน ความม่งั ค่งั
ความสาเรจ็ และการไดร้ บั ความชว่ ยเหลอื

โลงศพ (ภาพท่ี 51 แถวลา่ งซา้ ย) หมายถึง ความคดิ ท่ีไปในทิศทางท่ีไมด่ ี
การพกั ผ่อนจากความคิดและสิ่งแวดลอ้ มตา่ ง ๆ

พวงมาลยั (ภาพท่ี 51 แถวลา่ งขวา) หมายถึง สญั ลกั ษณแ์ หง่ ชยั ชนะ การ
คมุ้ ครอง สนั ตภิ าพ และการทาใหเ้ กิดความบรสิ ทุ ธิ์

1.2.2 สถานทอี่ ย่อู าศยั

ภาพท่ี 52 สญั ลกั ษณเ์ มืองหรอื หมบู่ า้ น, บา้ น, สะพาน, เสา, กระจกสี และซมุ้ ประตู
ท่มี า: ไพท่ าโรตช์ ดุ ไรเดอรเ์ วทของพาเมลา่ โคลแมน สมธิ ปี ค.ศ. 1909

68

เมืองหรอื หมบู่ า้ น (ภาพท่ี 52 แถวบนซา้ ย) หมายถงึ การชมุ นมุ ของผคู้ น
การคมุ้ ครอง ความสามคั คี และการทางานเป็นทีม

บา้ น (ภาพท่ี 52 แถวบนกลาง) หมายถึง ความลบั ท่ลี กึ ท่ีสดุ และสว่ นท่ี
ออ่ นโยน บอบบางท่ีสดุ อกี ทงั้ ยงั หมายถึงการคมุ้ ครอง ปอ้ งกนั และความอบอนุ่ ใจ

สะพาน (ภาพท่ี 52 แถวบนขวา) ประโยชนใ์ ชส้ อยคือมีไวใ้ ชใ้ นการขา้ มผา่ น
แม่นา้ หรอื สถานท่ีตา่ ง ๆ ทาใหค้ วามหมายในไพท่ าโรต์ สะพาน หมายถึง การออกจากจดุ หนง่ึ ไป
อกี จดุ อาจหมายถงึ ทรพั ยากร หรอื ความชว่ ยเหลือ และการขา้ มผ่านความเศรา้ โศก

เสา (ภาพท่ี 52 แถวลา่ งซา้ ย) หมายถึง ความสมดลุ การเจรจาต่อรอง และ
กลยทุ ธ์ ในทางครสิ ตศ์ ิลป์ เสาเป็นสญั ลกั ษณแ์ หง่ พระทรมาน การเฆ่ยี นตี และการเสยี สละ

กระจกสี (ภาพท่ี 52 แถวลา่ งกลาง) หมายถึง การรบั รู้ วิสยั ทศั น์ และศลิ ปะ
ซมุ้ ประตู (ภาพท่ี 52 แถวลา่ งซา้ ย) หมายถึง การเปิดทางเดิน การเรม่ิ ตน้
ทิศทางใหม่ คาถาม หรือสง่ิ ใหม่ท่เี ขา้ มา
1.2.3 ยานพาหนะ

ภาพท่ี 53 สญั ลกั ษณเ์ รือ
ท่มี า: ไพท่ าโรตช์ ดุ ไรเดอรเ์ วทของพาเมลา่ โคลแมน สมธิ ปี ค.ศ. 1909

เรอื (ภาพท่ี 53) หมายถึง การลงมือทา การเคล่อื นไหว การเดนิ ทาง อกี ทงั้
ยงั หมายถงึ ความคิดในจิตใจ แตใ่ นทางครสิ ตศ์ ิลป์ นนั้ เรอื ถกู ใชเ้ ป็นสญั ลกั ษณข์ องครสิ ตจกั ร
เท่านนั้

69

1.3 สัญลักษณจ์ ากรูปทรงทางคณิตศาสตร์
สญั ลกั ษณจ์ ากรูปทรงทางคณิตศาสตรใ์ นไพท่ าโรตช์ ดุ ไรเดอรเ์ วท มีจานวนทงั้

หมด 4 สญั ลกั ษณ์ เป็นสญั ลกั ษณจ์ ากรูปทรงเรขาคณิตจานวน 3 สญั ลกั ษณ์ และสญั ลกั ษณจ์ าก
รูปทรงการนบั ปรมิ าณจานวน 1 สญั ลกั ษณ์ ดงั นี้

รูปท่ี 54 สญั ลกั ษณส์ ามเหลย่ี ม, สเ่ี หลย่ี ม, วงกลม และเครื่องหมายอนนั ต์
ท่มี า: ไพท่ าโรตช์ ดุ ไรเดอรเ์ วทของพาเมลา่ โคลแมน สมธิ ปี ค.ศ. 1909

สามเหล่ยี ม (รูปท่ี 54 แถวบนซา้ ย) หมายถึง สตปิ ัญญา ความสามารถในการรกั
ความรกั ท่ีมีอย่ใู นบพุ การี ความสมดลุ และความคดิ สรา้ งสรรค์

ส่เี หลยี่ ม (รูปท่ี 54 แถวบนขวา) หมายถงึ ความมีเสถียรภาพ เป็นทางการ ความ
ม่นั คง สามารถเช่ือถือได้ และปลอดภยั

วงกลม (รูปท่ี 54 แถวลา่ งซา้ ย) หมายถึง ความสมบรู ณแ์ บบ ครบวงจร การหมนุ
วน วฏั จกั ร และความเป็นหนง่ึ

เลมนสิ เคต (Lemniscate) อนิ ฟินิตี้ (Infinity) หรอื เครอ่ื งหมายอนนั ต์ (ภาพท่ี 54
แถวลา่ งขวา) หมายถงึ พลงั ธรรมชาตทิ ่ีไมส่ นิ้ สดุ วิญญาณ ความคิด และผลท่ีตามมา

ทงั้ สญั ลกั ษณจ์ ากธรรมชาติ สญั ลกั ษณจ์ ากสิ่งท่ีมนษุ ยส์ รา้ งขนึ้ และสญั ลกั ษณ์
จากรูปทรงทางคณิตศาสตร์ มีจานวนทงั้ หมด 85 สญั ลกั ษณ์ สญั ลกั ษณท์ ่กี ลา่ วมาขา้ งตน้ ถกู จดั
วางอยา่ งกระจดั กระจายในภาพประกอบไพท่ าโรต์ เพ่อื ประกอบกนั จนเกิดเป็นความหมายตามไพ่
แต่ละใบ ซง่ึ ไพแ่ ตล่ ะใบนนั้ มีสญั ลกั ษณต์ า่ ง ๆ ประกอบกนั มากท่ีสดุ ถงึ 11 สญั ลกั ษณต์ ่อไพห่ นง่ึ ใบ
แสดงถึงความสาคญั ของสญั ลกั ษณต์ ่อการส่อื สารความหมายในภาพประกอบอยา่ งมาก

70

2. ความหมายของไพท่ าโรตช์ ุดไรเดอรเ์ วท
ความหมายของไพท่ าโรตน์ นั้ ไดม้ ีการบนั ทกึ เป็นลายลกั ษณอ์ กั ษร เพ่อื เป็นแนวทางหรอื

เกิดมาตรฐานในการทานายท่ีตรงกนั ซง่ึ ในไพท่ าโรตช์ ดุ ไรเดอรเ์ วทนนั้ ก็ไดม้ ีการกาหนดความหมาย
ท่ตี ายตวั เอาไวเ้ ชน่ กนั ซง่ึ หากมกี ารนาไพส่ ารบั นีไ้ ปออกแบบ สรา้ งสรรคข์ นึ้ มาใหม่ อย่างไรก็ตาม
ความหมายของไพจ่ ะคงเดิมไม่เปล่ยี นแปลง ซง่ึ ในท่ีนีผ้ วู้ ิจยั ไดอ้ า้ งอิงความหมายจากบทความ
ออนไลนข์ อง ชิซเึ รน็ ทารอท (Shitsuren Tarot) ท่ชี ่ือวา่ ไพช่ ดุ หลกั และไพช่ ดุ รอง เขยี นถงึ ไพช่ ดุ
หลกั ในไพท่ าโรตช์ ดุ ไรเดอรเ์ วท จานวน 22 ใบ ซง่ึ เรยี งลาดบั ตามเลขลาดบั ในไพช่ ดุ หลกั และ
ตามลาดบั ธาตใุ นไพช่ ดุ รองกลา่ วคือ สญั ลกั ษณเ์ หรยี ญแทนธาตดุ นิ สญั ลกั ษณถ์ ว้ ยแทนธาตนุ า้
สญั ลกั ษณด์ าบแทนธาตลุ ม และสญั ลกั ษณไ์ มเ้ ทา้ แทนธาตไุ ฟ แบง่ เป็นธาตลุ ะ 14 ใบเท่ากนั โดยใน
บทนีจ้ ะเรยี งจากลาดบั เลข 1-10 และตามดว้ ยไพบ่ คุ คลจานวน 4 ใบ

2.1 ความหมายไพช่ ุดหลกั
ไพช่ ดุ หลกั สว่ นมากมกี ารอา้ งองิ ประธานของภาพมาจากเทพ และเทพีของกรกี โรมนั

แตค่ งไวซ้ ง่ึ ความเป็นมนษุ ยเ์ ป็นประธานหลกั ของภาพ และแวดลอ้ มดว้ ยสิ่งของหรอื ววิ ทวิ ทศั น์
ตา่ ง ๆ ท่ีลว้ นเป็นสญั ลกั ษณท์ งั้ สนิ้

ไพ่ 0 เทพแหง่ ความสาราญ (The Fools) เป็นตวั แทนของดาวยเู รนสั ธาตลุ ม ใน
ท่ีนีไ้ มไ่ ดห้ มายความถึงคนโง่เสยี ทเี ดยี ว แตย่ งั หมายถึง ความสนกุ สนาน สดใสรา่ เรงิ ขาดความ
รบั ผิดชอบ การเรม่ิ ตน้ การเกิดใหม่ การเสย่ี ง แหกกฎ การเดินทางเผชญิ โชค การเปล่ยี นแปลง คน
ในภาพคอื ไดโอนีซสุ เทพเจา้ แห่งเหลา้ อง่นุ

ไพ่ 1 เทพแหง่ การส่อื สารและเวทมนตร์ (The Magician) เป็นตวั แทนของดาวพธุ
ธาตนุ า้ มกั ถกู พดู ถงึ ในเรอ่ื งของการเจรจา การคา้ การศกึ ษา ความฉลาดหลกั แหลม การติดตอ่
ส่อื สาร การเรม่ิ ตน้ ใหมท่ ่สี าคญั โดยใชค้ วามชานาญ ความเช่ียวชาญ เป็นลกั ษณะของคนท่มี ี
พรสวรรค์ สามารถเรยี นรูไ้ ดอ้ ย่างรวดเรว็ อาจกลา่ วถงึ คนท่ีมีลางสงั หรณห์ รอื มีสมั ผสั ท่ี 6 ไพใ่ บนี้
หมายถึงคนท่เี ป็นนกั คดิ เป็นการเรม่ิ ตน้ ใหม่ท่ีมีแต่สง่ิ ดี ๆ เพราะมีการเตรียมตวั มาแลว้ ไมเ่ หมอื นไพ่
เบอร์ 0 ซง่ึ บคุ คลในภาพคือแอรเ์ มส

ไพ่ 2 เทพีแหง่ ยมโลก (The High Priestess) เป็นตวั แทนของดาวจนั ทร์ ธาตดุ ิน
มกั พดู ถงึ ความสวยงาม มีเสนห่ ์ ออ่ นไหวงา่ ย เพอ้ ฝัน หรอื อาจหมายถึงสถานการณท์ ่ีสบั สนวนุ่ วาย
ลางสงั หรณ์ จติ ใตส้ านกึ การเกบ็ กดทางอารมณ์ หรอื ศาสตรล์ กึ ลบั ท่ีเขา้ มามบี ทบาทในระยะเวลานี้
อาจหมายถึงความเป็นผหู้ ญิงเต็มตวั ลกึ ลบั เขา้ ใจยาก จนิ ตนาการสงู ใชอ้ ารมณเ์ หนือเหตผุ ล
นอกจากนยี้ งั หมายถงึ การเป็นรอง เป็นท่สี องไดด้ ว้ ย บคุ คลในภาพคอื เทพเี พอเซโฟนี

71

ไพ่ 3 เทพีจกั รพรรดนิ ี (The Empress) เป็นตวั แทนของดาวศกุ ร์ ธาตดุ นิ หมายถึง
ดาวแห่งความรกั ครอบครวั การมคี วามสขุ ในชีวิตสมรส ผหู้ ญิงท่ีไดไ้ พใ่ บนีอ้ นาคตมีโอกาสท่ีจะใช้
ชีวิตอยา่ งสบาย ความโอบออ้ มอารี และพรอ้ มท่จี ะเหน็ อกเหน็ ใจผอู้ ่นื เสมอ ไพใ่ บนีอ้ าจหมายถึง
ความรกั การแตง่ งาน การตงั้ ครรภ์ การใหก้ าเนิด ครอบครวั มคี วามสขุ สะดวกสบาย ความมี
ช่ือเสยี ง เกียรตยิ ศ หรอื ฐานะรา่ รวย บคุ คลในภาพคือเทพีเดมเิ ตอร์ หรอื เทพแี ห่งธญั พืชและการให้
กาเนิด

ไพ่ 4 เทพจกั รพรรดิ (The Emperor) เป็นตวั แทนของราศีเมษ ธาตไุ ฟ เม่ือไพ่ใบ
นีป้ รากฏจะหมายถงึ ความม่นั คง ความสาเรจ็ และความรบั ผิดชอบ เป็นไพท่ ่กี ลา่ วถึงความเป็น
ผนู้ า ความเขม้ แขง็ อานาจ ชยั ชนะ บง่ บอกถงึ ผสู้ งู ศกั ดิ์ การมีอานาจบารมี คนมวี าสนา ในไพช่ ดุ
หลกั ใบนีใ้ หค้ วามรูส้ กึ ถึงความม่นั คงไดม้ ากท่ีสดุ คนในภาพคือเทพซุส ซง่ึ มตี วั ตนเป็นคนเจา้ ชู้ แต่มี
ทรพั ยส์ นิ และบรวิ ารมากมาย

ไพ่ 5 เทพแห่งความเมตตา (The Hierophant) เป็นตวั แทนของราศพี ฤษภ ธาตุ
ดิน ซง่ึ เป็นราศีแห่งความม่นั คง หนกั แนน่ ชอบความสงบสขุ ยดึ ถือตามประเพณีท่ีดงี าม เป็นไพท่ ่ี
บง่ บอกถึงความโอบออ้ มอารี ไพใ่ บนีใ้ นภาษาองั กฤษแปลวา่ พระระดบั สงู ทาใหน้ กึ ถึงผใู้ หญ่ หรอื
เด็กท่มี ีความเป็นผใู้ หญ่มาก ๆ นอกจากนีไ้ พใ่ บนยี้ งั ใหค้ วามรูส้ กึ ถึงความอบอนุ่ ปลอดภยั การมี
เหตผุ ล ความถกู ตอ้ ง ความรูท้ ่แี ทจ้ รงิ การชีน้ า ความเป็นผใู้ หญ่ คนท่ไี ดไ้ พใ่ บนีม้ กั เป็นคนชอบสอน
อย่ใู นศลี ธรรม มีความเป็นผใู้ หญ่เต็มตวั ชอบเขา้ สงั คม มีความรูม้ าก ชอบศกึ ษาหาความรูเ้ ป็น
ประจา บคุ คลในไพใ่ บนีค้ ือเทพไครอน (Chiron) บตุ รของซสุ ซง่ึ มีบคุ ลิกท่ีใจเยน็ สขุ มุ รอบคอบ รกั
เดก็ และชอบส่งั สอนชนี้ า

ไพ่ 6 เทพแหง่ ความรกั (The Lovers) เป็นตวั แทนของราศีเมถนุ ธาตลุ ม ไพแ่ หง่
ครู่ กั การพบรกั หรอื ความเสน่หห์ า แตเ่ ป็นความสมั พนั ธท์ ่ีจาเป็นตอ้ งเลือก หรอื จาตอ้ งตดั สนิ ใจ ไพ่
ใบนีใ้ หค้ วามรูส้ กึ ถงึ ความสขุ ทางโลก ความตอ้ งการอยากไดอ้ ยากมี บคุ คลในภาพคอื เทพอีรอส
(Eros) หรอื ควิ ปิด

ไพ่ 7 เทพแหง่ สงคราม (The Chariot) เป็นตวั แทนของราศีกรกฎ ธาตนุ า้
ราศีแหง่ ความแปรปรวนทางอารมณแ์ ละจติ ใจ การเตรียมตวั การเคล่อื นท่ีเดนิ ทาง ความ
กระตอื รอื รน้ การแกไ้ ขปัญหา การลกุ ขนึ้ สู้ ความขยนั ขนั แข็ง เป็นตน้ อกี นยั อาจหมายถงึ ปัญหาท่ี
กาลงั จะเกิดขนึ้ ความยากลาบาก ไพ่ใบนีม้ กั พดู ถงึ ในเรอ่ื งของการตอ้ งเผชญิ หนา้ กบั บางสง่ิ
บางอยา่ งอยู่ แตจ่ ะสามารถผ่านไปไดด้ ว้ ยดี บคุ คลในภาพนีค้ อื เทพเอรสี (Ares) หรอื เทพเจา้ มารส์
ทาใหไ้ พใ่ บนีส้ ามารถแทนถงึ คาเตอื นถึงการขาดสติหรอื ขาดปัญญาในการใชช้ ีวิต

72

ไพ่ 8 หญิงสาวผแู้ ขง็ แกรง่ (The Strength) เป็นตวั แทนของราศสี งิ ห์ ธาตไุ ฟ ราศี
แห่งความสง่างาม มีความนา่ เกรงขาม องอาจ สง่าผ่าเผย หมายถึงผหู้ ญิงท่ีเขม้ แขง็ สามารถพ่งึ พา
ตนเองได้ การใชส้ ตปิ ัญญา ความสขุ มุ ความกลา้ หาญท่ีจะเอาชนะอปุ สรรคตา่ ง ๆ การควบคมุ
อารมณแ์ ละจิตใจของตนเอง อาจตอ้ งเจ็บปวดหรือลาบากกอ่ นจงึ จะดใี นภายหลงั บคุ คลในภาพคอื
เทพีแอตแลนตา้ (Atlanta) ซง่ึ เป็นเทพท่ีทาอะไรรวดเรว็ และมีความสามารถมากมาย และเคย
ปฏญิ าณตนวา่ จะแตง่ งานกบั ผชู้ ายท่ีจบั ตวั เธอไดเ้ ทา่ นนั้ ซง่ึ ก็ไมม่ ีเทพองคไ์ หนรวดเรว็ พอจะจบั ตวั
ได้ ทาใหผ้ ทู้ ่ีไดไ้ พใ่ บนีจ้ ะมสี ถานะโสด อาภพั รกั อาจเพราะเลือกเยอะ หรอื หาคนท่ีเกง่ กวา่ ตนไมไ่ ด้

ไพ่ 9 ชายผโู้ ดดเด่ยี ว (The Hermit) เป็นตวั แทนของราศกี นั ย์ ของดาวพธุ บง่ บอก
ถงึ ความสนั โดษ สมาธิ การเก็บตวั ความเบ่อื หนา่ ย การปลอ่ ยวาง การศกึ ษาอย่างเครง่ ครดั ความ
เกา่ แก่ ความโบราณ เม่ือไดไ้ พใ่ บนีอ้ าจสมั ผสั ไดถ้ งึ ความโดดเด่ยี ว ความเหงา ความเศรา้ แต่นอก
จากนีไ้ พใ่ บนยี้ งั พดู ถงึ ความชานาญในดา้ นใดดา้ นหนง่ึ ไดอ้ ีกดว้ ย บคุ คลในภาพคอื เทพโครนอส
ท่ีถกู บตุ รของตนนาไปขงั ในท่ีโดดเด่ยี วทาใหก้ ลายเป็นท่มี าของไพใ่ บนี้ บคุ คลท่ีไดไ้ พใ่ บนีม้ กั เป็นคน
ท่ีมีความสามารถ ไมร่ บี รอ้ น รูจ้ รงิ ชอบทาอะไรดว้ ยตวั คนเดยี ว มีความคิดลกึ ซงึ้ ไม่ชอบเป็นผู้
ตามใคร และไมช่ อบเขา้ สงั คมเทา่ ไรนกั

ไพ่ 10 เทพีแหง่ พรหมลิขิต (Wheel of Fortune) เป็นตวั แทนแหง่ ดาวพฤหสั
ธาตไุ ฟ เป็นดาวแหง่ ความทะเยอทะยาน ความกา้ วหนา้ ความเจรญิ เติบโต สญั ลกั ษณข์ องความ
เปล่ยี นแปลง เป็นฟา้ หลงั ฝน ไพใ่ บนีเ้ ป็นเร่อื งเก่ียวกบั โชคชะตาฟา้ กาหนด การหมนุ วน การ
เปล่ยี นแปลงตามกาลเวลา หรอื อาจหมายถึงเวรกรรม หรอื สิ่งท่ีไม่แนน่ อนก็เป็นได้

ไพ่ 11 เทพีแหง่ ความยตุ ิธรรม (Justice) เป็นตวั แทนของราศตี ลุ ย์ ธาตลุ ม เป็น
ราศแี หง่ ความเท่ียงตรง ความเสมอภาค ความยตุ ิธรรม การใชเ้ หตผุ ล สตปิ ัญญา การตดั สนิ ใจใน
การแกไ้ ขปัญหา หรอื การตกอยใู่ นสถานการณท์ ่ตี อ้ งตดั สนิ ใจ การตดั สินใจนนั้ ตอ้ งใชเ้ หตผุ ล หา้ ม
ใชอ้ ารมณเ์ ด็ดขาด ไพใ่ บนมี้ ีความหมายเป็นกลาง ไมเ่ ดน่ ดา้ นดหี รอื ดา้ นเสียไปดา้ นใดดา้ นหนง่ึ
บคุ คลในภาพนีค้ อื เทพอี ธีน่า เทพองคน์ ีม้ บี ทบาทในเร่อื งของความสขุ มุ รอบคอบ และการใชเ้ หตผุ ล

ไพ่ 12 เทพแหง่ การบชู ายญั (The Hanged Man) เป็นตวั แทนของดาวเนปจนู
ธาตนุ า้ เป็นดวงดาวแหง่ ความเพอ้ ฝัน ความสญู เสีย ลม้ ละลาย เวทมนตรค์ าถา การตกอย่ใู น
สภาวะท่ียากลาบาก หรือหาหนทางกา้ วหนา้ ไมไ่ ด้ การรอคอยและการอดทนจงึ เป็นคาตอบท่ีดีท่ีสดุ
การเสียสละบางอยา่ งเพ่ือใหเ้ กดิ ความเจรญิ กา้ วหนา้ ไพใ่ บนีไ้ มไ่ ดม้ ีความหมายดา้ นลบเสมอไป
แตย่ งั หมายถึงการอดทน การรอคอย การเขา้ ใจเรยี นรูแ้ ละยอมรบั ในดา้ นลบอาจหมายถงึ ความ
ทกุ ขท์ รมาน ความอดึ อดั ใจ การโดนตรงึ กกั ขงั หนว่ งเหน่ยี ว การโดนบงั คบั ใหท้ าในสงิ่ ท่ไี มช่ อบ เป็น

73

ตน้ บคุ คลในภาพคือเทพโอดิน ท่ยี อมเสยี สละตนหอ้ ยหวั ไวท้ ่ตี น้ ไมแ้ หง่ ชีวิตเพ่ือคน้ หาคาตอบของ
ชีวิตในหลาย ๆ ดา้ น ทาใหไ้ ดร้ บั นิมิตซง่ึ เป็นท่ีมาของแสงรอบศีรษะ

ไพ่ 13 เทพแห่งความตาย (Death) เป็นตวั แทนของราศีพิจิก ธาตนุ า้ ราศีแหง่
ความลกึ ลบั การดบั สญู การสญู เสีย สญั ชาตญาณ การสนิ้ สดุ ของบางสิ่ง และจะเกดิ การเรม่ิ ตน้ กบั
ส่งิ ใหม่ แต่กอ่ ใหเ้ กิดความตงึ เครยี ดและความยากลาบากในการปรบั ตวั หรอื อาจหมายถงึ การ
สญู เสยี ของรกั ความผดิ หวงั ไพใ่ บนีไ้ มไ่ ดพ้ ดู ถงึ ความตายอยา่ งเดยี ว แตย่ งั หมายถงึ การสนิ้ สดุ ของ
บางสงิ่ บางอยา่ ง ดา้ นดีอาจหมายถึงการหมดเวรหมดกรรม หมดภาระหมดทกุ ข์ ดา้ นลบ หมายถงึ
การสญู เสยี การสนิ้ สดุ การตกงาน การเจบ็ ป่วย ความตาย การเลิกราหยา่ รา้ ง ทงั้ นยี้ งั มคี วามหมาย
ท่เี ป็นกลางอกี ดว้ ย คือการเดนิ ทางไกล การไปตา่ งประเทศ การตอ้ งนอนพกั คา้ งแรม บคุ คลในภาพ
นีค้ ือ เทพเฮดสี หรอื ฮาเดส เทพเจา้ แหง่ ความตาย

ไพ่ 14 เทพีแห่งสายรุง้ (Temperance) เป็นตวั แทนของราศธี นู ธาตไุ ฟ เป็นราศี
แห่งการผจญภยั การทอ่ งเท่ยี ว การเปลย่ี นแปลง รกั อสิ ระ การโยกยา้ ย เปล่ยี นแปลง เชน่ ยา้ ยท่ี
ทางาน ยา้ ยบา้ น หรอื อาจหมายถึงชว่ งระยะเวลาท่ยี งุ่ ยาก ตอ้ งพยายามแกไ้ ขสถานการณใ์ หไ้ ป
ในทางท่ีดี ไพน่ ีก้ ลา่ วถงึ ความไม่น่ิง ทงั้ ในเรือ่ งของอารมณ์ รา่ งกาย จติ ใจ หรอื สภาพแวดลอ้ ม เกิด
ความไม่สมดลุ ขนึ้ ตอ้ งมกี ารรบั มือ ตอ้ งมีการเตรยี มตวั เพ่ือรบั การเปล่ยี นแปลง บคุ คลในภาพคือ
เทพเจา้ ไอรสิ ซง่ึ เป็นเทพแหง่ การสง่ ขา่ ว ทาใหต้ อ้ งเคลอ่ื นไหวตลอดเวลา และเป็นเทพแห่งความ
พยายามครงั้ ใหม่อกี ดว้ ย

ไพ่ 15 เทพแหง่ อบายมขุ (The Devil) เป็นตวั แทนของราศีมงั กร ธาตดุ นิ เป็นราศี
แห่งการตอ่ สู้ โลภมาก ชอบการพนนั การเอาเปรยี บ การลมุ่ หลงอยกู่ บั อบายมขุ กามโลกีย์ การเหน็
ผิดเป็นชอบ การยดึ ติดกบั วตั ถเุ สยี จนสามารถทาไดท้ กุ อยา่ งเพ่ือใหไ้ ดต้ ามท่ีปรารถนา ไพใ่ บนวี้ า่
ดว้ ยเรอ่ื งของความลบั อาจหมายถงึ สถานการณ์ หรอื สภาพจติ ใจก็เป็นไดท้ งั้ สนิ้ หรอื อาจหมายถึง
ความคดิ ท่ไี มอ่ ยากใหใ้ ครรู้ ซง่ึ รวมไปถึงความลมุ่ หลง งมงาย มวั เมากบั บางสิ่งทงั้ ท่ีรูต้ วั และไม่รูต้ วั
ดา้ นบวก หมายถึง ความกลา้ ไดก้ ลา้ เสีย กลา้ เส่ยี ง กลา้ ทดลอง การรูท้ นั คนอ่นื หรอื รูท้ นั
สถานการณต์ า่ ง ๆ ไดอ้ ยา่ งรวดเรว็ สว่ นดา้ นลบ หมายถึง ความงมงาย เช่ือโดยไมไ่ ดไ้ ตรต่ รองใหด้ ี
การยดึ ตดิ หรอื อาจหมายถึงบว่ งกรรม หรอื แมแ้ ตไ่ สยศาสตรม์ นตรด์ า บคุ คลในภาพคือ เทพแพน ท่ี
มีหวั เป็นแพะและมีตวั เป็นมนษุ ย์ ดว้ ยความสามารถทาใหเ้ ทพแพนเป็นเทพเจา้ แหง่ สรรพสตั วท์ งั้
ปวง และยงั คอยปกปอ้ งเทพองคเ์ ลก็

74

ไพ่ 16 ตกึ พงั ทลาย (The Tower) เป็นดาวแห่งการทะเลาะวิวาท อบุ ตั เิ หตุ
บาดเจบ็ หนุ หนั พลนั แลน่ การลม้ ละลาย การสญู เสีย ภยั พบิ ตั ิ หรอื การเขา้ โรงพยาบาลอย่างฉกุ เฉิน
ไพใ่ บนีม้ กั พดู ถึงสงิ่ ท่เี กดิ ขนึ้ อยา่ งไมค่ าดฝัน ไมเ่ ป็นไปตามแผนท่ีวางไว้ ในดา้ นบวกของไพใ่ บนีไ้ ม่
คอ่ ยโดดเด่นนกั มีเพยี งคาแนะนาใหร้ ะมดั ระวงั ตวั เป็นพเิ ศษ ท่มี าของไพใ่ บนี้ ประเด็นหลกั อยทู่ ่ี
หอคอยในภาพคือหอคอยบาเบล (Babel Tower) ในตานานศาสนาครสิ ตไ์ ดก้ ลา่ วเอาไวว้ า่ ชาวบาบิ
โลนสรา้ งหอคอยนีเ้ พ่อื ขนึ้ ไปพบพระเจา้ เพ่อื ประกาศศกั ดาถงึ ความเก่งของมนษุ ย์ และตอ้ งการ
พิสจู นใ์ นเรอ่ื งทวยเทพเม่ือสรา้ งสงู ไปเร่ือย ๆ กเ็ กิดฟ้าผ่า ตกึ ถลม่ ไฟไหม้ คนลม้ ตายจานวนมาก

ไพ่ 17 เทพีแหง่ นา้ (The Star) หมายถึงการพกั ฟื้น ความสงบราบรน่ื ความ
สมหวงั แรงบนั ดาลใจ ความจรงิ และขอ้ สงสยั ท่ถี กู เปิดเผย ปัญหาท่ีเกดิ ขนึ้ ไดร้ บั การแกไ้ ขดว้ ยดี
และหมายถงึ การไดร้ บั ขา่ วดี เป็นในเรื่องของความหวงั สงิ่ ดที ่กี าลงั จะเกิดขนึ้

ไพ่ 18 เทพีแห่งแสงเดือน (The Moon) ราศีมีน ธาตนุ า้ เป็นราศแี หง่ ความขดั แยง้
ความขดั แยง้ ความขลาดกลวั การปิดบงั ซอ่ นเรน้ หลมุ พราง เลห่ เ์ หลย่ี ม การหกั หลงั ความ
แปรปรวน เปลา่ เปล่ยี ว ความโศกเศรา้ และวิตกกงั วล ความรูส้ กึ ไมป่ ลอดภยั ไพใ่ บนีเ้ ป็นไพท่ ่ี
เก่ียวกบั อารมณโ์ ดยตรง ความรูส้ กึ ท่ซี อ่ นเรน้ ไวใ้ นความมืด ทาใหไ้ พใ่ บนีไ้ ม่ใชเ่ ร่อื งท่ีแกไ้ ขไม่ไดห้ รอื
เลวรา้ ย หรอื อาจหมายถึง ความรูส้ กึ ออ่ นไหว ความรูส้ กึ คิดถึง

ไพ่ 19 เทพแหง่ ความสวา่ ง (The Sun) เป็นตวั แทนของดาวอาทติ ย์ ธาตไุ ฟ เป็น
ดาวแหง่ ความเจรญิ รุง่ เรอื ง ช่ือเสยี ง เกียรตยิ ศ ลาภลอย ความสาเรจ็ ความรุง่ โรจน์ ความ
เจรญิ รุง่ เรอื ง ความกา้ วหนา้ ความสนกุ สนาน ความอดุ มสมบรู ณ์ ไพใ่ บนหี้ มายถึงความสดใส
ความสขุ ความสาเรจ็ สิง่ ดี ๆ ท่ีกาลงั เขา้ มา ความขนุ่ มวั หายไป

ไพ่ 20 วนั แหง่ การพิพากษา (Judgment) เป็นตวั แทนของดาวพลโู ต ธาตนุ า้ เป็น
ดาวแหง่ การพฒั นา การบารุงรกั ษา ปรบั ปรุงไปในทางท่ดี ีขนึ้ การฟื้นคนื ชีพจากสถานการณท์ ่ีตกต่า
ไปสสู่ ภาพท่ีดขี นึ้ กวา่ เดมิ การต่นื ขนึ้ จากการหลงผิด และไดก้ ลบั ตวั กลบั ใจมาเป็นคนดที ่ีมีคณุ ธรรม
การไดข้ า่ วดีจากส่ิงท่ที าลงไป ไพใ่ บนหี้ มายถึงการตดั สิน ผลของกรรม ผลของการกระทา สง่ิ ท่ีถกู
ปิดไวจ้ ะถกู เปิดเผย สง่ิ ท่ีรอคอยจะถกู สะสาง และเรม่ิ ตน้ ใหม่ตามทางท่ีเราทาไว้

ไพ่ 21 เทพีผสู้ รา้ งโลก (The World) เป็นตวั แทนของดาวเสาร์ ธาตลุ ม เป็นดาว
แห่งความสาเรจ็ หลกั ฐานท่มี ่นั คง โชคลาภ ความสาเรจ็ เสรจ็ สนิ้ อยา่ งสมบรู ณแ์ บบ ความสมหวงั
ความสงบสขุ มีคนคอยสนบั สนนุ ช่วยเหลอื การจบสนิ้ ความสขุ และความมอี สิ ระ ไพใ่ บนีเ้ ป็นใบ
สดุ ทา้ ยในไพ่ชดุ หลกั เป็นการบ่งบอกถึงการหลดุ พน้ จากพนั ธนาการต่าง ๆ แลว้ อีกนยั หนง่ึ อาจ
หมายถึงความพอใจของตวั เอง ความไมม่ ีกงั วลในสถานการณท์ ่ีเกิดขนึ้

75

2.2 ความหมายไพช่ ุดรอง
2.2.1 ธาตดุ นิ
ไพ่ 1 เหรียญ (Ace of Pentacles) การเรม่ิ ตน้ สง่ิ ใหมๆ่ โชคลาภ ขา่ วดีทาง

การเงนิ หรือทางวตั ถุ การเรม่ิ ตน้ สคู่ วามรา่ รวย การลงทนุ ท่จี ะไดร้ บั การตอบแทน ไดร้ บั เงินหรอื ของขวญั
การไดร้ บั โอกาสใหม่ มีสง่ิ ใหม่ ๆ เขา้ มา ซง่ึ เป็นสง่ิ ท่ีจบั ตอ้ งได้ ไพใ่ บนีบ้ ง่ บอกถึงการเรม่ิ ตน้ ท่ีดี

ไพ่ 2 เหรยี ญ (Two of Pentacles) ความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งส่ิงสองสง่ิ ท่ีมี
เปา้ หมายเดียวกนั หรอื ขดั แยง้ กนั อย่างสนิ้ เชิง เป็นไพใ่ บหนง่ึ ท่แี ย่ในเรอ่ื งการเงนิ บง่ บอกถึงความ
ฝืดเคอื ง จงึ ตอ้ งหมนุ เงิน หรือตอ้ งกยู้ มื มา การจดั การเวลา จดั การความสาคญั ใหส้ ง่ิ ตา่ ง ๆ ราบร่ืน การ
ปรบั ตวั สมดลุ อกี นยั หนง่ึ คอื การจบั ปลาสองมือ ไมส่ ามารถเลือกทาอย่างใดอย่างหนง่ึ ไดช้ ดั เจน หาก
เป็นเรือ่ งเงนิ อาจหมายถึงการหมนุ เงนิ การจ่ายหนีใ้ หส้ มดลุ

ไพ่ 3 เหรยี ญ (Three of Pentacles) การเจรญิ เติบโต ความคิดสรา้ งสรรค์
เน่ืองจากความสมั พนั ธข์ องสองสง่ิ เกิดการพฒั นา หรอื ก่อใหเ้ กดิ สงิ่ ท่สี าม เงินทองเขา้ มามาก เน่อื ง
ดว้ ยความสามารถของตนเองท่ีลงมอื ทาหรือลงทนุ ไป มีความเช่ียวชาญ ไพใ่ บนหี้ มายถึงการหารือ
วางแผน การประชมุ การรว่ มมือกนั การวางแผนเพ่อื อนาคตท่ีม่นั คง ถา้ หมายถงึ คนจะหมายถงึ คน
ท่ีมีความสามารถในการก่อสรา้ ง ออกแบบ เช่น วิศวกร หรอื สถาปนิก เป็นตน้

ไพ่ 4 เหรยี ญ (Four of Pentacles) ความม่นั คง ความสาเรจ็ ในระดบั ตน้
ความมรี ะเบียบ ความแขง็ แกรง่ และการพกั ผ่อน หลงั จากเรม่ิ ตน้ ดาเนินการมา เกิดสถานการณท์ ่ี
ตอ้ งประหยดั มธั ยสั ถ์ จะใชจ้ า่ ยฟ่ มุ เฟือยไม่ได้ เพ่ือสรา้ งฐานะใหม้ ่นั คง ไพใ่ บนหี้ มายถึงการหวง
ปอ้ งกนั รกั ษาสิง่ ท่ีมีคา่ ของตนเอง อกี นยั หนง่ึ คือการไมเ่ ปิดเผย ไม่เปิดใจ ไม่ชอบการเปล่ยี นแปลง

ไพ่ 5 เหรยี ญ (Five of Pentacles) ความไมม่ ่นั คง ความขดั แยง้ ความ
ผิดหวงั และการสญู เสยี เน่ืองจากความม่นั คงถกู ทาลาย เกดิ สภาพขาดแคลนทางวตั ถุ ทาส่งิ ใด
ตอ้ งรอบคอบและไตรต่ รองใหด้ ี เช่น ความรกั มติ รภาพ การงาน การยอมรบั จากผอู้ ่นื อกี นยั หนง่ึ คือ
ความไมป่ ลอดภยั ไมม่ ่นั คง แตย่ งั คงมคี นคอยช่วยเหลอื

ไพ่ 6 เหรยี ญ (Six of Pentacles) ความพยายาม และเวลาท่นี าไปสคู่ วาม สาเรจ็
รางวลั ผลตอบแทน และความสมดลุ การไดร้ บั ความช่วยเหลอื จากผมู้ ีนา้ ใจ การไดร้ บั มรดก การไปกหู้ นี้
ยมื สินมา ไพใ่ บนีห้ มายถงึ คนท่ีใจบญุ ใจดี อกี นยั อาจหมายถงึ การเลือกให้ เลือกปฏิบตั ิอกี ดว้ ย

ไพ่ 7 เหรยี ญ (Seven of Pentacles) ความสาเรจ็ ท่ีมาจากความตงั้ ใจ ความ
ม่งุ ม่นั ความเขม้ แขง็ ความพากเพียร สตปิ ัญญา ความฉลาด ความเจรญิ เติบโต ความกา้ วหนา้

76

ค่อย ๆ เป็นไปจนถึงความม่นั คง ไพใ่ บนีห้ มายถงึ การเผชิญสง่ิ ท่เี ราไมร่ ู้ การเผชญิ หนา้ กบั การ
ประเมนิ ผลลพั ธข์ องสง่ิ ท่ที าลงไปวา่ คมุ้ คา่ มากนอ้ ยเพยี งใด

ไพ่ 8 เหรยี ญ (Eight of Pentacles) จากรากฐานท่ีมคี วามม่นั คง เกิดการ
พฒั นาและกา้ วหนา้ ไปสคู่ วามสาเรจ็ มีความสามารถในการหาเงนิ มีความเช่ียวชาญในดา้ นใด
ดา้ นหนง่ึ จนสามารถสรา้ งเงินไดม้ าก ไพใ่ บนีห้ มายถึง การทาหรอื อดทนทาในส่งิ ท่มี ีคณุ ค่า ทาซา้ ๆ
เพ่ือผลลพั ธท์ ่แี นช่ ดั หมายถึงความใสใ่ จ ความตงั้ ใจในการสรา้ งส่งิ ท่ีม่นั คง อีกนยั หน่งึ คอื เป็นเรอ่ื ง
ของงานฝีมือ ประสบการณ์ หรือสิ่งท่เี รียนมา

ไพ่ 9 เหรยี ญ (Nine of Pentacles) เลขจานวนเตม็ หลกั เด่ยี วท่ีสงู สดุ แต่
หมายเลขนีแ้ ฝงความไมส่ มบรู ณอ์ ยู่ เพราะยงั ขาดอกี หน่งึ เลขจงึ เต็มสบิ ความม่นั คงทางการเงนิ
และวตั ถุ แต่ตอ้ งโดดเด่ยี ว ไรค้ เู่ คียงกาย ไพใ่ บนีม้ ีความหมายถงึ ความมีพรอ้ มสมบรู ณ์ ความพอใจ
ในส่งิ ท่ีมีและมีความสขุ แต่ยงั ขาดบางสงิ่ บางอย่างไป ความม่นั คง ปลอดภยั จากทรพั ยส์ ินและ
ความฉลาดท่มี ี การใหร้ างวลั ตวั เองจากการทางาน สมบรู ณพ์ รอ้ มในดา้ นวตั ถุ ทรพั ยส์ ิน

ไพ่ 10 เหรยี ญ (Ten of Pentacles) ความสาเรจ็ ความสมบรู ณแ์ บบ แต่หาก
มีมากเกินไปจงึ สง่ ผลรา้ ย และการสญู เสีย เป็นไพเ่ ศรษฐี ผทู้ ่ีไดไ้ พใ่ บนีจ้ ะมคี วามม่นั คงทางดา้ น
การเงิน มีอสงั หารมิ ทรพั ยม์ ากมาย ไพใ่ บนีม้ ีความหมายถึง ความสขุ ความสมบรู ณ์ ความม่นั คง
ความปลอดภยั อาจหมายถึงครอบครวั ทรพั ยส์ นิ มรดก หรอื การลงทนุ ท่ีม่นั คงและไดผ้ ลตอบแทน
ดี นอกจากนีย้ งั หมายถงึ ครอบครวั ท่ีม่นั คงอบอนุ่ ไดอ้ ีกดว้ ย

ไพม่ หาดเลก็ ถือเหรยี ญ (Page of Pentacles) บคุ คลท่มี ีอายนุ อ้ ยกว่า 25 ปี
หรอื อายนุ อ้ ยกวา่ ผดู้ ู เป็นคนท่ีมีประสบการณท์ ่ียงั นอ้ ย กาลงั สรา้ งพนื้ ฐาน มีข่าวดดี า้ นการเงินเขา้
มา การมีโอกาสหารายได้ การเตบิ โตไปสฐู่ านะท่มี ่นั คง อีกนยั หนง่ึ คอื การเปล่ยี นแปลงไปสสู่ ่ิงใหม่
ๆ ท่ไี ดร้ บั โอกาสเขา้ มา หรอื อาจเป็นการรอคอย การพิจารณาอะไรบางอย่าง

ไพอ่ ศั วินถือเหรยี ญ (Knight of Pentacles) ชายหน่มุ ท่มี ีอายรุ ะหวา่ ง 25 - 35 ปี
หรอื อายเุ ทียบเท่าผดู้ ู หมายถงึ การเดนิ ทาง การแสวงหา สถานการณท์ ่ีกาลงั กา้ วหนา้ มีการพฒั นา
ตนเอง สถานการณท์ ่ดี าเนินไปอยา่ งม่นั คง มีความกา้ วหนา้ หรือหมายถึงการแกไ้ ขปัญหาเรอื้ รงั มานาน
อกี นยั หนง่ึ คอื คนท่ีมีความม่นั คง ทางานเกง่ ขยนั รอบคอบ มีการวางแผนในการใชช้ ีวิต

ไพร่ าชินถี ือเหรยี ญ (Queen of Pentacles) ผหู้ ญิงท่ีมีอายตุ งั้ แต่ 25 ปีขนึ้ ไป
มีบทบาทและหนา้ ท่ีของการเป็นสตรี ลกั ษณะนิสยั อารมณ์ ความสามารถ และบคุ ลกิ ผหู้ ญิงท่มี ี
ฐานะรา่ รวย มีความม่นั คงทางดา้ นวตั ถุ อกี นยั หน่งึ คือผทู้ ่สี มบรู ณพ์ รอ้ ม ดแู ลผอู้ ่นื ไดด้ ี มีความเป็น
แม่ มองโลกตามความเป็นจรงิ

77

ไพร่ าชาถือเหรยี ญ (King of Pentacles) ผชู้ ายอายมุ ากกวา่ 35 ปีเป็นตน้ ไป
มีประสบการณ์ มีเหตผุ ล มีอานาจ ผชู้ ายท่ีมีความม่นั คงในชีวติ เป็นเศรษฐี เป็นผชู้ ายท่ีมี หนา้ ท่ี
ใหญ่โต มีรายไดส้ งู เป็นคนท่ีน่งิ ม่นั คง ทาทกุ อยา่ งท่สี ามารถจบั ตอ้ งไดแ้ ละมองโลกตามความเป็น
จรงิ ค่อนไปทางวตั ถนุ ยิ ม รวมไปถึงความดอื้ ม่นั คงตอ่ ความคดิ ความรูส้ กึ ตนเอง

2.2.2 ธาตุนา้
ไพ่ 1 ถว้ ย (Ace of Cups) หมายถงึ ความรูส้ กึ ใหม่ อารมณใ์ หม่ ความรกั

ใหม่ท่กี าลงั จะเกิดขนึ้ ความสมั พนั ธท์ ่ดี ี มีโอกาสพฒั นาไปในทางท่ดี ี หรอื อาจหมายถงึ ความคดิ
สรา้ งสรรคใ์ หม่ ๆ ในดา้ นศลิ ปะ เพลง หรอื ศาสตรท์ ่ใี ชอ้ ารมณ์

ไพ่ 2 ถว้ ย (Two of Cups) หมายถึง การแลกเปล่ยี นท่ีผสมผสานไดอ้ ย่างลง
ตวั ความสมั พนั ธท์ ่ีเขา้ กนั ไดอ้ ย่างดี ความรกั ความรูส้ กึ โรแมนติก ความรูส้ กึ ท่ลี งตวั หรอื อาจ
หมายถึงการไดส้ งั สรรค์ หรอื ทากิจกรรมท่ที าใหเ้ กดิ ความรูส้ กึ ดี ๆ ตอ่ กนั

ไพ่ 3 ถว้ ย (Three of Cups) หมายถึง ความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งเพ่อื นฝงู สงั คม
การไดส้ งั สรรคป์ ารต์ ี้ หรอื มีงานเฉลิมฉลอง การเขา้ ใจกนั ระหวา่ งเพ่ือนรว่ มงาน

ไพ่ 4 ถว้ ย (Four of Cups) หมายถงึ ความเบ่อื หนา่ ย การเพิกเฉยต่อโอกาสท่ี
เขา้ มา การตดั สินใจประเมนิ ทางเลอื กและโอกาส อาจหมายถงึ ยงั ไมเ่ ปิดใจรบั โอกาสท่กี าลงั จะเขา้ มา

ไพ่ 5 ถว้ ย (Five of Cups) หมายถงึ ความเศรา้ เสียใจจากการสญู เสียท่ีผา่ น
มา หรอื การไมย่ อมรบั สิ่งท่สี ญู เสยี ไป จนไมส่ ามารถเปิดรบั สิ่งดี ๆ ท่เี ขา้ มาใหม่ได้ ยงั คงเสียดายสง่ิ
ท่ีเสยี ไป จนลืมใหค้ วามสนใจกบั สิง่ ท่ียงั เหลืออยู่

ไพ่ 6 ถว้ ย (Six of Cups) หมายถึง ความใจดี ความรกั ท่อี บอนุ่ ความรูส้ กึ เก่า ๆ
การนกึ ถึงเรอ่ื งดี ๆ ในอดีต ครอบครวั บา้ น หรือการไดร้ บั ของขวญั ความรูส้ กึ ในอดีตท่ีกลบั มาอกี ครงั้ หน่งึ

ไพ่ 7 ถว้ ย (Seven of Cups) หมายถงึ ความเพอ้ ฝัน จนิ ตนาการ สง่ิ ท่ีหวงั
แตย่ งั ไมไ่ ดล้ งมือทา มีทางเลือกมากมายท่ีไม่สามารถตดั สินใจเลอื กได้ วา่ ดว้ ยเรื่องของทางเลือก
การตดั สินใจ เพียงแตต่ อ้ งเรม่ิ ลงมอื ทา

ไพ่ 8 ถว้ ย (Eight of Cups) หมายถงึ การเดินหนีออกจากปัญหา หรอื ออก
จากอารมณท์ ่เี ป็นปัญหา ทาใหร้ ูส้ กึ เศรา้ หมอง ความผิดหวงั การยอมแพ้ การทาใจและปลอ่ ย
ปัญหานนั้ ทงิ้ หรอื อาจหมายถงึ การออกเดินทาง การออกจากความรูส้ กึ ท่ีไม่ดตี อ่ ตนเอง

ไพ่ 9 ถว้ ย (Nine of Cups) หมายถงึ ความพอใจ ความหวงั ท่ีไดร้ บั การเติม
เต็ม ความม่นั ใจ และมีความสขุ เกินกวา่ สภาพความเป็นจรงิ เป็นไพท่ ่บี ง่ บอกถงึ ความภมู ิใจ ม่ันใจ
พอใจ อีกนยั หนง่ึ คือ ความม่นั ใจท่ีเกินความเป็นจรงิ หรอื การหลงตวั เอง

78

ไพ่ 10 ถว้ ย (Ten of Cups) หมายถงึ ความสขุ สมหวงั ความสมบรู ณใ์ น
อารมณ์ ความเขา้ กนั ได้ ความผสานกลมกลืน ครอบครวั ท่ีมีความสขุ บง่ บอกถงึ ความสมบรู ณ์
พรอ้ มทางอารมณ์ อกี นยั หนง่ึ คอื ตอ้ งระมดั ระวงั การคดิ เพอ้ ฝัน หรอื การมีความสขุ จนเกินไป

ไพม่ หาดเลก็ ถือถว้ ย (Page of Cups) หมายถงึ การสมั ผสั ไดร้ บั สงิ่ ท่ีทาให้
เรารบั รูค้ วามรูส้ กึ ลกึ ๆ ขา้ งในของตนเอง การเฝา้ รอ ดคู วามรูส้ กึ ท่ีปรากฏออกมา การเปล่ยี นแปลง
เรม่ิ ตน้ ส่ิงใหม่ ๆ ท่สี รา้ งสรรค์ คนท่ีมีความคิดสรา้ งสรรค์ คนท่มี ีความคดิ แบบเด็ก ๆ หรอื อาจ
หมายถงึ การไดร้ บั ข่าวสารท่ที าใหต้ นพงึ พอใจ

ไพ่อัศวินถือถว้ ย (Knight of Cups) หมายถึง ความโรแมนติก คนท่ีมี
เสน่หด์ ึงดูด การพัฒนาในความสัมพันธ์ การจีบ การเขา้ หาอย่างโรแมนติก การเดินหนา้
เดินทาง กระทาการท่ีใชค้ วามรูส้ ึกและจิตใจเพ่ือนาไปสู่ส่ิงท่ีตอ้ งการ อาจหมายถึงการ
เดินทางท่ีใกลแ้ หล่งนา้ ไดด้ ว้ ย

ไพร่ าชินถี ือถว้ ย (Queen of Cups) หมายถึง การเขา้ อกเขา้ ใจผอู้ ่นื จติ ใจท่ี
ดงี าม ออ่ นโยน ใจดี แตอ่ ารมณอ์ อ่ นไหวงา่ ย มีสมั ผสั (Sense) ท่ดี รี บั รูค้ วามรูส้ กึ ของผอู้ ่นื หรอื
หมายถึงความกงั วล และความรูส้ กึ บางอยา่ งท่ียงั ไมช่ ดั เจนออกมา อกี นยั หนง่ึ หมายถงึ ผหู้ ญิงท่ี
สวยงาม มีเสนห่ ์ นอ้ ยใจไดง้ ่าย

ไพร่ าชาถือถว้ ย (King of Cups) หมายถงึ ความม่นั คงทางอารมณ์ แมจ้ ะ
อย่ใู นปัญหาหรือส่งิ ท่ีทาใหอ้ ารมณข์ นุ่ มวั หมายถงึ ชายผเู้ ป็นใหญ่ สามารถควบคมุ อารมณต์ นเอง
ไดแ้ ละเป็นคนจติ ใจดี อกี นยั หน่งึ คอื ความสมดลุ ทางความรูส้ กึ และความคดิ ทาใหท้ กุ อยา่ งราบรื่นดี

2.2.3 ธาตลุ ม
ไพ่ 1 ดาบ (Ace of Swords) หมายถึง ความกระจ่างชดั ในจิตใจ การเรม่ิ ตน้

ทางความคิด ความคิดสรา้ งสรรค์ การตดั สินใจ การติดต่อส่ือสารเพ่อื ใหเ้ กดิ ความชดั เจนทาง
ความคดิ การตดั สินใจท่ที าใหป้ ัญหาตา่ ง ๆ ผา่ นพน้ ไปสสู่ ถานการณท์ ่ีดีขนึ้ เป็นไพแ่ หง่ จดุ เรม่ิ ตน้
ทางความคดิ การตดั สนิ ใจท่เี ดด็ ขาด

ไพ่ 2 ดาบ (Two of Swords) หมายถงึ การคดิ การตดั สนิ ใจบางสิ่งบางอย่าง
มีบางสง่ิ ท่ที าใหต้ ดั สนิ ใจไม่ได้ ไม่สามารถตดั สินใจแกป้ ัญหาดว้ ยหลกั การและเหตผุ ลได้ หรอื การท่ี
ยงั อยากอยนู่ ่งิ ๆ ในสถานการณท์ ่ีไมช่ ดั เจน อกี นยั หน่งึ คอื การปิดกนั้ ทางอารมณใ์ นการตดั สินใจ

ไพ่ 3 ดาบ (Three of Swords) หมายถึง ความเจบ็ ชา้ ความเสยี ใจ ความ
ผดิ หวงั เป็นการบง่ บอกว่าสมองกบั หวั ใจไปคนละทาง อกี นยั คอื อาจไดร้ บั รูค้ วามจรงิ เหตผุ ลต่าง ๆ
ท่สี ามารถทารา้ ยจิตใจได้ ทาใหค้ ณุ รูส้ กึ เศรา้ จิตตก

79

ไพ่ 4 ดาบ (Four of Swords) หมายถึง การพัก ผ่อนคลาย เพิกเฉยต่อ
ปัญหา เป็นการหยดุ เพ่ือพกั ฟื้น เพ่ือใหเ้ กดิ ความสบายใจ เพ่ือฟื้นฟคู วามรูส้ กึ ของตนเองใหด้ ีขนึ้

ไพ่ 5 ดาบ (Five of Swords) หมายถงึ ความขดั แยง้ การตอ่ สทู้ ่มี ีผแู้ พ้ ผชู้ นะ
ไพใ่ บนีห้ มายถงึ การพา่ ยแพ้ ถงึ แมจ้ ะชนะก็จะพบกบั การสญู เสยี บางอย่าง อกี นยั หนง่ึ อาจหมายถงึ
การทะเลาะเบาะแวง้ กนั

ไพ่ 6 ดาบ (Six of Swords) หมายถงึ การเดินตอ่ ไปขา้ งหนา้ การมงุ่ หนา้
ตอ่ ไป ทิง้ ความรูส้ กึ ไมด่ ีเอาไวเ้ บอื้ งหลงั เป็นเวลาแหง่ การเปล่ยี นแปลงท่ีเขา้ มา อีกนยั หนง่ึ หมายถงึ
ความสมั พนั ธท์ ่ียงั ไมจ่ บสนิ้ แตต่ นนนั้ อยากทงิ้ และปลอ่ ยสิ่งไมด่ ีเหลา่ นนั้ เอาไวด้ า้ นหลงั

ไพ่ 7 ดาบ (Seven of Swords) หมายถึง การแอบทาความผิด แอบคดิ หรอื
วางแผนอะไรลบั หลงั การหลอกลวง การทรยศ การหลบเล่ยี งการเผชญิ หนา้ ท่ีตอ้ งเปิดเผยความจรงิ
หรอื อาจหมายถึงการขโมยความคิด ดา้ นลบหมายถงึ การโกง การแอบนินทา ใสร่ า้ ยปา้ ยสี และ
ดา้ นบวกหมายถึง การวางแผนท่ีไมใ่ หใ้ ครรูเ้ พ่อื ผลลพั ธท์ ่ดี กี วา่ การวางแผนทาใหป้ ระหลาดใจ เป็นตน้

ไพ่ 8 ดาบ (Eight of Swords) หมายถึง การถกู จองจา การถกู ควบคมุ ไม่
สามารถไปไหนมาไหนได้ กลบั ตวั ไม่ได้ ไพใ่ บนีบ้ ง่ บอกถึงสถานการณท์ ่ีเราไมส่ ามารถทาอะไรได้ ไม่
สามารถตดั สนิ ใจ ดาเนินการใด ๆ ได้ อกี นยั คือถกู กกั ขงั จากกรอบความคิดของตนเอง

ไพ่ 9 ดาบ (Nine of Swords) หมายถึง ความเศรา้ กดดนั กงั วล จติ ตก
เครยี ด ฝันรา้ ย นอนไมห่ ลบั จมอยกู่ บั ความคิดของตนเอง มกั จะเครียดหรือกดดนั ตนเองมากจนเกินไป

ไพ่ 10 ดาบ (Ten of Swords) หมายถงึ ความลม้ เหลว ความคดิ ความรูส้ กึ
ท่พี งั ทลายลง แสดงออกถงึ ความเจ็บปวดมากมายท่ีไดร้ บั จนถงึ ขนั้ ทนไมไ่ หว คดิ มากจนไมอ่ ยากคดิ
เรอ่ื งเหลา่ นนั้ อีก อกี นยั คอื ส่ิงต่าง ๆ ท่คี ิดมากมากาลงั จะจบลง ทางท่ีสดใสกาลงั เรม่ิ ตน้ หลงั จากนี้

ไพม่ หาดเล็กถือดาบ (Page of Swords) หมายถึง ความสงสยั การเรม่ิ คดิ
มากและรอบคอบ มีเรื่องกวนใจตอ้ งการหาคาตอบ การรอคอยเพ่อื จดั การปัญหาท่ีคา้ งคาใหช้ ดั เจน
ขนึ้ อีกทงั้ ยงั หมายถงึ ความคิดท่ีอยใู่ นช่วงท่มี ีการเปล่ยี นแปลง

ไพอ่ ศั วนิ ถือดาบ (Knight of Swords) หมายถงึ การดอื้ ดงึ เอาชนะ การ
ทะเลาะถกเถียงกนั การตดั สนิ ใจ การติดตอ่ ส่อื สารท่ีรุนแรงรวดเรว็ การฝ่าฟัน อีกทงั้ ยงั หมายถงึ การ
ท่เี ช่ือม่นั ในความคดิ ของตนเอง

ไพร่ าชินีถือดาบ (Queen of Swords) หมายถงึ ผหู้ ญิงท่ีเป็นคนมีเหตผุ ล
สงู สง่ มีความเป็นผนู้ า มีความโดดเด่ยี ว เป็นหญิงสาวท่ไี มม่ ีอดีต และไม่คดิ จะมีความรกั ครงั้ ใหม่
ไพใ่ บนีห้ มายถึงการใชเ้ หตผุ ลควบคมุ ความออ่ นไหว ออ่ นโยนภายในตนเอง

80

ไพร่ าชาถือดาบ (King of Swords) หมายถงึ ความคดิ ท่ีชดั เจน ไมข่ ่นุ มวั
หมายถึงความจรงิ ความชดั เจน ความเป็นของแท้ อีกนยั คือกลา่ วถงึ บคุ คลท่มี ีเหตผุ ล ตรรกะสงู ใชเ้ หตุ
ผลในการตดั สินใจ ใชส้ มองมากกวา่ หวั ใจ หากเป็นบคุ คลจะไม่ค่อยมีอารมณข์ นั หรือ ความโรแมนตกิ

2.2.4 ธาตไุ ฟ
ไพ่ 1 ไมเ้ ทา้ (Ace of Wands) หมายถงึ การเตบิ โต การเรม่ิ ตน้ งานใหม่ แรง

บนั ดาลใจใหม่ ๆ ความรูส้ กึ ท่ีเรม่ิ ลกุ โชน เหมือนไฟท่ีจดุ ติด อาจหมายถงึ โอกาสดา้ นงานใหม่ อาจได้
พบสง่ิ ใหม่ใหห้ ลงใหล

ไพ่ 2 ไมเ้ ทา้ (Two of Wands) หมายถึง การวางแผนอนาคต การมองถงึ
อนาคต ถึงจดุ ท่ตี อ้ งตดั สนิ ใจเลือกเดิน การประเมนิ วา่ จะทายงั ไงตอ่ ไปในอนาคต อาจมีโอกาสดใี น
ดา้ นการงานเขา้ มา

ไพ่ 3 ไมเ้ ทา้ (Three of Wands) หมายถึง การสง่ สิง่ ท่ีเราสรา้ งมาออกไป เช่น
การสง่ งาน สง่ ของ สง่ ความรกั อกี ทงั้ ยงั เป็นการรอผลลพั ธท์ ่สี ง่ ออกไปกลบั มา โดยท่ีคาดเดา
ผลลพั ธน์ นั้ ไมไ่ ด้ ยงั คงสงสยั อยตู่ ลอดเวลา

ไพ่ 4 ไมเ้ ทา้ (Four of Wands) หมายถึง การเฉลมิ ฉลอง งานแต่งงาน ความ
รกั เพ่ือน ครอบครวั ความสาเรจ็ ลลุ ว่ ง ความอบอนุ่ ไพใ่ บนีเ้ นน้ ไปท่คี วามเป็นครอบครวั ท่มี ี
ความสขุ และการไดอ้ ยทู่ ่ามกลางเพ่อื นฝงู

ไพ่ 5 ไมเ้ ทา้ (Five of Wands) หมายถึง การถกเถียง การประชมุ วางแผน
ความขดั แยง้ การแขง่ ขนั ตา่ งฝ่ายต่างตอ้ งการทาใหค้ วามคดิ ของตนสาเรจ็ แตเ่ ป็นการขดั แยง้
แข่งขนั เพ่ือสง่ิ ท่ีดีขนึ้ ในอนาคต

ไพ่ 6 ไมเ้ ทา้ (Six of Wands) หมายถึง ความคบื หนา้ การไดร้ บั ชยั ชนะ การจบ
ปัญหาดว้ ยดี ความม่นั ใจ เช่ือม่นั ในตนเอง ไพใ่ บนีบ้ ง่ บอกวา่ สงิ่ ท่ที าอย่จู ะมีความกา้ วหนา้ คืบหนา้ และ
จะมีผลความสาเรจ็ เกดิ ขนึ้ ความสามารถในการแกไ้ ขปัญหาไดด้ ีทาใหผ้ คู้ นเพ่ือนฝงู ใหก้ ารนบั ถือยกย่อง

ไพ่ 7 ไมเ้ ทา้ (Seven of Wands) หมายถึง การตอ่ สเู้ พ่ือรกั ษาตาแหนง่ รกั ษา
ส่ิงท่ีตนเองตอ้ งการปกปอ้ ง การปกปอ้ งสทิ ธิ์ของตนเอง อาจรูส้ กึ ไมป่ ลอดภยั ตอ่ จดุ ยืนของตนเอง
อีกนยั คืออาจคดิ มากไปเองหรอื กงั วลจนเกินไป และยงั หมายถงึ ชว่ งเวลาท่งี านหนกั อกี ดว้ ย

ไพ่ 8 ไมเ้ ทา้ (Eight of Wands) หมายถงึ ส่งิ ท่ีเกิดขนึ้ กะทนั หนั เขา้ มาอย่าง
กะทนั หนั เกดิ การเปล่ยี นแปลงอย่างรวดเรว็ ส่งิ ท่ีเกดิ ขนึ้ อยา่ งไมท่ นั ตงั้ ตวั สว่ นมากเป็นในทศิ ทางท่ี
ดี หรอื อาจหมายถงึ การเดินทางทางอากาศไดอ้ กี ดว้ ย

81

ไพ่ 9 ไมเ้ ทา้ (Nine of Wands) หมายถงึ การผา่ นความเจ็บ ผ่าน
ประสบการณท์ ่ที าใหเ้ กดิ ความรูท้ ่สี ามารถจดั การได้ การดาเนินตอ่ ดว้ ยประสบการณท์ ่ีมี การระมดั
ระวงั ท่ีเพ่มิ มากขนึ้ ยงั สลู้ ยุ ตอ่ ได้ ไมย่ อ่ ทอ้

ไพ่ 10 ไมเ้ ทา้ (Ten of Wands) หมายถึง ภาระอนั หนกั องึ้ การแบกสง่ิ ต่าง ๆ
ไวอ้ ยา่ งหนกั โดยมีเปา้ หมายท่ีชดั เจน และใกลป้ ระสบความสาเรจ็ ในไม่ชา้ ไพใ่ บนีก้ ลา่ วถงึ ความ
ปรารถนา ความตอ้ งการท่ีเตม็ เป่ียม

ไพม่ หาดเล็กถือไมเ้ ทา้ (Page of Wands) หมายถงึ การเตรียมพรอ้ มผจญ
ภยั ออกเดินทางคน้ หาสงิ่ ใหม่ ๆ ดว้ ยความมงุ่ ม่นั และตงั้ ใจ การเปล่ยี นแปลงสถานการณท์ างาน
การเปล่ยี นระยะ เปล่ยี นสถานะใหพ้ ฒั นาขนึ้ และเตม็ เป่ียมไปดว้ ยแรงผลกั ดนั

ไพอ่ ศั วินถือไมเ้ ทา้ (Knight of Wands) หมายถึง การเดินหนา้ การพฒั นาในสงิ่
ท่ปี รารถนา ท่ตี อ้ งการในจติ ใจ การผจญภยั มีพลงั ในการตอ่ สแู้ ละทาตามความตอ้ งการของตนเอง ไพ่
ใบนีห้ มายถึงการกระทา การเรม่ิ ดาเนินการต่าง ๆ แต่ตอ้ งระวงั ความสะเพรา่ ของตนเอง

ไพร่ าชินถี ือไมเ้ ทา้ (Queen of Wands) หมายถงึ ผหู้ ญิงท่ีมีความมงุ่ ม่นั
ม่นั ใจ มีความหลงใหลในบางสงิ่ บางอยา่ ง เป็นหญิงสาวท่ีเกง่ เร่อื งการทางาน เป็นผนู้ าคนได้ ชอบ
สงั สรรคแ์ ละคอ่ นขา้ งเจา้ ระเบยี บ

ไพร่ าชาถือไมเ้ ทา้ (King of Wands) หมายถึง การเป็นผนู้ าท่ีมีวสิ ยั ทศั นส์ งู
หมายถงึ แรงปรารถนา ความตอ้ งการ ความฝันท่ีรุนแรงและสามารถนาสงิ่ นนั้ มาเป็นแรงขบั เคล่อื น
ได้ แสดงออกถึงความกระตอื รอื รน้ เตม็ เป่ียมไปดว้ ยแรงผลกั ดนั ท่ีดี

3. รูปแบบการสร้างภาพในไพ่ทาโรตช์ ุดไรเดอรเ์ วท
ในท่นี ีผ้ วู้ จิ ยั จะกลา่ วถงึ รูปแบบการสรา้ งไพท่ าโรต์ ท่จี ะกลา่ วถงึ องคป์ ระกอบตา่ ง ๆ ขนั้

พืน้ ฐาน เป็นการอธิบายถงึ รายละเอียดของภาพประกอบหนา้ ไพท่ าโรตช์ ดุ ไรเดอรเ์ วท ทงั้ ตาแหน่ง
ของสญั ลกั ษณต์ ่าง ๆ อีกทงั้ ยงั อธิบายถึงสีหนา้ ทา่ ทาง และรายละเอยี ดของตวั ประธานหลกั ของไพ่
ทาโรตท์ ่สี ว่ นมากเป็นมนษุ ย์ ซง่ึ ในท่ีนเี้ ป็นการศกึ ษาเฉพาะไพท่ าโรตช์ ดุ หลกั จานวน 22 ใบ ซง่ึ เป็น
ไพเ่ ก่ียวกบั เทพและเทพีเป็นสว่ นมาก โดยวิธีการพรรณนา ซง่ึ มรี ายละเอยี ดดงั นี้

82

ไพ่ 0 เทพแหง่ ความสาราญ

ภาพท่ี 55 ไพ่ 0 เทพแห่งความสาราญ
ท่ีมา: Soleeig Fabricius Holm, Major Arcana, accessed September 26, 2019, available
form https://www.pinterest.com/pin/513410426267317704/

ประธานหลกั ของภาพคือ เทพแหง่ ความสาราญ ในรูปรา่ งของชายหน่มุ ผมสที อง สวม
ชดุ ลายดอไมท้ ่ใี หค้ วามรูส้ กึ สดใสรา่ เรงิ ศรี ษะสวมพวงมาลยั ชดู ว้ ยขนนกสีแดง และรองเทา้ หมุ้ ขอ้ สี
เหลอื ง กาลงั กา้ วขาไปยงั ผาสงู ดา้ นหนา้ มือขา้ งหนง่ึ ถือไมพ้ าดบา่ ท่หี อ้ ยถงุ สมั ภาระไว้ มือซา้ ยผาย
ออกนอกตวั ถือดอกกหุ ลาบดอกเล็กสีขาวอย่างเบามือ ใบหนา้ แหงนมองขนึ้ บนทอ้ งฟ้าอยา่ งเพอ้ ฝัน
ไมส่ นถึงอนั ตรายจากหนา้ ผาเบอื้ งหนา้ แมแ้ ต่นอ้ ย มีสนุ ขั สีขาวท่าทางเป็นมติ รมาเป็นเพ่ือนรว่ มทาง
ทา่ มกลางฉากหลงั เป็นทอ้ งฟา้ สีทองราบเรยี บไรเ้ มฆบดบงั ดวงอาทิตยท์ ่ีสาดสอ่ งอยา่ งแรงกลา้ ราว
กบั กาลงั สอ่ งแสงเพ่ือชายหนมุ่ ท่ีอย่ตู รงกลางภาพ มีภเู ขานา้ แข็งสีฟ้าออ่ นตงั้ ตระหง่านอยเู่ บอื้ งหลงั
หนา้ ผา ตดั กบั สีเหลอื งซง่ึ เป็นสหี ลกั ของภาพ ดา้ นบนตรงกลางภาพแสดงลาดบั ของไพ่คอื 0 และ
ดา้ นลา่ งเป็นกรอบคาอธิบายช่ือภาพวา่ “The Fool.”

ไพใ่ บนีม้ ีสญั ลกั ษณส์ าคญั จานวนทงั้ หมด 5 สญั ลกั ษณ์ โดยเป็นสญั ลกั ษณจ์ ากรูปทรง
ธรรมชาตทิ งั้ หมด ไดแ้ ก่ ดวงอาทิตย์ ภเู ขานา้ แขง็ สนุ ขั ดอกกหุ ลาบ และพวงมาลยั องคป์ ระกอบ
ของภาพเนน้ ท่สี ญั ลกั ษณห์ รอื รูปทรงประธานหลกั คอื เทพแห่งความสาราญถกู เนน้ ใหเ้ ดน่ ชดั สฟี ้า
ออ่ นท่ีตดั กบั พนื้ หลงั สเี หลอื งกวา่ 80% ของพนื้ ท่ีภาพ โดยมีสญั ลกั ษณส์ าคญั รองลงมาประกอบ
ความหมายท่สี ว่ นใหญ่ท่ีส่ือถึงการเรม่ิ ตน้ ใหม่ ความทา้ ทาย ความบรสิ ทุ ธิ์ ความไรเ้ ดยี งสา เป็นตน้

83

ไพ่ 1 เทพแหง่ การสือ่ สารและเวทมนตร์

ภาพท่ี 56 ไพ่ 1 เทพแห่งการส่อื สารและเวทมนตร์
ท่ีมา: Soleeig Fabricius Holm, Major Arcana, accessed September 26, 2019, available
form https://www.pinterest.com/pin/513410426267317675/

ประธานของภาพคอื เทพแหง่ การส่อื สารและเวทมนตร์ ในรูปรา่ งของชายหน่มุ ผมเขม้
สวมชดุ ยาวสีขาวทบั ดว้ ยเสอื้ คลมุ ยาวสแี ดง คาดเอวดว้ ยเข็มขดั รูปรา่ งงู ปรากฏสญั ลกั ษณน์ ิรนั ดร์
ลอยเหนือหวั มือขวาชขู นึ้ ดา้ นบนถือแทง่ สขี าวคลา้ ยเทียน มือซา้ ยชนี้ วิ้ ลงผืนดนิ เบอื้ งหนา้ มโี ต๊ะไม้
ท่ีวางของ 4 อยา่ ง ไดแ้ ก่ เหรยี ญ ถว้ ย ดาบ และไมเ้ ทา้ ดา้ นบนและดา้ นลา่ งของไพเ่ ป็นพมุ่ ดอกไม้
ประดบั ดว้ ยดอกกหุ ลาบสแี ดงและดอกลลิ ีสีขาว ตดั กบั พืน้ หลงั สเี หลอื ง ดา้ นบนกลางภาพแสดง
ลาดบั ของไพ่คอื 1 และดา้ นลา่ งเป็นกรอบอธิบายช่ือภาพวา่ “The Megician.”

ไพใ่ บนีม้ ีสญั ลกั ษณส์ าคญั จานวนทงั้ หมด 9 สญั ลกั ษณ์ ไดแ้ ก่ สญั ลกั ษณจ์ ากธรรมชาติ
จานวน 3 สญั ลกั ษณ์ คอื งู ดอกกหุ ลาบและดอกลิลี สญั ลกั ษณจ์ ากรูปทรงท่มี นษุ ยส์ รา้ งขนึ้ จานวน
5 สญั ลกั ษณ์ คือเทียนไข เหรยี ญ ถว้ ย ดาบ และไมเ้ ทา้ สญั ลกั ษณจ์ ากรูปทรงทางคณิตศาสตร์
จานวน 1 สญั ลกั ษณ์ คอื สญั ลกั ษณอ์ นนั ต์ องคป์ ระกอบภาพมปี ระธานโดดเดน่ ดว้ ยสแี ดงตดั กบั พืน้
หลงั สีเหลอื งถงึ 80 % แมส้ ญั ลกั ษณข์ นาดเลก็ และอย่รู ะยะหลงั แตย่ งั คงความโดดเด่นประกอบกบั
สญั ลกั ษณท์ ่ีใหค้ วามหมายบวก ทงั้ ดา้ นความสมั พนั ธ์ และนิสยั จากสญั ลกั ษณด์ อกกหุ ลาบและ
ดอกลิลี หรอื แมแ้ ต่สง่ิ ของบนโต๊ะสอื่ ถงึ เรอ่ื งการเงิน การงาน ความคดิ และอารมณ์ แสดงใหเ้ ห็นถงึ
ความสามารถของเทพในภาพ

84

ไพ่ 2 เทพแี หง่ ยมโลก

ภาพท่ี 57 ไพ่ 2 เทพีแห่งยมโลก
ท่ีมา: Soleeig Fabricius Holm, Major Arcana, accessed September 26, 2019, available
form https://www.pinterest.com/pin/513410426267317634/

ประธานของภาพคอื เทพีแหง่ ยมโลก ในรูปรา่ งหญิงสาวผิวเหลอื ง ใบหนา้ สงบเสง่ยี ม
แต่งกายมดิ ชดิ ดว้ ยเสือ้ ผา้ สสี วา่ งปลายของผา้ คลา้ ยนา้ ตก สวมมงกฎุ คลา้ ยพระจนั ทร์ ถือมว้ น
กระดาษเขียนวา่ “Tora” บรเิ วณพืน้ สีเหลอื งปรากฏพระจนั ทรเ์ สยี้ ว หญิงสาวน่งั อย่างสงบมี
เบอื้ งหลงั เป็นผา้ กนั้ ฉากลายทบั ทมิ และตน้ ปาลม์ ท่ขี ึงอย่รู ะหวา่ งเสาสองตน้ เสาดา้ นขวาของหญิง
สาวเป็นสดี าสลกั ตวั อกั ษร “B” เสาดา้ นซา้ ยหญิงสาวมีสขี าวสลกั อกั ษร “J” ผา้ กนั้ ฉากท่ไี มส่ ามารถ
กนั้ ทวิ ทศั นเ์ บอื้ งหลงั ไดห้ มด ยงั คงเห็นทะเลอย่บู า้ งเลก็ นอ้ ย ดา้ นบนตรงกลางแสดงลาดบั ของไพ่
คือ 2 และดา้ นลา่ งเป็นกรอบอธิบายช่อื ภาพวา่ “The High priestess.”

ไพใ่ บนีม้ ีสญั ลกั ษณจ์ านวนทงั้ หมด 5 สญั ลกั ษณ์ ไดแ้ ก่ นา้ ตก พระจนั ทร์ ทบั ทมิ เสา
และมว้ นกระดาษ องคป์ ระกอบของภาพยงั คงมีประธานภาพอย่กู ึง่ กลาง สีในภาพมีสฟี า้ มากกวา่ สี
เหลอื งเพียงเลก็ นอ้ ย และมีสขี าวและดาประกอบในสดั สว่ นท่เี ท่า ๆ กนั สญั ลกั ษณร์ องสว่ นมากเป็น
การใหค้ วามหมายโดยการส่อื ถงึ ความลกึ ลบั เสนห่ ข์ องผหู้ ญิง ความโลเลคาดเดาไม่ได้ จาก
สญั ลกั ษณจ์ าพวกทะเลและพระจนั ทร์ และส่อื ถงึ เร่อื งเหนือธรรมชาติ การหย่งั รู้ การสรา้ งสมดลุ
จากสญั ลกั ษณจ์ าพวกเสาและมว้ นกระดาษ “Tora”

85

ไพ่ 3 เทพีจักรพรรดินี

ภาพท่ี 58 ไพ่ 3 เทพีจกั รพรรดนิ ี
ท่มี า: Soleeig Fabricius Holm, Major Arcana, accessed September 26, 2019, available
form https://www.pinterest.com/pin/513410426267317608/

ภาพท่โี ดดเดน่ ดว้ ยหญิงสาวรา่ งทว้ ม ผมสีทองเป็นลอน สวมเสอื้ ผา้ ชดุ ยาวสีขาว
ลวดลายสแี ดง สวมรองเทา้ สแี ดงโผลใ่ หเ้ ห็นเพยี งหนง่ึ ขา้ ง สวมเคร่อื งหวั เป็นมงกฎุ ใบมะกอก
ประดบั ดว้ ยรูปดาวสีขาวหลากหลายดวง มือขา้ งซา้ ยวางบนตกั ตนเอง และมือขวายกขนึ้ เลก็ นอ้ ย
เพ่อื ชคู ทาทรงกลม หญิงสาวน่งั บนแทน่ หนิ ท่มี ีผา้ และเบาะสีแดงรองเอาไวท้ า่ มกลางธรรมชาติ ขา้ ง
แท่นหินมโี ลห่ นิ สลกั สญั ลกั ษณเ์ พศหญิงเอาไว้ เบือ้ งหลงั หญิงสาวเป็นทวิ ทศั นป์ ่าเขา ทอ้ งฟา้ โปรง่ สี
ทองสวา่ ง มีตน้ ไมน้ านาพนั ธดุ์ อู ดุ มสมบรู ณ์ และนา้ ตกสงู อยไู่ กล ๆ ระยะหนา้ เป็นดงดอกกา้ นธูปสี
เหลืองทอง ตรงกลางดา้ นบนของภาพเป็นจดุ สาหรบั ลาดบั เลข ในท่นี ีเ้ ป็นเลขโรมนั ลาดบั ท่ี 3 และ
ดา้ นลา่ งของภาพประกอบเป็นพนื้ ท่ีสาหรบั ช่ือไพ่ ซง่ึ ไพใ่ บนีม้ ีช่ือวา่ “The Empress”

ไพใ่ บนีม้ ีสญั ลกั ษณส์ าคญั จานวน 6 สญั ลกั ษณ์ ไดแ้ ก่ ดวงดาว ตน้ ไม้ ทบั ทิม นา้ ตก
ดอกหญา้ ธูปและโล่ โทนสใี นภาพเป็นสโี ทนรอ้ นคลมุ ท่วั ภาพ แทรกดว้ ยสีโทนเยน็ ของสเี ขียวจาก
ตน้ ไม้ และสฟี ้าจากนา้ ตกเพียงเลก็ นอ้ ยเทา่ นนั้ ประธานของภาพถกู จดั ไวก้ ่งึ กลางภาพและมีขนาด
ใหญ่ และยงั คงใชร้ ูปทรงของมนษุ ยเ์ ป็นประธานหลกั ลอ้ มรอบดว้ ยสญั ลกั ษณท์ ่ีกลา่ วไวข้ า้ งตน้ จะ
เหน็ ไดว้ า่ สญั ลกั ษณใ์ นไพใ่ บนีส้ ว่ นมากเป็นสญั ลกั ษณจ์ ากรูปทรงธรรมชาตจิ านวน 5 สญั ลกั ษณ์
และสญั ลกั ษณจ์ ากรูปทรงท่ีมนษุ ยส์ รา้ งขนึ้ 1 สญั ลกั ษณ์