ทำเนียบรุ่น76 ครบรอบ 50 ปี

รองศาสตราจารย์ แพทย์หญงิ วิไลพร โพธิสวุ รรณ

11 กรกฎาคม 2564

ตมุ้ กับตมิ๋ เรยี น ม.8 ห้อง 136 ดว้ ยกนั เรียน Sc. ดว้ ยกัน เข้าเรียนศริ ริ าชดว้ ยกนั อยู่หอหญงิ สงิ หอห้อง
เดียวกัน ตุ้มชอบนอนคว่ำอ่านหนังสือกับพื้น ตุ้มชอบชวนเพื่อนเที่ยวพัทยาหัวหินระยองเพราะพี่ตั๋งมีบ้านที่
หินวง สัตหีบ และมีญาติทำบ้านพักชายทะเลระยอง คือ บ้านวังแก้ว พวกเราได้นั่งเรือตังเกเที่ยวเกาะล้าน
ทรายขาวละเอยี ดอนั เงียบสงบ นับวา่ ติม๋ ไดม้ ีประสบการณก์ ับทะเลเพราะต้มุ

ตุ้ม ชอบงานศิลปะเป็นชีวิตจิตใจ บ้านตุ้มที่ซอยรางน้ำ ตุ้มถักโครเชต์ทำม่านหน้าต่างทุกบาน
ปักครอสติสชบุเก้าอี้หลุยส์นั่งกินข้าวและชุดรับแขกสวยงาม ทำปกสมุดอีกสารพัด นับว่ามีความเพียรเป็นเลิศ
ตุ้ม เรียนวาดสีน้ำและวาดได้สวยงาม ถึงขนาดจัดนิทรรศการแสดงภาพวาด และรวมเล่มจำหน่ายบำรุงศูนย์
ถันยรักษ์ที่ตุ้มร่วมบุกเบิกก่อตั้งจนก้าวหน้า และเป็นที่พึ่งด้านการตรวจมะเร็งเต้านมของเพื่อนและญาติ
บ้านใหม่ของตุ้มที่พุทธมนฑลกว้างขวางรม่ รื่น ร่มเย็นเพราะมีต้นไม้เยอะ มีสระน้ำ มีกอบัว และมีคลอง ปีหนึ่ง
ในวันเกิดต้มุ เพอ่ื นๆได้มโี อกาสมารว่ มงานอันสุดประทับใจ เพราะนอกจากจะได้กินอาหารอร่อยสนกุ สนานแล้ว
ยังได้เรียนวาดรูปจากครู และได้รูปสวยงามฝีมือตัวเองเป็นที่ระลึกด้วย ตุ้มชอบต้นไม้ ชอบทำไร่ทำสวน ได้ผล
บา้ งไมไ่ ด้ผลบา้ ง แตท่ า่ ทางมคี วามสุข เคยเอาพริกเอามะนาวมาอวด มาแจกเพ่อื น

ตุ้ม เป็นรังสีแพทย์ผู้เชี่ยวชาญการตรวจ ultrasound เต้านม เขียนตำราและไปบรรยายต่างประเทศ
บอ่ ยๆ สว่ นพ่ตี ๋งั สามีต้มุ กเ็ ปน็ หมอผา่ ตัดทรวงอกโดยเฉพาะเต้านม เป็นคนนา่ รักมากใจดีมเี มตตา จึงไดเ้ ปน็ ทพี่ ่ึง
ช่วยเหลือเพื่อนๆตุ้ม ตั้งแต่เป็นแฟนจนถึงบัดนี้ ตุ้มมีครอบครัวที่สมบูรณ์ มีลูก มีหลานอบอุ่น มีผลงานมี
ชื่อเสียง ระยะหลังเห็นตุ้มทำบุญเข้าหาศาสนา อาจทำมานานแต่ไม่ให้เพื่อน รู้ก็ได้ ล่าสุดได้นำลูกชายบวช
เพ่ือนๆขออนโุ มทนาบุญด้วย งานแต่งงานลูกสาวตี้ เมอ่ื 3 ปีกอ่ น ตุ้มและพี่ตั๋ง ทำหน้าที่เถ้าแก่ได้อย่างสมบูรณ์
แบบ ซงึ่ เจ้าตัวบอกวา่ ตอ้ งทอ่ งบทและต้องซอ้ มหลายครงั้ สรา้ งความชนื่ ชมและซาบซึง้ แก่เจา้ ภาพมาก

ในปี 2561-2562 ทั่วโลกรวมทั้งประเทศไทยเกิดโรคโควิด 19 ระบาดใหญ่รุนแรงและควบคุมไม่ได้
ทำให้ตุ้มต้องจากพวกเราไป เมื่อ 11 กรกฎาคม 2564 ติ๋มและเพื่อนๆทุกคนสุดแสนอาลัยและคิดถึงตุ้มนะ
ขอบคุณทเ่ี ราได้เปน็ เพอ่ื นกนั ขอให้ตุม้ ไปสูท่ ่สี วยงามและมีความสขุ นะ

แพทย์หญิงมยุรา กสุ ุมภ์

1999

อาลยั เพอื่ น

ตะวนั ขน้ึ แล้วลาลบั กบั ท้องฟา้
ข้ึนแล้วลา มิลาลบั กลบั มาใหม่
แตเ่ พื่อนฉัน นบั แตว่ ัน จากกันไกล
กม็ ไิ ด้ หวนคืนมา เฝา้ อาลยั
เคยเรยี น เลน่ ด้วยกนั เมื่อวนั ก่อน
ห้าสบิ ปี นกึ ยอ้ น ยังจำได้
แมว้ ่าเพ่ือน สถิตอยู่ แหง่ หนใด
เพอ่ื นอย่ใู น ใจเรา นานเท่านาน...

ศาสตราจารยเ์ กยี รติคณุ แพทยห์ ญงิ ชศู รี พศิ ลยบตุ ร

200





203

204

205



207

208



210

211



213

214



216

217



219

220



222

223



225

226



228

229



231

232



234

บนั ทึกรว่ มสมยั ศริ ิราช 76

“ศริ ริ าช” คณะแพทยศาสตร์ 3 มหาวทิ ยาลยั

นายแพทยส์ ุธี เกียรตชิ ยั พิพัฒน์

คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล เป็นโรงพยาบาลและโรงเรียนแพทย์แห่งแรกที่ใหญ่และเก่าแก่ที่สุด
ของประเทศไทย ได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว สถาปนาขึ้นเม่ือ
วันที่ 26 เมษายน พ.ศ. 2431 พระราชทานนามว่า “โรงศิริราชพยาบาล” ต่อมาได้โปรดเกล้าให้จัดตั้งโรงเรียน
แพทย์แห่งแรกของไทยขึ้น นาม “โรงศิริราชแพทยากร” (พ.ศ. 2433) และเริ่มเปิดสอนตั้งแต่วันที่ 5 กันยายน
พ.ศ. 2433 นักศึกษาแพทย์รุ่นแรกได้สำเร็จการศึกษาและได้รับประกาศนียบัตรแพทย์ พ.ศ. 2436 ต่อมาเม่ือ
พ.ศ. 2443 โรงเรียนแพทย์น้ีได้รับพระราชทานนามจากพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
วา่ “ราชแพทยาลยั ”

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจา้ อยู่หัว
และสมเดจ็ พระบรมราชินีนาถ เสดจ็ ฯ เปิด
ตึกโรงเรียนแพทยากรและพระราชทาน
นามใหม่วา่ โรงเรยี นราชแพทยาลัย

สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมขุนสงขลานครินทร์
ทรงฉายภาพร่วมกับอาจารย์และนิสิต
ค ณ ะ แ พ ท ย ศ า ส ต ร์ แ ห ่ ง จ ุ ฬ า ล ง ก ร ณ
มหาวทิ ยาลัยเม่อื พ.ศ. 2471

223366

จากโรงเรียนราชแพทยาลยั ต่อมาได้พัฒนาขึ้นเป็นคณะแพทยศาสตร์จัดการเรียนการสอนระดับปริญญา
ตรีแห่งแรกในประเทศไทย การพัฒนาเป็นลำดับ ดงั นค้ี ือ

1. คณะแพทยศาสตร์ แห่งจุฬาลงกรณมหาวิทยาลยั (พ.ศ. 2460 – 2476)
เริม่ 6 เมษายน พ.ศ 2460 (พระบาทสมเดจ็ พระมงกฎุ เกลา้ เจ้าอย่หู วั ทรงสถาปนา จฬุ าลงกรณ
มหาวทิ ยาลยั ข้ึนเมือ่ วนั ที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2460)

2. คณะแพทยศาสตร์และศิริราชพยาบาล จฬุ าลงกรณมหาวิทยาลยั (พ.ศ. 2476 – 2485)
พ.ศ. 2476 เปลีย่ นชอื่ คณะใหม่ แตย่ ังคงสงั กดั เดิมคือจุฬาลงกรณมหาวทิ ยาลัย

3. คณะแพทยศาสตรแ์ ละศริ ริ าชพยาบาล มหาวทิ ยาลัยแพทยศาสตร์ (พ.ศ. 2485 – 2512)
วนั ที่ 10 มนี าคม พ.ศ. 2485 ตงั้ มหาวิทยาลยั แพทยศาสตร์ข้ึน จึงย้ายคณะแพทยศาสตร์และ
ศิริราชพยาบาล พร้อมท้ังคณะทนั ตแพทยศาสตร์ เภสัชศาสตร์ และ สตั วแพทยศาสตร์ จาก
จุฬาลงกรณมหาวทิ ยาลัย มาต้ังเป็นมหาวทิ ยาลัยแพทยศาสตร์

4. คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลยั มหิดล (พ.ศ. 2512 - ปจั จุบนั )
วนั ที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2512 เปลี่ยนนาม มหาวทิ ยาลยั แพทยศาสตร์ เป็นมหาวิทยาลัยมหิดล และ
เปลี่ยนชือ่ คณะแพทยศาสตร์และศริ ริ าชพยาบาล เปน็ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล โดยตัด
คำว่า “และ” ออก

223377

พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว และ
ส ม เ ด ็ จ พ ร ะ น า ง เ จ ้ า ร ำ ไ พ พ ร ร ณี
พระบรมราชินีนาถ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ
เสด็จพระราชดำเนินมาพระราชทานปริญญา
เป็นครั้งแรกของประเทศไทยแก่บัณฑิต
แพทยศ์ ิริราช วันที่ 23 ตลุ าคม พ.ศ. 2473 ณ
หอประชุม ตึกอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ
มหาวทิ ยาลัย

จากประวตั ิดงั กล่าวมาแลว้ จะเห็นไดว้ า่ คณะแพทยศาสตร์ศริ ริ าชพยาบาล ได้พฒั นามาเปน็ ลำดับ ได้

สังกดั ถงึ 3 มหาวิทยาลัย ตามลำดับดงั นี้

1. สังกัด จุฬาลงกรณมหาวทิ ยาลยั พ.ศ. 2460 – 2485

2. สังกัด มหาวทิ ยาลัยแพทยศาสตร์ พ.ศ. 2485 – 2512

3. สังกดั มหาวทิ ยาลยั มหิดล พ.ศ. 2512 – ปจั จบุ นั

พวกเราแพทย์ศิริราช รุ่น76 ซึ่งข้ามฟากเข้า “ศิริราช” เมื่อปี พ.ศ. 2510 เป็น “น้องใหม่” freshy ของ
“ศิริราช” ถือว่าเป็นรุ่นที่มีความพิเศษมากรุ่นหนึ่ง เพราะได้อยู่ “ศิริราช” 2 มหาวิทยาลัย คือ มหาวิทยาลัย
แพทยศาสตร์ และ มหาวิทยาลัยมหิดล เนื่องจากวันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2512 ซึ่งเป็นวันที่เปลี่ยนนาม
มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ เป็น มหาวิทยาลัยมหิดล นั้น พวกเรากำลังเรียนอยู่ชั้นปีที่ 2 ที่คณะแพทยศาสตร์
และศิริราชพยาบาลอยู่พอดี จึงนับได้ว่าพวกเราแพทย์ศิริราช รุ่น 76 เป็นรุ่นประวัติศาสตร์ รุ่นหนึ่งของศิริราช
ทเี ดียว และเปน็ รุ่นท่ีทำช่อื เสียงใหแ้ กศ่ ิริราช เป็นอย่างมากในเวลาตอ่ มา

“ศิริราช” สถาบันทางการแพทย์ที่ใหญ่และเก่าแก่ที่สุดของแผ่นดิน ได้สร้างสรรค์สุขภาวะแก่มวล
มนษุ ยชาติมาอย่างยาวนานถึง 133 ปีแล้ว โดยยึดถือประโยชนส์ ุขของประชาชนทุกระดับเปน็ เป้าหมายสูงสดุ

“ศริ ิราช ของ แผน่ ดนิ ”
“ศริ ิราช คณะแพทยศาสตร์ 3 มหาวทิ ยาลัย”

223388

พระรปู สมเด็จพระบรมราชชนก

นายแพทย์โอกาส ไทยพิสทุ ธิกลุ

หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 บรรดาศิษฐ์เก่าศิริราช ผู้ที่เคยได้รับพระอุปการะจากสมเด็จพระมหิตลา
ธิเบศรดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก ตลอดจนประชาชนทั่วไป ได้พร้อมใจกันสมทบทุนสร้างพระรูป
ของสมเด็จพระบรมราชชนก หลังจากที่พระองค์สวรรคต เมื่อวันที่ 24 กันยายน พ.ศ. 2472 เพื่อเป็นอนุสรณ์
นอ้ มรำลกึ ในพระมหากรณุ าธคิ ณุ อยา่ งหาทส่ี ุดมิได้

คณะแพทยศาสตรแ์ ละศิรริ าชพยาบาล ได้มอบหมายให้ ศาสตราจารย์ นายแพทยเ์ ฉลิม พรมมาส เป็น
ประธานคณะกรรมการจัดสร้าง ศาสตราจารยศ์ ิลป์ พรี ะศรี เปน็ ผู้ออกแบบพระรูป นายเลื่อน พุกกะพากษ์ เป็น
ผู้ออกแบบพระเก้าอี้และพระแท่นฐานพระรูป อาจารย์สนั่น ศิลากรณ์ เป็นปฎิมากร พระรูปหล่อโลหะสัมฤทธ์ิ
ขนาดสูงกว่าพระองค์จริงเล็กน้อย ฉลองพระองค์ครุยแพทยศาสตรดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด
พระหัตถ์วางบนตำราแพทย์ซึ่งต้ังบนพระเพลา ประดิษฐานบนแท่นฐาน มีพุ่มโลหะประดับทั้ง 2 ข้าง ด้านหน้า
พระแท่นฐานมโี ลหะหล่อเปน็ แผน่ ผ้าทพิ ยร์ ปู ผา้ ตาด ตรงกลางเปน็ อักษรพระนามาภิไธย ดา้ นหลังเป็นแผ่นโลหะ
หล่อจารึก พระราชานุสาวรีย์ตั้งอยู่บนลานรูปวงกลมลดหลั่นกันเป็นชั้นๆ ที่พวกเราเรียกว่าลานพระรูปสมเด็จ
พระบรมราชชนก อย่ใู จกลางศิริราชหนา้ ตึกรงั สีวทิ ยา ซ่ึงตำแหนง่ เดมิ เคยเปน็ อาคารโรงเรยี นราชแพทยาลัย

223399

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช เสด็จพระราชดำเนินมาทรงเปิดพระรูปสมเดจ็ พระบรม
ราชชนก เม่ือวันที่ 27 เมษายน พ.ศ. 2493 และทรงเปิดงานเฉลอง 60 ปีศิริราช ในวันเดียวกันผ้อู ำนวยการการ
จดั งานฉลอง 60 ปศี ริ ริ าช คอื ศาสตราจารย์ นายแพทยอ์ วย เกตุสงิ ห์ มีผูส้ นใจเข้าร่วมงานเป็นจำนวนมากและได้
กราบสกั การะพระรปู สมเดจ็ พระบรมราชชนก ทเี่ พง่ิ มี พระราชพธิ ีเปดิ พระรูปสมเดจ็ พระบรมราชชนก ในงานน้ี
เพื่อนศริ ิราช 76 คนหนงึ่ ขณะน้ันเธออายปุ ระมาณ 5 ขวบ คณุ ยา่ ได้พามาเท่ียวงาน 60 ปีศริ ิราชดว้ ย

พระบาทสมเด็จพระเจา้ อยู่หัว เสด็จพระราชดาเนนิ
มาทรงเปิดพระรปู สมเดจ็ พระบรมราชชนก

224400

ลานพระรูปสมเด็จพระบรมราชชนกนับเป็น
แลนด์มาร์คสำคัญของศิริราช มีการบันทึกภาพ
พระรูปสมเด็จพระบรมราชชนก มาตั้งแต่พระราชพิธี
เปิดพระราชานุสาวรีย์จนถึงปัจจุบัน ในพิธีหรือวาระ
ต่างๆกัน ทำให้ได้เห็นการพัฒนา เปลี่ยนแปลงของ
อาคารโดยรอบ ด้านหลังพระรูปเป็นตึกรังสีวิทยา
ร้อื ถอนเมือ่ พ.ศ. 2508 เพอื่ กอ่ สร้างตกึ 72 ปี

เมื่อพวกเราศิริราช 76 ข้ามฟากมาศิริราช
ในปี พ.ศ. 2510 ตึก 72 ปี เพิ่งสร้างได้เพียง 2 ช้ัน
กำลังสร้างเสาสำหรับช้ันที่ 3 ปีถัดมาจากรูปที่พวกเรา
ถ่ายทีมแข่งเรือประเพณี ศิริราชศิลปากร ตึก 72 ปี
ยังสร้างไม่เสร็จ เห็นนั่งรา้ นที่ทำด้วยไม้ไผ่ เมื่อพวกเรา
อยู่ปี 4 จากรูปถ่ายคณะกรรมการสโมสรนักศึกษา
แพทย์ศิริราช ในปี พ.ศ. 2513-2514 ตึก 72 ปี สร้าง
เสร็จแล้ว พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพล
อดุลยเดชฯ และ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิต์ิ
พระบรมราชินีนาถ เสด็จพระราชดำเนินมาทรงเปิด
ตึก 72 ปี เมื่อวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2514

พระราชานุสาวรีย์ ได้รับการตกแต่งเพิ่มเติม
ครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2517 และอีกครั้งในปี พ.ศ. 2525
ซึ่งเป็นการบูรณปฏิสังขรณ์ครั้งใหญ่ โดยสร้างรากฐาน
พระรูปและโดยรอบทั้งหมดเพื่อให้ถาวร สง่างามสม
พระเกยี รติย่งิ ขึน้

224411

ในปี พ.ศ. 2531 ครบรอบ 100 ปีศิริราช ได้มีการสร้างศาลาศิริราช 100 ปี ที่ด้านหลังพระรูปหน้า
ตึก 72 ปี พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชฯ ได้เสด็จมาทรงเปิดศาลาศิริราช 100 ปี และ
ทรงถวายสักการะพระรูปสมเด็จพระบรมราชชนก เมอ่ื วันท่ี 26 เมษายน พ.ศ. 2531

พระราชพิธีเปดิ ศาลาศิรริ าช 100 ปี
ปัจจุบันศิริราชได้พัฒนาก้าวหน้าทางการแพทย์สาขาต่างๆ ไปสู่มาตรฐานระดับโลก ทั้งด้านการเรียน
การสอน การบริการประชาชนและงานวิจัย รวมทั้งรักษาวฒั นธรรมศิริราช มีการก่อสร้างอาคารทันสมัย เป็น
ตึกสูงใหญ่โดยรอบพระรูปสมเด็จพระบรมราชชนก โดยเว้นที่รอบๆลานพระรูปไว้ตามเดิม ทัศนียภาพโดยรอบ
สงา่ งามสมพระเกยี รติ เปน็ ศนู ยร์ วมจิตใจของชาวศิริราชตลอดมา

224422

วันมหิดล

ศาสตราจารย์คลินิกเกียรติคณุ แพทย์หญงิ คุณไธวดี ดุลยจนิ ดา

วันที่ 24 กันยายน เป็นวันคล้ายวันสวรรคตของ สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรมพระบรม
ราชชนก สวรรคตเม่อื วนั ที่ 24 กนั ยายน พ.ศ. 2472 พระองค์ได้รบั การถวายพระสมัญญาภิไธยจากแพทย์ และ
ประชาชนทั่วไปว่า "พระบิดาแห่งการแพทย์แผนปัจจุบันของไทย" คณะแพทยศาสตร์และศิริราชพยาบาล ได้
ขนานนามวันอันเป็นที่ระลึกสำคัญนี้ว่า "วันมหิดล" เพื่อเป็นการถวายสักการะ และแสดงกตัญญูกตเวที
ต่อพระองค์ท่าน เพราะพระราชกรณียกิจที่ได้ทรงบำเพ็ญแก่วงการแพทย์ และพัฒนาการเรียนการสอน
ตลอดจนการผลิตแพทย์ใหเ้ ป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ อันเป็นการวางรากฐานแกก่ ารแพทย์และการสาธารณสุข
ให้เจรญิ พฒั นา ก้าวหน้า ทดั เทยี มอารยะประเทศ

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 ได้ทรงพระกรุณาเสด็จพระราชดำเนินมาทรงเปิด
พระราชานุสาวรีย์ สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก เมื่อวันที่ 27 เมษายน พ.ศ.
2493 พร้อมกบั ทรงเปิดงานฉลอง 60 ปีศริ ิราชด้วย หลังจากน้ันวันที่ 24 กันยายน ในปีเดียวกนั นายกสโมสร
นักศึกษาแพทย์รุ่น 56 และหัวหน้านักศึกษาพยาบาลรุ่น 44 ได้ริเริ่มจัดงานขึ้นเป็นครั้งแรก เนื่องในวันคล้าย
วันสวรรคตของสมเด็จพระราชบิดา โดยนำนักศึกษาแพทย์ และนักศึกษาพยาบาลทุกชั้นปีมาถวายสักการะท่ี
พระรูปสมเด็จพระราชบิดา โดยนายกสโมสรนักศึกษาแพทย์และหัวหน้านักศึกษาพยาบาล ถวายพวงมาลา
บังคมพระรูป และอา่ นคำฉนั ท์ทลู กระหม่อมสดุดีอศิรวาท ประพันธโ์ ดย น.ศ.พ. ภเู กต็ วาจานนท์ นักศึกษาแพทย์
ชั้นปีที่ 4 (รุ่น 56) เพื่อน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์ หลังจากนั้นศาสตราจารย์
นายแพทย์สุด แสงวิเชียร และ ศาสตราจารย์นายแพทย์เติม บุนนาค วางพวงมาลาของคณะแพทยศาสตร์และ
ศิริราชพยาบาล นับเปน็ ครงั้ แรกท่มี พี ิธีสักการะถวายพวงมาลา พระรูปสมเดจ็ พระราชบดิ า

คณะแพทยศาสตร์และศิริราชพยาบาล ได้มีความเห็นพ้องต้องกันว่า ให้ยึดถือเอาวันที่ 24 กันยายน
ของทุกปี เป็นวันที่น้อมรำลึกถึงพระองค์ โดยให้ชื่อว่า “วันมหิดล” อย่างเป็นทางการ ตั้งแต่วันท่ี
24 กันยายน พ.ศ. 2494 เป็นต้นไป การจัดพิธีวันมหิดลอย่างเป็นทางการในคร้ังแรกนี้มีพิธีสงฆ์ ทำบุญตักบาตร
ถวายภตั ตาหารเช้า และนำพวงมาลาไปสักการะทพ่ี ระรูป โดยมีนกั ศึกษา อาจารย์ และบคุ ลากรอน่ื ๆ เขา้ ร่วมพิธี
เป็นจำนวนมาก

224433

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช เสด็จพระราชดำเนินมาทรงวางพวงมาลาเนื่องในวัน
มหิดล เมอื่ พ.ศ. 2497 ซึ่งได้รบั พระมหากรุณาธิคุณ มาจนถงึ ปัจจุบนั

ในวันมหิดลของทุกๆปี จะมีนักศึกษาแพทย์ นักศึกษาพยาบาล และนักศึกษาคณะอื่นๆ รวมทั้งอาจารย์
และบคุ ลากรทุกหนว่ ยงานภายในคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล และหนว่ ยงานภายนอกจำนวนมาก มาร่วม
พิธวี างพวงมาลาสกั การะท่ีพระรปู สมเดจ็ พระราชบดิ า เพื่อนอ้ มรำลกึ ถึงพระมหากรุณาธคิ ุณของพระองค์

พระบาทสมเด็จพระเจา้ อยหู่ ัวภมู พิ ลอดุลยเดชฯ
เสดจ็ พระราชดาเนินในงานวันมหดิ ล เม่ือ พ.ศ. 2497
224444

แพทย์ศิริราช 76 เมื่อครั้งเป็นนักศึกษาแพทย์ได้ร่วมงานวันมหิดล ถวายพวงมาลาพระรูปสมเด็จ
พระราชบิดาทกุ ปี หลงั จากนั้นกม็ ตี ัวแทนโดยเฉพาะผู้ที่เปน็ อาจารย์ศิริราช ร่วมถวายพวงมาลาทกุ ปีจนถงึ ปจั จบุ นั

224455

วันมหดิ ล 24 กนั ยายน พ.ศ. 2564
224466

ตราสญั ลกั ษณ์ “ศ” ศิริราช

ศาสตราจารย์เกยี รติคณุ แพทย์หญิงพรสวรรค์ วสันต์

แต่เดิมคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาลเป็นที่รู้จักกันในนามของโรงเรียนราชแพทยาลัย ซึ่งยังมิได้ใช้
ตราสัญลักษณ์เฉพาะ ต่อมา พ.ศ. 2460 โรงเรียนราชแพทยาลัยเปลี่ยนเป็น คณะแพทยศาสตร์แห่งจุฬาลงกรณ
มหาวิทยาลัย จึงใช้ตราของจุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย คือ จุลมงกุฎ หรือ พระเกี้ยว และมีคําว่า
“คณะแพทยศาสตร”์

ต่อมาเมื่อ พ.ศ. 2473 นิสิตแพทย์พิมพ์หนังสือที่ระลึกประจําปี ชื่อ “เวชชนิสสิต” ได้ประดิษฐ์ตรา
สัญลักษณ์ของแพทย์ไทยเป็น งู 2 ตัว พันคบเพลิงที่มีปีก (เป็นครั้งแรก) ปี พ.ศ. 2486 คณะแพทยศาสตร์
และศิริราชพยาบาล ย้ายจากจุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย มาสังกัดมหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ ตราของคณะ
แพทยศาสตร์และศิริราชพยาบาล จึงเปลี่ยนเป็นรูป งู 2 ตัวพันคบเพลิง ไม่มีปีก อยู่ในวงกลม 2 วง ระหว่าง
วงในและวงนอกมีคําว่า “มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์” อยู่ครึ่งบนของวงกลมและคณะแพทยศาสตร์และศิริราช
พยาบาลอยู่ครึ่งล่าง ตรานี้คล้ายกับตราของ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ซึ่งสังกัดมหาวิทยาลัย
เดียวกนั ตา่ งกันที่ชอื่ เท่านั้น

ตราสัญลกั ษณ์ “ศ” ออกแบบโดย ศาสตราจารย์นายแพทยอ์ วย เกตุสงิ ห์ ร่างแบบโดย นายกอง สมิงชยั
224477

อาจารย์สอนศิลปะของโรงเรียนช่างภาพการแพทย์ (School of Medical Illustration) ซึ่งภายหลังได้เปลี่ยน
ชื่อเป็นโรงเรียนเวชนิทัศน์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ออกแบบเมื่อปี พ.ศ. 2492 และเริ่มใช้ ครั้งแรก
ในปี พ.ศ. 2493 เป็นปกหนงั สอื สารศิริราช ฉบบั พเิ ศษ ฉลอง 60 ปีศิรริ าช

ศาสตราจารย์ นายแพทย์อวย เกตสุ ิงห์ ไดป้ ระดิษฐ์ ตราสัญลักษณ์ “ศ” ศิริราช มีความหมายดังน้ี
1. พญานาคขดตัวเป็นอักษร “ศ” หมายถึงพระนามของสมเด็จพระเจ้า
บรมวงศเธอ เจ้าฟ้าศริ ริ าชกกุธภัณณ์ ท่ีใชพ้ ญานาคหรืองใู หญ่ เพราะวาดเป็น
ลายไทยได้อยา่ งวจิ ติ รสวยงาม
2. จุลมงกุฎเหนืออักษร “ศ” หมายถึงพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้า
เจ้าอย่หู ัว ผพู้ ระราชทานกาํ เนดิ ศริ ริ าช
3. งูพันไม้เท้าสอดอยู่กับตัวอักษร “ศ” คือไม้เท้าของ Aesculapius เทพเจ้า
แหง่ การรักษาพยาบาลของกรีก ซ่งึ เป็นสัญลกั ษณ์สากลของแพทย์

นับตั้งแต่ พ.ศ. 2492 ตรา “ศ” ซึ่งเปี่ยมด้วยความหมายอันดีงาม และมีเอกลักษณ์ของสถาบันทาง
การแพทย์ท่เี กา่ แก่ของไทย ไดร้ บั การยอมรบั ใหเ้ ปน็ สญั ลักษณ์ของศิริราชอยา่ งแพร่หลาย

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าศิริราชกกุธภัณฑ์ เป็นพระราชโอรส
พระองค์ ที่ 53 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระราชโอรส
พระองค์ที่ 5 ในสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปี
หลวง ประสตู เิ ม่อื วนั ท่ี 27 พฤศจกิ ายน พ.ศ. 2428 ได้รบั พระราชทานวา่ “สมเด็จ
พระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าศิริราชกกุธภัณฑ์ สรรพวิสุทธิ์มหุติมงคล อเนกนภดล
ดารารัตน สมันตบริภัศวโรภาศ อดิศรราชจุฬาลงกรณ บดินทรเทพยวโรรส
วสิ ทุ ธสิ มมติ วโรภโตปกั ษ อุกฤษฐศักดิ อรรควรราชกมุ าร”

วันที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2430 สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าศิริราชกกุธภัณฑ์ ประชวรด้วยโรคบิด
พระอาการทรุดลงและสิ้นพระชนม์ ณ พระที่นั่งบรมราชสถิตย์มโหฬาร พระชนมายุเพียง 1 ปี 6 เดือน เท่าน้ัน
เป็นที่โศกเศร้าแห่งพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี
เปน็ อย่างมาก

พระบาทสมเด็จพระจลุ จอมเกล้าเจ้าอยหู่ ัว ทรงกําหนดงานพระเมรุ ณ ทอ้ งสนามหลวง พระเมรุห้ายอด
ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างเป็นพิเศษและโปรดเกล้าฯ ให้ใช้สิ่งก่อสร้างเป็นไม้จริง ด้วยมีพระราช
ประสงค์ว่าเม่ือเสร็จการแลว้ จะพระราชทานแกโ่ รงพยาบาล เม่ือเสร็จการพระเมรุแลว้ โปรดเกล้าฯ ให้รอื้ พระเมรุ
ไปสร้างเรือนคนไข้ ได้จำนวน 4 หลัง ภายในโรงพยาบาลและพระราชทานเครื่องเรือนเครื่องใช้ทั้งปวงให้แก่
โรงพยาบาลวงั หลงั พร้อมท้ังพระราชทานนามโรงพยาบาลวังหลงั ใหม่วา่ “โรงศิรริ าชพยาบาล”

224488