ธรรมบท ภาคที่ 3 แปลโดยพยัญชนะ ฉบับสองภาษา (ไทย-บาลี)

คณะผู้จดั ทำ�

ผู้อปุ ถมั ภ์โครงการ
พระเทพญาณมหามุนี เจา้ อาวาสวดั พระธรรมกาย
พระราชภาวนาจารย ์ รองเจา้ อาวาสวดั พระธรรมกาย
ทปี่ รึกษา
พระมหา ดร. สมชาย ฐานวฑุ ฺโฒ
พระมหาสมเกียรติ วรยโส ป.ธ.๙
พระมหาบุญชยั จารุทตฺโต
พระมหาวรี วฒั น ์ วรี วฑฺฒโก ป.ธ.๙
พระมหา ดร. สุธรรม สุรตโน ป.ธ.๙
พระครูใบฎีกาอำ� นวยศกั ด์ิ มุนิสกฺโก
พระมหา ดร. สมบตั ิ อินฺทปญฺโญ ป.ธ.๙
พระมหาวทิ ยา จิตฺตชโย ป.ธ.๙
เรียบเรียง
พระมหาอารีย ์ พลาธิโก ป.ธ.๗
พระมหาสมบุญ อนนฺตชโย ป.ธ.๘
จดั รูปเล่ม
พระมหาสมบุญ อนนฺตชโย ป.ธ.๘
พระมหาวนั ชนะ ญาตชโย ป.ธ.๕
พระมหาอภิชาติ วชิรชโย ป.ธ.๗
พระมหาเฉลิม ฉนฺทชโย ป.ธ.๔
ผู้ตรวจทาน
นายสุเทพ นากดุ นอก ป.ธ.๔ อาจารยส์ อนบาลีประโยค ๑-๒ สำ� นกั เรียนวดั พระธรรมกาย
ออกแบบปก/ภาพวาด
พระมหาสมบุญ อนนฺตชโย และ กองพทุ ธศิลป์ วดั พระธรรมกาย
พมิ พ์คร้ังที่ ๑ : พฤษภาคม ๒๕๕๖ จำ� นวน ๖๐๐ เล่ม พิมพท์ ี่ โรงพมิ พส์ ุขขมุ วทิ การพมิ พ์
พมิ พ์คร้ังท่ี ๒ : กรกฎาคม ๒๕๕๖ จำ� นวน ๑,๕๐๐ เล่ม พิมพท์ ่ี โรงพิมพ์ โอ เอส พริ้นติ้ง เฮา้ ส์ จำ� กดั
พมิ พ์คร้ังท่ี ๓ : กรกฎาคม ๒๕๕๗ จำ� นวน ๒,๐๐๐ เล่ม พิมพท์ ี่ โรงพมิ พ์ โอ เอส พริ้นติ้ง เฮา้ ส์ จำ� กดั
พมิ พ์คร้ังที่ ๔ : กรกฎาคม ๒๕๕๘ จำ� นวน ๒,๐๐๐ เล่ม พมิ พท์ ่ี โรงพมิ พเ์ ล่ียงเชียง
ลขิ สิทธ์ิ : สำ� นกั เรียนพระปริยตั ิธรรม วดั พระธรรมกาย ต.คลองสาม อ.คลองหลวง จ.ปทุมธานี

ผลิตสือ่ การเรยี นรู้ โดยโรงเรียนพระปรยิ ตั ิธรรม วัดพระธรรมกาย 1

คำ� น�ำ

สามเณรดว้ ยดตรงั คะหำ� กนลกั ่าแวลยะนื เหยนน็ั คขวอางมพสรำ�ะคเญดั ชอพยา่รงะยคง่ิ ุยณวพดรขะอเงทกพารญศากึ ณษมาพหราะมปุนรี ิยตั (ธิ หรลรมวงพขออ่ งธพมั รมะชภโกิ ยษ)ุ
ซ่ึงไดก้ ล่าวไวใ้ นโอกาสที่ไดจ้ ดั งานมุทิตาสกั การะแก่พระภิกษุสามเณร ผสู้ อบไดเ้ ปรียญธรรม
๙ ประโยค เมื่อปี พทุ ธศกั ราช ๒๕๔๓ อนั เป็นปี ท่ี ๑๓ ของการจดั งานมุทิตาสกั การะแก่พระ
ภิกษุสาม“ผเณทู้ รี่สผอสูบ้ อไดบเ้ไปดรเ้ียปญรียธญรรธมรรมถือ๙วปา่ เรปะ็นโยคววรี บา่ ุรุษกองทพั ธรรม เป็นผนู้ ำ� ความภาคภมู ิใจ
ศขแ มขลึกอาอสะษงงผู่คพทาทูอ้ณุรกยี่กะพะทนู่ำ�พสร่าล้ี ะุทนงงัมเฆจธดีคะ์ศชวสหผาพาอสลูจ้มรบนวะะสไงเคาำ�ปพดสณุค็ นต้อ่ืบญัพารกตมมรู้สำ�่อมะาึลกไกเาทงชัปส่ืพนแใใ�ำหนชลญคเมะ้อหาญัยยณน็นงนัิใามมคนคดหวีผตีเกาปาคู้”ามม็นนรสนุ อททำ�ี ย้คงำั�(า่หงหญั งาลลยแนวาง่ิลพยแงะรพลรรอะ่อะับคปธศรอมูัร้วายสาา่มรแนชถสลโาน่ิะงยทป)าจี่ทรเเะจพาา่ ใารน้ื่อหสถทคำ�ก้น้งันวำ�าหาลกัจมลงเัะราใเเียจยหจนกรแ็นิำญ�กลคม่ผยงวัคี ทู่ิง้พาวยี่มสาาืนกสมอเนบยำ�พเนิาไรยี นดด็จรี้
เไข สสพปดอานร็ นมงม้ะบั พอเาปณสรรยร่ะวนรา่ิยแภมงทุตนัลยกิปว่ัิธะเ่ิงษปปรไรทสึ็ุกดนรรี่จาษมมะ้กมะเด ีาำ�ท สเณขำล� ศนรเองัพริใบังใทหตื่อพจสว่ั้งจกั้ รปแนดัาอะรตรทุนภีกะพ่ปำ�เิกท ีทฒพั ษ้งัศโทุแนมคุส ลธรารุ่งาวกะศงหมมกขากัเมณรถาอรราศงึาปรยสเึกชป จว่ง ษ็ตนะเา๒สาลรสกรพณอ๕่ื่ออิมรดกใา๓สะไหทลน๑ปปาี่จ้เงบกัรตะโใิิยดสรเหดปตักนายค้็ิบธนานุมณรรนสกีวตระ่าาวตัสมื่นรนนถงศใตเุปฆหทหกึ วั รผน่าษ์ก้ดะนบู่้าึา้งา้สพวารนนิงหหรกคะานใารห์ปนรา้กรลศกาิยกไัึรกาตัปรศษเธิสกึพใารนษ่งพอื่รเาทใมสรทหิศะขรว่ัทก้ิปมอสาางรกงัรงพิยฆาสเดตรัรม่งะีศยิธณเภวสึกรฑกกิรรษินษัมมลาุ
เโปดรยียเรญิ่มธตรน้ รจมาก๙กาปรรถะวโายยทคุน กกาารรศจึกดั ษพาิมพกต์ าำ�รรจาดั คงู่มานือมบทุ าลิตีาถสวกัากยแารกะ่สแ�ำกน่พักรเะรภียิกนษทสุ ี่สานมเใณจรแผลสู้ ะออบื่นไๆด้
ขจแเท ปาลอี่จ็นกะะงตวพไปำทิ�ดรร.ธยร้ะอาหิา.เภน๓รแนทิ่ิกม่ึงลาังนษหจนะส้ีด ัุบสาื อแทกทรูาธกหามพำ�รง่ผในเราคณนศู้จมงัณึกโารสบรอษาือทยจกาผทเ์าสอลาแูร้้งสัอย่มยรหาต่งนโ์กงลภ่อร้ียเเารตงาไงัย่ิษเมปม็มร าีศยทีกจนบึกา่ี ดั รษพาใพลขหารมิ-ีาภเ้ะไรดพปาทียตขษ์นรยก้นึิยารบบตภูัไ้ เิธกดาพาลครงพ้อ่ื าร่ี ร๑สยม่แอแ่ง-ลงเไล๘สปดะะ ร รผสร้สิมวะสูะ้ ำ�สบกดหนนารวรใรวบกั ับจใมยสทดนงเ่ิ นรว่ัขกัียุนไ้นึเบรปหกียเรารนีรืยอเศบพงมขกึา่ือีข้นึลษออ้ ีชาำ�โเพ้สนันดรนปวยะออยรปปะาแรศโนริยยยั ะะตัคคโทิธวย๑่ีรเาปช-มร๒็นนมรู้ ์
ประโยชน์ ขอความอนุเคราะห์โปรดแจง้ ใหท้ างสำ� นกั เรียนพระปริยตั ิธรรม วดั พระธรรมกาย
ทจดัรพาบิมดพว้ ค์ ยร้ังจตะ่อเไปป็ นพระคุณอยา่ งย่ิง เพื่อจะไดน้ ำ� มาปรับปรุงแกไ้ ขให้บริบูรณ์ย่ิงข้ึน ในการ

สำ� นกั เรียนพระปริยตั ิธรรม วดั พระธรรมกาย จ.ปทุมธานี

2 ธรรมบทภาคท่ี ๓ สองภาษา แปลโดยพยัญชนะ และ บาลี

สารบญั ธรรมบทภาค ๓

เร่ือง หน้าที่
๔. ปุปผวรรค วรรณนา

๑. เรื่องแห่งภิกษุ ๕๐๐ รูป ผขู้ วนขวายแลว้ ในปฐวกี ถา ๑
๒. เร่ืองแห่งพระเถระผเู้ จริญมรีจิกมั มฏั ฐาน ๓
๓. เรื่องแห่งพระเจา้ วฑิ ูฑภะ ๕
๔. เรื่องแห่งหญิงชื่อวา่ ปติปูชิกา ๒๖
๕. เร่ืองแห่งเศรษฐีชื่อวา่ โกสิยะผมู้ ีความตระหนี่ ๓๐
๖. เรื่องอาชีวกช่ือวา่ ปาฏิกะ ๓๘
๗. เรื่องแห่งอุบาสกชื่อวา่ ฉตั ตปาณิ ๔๑
๘. เร่ืองแห่งนางวสิ าขา ๔๕
๙. เร่ืองแห่งปัญหาของพระเถระช่ือวา่ อานนท ์ ๗๗
๑๐. เรื่องแห่งการถวายบิณฑบาตแก่พระมหากสั สปเถระ ๘๐
๑๑. เรื่องแห่งการปรินิพพานแห่งพระเถระช่ือวา่ โคธิกะ ๘๖
๑๒. เร่ืองแห่งสาวกของนิครนถช์ ่ือวา่ ครหทิน ๘๙
๕. พาลวรรค วรรณนา
๑. เร่ืองแห่งบุรุษคนใดคนหน่ึง ๑๐๐
๒. เรื่องแห่งสทั ธิวหิ าริกของพระมหากสั สปเถระ ๑๑๕
๓. เรื่องแห่งเศรษฐีชื่อวา่ อานนท ์ ๑๒๐
๔. เร่ืองแห่งโจรผทู้ ำ� ลายซ่ึงปม ๑๒๔
๕. เรื่องแห่งพระเถระช่ือวา่ อุทาย ี ๑๒๕
๖. เรื่องแห่งภิกษุผอู้ ยใู่ นเมืองช่ือวา่ ปาฐา ๑๒๗
๗. เรื่องแห่งบุรุษผเู้ ป็นโรคเร้ือนช่ือวา่ สุปปพทุ ธะ ๑๒๘
๘. เร่ืองแห่งชาวนา ๑๓๑
๙. เร่ืองแห่งนายมาลาการช่ือวา่ สุมนะ ๑๓๔
๑๐. เรื่องแห่งพระเถรีช่ือวา่ อุบลวรรณา ๑๔๐
๑๑. เร่ืองแห่งอาชีวกชื่อวา่ ชมั พกุ ะ ๑๔๓
๑๒. เร่ืองแห่งเปรตมีอตั ภาพเพยี งดงั อตั ภาพแห่งงู ๑๕๔
๑๓. เร่ืองแห่งเปรตมีศีรษะอนั คอ้ น ๖๐ ทำ� ลายแลว้ ๑๕๙
๑๔. เร่ืองแห่งพระเถระช่ือวา่ สุธรรม ๑๖๔
๑๕. เรื่องแห่งพระเถระช่ือวา่ วนวาสีติสสะ ๑๗๓

ผลติ สอ่ื การเรยี นรู้ โดยโรงเรยี นพระปริยัติธรรม วัดพระธรรมกาย 3

““การศึกษาน้ัน สามารถเปล่ียนชีวิตของผู้ศึกษา ให้สูงกว่าพ้ืนเดิม
คนทมี่ กี ารศกึ ษาดี จะได้อะไรกด็ ีกว่าประณีตกวา่ ผู้อื่น คนมวี ชิ าเท่ากับ
ไดส้ มบัติจักรพรรดิ กินใชไ้ ม่หมด””

พระมงคลเทพมนุ ี (สด จนฺทสโร) หลวงป่วู ดั ปากน�้ำ ภาษเี จริญ

4 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยัญชนะ และ บาลี

๔.อ.อกันถาบเณัป็ นฑเ(ติ คอกรัน่ำ�ือขหง้านพพดรเรพจณ้าร้อาจซมะ่งึแกเลนล้วือ้่าดคว้ว)วยาดมอแกหไ่งมว้ รรค ๔. ปุปผฺ วคคฺ วณฺณนา
ผู้ขว๑น.ขอว.าเยร่ือแงล้(วแอใหันน่งขวภ้าากิพจษาเจเุมป้าีร็ น้อจเยะคกหร่ลื้อา่เางปวก็ )นลป่าวรซะ่มงึ แาผณ่นดนิ ๑. ปฐวีกถาปสุตปญจฺ สตภกิ ขฺ ุวตถฺ ุ. (๓๓)

อ. พระศาสดา เมอ่ื ประทบั อยู่ ในเมอื งชอ่ื วา่ สาวตั ถี ทรงปรารภ “โก อมิ ํ ปฐวึ วเิ ชสฺสตตี ิ อิมํ ธมมฺ เทสนํ
ซงึ่ ภิกษุ ท. มีร้อยห้าเป็นประมาณ ผ้ขู วนขวายแล้วในวาจาเป็น สตฺถา สาวตฺถิยํ วิหรนฺโต ป€วีกถาปสเุ ต ปจฺ สเต
เคร่ืองกลา่ วซง่ึ แผน่ ดิน ตรัสแล้ว ซง่ึ พระธรรมเทศน่ า นีว้ า่ โก อมิ ํ ภิกฺขู อารพฺภ กเถส.ิ
ปฐวึ วเิ ชสฺสติ ดงั นีเ้ป็นต้น ฯ

ได้ยินวา่ อ.ภิกษุ ท.เหลา่ นนั้ เที่ยวไปแล้ว สทู่ ่ีจาริกในชนบท เต กิร ภควตา สทฺธึ ชนปทจาริกํ­ จริตฺวา
กบั ด้วยพระผ้มู ีพระภาคเจ้า มาแล้ว สพู่ ระเชตวนั นงั่ แล้ว ใน เสนอชสกิสตฺกขุนิ วรคฺนนพาาํ หมอลุคาคํมอนนกตฺตฏาฺตฺฺว€ฬโาานมเนตสฺตากิยํณคตสฺหคมสตตํมมฏเพฺ ยฺ€วมาิสตเนมฺตอํปกิุ นฏ“ฺอฺต€กาสิทนกฺุทปสคมา€าพลวมหีกาโตลถยุ ํํํ
ศาลาเป็นท่ีบ�ำรุง ในสมยั เป็นท่ีสนิ ้ ไปแหง่ วนั กลา่ วแล้ว ซง่ึ วาจา
เป็นเคร่ืองกลา่ วซงึ่ แผน่ ดนิ วา่ อ. ทเ่ี ป็นทไ่ี ปสบู่ ้านโน้น จากบ้านโน้น
เป็นที่เสมอ(ยอ่ มเป็น) อ.ที่เป็นท่ีไปสบู่ ้านโน้น จากบ้านโน้น) เป็นที่
มีความเสมอไปปราศแล้ว (ยอ่ มเป็น) อ. ท่ีเป็นที่ไปสบู่ ้านโน้น จาก กเถสํ.ุ
บ้านโน้น) เป็นที่มีเปื อกตมมาก (ยอ่ มเป็น) อ. ท่ีเป็นที่ไปสบู่ ้านโน้น
จากบ้านโน้น) เป็นที่มีก้อนกรวดมาก (ยอ่ มเป็น) อ. ท่ีเป็นที่ไปสู่
บ้านโน้น จากบ้านโน้น) เป็นที่มีดนิ ด�ำ (ยอ่ มเป็น) อ. ที่เป็นที่ไปสู่
บ้านโน้น จากบ้านโน้น) เป็นท่ีมีดนิ แดง ยอ่ มเป็น ดงั นี ้ในท่ีแหง่ ตน
ไปแล้วทงั้ ไปแล้วฯ

อ. พระศาสดา เสดจ็ มาแล้ว ตรัสถามแล้ว วา่ ดกู ่อนภิกษุ ท. สตฺถา อาคนฺตฺวา “กาย นตุ ฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ
(อ. เธอ ท.) เป็นผ้นู ง่ั พร้อมกนั แล้ว ด้วยวาจาเป็นเครื่องกลา่ ว อะไร กถาย สนฺนิสนิ ฺนาติ ปจุ ฺฉิตฺวา, “ภนฺเต อมเฺ หหิ
หนอ ยอ่ มมี ในกาลนี ้ดงั นี,้ (ครัน้ เมื่อค�ำ) วา่ ข้าแตพ่ ระองค์ผ้เู จริญ วพจิ ารหิติรฏปฺ€€าวเี นนามป,€วตีกมุ ถเฺ าหยหาิ ตอิ ชวฺฌตุ ตฺเตฺต,กิ ป“ภ€วิกิยฺขํ เวปรเิกอมสมฺาํ
(อ. ข้าพระองค์ ท. เป็นผ้นู งั่ พร้อมกนั แล้ว) ด้วยวาจาเป็นเคร่ือง
กลา่ วซงึ่ แผน่ ดนิ ในท่ีอนั ข้าพระองค์ ท. เท่ียวไปแล้ว (ยอ่ มเป็น) กาตํุ วฏฺฏตีติ วตฺวา อิมา เทฺว คาถา อภาสิ
ดงั นี ้(อนั ภกิ ษุ ท. เหลา่ นนั้ ) กราบทลู แล้ว, ตรัสแล้ว วา่ ดกู อ่ นภกิ ษุ ท.
อ. แผน่ ดนิ นนั่ ชื่อวา่ เป็นแผน่ ดนิ อนั มีในภายนอก (ยอ่ มเป็น),
อ. อนั อนั เธอ ท. กระท�ำซง่ึ การบริกรรมในแผน่ ดนิ อนั เป็นไปใน
ภายใน ยอ่ มควร ดงั นี ้ได้ตรัสแล้ว ซงึ่ พระคาถาท. สอง เหลา่ นีว้ า่

อ. ใคร จกั รู้แจ้ง ซ่ึงแผ่นดินนีด้ ้วย ซึ่งยมโลกด้วย “โก อิมํ ป€วึ วิเชสสฺ ติ
(ซ่ึงมนษุ ยโลก) นี้ อนั เป็นไปกบั ดว้ ยเทวโลกดว้ ย ? ยมโลกฺจ อิมํ สเทวกํ?
อ.ใคร จกั เลือก ซ่ึงบทแห่งธรรม อนั เราแสดงไวด้ ีแลว้ โก ธมฺมปทํ สเุ ทสิตํ
เพียงดงั (อ.นายมาลาการ) ผูฉ้ ลาด (เลือกเก็บอยู่) กสุ โล ปปุ ผฺ มิว ปเจสสฺ ติ?
ซึ่งดอกไม้ ? อ. พระเสขะ จกั รู้แจ้ง ซึ่งแผ่นดินดว้ ย เสโข ป€วึ วิเชสสฺ ติ
ซ่ึงยมโลกดว้ ย (ซึ่งมนษุ ยโลก) นี้ อนั เป็นไปกบั ดว้ ย- ยมโลกฺจ อิมํ สเทวกํ.
เทวโลกดว้ ย ฯ อ. พระเสขะ จกั เลือก ซ่ึงบทแหง่ ธรรม
อนั เราแสดงไวด้ ีแลว้ เพยี งดงั (อ.นายมาลาการ) ผฉู้ ลาด เสโข ธมฺมปทํ สเุ ทสิตํ
(เลือกเก็บอยู่) ซ่ึงดอกไม้ ดงั นี้ ฯ กสุ โล ปปุ ผฺ มิว ปเจสฺสตีติ.

ผลติ สอื่ การเรยี นรู้ โดยโรงเรียนพระปริยัติธรรม วดั พระธรรมกาย 1

นสดย้อวบมั ยงพโแญล((อรออห้ก.อา.อ.ง่อมอญณรบรรแรรทจฺรถลถขถ)้ว)อดว)ววงวงาั่วา่า่ตา่นา่อจโนีซ้กตกััอฯงึ่ดรภ.โ้อใูแลงัาคนมิจกพร้งีคํ้(ด((แอืคดจงัอหือกงัันบง่นวรีเบาู้้แปา่ี ้ใยท็จนนจ้)งอตบกั )วน้ันรทซาู่้มตง่ึฯทอีลวแ.ยเิอ)ผชา่ดเน่ หงสสดคลสฺ ดี่นิือา่ต้วนวนิยา่ดนั้ี ้ค(งหัจดนือนกังั ีว้นกาฯา่ รี ้แ(ะอแหทนัหง่�ำบง่บใหณัทหม้)แฑวจวิตด้า่ง ป€ว.ึ ตตฺถ “โก อิมนฺต:ิ โก อิมํ อตฺตภาวสงฺขาตํ
ปฏิวชิยวฺเฌิมชโิสสลฺสกสฺ ตติ ตีจฺส:ิาจตฺฉ:ิ ิกอรจติสตฺตฺสพุโตนฺพีติธิ ํ ออตปาฺโาถเณย. โนลกวฺจชิ .านิสฺสติ

แแซหจงึ่ ม้งง่ บน(คอษทุ ือ.)ยอววรโ่าลรา่ ถจกอ)ันกมิ ีรว้ ู้ํกวา่ ิบเัสศ(เอษทด.้พววคยกรือะเํทวศวด่าาโงัสลจนดกักี ้าฯดร)ู้้วตยลยอดอ่ ดงมั นตคี ร้ือ(ัสดวถงั่าานมจี)้ ัก(วแกา่ หระง่อหท.ใม�ำคใวรหด้แสจจอกั ้งงรู้ สสทจฺฉฺธิึกอรมิ ิสโํ สฺกสตเีตทิ ววเิกชปนสจุ ฺสฺตฺฉตต:ิ อิ.ิ ิมํ วมิชนานสุ สฺิสโสฺ ลตกิ ฺจปฏเิวทชิ วฺฌโลิสเกสฺ นติ

แเดโแแจลกลหหกัีแือ้วใลงง่่ กคพธ้ธวอเตรรมรก.่รคอะา็บมฺมเรรมปพอวรปัคญถยญรทวาู่ญาะํ อมควคาสซนั า่เือเวุเปง่ึปบาทวด็็นนณัมา่ สออจเทคฑ.กิตรจใ่ี ิไรงคํิตกั(มื่ดออแรนร้งงัย้หูตบัตนา่ง่ลพจรีงดบ้ฯอัสกัไรงัทรด้รอเน้ลูแมี๓ร้อืหคแา๗กง่ือลว(ธแวก้วปรา่หะวครรา่ง่มะือบธอนกวจร.าาา่นนัร้กัทรม)ากแยอชรจเหปม่ือนะักัง่็ทวนาเคพปา่ล�ำบดั็รนอใาทะเหนักไลคอป้แาเอื านรัใจรกาถนเ้งรแาผฝาส)้ัฉซูกคกดงึ่ลฝลืองบ่าาาวว่ไทดยวาาว่่ ้ สกวสเิสจุุเจทฺฉโสลสิกโฺสกิตรติสํ ธิ สฺสมมตตาวมฺีตลฺตจิ ปิาตินอกทฺติสตาํึสสฺสโฺโรถตโุเพท.ิ ธสิปปอติ กปุปุนฺขผฺปฺติยํร:ิ ิกธยฺขมวถิสฺมิจาฺสินสสตนภงิฺขฺโาตาวปตโฏตํ ิวกวชิธถิยฺฌมิตฺมิสตปฺสฺตโทตกาํิ

ใช(พ(กกคดแหำ่ือ�าือรตง้ัหแระวจนพ่ศจนอา่ิตอี้กงจรึ้ดรัแอ.ะิอยกษัดหนั อรบซร้วาง่ย้รูรแงย่ึคุบซิถย่ิงแจอคทงึ่บ้ผงำ� สล)อคนุน่วคกิ)ว.า่าคดือสขา่จลนิวกิาผแเ)(า่ข้สทหตูอานจงโ..่งั้พคผขคสีอกั้ ้ืตอูรวายรค้ะาูปวมงัใู่้ือดมออเินัญเศวงัรพยหโา่นิษยสญใอู่ลีเบนด้ใปา่คาอจคอุา็นอนือนัปรคีนัวตค้บหัจตลา่้ยนือตณัาั)ต่ิงกจอมฯมิฑอกั.ผรรสคติตรัร้มูร้กิูตคภรนคีอ่ขาลาบัยชไาพอปพ่ือา่คใดนงปวหรือน้ัอา้่ค้เรศปพมา๗ือีล็นศดแรวอะ้อตวลา่ นักเย้้ยนวสยรอวู่ จขะ่ิงรา่ ซะกัทหอเอพงึ่ก�ำตั.เตั คสพรียมภะวกิ งรร(าาทขาซใรพมดคะ�าำง่ึ อโสสวสเิรติกชตหฺตฺขสาตวเาสฺปสฺตโิ ตตตธโมิิขตฺ คมิตวฺเคคชิ:ิ นาคฺ“เอสอนฏิมโธฺิส€ขาิสํสฺ ลีอตตาสโิ ตทกิอึฺขิมปตกาํฏิสติวฉฺโอวฺ ิชสนาธอฺฌิจฺทตยิตริสฺตาาฺตสสฺภวคสิตกาํ กิวิฺขอฺขสราาสงหอฺขจตปอาฺฉตฺ กธตสิกมิปฑํิกรคิฺฒสฺขคฺ สฺนฺปฏนตฺโ€ฺโ€า.ิตตวา-ึ

พแวกมเิหบัีปรศะง่ดรษบเะ้(อวสอกทย.ขพ.าค)เอะทรรวือระอวฯรา่วอนโัถา่ลยรข)ิยกมาั วบจพโา่ กัลคุ เทจรกค(ู้ต้อ.าลญกล.ผพลอจฺช้จูราด่ื่อะกัดววเศงัแสา่ นกึลขอีเษ้วะ้คปนั )าือ็เนปวนต็นา่มอนั้น้ ไีอยนปฯยา่จนั่ กงา่กั เบนังทกเนดัียร้จ้ะวดว็ดทย้วจเ�ำยทนกัใวหนัร้ ้โู้แแนลซจจนั่ก้ง่ึ้งงเดมทค้วนียซยือษุวง่ึ วยยา่ มโช(ลดื่อจโกลงักวั นนกา่รู้ีี ้้ วอเสิเิมชโํขสตยสฺ ม:ิมตนโิ ลสุ กฺสวโญิชลากจฺ นาิสตฺจสฺ :ิ ติตสถหปาฏิววเิชตุทฺฌฺตเวปิสหปฺฺสิ ตกิาสรเํสทจยวฺฉมกิกํโลริสกเสสฺฺวตจฺวิ.
เสฺวว สตฺตวิโธ เสโข.

ผแด้้หมวู ยง่ีลด(มยออปอ่ .กอรมไาธเมณิลบ้ อืาเเวกยจ้นาเ)กะแว็บแลา่ ล้วซ้วองึ่ ซดด.น้งึ่วอดายกยอไมกมอาไ้ มทนลั ้.าเหทอกี่ย.นัาวรงอแานั หมผอ้ง้ฉูอ่แอลนลนั า้แวเดกลด้ิดะวเตยดขมู้ีแาไลดปม้้ววีปแยลชม้วื่ออเกฉนั สิดนัสสู่แใตั วลดวน้ว;์- ปสจชุวาสิคตติยณาฺวถนฺ€าากิิ ชปตาปุรนตุณผฺาาามมนนิกิ ลุจวกาิจสุนินโปิ าลปุปตผฺ;ิาาณมนากิ ลววาทิ ชกฺธฺเาาชโนตริฺวจาปโมปุสิลผภฺ าาณตราาามนนิํิ

2 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยัญชนะ และ บาลี

ซคแเกเด(ปปอลง่ึบืัีแอ็็นนันพฯลวดบทไ้าร่ว้(วปอะสี่อณัยคใอจ.ด.ุ วพนฑือรกัลพาฝรหวิตรงจระ้ัา่กูตตัแะาเพฝหลสอศมก่งึาองข่นัาีปบัทยเะดสเทรรรแ)ดดะศาาหจค้วโาบชนยง่กัือยีแา)้พทชเวปจลฯนอรรา่ ฏงือะง.์ไไิสแกปจภวดมกั้ัดกญักิ้คม้แภกีแษือีแญลิทลรุวล้วทะ้วาาา่้วท.เซดทปมแ�ำจงึ่้ว็.นใมรีกปัยฯ้หอ้เแคัญคป้แยอกดััรญจหห.่บื่อเ้ง้าเลารญงทเิอืษตปแศเากอ็ัทรมนนัสงฉ้ผปคซานรนั้ถูง่ึือรเู้นั่ปบนะนงึว็เมพนนทีััา่ท้้อาเรนแียจทน้ัณอหน่ักวัศเมรง่เในบทฯแาธคากรลรียรใรเร้ล่วควนปลมา่ร็ดดกนแุอววางงลััไนัญไปนนล้วว-้ีี ้ อธมปุ ฺปมเรปอิกทวฺขเํปิสมิ ฺสวติ อปปิมํฏฺิวสชิ าฺฌกุ ยถิสิตฺสํ ตปิ สเสนจุ จิสทฺฉฺฺสทิกิตฏรฺิ€ิสํ สฺ ตโีตพว.ิธิจิปินกิสฺขฺสิยต-ิ
้ สปมปฺ ฺจสตสตฺตตฺถปาารภิสิกสาฺขยยูเปมิสวสหาปตปฺถฏิกิสฺหามํ เวภฺทสิ ิทสฺสานชหาฺเิชออสโรห.ิ หสตเทตี ฺตส.ิ ํ นปาาวปสณุ าเสึ น.ุ

อ. เร่ืองแแลห้ว่งใภนกิ วษาุจมาีร้เอปย็ นหเ้าคเรป่ือ็ นงปกรละ่ามวซาณ่งึ แผผู้ข่นวดนนิ ขวาย ปฐวีกถาปสุตปญจฺ สตภกิ ขฺ ุวตถฺ ุ.
(จบแล้ว) ฯ

๒.อ.เร่ืองแห่งพระเถระผู้ยังกัมมัฏฐาน ๒. มรีจกิ มมฺ ฏฺ ฐานิกตเฺ ถรวตถฺ ุ. (๓๔)
มีพยับแดดเป็ นอารมณ์ให้เจริญ
(อันข้าพเจ้า จะกล่าว) ฯ
ซตงึ่รภัสกิแอ ษล.ุ้วพผซร้ยูะง่ึ งศัพการมัสะมดธฏัรารฐเมามนเอ่ืทมปศพี รนยะาบทั นแบั ดีอ้วดยา่ เู่ปใเ็นผนเอณมาอืูปรมงมชณํอ่ื ดใ์วงัหา่ น้เสจี ้าเรปิญว็นตั ถตร้ีนูปทใรฯดงรปูปรหารนภง่ึ กวิหเถรสน“.ิเฺโผตณูปอมนฺฺตติ รอํ ิมมํ รีจธิกมมมฺ ฺมเทฏสฺ€นาํนิกสํตภฺถิกาฺขํุสอาวาตรพฺถฺภิยํ

สหเ(ไพยเผบซเซขตแแอปขแยด้มนมงงึึึ่่นอ่ภยัูรงนัร้้้็าลอ่้นถพกรข้ะมืนแน่ใาทไ้ลวมืออมหัศึนรลปพไ�แำอไ้อาุ้เะเาซมดซมญาแะมล.แงปมอ.เร้ง่ึงสย่ึป่พเลฏ้ั็ลวีกถาีอน่สมพพอดิน้อ้รวรฐวแรรย)อื่ณอรายาะาตะะัวาลา่ะดใมบนกัศบัแนา่สนภ้์วนองใงัใไ(ฏแาตสแนป่ัูนารห้คปทนนส(ลอ่งเดหัใพาี้เ้กดิเช่ีไี้ส้ขดปห้.วฯจตดัก((ภนร่ียแม็นึา้ยแนวพ้ระลีิก(ลวใใิ้ยักแเิญอ่คปรทานนศ้ษวเูลปแ่ชมดิกรป�ำแรอษ)ุน้เแนหวะเแ็)เะปมนยปพดดหทนัลว่งห้็ใ็นสนู่่น้งัฤว้าี(ย่งบ่วัหวทดภ�รำนหย)เ้ดเรย้า่เาพ.้รชฉวาีแอวปกน)้งรูนืียว่ือยพาน้ัรม่็ล.อาแนง่ึแกนะวก้นรวามผหอนอลเะอแา่กาอร้น.มัูีอง่้า้ววเอรลาพรรเยหหย)ราา่รร้จะใกวน่มยูน็นาอถถา่นทจิรรสีางณยดแวทงึ้วพ(ะซกับยนยสู่แา่ลู่งดัาทง่ึรก์ยแงาั�ำเลีเน้วงกะี้วสกป�ำรพ่อหมน้วนีคา่มัะย็้ไิดทู่นรมมง่ซแกังว่ันทัะมงซัขี่ใกรแงปึ่ล้าแใกศธก�ำงึู่ฏปนึั�ำคมแน้้ขลวรกกมาัลลแฐ้วล้าอใว้สซฎอุ้มองลาัาจ้ไกวงเดง่ึนเีแมพฏนั้.มทวพ)นทฏสาแหผอ่แวรฐเอี่เนั่ยรี)มปงห้างลู่่าตาใาะตัจวเา็ณนะนนงจ่ทน�ำศก(อภกัทอแฟ�ำสบอรียมไา้ใธใ.าูรกปรแปหกอยำ�สาวพรีพพงร่ตชน้รลตงนกู่ดเถยยมหนนก้เกรฝแัน่ันาวฉ(บพับัสัน็�ไำ่ัเลง้เา่ีนัปปแ้่ือแบทดแแ้ขเเวเ็ใปหทดดนอกออียหงลัอใทด็นนนนน็ิดดด.ัก)ย้ววงง่).,,ีู่ ้ สเ€อวอเโอ““กอออตอสาาฏาตฏมนุุ กวยมนยฺฺคฺตฺม€ฺต€สรํํณมิหตนูภโโกิฏมฺอภสปิตาฺิตตฺําธ€ึนจาเฺวฺฺววโาอมยฺตณเวามอาานาวมฺวกปรตรคนํฑฺาํิาริีจฺตจฺโตอโมกิมตกสภฺฉริอรคมหตถสหิานสทอปฺุเคตนาตโคตฺสาฺตเูปฺวรเฺเคีฺเฺถรฺตาาปรปตามกุมนํมิฉสทิมฺล€ีปตํารสฺวสเตินณียจิผตยานาฺโาึเณมฺตตํอตนนฺตอยํทีตฺุเอรปวํเิุปถนกคิิสิอปฺณนรสิฺฺวคสอสฺูชปนิาฺเเปตจกฺกชฑหเคโฺํอฺถิรนฺโิตมสต“กววุปฺวมฺย.ิํฺตรภนอสาวูถฏโยิิชทฺโุวิสปนฺาต€ํฺชยิกติฺตตยามเฺวนิวกิํ ภปาา“คํมําคนวเิชานรยอเิมิหฺชภคีสจฆาตฺนหฺาฆิเเิกค;ิฏหทสยตสาามจิิตตตติสมฺเยเมฺฺฉถตอฺฺฺฺววววฺวเตฏนนนยยาาาาา,ิฺํฺ
ภิกฺขุสเตอฺถวารูโปควนาฺธยกํ ฏุ ิยํ €ิโตว ตํ เถรํ ทิสวฺ า “เอวเมว

ผลติ สอ่ื การเรยี นรู้ โดยโรงเรียนพระปริยัติธรรม วัดพระธรรมกาย 3

ตเอมป.ีรอ็นัพสยสแย่าภลบังา้นวแพีดเ้ นปวด็น่ั่นาดเรทงูัปดียนูกเวีท้่ตอีย(รนยัสวภอ่ แิมกลเเษ้ปวปุ็ซ็นนงึ่ออ)พ.ัตรราภะอวคยากาพ่าะถงมานอีอน.ัน้ันีวก้นเา่้อกั่นนิดเทแขหียึน้ ง่วแฟลออ้วง.อนันอ�ำ้ แัตรตภากวากไพปะน--ี ้ อตฺตภาโว เผณปิ ณฺโฑ วิย มรีจิ วิย อปุ ปฺ ชฺชนภิชฺ
ชนสภาโวเอวาติ วตฺวา อิมํ คาถมาห

(อ.ภิกษุ) รู้แลว้ ซ่ึงกายนี้ ว่ามีฟองน้�ำเป็นเครื่องเปรียบ “เผณูปมํ กายมิมํ วิทิตฺวา
รพู้ รอ้ มเฉพาะอยู่ (ซง่ึ กายน)ี้ วา่ มพี ยบั แดดเป็นธรรม ตดั แลว้ มรีจิธมฺมํ อภิสมฺพธุ าโน
ซ่ึงพวงดอกไม้ ท. ของมาร พึงถึง ซึ่งทีเ่ ป็นทีไ่ ม่เห็น เฉตฺวาน มารสสฺ ปปปุ ผฺ กานิ
แห่งมจั จผุ ูพ้ ระราชา ดงั นี้ ฯ อทสสฺ นํ มจฺจรุ าชสสฺ คจฺเฉติ.

เพตมปผลีกรึงณะอเ�ำหชดล(ูปอ็มุนกงั ม.าแอสอลํหนัรมดเรง่โพดงัถทอน้ยีว)าษงีย้วกฯนปกา่านัร้้อรระสู้ดแนทาลงัแษุมน้วหรสี ้ซ่้(งาบิดฟง่ึยงัสกอแนอาลง)ีย้งน้ว(มในแ�ำ้นีผีล้บมคะเทอืเพไปวม็ทรนา่ ่คา.ต)อวะ้นเนัรอหแบรลกวรณัา่ ่กถา่นฑาวนั้ ลต่ิาหชนไนื่อนมาบัวา่มนา่พ(ีอกแแร้น�หลัอำมงลบะ่ บเแังณั ปทแล็ นฑ)้ลวไววิตะปาา่่-- ตตฺถ “เผณูปมนฺต:ิ อิมํ เกสาทิสมหุ สงฺขาตํ
กายํ อพลทพุ ฺพลอนทฺธนิยตาวกาลกิ ตฺเถน เผณ-
ปิ ณฺฑสริกฺขโกติ วทิ ิตฺวา.

ยเชผแเมอปข้ล่ือ.อ่ยูร้็พานวะมืีนจถยธา่ปถแ(ธิงึ รบอัเรลงึซมปร.แาพ้ว็งึ่อมนมฺกดครรชส้ํฏดอรวดาภถนามตงั าใ)มิดนเิ(นพเขเวแหปีเป้ท้าปมา่ก็นน็นถ็ี่ไีพน่ชอ่กรรงึว้นตยูพายลซตั ้นบวัรงทึ่ถ้ก(อแค.ฯยอุ ะ)มดวนอ่ัวผเาเดปมฉบา่้เูมเข็ถพเนปคุเป้าปงึ็ธานค็ไนแ็รนะปลธล)รอวรพอม้วรยตัฉยงึซชมู่ถนัถู่ง่ึคาใอุืนอเคนตือพนัเนัวทิว้วอรบาา่า่่ีใาามดคงุกระู้อเงลคัอปนย้ยลร็ฉนีู่รอ่ไ้ นัเครดถมมปูปใือวงัพ็่มนดนวา่ งึีธ;า่เีถ้ปรเ(ปือ(็รทแนแแม็เนหรไมอกชาปรง่้า่ชบาอาบในตวน.อทก(กเิขยเ)ปาปะณู่ทยล็วววนน.ะาาาา่่่่ ))ี ้ มรีจธิ มมฺ นฺต:ิ ยถา มรีจิ ทเู ร €ิตานํ รูปคตํ
วยิ คยฺหปุ คา วิย โหต,ิ สนฺตเิ ก อปุ คจฺฉนฺตานํ
ริตฺตา ตจุ ฺฉา อคยฺหปุ คา สมปฺ ชฺชต;ิ เอวํ
ขอณภิสกิ มอพฺติ ตฺธุ ราปโนจจฺ ปุ พฏชฺุ€ฺฌานนตฺโเฺตถนชาอนยนํ ฺโกตาตโยิ ปอิ ตมฺโถรีจ. ธิ มโฺ มติ

อขว(ขซถแิสอองึ่วันหพายงงัเง่พมยปร (ใแห็อะบานรนหมอะ.รงกัไอง่วศรคปาดรมหดามลร้ใวจัตัสสถนเอยจปอด)ยภอผ็ุนงากู่วรู้มพูแทิยาบ่ั ิหสรมี่สมซะง่าอาดุรง่ึรบดมแ.รลพาภ้ทวลคชงริกย้ว)ราะษพปอวสอคุดงึา่บฏรผถันืองัีริสแม้มูงึนวบะหมั าา่ีอีแซัณ้ง่ภราลซพงึ่ สิทสฑทง่ึมรฯฺสาวม่ีเะิตีว ปะหครน็สนทรปาาับนณิทน.้ถปพแี่ไาิพะุปมลชรเพ้อ้ผฺพเ่มวอหา.กียเมนน็ตชพงาแยดัดนอรคลอแงะันั้ิือวยลวเเดววถ้่รูปวา่่างรัร็นสนณะพซซอรีเง่ึว้ง่ึะรปบมวทงเแ็นรฏสัตด่ีอหรตรฏะอลนัง่ิญ้นะดกทแุมอลงัไอฯิใทมนย้ชวง.้ีู่่ ้ มารสสฺ ปปปุ ผฺ กานตี :ิ มารสสฺ ปปปุ ผฺ กสงขฺ าตานิ
ภเติกภฺขมู ุ ิกามนจิ ฺจวรุ ฏาฺฏชาสนสฺ ิ อริยมคฺเคน ฉินฺทิตฺวา ขีณาสโว
อทสฺสนํ อวิสยํ อมตํ
มหานิพฺพานํ คจฺเฉยฺยาต.ิ

คาถาปริโยสาเน เถโร สห ปฏิสมฺภิทาหิ
อรหตฺตํ ปตฺวา สตฺถุ สวุ ณฺณวณฺณํ สรีรํ โถเมนฺโต
วณฺเณนฺโต วนฺทนฺโต อาคโตต.ิ

อ.เร่ืองแห่งพเรปะ็ นเถอ(รจาะบรผมแู้ยณลัง้วก์ใ)หัมฯ้มเจัฏรฐิญานมีพยับแดด มรีจกิ มมฺ ฏฺ ฐานิกตเฺ ถรวตถฺ ุ.

4 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยัญชนะ และ บาลี

๓. อ(อ. ันเรข่ือ้างพแเหจ่ง้าพจระะกเจล้า่าววฑิ) ฯูฑภะ ๓. วฑิ ูฑภวตถฺ ุ. (๓๕)

อ.พระศาสดา เมอื่ ประทบั อยู่ ในเมอื งชอ่ื วา่ สาวตั ถี ทรงปรารภ “ปปุ ผฺ านิ เหว ปจินนฺตนฺติ อิมํ ธมมฺ เทสนํ
ซงึ่ พระเจ้าวฑิ ฑู ภะ ผ้เู ป็นไปกบั ด้วยบริษทั ผ้อู นั ห้วงนำ� ้ ทว่ มทบั แล้ว สตฺถา สาวตฺถิยํ วิหรนฺโต สปริสํ โอเฆน
ให้สวรรคตแล้ว ตรัสแล้ว ซงึ่ ประธรรมเทศนา นี ้ วา่ ปุปผฺ านิ เหว อชฺโฌตฺถริตฺวา มาริตํ วิฑฑู ภํ อารพฺภ กเถส.ิ
ปจนิ นฺตํ ดงั นีเ้ป็นต้น ฯ

อ.วาจาเป็ นเครื่องกล่าวโดยล�ำดับ ในเรื่องนัน้ นี,้ ตตรฺ ายํ อนปุ พุ พฺ กี ถา: “สาวตถฺ ยิ ํ มหาโกสลรโฺ 
อ.พระกมุ าร ท. สามเหลา่ นี ้คือ อ.พระโอรสของพระราชาพระนาม ปตุ ฺโต ปเสนทิกมุ าโร นาม, เวสาลยิ ํ ลจิ ฺฉวกิ มุ าโร
วา่ มหาโกศล ในพระนคร ชื่อวา่ สาวตั ถี พระนามวา่ ปเสนทิกมุ าร, มหาลิ นาม, กสุ นิ ารายํ มลฺลราชปตุ ฺโต พนฺธโุ ล
อ.พระกมุ าร ของเจ้าลจิ ฉวี ในพระนครชอ่ื วา่ เวสาลี พระนามวา่ มหาลิ นามาติ อิเม ตโย ทิสาปาโมกฺขสสฺ าจริยสสฺ
อ.พระโอรสของเจ้ามลั ละ ในพระนครช่ือวา่ กสุ นิ ารา พระนามวา่ สนฺตเิ ก สปิ ปฺ คุ ฺคหณตฺถํ ตกฺกสลิ ํ คนฺตฺวา
พนั ธลุ ะ เสดจ็ ไปแล้ว สพู่ ระนครชอื่ วา่ ตกั กสลิ า เพอื่ อนั เรียน ซง่ึ ศลิ ปะ พหินคเร สาลายํ สมาคตา อฺมฺ สฺส
ในสำ� นกั ของอาจารยผ์ ้ทู ศิ าปาโมกข์ เสดจ็ มาพร้อมกนั แล้ว ทศี่ าลา อาคตการณฺจ กลุ จฺ นามจฺ ปจุ ฺฉิตฺวา
ในภายนอกแหง่ พระนคร ตรัสถามแล้ว ซงึ่ เหตแุ หง่ ตนมาแล้วด้วย สหายกา หตุ ฺวา เอกโตว อาจริยํ อปุ สงฺกมิตฺวา
ซง่ึ ตระกลู ด้วย ซงึ่ พระนามด้วย ของกนั และกนั เป็นพระสหายกนั น จิรสเฺ สว อคุ ฺคหิตสปิ ปฺ า อาจริยํ อาปจุ ฺฉิตฺวา
เป็น เสดจ็ เข้าไปหาแล้ว ซง่ึ อาจารย์ โดยความเป็นอนั เดยี วกนั เทยี ว เอกโตว นิกฺขมิตฺวา สกสกฏฺ€านานิ อคมํส.ุ
ผู้มีศิลปะอันเรียนแล้วต่อกาลไม่นานน่ันเทียว ทรงอ�ำลาแล้ว
ซงึ่ อาจารย์ เสดจ็ ออกไปแล้ว โดยความเป็นอนั เดียว กนั เทียว
ได้เสดจ็ ไปแล้ว สทู่ ่ีของตน ๆ ฯ

อ.-ในพระกมุ าร ท. สาม เหลา่ นนั้ หนา-พระกมุ ารพระนามวา่ เตสุ ปเสนทิกมุ าโร ปิ ตุ สปิ ปฺ ํ ทสฺเสตฺวา
ปเสนทิ ทรงแสดงแล้ว ซงึ่ ศิลปะแก่พระบดิ า อนั พระบดิ า ผ้ทู รง ปสนฺเนน ปิ ตรา รชฺเช อภิสติ ฺโต. มหาลกิ มุ าโร
เลอื่ มใสแล้ว อภเิ ษกแล้ว ในความเป็นแหง่ พระราชา ฯ อ.พระกมุ าร ลจิ ฺฉวีนํ สปิ ปฺ ํ ทสฺเสนฺโต มหนฺเตน อสุ ฺสาเหน
พระนามวา่ มหาลิ เม่ือทรงแสดง ซงึ่ ศลิ ปะ แก่เจ้าลจิ ฉวี ท. ทสเฺ สส.ิ ตสสฺ อกฺขีนิ ภิชฺชิตฺวา อคมํส.ุ
ทรงแสดงแล้ว ด้วยความอุตสาหะใหญ่ ฯ อ.พระเนตร ท.
ของพระกมุ ารพระนามวา่ มหาลนิ นั้ ได้แตกไปแล้ว ฯ

อ. เจ้าลจิ ฉวี ท. (ทรงปรึกษากนั แล้ว) วา่ โอ หนอ อ. อาจารย์ ลจิ ฺฉวริ าชาโน “อโห วต อมหฺ ากํ อาจริโย
ของเรา ท. ทรงถงึ แล้ว ซง่ึ ความพินาศแหง่ นยั น์ตา, อ. เรา ท. อกขฺ วิ นิ าสํ ปตโฺ ต, น ตํ ปริจจฺ ชสิ สฺ าม อทปุ ฺวฏาฺ€รหํ สิ อสฺ ทาํสม.ุ
จกั ไมส่ ละรอบ ซงึ่ อาจารย์นนั้ อ. เรา ท. จกั บ�ำรุง ซง่ึ อาจารย์นนั้ นนฺติ ตสสฺ สตสหสสฺ ฏุ ฺ€านกํ เอกํ
ดงั นี ้ ได้ถวายแล้ว ซง่ึ ประตู ประตหู นง่ึ อนั เป็นท่ีตงั้ ขนึ ้ แหง่ แสน-
แหง่ ทรัพย์ แก่พระกมุ ารพระนามวา่ มหาลนิ นั้ ฯ

อ. พระกมุ ารพระนามวา่ มหาลนิ นั้ ทรงอาศยั แล้ว ซง่ึ ประตนู นั้ โส ตํ นิสสฺ าย ปฺจสเต ลจิ ฺฉวริ าปตุ ฺเต สปิ ปฺ ํ
ทรงยงั โอรสของเจ้าลจิ ฉวี ท. มีร้อยห้าเป็นประมาณ ให้ศกึ ษาอยู่ สกิ ฺขาเปนฺโต วส.ิ
ซงึ่ ศลิ ปะ ประทบั อยแู่ ล้ว ฯ

อ. พระกมุ ารพระนามวา่ พนั ธลุ ะ, (ครัน้ เมื่อพระด�ำรัส) วา่ €อปยิ เสตลพ,านกฺธมํ ลุ ลกปฺลมุกราฺขาโิปชริกตเฺุวลาสหฏิ ฺ€ี“สอฏิเเมฺ€วกิฬลู กาปเคปเฺ ปเหตตตูอฺวิสุ าสฺ าเมวปตุชตฺฺเเฺวตฌา,
(อ. เจ้าพนั ธลุ ะ) จงฟัน (ซงึ่ มดั หกสบิ ท.) เหลา่ นี ้ ดงั นี ้ อนั ตระกลู
แหง่ เจ้ามลั ละ ท. ตรัสแล้ว, ทรงกระโดดขนึ ้ แล้ว สอู่ ากาศ มีศอก
แปดสบิ เป็นประมาณทรงฟันอยู่ ซงึ่ มดั หกสบิ ท. อนั (อนั ตระกลู อสีตหิ ตฺถํ อากาสํ อลุ ฺลงฺฆิตฺวา อสนิ า กปเฺ ปนฺโต
แหง่ เจ้ามลั ละ ท.) ทรงถือเอาแล้ว ซง่ึ ไม้ไผ่ ท. หกสบิ ทรงใสเ่ ข้าแล้ว อคมาส.ิ
ซง่ึ ซ่ีอนั เป็นวิการแหง่ เหลก็ ในทา่ มกลาง ทรงให้ยกขนึ ้ แล้ว ทรงตงั้
ไว้แล้ว ด้วยดาบ ได้เสดจ็ ไปแล้ว ฯ

ผลติ สือ่ การเรยี นรู้ โดยโรงเรยี นพระปรยิ ตั ิธรรม วัดพระธรรมกาย 5

กตแมกสส-อ(ชซโแเแขหบอดหอน่หกืงริ่ึยรเอ่่สัููลั ลม.ยคสิุัเงง่พแ่าค่ง่�วำลหา่ซือพถปคซสง่นาวรอนะตอ่ีางนรลี่อรงะาเกดั.ีนนมชะุั้ปอะีนมแมแั้ทงพัรื่อเ็ดแีกยมนม้ปเาเนา.แลรวปปางู่ั้ท)้็รขชคคนตีะ้กา็่นว็้รนดนงาอันรววก้ตส่เีทปาวสแ้ักรงิวาเมเุาา่ดขวรแิกดาปแหพาา่มวงางงงอั,ล็ลารียง่นรกตันตรเแรอง้วะพวะใปตพๆ็ถ,งีหัแซห.พ้้็สร้สถวนนไรีหง่ีอเ้ผ่ทะฯรวห้า่ทปะาวัเแ้นะง่ัวู้ิหรแ็ทวนา่าทน(อเหบงาเลลอหา่ยลาชคูป.ผช่ดงิ-้กน็วัแลม็าตแใ้นเาูพาอพนปตนก็แลวนวไ.รข็ใบนริลน้าะ่่มวทกิี)ะนะ้อ้เพนวคพทัุ่ใไ่า.รมรมวงหปคน.อ่ัารา((าหา่ว้ดอตัยอกลแธชรา่มะงทงนพัผบหัััดลุ(้ถาเบขไอ่้อมงัูเปง่้าดงึะรา้ตอนึจคุป.้เมแร็ใี้นอวน.ห้า้อาคจูไดลวฉยยนคัขซม)ยล้ดลหงงะัันคา่อวรเ่นู)ก็ปีพมท้ทงท,วางไีจทอรร่น้ยีราอมม.ทอะกะมัง.วดมนัผนัเพ่้บร.ใสเปฉ้ใงมัรูงหพงึทดิ็ดนนเอันักสนปี้(กไดราณรอบั.มดดีแารร้งงัเ(นัะ้บะแดหหัันีททปยไทมพลตแอ็มง่ี.งิงนัดเ้)้ำ�้าลพวพรเงึนแัอ่้จเกณะต้ทว(สลรไ่ือเซม้าซรยกปมระดั้ดวงอมึ่าฉง่ึซง็่เอลูรคนบ่ทบ็จนเลัหันังึ่าแสมยวทอซาคไลท่้กาชาหยีงัปเน่ีสกงึ่จะมวลรูมาปเงง่ดาหแีดะแสุกัแแ)้เ็เนปมาททลลนจลลลยีไว็ปบนนท)้้้.้้�าวาวาำวว่งง),ีี่ ้ โส โอสานกลาเป อยสลากาย “กิรีติ สทฺทํ
สตุ วฺ า “กเิ มตนตฺ ิ ปจุ ฉฺ ิตวฺ า สพพฺ กลาเปสุ อยสลากานํ
€ปิ ตภาวํ สตุ ฺวา อสึ ฉฑฺเฑตฺวา โรทมาโน “มยฺหํ
เอตฺตเกสุ ญาติสหุ ชฺเชสุ เอโกปิ สสิเนโห หตุ ฺวา
อิมํ การณํ นาจิกฺขิ; สเจ หิ อหํ ชาเนยฺยํ,
อยสลากาย สทฺทํ มอนาเฏุ รฺต€าฺวเาปนฺโรตชวฺชํ ฉินฺเทยฺยนฺติ
วตฺวา “สพฺเพปิ เม กาเรสฺสนฺติ
มาตาปิ ตนู ํ กเถสิ, “ปเวณิรชฺชํ นาม ตาต อิทํ,
น ลพฺภา เอวํ กาตนุ ฺติ นานปปฺ กาเรน วาริโต “เตนหิ
มม สหายสสฺ สนฺตกิ ํ คมิสสฺ ามีติ สาวตฺถึ อคมาส.ิ

ซใแเแขนงหห่ึ ้าพเงง่่ไมปเเรอสจือะแ.้านงมลพชพาา้วื่อบนรัรดวสะธดา่รพาู่ลุี าสแระฯชะาลนานวะนัอพ้ตัคพ.ถรรเรจทะีนะด้านรบนั้้วพงาดินยตนมั าส้นั่อธวกัเนลุา่ทกทรปะียาับ.นเรวสแนัะ้ทนฯลอร้ทวนั(งทิใสทหร(�ำทงญรเยรงร่งงสั็จทยบดแรงัคุบลังเคต้จวแ้ลงาัล้ ไพ)้วซว้นัแงึ่ใซกลหธงึ่้วาลุ้รก้รอะใาปง)นรเรเตรใะสียำ�หทดกแ้เบัจ็สหแอมดลนย้จ็วาง่ ู่ ปเสนทิราชา ตสฺสาคมนํ สตุ ฺวา ปจฺจคุ ฺคนฺตฺวา
มหนเฺ ตน สกกฺ าเรน นครํ ปเปวเกสฺโตกวฺสาาเปเสตนฺวาาปตตฏิ ตฺ€าฺเถเนว
€เปส.ิ โส มาตาปิ ตโร
วาสํ กปเฺ ปส.ิ

ยคอตขเจเทใอชอถเชเสทพพปศนอ..่ืื่ฬออ.ูอว่่วรรูอรภภ็ภอื่รน่ือัันสวงาเิหวงม้ดอกกษิิปบิกถาปผ่ยมถา่เาไนพคษษมสรษื้ฐวอวใปบูรา้หรราะรปคุุีื่อาุะสิชมงุงันัาะโถ้ทยโปรคท่ือายคทแใอเภยบท่เ.แนข�ว.ำชนวมพล.บุชาบณิรลาวาน่าต้เมวแ่ือมยนงาสร้มา่วนอแ์รวรฑลีนืออสหรี์าแ้ีเรกอนาแ่้้อวหน้ขินัมิกิกกลอซกย่ตาหย้ตาน็บะ่ภานงยซังึ่จหิถลห่งแลชทอแขง�ำึ่หดตตั้าบตอป้าตอพ่ือลรอ.า้้เวา์แเพดลปิณุรดพง่ณป้นยวงวรล็ากอทนรก็มะ่ารภนเ้ฑวะสดซาปปะา.ศวหปตดัผลิ็กลง่ึาอกิสนรซา้ารว้หเวูะเเมทะงซาสะงใา่ึปเปปยปนมัศคนมลภมีง่ึนขด็็็รนพนนาห์เรพผแ่เูาาิกะิตารนปเณรษนท้นณสหูขือจมรษยะ็ติในิตซ้ะรมนงอึ่าง่าภนหุยนงภยศีชยงณมวตตััย์แอข่ือ์ิเต,าิกอ่ตนทัศดอสถ่ทลอข.วสมยษพเิ.มง์รลัยง.อา่ดททด์,ไนุษชไรขอาปออ่งพูอ่ีเาปะีแนกจอ.ฐ้อนมผยยเออรมี็ดภงหชสบุ้าไมอู่อาู่น.ท้ัสพเกป่ือเตเมถัู่าชมอ.ีพรรหเ.ู่พบัรวสรบแืสือซอาางไนัมะือเ่านัปลเ่ชนูึ่นิงกณิหรอมนือจบแระปเาือลอดงปิในฑฬูะหคขรุชราย่น้คช็วุษนใขอหอะอิกิลนง่ื่อา่ห่์ยนอยภงทวนะาี่งวขตพนมทงกา่เค่นานิกบั่าาเอสลงึ่ห่ีนไังรศองืสษทนภถัย้หงดาอนาแแรปุกบืุนตุอับนจอ็ษดขนัหห้ทบปุเอิผณทบไอุวฐป่่งง.ปๆ้ยคคไาูวลงนาูีัช็ภถฑนปมดสแแ่าูสสืืออแอ่ืเิกนตจอิวกสลลหกิงลกัอวิวว้ษนนนน็ดัย้้้ะาาวาาวาวาา่่่งุีู่ ้ อเถกทิวสํ ราชา อปุ ริปาสาเท €โิ ต อนฺตรวีถึ
โอโลกยมาโน “อนาถปิ ณฺฑิกสสฺ จฬู อนาถปิ ณฺฑิกสฺส
วสิ าขาย สปุ ปฺ วาสายาติ เอเตสํ เคเห ภตตฺ กจิ จฺ ตถฺ าย
คจฺฉนฺเต อเนกสหสฺเส ภิกฺขู ทิสฺวา “กหํ อยฺยา
คจฺฉนฺตีติ ปจุ ฺฉิตฺวา, “เทว อนาถปิ ณฺฑิกสฺส เคเห
นิจฺจภตฺตสลากภตฺตคลิ านภตฺตาทีนํ อตฺถาย เทวสกิ ํ
เทฺว ภิกฺขสุ หสฺสานิ คจฺฉนฺติ, จฬู อนาถปิ ณฺฑิกสฺส
เคหํ ปญฺจสตา ภกิ ขฺ ู นจิ จฺ ํ คจฉฺ นตฺ ,ิ ตถา วสิ าขาย,
ตถา สุปฺปวาสายาติ วุตฺเต, สยํปิ ภิกฺขุสงฺฆํ
อสปตุ ฺถฏฺา€รหํ ิตกุนาิมโนมฺเตวติหฺวาารํ คนฺตฺวา ภิกฺขสุ หสเฺ สน สทฺธึ
สตฺตาหํ สหตฺถา ทานํ ทตฺวา
สตฺตเม ทิวเส สตฺถารํ วนฺทิตฺวา

6 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยัญชนะ และ บาลี

เซกอชดแขนหอื่งอร่ึง.ั พือาภนจวง่ บงรพา่ิกงีอ((้ฯนะทอทออษร.พ.ิาละตรู.าพพงนพแุทพยสรรลนขทุ์,ธระง่ะ้วอทะธเไศ(ศจรงป์เวอาฯจ้าาหาา่.ส้าชซสมขดางชึ่ดทอ่้าภานทาม.แกิก.ดตไฉรษทดางพั่นั ุ้รทนต.บรย)ูปีระรทก้ฯ่องหัสอมบัลู กมนงแาแรคไง่ึลกดละมผ์้้ว้ววเท่้ทเนูย)ย)จ�ำรือ่รอรแว้งิองญมลา่รวนย้วับห่าิต(แถอว้ยหใา.ังห์อง่พดเซ้ดเภยฉปรงั่ึงูกิาก่พ็ะนนภ่งอษอาีภิน้กฯนงุะานษัคท้มร์า.ซหทะอใ่ึง.หา.น)ขก้บาขพอทาพองรี่รแเจพนะิตเหสงอือรร่งทดงะงเรคเน็ดจถง์ิตมชียรรทับื่ยอะาว.์ “ภนฺเต ปฺจหิ เม ภิกฺขสุ เตหิ สทฺธึ นิพทฺธํ ภิกฺขํ
คณฺหถาติ อาห.

น “มหาราช พทุ ฺธา นาม เออากคฏมฺ€นาเํ นปจนฺจิพาทสฺธสึ ํ นภฺติกีตฺข.ิ ํ
คณฺหนฺติ, พหู พทุ ฺธานํ

“เตนหิ เอกํ ภิกฺขํุ นิพทฺธํ เปเสถาต.ิ
สตฺถา อานนฺทตฺเถรสสฺ ภารมกาส.ิ

กมทรราะงแอทลองั�ำ้ว.คพแ,าลร(ส้ะวอแร.ซาลงึ่ชช้วคานวเาทอมไง.ม)เนนท่ น่ัช่ินร่ือเชงทเ้จาหียดั ลใวกนา่ าวนตรนัีรแล้ ับลทอแ้วด่ีแลปว้วนัดวเซจา่ฯงึ่็ดบาคทตรรันร้ งเลมจมืง่ืออแหงลั มค้วแู่ าหสไง่ ดภด้ทิกงั รษนงุี ้ ราชา “ภิกฺขสุ งฺเฆ อาคเต, ปตฺตํ คเหตฺวา อิเม
นาม ปริวิสนฺตตู ิ อวิจาเรตฺวา สตฺตาหํ สยเมว
ปริวิสติ ฺวา อฏฺ€เม ทิวเส วกิ ฺขิตฺโต ปปฺจํ อกาส.ิ

ทอใยใตนหาอ่รร้นทะงนมลก่ีนงั่นเใออกอชปมืแลูนีทื่อ...็้ด็ลนแกภพ(์ภง้ัผอวลยาิกริกนย้อ.้ผ(ูวอ่ละษอษอ่ี้งัเู้มผนรชแด.ุมคุาท้มูไนนัทมีย้ารชม.า้.ใักชวสา(ไ่กนท(มนนษกดอฯทว.นลา่ั้หา).นัรกา่เลเงซทททพผภวีกลหงึ่.ี้ย่ีสแูื่อิก)ไคืมลว(ลาอปษอวแกี้มวนัแหุผานัลไ)ฯปล้มลปมทู้พวว้วลูีกเี.บแา่รลแ)าไะลฯญุมออื่ปด้รวผ้.มใแาเ้เูนรแใชลหซาเสวม้าวลงป่ึ นั้)ทใอ็อืแนฯนท.าหลไผวี่สจสมงง่้เูนักอันปตท่ ทไง็ะเรนรมว่ีสะงฯไ้นอ่บกอปทาลูงงัใ.จซคนฯทแงึ่บอัเพพ.ล(�ำแอฯ้่ืรวอนล.ะยอ้าวเพงันัจถชภรดแ่ือระิกะห�ำใรษชนรง่าง่ือเุรชหอาวทาตยชา่ ).ูุ่ ราชกเุ ล จ นาม อนาณตฺตา อาสนานิ
ปฺาเปตฺวา ภิกฺขู นิสีทาเปตฺวา ปริวสิ ติ ํุ น
ลภนฺต.ิ

ภิกฺขู “น มยํ อิธ €าตํุ สกฺขิสฺสามาติ พหู
ปกฺกมสึ .ุ

ราชา ทตุ ยิ ทิวเสปิ ปมชฺชิ.
ทตุ ยิ ทิวเสปิ พหู ปกฺกมสึ .ุ ตตยิ ทิวเสปิ ปมชฺชิ.
ตทา อานนฺทตฺเถรํ เอกกเมว €เปตฺวา อวเสสา
ปกฺกมสึ .ุ
ปุ ฺ วนฺตา นาม การณวสกิ า โหนฺติ กลุ านํ
ปสาทํ รกฺขนฺต.ิ

ตเแใอ(ยทใอใซอคมยนนหลง่ึ...งืลอั่ีแอ่่ือ้ฐเออพ้ควอหปออมราบบุุโฤมรดกแ ็่งักนด.คันเะาาหาแ็ตปมพษตยรเนัสสรบ็ส้ถนนสอ้รเนาดดกกิอนดระา).เาราะปกซอแเีวเกชขถน็พงเ่ึิกหสนท.ทท่ืออรรคพนัราา้ง่.ผะเะ.งวศาวปกวร้ทนชูเาผ่หะา็กะปปทันหฯจื่�ำ้อนผัูคมน็เ.ปผนนิตว้เทูถวซเ์าด้มาูล่ทาไตามสงึ่รปียสือ่ีบ.(ะมชะอาอวามใญนุผท(ชณงอ.นรนขอใ้ถ่ืู่ีอี.บมทอแนส.่ัอพอคงึออวตุหงา.บเุ�ำพือบุบุ่ทแาพกรแง่นารหาอีายชบปร้สออาสอสง่วะื่อาาด.กิมจตก.ใกตวนรพาแหแรเมชา่ถเนนหรป้ลหะนเ่ือาีทะทว็ททา้ลกวน่งงั่คว.เฬ.งด์าล่.ู(แเถผา่)ตเหกนุ้สลว้หขรถูสเไตณย้ผัะีบิจวมสต้ังึดอค้้ชุอาูมพา้อถงตอฏือเื่อภปีงรบกงฯงััก้้วผ็ออินผอแคนอะาีา่้เู้.มเมูิห.ยผาบปรมป(อ้อแส้ทาแ่อ็ููมา็อนนหนคัล.รแลยงรัีอ.้อาาอ้รมรปว้ลวใู่ ัคงโนัสคัานด้นวีอวมอรเาใชร้วเผงานพัคบสุฯมสหวบย้งมูตรคากล้าือขเอุราผีบนวตลัววงุชุษภทะ้ถิกูญุใกรอล็มชคินห.งรึาาาตุแมณแวส้ิหเฬนทตรคคลาลาอาะาวา้มม็.กืื้ออววงร)ี,;,, ตถาคตสสฺ จ “สารีปตุ ฺตตฺเถโร มหาโมคฺคลลฺ า-
นตเฺ ถโรติ เทวฺ อคคฺ สาวกา, “เขมา อปุ ปฺ ลวณณฺ าติ
เทฺว อคฺคสาวิกา, อปุ าสเกสุ “จิตฺโต คหปติ
หตฺถโก อาฬวโกติ เทฺว อคฺคสาวกา, อปุ าสกิ าสุ
“เวฬกุ ณฺฏกี นนฺทมาตา ขชุ ฺชตุ ฺตราติ เทฺว
อคฺคสาวิกา; อิติ อิเม สาอวฏกฺ €า ชเน อาทึ กตฺวา
€านนฺตรปปฺ ตฺตา สพฺเพปิ เอกเทเสน ทสนฺนํ
ปารมีนํ ปรู ิตตฺตา มหาปุ ฺา อภินีหารสมปฺ นฺนา.

อานนฺทตฺเถโรปิ กปฺปสตสหสฺสปูริตปารมี
อภินีหารสมปฺ นฺโน มหาปุ ฺโ อตฺตโน การณ-
วสกิ ตาย กลุ สสฺ ปสาทํ รกฺขนฺโต อฏฺ €าส.ิ
ตํ เอกกเมว นิสีทาเปตฺวา ปริวิสสึ .ุ

ผลติ สือ่ การเรยี นรู้ โดยโรงเรยี นพระปริยัตธิ รรม วดั พระธรรมกาย 7

หไทมผดตพไเขขอพมด้้้าา.ูนผัังงอาึง้ ้ื่ก่อแกแอน้บแูอเดพดรตรรตยีลอแรพ้้ะรอะีพ่ยิ้เู่่พโแล.วะทรพสทยภวรลรผะ�ำดดระ�แำเคด้ะว้แเูเทะงอั็แจหนปังอลรนีอทยงลไ็่นงตงาน้วคีปยว้.้ภวฯีคชร้เ์ผ่ซาแอกจิกา์แผ้สูงงมึ่ลซ้ันาร้ษลูเคนม้ิ่ึงาจวว้ต้วุวันกมทแแเร้ังซทสา้ิญสาตลลน.อ่ึงม.ด้รู้่สเิววั่นยขไทสจ็ตห,�มำอู่อเแำ�มพ้ัดตทาน่ม.ลงคอา่ข,ีอยักออ้าวญัแภ.าภว.ัไแนลิกอดดพิขภกล้ใบอวษ้ยยนอร้ิษกว.ุคะต่าิานงเษุภรคเง่อพหวถใทือิกานอลนเ่รารรน.อรษันืันพอะะก้ าันวุขอชหนศาึงท่าห?อื่อล.เมา่ันม.คงมวแส่อเพีมดป(ีหยา่ทห้่ออดมีังรรรอมวีง่ยม้.าะอนะฉาแภอ่ วฉเมยีพนันล้มิกถกทันหตานระษฉรรร้ตตณะารทะขนัาุงัสผเรร์ชอบ,สเผป้ะะถูเท่ือองท้็ทผปูดนเเาอ่าว.ตต้็.เููลับนปมดเ่นาันรรหแแเรอแียีีียยบจ้ตลไะลลวาแ้มมาปุคุ้้วมวเ้นอวนแแทแคาะนท่แลลลียวววลณไทท.้้้่่่ววววาาาร-)้์ ราชา ภิกฺขนู ํ คตกาเล อาคนฺตฺวา ขาทนีย-
โภชนียานิ ตเถว €ติ านิ ทิสวฺ า “กึ อยฺยา นาคมสึ ตู ิ
ปจุ ฺฉิตฺวา “อานนฺทตฺเถโร เอกโกว อาคโต เทวาติ
สตุ ฺวา “อทฺธา เอตฺตกมเฺ ม เฉทนมกํสตู ิ ภิกฺขนู ํ
กทุ ฺโธ สตฺถุ สนฺตกิ ํ คนฺตฺวา “ภนฺเต มยา ปจฺ นฺนํ
ภิกฺขสุ ตานํ ภิกฺขา ปฏิยตฺตา, อานนฺทตฺเถโร กิร
เอกโกว อาคโต, ปฏยิ ตตฺ ภกิ ขฺ า ตเถว €ติ า, ปจฺ สตา
ภิกฺขู มม เคเห สฺ ํ น กรึส;ุ กินฺนุ โข การณนฺติ
อาห.

เไตขดปมอกรู ็เน่ัสงอ่ขอผเ้านอรา้ไไูีมย.ตปมพหกมไ่รมปาสภะบตาู่แาศแพรพลาะล้วติสกย้วรดลูอ่ าอจมซท.กัไงึ่ไค.มเภมปวม่ดิกต่็นา,้ีวษรมยเัสุพคทแด้รซนุ .ลงาัง่ึเต้นะวคเหเรียห้ ตัสซตเกแงแ่ึุ มนุโหบัลื่ทอนัง้่ว้ ทดษก(ซ้วราองงยึ่รข.เปพพอขสรร้างราะะะภไวปกสอิกกาตูงษ(ศคทรสุ ์.ตู่นททขรซี..้ะวองแ่ึ ตกา่งเหหอลรู ง่ัสาตสตทแแุ าม.ลห)วภ้วง่กดกา้ววทพายา่ร.) สตฺถา ภิกฺขนู ํ โทสํ อวตฺวา “มหาราช มม
สาวกานํ ตมุ เฺ หหิ สทฺธึ วสิ ฺสาโส นตฺถิ, เตน น คตา
ภวิสสฺ นฺตีติ วตฺวา กลุ านํ อนปุ คมนการณจฺ
อปุ คมนการณฺจ ปกาเสนฺโต ภิกฺขู อามนฺเตตฺวา
อิมํ สตุ ฺตมาห

ไ(อมนัค่ ภวดริกกู ษเอ่ พนุ)่ือภไอมกิ นั ่เษขนุ้างั่ทไใ.ปกอลแ.้ลด้้ตววยรไะมฯก่คลู วรอนั เพมื่อาตอานั มเขพ้าร้ไอปมดแ้วลย้ว คดร้วัน้ยเอขง้าคไ์ปทแ.ล๙้ว “นวหิ ภิกฺขเว องฺเคหิ สมนฺนาคตํ กลุ ํ
อนปุ คนฺตฺวา จ นาลํ อปุ คนฺตํุ อปุ คนฺตฺวา จ
นาลํ อปุ นิสที ิตํ.ุ

อ(ยยซเไยซศอมนงงึ่่ึอออ่่่ั นรัคขข่ยมมม้าภออวงัไไไ(หใรองงิกมมมจมอห.ษยถน่่่เใอนตันพหินวุง่ั งมรอ่ใ่ืาไอ้เด,อะมกยยีออีบกิลฯเ่ยหนยัขซลอู้ ู่นอ่น้างเึ่าอตพมงไึ่งอ่ับป,นใัอ่่ือถา,กแภมคสอวยลลาริกนานั อ่้ด้ันวยต้ษะฟม้วเาัุนงไมไยดมมโซมนั่ือ้ด้วพก่ง่ึ(ค่,ขยยอธรรวออาไ้.รคอรมงบราชมรปมกเ่ไันเน้คแหพร,าเลาะวมรื่อท(้ร้วณอเ่ืออ.พมดน)ัดนขัีต้ว่ือย้ยวอเยภยขงยัอ่(งอ้มิกาอ่ใมอมาจไษีอมงกาไปใยคมุไ)กาหดม)่รู์ต่้กทเ้วอถ่อ้(อยล.ยนมัวิบ)นอ่า่ยาีอเอมวรคกยงัยับาอ้ถใรา)ู่บจยันว้ เโดใ,ู่าหเดยห้ขว(ยยลอ่ยซ้เ้ยาออ่า่มง่ึเไอซบคิมธไปถงา่ึหอารซแวขกรรานอ่ลาอมาพบนย้ว?งร),, กตเมหิ นวหิ? น มนาเปน ปอจาฺจสฏุ นฺเํ€นเฺตท,ินฺตนิ,
มนาเปน อภิวาเทนฺต,ิ น มนาเปน
สนฺตมสสฺ ปริคยุ ฺหนฺต,ิ พหกุ มหฺ ิ โถกํ เทนฺติ,
ปณีตมหฺ ิ ลขู ํ เทนฺต,ิ อสกฺกจฺจํ เทนฺติ โน สกฺกจฺจํ,
น อปุ นิสที นฺติ ธมมฺ สฺสวนาย, ภาสนฺตสฺส น
รฺชิยนฺติ.

เเหข้าลไา่ ปดนแกู ี ้ลแ่อ้ลวนภไ(มอิกนัค่ษภวุ รทิก.ษเพอุ)ื่อ.ไอตมนัรเ่ ขะน้ากงั่ ไลูใปกอแลลนั้ด้วม้วายไมตฯาค่ มวรพรเ้พอ่ืมออแนัล้วเข้ดา้ไวปยดอ้วงยค์ คทร,๙ัน้ อิเมหิ โข ภิกฺขเว นวหิ องฺเคหิ สมนฺนาคตํ กลุ ํ
อนปุ คนฺตฺวา จ นาลํ อปุ คนฺตํุ อปุ คนฺตฺวา จ นาลํ
อปุ นิสที ิตํ.ุ

(คอวนั รภดเพิกกู ษ่ือ่ออุ)นนั ภไนมิกง่ั เ่ษใขกุ้าทลไ.ป้ดอ้แว.ลยต้วฯระคกวลู รอนัเพมื่อาอตนั าเมขพ้าไร้ปอดม้วแยล้วคดร้วัน้ ยเอข้งาคไป์ ทแ.ล๙้ว นวหิ ภิกฺขเว องฺเคหิ สมนฺนาคตํ กลุ ํ
อนปุ คนฺตฺวา จ อลํ อปุ คนฺตํุ อปุ คนฺตฺวา จ อลํ
อปุ นิสีทิตํ.ุ

8 ธรรมบทภาคท่ี ๓ สองภาษา แปลโดยพยัญชนะ และ บาลี

อเยเพไใอสวไซอ(เผโเกข( เใเมคพปปสปปออปดดหหาอ้่มง่ึ..นอบ่ท่ััวููาา็็็็ตพนน้ัันนนน้แยื่้อเธเงกพรกใมีรลี่มขอรลอภภนรอเดซทแผอารข้รถว่ออ(อใ(เาคีคะิบร้าว้้กะอพงนหณอ่ึนัิิกกวไ้ัู่ีต(นะางไนว..กมาวตมมอรรทอย.่.ปรษษงน่ไเื่องแักาพรา้้งลึู่สส,มตดอาปีอไ่านพบแ�ตำสอแงยพัุุ่ตา)ม(ปรอเ,ีบภยอวชาไยแหอใเรทรครล่ลนูัะ่พมคนมาับแก.าแทา,ิ)ะ่ะลูษอย้ง่ม่ีวม็ศอนซไ้สเน่พนุนลรมื่หอล.รส้กควย.ม่ยขูัทคีนยาังแ่ึง่ัะ้กสาิ้เวาภนัดาง่ลชู้วแอ่้าอ่ขสเ่ควใลอว่ลพชอยไพบู่ขต้ถ่ือาิกวอมกไามชอมดมา่ยมเะว่า้ภรงปาจมยรารุงปึวมษ้นัลผื่องไาไไรงน่ะถคุไษ:ะแษกมัู็า่แ)ผมดค้้มคปนดมสูวุไ)ปซรน่ัวน์ผลเเลป(้พ้อน้านน้ถาุ่่ซุ่ารเวผตกา(กปง่ึอแา้เ้ปค้วูเอมวยะกแชวเยวรอ้่ตทเค็ลชรูสนทยจลันค้คร.รณอา่ชูาลปัสัานาื่ซอีคยา่วว้พร.วยีเดยซยล้ยม้แแวชพมิปวงซา่ึะซววญวีตนรงงวดั่ึาพลลแเนอาม่อ)รงะพง่ึึ่่ือกคหคน,มถน้่ัผว้ค้วลวขขเรรยยเภะ้วรใเโารกีงใึเ้ือยปูาะป)้้วทพ้ออวฯทยด่นูอแ่าูันนผแ(ิก้(สชงปไ็นรรงนงอ.มยอ่ซีื่อลยมกลนดสวเษช)าะวอมารบมวง้.ม่ึคแอไว้าา่แ้)ว่ืมอดเวดดะบามนยัมธาปวื่อ้เนหลนถุัลช้ววบกยาััพทรกัณว็ใอ่ชมเ่ซฯพนดเไ้ว่งเวดโา่ยบคานแรคขรา่่ืขอ,รตมดงีอ่ึพากดแพรูงมงอรัฑหาอย้สเปาอเาะตยยยนก้บคลอ่ฉวรดวาง)ร่งงไ่ินตามัเ้ค่อ้ะูไีสยนวทรพำคะ�ปรพงจยัภจ้ หดตเผแันรรานโวนนอว้ม้์นา,ขาดอ่รผาฯ้ดุงิมา้เอล่ณาูมะเกรงะ้ีีแพหป้าาค้มอวอ้้มูชย้ทมพภัวทบคสรีใล็ไายยยนรนพสยั่ือาเาท.ปนเิก์มรำา�บห:คอู่่พปีินแทืนขชงดคนน้รษดเกีคโซมพา็มลนรพนาอด.งดอ้จเวรก้ัตว่)ุวอนงรึ่ะกท้ตนิลนวัง�นำฤียนื่รอยั้ยพพา์ฯรเน้นัาปิตรงมะนั้งั่ัเขากเตอาสฝ้ฯมคครขอ,ใดแรอษ้าช้ใาาอนนิะตรบ้ทกา้ายอยะลนกงแูาคกีัเนงทรรเย้ไาลวเร.ณอพ่ฯ้หู่ทวดล่อเกาพารหป้เงอย.ช้มเมร้ลลขัอนูวนชือราสพ้ยีลตแตมเะืซ้ออไถา.า่าปรนเใภางัา่ื่ลอบอไามมซทงนึ่ไแงานนนั็ วบน(ไิปก้องมวปคณง่ึัชถ่มื่อว่ัทกมหทกียนัค้คุทษ้เนัแแแแว่ือวขแค่กม่ีีอรงน.ัฑ์ ค่ีสลุแาลฟลลาื่ลออวใวาใยิททท๘้ม้ิตดวลลยุ้้จช้ัฯ่ววววา?งงงรร)ู่...่ กตเมหิ นวมหนิ?าเมปนนาเปอนาสนปํ จฺจเฏุทฺ เน€ฺตน,ิ ฺต,ิ มนาเปน
อภิวาเทนฺต,ิ สนฺตมสสฺ
น ปริคยุ ฺหนฺต,ิ พหกุ มหฺ ิ พหกุ ํ เทนฺต,ิ ปณีตมหฺ ิ
ปณีตํ เทนฺต,ิ สกฺกจฺจํ เทนฺติ โน อสกฺกจฺจํ,
อปุ นิสีทนฺติ ธมมฺ สฺสวนาย, ภาสนฺตสฺส รชฺ ิยนฺต.ิ
อิเมหิ โข ภิกฺขเว นวหิ องฺเคหิ สมนฺนาคตํ
กลุ ํ อนปุ คนฺตฺวา จ อลํ อปุ คนฺตํุ อปุ คนฺตฺวา จ
อลํ อปุ นิสที ิตนุ ฺต.ิ

“อิติ โข มหาราช มม สาวกา ตมุ หฺ ากํ
สนฺตกิ า วิสฺสาสํ อลภนฺตา น คตา ภวิสสฺ นฺต:ิ
ปโอวปิสุปฏุ รฺสฺโฏา€าฺ ณ€สิยกิกอมฏปตาฺ€ณีตนาํ ฺฑานอปเิตมิาาวหริห:คิมมรสึอณตูวสิ,ินสฺ ฺต“ากิกสทํ นาียฏภฺ€เวนาทเฺเนตนตํ ิ สกฺกจฺจํ
ปตฺวา
รฺา

“อตีเต พาราณสยิ ํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต,
เกสโว นาม ราชา รชฺชํ ปหาย อิสปิ พฺพชฺชํ ปพฺพชิ.

ตํ ปจฺ ปรุ ิสสตานิ อนปุ พฺพชสึ .ุ โส เกสวตาปโส
นาม อโหส.ิ
ปสาธนกปปฺ โก ปนสสฺ อนปุ พฺพชิตฺวา กปปฺ โก
นาม อนฺเตวาสโิ ก อโหส.ิ
เกสวตาปโส ปริสาย สโทลฺธณึ มพฺ อิลฏเสฺ€วนตมฺถาาเสย
หิมวนฺเต วสติ ฺวา วสฺสารตฺเต
พาราณสึ ปตฺวา ภิกฺขาย นครํ ปาวสิ .ิ

ใทใดดมจ((ออนนะาารีเ..สทสงไบบกปยีเ�ำ่ีไกสส((คอลรหงออนรนนด.่ือะรแน..ะกัังผนนมงััั้ดห้้ผดพนนม)ใาง่มดใงัสีันรขบใช้้นฯนทาะหแอ้าสเีบทด.้้ลอวงฯงจสา.้พลเวยอท)ปบะาอรู่..็นไพะเเสทยปผยปทตอรรู่้็เน็ู).ใน้ถนะงงหนใสครผารเลนอับบ้เป่าูม์กู อืหเทุ่ียแชราแวตลลยะลดหาลลลงา่ส้าว้เิมวานอบนนซัอ)เพดชนัียทง่ึ้ขยยวา้าปปนนึรแู่้าน่อ่ รฏงแฯแลกมตะเลิญ้แลวหลช์เ้ว้นดสว็า่นมุญสงดะ่ักวแแนินเพ้าจ็แลปหลวีไลอ่้า่็ฯ้นง่นวัปเ้ววเพแเดทแ)ลสลื่อลือ.กท็ู่ซ้วป้นวว(นี่เึ่,งรอปา่้วพอะ็.(นา่๔ยโอรเยทะขข.ธผช่ีบ้้ดาาอก(้นอูแแ�ำทาร์นแัรตตทบระุงกเออ่่.งผสส่กยซาาจมยี างงจจึ่ั ะงพพราาไนทอรรปรรทัน.ยยยะะ้ )).์์ู่ อถ นํ ราชา ทิสฺวา ปสที ิตฺวา จาตมุ ฺมาสํ
อตฺตโน สนฺตเิ ก วสนตฺถาย ปฏิฺ ํ คเหตฺวา
อยุ ฺยาเน วสาเปนฺโต สายํ ปาตํ ตสฺส อปุ ฏฺ€านํ
คจฺฉต.ิ

อวเสสา ตาปสา กตปิ าหํ วสติ ฺวา หตฺถิสทฺทาทีหิ
อพุ ฺพาฬฺหา “อาจริย อกุ ฺกณฺ€ติ มหฺ า, คจฺฉามาติ
อาหํส.ุ

“กหนฺตาตาต.ิ

“หิมวนฺตํ อาจริยาต.ิ

ผลติ ส่อื การเรยี นรู้ โดยโรงเรียนพระปรยิ ัตธิ รรม วัดพระธรรมกาย 9

ซใอนง่ึยปวา่ นฏัง(ไอญแิ ร.หญดง่ พเงัารนราเะี พ้ฯดทอ่ื า.ปบมรสะาโแยลกช้วลนนา่แ์ วน่ักแก่เทลาี้ยรวอ)วย, ใู่วแนา่ นทะ่นี่ อพี ้.อต่ ลพทอร.ดะป(รอรา,ะชชเาธมุ อแทหทรง่ ง.เ)ดรัอบืจนแกั ลไ๔ป้ว “ราชา อมหฺ ากํ อาคตทิวเสเยว จาตมุ มฺ าสํ อิธ
วสนตฺถาย ปฏิฺ ํ คณฺหิ, กถํ คมิสฺสถ ตาตาต.ิ

ไอเเยอนซอไดอดเหพหมปง่ึนา..อ่ังกนูั่ั ลลื่อบอ่ทนตอพม่อไเา่า่อทมนัวอาีั่มนรไอ(อใอ(แแ้ไนนอนอัีมยจไตน่ะกตภปม..ม.แนกัอ.พ.าผอ้วอ่แวกโว้พ่หาแหพล)รกดร้ยาเูารลา่าพลง่รคปายอแกนะรสาจู้่ลวะฯท้(ว็ใบใะ์มก.นลอบรียกิอหรน้แา่ดดพา้บ.ัาผสเ่ฟาอส่น้ักนเจทดทงดชัาว้ขิตอปชูู่ัมง้เ่กาดน่ีนบแาท.าา้่ปาอทานัราไ้รบบวีลี,ส.็ไทม้ย้หหน.อะทยป้อวส(สเอ.เเ่ใู่าิมผลสกอหขรอส,ชสนช.ซ(วจมรีกวง่พ.้ลาไนอโัดื่ง่ือาท่ง่ึาายปนรพกไไา่าวบทเ็คจวบปรี่ปไคง(ัตอแรนานร่มวอา่.ยมวหทสใะแกะวล่ืนเนตัิเกา.์ห้ไ่นาทผมงลลศอูาป้ัวอก์กมปั้แาบท้ีดสมกยแวงอษ)ปีกลรเมปล้ควอลลวกิงัปใะกหฯทท้เวอิกนจน้์งว็ชา่ถผะศนร..ยา)ะยีวทื่อนื)มวอ้ษไฯใกวบแู่อ่สวปาี่ไนเจัเห้กาดท่หมทลฯมา่ยอ่ก่ทู)กทั้เิด้ง.ักว่ีน่ืนอยแดยปไรี่อเ)อวั่นม)ปขปะัอลีียกู.เรย้ดด็ีปไนึสว่ๆ้านา้ววปพอ้แ่ฯู่ปงงัั็า่ใจนนแรั,ยหนทกรนนแนกอถาลผาขะอมง่ี่ะบลีีท.ลนร้้้้อดไวฯนกึอู.้ห้วก�ำยหลาี่่เายาราแปปฯารร์้สววาะบจู่ลุง็ะบฏฯน้แสแลส่เูาส้ตวผพพิญลทำล�งนัรรมกนื่อ้แต้ติวยวี่ฟขัสญตรลอกาัทร์นัึงหถ้าวอ้่มนวอัา.ซ(แขบาลา่อกยยยรง่ึอลฯอมกีท.ะาอ่คแู่งั้งวอนัแไดลลูลโดมลวเป.รทปลาแกกไึา้าไวคแม็้บา่ลวมนบมถรขลน้น่ะวสใแอส่งึเอ้วปนผอาลาววทททง็มทนน้ยจวฯ่าา่ -...ีู่ “ตมุ เฺ หหิ อมหฺ ากํ อนาจิกฺขิตฺวาว ปฏิฺา
ทินฺนา, มยํ อิธ น สกฺโกม วสติ ํ,ุ อิโต อวทิ เู ร
ตมุ หฺ ากํ ปกปวตปฺ ฺตกสิ นฺสฺเตววนาฏสฺ€เิากเนน วสสิ ฺสามาติ วนฺทิตฺวา
ปกฺกมสึ .ุ สทฺธึ อาจริโย โอหิยิ.

ราชา อปุ ฏฺ€านํ อาคโต “กหุ ึ อยฺยาติ ปจุ ฺฉิ.
“อุกฺกณฺ€ิตมฺหาติ วตฺวา หิมวนฺตํ คตา
มหาราชาต.ิ

กปปฺ โกปิ น จิรสฺเสว อกุ ฺกณฺ€ิตฺวา อาจริเยน
ปนุ ปปฺ นุ ํ วาริยมาโนปิ “น สกฺโกมีติ วตฺวา ปกฺกามิ.

อิตเรสํ ปน สนฺตกิ ํ อคนฺตฺวา อาจริยสฺส ปวตฺตึ
สณุ นฺโต อวทิ เู ร €าเน วส.ิ

อปรภาเค อาจริยสฺส อนฺเตวาสเิ ก อนสุ สฺ รนฺตสสฺ
กจุ ฺฉิโรโค อปุ ปฺ ชฺชิ.

ราชา เวชฺเชหิ ตกิ ิจฺฉาเปต.ิ
โรโค น วปู สมมฺ ต.ิ ตาปโส อาห “มหาราช
อิจฺฉสิ เม โรคํ วปู สมิตนุ ฺต.ิ

ทใกซมนพเดสแขแไปดนกอลงึ่รสำ่�ูรอหงึ็น้ถอะกง้รง่ออว�ำกาผัสยทวเ�ำานาาบน(ออออรว้มูา)มงลอั�ำจตกาั....ีพา่พ้ยวาแ.นา(ไมโยแพาิตพ่ซขแไลตรอรพีนดภ้ดลอ่ะรรคอล้งึรอนวยันา่ัร้า้้,วยดมสะ้งว.์ะตบเเพถซรอินทาง่อ(ขทรปทวซสอ้าางไไ่ึบน้ัวาายา่ียารงป่ึซ.ชก.วา่ชนไเสะ)ู่สผวรตาา่าปทขาช้๔นซก,ิใ(ลทรว้สดอามุ.นง่ึตน(ัชตแ(.้าพตง.ขงกัอ(ทร่ื้อทใลมอสอบนแดา่รนัเส.ัห่ีไวระนกิจีอ.ัสมววีหาแ้แาน้า่ผ้พาฯร�ำส้แิเบเลทบนลกศอัพบหล)มรลา้ว้สว.(แปันษะอล,รา้สอดพว)ดละปอใแนทตัา่แ()์น.งวังึน้งวัคองลนกลเย.นาก่พนวทจคงแร้ซว้ะเน์ัวชีร้า่ขี้ัหคนรรนี่ก์)้(ง้่ึฯะื่อิ้ญะอาใค์)นลเั่เฟท้วขนมยดรแนฟัวนา่้า่ัา�าำงขตอ่ื่อบาแขัพานงน่ันแแบณมคกท่มอแดนรนัซเลตา้ท่ลอ�สำปจะาเ่งัเงึ่)ะ้รปวท่ตย)้นีนดางวครทนย็นกา่ียทวจาีาผวว้ะนอฯ่ัซนร้ไงรารบ้า่เาูซเถปมงาึ่นนถจงผรปมสงึ่วกบสทย้(อร้นนั่็อเูนคาส)อจิาญง์ท่วย่ัยาเยฯวป.ำ�รรทกไ่ลููแแาิมปญรใรถลด่ียซแลหมนาะา้าา่าวงึ่ล้ญวง่มททววทบคอซ้พวฯขี่โี่แแาุ่แซรง.ึ่สว)นรหหแลงงอ่ึอาะ้ดนวนส้ก(งง่่ทวาม.ผดา่ีลออำ�ง่,่ขทต.้ดส้เู้ว)อไะ้าาปากาม่ดำ�งปัยนัจจ็พเนนลนรภกูหดแพราาาเาเ่ี้่อาอลลง้จัจรรฯรทญวพนนน้ยย้้ะวาาา่ -.์์ี ้ “ภนเฺ ต สจาหํ สกกฺ เุ ณยยฺ ,ํ อทิ าเนว โว ผาสกุ ํ
กเรยฺยนฺติ. “มหาราช สเจ เม ผาสกุ ํ อิจฺฉสิ, มํ
อนฺเตวาสกิ านํ สนฺตกิ ํ เปเสหีต.ิ

ราชา “สาธุ ภนฺเตติ ตํ มฺจเก นิปชฺชาเปตฺวา
นารทามจฺจปปฺ มเุ ข จตฺตาโร อมจฺเจ “มม อยฺยสสฺ
ปวตฺตึ ตฺวา มยฺหํ สาสนํ ปหิเณยฺยาถาติ อยุ ฺโยเชส.ิ

กปฺปกนฺเตวาสิโก อาจริยสฺสาคมนํ สุตฺวา
ปจฺจคุ ฺคมนํ กตฺวา, “อิตเร กหนฺติ วตุ ฺเต, “อสกุ ฏฺ€าเน
กิร วสนฺตีติ อาห.

เตปิ อาจริยสสฺ าคตภาวํ สตุ วฺ า ตตเฺ ถว สโมสริตวฺ า
อาจริยสสฺ อณุ ฺโหทกํ ทตฺวา ผลาผลํ อทํส.ุ

ตํขณเฺ ว โรโค วปู สมิ.

10 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยัญชนะ และ บาลี

ได้เป็อน.แลพ้วระโดดยาวบนั สเลนก็ ัน้ น้อเปย็ นนนั่ผเู้มทีวียรวรฯณะเพียงดังวรรณแห่งทอง โส กตปิ าเหเนว สวุ ณฺณวณฺโณ อโหส.ิ

ครัง้ นนั้ อ. อ�ำมาตย์ชื่อวา่ นารทะ ถามแล้ว ซงึ่ พระดาบสนนั้ วา่ อถ นํ นารโท ปจุ ฺฉิ
ขา้ แต่ท่านเกสี ผูม้ ีโชค (อ. ท่าน) ละแลว้ (ซึ่งพระราชา) “มนสุ ฺสินทฺ ํ ชหิตฺวาน สพพฺ กามสมิทฺธินํ
ผูเ้ ป็นจอมแห่งมนษุ ย์ ผูย้ งั สมบตั ิอนั บคุ คลใคร่ทง้ั ปวง กถนนฺ ุ ภควา เกสิ กปปฺ สสฺ รมสิ อสสฺ เมติ.
ใหส้ �ำเร็จ ยินดีอยู่ ในอาศรม ของดาบสชือ่ ว่ากปั ปกะ “สาทูนิ รมณียานิ, สนตฺ ิ รุกฺขา มโนรมา,
อยา่ งไรหนอ ดงั นี้ ฯ (อ. พระดาบสชอื่ วา่ เกสวะ กลา่ วแลว้ ) วา่ สภุ าสิตานิ กปปฺ สฺส นารท รมยนตฺ ิ มนตฺ ิ.
(อ. ค�ำ ท.) อันไพเราะ อันบุคคลพึงยินดี (มีอยู่), “สาลีนํ โอทนํ ภตุ ฺวา สจุ ิมํสูปเสจนํ
อ. ตน้ ไม้ ท. อนั เป็นทีร่ ื่นรมย์แหง่ ใจ มีอย,ู่ ดกู ่อนนารทะ กถํ สามากนิวารา อโลณา สาทยนตฺ ิ ตนตฺ ิ.
(อ. คำ� ท.) อนั กปั ปกะกลา่ วดแี ลว้ ยงั เรา ยอ่ มใหย้ ินดไี ด้ ดงั นี้ ฯ “อสาทํุ ยทิวา สาทํ ุ อปปฺ ํ วา ยทิวา พหํ,ุ
(อ. อำ� มาตยช์ อื่ วา่ นารทะ ถามแลว้ ) วา่ (อ. ทา่ นใด) บริโภคแลว้ วิสฺสฏฺโ€ ยตฺถ ภุ ฺเชยฺย วิสฺสาสปรมา รสาติ.
ซ่ึงขา้ วสกุ แหง่ ขา้ วสาลี ท. อนั เขา้ ไปเจือดว้ ยเนอื้ อนั สะอาด
อ. ขา้ วฟ่างและลกู เดือย ท. อนั หารสเคม็ มิได้ (ยงั ทา่ น) นน้ั
ยอ่ มใหย้ ินดีได้ อยา่ งไร ดงั นี้ ฯ (อ. พระดาบสชือ่ วา่ เกสวะ
กล่าวแล้ว) ว่า (อ. บคุ คล) ผูค้ ้นุ เคยกนั แล้ว พึงบริโภค
(ซึ่งโภชนะ) อนั ไม่อร่อยหรือ หรือว่าอนั อร่อย อนั นอ้ ยหรือ
หรือวา่ อนั มาก (ในนิเวศน)์ ใด (อ. โภชนะ อยา่ งใดอยา่ งหนง่ึ
อนั บคุ คลบริโภคแลว้ ในนิเวศนน์ น้ั เป็นของยงั ประโยชน-์
ใหส้ �ำเร็จ ย่อมเป็น เพราะว่า) อ. รส ท. มีความคนุ้ เคย-
เป็นอย่างย่ิง ดงั นี้ (ดงั นี)้ ฯ

ท(นชใกถเอปในื่อยงปึัี)รน้็นแสงาว่ปดกยลโง�ำา่ อกงมาัน้งวนัเน.ลกะคช,ีกั้ีพสนซา้คอ(ตใขวดนงรัึ่.ลั้รนเะะอกสลัวสเกศงใปทาาแพาหา็(วนนนลใลส้ตรก้นะาสวนะดงั้ากทอมลไนัาว้ราด.งคีา่ง)ีบลค้คขเพวเปตุดนอรป์าร็ทันนร็ก้งู้นมัอน้ .อทแ่อไ)มตอดดาลรนาาต้งัง้เวเยมตนปนปนมเ็รหน(็นีป�นำภ้ใัสฯาท็มแนนเาแบร์ลากพท(ลาพ้ไแวาสี่้นวดเลิตลหใดุนั่้เ้วนรนวปน็เไาท่ก็ี)นจอด้ซ,าีย้ะ.งแไ่ึออลปวพจลบ..นะแ้รวณัอพไี)ละ(้ ,�มำใไ้ธวฑรนดอมไ่ะรสด้ิต.เการรป้ทอู่มตาาซ็ทนนลัม่ีชเยง่ึท.แนาตคี์ชคศลใีว)ว่ือว้น,้ใวนาาาวนอกมสามาก.านกินคใคลดาน้ีช้นาุนุ้ ลเกาก่ืรอมเเนบค่อคทาว่ือยนนัสลยะา่้- สตฺถา อิมํ ธมมฺ เทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ
สโมธาเนนฺโต “ตทา ราชา โมคฺคลลฺ าโน อโหส,ิ
นารโท สารีปตุ ฺโต, กปปฺ กนฺเตวาสโิ ก อานนฺโท,
เกสวตาปโส อหเมวาติ วตฺวา “เอวํ มหาราช
ปพุ ฺเพ ปณฺฑิตา มรณนฺตกิ ํ เวทนํ ปตฺวา
วสสินฺสฺตาเิ กสกิ ฏวฺสิ€าสฺ นาํสํ อคมํส,ุ มม สาวกา ตมุ หฺ ากํ
น ลภนฺติ มเฺ ติ อาห.

ศดธคท(คถคแหยิด้้ราหดวาินรนุ อ่นังมกยา้)่เงอมยคเยแพอมอผงเัยแวละ.ปอื่รง้ทคูา่ล้ว็ะคคกนทพ้ตนูุ ญว์หบัด)ว.รอเาทคนา่(ะงัด.ามดม.นยรง่ึงัต้อเวีอาใพีก,ปน้แิ.ยหชนั็นัทนรีก้้พหราดขใะแอร้่หูทหมรงอัรงยล(มะว้น่ัารดแู่งท้า่วู้ธแ)ชอ่ีหพ�ำง้รทิดลวาจมนรงง่รร้า่ิาวแกัดภนฉัะ้งลเม�ำ(นิกัฯสขสปอม้วราษอ็งัม่นิ.อดแี ไงุวมสเยพลงปัยเจา่ สจ่นู้าู่วรอ่แ้าอ้าำ�ะ)สีอลมศ้.(ศนญเัม.้ววคาภปากัอา่พกวา็กินกนซัยรตษขุทยเอ,ง่ึ(ะหิอหุธะอ.ข(ตงขอนเทอนัา่ อจเอ)ุ.มงุ่ร.วเ้น)าัรงคตเาสราทขพอ์ไราาเ)อห.ันสัรนใส)กะจดนนแเือ์นจรส้งวรลเงกาั ดรปะยมั้สนวกืกอทงัรมสู่ิจอรรวนนะ�ำ�ำะาะ.า่ที(น้สททสซพดาอยมกัั�ำา้งึ่�ำวงึน.มพซ่อพยมอขทง่ึเซรมคาทุณอยา่คะง่ึวคธงาน่ดวธพราเเวงาิดงจจัรมททไรมน้้ะาาาร-..,ี ้ ราชา “ภิกฺขสุ งฺเฆน สทฺธึ มยา วสิ ฺสาสํ กาตํุ
วทฏหาฺฏรตาตธิ ,ิีตรจํกถนสเคฺนาเมโุหขเณรกการาิสตจฺสํุ าม`สวีตมฏ,ิ ฺฺมฏาต“ส,ิสมมพฺ มฺ เทุ อาฺธวสสํมสฺ พฺ สทุ นฺธสฺเาตตสฺ ,ิ
จราินชฺเาตตติฺวมาม“เสอนกตฺ ํ กิ เํมวสิธสฺีตฏรํฺ€าเทนนฺตพิ ตู ทิ ธฺสํ าอกาฺยคามนสิ ํ สสฺ นนตฺฺตตีกิ ํิ
สาสนํ เปเสส,ิ “กตรสกฺกสสฺ ธีตาติ ปจุ ฺฉิตฺวา
อาคจฺเฉยฺยาถาติ วตฺวา ทเู ต อาณาเปส.ิ

ผลิตสื่อการเรยี นรู้ โดยโรงเรียนพระปรยิ ัติธรรม วดั พระธรรมกาย 11

ออส(เขขอตสแปอออกะ..าว่ร็.นัสสนไงง่พเพรเจเพแภพแรชออจหร้าละรหขน้่..ราะนศะ้ระวตเง่ัศกรทอจาสาคราตบาัตู้ชกแากามัชวกยิดศาลชยะมาาทยา้วาาะทมา(ดะ.ย)กมอผตูสงพงัเทไยน้าัีใรเูมันทปรก.นาะมทเพีะรแริด้ฝเแ.ฯทพงนาลหทุแักหย.ว้ราวลธ(ลทฝงงัโ่ะ่าอมเา่้ด่ว.เราทจน.)รวนูปยอย้าาลูาใพา่เนัต.้อจนมขมมพงึ้รา่ืนทดทอวีอกหทะรศ้า่.แีลอยระการา;มะลงะนงน,ู่ลูจกท้หปวถอาากัขย(อ้�ำา.ามรมยใอซะ.ะเนวหวอ่ดรงงึ่ชา่าเ้า่าฉทมนเงัรมุจมผวนิบเ.าาทอ้าป้ากเูงีหตตป..้ห็ฯสนนัทท็จารรนญภเ)แ.าัสัสยกรั โขลหสาิแจแงอถ้ตัวาีลลกั;รวขกมทตส้้วาวถทอะกไิ.ยิย)ววดงรเ็าจจาวเงา่้ซแ(ขร้ายดกาั่อดงลึ่าออศไ�ำธ.งั .งอมซ;ารนิผดพธพ.(ิง่ึกกถ่้ถีูาอิ้ดฯรเรนพัยวนงึจ.ะาะาะแแ้รกนาัเ้รยะชจลลหราทด้ไธ่ื้้าอรววชญซ.ิมดงอัซววารนฯ)าาาา่่ิงงึ่้),ี ้ ทตู า คนฺตฺวา สากิเย ทาริกํ ยาจสึ .ุ เต
สนฺนิปตติ ฺวา “ปกฺขนฺตริโย ราชา; สเจ น ทสฺสาม,
วนิ าเสสฺสติ โน; น โข ปน อมเฺ หหิ กเุ ลน สทิโส;
กินฺนุ โข กาตพฺพนฺติ จินฺตยสึ .ุ

มหานาโม “มม ทาสยิ า กจุ ฺฉิสฺมึ ชาตา
วาสภขตฺตยิ า นาม ธีตา รูปโสภคฺคปปฺ ตฺตา อตฺถิ,
ตํ ทสฺสามาติ วตฺวา ทเู ต อาห “สาธุ รโฺ 
ทาริกํ ทสฺสามาต.ิ “กสฺส ธีตาต.ิ “สมมฺ าสมพฺ ทุ ฺธสฺส
จฬู ปิตุ ปตุ ตฺ สสฺ มหานามสกกฺ สสฺ ธีตา วาสภขตตฺ ยิ า
นามาต.ิ

อทม(ใซมอออซเปซหง.ง่ึ่ึ...ารห็นงึ่้อกพงยทพพดาพอามราตรูนรีลรอกะนรัมะอะะ.ะาะาททเธาบรรดม,รธำ�กิ.ดาาทคใยีิดอใชชเาหตูอวหืห(.า(าาน้เแกกต้ลป)พทนัลน(าัย้ร็าทผ่นอตา่้รัสวนอ่้เ.ู)แนเกรสพแสนมัแัลส้ใบัวเลวงึททนก้หวแไยสย้วดป.่ทรกลลงอ่)ซง้ว้แจาตวูวไา่โยปงึ่ยปลดลา่ง)นพู่ทพรน้ใแวยเวนั้ปาแรน.รน�คำา่ ะก็รมะนฯภมวะ่ถธรผอไ้ซาทาพาาปิดนงิวงึ่มชบี่เอค่ธาแา่าสพเนทดนิป์ลวคลท(ะล็าูน้ันทวซย้นร.ัเขแองด่ึ.ัน้ดอล(พนกัีย;ทเงง้วัอแมเรรวนกนรวดห.ะา่ืองกาา็่ียี้บธง่ยฯชคนงัดวพิขดงทท่ือัวกอีล้ากบาราลาูน.ัแะอะบ)ัสคุมแเตดอ.ผ,จีคลเดกพ่งัปง้้กาเอูล้ว้บวันสค็รศษน.)ยะวี์า้อทัตอแใดพยก(หยา่รงกทท้วอยรินคย้า่รย่พระรยะ้องผ์์งงพบพรู่ททนง้แสยโูะรดิรเ.ด.นสัมงะพัรร้ะายเีบยธาดมนงึป(ดคิดชกนคมุงตา็นาาแวแงัำม�เคิีอทผนนามลลวลย้พมมนู้้ัีฯฯววาา่้้))ู่ ี เต คนฺตฺวา รโฺ  อาโรจยสึ .ุ ราชา “ยทิ เอวํ
สาธ,ุ สีฆํ อาเนถ; ขตฺติยา จ นาม พหมุ ายา
ทาสีธีตรํปิ ปหิเณยฺยํ,ุ ปิ ตรา สทฺธึ เอกภาชเน
ภุ ฺชนฺตึ อาเนยฺยาถาติ เปเสส.ิ เต คนฺตฺวา “เทว
ตมุ เฺ หหิ สทฺธึ เอกโต ภุ ชฺ นฺตึ ราชา อิจฺฉตีติ
อาหสํ .ุ มหานาโม “สาธุ ตาตาติ ตํ อลงกฺ าราเปตวฺ า
อตฺตโน ภุ ฺชนกาเล ตํ ปกฺโกสาเปตฺวา ตาย สทฺธึ
เอกโต ภุ ฺชนาการํ ทสเฺ สตฺวา ทตู านํ นิยฺยาเทส.ิ

ใว อตใปนหา่.อ่ร้สตเะกพป�าำสา็รนแวลูตะผหัตไิรแ้มเอูนถาลจ.น่ชีง่ ้ทรวกแาาิญตู รหนาผทง่นทซบ้พมูี่สนั่่ึ.งทีพรดุพเเะทหูลรรอียะลแะแคัทวา่ลโหรยนอั้วฯม่งยรนั้รเซสิน้หพอึ่งดสายคีแเีแอผวลห้าาูม้ฯว่งซมีวหง่ึเทรพปญอรร็ รณน.งิงะกไะธปรพิดพทะทราที.ยั่ะวน�ำงนนแั่๕นดาล่ัังนงไ้วววปทแราแซรรกสลงงึ่ณ่ภพ้วอพขระภรสะตัแะิเเู่รษตธหมาิดยิก่งือชาาทแงานนชลอนนั่่ั้ื่อฯวง เต ตํ อาทาย สาวตฺถึ คนฺตฺวา ตํ ปวตฺตึ
สรอติาถฺ ฺโนสี ตจาอิรนสาํ เฺโเสรชเวฏจฺ€สกสํ.ุ ํ วุ กรณตาฺณชวฺ าาวณอตคฺณฏุ คฺ ฺ€ํมมปเหาตุ นสฺตโฏิ ํสฺ€วาชิเตนาํ ยอปิ.ภสิ จฺิ นจฺ ฺน.ิ ํ

ออ(ซศแกหมกงรึ่..านพีอะคก่พออ่ ทรนัวย�ำรคยะำ�าใะมะหรรหซมอัาาง้น้งึ่รเยัตนชป้ปูพ)งึ่ ยาย็ันรน้รทิกะ์ะ(ไวผสารยนปา่้รูงใตูอ่าทับสนขแิมมว่ังซ่อวลอเไขง่ึงปันน้วป.ขอพ็นนัเ้แา่งปร)ซลพวพ็ตะฯนง้่ึสวรรรรทพะาาะัสอ่ีโชถสร(นแอ.ซะาื์นอาลรง่ึโง้นเวสออขฯอวา่นนั�ำรา่้าาสมวไนัอส้ซปสา.ภึ่องแาต(พยพขอสลยาต่ั.รร้์นว์นงะะต)ไนัเเอ้นสยิจรปยัสู่้าาา็ดนยไผม�ำศงัผป้นิกเูาน้ปมูแากกัี็้เีลธนขนยป้าวอพน็ัะขน้ ตงรอเแุพหะกทงทหธตพรรร.ิดง่า)ะง)ุรขคบสาโฯะออนขดทอสจอรหบัยลัูว่งสงนยแแนทเนลลิกวจวรัน้ก้้วาวาา้่ง อถสฺส นามคฺคหณทิวเส ราชา อยฺยิกาย
สนฺตกิ ํ เปเสสิ “สากฺยราชธีตา วาสภขตฺตยิ า ปตุ ฺตํ
วชิ าตา, กิมสฺส นามํ กโรนฺตตู .ิ ตํ ปน สาสนํ
คเหตฺวา คโต อมจฺโจ โถกํ พธิรธาตโุ ก. โส คนฺตฺวา
รโฺ  อยฺยิกาย อาโรเจส.ิ สา ตํ ปวตฺตึ สตุ ฺวา

12 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยญั ชนะ และ บาลี

กอข(คอแแ(อซซหลต�...ัำรงงึึ่่ อ้หวพตง่ อคคพบตนยิวร�ำ��ำำรระงา่ดาม))ะะ�ำร)แวขวานกาแา้่ลา่ตาาเชลลู ป้แวยงวา้วว็ขตนวฑิ์ผฑิวทาอพ่ผ้หาู่ฑูฑูสรง้คูรซนวงภเภภะ้นุงรึ่วิฑดะอขะาทเก�ำฑูคตงัดรทดรคยัพตภิงฟแั.งั์ผนยิยะลันอง้เสูาี์้แวกนีั้ใด้ใมทลหินมหงัวแม้้งวัเนเ้้ีใา่เปมปปตปนี็้้เซนไ็วรเินกขทมียงึ่งพ(้่อาพอคพ,ป่บรไนร.�ำประกะอคะจนขเ็นว.ฝส�ำกอัาใ้พาา่นาตูนเมงมปแรีพ)แิก้ว็ะขลนลเ(ราลัอปอข้ว้ะวลดล็งงอนรซนคงภพัางชงึ่นี์พชา้รทื่อพซ(ีะา้รอไ.งึ่รกดะขพ.ะอดจ้กมุทอรรนัพงกััมุารจาะนเเรงรชางปโปะีเกอทร้า็ถ็นนฟนนรรริดกขะสัางงนั้อรทดแงก)ดางวล�ำงรั ฯบงมัานะแ้วทนสทีอทลชี ร้ีภลยู้้ฯฯ�วำว่ังู่ “วาสภขตฺตยิ า ปตุ ฺตํ อวิชายิตฺวาปิ สพฺพํ ธนํ
อภภิ ว,ิ อทิ านิ ปน รโฺ  อตวิ ยิ วลลฺ ภา ภวสิ สฺ ตตี ิ
อาห. พธิรามจฺโจ “วลฺลภาติ วจนํ ทสุ ฺสตุ ํ สตุ ฺวา
“วฑิ ฑู โภติ สลฺลกฺเขตฺวา ราชานํ อปุ คนฺตฺวา “เทว
กมุ ารสสฺ `วิฑฑู โภติ นามํ กโรถาติ อาห. ราชา
“โปราณกํ โน กลุ สนฺตกํ นามํ ภวิสสฺ ตีติ
จินฺเตตฺวา “วิฑฑู โภติ นามํ อกาส.ิ

แนอข(วเยเถสปอตัอห.าานั่ ็นนันมยถงง่เใาบทผพชคเุแคปเบ้้ไีคยูุารรลพร็มนดงะวค้ังวื่อ้ๆแม่ศเีนลกคลีมา(นั)ซย้มุดรแะสาื่งึ่ออ่น้วารกดรพงูมปยร�ำด่พาบอรมทไแาทระม.ราหรแะพม.ิหส่งอดกลง่รเาาดง่ยมหงมะะุั รรไ�ำนู้่รบาลดาแปจราเีรา่ดิาห้ิ)ปาชฯนอซา็ง่กนาววนื่ันงกึ่้ตา่อ(ตา่วใยมุ ไร.้นนตัใอ่ดาะขนอถพก้รมกพ้าอก.อาุรลูเแรนัาปละะเะแตลบ็รกไแนรทหเ่ราแคมหุุาส)รง่ หชคาง่ๆดงหยจพง่ทรเลจ็ราหะพนแืารอนแยกน็กนะัรน้ม�ำรดะแอ่หเแมะ่พกงลังมลทาอนคมื่้อทุว้วอ่อ�ำ.ี์กมาร้ฯมยเงรมุีก(คฉ่ใูเซนาาตจซหรนังึ่นัรล่ื้อา้ง่ึบิเร;ปทตฝกูงปโท็อบนตร�ำนต.ง.แอผรรเทพเจรหะ้พยเูห.ปณ็ดรกน)ู่รล็ะนลูะง่าา่เมดทอตแแยกอ้ีวรหหงร่ีราาื่นูปคััสกยวงง่่ร,์์ อถสสฺ ทหรกาเลเยว ราชา “สตฺถุ ปิ ยํ กโรมีติ
เวสฑนฺฒาปนตฺโตฏิ ฺ€านสํตฺตวอสทสฺ กิาสก.ิาเล โส กมุ ารปริหาเรน
อฺเสํ กมุ ารานํ
มาตามหกลุ โต หตถฺ ริ ูปกอสสฺ รูปกาทนี ิ อาหริยมานานิ
ทิสวฺ า มาตรํ ปจุ ฺฉิ “อมมฺ อเฺ สํ มาตามหกลุ โต
ปณฺณากาโร อาหริยต,ิ มยฺหํ โกจิ กิฺจิ น เปเสต;ิ
กึ ตฺวํ นิมมฺ าตาปิ ตกิ าต.ิ

ใแดออซดกใกพใดเ(เแนผเพพสพปอนนนล้้นง่ึ..มมใุุงงวนูัััรรร้็ด.น่ือคหทททนนะยะะะะ่เาาวจ็จอท)้้รอสนน่ีนออีีพบพรรเคอ้้,ฯา่้่จเถานรัอนนงวงงางีัพรอ่ร.ร้้ทงศางึคแพพ(ส.าิไมวนนััะังเส้้พ้ื่ออศพหลูจานอม์มาือนกรรเวบอร.ว้จทกาาววร.ระะะ่ีีาก่มนุัะ้้พา่้นา้ักอาศิงยรพโโออวกาเายรรวศงดยยมอเราะยิฑะอหล่่อแรหงงรอะ,าางก.ะัแา่ไนนนฝนับมฑูน็ทกวอนนก(พรยลเฯนัอนนกะ่ัใ์่พูล้.มุ.้ภแียท้ะรวๆ้ห.พวสซเยทรกละาเะอะ.จฯ้ทญหา่พงึ่อบิอ่,้รนวรนว้.กาแนตซ.เ)ลมงาร่(คหาศี่หอรกพ้ททสรนะพงั่่ึบทาเ่ฯแงรากา.่พปล(ะเญรรงรน่เัวรงลอู่ลบอม้กเ็ทกงาะ่งนไระนจาน้ัยแ.วยท้ืออาปปทะนกกีลยู้สพาอนัลเ้ตะง.ลกูวแรมมรนุวุแจัศภๆี้กร้วชึกิาา่ยมแุล้พทาหา(า)ะาทข่ืออบษ้ลรอ่ว()วฯาร.กเรง่ถตั.มนว.จย้า่แรวม)ะแยเไา้ยาตปา้่ีอนาคนปเัอ่ลนกม้าไออขะจ็กเยิลซนนัม้รมนัแวย้นสา้ัผย้้ายนาแบังงาึ่งุยใ้ลส่งอส้ดแแอาู่ศา่ซีกนพนห้ลิเวา้ยดวง่ยชต่ทูลง(จ็นปงัึ่า่พ้นัรยนราัขพไ้อ่นน้ง้่กัู็เไ่วรก้พในูะ)ปสรสอนปมสับงนน)ขาัทยก้อะพวรภงดแีดแรอเใทท้ระะบาม.(ุ่วเปอรขนสเจ็ซลเง์จ,งุ,มี่นสา่็ะปดิาพ.นตอัแเทดลท้้ง่ึวาจดา็เนรัเาน้วมค.ตรงวจ).่ีไจ(้รา)จ็ะตอกัดแทหเ้รงิย่า้จดทา(หอมนมไ(ัตแนลถลยังต้ัรมากเัยา.ด.ตจสาเนล้งารอว,อุ่เาอ่ทมกอ่้หปรงัสปผ)ุ้รดวีะมแ้มรอามร่ืขทไเดม้รแฯทูรจ็ไพซหะปเงซพฉอเะรระาปลอ่รอปหงทใ่ึทงง่ร่ึเงงทรนัช็้งนวมถโน็อ้าพพๆนา�สำะ.เทพบมัุ)จิดกะฉ)กมกข)งรร่ ยอษ้ยกร,าเกานะะมัไไอไุอดแหดะอย่ปปืมนนัลกกะแ(งายงกัเตงัมยา่แแแแอพพ่แรยตขมมเุุนู่น่เปงนุนอ่อลลลลหจาอวาว่รราาีไี็้มนนน้ั้ย้้้้ัจฯะะฯวาววาวาว่่ง้ง่รรร้ ์ู่ อถ นํ สา “ตาต ตว สกฺยราชาโน มาตามหา,
ทเู ร ปน วสนฺต,ิ เตน เต น กิฺจิ เปเสนฺตีติ วฺเจส.ิ
ปนุ โสฬสวสสฺ กิ กาเล “อมมฺ มาตามหกลุ ํ
ปสสฺ ติ กุ าโมมหฺ ีติ วตฺวา “อลํ ตาต, กึ ตตฺถ
คนฺตฺวา กริสฺสสตี ิ วาริยมาโนปิ ปนุ ปปฺ นุ ํ ยาจิ.
อถสฺส มาตา “เตนหิ คจฺฉาติ สมปฺ ฏิจฺฉิ. โส
ปิ ตุ อาโรเจตฺวา มหนฺเตน ปริวาเรน นิกฺขมิ.
วาสภขตฺตยิ า ปเุ รตรเมว ปณฺณํ เปเสสิ “อหํ อิธ
สขุ ํ วสามิ, มาสสฺ กิฺจิ สามิโน อนฺตรํ ทสสฺ ยสึ ตู .ิ

สากิยา วฑิ ฑู ภสฺสาคมนํ ตฺวา “วนฺทิตํุ น
สกฺกาติ ตสฺส ทหรทหเร กมุ าเร ชนปทํ ปหิณิตฺวา,
ตสฺมึ กปิ ลปรุ ํ สมฺปตฺเต, สณฺ€าคาเร สนฺนิปตสึ .ุ
กมุ าโร ตตฺถ คนฺตฺวา มอาฏตฺ€โุ าลสต.ิิ อถ นํ “อยนฺเต
ตาต มาตามโห, อยํ วทสึ .ุ

ผลติ ส่ือการเรียนรู้ โดยโรงเรยี นพระปริยัติธรรม วดั พระธรรมกาย 13

อรทไผซขขโขพ(แวจเอแว(แรออผแวจอเซดเอตปกซไปดหิบาา้ิาฑอ้้หงลากลอางกึ่่ึ...ย.นัมเังููงัังังึด้้็็เิงดปึ่สชนยแวสหนงแกน้ปแพง่พปรไะวลงแู่่ไีพ้ฑูอใวซ็้พแภาอผนอวธามเพภตลมพ้ทเีผหาวรรรออออออคอออต้�ัำจรใงึ่ภ้คลิยดนแขร่นั้ไพส่่บะวะงงขะร้อฯ่าน่นรแะ้ม.........อาถระป้ ตะวถระ่ัลูากซทลกะกตสมัคมชอั่ลรพกนคบไาเอพาซ)คพ่ืุ อพซกตกพ้ขือรจนงไว่ึะมวมส่มุุาีต้าครกใพววฉรตถงวรง่ึเรุวทรปะรงงวมึ่ยอ้บุิัเรางอซรนันงคมตกะคท่ธัาาุุะยิ้แแษวานัอาะยราะพดบะต.ัไาะงแนศาง่ึดงดรรทนรวกเิ่ืซร์มผละอารมรมาศป์ พดกนาพทสศรถรคลนรนพา้ยนแัคางว่้าา้รงมอน่ึุ้ัทนว่แเพดแานโ้น้ะิแวมุห้า.มางเึกุว์งผเปึอลยาอน่นธันัชนนกรง้้ลปา้หส.กลยวอหนเแรงัไปสฟา็้ยชอ้าิ้เดูนมบะวันาปแนงล่ั็้รห้ดวยสจทรดวะนงน็หฯขรง่กดรัราอะกงแทนา็แทเไกนแตุะาีน้คนบนรชพ่กะวอูาก้าเสอแง่อแรเมาเ.ขนกลัซคหนิห่หัดัยางญรซส่ัปท์นทท้เนัสงึ่านุนัมรั่รลงรดลัน;้อพม่ร่แวงึ่สเรง่็าลงิม่ึิดววาบะนเนลี้.ูบ้้เวสเป(า(จว็าลกโ่ืเงลพอ(ลีพรเนแจไทนนตาแยในแว่จป็ูทหยถนาทลตแซดทนรเะ(รด็ืม้ วง้(หก็ลารรรลแทีแย็่(รางยาหัมงานซนอผษา่ะรโืองน่ึลร่ัูจ้็บาอยทะศะัสนญบ้ะลองหทใวืวี่ยมอ่หอัเสดงม่าทงึ่มน่ดผัแแงนไ.ินรรสน้ทอ้วท้า่ัแรวอคพุง่เามวแหปอวนแมทง้ัแบิล่ดัลาเใหกูตอสจแกียวทลาเงายปสถนควาล่นลลเแน.(ลแ้น้ชใ่าั่รูว้วงรอเัาดาาอ่าล่ค้ส้ปยงสออ็วาว่้ีวห้นสกวลาี้วสะลดลนาวอแรต้ศ้ยวแ้ขเ็วฯ)์ะีทงีนพฑินเัอานรหวจซญ่ด้)้ดีำ�ววทแียตจหมแา่ไูอพ้ด้ถูยฯแใร.เ้)า่ารซวงมงึ่ฑย่ัคูดดาวทแ็้ลจ.กจว่ลา(งคหง่ภง่งธรวัลบสคแะ(ศา่งึ่นข้าน่ฯอก่อยง้พัน.เถ้ัดกทายภศแกะวน้ินาดใ้าดวอลจพรู่งวัาอนมำ�่เินศโหทึานนงระงรงัยึ้ะาีพ้าหาคร(้สาางา้วักดรรฯองฉีงขะนไรแแอ้)าวว้แระ่นกาบัขไนชงศมว)ม้นะนิพยยดกนดูนั้ทอังกาหา่่ด.ีทลใพลอยธ้งุทัีราจงเ้งอด่ึวัะน้ก่รอนฯเา,่งยฯ้้�ำย้มงป่ดรววคางบอจ่เกะะะอนอ้าัยวเนเรขนแกบั่งจอ่็ะนซชีแงทนจพัมอืคยขนุยน.ะ.เแู่ส้อ(แลมาาอเมนซตุ้งนึ่ลลาาดด.ไซรแคอะทททนาลพพแ้ดงทสมลวพ.ปห่ึง้างีลรศวิเก้็างว่ล่ึพล้วทงี้ย�ตำำ�ว.วล้าบแท.ัระรพเ้้กรทาวาทายแน้วา่))วซขแอมลฯูรวศน้ะะกเหวใะแาบตงมุกั(ราลน้รหวั่เอะองึ่ลนหันนืซอนยชก(สะง่หลฯงกกสถ้ยพาสวตำน�กย้อง้วเพ้ง่ึซาาเื่อง์ะรอมุ้ีอทวรรจะภล)ะนุนรกนัลิตุา,.เิปบงงชงรึ่ผาเงผเนาจัพาอืงั่ามขมกนาสบ้จสะววรัั(แื่ทครแ้้อบแ้ซ้เรูปนูตาดอดพทนรตง้ัราาามาดวะกผัแพก์ลเ.กง่ึวศ้ทอ้ะอางาว.่ทัว(.)สสรดรศตา้่ั่นทื่อจว็ลน่ค้่่อวาอ่พอชร.อาแงยละยูะพามหภภียายิา่้อบปัวะก�ำเผสน.ทกยลงอนญแทสรหกอรมหวขขาอนนแ้นรซจรไคูา้า,ยเ่ะูวนถลัำ�ะีี่สกยนล)ัอ้ตตฉหะัั่าะกกานงานช่ึแังผง่ัว์นะน้้ืธอวใดรุ:มะนทา่ดทตพตตววแแม่พล้่ืตอแัตททหูิดมรเาวนน้ทตฉัอาาา้ิลาลยยิิอลาวววววา่รมรรทททญถางา่ มนนนนนัั่สยถ.้้ั้ะะฯาาวาวาาาาาว่่่่่้งงง)))-ี...,ูุ่่ โส สพฺเพ วนฺทมาโน วจิ ริตฺวา เอกํปิ อตฺตานํ
วนฺทนฺตํ อทิสฺวา “กินฺนุ โข มํ วนฺทนฺตา นตฺถีติ
ปจุ ฺฉิ.

สากิยา “ตาต กสนกิฏฺกฺ€ากรมุ ํ ากรราึส.ุ เต ชนปทํ คตาติ
วตฺวา ตสสฺ มหนฺตํ

โส กตปิ าหํ วสติ ฺวา มหนฺเตน ปริวาเรน นครา
นิกฺขมิ.

อเถกา ทาสี สณฺ€าคาเร ตสฺส นิสนิ ฺนผลกํ
“อิทํ วาสภขตฺตยิ าย ทาสยิ า ปตุ ฺตสฺส นิสนิ ฺนผลกนฺติ
อกฺโกสติ ฺวา อกฺโกสติ ฺวา ขีโรทเกน โธวต.ิ

เอโก ปรุ ิโส อตตฺ โน อาวธุ ํ ปมมฺ สุ สฺ ติ วฺ า นวิ ตโฺ ต
ตํ คณฺหนฺโต วิฑฑู ภกมุ ารสสฺ อกฺโกสนสทฺทํ
สตุ ฺวา ตํ อนฺตรํ ปจุ ฺฉิตฺวา “วาสภขตฺตยิ า ทาสยิ า
กจุ ฺฉิมหฺ ิ มหานามสกฺกสสฺ ชาตาติ ตฺวา
พลกายสสฺ กเถส.ิ
“วาสภขตฺตยิ า กิร ทาสีธีตาติ มหาโกลาหลํ
อโหส.ิ
ตํ สตุ วฺ า วฑิ ฑู โภ “เอเต ตาว มม นสิ นิ นฺ ผลกํ
ขีโรทเกน โธวนฺต,ุ อหํ ปน รชฺเช ปตนฏิิสฺ€นิ ติ ฺนกผาลเลกํ
เอเตสํ คลโลหิตํ คเหตฺวา มม
โธวสิ ฺสามีติ จิตฺตํ €เปส.ิ

ตสมฺ ึ สาวตฺถึ คเต, อมจฺจา สพฺพํ ปวตฺตึ รโฺ 
อาโรจยสึ .ุ

ราชา “มยฺหํ ทาสธี ีตรํ อทํสตู ิ สากิยานํ
กชุ ฌฺ ติ วฺ า วาสภขตตฺ ยิ าย จ ปตุ ตฺ สสฺ จ ทนิ นฺ ปริหารํ
อจฺฉินฺทิตฺวา ทาสทาสีหิ ลทฺธพฺพมตฺตเมว ทาเปส.ิ

ตโต กติปาหจฺจเยน สตฺถา ราชนิเวสนํ
คนฺตฺวา นิสที ิ.

ราชา อาคนฺตฺวา วนฺทิตฺวา “ภนฺเต ตมุ หฺ ากํ
กิร าตเกหิ ทาสธี ีตา มยฺหํ ทินฺนา, เตนสฺสา
อหํ สปตุ ฺตาย ปริหารํ อจฺฉินฺทิตฺวา ทาสทาสหี ิ
ลทฺธพฺพมตฺตเมว ทาเปสนิ ฺติ อาห.

สตฺถา “อยตุ ฺตํ มหาราช สากิเยหิ กตํ, ททนฺเตหิ
นาม สมชาตกิ า ทาตพฺพา อสฺส; ตํ ปน มหาราช
วทามิ:

14 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยญั ชนะ และ บาลี

ซท(อนอเอ(กตเึ่น.งันนป่ัริดรต็งง่ึเนปัสโแทถ�ำคอ)แรลยีึองแ.ตะทล้ววแ.หกร้รวพลดขปนง)อพร้วไงอัร่งะบรดนซะงแนะ้แแวบส่ึีง้หกตาาล่ลคตูดิ ง่มุงร้้ววแวิาวัสพาดลานาซแรอร้้วมวสงนึ่ั่ผละ.ยกภเ้เ้ปู;วอปทาโขชรัค็ยซรียบนตัะอ่ื อรงึ่ชวณแัสตมกภเนอหตูยิปฏฑัเิเ.์ส็่แิหงษานฐโิติบพลคสกปหผ้วสรตีราเ้ใมูะปอระรนีใใ็ขริมยนงแตนนาอชากพ�ำกทชงเณา่หรหม้่อปาอดะญน็นางนกธรกั(ิิผดงใยดฯ(น้ผาขูชขอ่าท้ขูเขอ่ืออจมม.อังดงกไวัเือดพปหง่กาสพ้็งพญรนกรนชะะรร)ัฏผิง่ืะรอทะ้ผฐาูนรรดวำ� ้าชขวูา�ำ่างั ซชาดาชันไพงผผึ่หปทสีอา้้้กกููนนาซ(ระษษดน)่ึงราไงรแาัฟััตตณนไนืชลรรนดิินัีส)ยย้วา้้้,,,์์ี วาสภขตฺตยิ า ขตฺติยราชธีตา ขตฺติยรฺโ
เคเห อภิเสกํ ลภิ, วฑิ ฑู โภปิ ขตฺตยิ ราชานเมว
ปฏิจฺจ ชาโต; มาตโุ คตฺตํ นาม กึ กริสสฺ ติ,
ปิ ตุโคตฺตเมว ปมาณนฺติ, โปราณกปณฺฑิตา
ตทสลฺสทิ าฺทิตฺถจิยากจุ กฺฉฏิมฺ€หฺ หิ ารชิกาาตยกมุ อาคโรฺคมทเหฺวสาฏิทฺ€สาโนยชํ นอิกทาํสย,ุ
ชพาาโรตาตณิ สกยิ ฏํ ฺ€หราชรฺชิยํ ชาปตตกฺวํ ากเถกสฏ.ิ ฺ€วาหนราชา นาม

เ(ทคยรอร่ งื่อมยองินเบ.ปด็รนีแิหพ)ลาร้วดระตงัรวนาาา่ ชมี ้ ไาป(ดทก้ยรตทงินิยรวแงงัา่กสบ่พอดคุ .รบัคะโแลคมล)ตา้วรรใซดขหง่ึอา้พวแงารบละจะดิ ราพาาเปชนร็ะนทน่ั โเาเอคทนรรียแสื่อวลงท้วกเป.ล็นซนา่ นงั่ึ่ปววเซรทตั ะง่ึ ียถธมวเุราปรณฯ็มน ราชา ธมมฺ กถํ สตุ ฺวา “ปิ ตโุ คตฺตเมว กิร
ปมาณนฺติ ตสุ ติ ฺวา มาตาปตุ ฺตานํ ปกตปิ ริหารเมว
ทาเปส.ิ

(สชด่ืนอิ ้้ววกย่าาคอคกล.รำ� ังุนส้ภ)นิานวรนันรา้่ายรอฯาา.อเช.ธื่ออแวเจมา่สงม้ขนไลัอปาลงบสกิเดสเู่ารีชนือ่ือผานว้เูบแปา่ ห็ดพนง่ีชพนั ตื่อธรระวลุะ่ธาะกิดพลู าันขขสธออง่ ุลงไงปตะเจนแ้าลนม้วนไั่ ลัมซเทลง่ึ่คภะยี ลวรใอรนดดยเงัาแมนนลือี ้ฯน้ัว้ง พนธฺ ลุ เสนาปตสิ สฺ ปิ โข กสุ นิ ารายํ มลลฺ ราชธีตา
มลลฺ กิ า นาม ภริยา ทีฆรตฺตํ น วิชายิ.

อถ นํ พนฺธโุ ล “อตฺตโน กลุ ฆรเมว คจฺฉาติ
อยุ ฺโยเชส.ิ

ใสเซห(เทรมนงึ่ง่ญือียีอพทไนปิวงยี่ไร((อ(แหห)่อออะู ซ.,หมตน...จงึ่นอง่นพนัถพหกั.ดาตกาารไมรงเงรัะงคปิจปะมนะอ่ มศ็คศตนกลัมี ้ลาักือาเหลลูฉดจสลรสก)ญกิ้นาังัาดกิดาเนาบผาิาพงราสนี้ไทไู้รตเ่กู(ปมนัตร้อละูเรรือขม่รเนัแั(สาย้หัสานคีบลบพอถ่ ไตแแดิ้ตุวปทมารลอหุแระมแลไูว้วะง่ลตมแยลา่แ)ไต้วถม่้ลรอ่วลขวร)า้ี,้วมว้ะดา่าวค)อ)กเผแงัสา่ปตว.วนลตูิวเพู่็า่อนเา่ธา่ดีพ่จ้รฯ.อด(ไ้งัาะรอคเดงนัะ)รจเ.ร้นชยาอีตงั้นสฯ้ตีินกง้รฯเาเวคฝัสวมลม้ นัา่า์ผแบื่อั ี แย้ยลเูค(เจอถลืน้อ่ววร้.ิดวมถาิญวหวมสา่ซดมางเ่ง่ึองอัปยอ่ไพน..็ปนบมรสเี ้ฯธองะฉัซาอคศยนังม่ึ มเาา่)จีธยงสแเะอปนอ่ดลไ็ปมนนัส้วา้ ู่ สา “สตฺถารํ ทิสฺวาว คมิสฺสามีติ เชตวนํ
ปวสิ ติ ฺวา ตถาคตํ วนฺทิตฺวา €ิตา “กหํ คจฺฉสตี ิ
วตุ ฺตา “สามิโก มํ ภนฺเต กลุ ฆรํ เปเสตีติ อาห.

“กกึ ารณาติ.
“วฌฺ า กิรสฺมิ อปตุ ฺตกิ าต.ิ
“ยทิ เอวํ, คมนกิจฺจํ นตฺถิ, นิวตฺตสฺสตู .ิ

กอเเยพเเหกหทะอล่ริดียนต็ ไะมา่ รขวแุศวเอออเนึปลแ้าป...ดผ็้แวลนส็นนเงนั้มูล้สวดเจานเพา้ีวคหนวางกัีง้รา่ฯวมตาไเมาแปาอปบลุั ละั็มก.นแดลดเล(่ดแหลีกชิอดฉิกิพฉิ้วต่ือานั นงัาั้นัทนอวสุพนนเ้า่อะปนนัู่ี้รนั้้ฯพด็งไะนิเเรวเงันปัทกผไดศน็ดธศน้ิดอูงันี้ลุเ้พผนนขัฉ์,อะ้มนึูลพี(พ้(้.อคพีใแ)รราผนจััรบะลนัะ้ทัูนยเท้้วพธแสินรเศลุลรมนง้ดบอพ้ะวเ่ือาหีแมถอลบคลซน็กาแใ�ดำ้งึ่วมหซแล)ีชค้ง้่ึลแกเวว่ือปรก้ลาว่ลร็ว(นา้วบดอัภา่ ลวว้.วถแพ์ นา่า่เยตลวธนั าค้าอ่วอธนออยกวยเลุ..โปบาคคาอ่ดะ็มนลงัววม)ยคกผคไาาเปมป้มมลมกูดิ ก็น่นา่ลแแแ)ตวาพพลบดัวิแน้้้วา่ททงแัทลนน้้ลออซร้อวนั่ี้ฯวงงงงึ่้., สา ตคฏุ นฺ€ฺตมฺวาาน,สา หตุ ฺวา สตฺถารํ วนฺทิตฺวา
นิเวสนํ “กสฺมา นิวตฺตาสตี ิ วตุ ฺเต,
“ทสพเลน นิวตฺตติ มหฺ ีติ อาห.

พนฺธโุ ล “ทิฏฺ €ํ ภวิสฺสติ ทีฆทสสฺ นิ า การณนฺติ
สมปฺ ฏิจฺฉิ.

สา น จิรสฺเสว คพฺภํ ปฏิลภิตฺวา อปุ ปฺ นฺนโทหฬา
“โทหโฬ เม อปุ ปฺ นฺโนติ อาโรเจส.ิ “กึ โทหโฬติ.

ผลิตส่ือการเรียนรู้ โดยโรงเรยี นพระปริยตั ิธรรม วดั พระธรรมกาย 15

แซขเใแ(แปแเนซแสพซหหอหกลหงงึึ่่กรยีง่ึ้่ือธระแงเ้่งงว่่ง่จภงทถเตโสนอลตสแ้อก(าลด.รรน้นอูัอวูรนหล.ไ็หฯระื่มอนะ.่ันขดัยจเางิ่แโนะส.ก้เบ้ารบบเฉซากทานขถน(ลมูกว)ดงึ่อคุ่เงย้ีาเกิาจแนลีขวชนมีัคนวทไรบ้หาศรง�อำื่ปบละั้ลน.ัณฯล้ดแนง่อวทแคลดุพพจิลชาี(่์นัีบสลคงขอกิังึพ้ฉอื่วรเบน้รอว่แลู.โาปะวนวักถเีลคงุ)็้นจราฯ่ีพสธกเ่ง้วขคาจใ้พาสลุอเ่ดูรลอทงนึ้ชมาลลภะะนัอ้แวา.่ธ่ีลสาจดิือนาธกลยวกดรจผิฉรง่ืมพณลุา้แวาไเงัฉะ้เวูชรปมมรนะลปโวพ่ียเีีย่ืออใท้บ็แกวีวีพนีก้ตอ่นวรวาา่ลยำ)ี�กะคลรแรมรา่เลม้ววบะวนขสกััาร่ณเเงันวหา่ปอรแขาืงว้ทจสณาะขม็ลางาแนข(ารมบาลอ้ยวลวง้ใีากอทลดวานอ่้งิ่ทนววแฯเนัาม่บ.ีมง,ัมารภ่ตวโมเนหาอรเุใดืปอาา่น่ปหบุษน.าีย็ย้งนฯ็นาอาโลแใเพชใปอมมยลน.)นล)ิื่อ,นกัรดืงิอ้นววดว(ะาหคยอนลีังอน้วัา่ส้ตวอ.ชน่ลนะย.สาู่ม่ืออง่ึทีดขาด้ยอใอมวนัรานอ่ฉิว.อง่ั า่งนัยีเตภ.ันภนัมใสปเอเนวถยีาเัไ)จ็ด้ถนสยนมัทสยี้าเบจัอืยีทกเขมปน่า่ีลปกใัแเงบข็ัี่อลอีนอก็จินเแลนึกภแไกีลา้ผหฉ้ววปอดมิแดแ้ิเแ้กใูิงว่ษอา้ขลแ้ลวคหรซาีทบนกยกยถึ้้ววงงรร้่ึ่.ู่่่ “เวสาลนี คเร คณราชกลุ านํ อภิเสกมงฺคล-
โปกฺขรณิยํ โอตริตฺวา นหาตฺวา ปานียํ ปาตกุ ามมหฺ ิ
สามีต.ิ

พนฺธโุ ล “สาธตู ิ วตฺวา สหสสฺ ตฺถามธนํุ
คเหตฺวา ตํ รถํ อาโรเปตฺวา สาวตฺถิโต นิกฺขมิตฺวา
รถํ ปาเชนฺโต มหาลลิ จิ ฺฉวโิ น ทินฺนทฺวาเรน
เวสาลึ ปาวิส.ิ

มหาลลิ จิ ฺฉวโิ น จ ทฺวารสมีเปเอว นิเวสนํ โหต.ิ
โส รถสสฺ อมุ มฺ าเร ปฏิฆาตสทฺทํ สตุ ฺวาว
“พนฺธลุ สฺส รถสทฺโทติ ตฺวา “อชฺช ลจิ ฺฉวีนํ
ภยํ อปุ ปฺ ชฺชิสสฺ ตีติ อาห. โปกฺขรณิยา อนฺโต จ
พหิ จ อารกฺโข พลวา, อปุ ริ โลหชาลํ ปตฺถฏํ,
สกณุ านํปิ โอกาโส นตฺถิ.

เอมแตทหอดนั ยี กง่แษุ วสไลสยปรฯ้วว์่ะแ(นทโซอลบว.ง้.วึ่ าก่ผขมจข้อาู่นอารยาษุ.ณกรอเพยกัสนัี ข์รนอเทปะาาา.็น)นบบดผควดแ้้วอกรูิลชี ยาาไ้วอ่ื หรรดพกัแว้อแนหขัาอมายธง่ก้เโลอุ ไลกง(ะปหยรแางะยั ลขบมกย้้าวนทขงมั ตษลนุูภึ ้ลแาแยรงมลรล์แทย้วห้วลา.น้แว(เซหทกใงึ่หเลา่จภจ้องาา่้ารแานกรลหบรนยัจ้ิ ถง่แา)ฉตล)ใวนห้นวโี บม้หนทัใ้ ยานน.สแอภฯไี ร่ลูปยาถ้วู่แยนอลใซนนกั่ี้วงึ่ พนฺธลุ เสนาปติ ปน รถา โอตริตฺวา อารกฺขเก
มนสุ เฺ ส เวตฺเตน ปหรนฺโต ปลาเปตฺวา โลหชาลํ
ฉินฺทิตฺวา อนฺโตโปกฺขรณิยา ภริยํ นหาเปตฺวา
สยํปิ นหาตฺวา ปนุ ตํ รถํ อาโรเปตฺวา นครา
นิกฺขมิตฺวา อาคตมคฺเคเนว ปายาส.ิ อารกฺขกา
ลจิ ฺฉวีนํ อาโรเจสํ.ุ

แฆจทออลสตแกออลกอ..ลแะรัวู่่ัา่ สัท้กนเผวฟกบั รซแาแนไ่ดน่ังัาวอ้งปจึ่ลนหงดัา่.ท(ทา้แวนงแซ่นเิทาก่ถจ.ลรกีง่ึว้น.ฯ้ถท้าาจ้วเเา่่อเสอจลกนี่พั(ทท(ยย้ีายอจิไดนัอยี..้าปลง่.าฉ่้ว;.งท)ไจงิขเวยใทปอจนงนัอฉอดี้ท.้ทาาปแ่น่ันนวััง้รนทลล.วทเพีรงแทจกอ้าิงว่าดาท่รตนยฉี.รวนะดำ�.ดิว่ขทววก้นรงทัแ้ามุีอะาิ่)นาทดล.งนวทยวมีห.ง้ัว้า,ฯ่พา.า่เ่นวทนมเไงสาึอ่อเีอป้เ.า้อื่สฯกหมย.ี..แไดลเทลหงเ(ดมเหลจอรจบแ็ัาา่่างก่ั้น้วา็า.ขหนน;ลนล,ลแเนึทง่น้ิัจีบ้อจทฯัล้ิฯสเแ.้)าพ.ฉ้ว.าลจลอทรวจยท้วกซพัจิา.ีา่าฟรทงจ่ึฉะงเึ้นกสงจทากบว.ัวแท้ราขู่แี่า่ลพแที้จอลน้ี่าหมบ.ัรซ้งยงจินอังะ่้เเ้แง่ึหแมหฉล.นเลจหจนวอ้ลเื่อจา้าวจ้า้พงีา่ไาแ่มกกั้ารมม,นรหเวทพถซหลกะอ่ันงัา่่้งนี่ึ่นันลลน.็รมคทนัธตถาะบท้ัหว.ลุมเรชาซ่าขหาสจันะอ่ืวนงมึ่้าล้าานแนาวช่ั่ไเ)ิกลมทานปป่อัเ่้เทท้พว็สห.งนแตยีนี่ดนจพลาัไรววปนทสลกััจ้ธั็าว่ง้ึ,ีุ่ิ ลจิ ฺฉวิราชาโน กชุ ฺฌิตฺวา ปฺจ รถสตานิ
อารุยฺห “พนฺธลุ มลลฺ ํ คณฺหิสสฺ ามาติ นิกฺขมสึ .ุ
ตํ ปวตฺตึ มหาลสิ สฺ อาโรเจสํ.ุ มหาลิ “มา
คมิตฺถ, โส หิ โว สพฺเพ ฆาเตสฺสตีติ อาห.
เตปิ “มยํ คมิสฺสามเอวาติ วทสึ .ุ “เตนหิ
รถจกฺกสสฺ ยาว นาภิโต อนปิว€ตวึฺตนปฺตาวิฏฺ€ฏปฺ€รุ าโนตํ
ทิสวฺ า นิวตฺเตยฺยาถ; ตโต
อสนิสทฺทํ วยิ สณุ ิสสฺ ถ, ตมหฺ า €านา
นิวตฺเตยฺยาถ; ตโต อนิวตฺตนฺตา ตมุ หฺ ากํ รถธเุ รสุ
ฉิทฺทํ ปสสฺ สิ ฺสถ, ตมฺหา €านา นิวตฺเตยฺยาเถว,
ปรุ โต มา คมิตฺถาติ อาห.

ดพนนยอง่นนรัั่ั้ นะมเทนีอป้อฯยีา.ร.วมเาเธจกวฯอ้าา่ฏลมอพดจ.ิหงึงฉันาบนวลาอีีงน้ิฯทกมนั.้(ลัอใเหลน.เกลเิกสสาา่าดนนลจเ็าหนเั้ตบปน็ ด็ิดนแไตชีมทลาอื่เป่่ี้วสมวรดาแก่าพจล็ลกก้วนาฏั่ ลวธแบลัแุ ซลหแะงึ่้ว)ลงเ่ สร(้ววกถนา่ตลาาาคข่บมว้านัดแแคเชีดลตำ�อ่ื ้ยวีน่ วข)วาา่อวกยพงา่นั เนัอจนถธ.้า้นาั่ ลุลรอเถะทจิยนฉยีา่ทนัววง้ .ี เต ตสฺส วจเนนานิวตฺตติ ฺวา ตํ อนพุ นฺธึสเุ ยว.
มลฺลกิ า ทิสวฺ า “รถา สามิ ปฺ ายนฺตีติ อาห.
“เตนหิ เอกสฺเสว รถสสฺ ปฺายนกาเล
อาโรเจยฺยาสตี .ิ

16 ธรรมบทภาคท่ี ๓ สองภาษา แปลโดยพยัญชนะ และ บาลี

รออา.นั วเนกดาะียงววมา่กลั นัคลนนักิ น่ัเาดเนทียนั้วียกวในันยกอ่เปาม็ลนปใ,รดกาลก(อา่ฏ.วดแรถลงั น้วที ้วใ.น)า่ กทขา้งัา้ ลปแนตวนังน่้ าปฯยราอก.งฏอแนลแ้วหเง่ ปร็นถ สา, ยทา สพฺเพ เอโก วิย หตุ ฺวา ปฺายสึ ,ุ
ตทา “เอกเมว สามิ รถสสี ํ ปฺายตีติ อาห.

นส(ยดผแกซจเพเเซผปวปค้้หงงงล่ึ่ึอ่ตนมิอููนัร้้็้็ยนรนจเสะาม่ง่กาพีใกัน้ยเคบัานรวอยหเชออ(ออออ(ออออรรอเถสืนยอแนงภมแะา..น่........น.ซอเเลคด.แตสละชาเื่ลอจฯกทงเเ่ึ งึ่ส.้เเวเ์ลเจ็สจ้นเยนา้ว้ลเาจอสบจัปเ.ไเจน)ฯก้้ตวชาเนยสา้หดล้มา็กแูานด้ยจนหาวารือบดิแยีา้ลจิลเลหบจ์สแ้้าลวา้่อบ่าาผาขกบลตดงฉจิงงจิลับยรง่นะจิลม้้ดอาูถน้ ชวหแาีดทรฉ้วฉวเ)ดฉรทิไชจ้ไีนัารถอมน่ืัหียีชวะป้ถวมอวีชื่านอ.ฉฯลวท(ไ)ีง่ื่อลีดุเแีเไม่ว่ือยยเนาปัว่ยกทูเป้ทด.วแหุทาล่จีพวา่อ่ีทอเ็่ศอียด้า่ทนพเล.ด้้ลป.วาา่ทงนมขัม.ยรพวง้ัรขว็นนงกลัพาั่น้ .เาธแใเเนเน่งูนหนอันธปรโนจิปัหนนไลัรุเ้ทซเตกีนั่ะลหีง็ปุลธ็ห้ีฉานฯ้นละแธเ้ง่ึงอด่งสรทะเสลุวลา่แน็วรลุ)ผาแ่ทัแ.สหหกง้ัั�ำกนดะอีทา่ลนแลยะน่ทลียนแยาแวะน้อจยน็ัวงัล้นนน้วืั้้ดา่ว(ว้มีดา่ลลุวป้ต.นแัก้ วใแ้นอสนิพ้้แไาิ่ววซฯหตหดิวทลลดกไแู่ลซเ้กน)ทงึ่้งรแฯง่ส้ตาม่วร้ นไผ้วง่ึาธดัสแ.พงลวมวซียาดท่จทีน่รนบงแ้ลอัซแ้่าวมงรึ่งเ่งงรัรี่นไนดนู้สกงวยะล่ึชแแบนงฯปไรซนั้ีนิรชนแดร้้ปอู่่วท้หฯกีถแถ้งา่ึวฯ่ืลอ)นจ็(ั่ง้ แรง่ไเลเแเอซชา่้ทกพวมากทสชเลว้ วหง.าึ่ทอบลี่งือลยา้เา่ี่ียวเเเสง่ียอ.ฯกาสว่ยแวกบนทังหเถ้ดววยนรนรใลฟชน.แ่ั ซแน้าท้าดาจอ็ แ้าวนาลหเดละัออ่กแ..บทห้(ว้้อไาวยยมตลก(แียดง่ปทซไข.า่หวรดบกบ่ีอััใดวงชีึ่แ.เอจงถาเน่จนค่นย้มุแดอ่ืลเจงนฯผาป้ าท)วง่้ึ่้ลูาอวว้เวาก้็นฯัูจตลน้าี่าเ้ง่.ยวแป้ทซาจมิมาพดจแททชหอ็งฯล่ึ่ีแนฉยลงลีทดันาั่นรลง่.จิมหท้วนแวงลแี่แธรกู เฉ้้ีนนลยี่ผอลลธลกิหุ ศททว้ มนน้ดััุกย้อูะฯววา้้ง่ร)ี.. พนฺธโุ ล “เตนหิ อิมา รสฺมิโย คณฺหาติ
ตสสฺ า รสมฺ ิโย ทตฺวา รเถ €ิโตว ธนํุ อาโรเปส.ิ

รถจกฺกํ ยาว นาภิโต ป€วึ ปาวสิ .ิ
ลจิ ฺฉวิโน ตํ €านํ ทิสฺวา น นิวตฺตสึ .ุ
อิตโร โถกํ คนฺตฺวา ชิยํ โปเถส.ิ

อสนิสทฺโท วยิ อโหส.ิ
เต ตโตปิ น นวิ ตตฺ สึ ,ุ อนพุ นธฺ นตฺ า คจฉฺ นเฺ ตว.

พนฺธโุ ล รเถ €ติ โกว เอกํ สรํ ขิปิ .

โส ปจฺ นฺนํ รถสตานํ รถสีเส ฉิทฺทํ กตฺวา
ปฺจ ราชสตานิ ปริกรพนฺธนฏฺ€าเน วินิวิชฺฌิตฺวา
ป€วยิ ํ ปาวสิ .ิ
เต อตฺตโน วิทฺธภาวํ อชานิตฺวา “ตฏิ ฺ€ เร,
ตฏิ ฺ€ เรติ วทนฺตา อนพุ นฺธึสเุ ยว.

พนฺธโุ ล รถํ €เปตฺวา “ตมุ เฺ ห มตกา, มตเกหิ
สทฺธึ มยฺหํ ยทุ ฺธํ นาม นตฺถีติ อาห.

“มตกา นาม อมหฺ าสทิสา น โหนฺตีต.ิ “เตนหิ
สพฺพปจฺฉิมสสฺ ปริกรํ โมเจถาต.ิ

เต โมจยสึ .ุ โส มตุ ฺตมตฺเตเยว มริตฺวา ปต.ิ

ชเเท((ทซรยหซื่งอึ่งรั่ีย้อ่ึ่งลเงปวกวกมถ่าา่วอออ(แคแริจงึเสนองามร...ปรแ)า.งันะัง็้น้ท้นลเอวบนเจบไา.้ถ)วตัอ.้ตดุนัา,ง้ฯุตวิดเถัน้ซลมรเส่าอปร(ีง่ึตจิลัอฯน.็ดนคทฉนลท.าองัทแว.วกิบเพ.น.าลสา่ี าดึีแงมเ้นทวน้ฯนหจีชทมส.าฯนัเลื่ัอด้้่ทาทนิบห้ ่วาแนงั.คไลด้ า่นปปจลา่ีชไพันวแงป้นอื่ทอนัพงห)แดนวั.้ธง่รลา่แถเลุ่�พำ้พทวปแลึงะสร็้มนวรันแะสองน้ธลทผซชกเู่น�ำลุ้้รกวูังงึ่น้รมืแอะบปละมซลา)น้ตาทุว์ฯแ้่ึงวกงร�ำลคทลเแท้ปวว.า่ลซเข็.นาปวซ้ว่ึงอผม็แผง่ึอนลง้เูล้นพสูปยตูกผ้วา็�ำาร่้นนแูมงังงเ้กคลีอรมพนๆะ็ู่จะยลัๆรนั้เ้เอ่จาลจมแ1้มงากิแดัี6ยหนลแมาแ่งคจิีเล้ท้จสศปฉ้รจวงงั็เู่้ิลังนวด้มงแปปีแ้รลฯวือวทูปยก้ะวงง.้ อถ เน “สพฺเพปิ ตมุ ฺเห เอวรูปา, อตฺตโน
อตฺตโน ฆรานิ คนฺตฺวา สวํ ิธาตพฺพํ สํวทิ หิตฺวา
ปตุ ฺตทารํ อนสุ าสติ ฺวา สนฺนาหํ โมเจถาติ อาห.

เต ตถา กตฺวา สพฺเพปิ ชีวติ กฺขยํ ปตฺตา.
พนฺธโุ ลปิ มลฺลกิ ํ สาวตฺถึ อาเนส.ิ
สา โสฬสกฺขตฺตํุ ยมเก ยมเก ปตุ ฺเต วชิ ายิ.
สพฺเพปิ สรู า ถามสมปฺ นฺนา อเหสํ.ุ
สพฺพสปิ ปฺ านํ นิปผฺ ตฺตึ ปาปณุ สึ .ุ

ผลิตสอื่ การเรียนรู้ โดยโรงเรียนพระปริยัตธิ รรม วัดพระธรรมกาย 17

อแคพเวอจวพอชไใรผซเแไแแเดกใซหฉร้มดหหอนาิลลกล้่งกอ.ะ.า่ืไงรง่ึ่ึัูนนัียััพล้ปย้้พไงกถรน่นัทลทไ้้้จเววววเิ่้กธธดเสกงใรัา่านาิออา)เสน่นฉาีหั่ลลหุุแฯค้อใคอคอออออคฯ้มอนนดิะรพวดยวนนยนธนัซัะาละญ.......วว้ดรรรยนอขื่านา่าั่เแนู่ลุ้ัางนพนพ่ึลรงงน้ัััมวานสิเไบง้้้นพฯ่พูนึัสั่ลไค้สบ่นนะผธปนเนำน�นรัเนรหัซจิดไ้ด้นเนพนอม้่ัูวันดล้นบุะดนนดใะูทมััเแแงฉีา่ึา้้้ซย(ชหนี้.ิธหแอรทแื่ระนนรีาอดัสบชลกลีัยไบชี่้ยงัึ่นิอะาื่ลาุนหแ็นเกบอดญรน้กอใ้น้ื่วัซวบวิเนวนัสปด้ชรชววสะงหนแแงเ้.น่่ทยดัวแย,งบ่ึา้นรนัชาราากสีา่่่นบทน้กยลงว่อาพล่ราทงีชดซะันไพกอาื่บดอพัชนเี้ทรหงงา่พวัุัปำท�ด้ว้นงเ้รวส่ึ.บบวัุษน(.สอบทัอบอ่ืัมรหราปะ้นรกรอยอดัเนิดาเ่ดะาางธว.วศแรผงะปดดาดนซโรรนธบ.้พวังาสรจธัเชลาเศจีุ่ลเ้อ็ตอะะสทชูเ้ำงนีปว�ลงึ่ชยุ่ึนเทาบตุนกสแพดุัอรื่ะนร้เทกวำนร�ยอย่ืั็า.อะผ่ืชบนทีศผรดลาานธนบวสั้นมััาอ์เำว�บเ์ม้แามซซูบต้หร)ศอุ้นปลาวูชุ่ทีาทน)กรแัแธาา.่้ลตางุงล่ึึ่ีพร็ทนอลกรบะอวนัื่นัล.ตบพลรฆลุั้เเ้ยวรริฯวเมาาในนส่รางนว.พนใ่ัด้ัทพ้วะยวนถาัท่หาอ่ใภนะยทนนา่นนเออัธีนเดรีส์ซี่หอ้อซื่ร้ธปม้ทต.เพงนทมเ.ัษนะแลุั.าคุป้นวงด้ัยซห้ลอึ่งุสุ็ึ่ทจบ้นป๓มำ�็ท้รอนบ(ี่ามไัะว็ยวยเนงเนะ่ึ่ลงขูังซา.สปรทอตุรรอฉายา๒น่าธ้ดเบเ์บจไอุษชขางอต่าจึ่ยหีนนแจสดยมัพ่ีลัทุปนใทชัีบดผคินัแงม้าร้่าบใดองนลัาเไดลแ่ะูนุารอท่ืทถบด.น้ปทกาลดขูนนมัเนสแ้วั้งทนลเะซา่นวปันน็ว.ง้ตทรั่วอัรนฉุ้โีนไผสล่ันพซไิ้วงนอ้นาี่ตึ่กน่่ั็ะแงกนนางร่ัปนพี่้ส้แงวพทู่งแพ่ึปรื่ทนแตน(เดงลี)นัีลเยเ้ไซท้นโออพโา่ัะู่ลรใคหทรม้นปรรำวนแจ�ัซร่ัน่ัยงะุหนงยึ่อยนะีั้จ้แวสะัแ(รนงซย้ีทลรธกงคแเ่ึศเยดง้ทงตื่วโอ่าทูลนกเทดหั่ถงควึ่ไ้ลีวุลงแปบจนััทรนคี้ิว(ก้ยงป้งกอวัยั้เีาวยโฯงปีว่ทะษ้้ล็วรสฯซทหยน.ทกดอ์ดพเ,อามบยวแาววพ้รวงปะ่ึ่บูยดนีลทยทแรยีร,ำ(รมดล�เแแงงศผทดสงรตวร้ลพาะตงว่ว่ขมูชรีุ่ึ่ย้ลวงลเใัใ้าปรมะีู.้ยวปงีวนดน้ิยวอัอรนน)รงาห้อ้ัวษวะฯจๆเดยทรา้็งอบนสคจขงทบติเร้ี.เค(ะงวะ้ใอสำพ�อปรเใมทอาฉนรแิคทยศทุทหไนสกดา่งรคหย็น.ขชรดนงยหแรอัผค์อรฯ.ิแนม.ญอำ�โจีเ้ว(ะก)ู่อองตา้เงลเสก้นงอว่นัลมลูับาำอป�าจดยำ�งำส(�บรพ้พ่วงนนิ.ม้)บเวเกาฯม็้บาแเเเนงำมะ�ัดปงร่เสหรดรจาจิิใลขีบ้สดลรตกอไใแ็าิบใมะใินดนอนบลฉาีชปสหัอา้่ยนชวีคลเีงหติุลูรแรกทกตงีกาายดัื่อว่ั)้งแแแองาื่กค้้ยวรณนลบนลยกอสีี่่แช)้วีลลลชอววววาลททท์้วีบนนนนนดตดัอัาั่่ืุ้้้ฯฯฯ้วาาวาาวาา่่่่งร้).,..ีี่ ้ เอเกกสสฺ ปรุ ิสสหสฺสํ ปริวาโร อโหส.ิ
ปิ ตรา สทฺธึ ราชนิเวสนํ คจฺฉนฺเตหิ เตเหว
ราชงฺคณํ ปริปรู ิ.
พนฺธอลุ เํ ถอกาทคิวจสฺฉํ นวฺตนิ ํ ิจฺฉทเยิสฺวากฏุ ฏฺมฏหปารวาริชวิตํ า มนสุ ฺสา
วนิ ิจฺฉยมจฺจานํ กฏุ ฏฺฏกรณํ ตสฺส อาโรเจสํ.ุ วิรวนฺตา

โส วนิ จิ ฉฺ ยํ คนตฺ วฺ า ตํ อฏฺ ฏํ ตเี รตวฺ า สามกิ เมว
สามิกํ อกาส.ิ
มหาชโน มหาสทฺเทน สาธกุ ารํ ปวตฺเตส.ิ
ตํ สตุ ฺวา ราชา “กึ อิทนฺติ ปจุ ฺฉิตฺวา ตมตฺถํ
สตุ ฺวา ตสุ ติ ฺวา สพฺเพปิ เต อมจฺเจ หราเปตฺวา
พนฺธลุ สฺเสว วนิ ิจฺฉยํ นิยฺยาเทส.ิ

โส ตโต ปฏฺ€าย สมมฺ า วินิจฺฉยิ.
ตโต โปราณกวนิ จิ ฉฺ ยกิ า อมจจฺ า ลจฺ ํ อลภนตฺ า
อปปฺ ลาภา หตุ ฺวา “พนฺธโุ ล รชฺชํ ปตฺเถตีติ
ราชกเุ ล ปริภินฺทสึ .ุ

ราชา เตสํ กถํ คเหตฺวา จิตฺตํ นิคฺคเหตํุ
นาสกฺขิ, “อิมสมฺ ึ อิเธว ฆาตยิ มาเน, ครหา เม
อปุ ปฺ ชฺชิสฺสตีติ ปนุ จินฺเตตฺวา ปยตุ ฺตปรุ ิเสหิ
ปจฺจนฺตํ ปหราเปตฺวา พนฺธลุ ํ ปกฺโกสาเปตฺวา
“ปจฺจนฺโต กิร กปุ ิ โต, ตฺวํ ปตุ ฺเตหิ สทฺธึ คนฺตฺวา
โจเร คณฺหาติ ปหิณิตฺวา “เอตฺเถวสสฺ ทฺวตฺตสึ าย
ปตุ ฺเตหิ สห สสี ํ ฉินฺทิตฺวา อาหรถาติ เตน สทฺธึ
อเฺ ปิ สมตฺเถ มหาโยเธ เปเสส.ิ

ตสมฺ ึ ปจฺจนฺตํ คจฺฉนฺเตเยว, “เสนาปติ
กิราคจฺฉตีติ ปยตุ ฺตโจรา ปลายสึ .ุ โส ตํ ปเทสํ
อาวาสาเปตฺวา สณฺ€าเปตฺวา นิวตฺต.ิ

อถสฺส นครโต อวิทเู ร €าเน เต โยธา สทฺธึ
ปตุ ฺเตหิ สสี ํ ฉินฺทสึ .ุ

ผ้อู นั เใทนววี ชนั อื่นวนั้า่ มอ.ลั พลรกิ ะาอคันรมิ สนาตวแก์ ลท้ว. ๒ยอ่ กมบั เปด็น้วยฯร้อยแหง่ ภกิ ษุ ท. ๕ เป็น- ตํ ทิวสํ มลลฺ กิ าย เทวิยา ปจฺ หิ ภิกฺขสุ เตหิ
สทฺธึ เทฺว อคฺคสาวกา นิมนฺตติ า โหนฺต.ิ

นยอ่นั้ มใตคนดัรสงั้มซนงย่ึันัศ้อรี(นั อษเ.ปะช็ขนนอเบงทสอื ้ .าง)นตม้ำน�ี ขมแอาหงแง่ทลวา่้วนั นนซกน่ังึ่ บัหเทนดยี งั้ววสยอื(บมตไุอี ดรนั้ใทใหห.้แ้รดลู้)งัว้วนา่ แี ้((กเอปน่ .็นาทเงหหมตาลั ร)ุลฯทกิ .า) อถสสฺ า ปพุ ฺพณฺเหเยว “สามิกสฺส เต สทฺธึ
ปตุ ฺเตหิ สสี ํ ฉินฺทนฺตีติ ปณฺณํ อาหริตฺวา อทํส.ุ

18 ธรรมบทภาคท่ี ๓ สองภาษา แปลโดยพยญั ชนะ และ บาลี

ซเซนผแ(ข(แปอเ้ก้ลางง่ึึ่นเู่ัป็จ.นภองใ้่วเ็ นทคทรหธะตัอออคิญวรยเหีรไนร.ห..รา่รรวาๆ้าังแม้นตพรกด(ฯนนกขอคาุ)รรงัทแนัา่ภอ้.ะรงะนอตง.ันมทงชิธก้)มี.(ก้พฯรำเนล�ัษอยลมัไดรแรล.อ่อุปลมท่ือทลิะฉกิม.กิหแ้ถเเว..ันาส)ถพาตลญนาซนนนรน้รดัวดแ�ำงะึ่ิงนะันาั�ำ้้แมหม(ซธบมทอหน้ทานฟงึ่รดานั.อรง่ศงร.ััฯ�ำง้แ)ูแีสเใมยีรอนแกลคลอืษผเู่อลซย้ล้สววร้รูะใก้ง่ึใวา่นับนๆซนถแวขาซ)ชใง่ึซาลแอบชหงาึ่ไึ่งด้ลวง้คมยแดนเแ้บวขวรพตพ่ีซงัห่ืกาออดิ กกสงึ่งึวมง่ลงงาหคไอืา่เอเนาน่ปนปนิดกนวัานี(แ็ย้นงับัอไแคงดีลสใ้ไมแ.มลางปัส้นดวอืก่้คสวลนั้,ทวาท่ดแิดลีจยม(ว้ั่ฯล�ำฉิซกิแอานบร้ลวงนึ่ักาู.ลปนัตุ้คานซ้ชว)(รย�ำงดมึ่านั;้มแไหทยฉิทีอมขลีอม.ถพนั้น.ักา่้ว)น๓แัู่วกใลแหมแาซห๒าต่จงย่ีตคกงึ่้รว่ภทกั้ถดูแ)ก�ำลแกคิ่าาวลงลัไวา่ ษปนนดิดา่้้าววว่ ุี ้ สา ตํ ปวตฺตึ ตฺวา กสสฺ จิ อวตฺวา ปณฺณํ
อจุ ฺฉงฺเค กตฺวา ภิกฺขสุ งฺฆเมว ปริวิส.ิ

อถสฺสา ปริจาริกาโย ภิกฺขนู ํ ภตฺตํ ทตฺวา
สปปฺ ิ จาฏึ อาหรนฺตโิ ย เถรานํ ปรุ โต จาฏึ ภินฺทสึ .ุ

ธมมฺ เสนาปติ “เภทนธมมฺ ํ ภนิ นฺ ํ น จนิ เฺ ตตพพฺ นตฺ ิ
อาห.

สา อจุ ฺฉงฺคโต ปณฺณํ นีหริตฺวา “ทฺวตฺตสึ าย
ปตุ ฺเตหิ สทฺธึ ปิ ตุ สสี ํ ฉินฺทนฺตีติ เม อิมํ ปณฺณํ
อาหรึส,ุ อหํ อิทํ สตุ ฺวาปิ น จินฺเตส;ึ สปปฺ ิ จาฏิยา
ภินฺนาย, กึ จินฺเตสสฺ ามิ ภนฺเตติ อาห. ธมมฺ เสนาปติ

อ. ชีวิต (ของสตั ว์ ท.) ผมู้ ีอนั จะพงึ ตายเป็นสภาพ ในโลกนี้ “อนิมิตฺตมนฺาตํ มจฺจานํ อิธ ชีวิตํ
ไมม่ ีเครื่องหมายดว้ ย (อนั ใครๆ) ไมร่ ู้แลว้ ดว้ ย อนั ฝืดเคืองดว้ ย กสิรฺจ ปริตฺตฺจ ตจฺ ทกุ ฺเขน สํยตุ ฺตนตฺ ิ
อนั นิดหน่อยดว้ ย อนึ่ง (อ. ชีวิต) นนั้ ประกอบพร้อมแลว้
ดว้ ยทกุ ข์

สฉถแขซอขตอทชสกหซออมด้งอกอ่ืงอ่ึึ่นอ.นลววะน่ัััองคูรมีั กพนงาหิใงง่นวกาง่เพวรเอ่ ปภอจเินนยากั่บวีรเาาแาอออออ((ลม้รป็้้นาออะกนแมาาารงลแะ.....สฉ็น๓นร..งงมญสลรุุข้ผอลวพบฯเทนพันามมนนั้ตปนนวนอิ๒ล้้ัดิงวดรรชุา.แดาร็้ลลัักานคงนาาลาุอษะ้วตาะก้งวองตลลงรงร์ทเกซิอรจยมรผ่พหยมาแมายมนกกซิิาทงกึ่.าางกว้เลูับตสลรัา่ชลัลงภึ่ัาาอทเแชฯแต.ัรกฯะลปเกปดทลุานนลลยตกาลา่ีัยศถลร็กินาพงกิรลูกินนบกผิัั้า่่หวรวทา้้รอุา่ะแารเ้าแ้เงราาทไาดูทชมรื่นถวไพทน(ลปะไ))ลแโ้งเทปาวรลูสอ่ิดร้ษปศื่นอวุรัไ้รมวง้สยยรสแอมทดาฯ็ับบกนถร้งนงอ่่แซลเ่ชู้น้ฉ.ไซกาดแงใึย)คพรุไมมนั้ปง่ึวทย้ขแหงืนป่ึัรแอลงังัคไธร้ไเคแาแอาล้นลด้้อนดนแวออมรลวบลน้หว(ง้ว้้วีแดลวรแางม้ยม่าผ่้พาอวทแง่มซล้ยงวหโค้แงัตีูวมใทยลรม้งลึ่ฯูวแสง่บขรลจา่ดาซะลคท้า่ษวแลัตันก้เู่า้้วคุซยงร่ึงัรคกใวุี่แลลแ่หแรเอาหืงนนอ่ึคแมาฯขรห้แะวลกติผ.มชลญน�่ีเลำมนึ่ือก้กง่้ฯบ้วาพ่ลาอ่้คสวแ)วสชพล่แหูิดงอืแมร้าราห่ฟไนลลส้มรวะงหวใแดมฉอง่ั้ดะงวะบยหออ่ญอง่้กพตทนีัแารใ้กนงมร.ท่หจาภรบลเ.,ร้แคอทรแสฉะชะา.ญพ้้วอแลเร์งผหรดทกนักหราม้ร.ลขเว้งิสซงูาง่จ็รนลู.อ,ล้มอ,ยวพสพีชง่ึมยเไา๓นัา่้งใีปงขัวอะปอรทกรมสนนเห๒็ะาอใะเยนนจแาแตนขนกัภจอเญรง้้า่นพาลง่ึลส้เิาะสาอ้่ตเางกท้้วปแทวิดรงไชคตเนู่นทรอป็อพไปสล.นจ็า์ระดส.็.้นัะเทวข๓นใซไะผท้ฝดไนู่นปใเออห้ง่ึ.้กเมป๒ูคป�าำงขซภัคิเหเงแ.มลูวน็ีโมแแวแอขงึ่้นตรลญทศอ่าพพลลล่ืีือออจผ้ททน้ฯวษมมน้้้วววิงงงงงรร้-ู,.,.์ อาทีนิ วตฺวา ธมมฺ ํ เทเสตฺวา อฏุ ฺ€ายาสนา
วหิ ารํ อคมาส.ิ
สาปิ ทฺวตฺตสึ สณุ ิสาโย ปกฺโกสาเปตฺวา “ตมุ หฺ ากํ
สามิกา นิรปราธา อตฺตโน ปรุ ิมกมมฺ ผลํ ลภสึ ,ุ
ตมุ เฺ ห มา โสจิตฺถ มา ปริเทวติ ฺถ, รฺโ อปุ ริ
มโนปโทสํ มา กริตฺถาติ โอวทิ.

รฺโ จรปรุ ิสา ตํ กถํ สตุ ฺวา เตสํ นิทฺโทสภาวํ
รฺโ กถยสึ .ุ

ราชา สเํ วคปปฺ ตฺโต ตสฺสา นิเวสนํ คนฺตฺวา
มลลฺ กิ ฺจ สณุ ิสาโย จสฺสา ขมาเปตฺวา มลฺลกิ าย
วรํ อทาส.ิ

สา “วโร คหิโต เม โหตตู ิ วตฺวา, ตสมฺ ึ คเต,
มตกภตฺตํ ทตฺวา นหาตฺวา ราชานํ อปุ สงฺกมิตฺวา
“เทว ตมุ เฺ หหิ เม วโร ทินฺโน, มยฺหจฺ อฺเน
อตฺโถ นตฺถิ, ทฺวตฺตสึ าย จ เม สณุ ิสานํ มมฺจ
กลุ ฆรคมนํ อนชุ านาถาติ อาห.

ราชา สมปฺ ฏิจฺฉิ.
สยํปิ ทฺวตฺตสึ สณุ ิสา ยถาสกานิ กลุ านิ เปเสส.ิ
สา กสุ นิ ารายํ อตฺตโน กลุ ฆรํ อคมาส.ิ

ผลติ ส่อื การเรยี นรู้ โดยโรงเรยี นพระปรยิ ตั ิธรรม วัดพระธรรมกาย 19

แกท่ ฆีแมกา้ อรา. ยพนระะรผา้เูชปา็นไหดล้พารนะรขาอชงทเสานนาแบลด้วชี ซอื่ ง่ึ วตา่ ำ� พแนัหธนลุ ง่ ะแหฯง่ เสนาบดี ชอ่ื ราชาปิ พนฺธุลเสนาปติโน ภาคิเนยฺยสฺส
ทีฆการายนสสฺ นาม เสนาปตฏิ ฺ€านํ อทาส.ิ

รอานั ชพารกฯะ็ รอา.ชเนสนี ้ใาหบ้ตดาชียอ่ืแวลา่้วทดฆี งักนาีร้ยาอ่ยมนเะทย่ีนวนั้แส(ควดิงหแาลอ้วย) ู่วซา่ ง่ึ ชออ่. งลงุขอขงอพงรเระา- โส ปน “มาตโุ ล เม อิมินา มาริโตติ รโฺ 
โอตารํ คเวสนฺโต วิจรต.ิ

ซร(อาง่ึ นชัคาพวไารดจะม้ยำ�อเเนิบงดวคามิ า่แ)์ หใแอหง่ต.้พตก่ าพราะยลรทแะยลรแั า้วหชง่ฯไาเมสท่เนปรา็นงบเผสด้มูวชี คยี อื่ วอวายา่ มพู่ เนดัซธอืง่ึ ลุสดะขุร้อใผนน้มูคคีวเปาว็นมามเปไผ็มนดิ ท่แอรหองง่กไพดแร้อละย้ว-ู่ ราชา กิร นิรปราธสฺส พนฺธลุ สสฺ มาริตกาลโต
รปชฏฺชฺ €สาขุ ยํ วิปปฺ ฏิสารี หตุ ฺวา จิตฺตสฺสาทํ น ลภติ
นานโุ ภต.ิ

ของเจใน้าศกาากลยนะนั้ ทอ. ย. อ่ พมรปะรศะาทสบัดอายู่ทฯรงอาศยั ซง่ึ นคิ ม ชอ่ื วา่ เมทฬปุ ะ ตทา สตฺถา สากิยานํ เมทฬปุ ํ นาม นิคมํ
นิสสฺ าย วิหรต.ิ

แ(เซทดลง่ึ ้ยวีค้วยวา่ อทยซไ.ดรใงพึ่ งน้รเรสดาทะดำช� ไร่ี รกจม็าิ)เกชไ่วขกธาุา้่าลภไอเปณสัจ.แเดารฑลกจ็า้์วอไจปทาสกั รแ.พถู่าล5วรม้วะาเยคแใสบกนนัดเ่งทธัจส็ คกน่ีไนมปฎุนัา้ แีซบฯ(ลงึ่ดทพ้วชรี รสงอื่ ะยวู่วศงหิัา่ ารทาาสรฆีชดดบกา้วารุดยุษรงัาบนยทรีพินว้.)าะรระใหรหผา้ต้มผู ชงั้เใูู่้ทดแหาลยีญน้วว่ ราชา ตตฺถ คนฺตฺวา อารามโต อวิทูเร
ขนฺธาวารํ นิวาเสตฺวา มหนฺเตน ปริวาเรน
“สตฺถารํ วนฺทิสฺสามีติ วหิ ารํ คนฺตฺวา ปจฺ
ราชกกธุ ภณฺฑานิ ทีฆการายนสฺส ทตฺวา เอกโกว
คนฺธกฏุ ึ ปาวสิ .ิ

แกแอเจกล.รตะ้พวเ่ สยิทซรอนสำ�งะึ่ .ตามแูเรรบาลร้าื่อช้ตดวงาวชีัทฯซหอื่กงังึ่้ นวปลพคา่งบึ่วัรรทดงะแนั้ฆ้ีวกลเยมมกุ้ว(อาื่าอไซรรพดนั าพงึ่้ไรบยมประณะัะารแตนาลถฑชคาุ้วอืติามาเสน)มอวเู่นาัา่ม้ วแผอืพฑิล้กูงเงึ้วสฑชูรทดะอ่ืซภรทจว็าง่ึะาำเ่�รบขาสซใ้าหชงาึ่ ไก้กเวปตปตากั แ็านรถธุลมบพภี ้วฯทำ�รณั รำะ� ุงนรฑสาอพู่์คชทงรานแ.ะหหเเคหหนง่นั ลลธงึ่ธราอ่ืดกรนไ้วมฎุวนยั้้--,ี สพฺพํ ธมมฺ เจตยิ สตุ ฺตนิยาเมน เวทิตพฺพํ. ตสฺมึ
คนธฺ กฏุ ึ ปววฏิ ิฑฺเ€ฑู , ภทํ ฆี กราารชาายนโํน ตานิ ราชกกธุ ภณฑฺ านิ
คเหตฺวา กตฺวา รฺโ เอกํ
อนสิวตสฺ ฺเํ ตตเอฺวกาฺจสาวอตปฺุถฏึ ฺ€อาคนมกาาสริ.ิกํ มาตคุ ามํ €เปตฺวา

อบพสนวซกิง.เ่ึน่อูรั่ มมาะบเเอทืลรศาชอางตย,ีาำ�.ช้สวคุแเพอื่พสดาลใวามนรดา้วา่เะสอจ็เรรพนถาาว่าเรสชนนังึช้าซแคดแาะลงท่ึฤจห็ตลห้วอรหงร่มลงรสอั์ สแาาซกแคลดตนง่ึลไระพบรปัน้ัว้ีแไแรแฯเปซดมะลลง่ึแนดอื่้้วววลคปา้วครรจไไะวดามจาตบเ้ทท่ปกมั ูรรร็จนรเทงงปทบักเเ.็คหนมรร(นไะ็วแอื่อปทง่ึแลนังวทำล�้วกบฑิวแั่้วลคุลฑซูใา่นค้นวง่ึภวนเลัศ้อสะ)านนซั (ลทดงเปึ่าปากริงัด็หนงานแตดลลที ล้รำ�ะงเรั่ี ้สวสัรหกั ิแถดนกใใลาจ็งน่ึนบ้ัมวไผทเป)ดแว้ทู น่ีอ้ลลววรนยยั้าาว่ง้ ู่ ราชา สตฺถารา สทฺธึ ปิ ยกถํ กเถตฺวา นิกฺขนฺโต
เสนํ อทิสฺวา ตํ มาตคุ ามํ ปจุ ฺฉิตฺวา ตํ ปวตฺตึ สตุ ฺวา
“ภาคเิ นยฺยํ อาทาย คนฺตฺวา วฑิ ฑู ภํ คเหสสฺ ามีติ
ราชคหนครํ คจฺฉนฺโต วิกาเล ทฺวาเรสุ ปิ ทหิเตส,ุ
นครํ ปตฺวา เอกิสฺสา สาลาย นิปชฺชิตฺวา
วาตาตปกิลนฺโต รตฺตภิ าเค ตตฺเถว กาลมกาส.ิ

ผ(กอ้รบู .าน่ บเคพพทรร้ลอูนั้ะแอเอมลยง้อวืู่่ควราแ่)์ากขตพ่้าเรปแีรส็ะนตวรผพ่ าา่ ้มูรงชะทแีารลพี่ าฯ้วงชึ่ ,า(ผอห้เู.ปาช็มนนไิจดทอ้ ม.)แเฟปห็ังนง่ แชผลน้เู ้กวชดิ ซาแวงึ่ ลเโสก้วยีศงลยขผอ่อ้สูมงมเหปมญ็นตงิดเิ ทนงั พนนั้ ี ้ วภิ าตาย รตฺตยิ า, “เทว โกสลนรินฺท อนาโถ
ชาโตสีติ วิลปนฺตยิ า ตสฺสา อิตฺถิยา สทฺทํ สตุ ฺวา
รโฺ  อาโรเจส.ํุ

ของพอร.ะพเจร้าะลรางุ ชดา้วนยนั้สก(ั ทกรางรยะงั อบนัคุ ใคหลญ) ใ่ ฯห้กระทำ� แล้ว ซง่ึ กจิ ด้วยพระสรีระ โส มาตลุ สสฺ มหนฺเตน สกฺกาเรน สรีรกิจฺจํ
กาเรส.ิ

20 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยญั ชนะ และ บาลี

แเซสสถทเขตคขอพขย(ณนวซซเแโผบกตยซเท(ขทสปสพดยดอจ้่้ามออหงงง่่ึึ่่ึึนออาว่่เพมง่่ืัอนรูููี่รนรรั่ร็ด้มดงวันยื่อพพสดงะจงัสราั้สงงมมรง่ทกใีมแเรโวจ็ยขรจ็ือดดฝปทองแญเยเตคคตทัรระัต๔แาหคเงกออออใแแอ(แัือฉฑิจะอ้้ึปทาอปองำกหา�ะะำ�้ียบรนวรนเนปรมล้มตว.....็มวงล่พ,าออาชชรแ็ฑรูอก.ะรรเตพศศป์ในง่วแงว์้ัไวอร้วๆอศจ้ววเสต่เกกันะึิัาแตง่ือสแโตกพามนาาจอคัพรภหนรนััง้พ่ืา่ทา,.ยนะเ)ไดาถิลศพววมซศ่ไื้ะสสดไอ่อ้พสาท.ปรไมงี่นะศยซกรบชเมง�้ึำอัปาน่วัก้ึทง่ึรจพะรตศวดด.มงตพพัดท.ะแ)แรงคแ่ึนาัพงยผรนสนยาพ่.ะ้านษนรก่ัรอจาามรนาารเลาะัจ็ิพลรทร)วลรกดร้ใะชก์ูแาปางเราจ่ัาะงึใยนกีั่นกาาั้าะดวอไักืจนง้า่น้้วววรย้ใ้ะังรช็าวพากอชหหเเกมนัญอะแอยเ้กเดมานงลซงสสา่เสะกศะตทัวาจ(ดาทซ้.่ก้ต้ิษอใามเนธลัเยะวแคยช�ำงีมึ่บทดดัทศ้)ามกหาาโรหาถ่ีงกอ่ึีูยาม.ทาร้่ือิฑทมวใมู่คีอ่์รพวิ่ผมตเีจเจส็็่ีอนแวล.ร้าทตยขอีัร่รห.วยนทยวริงเอพ้แครนิีเต้มฑนไูฑิูเเทเนิสรลมแดัสบนนนอพััเงเอ.ุงารน้อ่แง.ทขจนมัเลรฯปรแะรเ,้เทดลวมอาราดชงมปดภโนนฑะแู่ัรเ้รงหทัปมีไมนาาะี่้็ยรห้ศไ่วหปนง้พทจ.ว็็ะะาปทเไีนงหลัิน็ะานเเ(ไ่ัดอนญจ็รภนน่ไนังวรง่าอรจทห้ออลสลรนตศปบึร้ส่ีมาวง้้แาซีัผกตเกขเาแไ,ําะส)่งก.อวัะนที้ทยลาส่ั(นิกึพีเิทาอจเปดโ,้้วปห่ล้เง้ึ่อนมษูทยฝดอ่กปเเานฆฯรวสาเด่เรีถยงทไากรกเต้ิฑิง้ขแัวสจตขง่ไลงสรีเรน็าาไปาสาง.นรนาัดกงทนึวจค็า่็้รร้าพ้อล้าาฯงาพปอดสนฑงูดตแ่องบแดแอทงนับไารรดรี()้วแง้วลนรีเแัจ็ซ้หใลรทจ็ฯนรัทปไยภซ่ืลหรอ.็สรแจทเิฑำน�ะณิตซหลงดกอะงวึ่เ้จอวบะงเรง้เ(ร่ึ่มแวองละเง่ดปรเสง.ึ่สเ้ีพ่รอวจญ้ฑเอู้อรผพคพงแ้างอหิผฑจวแล้หน็เซมีใวพาจ็มนัะ.ถฯดดดง้ตกรลศวงมู้กเนรนื่อภลัใา้กาูว่นงึ่็นักบหแาเทแระทมว้ซาจ็�คำ้แทูะรไวนาีเ้สไบเปชวะสะทแะมมลสตมคปอาาวใว�ำรงึ่กป่ีลใศา์ก.)็าพีวซข,ณิลอญซนนิบก้ยลึเโกตบใจนงีัอพรดุ้สแปลวาไยแวกสิตทงึ่ึ้นนซวทดง่ืึ่รคอ้วานบล)ัดมนยแลั่อมนสงาิัฑบ่ลาัระคยดคะงษว่ึออไา.ง้์ผนแแ้อ)ลงู่อแ่ดะูัวท.ตา้ดทขพวแกวอะาปะจ็ซคววผรน้นััคเหูล้นทศเยซา่ัลวใังอริารา.ล.จะทาาุงอฑิึ่ปกูแันดรท้กนมจะวเ้งแงง่่ึ่นูบัใวมงพเ้้รขทมวรจฯถ็ออธเ้สรลฑนสวกูเทธนรทห.ดเชแหิสซีญเนอทงมรแดี่วเิ้านเกข้ะยอป(วร�ำดกส้๔่ีงผจสปล.เน่วะยภง่ึงลงงา่ลอั่่ีแือซตสไทร็หยเเด้า้น็โ้ยศุงเาฎัมกวูปเนแปะา่สรมหมันคง่ึงลดแดฯจ�มำงมนัออทเาพ็ผไจอีลนจยัแรกนแอกพีง้่เมดรงกแวพาจ็กัเเสแชน.ี่ัู้.จ.แเู้กะล้วัอหนทันกสสบฯาลย้าพ,ร้ศสลื่อนีกใหรดท่ือ้รเกาลทเนเะ้ัหรรง,่านรวี่รดดลิา้รดวาอลใป้แะหงา่รวศช้รวเรงพหมางะับเบนมกพ็็กพงจจ็ปนณจั็หาบศ่ะั(นื่ปลอามเหนอ์ซเใครขหากน็ทใยู่ไผไรเทมทใสห็ปกันง่าไา่นนอเีงมซะปงห่ึระปปน้อล้ปาปะน็คลไ่ัูงูยด.น�อำาคส็อกลนนรญั็ังเวึ่ญใู่้มนญท็ลกงแแแดบนแแวแแแะโ่ืนแเ์า์ุก.หรดงาเเปตเคผฆน่่ออ่ีมาลลลาลลลลลลงารรชลัลืองร่าทญทา้ท็ู้ปมมมนนนนนนนู้้้ตตั้้้้้อั่ื้ฯฯะฯาววาวววววาววว่งงร้)...่ีีิิ ้ วิฑฑู โภปิ รชฺชํ ลภิตฺวา ตํ เวรํ สริตฺวา “สพฺเพปิ
สากิเย มาเรสฺสามีติ มหตยิ า เสนาย นิกฺขมิ.

ตํ ทิวสํ สตฺถา ปจฺจสู กาเล โลกํ โอโลเกนฺโต
าตสงฺฆวินาสํ ทิสฺวา “าตสิ งฺคหํ กาตํุ วจฏรฺ ฏิตตฺวีตาิ
จินฺเตตฺวา ปพุ ฺพณฺหสมเย ปิ ณฺฑาย
ปิ ณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต คนฺธกฏุ ิยํ สหี เสยฺยํ กปเฺ ปตฺวา
สายณฺหสมเย อากาเสน คนฺตฺวา กปิ ลวตฺถสุ ามนฺเต
กพรจฺฉาเย รุกฺขมเู ล นิสีทิ.

ตโต วฑิ ฑู ภสสฺ รชชฺ สมี ายํ มหนโฺ ต สณฑฺ จฉฺ าโย
นิโคฺรธรุกฺโข อตฺถิ. วฑิ ฑู โภ สตฺถารํ ทิสฺวา
อปุ สงฺกมิตฺวา วนฺทิตฺวา “ภนฺเต กกึ ารณา เอวรูปาย
อณุ ฺหเวลาย อิมสมฺ ึ กพรจฺฉาเย รุกฺขมเู ล
นิสนิ ฺนตฺถ, เอตสฺมึ สณฺฑจฺฉาเย นิโคฺรธมเู ล
นิสที ถ ภนฺเตติ วตฺวา, “โหตุ มหาราช, าตกานํ
ฉายา นาม สีตลาติ วตุ ฺเต, “าตกานํ รกฺขณตฺถาย
สตถฺ า อาคโต ภวสิ สฺ ตตี ิ จนิ เฺ ตตวฺ า สตถฺ ารํ วนทฺ ติ วฺ า
นิวตฺตติ ฺวา สาวตฺถิเมว ปจฺจาคมิ.

สตฺถาปิ อปุ ปฺ ตติ ฺวา เชตวนเมว คโต.
ราชา สากิยานํ โทสํ สริตฺวา ทตุ ยิ มปฺ ิ
นิกฺขมิตฺวา ตตฺเถว สตฺถารํ ปสสฺ ติ ฺวา ปนุ นิวตฺต.ิ
ตตยิ วาเรปิ นิกฺขมิตฺวา ตตฺเถว สตฺถารํ
ปสฺสติ ฺวา นิวตฺต.ิ
จตตุ ฺถวาเร ปน ตสมฺ ึ นิกฺขนฺเต, สตฺถา
สากิยานํ ปพุ ฺพกมมฺ ํ โอโลเกตฺวา เตสํ นทิยํ
วสิ ปกฺขิปนปาปกมมฺ สฺส อปปฺ ฏิพาหิยภาวํ ตฺวา
จตตุ ฺถวาเร นาคมาส.ิ
วฑิ ฑู โภ “สากิเย ฆาเตสฺสามีติ มหนฺเตน พเลน
นิกฺขมิ.
สมมฺ าสมพฺ ทุ ฺธสสฺ ปน าตกา อสตฺตฆาตกา
นาม มรนฺตาปิ ปเรสํ ชีวิตํ น โวโรเปนฺต.ิ
เต จินฺตยสึ ุ “มยํ สกิ ฺขิตหตฺถา กตปุ าสนา
มหิสฺสาสา, น โข ปน สกฺกา อมเฺ หหิ ปรํ ชีวติ า
โวโรเปตํ,ุ อตฺตโน กมมฺ ํ ทสเฺ สตฺวา ปลาเปสสฺ ามาติ.

เต กตสนฺนาหา นิกฺขมิตฺวา ยทุ ฺธํ อารภสึ .ุ

ผลติ สื่อการเรียนรู้ โดยโรงเรียนพระปริยตั ิธรรม วัดพระธรรมกาย 21

ขอโอ(วขยเใอดศปดโหิอ..ฑงอ.งาััดพ็ย้นฉบนเงกจบยูฑจรรบิพตคุงีย้ะออระา้รุ ภ้หทมคนรุษะอะศห..ะพาลระิใหงาวลฯอชยงคใทรคกา่วกูหยงอห่ะต์งยน.า่ ศค้)นงยัแเรเระงหจสบร์ืลอบ่ัูัสยท้านดทดะคุ,อทแงวั.งึ่จ็รง.ัคยทบก.ลิฑชะนกยล่กู.้็หอรุวอ่ืลีฑ)ูอ่้ไุแรษนฯ)วัวบมมัใาภลา่า่เหเแก่บวจ(งะหมตทอ้ลนล้่าทาคน็าีร..้วแา่ศบัลรูะยแทวหบอันขาแ้หแลรทงซก่.รอุเวล้ลววงบมุษรง่ึยาง่้ว้เา่วเงบรื่หอุเนจะงซตอรุษกยค้รุน็นแาังาึ่ร้.ทุษะอ่คววหศแเท.พรกจามวยลง่าา.ทดเมารรโไ้อ่วกหาลมมะ.แขูทเมยลบปเห่สลม่อเ.จใ(็าะ่ทหน้นว์งิแ,ีตเห้้านปพลลูอไลเ้รวฉท็ปนชันแหรา่้ัยสะฑิิบญิะล.แผนรรา่แทฑูเหือ้หว้ไะูนงจัลยเ้มร)ถภงาห่น้า้วังงบฆ่ยดดิวดะววนัซ)บ้ รฑงิุาาน่่ัา่งัดัุษุร(นซดงนน(ฑอวัูุไ้ษอมงีแ่ึงปัาี่้.ภ้ส.แนฯหีฯอวบแพะตัทมา่ยีง่รลุ้แ,รอว้(ชคุษฯ.)ู่้วะอนข์.ยอ่นยวอ.้ข(าะ่พอยค่งบหอิฑอ่งแอพแมอร่รมคาน.ตฑูงะันหงอมง้ง์เึ่เเเ่เนปคทภอาง่จจจไร็ปนนหนั้ยก้.้ฯะาาาา้)ู เตหิ ขิตฺตา สรา วิฑูฑภสฺส ปุริสานํ
อนตฺ รนตฺ เรน คจฉฺ นตฺ ,ิ ผลกนตฺ รกณณฺ จฉฺ ิททฺ นตฺ ราทหี ิ
นิกฺขมนฺต.ิ

วิฑูฑโภ ทิสฺวา “นนุ ภเณ สากิยา
`อสตฺตฆาตกมหฺ าติ วทนฺติ, อถ จ ปน เม ปรุ ิเส
นาเสนฺตีต.ิ อถ นํ เอโก ปรุ ิโส อาห “กึ สามิ
นวิ ตตฺ ติ วฺ า โอโลเกสตี .ิ “สากยิ า เม ปรุ ิเส นาเสนตฺ ตี .ิ
“ตมุ ฺหากํ โกจิ ปรุ ิโส มโต นาม นตฺถิ, อิงฺฆ เน
คณาเปถาต.ิ คณาเปนฺโต เอกสฺสปิ ขยํ น ปสฺส.ิ

(ผบใอทจหผไใซอผ(ดดอย(อเทศใเเแหหสออซมหนน้้้งอนงึ่.น.ย่ยดงัยางูููรรััารเเนงด่ึ.ั้ลตอเลส่ใืเนนงมอกรจงงา่ืนะ่ื�ำพนจวเห้รอ้จ็าาำไ่ใ�ุา้พจยีงีกาพย้รเาคใออ้ลถ้ราดด้งนนจตขห้ฯนงาศสลังนะะวน..ชเแาืา้อฯ้แ้;กาาอันพวากัศรีแาากอา้ท่เบล้เบาแอลศืมยงยอยฯดชิจวกากรเมง้.วยขฯแร้ลุศพ.วา้อ่้วล;วแะ่แูาคกยายุ่ษนอล้อาวก์แ่่าแม,เลรลเงไะศยพ์ซอจะซงจจ�้อำวด.าหแย้้คต้วพวเะทงเึ่ก.าัง้ึอง้่ึาาอคป.ะจ้ยละงซ่รพวช่เทแรก.ก.ทวชศฯ็้.เาจื)อศัเ้นนทืนะวา่ง่ึีว้ผใหซรรจิฑรยนศ้.าานาทไนถเทเ.ติงถะ(น่ะ้ง่ึตาอ)กมลดะใามศอฑกูถาา่เาส.หือทกเทศนก.นุ)จยฯื.้งื่ออยัาผหอมมอืนภ�ำแรญ�ำ.ทาย้ทนานักะ้้ะโพดเูอ้ลวเะแนลผะกหภะอวเา่ี่แี้ยทาทด่าร้ลา่ห้้นก(ัวยพูหทยิฑานลชยซหะม(ะอา้น..วใลอนืนัาะร.เนือง้่่ึอนง่หฑู.หจนซทัเะมา.่้เขอวถหลปะมเเา้ทปา้งนึ่ภเไ.ทมจาเ่ไอิาือ็อเงนนปวน็กไดสดบดา่น(าจ้หะาแห.ื่องแมนฑั็ิออางึ่้นเว้ดลงน,าไงนผศเมลไจาล้มๆพนวอ.จัยมฑงูใ่าจ็้มอไชูใ้้านเัรเา่้าาทว้้้่หพทเาอบหรปวมเ่นกภ.อลก่ืยอท่ศมนวศ้ะ.เา,่วคลุล่ือเท)ะอสน(ยั้ืวอห่ซรนาหวซเันวนาทก้า)่คตบงดจาั่ด(งะม(บ่ึ่ัญวก่างา่ึลกอหยรนเ้เชาลซใาจ(แ็แไทนยกคหุจางย้ทนา.งอัมนวน(ีวยัทงก่ึ)ลล้าะ.้ลยแคาน็ไะชรพฑิท้.ติอลด้านมเ.ด้วเดวศศหงาง่ัลพน)จป(ร้า้อบ้้ยวฑัยูยรอวงซแัยาาง่้พะ็ารรผนจายนผงแอ่นัืมทองกึ่กกภศ(อ่ะศกงึ้วรเชาู้เลเท,(วยีูม)าป.เย่ชนย้อมจากะปาา่อกบข้ตวัืนห็,รไท้ชเะนนา็ะา(ินเก้น.าทหมรุคถงอปอคบาศหเ(.มพขทยใุไษผอ(จยี่ทนล็หก่.เาุร.นาารนปทอญุวแรเปร้ะ้.ชูอาบัาง่.ุนษจลัากบะเง)้า่รงมเ็แทน้ื่อรรศน้เนาผัวามแเเา่งยเมแจ้ลทจหจผาาขว.เท้ลดศนลดวาตบัูิะไ้้ลา)ค้ห้้าา้ว้ดา.ูชา่าด.ำา้�กาว�ำรทศคุ้ศต)ว(,รามเ(ไใๆ่ืมบรเ้ัสกเร,เกจย่ืายอ.คาปาชหนิกแให)ิไงซุ้แยรกาลอกซซอ้ะ่หงาดล้เลตจิดาอุลงทษศึ่ปขลยะถยา.่งงมึ่่ึ้้ฆ้พมวบนัดแยัไ็อ่า้างะัวหหนวืะดอ้)เมดำดลงา�่ึแแแู่กปนงป้เญญเเงัทท้นทกทเ้อ้อทลลลววงอยจ็ัวววนันรนท้้ิมนน..้้้ย.)ย้้้อจ็.ะาาาาาวาววา่่ง))))))ี,,.้ีู่ ้ โส ตโต นวิ ตตฺ ติ วฺ า “เย เย ภเณ `สากยิ มหฺ าติ
ภณนฺติ สพฺเพ มาเรถ; มาตามหสฺส ปน เม
มหานามสกฺกสสฺ สนฺติเก €ติ านํ ชีวติ ํ เทถาติ อาห.
สากิยา โคนเเอหตกติ ปจพฺเจุ จฺพฺฉคิตฺคานห,ฬณยํ สํ มฺคเาอหปเตตสฺวฺสามนรฺตนอาฺตฏาฺ€เปอํสิ ก,ุ มจสฺุเ“จตาวมุตาเฺณิ หทํํ
ฑํสติ ฺวา
สากิยา
ตนณิ ภนณฺติ นฺตวิ;ทนตฺตส,ิ ฺมานฬตํ ณิ คํ เหฑตํสฺวติ าฺวา€ิต€ติาา “โน สาโก,
“โน สาโก,
นโฬติ วทนฺต.ิ เต จ มหานามสสฺ สนฺตเิ ก €ติ า
จ ชีวติ ํ ลภสึ .ุ

นฬํ เตสุ ตณิ ํ ฑํสติ ฺวา €ติ า ตณิ สากิยา นาม,
คเหตฺวา €ิตา นฬสากิยา นาม ชาตา.
อวเสเส ขีรปเกปิ ทารเก อวสิ สฺ ชฺเชตฺวา ฆาตาเปนฺโต
โลหิตนทึ ปวตฺเตตฺวา เตสํ คลโลหิเตน ผลกํ
โธวาเปส.ิ

เอวํ สากิยวํโส วิฑฑู เภน อปุ จฺฉินฺโน. โส
มหานามสกกฺ ํ คาหาเปตวฺ า นวิ ตโฺ ต ปาตราสเวลาย
“ปาตราสํ กริสสฺ ามาติ เอกสมฺ ึ €าเน โอตริตฺวา,
โภชเน อปุ นีเต,

22 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยัญชนะ และ บาลี

อแขยสเ(พท้มา.สอู่่ รรเแ้รมเรงามะตาเยะปื่อพ่แทงเั็ทหนหบร.ระต,งจ่คุ งเหอนุกัคจสน.บนั้าล้ลงึ่เตร)ะรอิโาตาภใ.ซรหเอคจสัจง่ึ้ร.กั้้ชแโาอดดอลีวศงีลย้าติวเารคบะกีวยยวยาอ่กดาอ่ ะ.แมงแัมพพลนนเไปรร้วีะม่้ะะ็ฯนพเ่นอซสออ(่ งง่ึาอวนั คพมอ.ยเ์ดรว.ทพะา่ยีกเ.รรเมวบัจะขากห้จาอดเนั้าตปา้จวน็วงายนดทฑิาผงั(มรบน้ฑดูมู งตุ้ีวตีภส้เฯสยรวันะกขดเพาศ็อตจ็อรนรงข.ะร้าเนกั้สถดาหาษมแดิ�ำมงลรลตัอดทัส้วงรงงาั)ิ)ยแแนสล์ลววทีี้้้ฯวาาว่่ ;. “เอกโต ภุ ชฺ ิสสฺ ามาติ อยฺยกํ ปกฺโกสาเปส.ิ
ขตฺตยิ า ปน ชีวิตํ จชนฺตาปิ ทาสีปตุ ฺเตน สทฺธึ
น ภุ ฺชนฺต;ิ ตสฺมา มหานาโม เอกํ สรํ โอโลเกตฺวา
อ“กยิลฺยฏิ กฺ€คตนฺโหตามยหฺ ถิ,านตห.ิ ายิสสฺ ามิ ตาตาติ อาห. “สาธุ

ดกใอผอ(อตดแ(ดในเดเแนเทดนนเปอทบนใสกทปใทหนน้ม้..มงปน.่ออมังงงวงรูี่นนนอัััััลรัััน้้้้็ินดี้ยรนเทนภงินขนน้ษยนซวนลน่นไสีกาคชงหดจ็อวปแผี่มีนฑึิาีีี;งเาแ่ึแดัทม้้�ำรใออแออแย้้้วลน้้เดว(หหำย�้ภเรยนยูก่(ลแรหทล,ฑาจมย.ลู็...ีองกัสุงดลชะใง,่ลูม่้ใาขวลครมเเระ้น็้รงทชวัขยนชภหดเ้ทขทงนวแนสะยกีณอ้ชารงวรเตเอเ(บนนแึน,.่แู้้�ำะาจร็ยถจตห้จาบทดาัท้หสใชั)นบไว.่ั้า.งลแนไละใ้้นไน(ปทงึาาคา่ง่จ็�บอำยอรนปยยทเนนใทนแป้ลน้วพเวแแสศมคอแงรชแผแถนนนยงัาแราุแั.ใี้บมว.ทนแหลั้งยานรหาพ่ื้ณอุ้ลนุลมใษพจนยูหงึนิแ่ลชกู,เ้ผดก้ะลบ่ีแกวนง่กงแั้ห้แเง่กรววัแ(้างลทแวน่ร(รจ้อ้ะแรนห,�ูำวยะอบลทอายนลเใฆขซละสแะล้หวะ้รทาาจ.มอรน้ะงอ.ง.ว่(้ะร.ำุ�อวรทง้ทลภึ่าาู่่วาง่้่เิช้)อ)ศ(าง.พชุ,พษใน่ชนาลกพเททด้งนว�ำพ.ชคมบวฯน.วใานอน)ชซว�รเำนาแเ้ะรรแว้นหซันาล่แบิฑจอฆุก้รภุชสจะท.กงาา่ึอละลเแยนั่ล้งท่ึ้แุหทตษีงาเยลานอนกยใัส่ภพูมู.นไน.ซ(้กรมว้พทนหวหสทง..่งงกัหะใน.ไาาเ�ำ้)ดะงภอดึ่แ่อา้ฯนผงปรนแรพค่เ่ัดญาท.พพลมทลนใแน่ัแหมผ้หนพ)วนงพ้ะ็านผูลเ้กนรนเว.ปา่ใวมม.รรทดก้ดัเยม่ปูลวคเ)งรแ่่้ค)้ไแวอูยทนกผวะะาภก่ระงยตนมา่ีน็แา�ำ่กีลา่นหรผนข้แะมนเียกะมูศมบาซใแฯวมรสงบร�ำนั่้จาววท้้้แมอพงู่ลหทแิวาหายข)รีกาาง่ึีลอ(้ชงคหญารนันล.้นกมง้ีอ้วลลดมทคนรคบเึัใบ้สาิรโยว่ืฯอ้ตนปา้เน(ภวาระ).น้ชอรวก้องแนาวั่วนทวจนต,นู่ว็นารนนัอทคนมอวนค้ั่วนลหยา่เา่่อ้ยา่ฯายามแ.า่งง่ััเจาใ้ก.น.ขนา่าอมช้งนีวขนแมนสู่แองอล(้ัชนแ้ามฯชริแอมใทในย่ัวั่แนวหึพินลลา้นจาวศสวัอ้ั่ิ(ยหภนน)หยงอา่่วูลรอเ้แก้อวาแิวรไราด.า้เทโาเชงนงมงั่าน่้ม(ขัฯล.วว)ะนนดยกรทหัใปมองฝยกปียในอ้มาน้(ีัอาดนวกไเ่ยกย้ะา.แง่รหททน.จดนรไมวร.)หพบยรีะสะรมพคททปจล้้ะนะ.ลารแะอชก่ะเใพ;่าูสนเรรว้กนรังแทร่ัวทงสทว(ฯกทนงดหูั่ทกนรอะะนาทาปนระิลยบเิฑนรั.แ้�ำเปีำะ�ท้งตหำซส�มะเ.)ใยหอานิฐ้วรปงวัพแจกลแทททแนฑูแนี่งึ่ทอดนุเงมบก.ก็ทีงา้้ลลไปาวลรอรหใใ�ำ.ดาสะ๑รจ็แภเามวนมา).็น้้ตวะนงว้นปวแมางงใ่ไว�ำ่า่มมลใม๒ทะ่นปวั(เพา็เนภร้ผอกตล(วนหขนรบจตร้ข)ผาา่อรดรใ้ริน้าแมา้ภู่ัาราว(า้้ตฯเ้าทแางนัง้มกะหนยหะู.้แหมใใวนรมลเยีกมวาขขเกห.เดพ้นพหบอหั่เออหนดจชกหย้ใอขวใฑิยนอึรแปลฯง่้ยีม้กนมานนงนฤดััศนนง็อนื่นา)อรึล็นงรงแ้นฑูวพเนาดมนกาตาแแรแูแขแแแเา้ปวอลก้ปรลทอภ้อาแาาลลาวหลชชิลลลตอ็วน้ทนกทวาั มมมนนนลล้.ยย้้้้้้ฯะวาวววววาว่ั่งง่ร)))).,,.ีีู่ ้ โส “อยํ มํ เอกโต อภุ ชฺ นฺตํ ฆาเตสสฺ ต,ิ
สยเมว เม มตํ เสยฺโยติ เกเส มุ จฺ ิตฺวา อคฺเค
นคณิมชุ ฺ€ฺชึ ิ.กตตฺวาสสฺ เกเคสณสุ ุ เปตาเทชนงฺคฏุ ฺน€เากคภปวเนวเํ สตอฺวณุ าฺหอากทุ าเกรํ
ทสเฺ สส.ิ

นาคราชา “กินฺนุ โขติ อปุ ธาเรนฺโต ทิสวฺ า ตสฺส
สนฺตกิ ํ อาคนฺตฺวา ผเณ นิสที าเปตฺวา นาคภวนํ
ปเวเสส.ิ โส ทฺวาทสวสฺสานิ ตตฺเถว วส.ิ

วฑิ ฑู โภปิ “มยฺหํ อยฺยโก อิทานิ อาคมิสฺสตีติ
อาคมยมาโนว นิสที ิ; ตสมฺ ึ อตจิ ิรายนฺเต, สเร
วิจินาเปตฺวา ทีปาโลเกน ปุริสพฺภนฺตรานิปิ
โอโลเกตฺวา อทิสวฺ า “คโต ภวสิ ฺสตีติ ปกฺกามิ.
โส รตฺติภาเค อจิรวตึ ปตฺวา ขนฺธาวารํ นิเวเสส.ิ

เอกจฺเจ อนฺโตนทิยํ วาลกิ าปลุ เิ น นิปชฺชสึ ,ุ
เอกจฺเจ พหิ ถเล, อนฺโต นิปนฺเนสปุ ิ ปพุ ฺเพ
อกตปาปกมมฺ า อตฺถิ, พหิ นิปนฺเนสปุ ิ ปพุ ฺเพ
กตปาปกมมฺ า อตฺถิ; เตสํ นิปนฺนฏฺ €าเนสุ กิปิ ลลฺ กิ า
อฏุ ฺ€หสึ .ุ

อนตุปิ ฺตนรเนฺ ติตฏฺวฺ€าา“มเนถยเฺหลกํ ปิ ิลนนลฺิปิปกิ ชนาฺชตฺนสึ ิฏ,ุ อฺ€ฏุกาฺ€เตนหปติ าวฺ ปากก,ิปมิอลมฺ กลฺ าตกิ ปาโา,อปตกรมมิตยมฺฺวฺหาาํ
วาลกิ าปลุ เิ น นิปชฺชสึ .ุ

ตสมฺ ึ ขเณ โมอหโฆาเมโอฆาคอนฏุ ฺตฺ€ฺวหาิตฺวาวิฑฆฑู นภกํ รกสวสทสฺฺธึํ
วสฺส.ิ นทิยา
ปริสาย สมทุ ฺทเมว ปาเปส.ิ สพฺเพ ตตฺถ มจฺฉกจฺฉป-
ภกฺขา อเหสํ.ุ

ผลิตสือ่ การเรยี นรู้ โดยโรงเรียนพระปรยิ ัติธรรม วดั พระธรรมกาย 23

อ.มหาชน ยังวาจาเป็ นเครื่องกล่าว ให้ตัง้ ขึน้ พร้ อม อมยาเตุ รฺตมตํหพเอาฺพวชานโตนฺนิ าอมกนถจุ ํโฺฉกวสฏิกฺมเเฏฏมุ ตฺ€ตฺวานาเตป.ิสโิ กฏ“ฺสเฏาตกฺวิยาานํ มรณํ
แล้ว วา่ อ. ความตาย แหง่ เจ้าสากยะ ท. ไมส่ มควรแล้ว, สากิยา
อ. เจ้าศากยะ ท. (อนั พระเจ้าวิฑฑู ภะ ยงั ราชบรุ ุษ ท.) ให้ทบุ แล้ว
ให้ทบุ แล้ว พงึ ให้ตาย ชื่ออยา่ งนี ้ เพราะเหตนุ นั้ อ. ความตาย
นนั่ เป็นความตายสมควร (ยอ่ มเป็น) ดงั นี ้ ให้ตงั้ ขนึ ้ พร้อมแล้ว ฯ
อ.พระศาสดา ทรงสดบั แล้ว ซงึ่ วาจาเป็นเคร่ืองกลา่ วนนั้ สตฺถา ตํ กถํ สตุ ฺวา “ภิกฺขเว อิมสฺมึ
ตรัสแล้ว วา่ ดกู ่อนภิกษุ ท. อ. ความตาย อยา่ งนี ้แหง่ เจ้าศากยะ ท. อตฺตภาเว กิฺจาปิ สากิยานํ เอวํ มรณํ อยตุ ฺตํ,
ไมส่ มควรแล้ว ในอตั ภาพนี ้แม้โดยแท้, ถงึ อยา่ งนนั้ (อ. ความตาย) ปพุ ฺเพ กตปาปกมมฺ วเสน ปน ยตุ ฺตเมว เอเตหิ
อนั สมควรแล้ว ด้วยความสามารถแหง่ กรรมอนั เป็นบาป (อนั เจ้า ลทฺธนฺติ อาห. “กึ ปน ภนฺเต เอเต ปพุ ฺเพ
ศากยะ ท.) กระท�ำแล้ว ในกาลก่อนนนั่ เทียว อนั เจ้าศากยะ ท. อกํสตู .ิ “ปพุ ฺเพ เอกโต หตุ ฺวา นทิยํ วิสํ ปกฺขิปึสตู .ิ
เหลา่ นนั้ ได้แล้ว ดงั นี ้ฯ (อ. ภิกษุ ท. ทลู ถามแล้ว) วา่ ข้าแตพ่ ระองค์
ผ้เู จริญ ก็ อ. เจ้าศากยะ ท. เหลา่ นน่ั ได้กระท�ำแล้ว ซงึ่ กรรมอะไร
ในกาลกอ่ น ดงั นี ้ฯ (อ. พระศาสดา ตรัสแล้ว) วา่ (อ. เจ้าศากยะ ท.
เหลา่ นน่ั ) เป็น โดยความเป็นอนั เดียวกนั ใสแ่ ล้ว ซง่ึ ยาพิษ ในแมน่ �ำ้
ในกาลก่อน ดงั นี ้ฯ
ในวนั หนงึ่ อีก อ. ภิกษุ ท. ยงั วาจาเป็นเคร่ืองกลา่ ว วา่ ปเุ นกทิวสํ ภิกฺขู ธมมฺ สภายํ กถํ อสามคฏุ จฺ€ฺฉานเปฺโตสํุ
อ. พระเจ้าวิฑฑู ภะ ทรงยงั เจ้าศากยะ ท. มีประมาณเทา่ นี ้ “วฑิ ฑู โภ เอตฺตเก สากิเย มาเรตฺวา
ให้ตายแล้ว เสดจ็ มาอย,ู่ ครัน้ เม่ือมโนรถ ของพระองค์ ไมถ่ งึ แล้ว อตฺตโน มโนรเถ มตฺถกํ อปปฺ ตฺเต เอว, เอตฺตกํ ชนํ
ซง่ึ ท่ีสดุ นนั่ เทียว, ทรงพาเอาแล้ว ซงึ่ ชนมีประมาณเทา่ นี ้ เป็น อาทาย สมทุ ฺทมจฺฉกจฺฉปภกฺโข ชาโตต.ิ
เหยื่อของปลาและเตา่ ในทะเล เกิดแล้ว ดงั นี ้ ให้ตงั้ ขนึ ้ พร้อมแล้ว
ในโรงเป็นท่ีกลา่ วกบั ด้วยการแสดงซงึ่ ธรรม ฯ
อ. พระศาสดา เสดจ็ มาแล้ว ตรัสถามแล้ว วา่ ดกู ่อนภิกษุ ท. สตฺถา อาคนฺตฺวา “กาย นตุ ฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ
อ. เธอ ท. เป็นผ้นู ง่ั พร้อมกนั แล้ว ด้วยวาจาเป็นเครื่องกลา่ ว อะไร กถาย สนฺนิสนิ ฺนาติ ปจุ ฺฉิตฺวา, “อิมาย นามาติ
หนอ ยอ่ มมี ในกาลนี ้ ดงั นี,้ (ครัน้ เม่ือค�ำ) วา่ (อ. ข้าพระองค์ ท. วตุ ฺเต, “ภิกฺขเว อิเมสํ สตฺตานํ มโนรเถ มตฺถกํ
เป็นผ้นู ง่ั พร้อมกนั แล้ว ด้วยวาจาเป็นเคร่ืองกลา่ ว) ชื่อนี ้ (ยอ่ มมี อปปฺ ตฺเต เอว, มจฺจรุ าชา สตุ ฺตํ คามํ อชฺโฌตฺถรนฺโต
ในกาลนี)้ ดงั นี ้ (อนั ภิกษุ ท. เหลา่ นนั้ ) กราบทลู แล้ว, ตรัสแล้ว วา่ มโหโฆ วิย ชีวิตนิ ฺทฺริยํ ฉินฺทิตฺวา จตรุ าปายสมทุ ฺเท
ดกู ่อนภิกษุ ท. ครัน้ เม่ือมโนรถ ของสตั ว์ ท. เหลา่ นี ้ ไมถ่ งึ แล้ว นิมชุ ฺชาเปตีติ วตฺวา อิมํ คาถมาห
ซง่ึ ท่ีสดุ นน่ั เทียว, อ. มจั จผุ ้พู ระราชา ตดั แล้ว ซง่ึ อินทรีย์คือชีวติ
(ยงั สตั ว์ ท.) ยอ่ มให้จมลง ในทะเลคืออบาย ๔ ราวกะ อ. ห้วง
น�ำ้ ใหญ่ ทว่ มทบั อยู่ ซงึ่ บ้าน อนั หลบั แล้ว ดงั นี ้ ตรัสแล้ว ซง่ึ พระ
คาถานี ้วา่

อ. มจั จุ พาเอา ซ่ึงนระ ผูเ้ ลือกเก็บอยู่ ซึ่งดอกไม้ ท. “ปปุ ผฺ านิ เหว ปจินนตฺ ํ พยฺ าสตฺตมนสํ นรํ
นนั่ เทียว ผูม้ ีใจขอ้ งแลว้ โดยอาการมีอย่างต่างๆ ไปอยู่ สตุ ฺตํ คามํ มโหโฆว มจฺจุ อาทาย คจฺฉตีติ.
เพียงดงั อ. หว้ งน้�ำใหญ่ (พาเอา) ซึ่งบา้ น อนั หลบั แลว้
(ไปอยู่) ดงั นี้ ฯ

(อ.อรรถ) วา่ ผ้มู ีใจข้องแล้ว (ในอารมณ์) อนั ถงึ พร้อมแล้ว ตตฺถ พยฺ าสตตฺ มนสํ นรนฺต:ิ สมปฺ ตฺเต
หรือ หรือวา่ อนั ไมถ่ งึ พร้อมแล้ว (ดงั นี)้ (ในบท ท.) เหลา่ นนั้ หนา วา อสมปฺ ตฺเต วา ลคฺคมานส.ํ อิทํ วตุ ฺตํ โหต:ิ
(แห่งบาทแห่งพระคาถา) ว่า พฺยาสตฺตมนสํ นรํ ดังนี ้ ฯ ยถา มาลากาโร ปปุ ผฺ ารามํ ปวสิ ติ ฺวา “ปปุ ผฺ านิ
(อ.อรรถรูป) นี ้วา่ : อ.นายมาลาการ เข้าไปแล้ว สสู่ วนแหง่ ดอกไม้ ปจินิสฺสามีติ ตโต ปุปฺผานิ อคฺคเหตฺวา
(คดิ แล้ว) วา่ อ.เรา จกั เก็บ ซงึ่ ดอกไม้ ท. ดงั นี ้ ไมถ่ ือเอาแล้ว อฺ มฺ ํ วา คจฉฺ ํ ปฏฺเ€นโฺ ต สกเล ปปุ ผฺ าราเม มนํ
ซง่ึ ดอกไม้ ท. (จากสวนแหง่ ดอกไม้) นนั้ (หรือ) หรือวา่ ปรารถนาอยู่ เปเสสิ
ซง่ึ กอ อ่ืนๆ ช่ือวา่ สง่ ไปแล้ว ซง่ึ ใจ ในสวนแหง่ ดอกไม้ ทงั้ สนิ ้ อนง่ึ
(คดิ แล้ว) วา่

24 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยญั ชนะ และ บาลี

ทออไเบชซซย(หใดอทซดดงง้่ือ่ึ่ึ.ยยอ่วี่รราเง่ึ้ียกดแอืื่นอยวรงมาา่่ ออวอลายคาว่งงรสปาก้หใวมยา่า่นฯวนรรดไงอ่นยนจมามน(ัอห้(มใ์แกงั่ึรแณ้ไนยนนถดหทชเหชนั่กา่เ์)ง่ึน้อแ.ง่ขงื่่อสเง็บ,ใ้ทาอลดบา(วยีหไจจ้มยยีวอา่ใดงแนาหจวซยา่ลกแ้แหกง่ึนใงง่ึอ่งลไลกง่ชนใาดมซแมะ้เวออื่ด(อส้งึ่อลกชป)ว(ออซายี้กซวลาอ่รนยารง่ึงงึ่ไยนาิ่บไมรนรา่ัมแอ้อ่ดรูปแมสใงณ้ลาถม้จแยลหทนู่ณระนถท์ลอ่ะนม(า่นั่กง์าอึ้ซท.วมรมง่ึณเลทองสน่ึัท.สก)นิ่วร่ั(ยย์แ)ตงีย่จูลปแไ่อู่ลมนซวอาซปาอลมะงึ่ซีเกไยง่ึงปนะสัคดโปงร่ึแซกา่ผรรยีตวู้ปอแงรหงึ่อสาฏางนใลาาใง)่รมแจเดฐรร้ไวกถปลปถมดัพอน็น(านนะอ้รในแณยพนมัีาน้ะตโ้นัลาา่ผะนคอม์ก้นด้เงวฏปยนณาัุ่(อหงหอั)ทซ็ทฐ่)ูเนนนยน(น.งท่ึ ัพซ)อทีอา่นังฉึ่้าีย้งึ่๕นพเื่่ีรงานไนัหวรหื่นใมระ(ูใป)น่ัลเดซมรรดลถ่ )ทเือาอ่องมึ่ฉณ;อทือื นอนั.,ยยอนัก(เีย์)าออนอเัา่ห์แ้ยเนชวกรน.ังาอหรา่นหนน่ัมหบ้ห็แือเยงง่รรปนกณนอลนใวใา่ืะอ็บันนด่ัย้จาาว่งง่ึ์)),ู่ “อิโต จ ปปุ ผฺ านิ ปจินิสสฺ ามีติ ตโต ปปุ ผฺ านิ
อคฺคเหตฺวา อฺตฺถ มนํ เปเสติ ตเมว คจฺฉํ
ปจินนฺโต ปมาทํ อาปชฺชต;ิ เอวเมว เอกจฺโจ
ปปุ ผฺ ารามสทิสํ ปจฺ กามคณุ มชฺฌํ โอตริตฺวา
มโนรมํ รูปํ ลภิตฺวา มโนรมานํ สทฺทคนฺธรส-
โอลอผภฏิตฺฺฺ€ฺวพาตตฺพรรํํ.าอนปํฏฺอฺเ€นตฺโฺรตํ ตตปรเํ ฏมฺปเว€ฏตอฺเส,ิ€สฺตา,ิรูปเทเเตมตส,ิวุ วา อฺ ตรํ
วา ลภิตฺวา
สทฺทาทีสุ วา

ไแอ(ออเแทบมลลานนัั ียรถ่กะะพบิขวงึชากอณรัา)พรนะร.รมนรฑะผบ);้อีอยั้บมูิตทมย(ือีพนเมอ(แา่ปใแบัร.ีบง็ลนมนะลพตา้วสจัตภะตา่รวจ้นา้ท(องริญุไคๆแามปพเนลญสแจอใาีนะีแ้ล้นายาเจนล่ั้ตวอกณ)ู่ ีววเะราาทรอกา่ัสท)มเียยกทปแาควา่ซา็ลรสนณุงมงัึ่พ้วแตนนคย้ลนย(ีอร้ณุ์แอะดอ่ะนั ล.ทน้มวนถ๕ะย.าผเยังึอปปแ้เูพ)น็วลนลแรรญินั่ือะ้มะอฯเกใก้สญทขมนเาวอียกแบารนงวล็บฉณรบ้แวิอเะผวกรลยน้มูรณหทะู่ีพีใ้รรบ(แจซือชดัพ้ลาขง่ึิตงัย้ดนะหอน์วองแรทที)้หิืแอกล..เลาว)ไะป(ม้รา่วมน็นนแ้โิีโีคนอดลค้ คทนนม่ััยะ�ำ-. เอเสว นโย โคมหิสทาสที าสเขตฺตวตฺถคุ าม-
นิคมชนปทาทีส,ุ ปพฺพชิตานมปฺ ิ ปริเวณวิหาร-
ปตฺตจีวราทีสตู ;ิ เอวํ ปจฺ กามคณุ สงฺขาตานิ
ปปุ ผฺ านิ เอว ปจินนฺตํ สมปฺ ตฺเต วา อสมปฺ ตฺเต
วา กามคเุ ณ พฺยาสตฺตมนสํ นรํ.

ขพผคซคสไฉ(แซไก้ตองงึ่ึ่นมนิัืวอูาป้ ่เทคางว่เชนโีใปออยปมวจะา่ีว็(นันย้าอาชเขลติหลน)ู่ตม้.นอาลอ(้นั่นขค(ปง์แอไบัรซเมอแหือทลร.รทง่ึบลงะ(ย่นถวะ.นียแ้น้ามวา่งัเ)ารวหตสนรโาสะ(ดะ;ง่อา่วด)ทใตั)ทนยา่นงองัเวฉพพอันันส.ช้ไ์ หสนัชาปียพีต่ืัอ้อ(้(วกา่ือใงแอวยวสะงดมาดห์ยา่งมััไนท;รองัเรน่งู่ภม�ำป(ค.ๆ้.หอร)พเใค็าีอนวพะ.มหมรวามยาสในียวะญาเีหหมจา่ัภอนัดงม้้งทญจเห่ดาา)สหตหนคุ.)ลพงัิง)อยลา่ลนัือบ้ัแหมงอ่ืองซบัคลแอๆลีฝมงล่ึยแวะห.บบัางใงหหัาแบง่ห้แาคบแ้มง่วหบรุ้นหยจล้ือสางตุงษ่ทม้อ่ง่นนววตับาแเ)อมา่ล�ำนวร้ย้าลวนัืใองก์นันเ้ทาห่ะพหตนรพใโ.ญะสทดลรัเนคาดยปทาุตบงแััทเ่แ้้ว็อ่อะน�ำปลแลตฺะยทมอาต้ววลเะสํงแันเัใล้้คงน้กวปกาหลเคา็ซรทมน้วใย้เวือมะอปหง้่ึาียา;อ่ อบ็อย้ํงนถรซบอมดบินทือาถ่งึเง่ึ.เไงัหมงาแทคแแงันม้นนยลยจลลัหียรรม่ีีนัส้ยก่ื้อึจะะฯว้งง่ ี,์ีุ่ สุตตฺ ํ คามนฺต:ิ คามสฺส เคหภิตฺตอิ าทีนํ
สปุ นวเสน สปุ นํ นาม นตฺถิ, สตฺตานํ ปน
สตุ ฺตปปฺ มตฺตตํ อปุ าทาย สตุ ฺโต นาม โหต;ิ เอวํ
สตุ ฺตํ คามํ เทฺว ตีณิ โยชนานิ อายตคมภฺ ีโร มโหโฆว
มจฺจุ อาทาย คจฺฉต;ิ ยถา โส มโหโฆ อิตฺถีปรุ ิส-
โคมหิสกกุ ฺกฏุ าทีสุ กฺจิ อนวเสเสตฺวา สพฺพนฺตํ
คามํ สมทุ ฺทํ ปาเปตฺวา มจฺฉกจฺฉปภกฺขํ กโรติ;
เอวเมว พฺยาสตฺตมนสํ นรํ มรณมจฺจุ อาทาย
ชีวิตนิ ฺทฺริยมสสฺ ฉินฺทิตฺวา จตรุ าปายสมทุ ฺเท
นิมชุ ฺชาเปตีต.ิ

แ(ซกงึ่ ่มอหอใรนิย.ากชเผทานลศลทนเดป.างั)็นนเทปมีแ้็่ีสีโนลสดุเทดฯลศางปนแัตหาเตง่ ปเผิ ็ทนลศไเปนปก็านบั ตด(้นอ้ว.ฯยชวนาจาทม.)ีปรมะาโยกชนบ์ เรกริดลแแุ ลล้้วว เทสนาวสาเน พหู โสตาปตฺตผิ ลาทีนิ ปตฺตา.
มหาชนสสฺ สาตฺถิกา เทสนา ชาตาต.ิ

อ. เร่ืองแห่งพระเจ้าวฑิ ูฑภะ (จบแล้ว) ฯ วฑิ ูฑภวตถฺ ุ.

ผลิตส่อื การเรยี นรู้ โดยโรงเรยี นพระปรยิ ตั ิธรรม วดั พระธรรมกาย 25

๔. อ.(อเรนั่ือขง้าแพหเ่งจห้าญ) จงิ ะชก่อื ลว่่าาวป)ตฯปิ ชู กิ า ๔. ปตปิ ชู กิ าวตถฺ ุ. (๓๖)

อ. พระศาสดา เมอื่ ประทบั อยู่ ในเมอื งชอ่ื วา่ สาวตั ถี ทรงปรารภ กสเาถวสต“.ิปฺถิยุปํ ผฺ าวนิหิ รนเฺโหตวาตปิตปิ อชู ิมิกํ ํ นธามมมฺ เอทิตสฺถนึํ อสารตพฺถฺภา
ซงึ่ หญงิ ชอ่ื วา่ ปตปิ ชู กิ า ตรสั แล้ว ซงึ่ พระธรรมเทศนา นี ้ วา่
ปปุ ผฺ านิ เหว ดงั นเี ้ป็นต้น ฯ

อ. เร่ืองตงั้ ขนึ ้ พร้อมแล้ว ในเทวโลกชอ่ื วา่ ดาวดงึ ส์ ฯ ปอจาฺฉเตรปตนวาตตสฺตฺถฺถห.ิฺจุสสฺสตตปากาวิรริวตเโุสึทตเวมทธวาอีตโลยุ โลารฺยเภกานารรํุกสี ฺขมปํฏุานฺว€อสิิตาาม.ิํ.รุยฺห เทวปุตฺโต
ได้ยนิ วา่ อ. เทพบตุ ร ชอื่ วา่ มาลาภารีในเทวโลกชอ่ื วา่ ดาวดงึ สน์ นั้ ปปุ ผฺ านิ
ผ้อู นั พนั แหง่ นางอปั สรแวดล้อมแล้ว ได้เข้าไปแล้ว สสู่ วน ฯ
อ. เทพธดิ า ท. มรี ้อยห้าเป็นประมาณ ขนึ ้ แล้ว สตู่ ้นไม้ ยงั ดอกไม้ ท.
ให้ตกไปอยู่ ฯ

(อ.เทพธดิ า ท.) มรี ้อยห้าเป็นประมาณ ถอื เอาแล้ว ซงึ่ ดอกไม้ ท. รเทุกวฺขปสปาุตขฺตาจฺํ ยสเตมาอวลจงตฺตกุ าาโหร.ิ นฺปติา. ตติ าตนาิ สปุ ปุ เอผฺ กานาิ เคทเวหธตีตฺวาา
อนั อนั เทพธิดา ท. เหลา่ นนั้ ให้ตกไปแล้ว ยอ่ มกระท�ำให้พอ
ซงึ่ เทพบตุ ร ท. ฯ ในเทพธิดา ท. เหลา่ นนั้ หนา ฯ อ.เทพธิดา
องค์หนงึ่ เคล่อื นแล้ว ท่ีกิ่งของต้นไม้นนั่ เทียว ฯ

อ. สรีระ ดบั แล้ว ราวกะ อ. เปลวแหง่ ประทปี ฯ อ. เทพธดิ านนั้ อเสชอานากตมสุ สสิิกฺสสมฺ ฺสสรรึีนรรฺสําฺตกสีลุ ทหนเีปตคุ ฺตวสฺวเฑุเิหากขิ ฺฒา“มิมอปานภวลฏฺวินยิ าิสาิพภยนฺพาฺธนรตึ ิพิเฺตทคฺพึวนคาปฺธปเยหตมุ ฏิ.ตฺตาฺเ€ฺวลสสสาาฺสา.ิทิปชชูภสาํราติยวกกมตตาหฺฺถฺวเีติลยาํิ
ถอื เอาแล้ว ซง่ึ ปฏสิ นธใิ นเรือนแหง่ ตระกลู หลงั หนงึ่ ในเมอื งชอื่ วา่ สาวตั ถี
เป็นหญงิ ระลกึ ซง่ึ ชาตไิ ด้ ในกาลแหง่ ตนเกดิ แล้ว เป็น ระลกึ ตามอยู่ วา่
อ.เราเป็นภรรยาของเทพบตุ รชอื่ วา่ มาลาภารี ยอ่ มเป็นดงั นี อ้ าศยั แล้ว
ซง่ึ ความเจริญ กระทำ� แล้ว ซงึ่ การบชู าด้วยวตั ถมุ ขี องหอมและระเบยี บ
เป็นต้น ปรารถนาแล้ว ซงึ่ อนั บงั เกดิ เฉพาะ ในสำ� นกั ของสามี ฯ

อ. หญงิ นนั้ แม้ไปแล้ว สตู่ ระกลู ของบคุ คลอนื่ ในกาลแหง่ ตนม-ี วปสทากมตฺขิก.ิิกสสภาสฺตโฺตสสวฬสนสฺสฺตวาเิ สกวสฺ ากสนากิ ิพเาลฺพทตีนปฺติรนกตลุ ฺถํ ทาคตยตฺวาาปปิจฺจสโล“ยอายกํ ภโหตตฺตเมตู -ิ
กาลฝน ๑๖ ถวายแล้ว (ซงึ่ ภตั ร ท.) มสี ลากภตั รและปักขกิ ภตั รและ-
วสั สาวาสกิ ภตั รเป็นต้น ยอ่ มกลา่ ว วา่ (อ. สว่ นแหง่ บญุ ) นี ้ เป็นปัจจยั
จงเป็น เพอื่ ประโยชนแ์ กอ่ นั บงั เกดิ ในสำ� นกั ของสามี ของเรา ดงั นี ้ ฯ

ครงั้ นนั้ อ. ภกิ ษุ ท. (รู้แล้ว) วา่ อ. หญงิ นี ้ลกุ ขนึ ้ แล้ว ลกุ ขนึ ้ พร้อม ปฏฺเ€อตถีตสิ สฺ “าปภติกปิ ฺขชู ูิก“อาตยิํ อนฏุาฺม€าํ ยกรึสส.ุ มฏุ ฺ€าย ปตเิ มว
แล้ว ยอ่ มปรารถนา ซงึ่ ผวั นน่ั เทยี ว ดงั นี ก้ ระทำ� แล้ว (ซงึ่ คำ� ) วา่ ปตปิ ชู กิ า
ดงั นี ้ให้เป็นชอื่ ของหญงิ นนั้ ฯ

อ. หญงิ แม้นนั้ ยอ่ มปฏบิ ตั ิ ซง่ึ สาลาเป็นทน่ี ง่ั ยอ่ มเข้าไปตงั้ ไว้ ออเ“ออปาุ กมหฏปมฺรฺสอสตส€ิทตเาาาสปวฺวปปสฺ าาเฺติิทอาเิรสิมเอเปทนมอากิานิพานเจสุฉตสฺตมทิปฺฉนปนจิ.ินฺธิยาปฺฺจํสุํนเฺสคยิภอนฺาพนิกปาิยฺโฺขาสภาปสสสุนเตฺมุลกงสสฺฆฺตานสุาามกํลสลเฏุปภวธฺสํ ฺอ€ิชตตมหาา.ิฺตปเฺ คยมิ.าฏจปิ.ทิชฺฉฏีนปคนิปิฏฺคฺตาิลตทีเทภิาคยติ. จปฺยกุ ฺฉาาานนสมฺตีตียาํีิ
ซงึ่ นำ� ้ อนั บคุ คลพงึ ดมื่ ยอ่ มปลู าดซง่ึ อาสนะ ท. เนอื งนจิ ฯ

อ. มนษุ ย์ ท. แม้เหลา่ อน่ื เป็นผ้ใู คร่เพอื่ อนั ถวาย (ซงึ่ ภตั ร ท.)
มสี ลากภตั ร เป็นต้น (เป็น) นำ� มาแล้ว ให้อยู่(ด้วยคำ� ) วา่ แนะ่ แม่ อ. เธอ
(ยงั ภตั ร ท.) แม้เหลา่ นี ้พงึ ให้ถงึ เฉพาะ แกห่ มแู่ หง่ ภกิ ษุ ดงั นี ้ฯ

อ. หญงิ แม้นนั้ มาอยู่ ไปอยู่ โดยทำ� นอง นนั่ ได้เฉพาะแล้วซง่ึ กศุ ล
ธรรม ๕๖ ท. ในวาระแหง่ ยา่ งเท้าก้าวหนงึ่ ฯ

อ. สตั วผ์ ้เู กดิ แล้วในครรภ์ ตงั้ ขนึ ้ พร้อมแล้ว ในท้อง ของหญงิ นนั้ ฯ
อ. หญงิ นนั้ คลอดแล้ว ซง่ึ บตุ ร โดยอนั ลว่ งไปแหง่ เดอื นสบิ ฯ

26 ธรรมบทภาคท่ี ๓ สองภาษา แปลโดยพยญั ชนะ และ บาลี

ต(ซแอซลงึ่นัลงึ่ก้วอบบาด(ใงัตุ(รอในเอกบนรก.ว.า)ิดชสูนัเลหแทาแำ� หมญนพมลฟน้อ้กวีัปธิงังง่ึ่ืนิขดนรแใะอานลัใน้ มองน้ว)ทขส.าก.ณซาณ)ไาดงึ่มแลหะเธ้แีมทนเญรปลข้เา่นรั้ห็้วอินงมนนลงทรีนใ้ตา่นซัักน่ีไ้น่ั นนปงึ่ษกเบอนทาาดถกตุนีั่ยลแ้ววนรวลเเยาปที้ว้ยเยฯ็ียนททอ่แซวท.้ามลง่ึ แี่สฯก้๔วกหดุ ารง่ลละบคซงทะือรตุงึ่ �ำดอทรใ้บวนหา(ซยนแ้นัพ้ งึ่โหอรบฯง่คตุกซวรงรบึ่นั )ะเาททบงแพ�ำองัมบแยเ้อกลตุา่ ่ืนิด้วงร ตสสฺ ปทสา คมนกาเล อฺ มปฺ ิ อฺ มปฺ ีติ
จตฺตาโร ปตุ ฺเต ลภิ.

สา เอกทิวสํ ทานํ ทตฺวา ปชู ํ กตฺวา ธมมฺ ํ
สตุ ฺวา สกิ ฺขาปทานิ รกฺขิตฺวา ทิวสปริโยสาเน
ตํขณํ นิพฺพตฺเตน เกนจิ โรเคน กาลํ กตฺวา อตฺตโน
สามิกสเฺ สว สนฺติเก นิพฺพตฺต.ิ

อิตราปิ เอตฺตกํ กาลํ เทวปตุ ฺตํ อลงฺกโรนฺติ
เอว.

น((สเน(ไ(ใ(หผกแอซขมมยแผแข(โแอหถออออออดมอน้้้อกหลล่ึ.ะนอาลา่เถงิอููีนนรีีทก้้าค.....ยแื่ท.อ้้อมอไงแ่เววมืนงาอ่่กนอาั่าแเเทเรลเอกทตว)เี่ไาวอาททตแรเานแไทอลเ,เลพหอพ่อืแ่ืน่แาั่มอทยแา่รยลยลธล่พพวน.เพ้อฝวียาลนนะปลนบลงลุ้ียป่้าาุ่่วอวข(ธธา.มนบแเ็งก)้ซะแอวนวง่)ตวุรทดิิ)ดดอยมยมดลทปีย(ตุลนูนไงลงึ่หา.วตรอซพงง๑ัาาอม่้นงวีออั่ไร.ร้รกวาชนน่่ััเ้รมนนม้.ง้่ึปหมะซบใอต่ษป๖ุามืกกอนอ่ือฏ)คถนอีนนอมงแ(็่ึลปป้ยยยตาุฯลลเย.นวนั่ย�ำา.ษอปุเาษุหาดดยบคอุ่ัรรแรา่าา่์่มเอมมอเ่ห็ยาณทะานยทงง่งธมัยัมดวแวลหืจ(อะมีอแยพุรญเนนเ.์ยอแแี์ยลเิาอฉ่เดง�ไหำขงทถสลทเปุดทเีฤีเอล่ล้รวลวป้ปช้เิัดอปนืองน็ป้็นฯง.ว.มดงฯนัาต่้้มวว็ีาย่ือด็นง็นบเไแน)มแยนน(าไีปมิ))หิปภขเมอ่เ(วงัร)ลสลแผัอ่ปีป(งวีดปหอเ็ววใรล้ยนา่ามนอน้ปฯอ้้็ลบิยา่ววเ็มปูนะนง.ราาั่ญ่นสบรเัี.ก็กปษุ้ย้ะอวนฯ่ปนมเีเร)เ)า(อ,ไ(ขซปิวรวิงซดทซม็า่มะรยเอีอนหาปด(วอ้้ะ.ทาย็ลดึ่า่งงงนึ่ะง(่ึอมพ์เาแ.เณ.ตปัง.ญแัอทแทปบงเนัาพท�ำทม.ณาไดนทอลธมถลกรต็.�เำดรพนเีดุาเต.บิทงา้้ิชดาิฉะทีดพ้)นทวีงวาเน่้องน้ัเดยธอ้รณทตแุยา(ซมาอนัทงา่ลัษพุธนมาย.ิสดงินัอลทงขร่ึนาุ่ยนาใิพดทคยียนธีรอ่กเตู่า้บ้วยไวกอนณ.ฯ้ีแู่ปีอาิ้ดบ์ว้.มรีฯลถาร่มอเทบอ้อญุ่งฯแ็ลนทบยนนากาะตบ(ุเาา๔่มด..า.ม้(ลังวออปมนแ(่ีัลืหงอกไัอมว้รจงกัแทงนอัเ้ใ็ท.ว.เหหนสใาง่ลแูญกเ.นกแกหกัลล.า่ษุกมน.กเนเวกลง่)ลแนเิดล้พ้ีเธิดทนวราก่ิท้ิงดยฯเแทลเนมิต้ลจดหว้ะอดวป้ว้มแนแาบพบพแล์า่พษท)ุีทาย่าใ(ง่็แทยวงลลทัืนองบั้งอลวัหววจบผก์เ.ธาวยนลวล้�้่ำเอวงว.เปป้แว.วแตุาญกิดย)นาว่กัตท้าุ่์วเีชว่แ็้มา่ลเทรนกลปริดฯอ่าิด้เเ)มรทง่ืออใลเ่ะ้ปป็ว้ขทว.รปอเไกนปมแนวแอีพปวถ้งมถวป็็้ด)าห(านนผก็.ุลา่หลรนลกาก่อข.า็ราธ้วาแเว้รนขถรูตะาว้่้วสญซกวละผ.มามอขิมดกืณดอาต่า์วา้่ือมน)้้ลามใ่ึิดงา่ปาูใงแนเะาแหวฉิน่แิงนเทดใวนบาวแแมขาลวอรอกลษอไุลนนัดดนากตกัทพัตหณสปงะน้ึุา่ญว้.าาซะว.้้ยวยองงัเัลาถนมผแำ�น่บง่)แแแรร)วเงึ่)นน์เแเเลา่ปีืน้ตนอถดีูลาทคธธลาลล่าจตุววว้ทีทีลวไ็้้นนนทน้้ัผืกย้้้อออัฯฯฯะ�าววาวาาำาว่่่่้รร-,..ู้ น เทวปตุ ฺโต คตตํ าสทตี ิสิ วฺ อาาห.““ตจฺวตุ ํ ามปหฺ าิโตสามปีตฏ.ิฺ€า“กยึ
ทิสสฺ ส,ิ กหุ ึ
วเทสตี .ิ “เอวเมตํ สามีติ. “กหุ ึ นิพฺพตฺตาสตี ิ.
“สาวตฺถิยํ กลุ เคเหติ. “กิตฺตกํ กาลํ ตตฺถ €ิตาสตี .ิ
“ทสมาสจฺจเยน มาตกุ จุ ฺฉิโต นิกฺขมิตฺวา โสฬส-
วสสฺ กาเล ปตกิ ลุ ํ คนตฺ วฺ า จตตฺ าโร ปตุ เฺ ต วชิ ายติ วฺ า
ทานาทีนิ ปุ ฺานิ กตฺวา ตมุ เฺ ห นิพปฺพฏฺตเ€ฺตตมฺวหฺ าิ
อาคนฺตฺวา ตมุ ฺหากเมว สนฺติเก
สามีต.ิ “มนสุ สฺ านํ กิตฺตกํ อายนุ ฺต.ิ “วสสฺ สตมตฺตนฺต.ิ
“เอตฺตกเมวาต.ิ “อาม สามีต.ิ “เอตฺตกํ อายํุ
คเหตวฺ า นพิ พฺ ตตฺ า มนสุ สฺ า กนิ นฺ ุ โข สตุ ตฺ ปปฺ มตตฺ า
กาลํ อตกิ ฺกาเมนฺต,ิ อทุ าหุ ทานาทีนิ ปุ ฺ านิ
กโรนฺตีต.ิ “กึ วเทถ สามิ, อสงฺเขยฺยํ อายํุ คเหตฺวา
นิพฺพตฺตา วิย อชรามรา วยิ นิจฺจปปฺ มตฺตา
มนสุ สฺ าต.ิ มาลาภาริเทวปตุ ฺตสฺส มหาสเํ วโค
อทุ ปาทิ “วสฺสสตมตฺตํ อายํุ คเหตฺวา นิพฺพตฺตา
มนสุ ฺสา กิร ปมตฺตา นิปชฺชิตฺวา นิทฺทายนฺต,ิ กทา
นุ โข ทกุ ฺขา มจุ ฺจิสสฺ นฺตีต.ิ

(อ. พระธรรมสงั คาหกาจารย์ กลา่ วแล้ว) วา่ ก็ อ. ร้อยแหง่ ปี อมหฺ ากํ ปน วสสฺ สตํ ตาวตสึ านํ เทวานํ เอโก
ของเรา ท. เป็นคืนและวนั หนง่ึ ของเทพ ท. ผ้อู ยใู่ นภพช่ือวา่ รตฺตนิ ฺทิโว, ตาย รตฺตยิ า ตสึ รตฺตโิ ย มาโส, เตน
ดาวดงึ ส์ (ยอ่ มเป็น), อ. ราตรี ท. ๓๐ โดยราตรี นนั้ เป็นเดือน มาเสน ทฺวาทสมาสโิ ก สํวจฺฉโร, เตน สํวจฺฉเรน
(ยอ่ มเป็น), (อ. กาล) อนั ประกอบแล้วด้วยเดือน ๑๒ โดยเดือน นนั้ ทิพฺพํ วสสฺ สหสฺสํ อายปุ ปฺ มาณํ.
เป็นปี (ยอ่ มเป็น), อ. พนั แหง่ ปี อนั เป็นทิพย์ โดยปี นนั้ เป็น
ประมาณแหง่ อายุ (ยอ่ มเป็น) ฯ

ผลติ ส่ือการเรียนรู้ โดยโรงเรยี นพระปรยิ ัติธรรม วัดพระธรรมกาย 27

(อ. พนั แหง่ ปี อนั เป็นทิพย์) นนั้ เป็นโกฏิแหง่ ปี ๓ ด้วย เป็น- เวอสกฺสทสติวํตโสมสปนหิ สุสนฺสฺสาคาตณนกิ ิ;นฺกานยฺโตตสตมฺมสิ หุ ฺโาสตุ ฺตสวตทสสิโฺสฺสสโวกฏกเิโทยาวโลปสุตฏอฺฺ€ตโหี สสฺสจ.ิ
แสนแหง่ ปี ๖๐ ด้วย * โดยการนบั แหง่ มนษุ ย์ (ยอ่ มเป็น) ; เพราะ-
เหตนุ นั้ แม้ อ. วนั หนง่ึ ของเทพบตุ รนนั้ ไมก่ ้าวลว่ งแล้ว เป็นกาล
เชน่ กบั ด้วยกาลครู่หนงึ่ เทียว ได้เป็นแล้ว ฯ
ชื่อ อ. ความประมาท (แหง่ สตั ว์ ท.) ผ้มู ีอายนุ ้อย อยา่ งนี ้ เอวํ อปปฺ ายกุ านํ ปมาโท นาม อตวิ ิย อยตุ ฺโตต.ิ
ไมค่ วรแล้ว เกินเปรียบ ดงั นี ้ฯ

ในวนั รุ่งขนึ ้ อ. ภิกษุ ท. เข้าไปแล้ว สบู่ ้าน เหน็ แล้ว ซง่ึ ศาลา ออนปปุปฺ ปฏฏฺนุ€ิชปคทิ ตฺคิวเํติ สํทิสอฺวภาาสิกน“ฺขกาู หนํ คิ าปมอตํปปิ ปฺชู ปิกวาฺฏิ ตฺ€ิตาฺตอาานอหิ าํสส.ุ ปนาสนาีลยํํ
เป็นท่ีนงั่ อนั อนั หญิงนนั้ ไมป่ ฏิบตั ิแล้ว ซงึ่ อาสนะ ท. อนั อนั หญิงนนั้
ไมป่ ลู าดแล้ว ซง่ึ น�ำ้ อนั บคุ คลพงึ ด่ืม อนั อนั หญิงนนั้ ไมเ่ ข้าไปตงั้ ไว้
แล้ว กลา่ วแล้ว วา่ อ. นางปตปิ ชู ิกา (ไปแล้ว) ในที่ไหน ดงั นี ้ฯ

(อ. ชน ท. กลา่ วแล้ว) วา่ ข้าแตท่ า่ นผ้เู จริญ อ. ทา่ น ท. จกั เหน็ ภุ ฺช“ิตภฺวนาฺเตคเกตหสํ,ุ ตสมุ าเฺ หยณตฺหํ สทมกเยฺขิสฺสมถต,าตห.ิ ีโย อยฺเยสุ
ซง่ึ นางปตปิ ชู ิกานนั้ ในที่ไหน, ครัน้ เม่ือพระผ้เู ป็นเจ้า ท. ฉนั แล้ว
ไปแล้ว ในวนั วาน, (อ. นางปตปิ ชู ิกานนั้ ) ตายแล้ว ในสมยั เป็นที่สนิ ้
ไปแหง่ วนั ดงั นี ้ฯ

อ. ภิกษุผ้เู ป็นปถุ ชุ น ท. ฟังแล้ว ซงึ่ ค�ำนนั้ ระลกึ ถงึ แล้ว ธสมรนมฺ ฺตสตาเํํ วโคอสสตุ ฺสอฺวนู ทาุ ิ ปสาปทนถุิ.ฺธชุาฺชเรนตภํุ ิกนฺขาู สกเอฺขตสึ สิ ,ุ ฺสาขีณอาสปุ วกาานรํํ
ซงึ่ อปุ การะ ของนางปตปิ ชู กิ านน่ั ไมไ่ ด้อาจแล้ว เพอ่ื อนั ทรงไว้พร้อม
ซงึ่ น�ำ้ ตา ท., อ.ธรรมสงั เวช ได้เกิดขนึ ้ แล้ว แก่พระขีณาสพ ท. ฯ

อ. ภิกษุ ท. เหลา่ นนั้ กระท�ำแล้ว ซงึ่ กิจด้วยภตั ร ไปแล้ว สวู่ ิหาร นสวอนฏาุิพฺมฺท€ฺพาิกิตเตตยเฺวฺตมาาวสตภมป.ิ ตฏุปจุ ฺฺต“€ฏฺฉากฺเึสย€ิจุสฺจ,ิ“ํ นภกสานตานฺเตฺวปาอปฺ ิทปกาวตานหิปิริาาชู นรมิกํ ิตาปคาน,นุ ฺตาฺ มกฺวาหาอนํ ปุิสนกาตุสตฺถกิฺวาโขาารํ
ถวายบงั คมแล้ว ซงึ่ พระศาสดา ทลู ถามแล้ว วา่ ข้าแตพ่ ระองค์-
ผ้เู จริญ อ. อบุ าสกิ า ชื่อวา่ ปตปิ ชู ิกา ลกุ ขนึ ้ แล้ว ลกุ ขนึ ้ พร้อมแล้ว
กระทำ� แล้ว ซงึ่ บญุ ท. มปี ระการตา่ ง ๆ ปรารถนาแล้ว ซงึ่ สามนี น่ั เทยี ว,
ในกาลนี ้ อ. อบุ าสกิ านนั้ ตายแล้ว บงั เกิดแล้ว ในท่ีไหน หนอ แล
ดงั นี ้ฯ

(อ. พระศาสดา ตรัสแล้ว) วา่ ดกู ่อนภิกษุ ท. (อ. อบุ าสกิ านนั้ อตฺตโน สามิกสฺเสว สนฺตเิ ก ภิกฺขเวต.ิ
บงั เกิดแล้ว) ในสำ� นกั ของสามี ของตนนนั่ เทียว ดงั นี ้ฯ

(อ. ภิกษุ ท.) (กราบทลู แล้ว) วา่ ข้าแตพ่ ระองค์ผ้เู จริญ สภปภมนาิิกกปุ ลฺฺฺตขขผฺ าเเ““เิปววกนภิ ลตตาเน.ิ รอฺถนฺธิเติทนิพํ วฏฺพภปสฺ€ตนตุาาฺตมฺเฺโนตตาิกโตตํ .ิ ปสจฏวา“นฺเติมเาอ€ฺวิกมสวาสํ,ิ สฺ ปกตนุสิราสาวนมคตภฺติโนสึ กนเิ ฺตภก,ฺเฺววตตาเ.ิตนส.ิ า“ตนต“สสตอฺเฺสสาสสมาสฺาว
(อ. อบุ าสกิ านนั้ ปรารถนาแล้ว ซง่ึ สามี นน่ั หามิได้, ช่ือ อ.เทพบตุ ร
ชื่อวา่ มาลาภารี ในภพชื่อวา่ ดาวดงึ ส์ เป็นสามี ของอบุ าสกิ านนั้
(ยอ่ มเป็น), อ. อบุ าสกิ านนั้ เคลอ่ื นแล้ว จากที่เป็นท่ีประดบั ซงึ่
ดอกไม้ ของเทพบตุ รนนั้ ไปแล้ว บงั เกิดแล้ว ในส�ำนกั ของเทพ
บตุ รนนั้ นน่ั เทียว อีก ดงั นี ้ ฯ (อ. ภิกษุ ท. กราบทลู แล้ว) วา่ ข้าแต่
พระองค์ผ้เู จริญ ได้ยินวา่ อ. อยา่ งนนั้ หรือ ดงั นี ้ ฯ (อ.พระศาสดา
ตรัสแล้ว) วา่ ดกู ่อนภิกษุ ท. เออ (อ. อยา่ งนนั้ ) ดงั นี ้ฯ

(อ. ภิกษุ ท. กราบทลู แล้ว) วา่ ข้าแตพ่ ระองค์ผ้เู จริญ โอ! อมเฺ หอโปหริวสิ ปติ รฺวิตาฺตํ สาภยนํ อฺเตปุ ปฺ นสฺนตพฺตฺยานาธํ ินชาีวิตมํ,ตาปตา.ิ โตว
อ. ชีวติ ของสตั ว์ ท. นิดหนอ่ ย, อ. อบุ าสกิ า องั คาสแล้ว ซงึ่ -
ข้าพระองค์ ท. ในเวลาเช้าเทียว ตายแล้ว ด้วยพยาธิอนั เกิดขนึ ้ แล้ว
ในเวลาเยน็ ดงั นี ้ฯ

28 ธรรมบทภาคท่ี ๓ สองภาษา แปลโดยพยญั ชนะ และ บาลี

ค(ดทขซ้อาี่สวงึ่ ถงยดุสสาก( อตั อยตนั ิ.เว.งัลวีว้์พส์มา่ทสทรตัจั.ก.ะ)วจนาศ์ผ)ุมทิดา้คูผส.หทรูก้เดน่�ำห.ราคอ่ ดะลยร้ทาว่ตว,�นำยรญเซัสีพ้ใผึ่งอแรห้ไทูยลา้มเีส่้ะู่วปอ่ผดเุ็ นห่ิม้รวู �่ำไยตา่แปไ่อลนุ รดแ้มวนัอ้ กูลดกยน่อ้้ววรู่นั่ นไะยใเปภทวทนอต�ัำิกียอยถษว�ำซู่กุุึ่ดน(งอทานงัาม..นรจมะเีท้อจตขั ผ.อจอรูเ้ดัส)ุงลช้วแผตือ่ือย้ลกูนกน้วร-อพะซน่ั .ทง่ึเาทชพ�ำเีอวียซรติะวาง่ึ สตฺถา “อาม ภิกฺขเว ปริตฺตํ สตฺตานํ ชีวติ ํ
นาม, เตเนวเิ ม สตฺเต วตฺถกุ าเมหิ เจว กิเลส-
กาเมหิ จ อตติ ฺเต เอว อนฺตโก อตฺตโน วเส
วตฺเตตฺวา กนฺทนฺเต ปริเทวนฺเต คเหตฺวา คจฺฉตีติ
วตฺวา อิมํ คาถมาห

“ปปุ ผฺ านิ เหว ปจินนตฺ ํ พยฺ าสตฺตมนสํ นรํ
เก็บอยู่ ซึ่งดอกไม้ ท. นน่ั เทียว ผู้มีใจข้องแล้วโดย- อติตฺตํเยว กาเมส ุ อนตฺ โก กรุ ุเต วสนตฺ ิ.
อาการมีอย่างต่าง ๆ ผูไ้ ม่อ่ิมแลว้ ในกาม ท. นน่ั เทียว
สู่อ�ำนาจ ดงั นี้ ฯ

เหซดน้ง่ึวนื่อดยางอเ(เ(คอกฉแร.ไพหอื่อมง่ารง้ตบระอา่ถแาปุ ง)ลทกๆ้วแรวดหณทา่ ้วง่.์ดยพใผ้วอรน้เยูตะัลสคภือวารากนาถพเแวกาดหก)็บ้วง่ะวอยดา่ ยนออปู่ นั่ก.ุปซนไเทมง่ึผฺาดีย้ ยา(วอมนดกางัิ ไลนเมหาี ้้คใกวอือนานักบรปเาทนจม(ื่อเนิคทลงณนุ.เอื)ฉฺตกพเเหํ ทกาดละ.็บงัา่แอนนอลยีนนัั้้ฯว้)ู่ ตตฺถ “ปุปผฺ านิ เหว ปจนิ นฺตนฺต:ิ ปปุ ผฺ าราเม
มาลากาโร นานาปปุ ผฺ านิ วิย อตฺตภาวป-ฺ
ปฏิพทฺธานิ เจว อปุ กรณปปฺ ฏิพทฺธานิ จ กามคณุ -
ปปุ ผฺ านิ โอจินนฺตเมว.

((แใใหนนง่ ออบ(าาอารร.ทมมอแณณรหร์์ถทง่ ท)พ..))รอะอวนั คนัา่ไามถถงึถ่ าพผงึ )พ้รมู ว้อรีใา่ ้มอจพซมแา่ลแยฺ น้วลาไ้วสดปตด้วแ้วตฺยลยอม้วอ�ำน�ำนสนาโําดจนจยแรแหอํหาง่ดง่คกงั ควานวารี ้าฯมมมีอยปยินรา่ดางี รต(ถดา่ นงังนๆาี ้ พยฺ าสตตฺ มนสํ นรนตฺ :ิ อสมปฺ ตเฺ ตสุ ปตถฺ นาวเสน
สมปฺ ตฺเตสุ เคธวเสน ววิ ิเธนากาเรน อาสตฺตจิตฺตํ.

ดดอ้้ววตยยติ กก(ตฺอาาเํ.รรอยแเกรวสร็บวถกไง)วาห้บเวาม้าา่บสง้านุเงดปน่ั ง็ันเนดทผ้ีวีย้้ฯไู ยมวกอ่มาิ่มีอรแยไดลู่ (้้เวดฉงั พในนาี ้แะวหบตั ้ง่ถาบงกุ าาทดมแ้วแหยลกง่ะพากรริเลใะชสค้สกาอถายมาบ) ้วาทา่ง. อตติ ตฺ เํ ยว กาเมสูต:ิ วตฺถกุ ามกิเลสกาเมสุ
ปริเยสเนนปิ ปฏิลาเภนปิ ปริโภเคนปิ นิธาเนนปิ
อตติ ฺตํ เอว สมานํ.

แ(คยลางั้ถวนวา(รอา่)ะค.วนอวา่ รนั้ารอ)มถนยต)อฺ่ตาวมยา่โกใ(พหอกา้.ถมเุรงึอจัุเาตซจงึ่)ุ(วอซส�ำง่ึ นนํผรา้กูดะจร)งั ะนขผทอี้คู้ฯ�ำงรซต�่ำงึ่ นคทร่ีสดวดุงัญนออี ้นั(ยแบู่ หผณั ง่้รู บ่�ำฑไาิตรทอนแยบั หู่ พไง่ ปรพ้ออรมยะู่ อนฺตโก กุรุเต วสนฺติ มรณสงฺขาโต อนฺตโก
กนฺทนฺตํ ปริเทวนฺตํ คเหตฺวา คจฺฉนฺโต อตฺตโน
วสํ ปาเปตีติ อตฺโถ.

แ(ซกงึ่ ่มอหอใรนิย.ากชเผทานลศลดทนเปงั.า)็นนเมีแทป้ ีโล็่ีสนสดุเดฯทลาศงปนแัตหาตเง่ ปผิ เ็ทนลศเไปปน็นกาตบั ้นด(อ้วฯ.ยวชานจาทม.ีป) รมะโายกชนบ์ เรกริดลแแุ ลล้้วว เทสนาวสาเน พหู โสตาปตฺตผิ ลาทีนิ ปาปณุ สึ .ุ
เทสนา มหาชนสสฺ สาตฺถิกา ชาตาต.ิ

อ. เร่ืองแห(่งจหบญแลิง้ชว่)ือฯว่าปตปิ ชู กิ า ปตปิ ชู กิ าวตถฺ ุ.

ผลติ สือ่ การเรียนรู้ โดยโรงเรียนพระปรยิ ตั ิธรรม วัดพระธรรมกาย 29

๕. อ. เร่ืองแห(่งอเันศขร้าษพฐเีชจ่ือ้าวจ่าโะกกสลิย่าะวผ) ู้มฯีความตระหน่ี ๕. มจฉฺ ริโกสิยเสฏฺ ฐิวตถฺ ุ. (๓๗)

อ. พระศาสดา เมอ่ื ประทบั อยู่ ในเมอื งชอ่ื วา่ สาวตั ถี ทรงปรารภ “ยถาปิ ภมโร ปปุ ผฺ นตฺ ิ อมิ ํ ธมมฺ เทสนํ สตถฺ า
ซงึ่ เศรษฐชี อ่ื วา่ โกสยิ ะผ้มู คี วามตระหน่ี ตรัสแล้ว ซงึ่ พระธรรมเทศนา สาวตฺถิยํ วิหรนฺโต มจฺฉริโกสยิ เสฏฺ€ึ อารพฺภ กเถส.ิ
นี ้วา่ ยถาปิ ภมโร ปุปผฺ ํ ดงั นีเ้ป็นต้น ฯ

อ.เรื่อง ตงั้ ขนึ ้ พร้อมแล้ว ในเมืองช่ือวา่ ราชคฤห์ ฯ ได้ยินวา่ วตฺถุ ราชคเห สนมิคฏุโมฺ€ติ ํ.อโหรสาช,ิ คหนครสสฺ กิร
อ.นคิ ม ชอื่ วา่ สกั กระ ได้มแี ล้ว ในทไ่ี มไ่ กล แหง่ เมอื งชอ่ื วา่ ราชคฤห์ ฯ อวิทเู ร สกฺกรํ นาม

อ. เศรษฐชี ่ือวา่ โกสยิ ะ ผ้มู ีความตระหน่ีคนหนงึ่ ผ้มู ีสมบตั ิ ตตฺเถโก มตจณิ ฺฉครี ฺเโคกนสโิ ยเตลนพามินฺทเสมุ ฏปฺ ฺ€ิ ี อสตี โิ กฏิวภิ โว
อันบุคคลพึงเสวยมีโกฏิ ๘๐ เป็ นประมาณ ย่อมอยู่เฉพาะ ปฏิวสต.ิ โส ปเรสํ นํ เทติ.
ในนิคมช่ือวา่ สกั กระนนั้ ฯ อ.เศรษฐนี นั้ ยอ่ มไมใ่ ห้ แม้ซง่ึ หยาดแหง่
น�ำ้ มนั ด้วยปลายแหง่ หญ้า แก่ชนท.เหลา่ อื่นฯ

อ. เศรษฐนี นั้ ยอ่ มไมบ่ ริโภค ด้วยตน อ. สมบตั อิ นั บคุ คล น อตฺตนา ปริภุ ชฺ ต.ิ อิตสิ สฺ ตํ วิภวชาตํ
พงึ เสวยนนั้ ของเศรษฐนี นั้ ยอ่ มไมอ่ �ำนวย (ซง่ึ ประโยชน์ แกป่ ิยชน ท.) เนว ปตุ ฺตทาราทีนํ น สมณพฺราหฺมณานํ อตฺถํ
มีลกู และเมียเป็นต้นนนั่ เทียว ยอ่ มไมอ่ �ำนวย ซงึ่ ประโยชน์ อนโุ ภติ รกฺขสปริคฺคหิตา โปกฺขรณี วิย อปริโภคํ
แก่สมณะและพราหมณ์ ท. ยอ่ มตงั้ อยู่ ไมม่ ีการใช้สอย ราวกะ ตฏิ ฺ€ตีต.ิ
อ. สระโบกขรณี อนั อนั ผีเสอื ้ น�ำ้ ก�ำหนดถือเอาแล้ว ด้วยประการ
ฉะนี ้ดงั นีแ้ ล ฯ

ในวนั หนง่ึ อ. พระศาสดา เสดจ็ ออกแล้ว จากสมาบตั อิ นั - สตฺถา เอกทิวสํ ปจฺจสู สมเย มหากรุณา-
ประกอบแล้ วด้ วยพระกรุ ณาใหญ่ ในสมัยอันขจัดเฉพาะซ่ึงมืด สมาปตตฺ โิ ต ปวฏุฺ€จฺายจตฺตสากฬลีสโลโกยธชานตมยุ ตํ ฺถโเพกธเนยวยสฺ พนนฺตธฺสเสฺว
ทรงตรวจดอู ยู่ ซงึ่ สตั ว์ผ้เู ป็นเผา่ พนั ธ์แุ หง่ สตั ว์ผ้คู วรซงึ่ อนั ตรัสรู้ ท. โอโลเกนฺโต
ในโลกธาตทุ ง่ั สนิ ้ ได้ทรงเหน็ แล้ว ซงึ่ อปุ นิสยั แหง่ โสดาปัตตผิ ล เอสทฏฺทฺ €สิโน. สปชาปตกิ สฺส โสตาปตฺตผิ ลสสฺ อปุ นิสฺสยํ
ของเศรษฐผี ้เู ป็นไปกบั ด้วยปชาบดี ผ้อู ยอู่ ยู่ ในทส่ี ดุ แหง่ โยชน์ ๔๕ ฯ

กใ็ นวนั อนั มใี นกอ่ น แตว่ นั นนั้ อ. เศรษฐนี นั้ ไปแล้ว สเู่ มอื งชอ่ื วา่ รเอากชํเคตฉหโาตํตชคฌฺ ปนตรฺุติตฺมฺวํทาชิวนเสรปาทชปมปุ นนฏฺสุ€าสฺ โนสํ ํกมุกรมฺาตชาฺวาสานปํวูอํ ากอคปปุจลฏฺฉฺลฺน€ปาฺโตตวู ํํุ
ราชคฤห์ เพื่ออนั บ�ำรุง ซง่ึ พระราชา กระท�ำแล้ว ซงึ่ การบ�ำรุงซง่ึ -
พระราชา มาอยู่ เหน็ แล้ว ซงึ่ มนษุ ย์ผ้อู ยใู่ นชนบท ผ้อู นั ความหิว
แผดเผาแล้ว คนหนง่ึ ผ้เู คีย้ วกิน ซง่ึ ขนมกมุ มาส ซงึ่ ขนมเบือ้ ง ขาทนฺตํ ทิสวฺ า ตตฺถ ปิ ปาสํ อปุ ปฺ าเทตฺวา อตฺตโน
ยงั ความกระหาย ในขนมนนั้ ให้เกิดขนึ ้ แล้ว ไปแล้ว สเู่ รือน ของตน ฆรํ คนฺตฺวา จินฺเตสิ “สจาหํ `กปลฺลปูวํ
คดิ แล้ว วา่ ถ้าวา่ อ. เรา จกั กลา่ ว วา่ อ. เรา เป็นผ้ใู คร่เพอื่ อนั เคยี ้ วกนิ ขาทิตุกาโมมฺหีติ วกฺขามิ, พหู มยา สทฺธึ
ซงึ่ ขนมเบือ้ ง ยอ่ มเป็น ดงั นีไ้ ซร้ อ. ชน ท. มาก เป็นผ้ใู คร่ เพ่ืออนั ขาทิตุกามา ภวิสฺสนฺติ, เอวํ เม พหูนิ
เคีย้ วกินกบั ด้วยเรา จกั เป็น, ครัน้ เม่ือความเป็นอยา่ งนนั้ (มีอย)ู่ ติลตณฺฑุลสปฺปิ ผาณิตาทีนิ ปริกฺขยํ คมิสฺสนฺติ,
(อ. วัตถุ ท.) มีงาและข้าวสารและเนยใสและน�ำ้ อ้อยเป็ นต้น น กสฺสจิ กเถสสฺ ามีติ ตณฺหํ อธิวาเสนฺโต จรติ.
อนั มาก ของเรา จกั ถึง ซงึ่ ความสิน้ ไปรอบ, อ. เรา จกั ไม่บอก
แก่ใคร ๆ ดงั นี ้ยอ่ มเที่ยวไป ยงั ความอยาก ให้อยทู่ บั อยู่ ฯ

30 ธรรมบทภาคท่ี ๓ สองภาษา แปลโดยพยัญชนะ และ บาลี

อแเกลยิดะาแคกอลว.ใ้วาหเ,มศ้อเใรหยนษทลู่ลฐอืบั�ำีนงดเขนั้ขบั นึ ้้านคเไกนัปร้ ดิ ัน้แแ(เลอมล้ว.้วื่อเสกศเหู่าปรล้อษ็นงฐผไีนปน้มู อนอัตี้ นย)วั คสู่ ไๆ้ะเมู ข,พอ่้ารเาแป่ังจล็แนอ้วลผย้ว้ซมูู่ ดงึ่เีค้พวเวตย่ือาียแอมงถนั เนวหย้อแลงั หยคือง่ ฯวงเอขามนนึ็ ้ โสคจฉฺ นเฺ ต คจฉฺ นเฺ ต กาเล, อปุ ปฺ ณฑฺ ปุ ปฺ ณฑฺ กุ ชาโต
ธมนิสนฺถตคตฺโต ชาโต, ตโต ตณฺหํ อธิวาเสตํุ
อสกฺโกนฺโต คพฺภํ ปวิสติ ฺวา มจฺ กํ อปุ คยุ ฺหิตฺวา
นิปชฺชิ.

ซงึ่ เรื่ออง.อเะศไรรษฐๆี แแมก้ถ่ใงึคแรล้วๆ (ซเง่ึพครวาาะมกทลกุวั ขแ์)ตอ่ อนั ยเสา่ งอ่ื นมี ไ้ ปไมแบ่หอง่ ทกรแัพลย้ว์ เอวํ คโตปิ ธนหานิภเยน กสสฺ จิ กิจฺ ิ น กเถส.ิ

ยแซคถซดอแเอเหปปลลงงร่่ึึนยอา่ังรั ็็นนัคหืนนอ้้ม้ววมู่บหเต�ำหล)เอีแไคมต้ฯุทา้อมนวงนัลยรมอื่รี(ยะา่้ก่ังว่ออแาค้ถไิวไกนด)รลง.แ(ำ�าริอรว้เ(นน้ัอละวมด้ศเะๆ.ปยาธ่ันตงแั้ทรก็ดิาดนอเ่นษอ่ล�ำพกรง(งัา.ี้)เฯว้รแฐมน็รนรมวอนีล(ภาาีีอกที้อ(้.)้อะวอรฯวยล..ดแกคนรนาภ่ัู่า่)แงัยมหล(วแภรวนอกข(า้ารมรวลัแรอ้.ีาื่ทยอมแ้ร้ีอวฯล.แาเยา่เตอย้ขวศตกฯหา(นถอ่ย้)า่าอร)น่รรานวาังไษ.รือมแมาปนา่กเมภฐมวยสแีอหีเอ้ี้รา่)ปกลใอื่ยา.อกรน็ล้วนอมู่แคย.(ล)อาห่ันรอไลวาวควา่ะูปปรน้ัาไวา่แวืวอไถแมมชลรแอยาาห่ซยนไ้วล.มดอ่มมมง่พง่ึ,ัง้วมงไั ทแีอเผ่(ใมทร)นศอไลจะยราม.ผ่ีร.วั้พ้)รวสใู่ฯษาม่เาา่แห)ยศกุมสชีฐก้(วเ์ดรแากีทอุอีเอน่ทษา่ปงัมะก.าิบนัา่ฐน็แ้น้คไสรนเี)อหีริวอศผ้ร้ฯแลหไแาง่ๆัน้.รมู้ลม(บทลูรบษเอแีเพะก่ือ้มวาส่คฐห.กลรอนื่อตยีลีภดระาง่่ะคองก่ำ�รเวรงรัอไรอทมวแลแารนระาอาลายชล่กา่ีไ้มมนก้ๆ้ฯวาาววรรี อถ นํ ภริยา อปุ สงฺกมิตฺวา ปิ ฏ“ฺน€ึ ปริมชฺชิตฺวา
“กินฺเต สามิ อผาสกุ นฺติ ปจุ ฺฉิ. เม กิจฺ ิ
อผาสกุ ํ อตฺถีต.ิ “กินฺนุ โข เต ราชา กปุ ิ โตติ.
“ราชาปิ เม น กปุ ปฺ ตีต.ิ “อถ กินฺเต ปตุ ฺตธีตาหิ วา
ทาสกมมฺ กราทีหิ วา กิฺจิ อมนาปํ กตํ อตฺถีต.ิ
“เอวรูปํ ปิ นตฺถีต.ิ “กิสมฺ ึ ปน เต ตณฺหา อตฺถีต.ิ
เอวํ วตุ ฺเตปิ , ธนหานิภเยน กิจฺ ิ อวตฺวา นิสสฺ ทฺโทว
นิปชฺชิ.

อ. ทา่คนรัง้จนงนั้บออก.เถภิดร,รอย.าควกาลมา่ อวยแาลก้ว ในกะอเะศไรรษ(มฐีนีอยนั้ )ู่ แวกา่ ่ทขา่ ้นาแดตงัน่ นาี ้ยฯ อถ นํ ภริยา “กเถหิ สามิ, กิสมฺ ึ เต ตณฺหาติ
อาห.

ออ(ดอจอชคเปอ.นกนัังน..ั ็.นคนเเขทคคทพวผีภดอั้่าียฯวา.ียู้้ใร.สนมาวเคงรหเน(กอมพศอยรลไยินอเยร.อามา่พาษยอ่เด่บนกศื่อกฐมา(งันั่อแรีแอลนกเนษ,กปกหัน่านัี้้็อ่ชฯฐแนง่วอเเ.ีนคกเลแร(ะปหชอ้าลียวล้ไ็นรน.า่รท้วมวือรแภวก.)อีท,า)แดกรินยวใ.วรล่ดังนกู่ผซเย่า้ดวนิหฉ้กะอึูงา้)งัีลัน้วาขคยนกฯวา่า่ลนใู่รี า่้ลฯกนเนันน้มพอา่ลนันี(อ้เ้เอื่อวอ.มืนบิค.เกแ..ปศื่ภออืมอป้ลดรรรยรคชงะ้รวฉิรษะซู่วทะ่ือย)นัโง่ึฐาโว�ำายวคยีมาจ่แา่ชยถช�ำกสกลัเน่าอนปลก้ัทว(ม์อ็ม์เอนซก่าอปแะะเงึ่วรอ็ดลนปไไกะแย้รซว็ร)นทา,ล)ง่ึ่ากรงขั้ขวอว้งงสลอา่นวน.านิา่ง่้ามนขดทัน้วเโ้าธเา่ังดแบขอแอ(นนลยอมตือ.้ี้ปว้ดงนง่ีเอเปตก้วาวรยท็นนตยยฯาา่ ู่).ิ โส วจนํ ปริคลิ นฺโต วยิ “อตฺถิ เม ตณฺหาติ
อาห. “กึ ตณหฺ า สามตี .ิ “กปลลฺ ปวู ํ ขาทติ กุ าโมมหฺ ตี .ิ
“อถ กิมตฺถํ เม น กเถส,ิ กึ ตฺวํ ทลทิ ฺโทส,ิ
อิทานิ สกลสกฺกรนิคมวาสีนํ ปโหนเก กปลลฺ ปเู ว
ปจิสสฺ ามีต.ิ “กินฺเต เอเตหิ, อตฺตโน กมมฺ ํ
กตฺวา ขาทิสสฺ นฺตีต.ิ

ผลติ ส่ือการเรียนรู้ โดยโรงเรียนพระปรยิ ัติธรรม วดั พระธรรมกาย 31

ถ้าอยา่ งนนั้ อ. ดฉิ นั จกั ทอดซง่ึ ขนมเบือ้ ง ท. อนั เพียงพอ ปจิสฺส“เาตมนีตห.ิ ิ เอกรจฺฉวาสีนํ ปโหนเก กปลลฺ ปเู ว
(แก่ชน ท.) ผ้อู ยใู่ นตรอกเดียวกนั โดยปกติ ดงั นี ้ฯ

(อ. เศรษฐี กลา่ วแล้ว) วา่ อ. เรา ยอ่ มรู้ ซง่ึ ความที่แหง่ เธอเป็น “ชานามหํ ตว มหทฺธนภาวนฺต.ิ
หญิงมีทรัพย์มาก ดงั นี ้ฯ
(อ. ภรรยา กลา่ วแล้ว) วา่ อ. ดฉิ นั จะทอด กระท�ำ ให้เป็นของ กตฺวา““ชอาิมปนสจามฺ ามึมหีตํ .ิ เคหสามนฺเต สพฺเพสํ ปโหนกํ
เพียงพอ แก่ชน ท. ทงั้ ปวง ในที่ใกล้เคียงแหง่ เรือน นี ้ดงั นี ้ฯ ตว มหชฺฌาสยภาวนฺต.ิ

(อ. เศรษฐี กลา่ วแล้ว) วา่ อ. เรา ยอ่ มรู้ ซง่ึ ความที่แหง่ เธอเป็น
หญิงมีอธั ยาศยั ใหญ่ ดงั นี ้ฯ
(อ. ภรรยา กลา่ วแล้ว) วา่ ถ้าอยา่ งนนั้ อ. ดฉิ นั จะทอด กระท�ำ กตฺวา“เตปนจหาิมีต.ิ เต ปตุ ฺตทารมตฺตสฺเสว ปโหนกํ
ให้เป็นของเพียงพอ (แก่ปิ ยชน) สกั วา่ ลกู และเมีย ของทา่ นนนั่ เทียว
ดงั นี ้ฯ
(อ. เศรษฐี กลา่ วแล้ว) วา่ อ. ประโยชน์อะไร ของเธอ ด้วยชน ท. “กินฺเต เอเตหีต.ิ
เหลา่ นนั่ ดงั นี ้ฯ
(อ. ภรรยากลา่ วแล้ว) วา่ ก็ อ. ดฉิ นั จะทอด กระท�ำ ให้เป็น- ปจาม“““เตกีตตึฺว.ินํ หกิปึ กนเอริสกตกฺสยุสสฺหเฺตี ส.ิ วฺจเตมยปฺหโหนจฺกํ ปโหนกํ กตฺวา
ของเพียงพอแก่ทา่ นด้วย แก่ดฉิ นั ด้วย หรือ ดงั นี ้ฯ กตวฺ า ปจามตี .ิ

(อ. เศรษฐี กลา่ วแล้ว) วา่ อ. เธอ จกั กระท�ำ ซงึ่ อะไร ดงั นี ้ฯ
(อ. ภรรยา กลา่ วแล้ว) วา่ ถ้าอยา่ งนนั้ อ. ดฉิ นั จะทอด กระท�ำ
ให้เป็นของเพียงพอ แก่ทา่ น ผ้ผู ้เู ดียว นน่ั เทียว ดงั นี ้ฯ

(อ. เศรษฐี กลา่ วแล้ว) วา่ (ครัน้ เม่ือขนม) (อนั เธอ) ทอดอยู่ จสตสกตตลฺตฺถอตาภ“าอณหมู ทิมํ ฑิกฺ าสเสอเยุ มฺลฺสกึ โ€ก€โเปถาวปเกตานํวฺสนาาขิสทปภีรที สสนจิ ิตฺสปฺจนฺ ฺวมตปฺาิณามอเธนฑฺปุ ขผุ ,รเุาลาิมทณพติสจหลิตสฺ ูํอาทมุปอจฺ ธฺาีตจนรฺจ.ิ ุยกาคฺหปสเหลสึ ลตฺนปาฺวฺตจนา,,ิ ิ
ในที่นี ้ อ. ชน ท. มาก ยอ่ มหวงั เฉพาะ, (อ. เธอ) เว้นแล้ว
ซง่ึ ข้าวสารทงั้ สนิ ้ ท. ถือเอาแล้ว ซง่ึ ข้าวสารอนั หกั แล้ว ท. ด้วย
ซงึ่ เตาและกระเบือ้ ง ท. ด้วย ๆ ถือเอาแล้ว ซง่ึ น�ำ้ นมและเนยใส
และน�ำ้ ผงึ ้ และน�ำ้ อ้อย หนอ่ ยหนงึ่ ด้วย ขนึ ้ แล้ว สพู่ ืน้ มีในเบือ้ งบน
แหง่ ปราสาท อนั ประกอบแล้ว ด้วยชนั้ ๗ จงทอดเถิด, อ. เรา ผ้ผู ู้
เดียวเทียว จกั นงั่ เคีย้ วกิน ในท่ีนนั้ ดงั นี ้ฯ

อ. ภรรยานนั้ ฟังตอบแล้ว วา่ อ. ดีละ ดงั นี ้ (ยงั บคุ คล) ให้ถือ ปปกาสฺโกาสสทาาํ เ“ปสสาอ.ิธาตู ริุยปฺหฏสิ สฺทณุ าสติ โิวฺ ยา ควเหสิ ตฺสพชพฺฺเชํ ตคฺวาาหาเปเสตฏวฺ ฺา€ึ
เอาแล้ว (ซง่ึ วตั ถ)ุ อนั บคุ คลพงึ ถือเอา ขนึ ้ แล้ว สปู่ ราสาท ไลแ่ ล้ว
ซงึ่ นางทาสี ท. (ยงั บคุ คล) ให้ร้องเรียกแล้ว ซงึ่ เศรษฐี ฯ

อ. เศรษฐีนนั้ ปิ ดอยู่ ซงึ่ ประตู ท. จ�ำเดมิ แตต่ ้น ให้แล้ว ออสภาพโิรฺพรุหภโเทสปิตรฺวติฺวยาาฺวาเราปอสติ สาุปตทฺสเฺูถิโวตปสปิ จูอจทิฆทุ ิตฺวปฏฺธํุาฏเอิกนรฺา€าํ ารนปภยิิทอิ.หคิตทฺคทฺวตึ ฺวาฺวาชารานาเิสนลีทติ สิ.ฺวตาปฺติ ทมกหํ ปนตลฺโตลฺลํํ
ซง่ึ กลอนและลม่ิ ท. ในประตทู งั้ ปวง ท. ขนึ ้ เฉพาะแล้ว สพู่ ืน้ ท่ีเจ็ด
ปิ ดแล้ว ซงึ่ ประตู นง่ั แล้ว (ณ ชนั้ ท่ีเจ็ด) แม้นนั้ ฯ

แม้ อ. ภรรยา ของเศรษฐีนนั้ ยงั ไฟ ให้โพลงแล้ว ในเตา ยกขนึ ้
แล้ว ซง่ึ กระเบือ้ ง เริ่มแล้ว เพ่ืออนั ทอด ซง่ึ ขนม ท. ฯ

ครัง้ นนั้ อ. พระศาสดา ตรัสเรียกมาแล้ว ซงึ่ พระเถระช่ือวา่ อสออกถาปกมฺกลฺเนรฺลนฺเปตสิคเูสํสวเมติ ฺถป“เาทาอมจสโจสาฺสฺฉเนปริเภปโตสมเา,ิฏยคโฺ€ตนฺคี วล`ลฺ กาปสนลตมฺลฺตหปรภาาเู มูโวชมิเคกคหฺคขสลาสฺ ลฺทปาิสนาอสฺ สตวาาิทฺเมถเเูทีตรรํิ
มหาโมคคลั ลานะ ในเวลาเช้าเทยี ว ตรัสแล้ว วา่ ดกู อ่ นโมคคลั ลานะ
อ.เศรษฐีผ้มู ีความตระหน่ี ในนิคมช่ือว่าสกั กระ อนั ไม่ไกล
แห่งเมืองช่ือว่าราชคฤห์ นนั่ (คิดแล้ว) ว่า อ. เรา จกั เคีย้ วกิน
ซงึ่ ขนมเบือ้ ง ท. ดงั นี ้ (ยงั ภรรยา) ให้ทอดอย่ซู ง่ึ ขนมเบือ้ ง ท.
ในปราสาท อนั ประกอบแล้วด้วยชนั้ ๗ เพราะกลวั แต่อนั เห็น
แห่งชน ท. เหล่าอื่น,

32 ธรรมบทภาคท่ี ๓ สองภาษา แปลโดยพยัญชนะ และ บาลี

ซดใมซน้งงึ่ึ่วีคขกวยวหินิจจาอดามงม.นร้วเเนสธำ�ยทอนม่ัพภ.เาผตัไทปิดรสียดแอพู่ด้ววลอ้รยว้วะกกยเแบัใขชซนลนตง่ึ้ดวทมวน้วี่นนัย�ำท้ยนังัน้ ด.รเ้มม้อฝวนึแยยียกนั่ ลกแแแเทำะ�หลลลเีย้ะงว่ นงภัวผซยิกวขัดง่ึใอษสเทงั ศงนุแ.ตรทลีแษ้ฯน.ะมฐน้;๕ที ก�ำใ้งั,้นผรสอะวงึอ้ น.ทแั งลน�ำเใรแะี ้หาอลน้ถ.้ว�ำจ้เืออรกัใเา้อหอกย้จเารปะแกั ็นทลนทผ้ว�ำง่ั .ู้ ตฺวํ ตตฺถ คนฺตฺวา อเสาฏเนฺ€หึ ทิ; เมอตชฺวฺชาาหนํ ิพปฺพิเสฺจวนหํิ
อตฺตโน พเลน เชตวนํ
ภิกฺขสุ เตหิ สทฺธึ วหิ าเรเยว นิสที ิสฺสามิ, ปเู วเหว
ภตฺตกิจฺจํ กริสฺสามีติ อาห.

ใณเขแพน้าหอรแง่ปาาตฤแระกพท่ะมเาหตธร้ศอะ์ิน็แูน.อหน่ัซพใงง่นเงึ่ครทสพขะ์ผยีีหณรเ้เูวถบจะะรเญรั ถฯะนิญรรชนั้ัะบรอนอเขพ.ทเน่ั.อนรียเ้งอดอืท้วปแมีลียหรฯะแวาง่ลสหด้วาวังนั ทซในงุ่จง่ึ ีดน้พไีแนขัปร้ ลอะแร้วงดลาม�ำ้ววหรกหาัสสะม่เศนู่ขดอริคอีแ.ษงมลรฐพนูป้วี รนัแ้หะหศวไดง่นั่ดา้วแไส้ยยหกดืนก้ววาแแ�ำมลลลวณ้้าวว่งั ี เถโรปิ “สาธุ ภนเฺ ตติ สตถฺ ุ วจนํ สมปฺ ฏจิ ฉฺ ิตวฺ า
ตาวเทว อิทฺธิพเลน ตํ นิคมํ คนฺตฺวา ตสสฺ
ปาสาทสฺส สีหปฺชรทฺวาเร สนุ ิวตฺโถ สปุ ารุโต
อากาเส เอว มณิรูปกํ วยิ อฏฺ€าส.ิ มหาเสฏฺ€โิ น
เถรํ ทิสฺวาว หทยมํสํ กมปฺ ิ .

จอตมอรเปากย.ัอ่า็นวทแไา่ชกมเงลนา่อคะนไ่้นว.รดเี่ือ้ทศอ้วนแยง..รา่มน่ัืนถษก้จผเแือแฐท้อ้งมูนลเีนียกนอีอ้ะ่วนัวราแ้สยมอหดณม(า่ แคนัง่งงัณสเดิตนนกปดะแนีเี ้ล้ปฯงรลพออื็อะน้วงึ.อตยร)ถนทัูปแูู่วือซบหา่า่นเง่ึ นอง่คุนั่รอหาอคเ.ยทนยลเืนรีย้าเใโาทแกวตส้ลาเรเ่า่ ปข้วธ(งใ็้ยานอนใแอ่ผยดนทลม้มูู่งัอี่ไ้วเนมาาปปีแม่ก็้ทนรเลีาระม.)้วอศ,พื่อใสยนฤไกจทู่เมตไท็กัี่นฟเ่ิต้อาไหี ้ดเฏ.น็กพใ้ ะนสลซรตอซามา่งึ่ ฏาะองว่ึณกวะกแะตัอะาลลไรนศถย้ววั ,ีุู่ ้ โส “อหํ เอวรูปานเํ ยว ภเยน อมิ ํ €านํ อาคโต,
อยจฺ อาคนฺตฺวา วาตปานทฺวาเร €โิ ตติ
คเหตพฺพคฺคหณํ อปสฺสนฺโต อคฺคมิ หฺ ิ ปกฺขิตฺต-
โลณสกฺขรา วยิ โรเสนฺโต ตฏตฏายนฺโต
เอวมาห “สมณ อากาเส €ตฺวา กึ ลภิสฺสส,ิ
อากาเส อปเท ปทํ ทสเฺ สตฺวา จงฺกมนฺโตปิ
เนว ลภิสสฺ สตี .ิ

อ. ทออา่ ..นพแเศมรระ้นษเงถ่ั ฐอรี ยะกู่ จลโงดา่ กวยรแบมลลั แ้วลลงั้ววกา่ ไ์ ปใอน.ๆอทามา่กานาๆศจใงจนกกัทรไ่ีนมมนั้อไ่ ดนย้นน่ัู่ จนั่เทกัเทียไดวีย้ วฯซงด่ึ องั ะนไี ้รฯ, เถโร ตสมฺ เึ อว €าเน อปราปรํ จงฺกมิ.
ปลลฺ เงสฺเฏกฺ€นี “จงฺกมนฺโต กึ ลภิสฺสส,ิ อากาเส
นิสีทนฺโตปิ น ลภิสสฺ สเิ ยวาติ อาห.

ซอกง่ึ.ลอพา่ ะวรอไแะ.รลเ,ถพ้วอรรก.ะะะทเไพถา่ดรนร้ยะะืนแเถมแนรล้มง่ั ะ้ควาน้เูยทนัข้ ืน้ี่ธาแรแวณลลา่ ้ว้วี ฯอทซ.ี่ธง่ึ รทบณา่ลั ีนแลหงั กง่นห์งั่ ฯนแ้ลาค้ตวรา่ ัง้ใงนนจนั้อกั าไ(กมอาไ่.ศดเ้ศดจรงั กษั นไฐี ด้ฯี)้ เถโร ปลลฺ งฺกํ อาภชุ ิตฺวา นิสีทิ. อถ นํ
“อากาเส นิสนิ ฺโน กึ ลภิสฺสส,ิ อาคนฺตฺวา
วาตปานอมุ มฺ าเร €ิโตปิ น ลภิสสฺ สีติ อาห.
เถโร อมุ มฺ าเร อฏฺ€าส.ิ

จยกืนั ไแมลคไ่ ้วดรัง้น้ ทนนั่ ่ีธนัเ้ รทณยี (อวี จ.ดกั เงัไศนดรี้้ษฯซงฐึ่ แอี)มกะ้ ลไอรา่.,วพอแร.ละท้วเถา่ รนกะะแปพมรร้ปะะพรเถะฤรพตะเฤิ พนตยนีั้พิ งดียวงงัา่ คดวงัอนัค.แวลนทั ้วอา่ นยฯู่ อถ นํ “อมุ มฺ าเร €โิ ต กึ ลภิสฺสส,ิ ธมู ายนฺโตปิ
น ลภิสสฺ สเิ ยวาติ อาห. เถโรปิ ธมู ายิ.

ชดกแอ(((อคย้หิน.ะว้ท.งดิั ยภง่หภา่แกกเรนออนขรลรรา..งรึ่ม็้ะวยลยปภใเ)แา)ไาบหรรวมดว)า้ือรเแา่้้่้าโเสปยจงปลพอ็านกาั็้วนฯลแท.นรใแนงสทแหานัอ้ล่มะกงว้ัใ้ ย้สวนหก่สณใ่นูิ้สะาม้ฯซะจวงเ่ณเ(ขงึ่กผา่ัปนอ้ขา้กะไ็เูนี.แ้นจมขาเสจ้ลรอมศไ่ลภิงญ้ดวงรชเสาป้แษิน้พง่ซ็ลนดฐหไองึ่ม้วปทีง)ันแ.คีน่ีแไดปง่ึซวมเี้ท้ว้ธงนงึ่ัแก่เยงสอเพกลปหดมร่สซ็า่นนี ทาณไวงมึ่ออ่มะอนแณนะัยกไ่ดลยันดเหลดะ้แวน้แนันว้ันยีล์ตกลตง่ึวนั้ดว้า้ะวนกอ่ งัจพดนนอั่ันซทกัรงนััเีง่ึ.้ะทไไนฯไขดมเียหขีถน้้เไ่กปวอมรปมล็งนะ้ซ,ใชา่เนแง่ึนอศิวน้ลเนั.้ถรแรเ้วืษเอลาลวรนด็ก้ฐฯาวา่ ี สจู ิยาสกวลิชปฺฌาสนากโาทโลเอกวิยธโู มอโอหโสห.ิ สเ.ิ คหเสชฏฺฌฺ€โิานยนอภกเยฺขีนนํ
ตํ “ปชฺชลนฺโตปิ น ลภิสฺสสตี ิ อวตฺวา “อยํ สมโณ
สทฏุาฺเ€ปุ สฺสลาคมฺโคีติ อลทฺธา น คมิสฺสต,ิ เอกมสฺส ปวู ํ
ภริยํ อาห “ภทฺเท เอกํ ขทุ ฺทกปวู ํ
ปจิตฺวา สมณสฺส ทตฺวา อยุ ฺโยเชหิ นนฺต.ิ

สา โถกํเอว ปิ ฏฺ€ํ กปลลฺ ปาตยิ ํ ปกฺขิปิ .

ผลิตสอื่ การเรียนรู้ โดยโรงเรยี นพระปริยตั ธิ รรม วัดพระธรรมกาย 33

(อ. ขนม) เป็นขนมชิน้ ใหญ่ เป็น พองขนึ ้ ยงั ถาดทงั้ สนิ ้ ให้เตม็ อฏฺ€ามสห.ิ าปโู ว หตุ วฺ า สกลปาตึ ปเู รตวฺ า อทุ ธฺ มุ าโต
แล้ว ได้ตงั้ อยแู่ ล้ว ฯ

อ. เศรษฐี เหน็ แล้ว ซง่ึ ขนมนนั้ (กลา่ วแล้ว) วา่ (อ. แป้ ง) อนั มาก ภคเวหสิ ตสฺเสฺวตาฏีตฺ€,ิ ี ปตกสํ ฺขยิปเทมิ .ิสววฺ า ทพ“พฺพหิกํุ ณตฺเณยาน ปิโฏถฺ€กํ ํ คปิหฏฺิต€ํํ
เป็ นแป้ งอันเธอถือเอาแล้ว จักเป็ น ดังนี,้ ถือเอาแล้วซ่ึงแป้ ง
หนอ่ ยหนง่ึ ด้วยมมุ แหง่ ทพั พี ใสเ่ ข้าแล้ว เองนน่ั เทียว ฯ

อ.ขนม เป็นขนมใหญ่กวา่ กวา่ ขนมอนั มีในก่อน เกิดแล้ว ฯ เปวโอหิสวู กตํุํ า.ิเสเตปโกพทอสาสโาูหทววตฺสํีตฺธเํนุาสา.ิ ยปิพฏนํ รฺุอฺพ€ิมลยึปินสปอํลฺ จฺโกวูานยิฺฉปฺโโหสึิกตโจต.ุมตภ“มีตส,ิริยหา.ิ เมํโนอสิฺตอกสตาํ พหโครเฺ โพณส“ชภฺหาปทนโวูตฺเมฺตทา.หิยนเอาอฺต,ิมกมสาหฺสพสนทพฺโเธฺอตฺเาพกว,ํ
(อ. เศรษฐี) ยอ่ มทอด ซง่ึ ขนมใด ๆ อยา่ งนี,้ อ. ขนมนนั้ ๆ เป็น
ขนมทงั้ ใหญ่ทงั้ ใหญ่เทียว ยอ่ มเป็น ฯ
อ. เศรษฐีนนั้ เบ่ือหนา่ ยแล้ว กลา่ วแล้ว กะภรรยา วา่ แนะ่ นาง
ผ้เู จริญ อ. เธอ จงให้ ซง่ึ ขนม ชิน้ หนง่ึ แก่สมณะ นี ้ดงั นี ้ฯ
เมอื่ ภรรยานนั้ ถอื เอาอยู่ ซงึ่ ขนมชนิ ้ หนง่ึ จากกระเช้า, อ. ขนม ท.
ทงั่ ปวง เน่ืองเป็นอนั เดียวกนั แล้ว ติดกนั แล้ว ฯ
อ. ภรรยานนั้ กลา่ วแล้ว กะเศรษฐี วา่ ข้าแตน่ าย อ. ขนม ท.
ทงั้ ปวง เป็นของเน่ืองเป็นอนั เดียวกนั แล้ว (ยอ่ มเป็น), อ. ดิฉนั
ยอ่ มไมอ่ าจ เพื่ออนั กระท�ำ แยกกนั ดงั นี ้ฯ
อ. เศรษฐีแม้นนั้ (กลา่ วแล้ว) วา่ อ. เรา จกั กระท�ำ ดงั นี ้ ไมไ่ ด้ “อหํ กริสฺสามีติ โสปิ กาตํุ นาสกฺขิ.
อาจแล้ว เพ่ืออนั กระท�ำ ฯ
อ. ชน ท. แม้ทงั้ สอง แม้จบั แล้วท่ีปลายคร่ามาอยู่ ไมไ่ ด้อาจ วิโยเชอตโุ ภํุ ปนิ าสกชฺขนสึาเุ อวโ.กฏิยํ คเหตฺวา กฑฺฒนฺตาปิ
แล้ว เพื่ออนั ประกอบตา่ งกนั นนั่ เทียว ฯ

ครัง้ นนั้ เม่ือเศรษฐีนนั้ พยายามอยู่ กบั ด้วยขนม ท. นน่ั เทียว เสทาอถมสจุสฺ ฺจสึ ,ุ ปเูปวิ ปหิาสาสทอฺธปุ ึ จฺฉวาิชยฺชมิ. นฺตสเฺ สว สรีรโต
อ. เหง่ือ ท. ไหลออกแล้ว จากสรีระ, อ. ความกระหาย เข้าไปขาด
แล้ว ฯ

ในลำ� ดบั นนั้ (อ. เศรษฐี) กลา่ วแล้ว กะภรรยา วา่ แนะ่ นาง สมณตสโฺสต ภเทริหยํีตอ.ิ าห “ภทฺเท น เม ปเู วหิ อตฺโถ,
ผ้เู จริญ อ. ความต้องการ ด้วยขนม ท. (มีอย)ู่ แก่เรา หามิได้, อ. เธอ
จงให้ แก่สมณะ ดงั นี ้ฯ
อ. ภรรยานนั้ ถอื เอาแล้ว ซงึ่ กระเช้า เข้าไปหาแล้ว ซงึ่ พระเถระ ฯ สา ปจฺฉึ อาทาย เถรํ อปุ สงฺกมิ.

อ. พระเถระ แสดงแล้ว ซงึ่ ธรรม (แก่เมียและผวั ท.) แม้ทงั้ สอง, ทคณินุ ฺนํ เทถาโนรกาเถทอสีนภุ ,ิํินฺนผํปลิ“ํ อคธตมคฺถณมฺิ ํ ตเเทลทเินสฺนสจํ,,ิ นฺทตอํ ณิ ตวฺถฺณิยิ ํ รทยติฏสนฺเฺ€าสนนสฺตํ.ิ ิ
กลา่ วแล้ว ซง่ึ คณุ แหง่ รัตนะ ท. ๓, แสดงแล้ว ซง่ึ ผล (แหง่ กศุ ล ท.)
มีทานอนั บคุ คลถวายแล้วเป็นต้น วา่ (อ. ทาน) อนั บคุ คลให้แล้ว
มีอย,ู่ อ. ยญั อนั บคุ คลบชู าแล้ว มีอยู่ ดงั นีเ้ป็นต้น (กระท�ำ) ให้เป็น
ราวกะวา่ พระจนั ทร์ ในพืน้ แหง่ ท้องฟ้ า ฯ

อ. เศรษฐี ฟังแล้ว ซงึ่ ค�ำนนั้ ผ้มู ีจิตเลอ่ื มในแล้ว กลา่ วแล้ว วา่ อิมสมฺตํึ สตุ ปฺวลาลฺ งปฺเกสนฺนจนิติสฺโที ติตฺวเสาฏฺ€ปี “รภิภนุ ฺเตฺชถอาาตคิ นฺตอฺวาาห.
ข้าแตท่ า่ นผ้เู จริญ อ. ทา่ น ท. มาแล้ว ขอจงนง่ั ฉนั บนบลั ลงั ก์นีเ้ถิด
ดงั นี ้ฯ

อ. พระเถระกลา่ วแล้ว วา่ ดกู ่อนมหาเศรษฐี อ. พระสมั มา- ขอนขีราาิสาทหนิ ทิส.เฺโีนถนสฺ ิโ;ารมจตีตมุิ “คมหฺ ณาหปฺหกาําเสเฺจปรฏหุจถฺ €ิิย,ิ าภสิกตสสฺขฺถมตสุุ ,ิฺมเตสาเหสนสิฏฺตมฺ€กิฺพสิํ ุททภคฺโฺธรมธิึยิสํ สฺ ปวาเู`หิมวปาาูเเตจวริ
สมั พทุ ธเจ้า ประทบั นงั่ แล้ว ในวิหาร กบั ด้วยร้อยแหง่ ภิกษุ ท. ๕
(ด้วยทรงด�ำริ) วา่ อ. เรา จกั เคีย้ วกิน ซงึ่ ขนม ท. ดงั นี;้ ครัน้ เม่ือ
ความชอบใจแหง่ ทา่ น ท. มีอย,ู่ ดกู ่อนเศรษฐี อ. ทา่ น ท. ยงั ภรรยา
จงให้ถือเอา ซง่ึ ขนม ท.ด้วย (ซงึ่ วตั ถุ ท.) มีน�ำ้ นมเป็นต้นด้วย,
อ. เรา ท. จกั ไป สสู่ ำ� นกั ของพระศาสดา ดงั นี ้ฯ

34 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยัญชนะ และ บาลี

แ(ยยตอ่ อ่ ทม่ มี่นป((ปออีร้ด..ระะงัเทพศทนบัรรบีั ้ะฯษออเยฐถย)ู่ี ร)ู่ถะใใานนมกพทแลี่ไรลา่หะ้วววน)แหิ ลใวาน้าว่ รก)ชขา่ือ้วาลวา่แนา่ ตีเด้ดท่ชกูตงาั่ ่อนนวนีนัผ้ฯเ้เูศจใรรนษิญทฐ่ีสีกดุ (็ อแอ.ห. ง่พพโรรยะะชศศนาา์ สส๔ดด๕าา “กหํ ปน ภนฺเต เอตรหิ สตฺถาต.ิ
“อิโต ปจฺ จตฺตาฬีสโยชนมตฺถเก เชตวนวหิ าเร
เสฏฺ€ตี .ิ

ขขปสชสดออกอท่งูััรนะงบวงาตตา่ีตงใ((้ฯออกไนจขูนกา..อนแลลเพง;น่ัศหมเพรปอเรง่ีทปะร็ษ.นทะเียรถทฐหา่เะวชรีนข่ีมัว,กะต้าแาลทวมแกณหา่นัต.ลล่งวเ,ว่งมา่ทบแใา่ วีอลา่นันอแยน้วภ.ไอลเ,ู่ีดรา้.ไ)้วอายม)วใท.ใก่า่นวต่ีสเ้จาา่ร้ปขดุวกัาจ้ารดลลนาแาจกวู่ง�กำตสกรงั่อไเอท่บาปนนซบทา่อื�ำมง่ึ้ นแงไกหสปขบหผาพาู่อ้นเลูง่ เจซรบงศแะรง่ึอทหรนัิญทเยษ่าชง่ไา่า่ดปนตฐนองีรวไ.คาทนจัรทเสร.กัร.ดันา้ามจง(ัดทเโมีทนักท้วดน่ือี่ซีม.ย้ยน่ัฯ้มุคจีกกเใทวแกั�ำานาหยีลไลปมทวงง่ั)่ี “ภนฺเต กาลํ อนตกิ ฺกมิตฺวา เอตฺตกํ อทฺธานํ
กถํ คมิสฺสามาต.ิ
อตฺตโ“นมหาเสพฏฺเ€ลิ น ตมุ หฺ ากํ รุจิยา สต,ิ อหํ โว
เนสฺสามิ; ตมุ ฺหากํ ปาสาเท
โสปาณสสี ํ อตฺตโน €าเน เอว ภวสิ สฺ ต,ิ
เอโชสุปตปรวาิปนณําปสรเานิโทยสสาสฺ าานมํ ีตป.ิ นเหเชฏฺต€วานโอทฺวตารรณโกกฏาฺ€ลเกมตภฺเวตสิ เฺสนตว,ิ

ขอนอธนั่ ิษงเทพฐออียรา..ะวนเศเพแชฯรรลตษะ้ววฐเวนัถีนา่ รนั้ดะองรั ับน.กพี ร้ โฯะรค้อท(นมอ�ำแ.แแหลลโง่ค้้ววเนชวิงแาซ่ แหงึ่ ขหหง่้าง่เวัแชบแติงนัหบท่ ไง่ าน่ัดบนไนัดผจไ้)เู ดจงไมรดิญี ใ้มนทีแอที่ซล.้่ีนมุ้ดวนัแลี้ อหนะย้งนั่ ดปา่ เงัทงรนนะียีนตั้ฯว้ ู โส “สาธุ ภนฺเตติ สมปฺ ฏิจฺฉิ.
เถโร โสปาณสีสํ ตตฺเถว กตฺวา “โสปาณ-
ปาทมลู ํ เชตวนทฺวารโกฏฺ€เก โหตตู ิ อธิฏฺ€าส.ิ ตเถว
อโหส.ิ

บบตศภซตง่ึถาาิกนนพมสาษแพรคดคแอออ(อหุทุ อะมตาวม....ง่ธเ.ีพาป้เชเกอพจมพมภมรตรรา้าอรียหะรราตาวสะ.ระพแส้ฯาอบนัศนยเลเาทุงถทศา์ามพทะกอธรสลูรหผานะัลเษดแฯจยารวันบัล้าฐาองเั ยกศคทุ้เีวขเยสปงัวรค.นไา่ซ็เดษาน่ด)ลศมงงึ่จ็้ปฐถไเปรกกหเรีษรวขลาูวใละาฯ้ฐาลหา่าเมา่ยคีไกด้ดตนฯปขแุีย้าว้แงั้นัลแวล้ยอลฯ้ลกวเ้ยวแป้ิวนเยู่ม็กนฉซแง้ัทสบัพทง่ึลภงัโู่น้้่ีขวารรดส�้ำะารง้้วอเยแมแพยซงลาหลหงึ่ื่อด้เวง่งขขมท้ภวใน้าแน่กูัยตใัไมหษภนปรง่ิบาณใเภฝหปยกา้ าา้ิกถใรบัตแตะษงึรด้ลแทพุ้วจฯ้กวบัรขยา้่หอนอซภกมมงงง่ึ่ัเรบแแพพแู่รลลยหือรร้ ้้ะะวาวงง่ เหฏฺ €เาถโโอรตรณเกสาฏลฺ €โิตจฺ ภริยจฺ อปุ ริปาสาทา
ขิปปฺ ตรํ เชตวนํ สมปฺ าเปส.ิ

เต อโุ ภปิ สตฺถารํ อปุ สงฺกมิตฺวา กาลํ อาโรเจส.ํุ

สตฺถา ภตฺตคฺคํ ปวสิ ติ ฺวา ปฺ ตฺตพทุ ฺธาสเน
นิสีทิ สทฺธึ ภิกฺขสุ งฺเฆน.
ทกฺขิโมณหทาเกสํ ฏฺอ€ีทาส.ิพทุ ฺธปปฺ มขุ สฺส ภิกฺขสุ งฺฆสสฺ

ภริยา ตถาคตสฺส ปตฺเต ปวู ํ ปตฏิ ฺ€าเปส.ิ
มหาเสฏฺ€ปี ิ ภริยาย สทฺธึ ยาวทตฺถํ ปวู ํ ขาทิ.

พใอแเตกอแมนหห..รรร่ือาวัสทะขงง่่ ขบิหซขแเี่สนออชน้านทลมุดุม..ตรม้วลมแูรเทวทมท)อหแเนัี่สทบงัีย.บ้ลง่วสดุ.ือแป้ดว้)า่ยนิลง้ยลรงั (อ่ดงะนอ่ะถอมร้ดวต้ผมีาแนั้อฯยไงัูอวักไเมบฯนมมย่พทถ่ีน(แียป่้า่ แรแ.งึน่ัมแงระหกเน้าเลใหผ่ชทซง่ นกนัะ้มลู้ขนงึ่ียฏวผาน่ีคพวนัอวนันวมรทน.ฯนั่นาะั้ท.ีม)ภเท้ท.ทอสา.ทา่ ผนียเ.คนนิหิง้้้เูวนั่ทแเคไลจเ่ีนปฯลทียทา่้้า้นัรว.นว้(ียออกนัววจ้บ.ใยินา่)งเนยอ่มซทดแทมอ่ง่ึียขิงงัม้่ีแขม้ปาแน้ใหอทแไลรีห้มง่ฯงาตี่ซะ้แเอปก่้มุพ่ผง(ลนัอฏือรแวั้ร้วาเ.มะหปทวกพอแ็ง่า่น.ฏงปกรอเเคะห่ภดนัรอฯศ์ผะลนิกไ.้าตมเูา่(ษดเจสคงขนูไ่้วรุือกดร้อนิัทญย้ัมนลา้ง)., ปวู านํ ปริโยสานเมว น ปฺ ายต.ิ สกลวหิ าเร
ภิกฺขนู จฺ วฆิ าสาทานจฺ ทินฺเนสปุ ิ , ปริยนฺโต
น ปฺ ายเตว. “ภนฺเต ปวู า ปริกฺขยํ น คจฺฉนฺตีติ
ภควโต อาโรเจสํ.ุ “เตนหิ เชตวนทฺวารโกฏฺ€เก
ฉฑฺเฑถาติ อาห.

เต ทอฺวชาฺชราโกปิฏฺ€ตกํ ส€สฺานํ อ“กวปทิ เลู รลฺ ปวู ปปพพฺฺภภาารรนฏฺฺเ€ตาฺวเนว
ฉฑฺฑยสึ .ุ
ปฺ ายต.ิ

ผลติ สือ่ การเรยี นรู้ โดยโรงเรียนพระปริยตั ธิ รรม วัดพระธรรมกาย 35

อ. มหาเศรษฐี เข้าไปเฝ้ าแล้ว ซง่ึ พระศาสดา กบั ด้วยภรรยา ได้ยืน เมอหกามเภสนคฏฺตวฺ€ํ าีอฏอฺส€นาหโุ สม.ิ ทภนรํ ิยอากยาส.ิ ภควนฺตํ อปุ สงฺกมิตฺวา
แล้ว ณ ที่สดุ แหง่ หนง่ึ ฯ

อ. พระผ้มู ีพระภาคเจ้า ได้ทรงกระท�ำแล้ว ซงึ่ การอนโุ มทนา ฯ

ในกาลเป็นทสี่ ดุ ลงแหง่ การอนโุ มนา อ.เมยี และผวั ท. แม้ทงั้ สอง สอตตฺตฺถาโอนรนํ โุ มวปทนานฺทสาิตาวเฺวทสาาเยเนวทฺวอาโปุ ภรตโปกฏิ ิ ฏฺ€โฺห€สเสึตก.าุ ปโตสตฺปผิ าเณลํ ปตอฏิาฺ€รุยายฺห
ตงั้ อยเู่ ฉพาะแล้ว ในโสดาปัตตผิ ล ถวายบงั คมแล้ว ซงึ่ พระศาสดา
ขนึ ้ แล้ว สบู่ นั ได ท่ีซ้มุ แหง่ ประตู ตงั้ อยเู่ ฉพาะแล้ว ในปราสาท
ของตนนนั่ เทียว ฯ
อ.เศรษฐี หว่านแล้วซ่ึงทรัพย์มีโกฏิแปดสิบ เป็ นประมาณ วิกฺกิรติ.โต ปฏฺ€าย เสฏฺ€ี อสตี โิ กฏธิ นํ พทุ ธฺ สาสเนเยว
ในพระพทุ ธศาสนานน่ั เทียว จ�ำเดมิ แตก่ าลนนั้ ฯ

ในวนั รุ่งขนึ ้ อ.ภิกษุ ท. ผ้ปู ระชมุ กนั แล้ว ในโรงเป็นท่ีกลา่ ว ภมมอปสามหจิกเู วนฺฉฺมฺขาภุนรูปขุ ิเาภํุนุสวทาฏคํ,โวฺกิ€วา“เตึสปหอฺวเสนามถาเฺสปุหุโปสรถหตุาตตาจยฺเโฺวิวตสฺเจณาโถุนตสหรฺ าสนสปฺสทามเตชมมเคยฺตติตณุมผิวสฺวนหเทธกาลํมาฺธถโํมฺํมนปสกออคิพภตเานฺคถฺพาฏิเปุลนนยฺ€ิเหฺลสตฺตําาจวฺวเาสปนนฺาจนสํตนนฺ ,ิฺเปิิสถกโสตีทรตอภตสติฺสวึโเหคฺสฺถาา.ุ ุ
กับด้ วยการแสดงซ่ึงธรรม ในสมัยเป็ นท่ีสิน้ ไปแห่งวัน
นงั่ กลา่ วอยแู่ ล้ว ซง่ึ กถาอนั แสดงซง่ึ คณุ ของพระเถระวา่ ดกู ่อน-
ทา่ นผ้มู ีอายุ ท. อ. ทา่ น ท.จงดู ซง่ึ อานภุ าพ ของพระเถระชื่อวา่
มหาโมคคลั ลานะ, (อ. พระเถระ) ช่ือวา่ ไมเ่ ข้าไปกระทบแล้ว
ซง่ึ ศรัทธา ไมเ่ ข้าไปกระทบแล้ว ซงึ่ โภคะ ท.ฝึกแล้วซงึ่ เศรษฐีผ้มู ี
ความตระหน่ี โดยกาลครู่หนงึ่ กระท�ำแล้ว ให้เป็นผ้มู ีความเสพผิด
ออกแล้ว (ยงั เศรษฐี) ให้ถอื เอาแล้ว ซง่ึ ขนม ท. นำ� มาแล้ว สปู่ ระเชตวนั
กระทำ� แล้ว ให้เป็นผ้มู หี น้าพร้อม ตอ่ พระศาสดา (ยงั เมยี และผวั ท.)
ให้ตงั้ อยเู่ ฉพาะแล้ว ในโสดาปัตติผล, โอ ! พระเถระ เป็นผ้มู ี
อานภุ าพมาก (ยอ่ มเป็น)ดงั นี ้ฯ

อ.พระศาสดา ทรงสดับแล้ว ซ่ึงวาจาเป็ นเครื่องกล่าว เโพอ“สอรมภนานทุณคิกคปฺุนฺธฺฺคขํุนหสคิสเลฺตจตณนิวุ ลฺจฺฺวฺถคฺนําาาณกาโตโลุนฺหภทิชทต“เนกิพาคมิ ฺเปนาฺเพตเถกกยจุานารลนฺุเฉยํปํิตปอตนฺวนโกสพตุภาสาลิสํ,ฺพฺถมตมเติมํ,ธเรฺวตา“นภาอภวฺติกาิมิกอยุตฺขาฺขิมาาอนุยเวทํววคาิยภเิิโหาสิกนเถอ€เฺขมาอตนนูอมตาวฺปุ ํปุมาหารหกหตสมจถงิิ ฺจฺํกปวกมปสปุ ตุสถิตตุตุผฺ ฺเทาฺฺววฺโโตตตยฺธาา,ํ
ของภิกษุ ท. ด้วยพระโสตธาตุ อนั เป็นทิพย์ เสดจ็ มาแล้ว
ตรัสถามแล้ว วา่ ดกู ่อนภิกษุ ท. อ. เธอ ท. เป็นผ้นู ง่ั พร้อมกนั แล้ว
ด้วยวาจาเป็ นเคร่ืองกล่าว อะไร หนอ ย่อมมี ในกาลนี ้ ดังนี,้
(ครัน้ เมื่อค�ำ) ว่า (อ. ข้าพระองค์ ท. เป็ นผู้น่ังพร้ อมกันแล้ว
ด้วยวาจาเป็นเคร่ืองกลา่ ว) ชอ่ื นี ้(ยอ่ มมี ในกาลน)ี ้ ดงั นี ้(อนั ภกิ ษุ ท.
เหลา่ นนั้ ) กราบทลู แล้ว, ทรงสรรเสริญแล้ว ซงึ่ พระเถระ วา่ ดกู ่อน-
ภิกษุ ท. อ. พระพทุ ธคณุ อนั ภิกษุ ชื่อวา่ ผ้ฝู ึกซง่ึ ตระกลู ไมเ่ ข้าไป
กระทบแล้ว ซงึ่ ศรัทธา ไมเ่ ข้าไปกระทบแล้ว ซงึ่ โภคะ ท. ยงั ตระกลู
ไมใ่ ห้ลำ� บากแล้ว (ยงั ตระกลู ) ไมใ่ ห้ชอกช�ำ้ แล้ว เป็นราวกะวา่ ภมร
ตวั คาบเอาอยซู่ งึ่ ละอองจากดอกไม้ (เป็น) เข้าไปหาแล้ว พงึ ให้รู้,
อ. โมคคลั ลานะ ผ้เู ป็นบตุ ร ของเรา เป็นผ้เู ชน่ นนั้ (ยอ่ มเป็น) ดงั นี ้
ตรัสแล้ว ซง่ึ พระคาถานี ้วา่

อ. ภมร ยงั ดอกไม้ ยงั สีและกลิ่น ไม่ใหช้ อกช้�ำอยู่ “ยถาปิ ภมโร ปปุ ผฺ ํ วณฺณคนธฺ ํ อเห€ยํ
คาบเอาแลว้ ซ่ึงรส ย่อมบินไป แมฉ้ นั ใด; อ. มนุ ี ปเลติ รสมาทาย; เอวํ คาเม มนุ ี จเรติ.
พึงเทีย่ วไป ในบา้ น ฉนั นน้ั ดงั นี้ ฯ

อ. ชาตแิ หง่ สตั ว์ตวั กระท�ำซงึ่ น�ำ้ หวาน ชนิดใดชนิดหนงึ่ ช่ือวา่ ตตฺถ “ภมโรต:ิ ยากาจิ มธกุ รชาต.ิ
ภมร ในพระคาถานนั้ ฯ
อ.อรรถ วา่ (อ.ภมร) เมื่อบนิ เท่ียวไป ในสวนแหง่ ดอกไม้ คนฺธปปุจฺ ผฺ นอตฺ เห:ิ ปเ€ปุนผฺฺโตาราเอมวจนิ รานเโฺสตนฺโปตปุ ผฺ จรจฺตีตวิ ณอณฺ ตฺโถจฺ .
ยงั ดอกไม้ด้วย ยงั สีด้วย ยงั กลนิ่ ด้วย ไมใ่ ห้ชอกช�ำ้ อยู่ คือวา่
ไมใ่ ห้ฉิบหายอยู่ ยอ่ มบนิ เท่ียวไป ดงั นี ้ (แหง่ บท) วา่ ปุปผฺ ํ
ดงั นีเ้ป็นต้น ฯ

36 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยญั ชนะ และ บาลี

ยซแอ((หพธแปยมปไบเบซคเซแนยออดทปซอปรลลลงงงึ่่่ึึย..้อออ่่่งรนวีอัตารัุรเ้็อสงึ่นียัรนรสรันน้้ละะะาววนมมมู่้ยรอมรีแสสใวพอเงโนอัสใหเีตมเกา่ใ(ซร้นครทย(ลเแนฆท.อรเนแีาถแงิกตยปยคงรึ่ิีฉกสรสชะ่ีหยะม.่ียนลามะร็กห่แออ่ื่าผออวนดนับกขันวผวง่สฏวือวทะนัิไมากนมง่าลร้งเนงม้ันลไแ์แมูดรา่กนคิบล�ำดรมเ่ตอหคปนเัลบแน่ินก�ปำุ้ีทพป,ถล้น้รนเ่ัาวนพเรัยวแี้อห็หปว่กอ้ี่ืซ็นสอน.)ฯนิ่นระอทยงขเั่าเอล)ิจ็.งทว่างยน่ึะือ่จงนัแรกม.)อ;ภม้แ้อาดวมวดศมารูอปภี่ยืูอมทซลลทูกงนหุตมรา่ก.นซีเโอรรยซ้วดงาภึ่ดว่ีแสปณง็แัส้ีงผ่ออัรท้รรงึี่กบส่ง,ูึ่ค้ทปวหพ็ดมอุพล(้ะคนดใไยูงเธภนไาอบยณิเใสพห.มวกง่ลทริจกรมาผา่จาอนิีก(.ศธานงว้่้ะทเไมล(่างาภป้�งำเ้อ้กาอฑู ยปอทษมพลุยนรแคนรนัรเซา.ีเั)ข.ม้็ดตนั็ ่ปูันบท้รันพ่ีมณีนใอนหวาราแงีึ่อท๔ีืตร้็บดอนรานบธา่านยีคนนถรนััง่ลออ)้ง้่ารอ้ผินวะณธัะาตใเขา่�ณำาวั�ำภอะ.ง้อท้ทอดนยยนลปรโเคองผ)าหปผกสมฑภยห้ร.่ีอโสวอฑส่ลับเไจมรงพงึว้วพปรามเไ้ขรรู่คยรนันิตมันางต้จขา้ิตา่ปสะา็เรนือมรอนโซแะมค้ตปพานไงบายััสนะ)ำ�ด้แงซนเันนปัุลงตึ่อ้็ไาาา่คนองนิึรหของพลยทงก่ึป้้สีแวนยปรบงเายคตือเออเ้เรผววงลึหห.มถัสดลตคตทตั่ญูรืเอ่อ์เาอสง.ทํลฯำ�อาน็อ้แมกขาวะาวร่ีายคตมมวนชอัู่รดดมา่ืหาศยอมเพม็์ดเมฏัว้าช่นาาลบทฏส.ัหเ้แบวัแิไพงงพ่นทีไลุปรฐนบเเไำ�มด.นิแน็ยลปลเคปอ;พมะมำ�รีี่รยากปด,้ ห้,อไิ้นวแ๔ว.ยวอแะะดอดโน้ร็วคตแปบนัแโงท่ดลาม�ำเเอาเล่ .ซ้ไบัใอตดวนสิสสดปหซขแ้มวปะย.ด้ มนวุนง่ึ (นแาั่วย่ขขขนั่องหอ่ึง่าป้ดเทวแทตมีลา่ปเระกมหมฯงเกมง่ใัใอยงปจจผัี่แแทา่ีนส้ วเแตนารนตนนนอุุไนา็ยสจทลเมนหียีแอียมลรงั้ภรบใร.กีงีึ่ฯี้า่ยอื่้ั แ้พไกปง่มทว.อบ้หะะหแส้คางายป(คมหล้รดกย้อรพร.เอดหยนรปยช่นู วอ่ ปะใือบแะะนะืง่ืัลนอตเูู่้.รอว่ง่ฏีนัานลูม็หท้อหขกเนนรง่ึะบายอมแมดนอแดภากรลีณ�หำนอัง่ีอคมฉีกน้วทหเ่ืมืฯทดอหลกอซโาร้า่บรเปเณุนัาป�ภาำ)งท่สแะแแแืี่แแุยง่้กงอ่ึนเ็จนงสมมนพกปทคนหลลล่ียหหขใไซวไวนัรไ้ พ่ปมนนนนตัุัื่้้้อะะฯ��าวาววววาำำิ่่่ง้งงงง่่่ึ ้)้้ ีิ ปเลตีต:ิ เอวํ จริตฺวา ยาวทตฺถํ รสํ ปิ วติ ฺวา
อปรมปฺ ิ มธกุ รณตฺถาย อาทาย ปเลต.ิ โส เอกํ
วนคหนํ อชฺโฌคาเหตฺวา เอกสฺมึ รุกฺขสสุ เิ ร ตํ
รชมิสสฺ กํ รสํ €เปตฺวา อนปุ พุ ฺเพน มธรุ สํ มธํุ กโรติ;
น ตสสฺ ปปุ ผฺ าราเม จริตปปฺ จฺจยา ปปุ ผฺ ํ วณฺณคนฺธํ
วาสสฺ วคิ จฺฉต,ิ อถโข สพฺพํ ปากตกิ เมว โหติ.
เอวํ คาเม มนุ ี จเรต:ิ เอวํ เสขาเสขเภโท
อนาคาริยมนุ ิ กลุ ปฏิปาฏิยา คาเม ภิกฺขํ
คณฺหนฺโต จรตีติ อตฺโถ. น หิ ตสฺส คาเม
จรณปปฺ จฺจยา กลุ านํ สทฺธาหานิ วา โภคหานิ
วา โหต,ิ สทฺธาปิ โภคาปิ ปากตกิ าว โหนฺติ;
เอวํ จริตฺวา จ ปน นิกฺขมิตฺวา เสขมนุ ิ ตาว
นพิสหนิิคฺโานเมอกอฺขทุ ภกผาฺชสนกุ วฏณฺ€าปเฏนิจฺฉสางทฺฆนาปฏตุึ ฺตปมํสฺ ปุ มาเาปวตเสฺวนา
ปจฺจเวกฺขนฺโต ปิ ณฺฑปาตํ ปริภุ ฺชิตฺวา ตถารูปํ
วนสณฺฑํ อนปุ วสิ ติ ฺวา อชจฺฌตฺตตาฺตรกิิ กจมมฺ ผฏฺล€าานนํิ
สมมฺ สนฺโต จตฺตาโร มคฺเค
หตฺถคตาเนว กโรต,ิ อภเมสเขรมนนุ ิสปทนฺธึทิฏมฺ€ธธกุ มรฺมณสสขุ รวิกิหฺขาตรา-
มนยุ ุ ฺชต.ิ อยมสฺส
เวทิตพฺพา, อิธ ปน ขีณาสโว อธิปเฺ ปโต.

เทสนาวสาเน พหู โสตาปตฺตผิ ลาทีนิ ปาปณุ สึ .ุ

ชคทแมใดนหาวกรีคู กดงาง่่อวปามกกาน(อลอรรนมน.ภะรน.ีีตพิก้้มกวีนชทร้รษา่าแะะนั่นรศลุ ศหงเทะทนาทน.ซผสีย�ำ่ีน.องึ่ล)ดมวคน.ั้ขาาเณุหทอศแค(างงย้ัลรรกมษส้ขงัวนั้ รเิไออฐตศรดีซงผงรมร้,พสัง้ึ่มูษนเแ(รเีครฐอนั่ะลป่ือวีน.เเ้็วนงทาถนัโ้อมคซรียม)นัะงึ่ตวนคพแลใรกคหมระว่แรละั้ร้งหยม้ะธูแลไ่ิงน้ใรจปลานร่ี อ้แนวอเมกมกลนะัเาทื่อซ้ว)โลงท่ึศมฝกคนตร(คึก่อยวงารคปแาน่อัสลันมลรมแลี้ะวเ้ดล(เกากตป้วงั่ียนซาร็นนสวังึ่ะศซี)เ้เแศ,นฝง่ึเลซพึอร่ือก้วงึ่ษ่ือิลงแ)เกอนลฐลวีนนััสีผื้อวา่้ ู้ สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ วตฺวา อตุ ฺตรึปิ เถรสฺส
คณุ ํ ปกาเสตํุ “น ภิกฺขเว อิทาเนว โมคฺคลลฺ าเนน
สมมจฺฉพฺ รนิเสฺธํฏฺ€ี ทมิโต, ปพุ ฺเพปิ นํ ทเมตฺวา กมมฺ ผล-
ชานาเปสเิ อวาติ อิมมตฺถํ ปกาเสนฺโต
อตีตํ อาหริตฺวา

“อโุ ภ ขชฺ า, อโุ ภ กณุ ี, อโุ ภ วิสมจกฺขกุ า,
(อ. ชน ท.)ทงั้ สอง เป็นคนง่อย (ย่อมเป็น), (อ. ชน ท.) อภุ ินนฺ ํ ปี ฬกา สีเส นาหํ ชานามิ อิลฺลิสนตฺ ิ
ทง้ั สอง เป็นคนมีนยั น์ตามีความเสมอไปปราศแลว้
(ยอ่ มเป็น), อ. ตอ่ ม ท. (เกิดแลว้ ) บนศีรษะ (ของชน ท.) อิมํ อิลลฺ สี ชาตกํ กเถสตี .ิ
ทง้ั สอง, อ. ขา้ พระองค์ ยอ่ มไมร่ ู้ ซึ่งเศรษฐีชือ่ วา่ อิลลีสะ
ดงั นีเ้ ป็นตน้ ดงั นีแ้ ล ฯ

อ. เร่ืองแห่งเศรษฐ(ีชจ่ืบอวแ่าลโ้วก)สฯิยะผู้มีความตระหน่ี มจฉฺ ริโกสยิ เสฏฺ ฐิวตถฺ ุ.

ผลิตสือ่ การเรียนรู้ โดยโรงเรียนพระปรยิ ัติธรรม วดั พระธรรมกาย 37

๖. อ. เร่ืองอาชีวกช่ือว่าปาฏกิ ะ ๖. ปาฏกิ าชีวกวตถฺ ุ. (๓๘)
(อันข้าพเจ้า จะกล่าว) ฯ

อ. พระศาสดา เมอ่ื ประทบั อยู่ ในเมอื งชอ่ื วา่ สาสตั ถี ทรงปรารภ “น ปเรสํ วโิ ลมานีติ อิมํ ธมมฺ เทสนํ สตฺถา
ซง่ึ อาชีวก ชื่อวา่ ปาฏิกะตรัสแล้ว ซงึ่ พระธรรมเทศนา นี ้วา่ น ปเรสํ สาวตฺถิยํ วิหรนฺโต ปาฏิกํ นาม อาชีวกํ อารพฺภ
วโิ ลมานิ ดงั นีเ้ป็นต้น ฯ กเถส.ิ

ได้ยินวา่ อ. หญิงผ้เู ป็นเจ้าแหง่ เรือน คนหนง่ึ ในเมืองช่ือ สาวตฺถิยํ กิร นาเมอกอาาชีวคกหํ ปปตฏาิชนคีฺคต.ิ ปตุ ฺตฏฺ€าเน
สาสตั ถี ยอ่ มปฏิบตั ิ ซง่ึ อาชีวกช่ือวา่ ปาฏิกะ ตงั้ ไว้ ในต�ำแหนง่ เพียง €เปตฺวา ปาฏิกํ
ดงั บตุ ร ฯ
อ. มนษุ ย์ ท. ในเรือนอนั ไมม่ ีระหวา่ ง ท. ของหญิงนนั้ ฟังแล้ว ตสสฺ านนฺตรฆเรสุ มนสุ สฺ า สตฺถุ ธมมฺ เทสนํ
ซง่ึ พระธรรมเทศนา ของพระศาสดา มาแล้ว ยอ่ มพรรณนา สตุ ฺวา อาคนฺตฺวา “อโห อจฺฉริยา พทุ ฺธานํ
ซงึ่ พระคณุ ของพระพทุ ธเจ้า ท. โดยประการตา่ ง ๆ ท. วา่ โอ ! ธมมฺ เทสนาติ นานปปฺ กาเรหิ พทุ ฺธคเุ ณ วณฺเณนฺต.ิ
อ. พระธรรมเทศนา ของพระพทุ ธเจ้า ท. นา่ อศั จรรย์ ดงั นี ้ฯ

อ. หญิงนนั้ ฟังแล้ว ซง่ึ กถาอนั แสดงซง่ึ คณุ ฯ ของพระพทุ ธเจ้า สา พทุ ฺธานํ คณุ กถํ สตุ ฺวา วิหารํ คนฺตฺวา
ท. เป็นผ้ใู คร่เพ่ืออนั ไปแล้ว สวู่ หิ ารฟังซงึ่ ธรรม (เป็น) บอกแล้ว ซงึ่ ธมมฺ ํ โสตกุ ามา ตมตฺถํ อาชีวกสฺส กเถตฺวา
เนือ้ ความนนั้ แก่อาชีวก กลา่ วแล้ว วา่ ข้าแตเ่ จ้า อ. ดฉิ นั จกั ไปสู่ “คจฺฉิสฺสามหํ พทุ ฺธสสฺ สนฺตกิ ํ อยฺยาติ อาห.
ส�ำนกั ของพระพทุ ธเจ้า ดงั นี ้ฯ
อ. อาชีวกนนั้ ห้ามแล้ว วา่ อ. ทา่ น จงอยา่ ไป ดงั นี ้ห้ามแล้วซงึ่ โส “มา คจฺฉาหีติ นิวาเรตฺวา ตํ ปนุ ปปฺ นุ ํ
หญิงนนั้ แม้ผ้อู ้อนวอนอยู่ บอ่ ย ๆ นน่ั เทียว ฯ ยาจมานมปฺ ิ นิวาเรสิ เอว.

อ. หญิงนนั้ (คดิ แล้ว) วา่ อ. อาชีวกนี ้ยอ่ มไมใ่ ห้เพื่ออนั ไปแล้ว สา “อยํ มม วหิ ารํ คนตฺ วฺ า ธมมฺ ํ โสตํุ น เทต,ิ
สวู่ ิหารฟังซง่ึ ธรรม แก่เรา, อ. เรา ทลู นิมนต์แล้ว ซง่ึ พระศาสดา สตฺถารํ นิมนฺเตตฺวา อิเธว ธมมฺ ํ สณุ ิสฺสามีติ
จกั ฟัง ซงึ่ ธรรมในท่ีนีน้ นั่ เทียว ดงั นี ้ ร้องเรียกแล้ว ซงึ่ บตุ ร ในสมยั สายณหฺ สมเย ปตุ ตฺ ํ ปกโฺ กสติ วฺ า “คจฉฺ , สวฺ าตนาย
เป็นทส่ี นิ ้ ไปแหง่ วนั สง่ ไปแล้ว (ด้วยคำ� ) วา่ อ. เจ้า จงไป, จงทลู นมิ นต์ สตฺถารํ นิมนฺเตหีติ เปเสส.ิ
ซงึ่ พระศาสดา เพ่ือภตั รบริโภคอนั มีในวนั พรุ่ง ดงั นี ้ฯ
อ. บตุ รนนั้ เมื่อไป ไปแล้ว สทู่ ่ีเป็นที่อยู่ ของอาชีวก ก่อนกวา่ โส คจฺฉนฺโต ป€มตรํ อาชีวกสสฺ วสนฏฺ €านํ
ไหว้แล้ว ซง่ึ อาชีวกนนั้ นงั่ แล้ว ฯ คนฺตฺวา ตํ วนฺทิตฺวา นิสที ิ.
ครัง้ นนั้ อ. อาชีวกนนั้ ถามแล้ว ซงึ่ บตุ รนนั้ วา่ อ. ทา่ น จะไป อถ นํ โส “กหํ คจฺฉสีติ อาห.
ในที่ไหน ดงั นี ้ฯ
(อ. บตุ รนนั้ กลา่ วแล้ว) วา่ อ. กระผม จะไป เพ่ืออนั ทลู นิมนต์ “มาตุ วจเนน สตฺถารํ นิมนฺเตตํุ คจฺฉามีต.ิ
ซง่ึ พระศาสดา ตามค�ำ ของมารดา ดงั นี ้ฯ
(อ. อาชีวก กลา่ วแล้ว) วา่ อ. ทา่ น จงอยา่ ไป สสู่ �ำนกั ของพระ “มา ตสฺส สนฺตกิ ํ คจฺฉาหีต.ิ
นนั้ ดงั นี ้ฯ
(อ. บตุ ร กลา่ วแล้ว) วา่ ข้าแตเ่ จ้า อ. อยา่ เลย, อ. กระผม “อลํ อยฺย, คจฺฉิสฺสามหนฺต.ิ
จกั ไป ดงั นี ้ฯ
(อ. อาชีวก กลา่ วแล้ว) วา่ อ. เรา ท. แม้ทงั้ สอง จกั เคีย้ วกิน “เอตสฺส กตสกฺการํ อโุ ภปิ ขาทิสสฺ าม, มา
ซงึ่ สกั การะ (อนั มารดาของทา่ น) กระท�ำแล้ว แก่พระศาสดานนั่ , คจฺฉาต.ิ
อ. ทา่ น จงอยา่ ไป ดงั นี ้ฯ
(อ. บตุ ร กลา่ วแล้ว) วา่ ข้าแตเ่ จ้า อ. อยา่ เลย, อ. มารดา “อลํ อยฺย, มาตา เม ตชฺเชสสฺ ตีต.ิ
จกั คกุ คาม ตอ่ กระผม ดงั นี ้ฯ

(อ. อาชีวก กลา่ วแล้ว) วา่ ถ้าอยา่ งนนั้ อ. ทา่ น จงไป, ก็ แล “เตนหิ คจฺฉ, คนฺตฺวา จ ปน นิมนฺเตตฺวา
อ. ทา่ น ครัน้ ไปแล้ว นมิ นตแ์ ล้วจงอยา่ บอก วา่ (อนั พระองค์ ท.) `อมหฺ ากํ เคหํ วาอสกุ คฏนฺ€ฺตาพเนฺพนฺตวาิ อสกุ วีถิยํ วา
พงึ เสดจ็ ไป สเู่ รือน ของข้าพระองค์ ท. ในท่ีโน้นหรือ หรือวา่ ในถนน อสกุ มคฺเคน มา อาจิกฺข,
โน้น หรือวา่ โดยหนทางโน้น ดงั นี,้

38 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยญั ชนะ และ บาลี

ขซสทแแไแอโยอนโคดปลอหลึ่นนอ่สง่ััูนงัั้้มยแ้้ปองววมง่ำ�กทหยลทัใพ,นาวรไอออจอา่ซน้อวมนา่ะงสรกนอัร....ง่ึ เนนัะผิทรง่น.อวอ้สมกูทอศตสม)ขาลาซบะเาสรู่นยดาาา่รงอชางึ่ตชุะกกาำ�สมอน่ษูุกงเีวทีวรรอชนโร่ืนดออทกายนปกะท้�ำะา.กัาาัรนเ�ำนม์ทน(แัทร.เป้ปชนเทผนคกัยนฯล�ำ็้ป�ำขนแีวลู้อคียูแลแ้วษุ็วแอนกม(ราฟง้วลนุลรา่ยลายง้น)ทดแ้แัว้วงเวง้ัพวว์ผใหนคหังัแแ้อก้ดกซน้รไดูสซนยง่ลลา่คมงัะงะึ่วแงคอังผึ่ก้้ีไชววนอว่ศาค่นักนดป้ง�ำูนัีวาีา่(ม้านุ้ร่พกีออวแอก้ยสฯุ่สงซาเลกา่นรลันั)ทจืนคขนดกง่ึะไา่้วอใอก.นัึยแะมวอ้าศวหาาเาจลแ้.แเาคฯ้ทชทนฯชขจ้งเลวสลีกยีวพ้ล.ีูวง่ัาม้า้ว้ดวกรวแกไน่ืเอมาใปราปกกล(ว)ทนิเมปขีมอ็นถ้นิาน่ฉลวถ.้ทนาร.อินดัาาเ่้าขวใี่ใะกตคนชับวม้นกตาดโบซั์แรนเแแแดยแลอภ่ืจองังลึ่ลลต้ลกงชันรสาดง้ทว้ว้ิน้วญเ่วเกยนเ้ีกัว.จ้ปนปฯีลห์กย้กแ้ว็า็ไเนนั่ซนหา่ดลรพา่าอกงทอ่ึเระว้รลงทไนั่ัอรเา.หี่ทะปรอแะา่ียทันวกื้อา�ำห.แนพวขกา่(รปนแกลง่ปอนัทุรนอะ้ รลนห้รวมนัล)ูวธงะร้้วนอัอาทาม่ก้ไเพมสทจปงดไซารงาัเ่อู้้าาัปบดะชแรแปง่ึรฯเะือ้อกทนดีลววลอวทไนยยก้ิ้จ�ำวาาว่ังงร.ู่ สนฺตเิ ก €ิโต วิย อเฺ น มคฺเคน คจฺฉนฺโต วิย
ปลายิตฺวา เอหีต.ิ
โส อาชีวกสฺส กถํ สตุ ฺวา สตฺถุ สนฺตกิ ํ คนฺตฺวา
นิมนฺเตตฺวา อาชีวเกน วตุ ฺตนิยาเมเนว สพฺพํ กตฺวา
ตสฺส สนฺตกิ ํ คนฺตฺวา “กินฺเต กตนฺติ ปฏุ ฺโ€ “สพฺพํ
กตํ อยฺยาติ อาห.

“ภทฺทกนฺเต กตํ, ตสฺส กตสกฺการํ อโุ ภปิ
ขาทิสสฺ ามาติ วตฺวา ปนุ ทิวเส อาชีวโก ปาโตว ตํ
เคหํ อคมาส.ิ ตํ คเหตฺวา ปจฺฉาคพฺเภ นิสีทาเปสํ.ุ

ปฏิวสิ สฺ กมนสุ ฺสา ตํ เคหํ อลฺลโคมเยน
อปุ ลมิ ปฺ ิ ตฺวา ลาชปจฺ มานิ ปปุ ผฺ านิ วิกฺกิริตฺวา
สตฺถุ นิสที นตฺถาย มหารหํ อาสนํ ปฺาเปสํ.ุ

พทุ ฺเธหิ สทฺธึ อปริจิตมนสุ ฺสา หิ อาสนปฺ ตฺตึ
น ชานนฺต.ิ

ยอธไเบอใบทสตอเซศสเพอเซสขทสมนางงึึ่่นน.าิ่งเก่่ัารููงคนัุร้้าทดยีียมบธ่ตหัแสจปสะ�ำทโุคอไหงจ็ววรมลหรแพี;นุาเดปวกออออราล้นรนโูไพ้ตวลทงมงเฯขททาุสลแ...็ม.ปพพิดท้กพรวรนอ่ืนาอลอธนกช้แแงดึอแอวราฯรงงรา้เฯบบุวหุ,เะื่เอกล้าาะ่วจหมงบุพอคะออาน้(าะ่พวน้ยทาง่บใาุศแดียถ่ือส.้ส.เงอ่ึอสนอีร�ำสห้ห้วาววอทาณอหใกิกิะ..แ(นตัภักิสยาตหง่สนัย.าสาาดนพล;วตยปาาหพกิ้นชหุดทกอ่นโ้ปู่ว้ทท์วดุเยงัแครานีว้รพในิมจวัรายนั้ราไ้ธริะใเลหนะกนงนท่ัวะปไรขัใจนงเเ้้สไวออนป้ัแาจหเ็ทตไา้นดอนฉนวแฉหร.ุ้อยะหา้ง)ท้แ้ศูงีทวพซางหผ่ัเ้ผพ(วนวอ่พูองส่หยแรนงย้ึ่รใรู้ง่ทใูา่ทแาซตกีง้นยีรันลคบ้ง่องเห,อ่ส.ะล้กงึ่ร.ยะแนเ้ใงปบว�ำรม้)คมุแื้รมู่แอส้วศนรเอล่อ่เไเืคอุรห,มลคไใพหะนทพานม้ามอววนัปานน้ควลีลบทธง่้่ือรสษนุเื่อั.ไไร)ปภล(อกุา้่งผ�ำาปพอดจทภยย็บสน(้หพนงาานแซูนาัาเกแัโงัแคขยรอร่ซูรนสนังท่ึแลงึกส้พยหษาลรอ์สหมงึ่บด,ลวที่กตเนู่ง๕ัลทรง่ะ้ิณกรวงาลาต่ระงพ,า(ระพรือแุมราธิอโซฯัสงนมังกศ(าอรงภลนรรกุหย.แงนึ่ริะค,ถหาะ.อ้วอ้คหาูหางนอัซคีศถสืพมอา้ดน.อรพอนง่ึงั่นง่ั�ำ(าวนดเเีลทุโุย.อคหบอุธรปทฟสเซหามิาพะธทะอนอ่้ัา็ารอายนงาห่ึดัน)งทเพศรสีนยมัปสพๆงงจบอตนาทนมใาเแาวบไ้กิราซรย้งทันหทดาปสานลกะะาคคงุ่ึผู่้งียนปงทาัด้)ณซวญบถ(อ้คมยนมูนดงวนเั่ร.าง่ึา.า)ปอ่ลนแีีตีสะกีงาดั้ธ)เ้ใฟตเ็หททมนฟนล)ีทณิจ้เู่นวปร้ ฯปัรง้นร((ียวัีรไ)ดบงย็ัพเ้นแยยเแเใมงรมวแว้ทปรปขวนหซงึลยลออต่่เลมั่บล็็ยอานคกน้งงึ่่ัเ้ะไงมมวัวา้ยีวสแงภงแพมลแรโเจิสเไไหอ่อลลด่ืแลอชตัซจา่ไ่ปปรีวทยั้มนดตวั้กก้จ็้ะววางงงึ่รร)),.ุ้่ พทุ ฺธานจฺ มคฺคเทสเกน กิจฺจํ นาม นตฺถิ;
โพธิมเู ล ทสสหสสฺ โี ลกธาตํุ กมเฺ ปตฺวา สมโฺ พธึ
ปตฺตทิวเสเยว หิ เนสํ “อยํ มคฺโค นิรยํ คจฺฉต,ิ
อยํ ตริ จฺฉานโยน,ึ อยํ เปตฺตวิ ิสยํ, อยํ มนสุ ฺสโลกํ,
อยํ เทวโลกํ, อยํ อมตมหานิพฺพานนฺติ สพฺเพ
มคฺคา อาวิภตู า, คามนิคมาทีนํ มคฺเค วตฺตพฺพเมว
นตฺถิ; ตสมฺ า สตฺถา ปาโตว ปตฺตจีวรมาทาย
มหาอปุ าสกิ าย เคหทฺวารํ คโต.

สา เอคนหฺโาตฆนเิกรฺขปมเิตวเฺวสาตฺวสาตฺถอาารสํ เนปนจฺ ิสปีทตาฏิเปฺ€ตเิ ตฺวนา
วนฺทิตฺวา
ทกฺขิโณทกํ ทตฺวา ปณีเตน ขาทนีเยน โภชนีเยน
ปริวสิ .ิ

อปุ าสกิ า กตภตฺตกิจฺจสฺส สตฺถโุ น อนโุ มทนํ
กาเรตกุ ามา ปตฺตํ คณฺหิ.

สตฺถา มธรุ สฺสเรน อนโุ มทนธมมฺ กถํ อารภิ.

อปุ าสกิ า “สาธุ สาธตู ิ สาธกุ ารํ ททมานา
ธมมฺ ํ สณุ ิ. อาชีวโก ปจฺฉาคพฺเภ นิสนิ ฺโนว ตสฺสา
สาธกุ ารํ ทตฺวา ธมมฺ ํ สณุ นฺตยิ า สทฺทํ สตุ ฺวา
สนฺธาเรตํุ นาสกฺขิ,

ผลิตส่อื การเรียนรู้ โดยโรงเรียนพระปริยตั ิธรรม วดั พระธรรมกาย 39

ออกไปแล้ว (ด้วยความคดิ ) วา่ อ. หญิงนนั้ (ยอ่ มมี) แก่เรา ในกาล กนปาาล“นฬนายปกิ.ณอปฺ ิทกฺณาาเิ,เนรนว เอสอปาุตาสสมฺสกิยฺหเนฺจอฺตติ สํ ตนสฺถิกกาฺขฺกรมาิตรฺจํฺวาอก“ฺโนกกฏสโฺรน€หาฺโีตตสิิ
นีน้ นั่ เทียว หามิได้ดงั นี ้ ดา่ อยู่ ซง่ึ อบุ าสกิ าด้วย ซงึ่ พระศาสดาด้วย
โดยประการต่าง ๆ ว่า แนะหญิงกาฬกิณี อ. เจ้า จงกระท�ำ
ซง่ึ สกั การะ นนั่ แก่สมณะนนั่ เถิด ดงั นี ้หนีไปแล้ว ฯ

อ. อบุ าสกิ า ละอายแล้ว ด้วยวาจาเป็นเครื่องกลา่ ว ของ คตํ จอิตปุ ฺตาํสกิ เาทสนตาสนสฺ สุ าเกรถนายเปเสลตชํฺุชนิตาาสกฺขอิ.ฺถตฺตํ
อาชีวกนนั้ ไมไ่ ด้อาจแล้ว เพื่ออนั สง่ ไปซงึ่ จิต อนั ถงึ แล้ว ซง่ึ ความ
เป็นโดยประการอ่ืน ตามแนวแหง่ เทศนา ฯ
ครัง้ นนั้ อ. พระศาสดา (ตรัสแล้ว) กะอบุ าสกิ านนั้ วา่ ดกู ่อน- กาตํุอนถ สนกํ ฺโกสสตตี ฺถ.ิ า “กึ อปุ าสเิ ก จิตฺตํ เทสนานคุ ตํ
อบุ าสกิ า อ. เธอ ยอ่ มไมอ่ าจ เพื่ออนั กระท�ำ ซงึ่ จิต ให้เป็นธรรมชาติ
ไปตามแล้วซงึ่ เทศนา หรือ ดงั นี ้ฯ
(อ. อบุ าสกิ า กราบทลู แล้ว) วา่ ข้าแตพ่ ระองค์ผ้เู จริญ อ. จิต อปุ ค“ตภนนฺตฺเ.ิต เอตสสฺ เม กถาย จิตฺตํ อฺ ถตฺตํ
ของหมอ่ มฉนั เข้าถงึ แล้ว ซง่ึ ความเป็นโดยประการอ่ืน ด้วยวาจา
เป็นเคร่ืองกลา่ ว ของอาชีวกนนั่ ดงั นี ้ฯ
อ. พระศาสดา ตรัสแล้ว วา่ อ. อนั (อนั บคุ คล) ร�ำพงึ ถงึ ช่ือ คนอตาาถมฺตมโสนาตอหฺถากาวตชาฺชกิต“เตํุอเวมนรวูปวสฏโฺสฺอฏโตล,ิเวกเิสตอภํุวารวคูปฏํชฺฏนอตสสีตสฺมิ นวฺนกตาถฺวหิตารํ ิตอกฺวิมถาํํ
ซง่ึ วาจาเป็นเคร่ืองกลา่ ว อนั อนั ชนผ้เู ป็นวิสภาคกนั ผ้มู ีอยา่ งนีเ้ป็น
รูปกลา่ วแล้ว ยอ่ มไมค่ วร, อ. อนั (อนั บคุ คล) ไมน่ �ำมาพร้อมแล้ว
(ซง่ึ วาจาเป็นเคร่ืองกลา่ ว) มีอยา่ งนีเ้ป็นรูป แลดู (ซง่ึ กิจอนั ตน)
กระท�ำแล้วและไม่กระท�ำแล้วของตนน่ันเทียว ย่อมควร ดังนี ้
ตรัสแล้ว ซง่ึ พระคาถานี ้วา่

(อ. ค�ำ ท.) อนั มีขนไปปราศแล้ว ของชน ท. เหล่าอื่น “น ปเรสํ วิโลมานิ, น ปเรสํ กตากตํ,
(อนั บุคคล ไม่พึงกระท�ำไว้ในใจ), (อ. กิจ อนั ตน) อตฺตโนว อเวกฺเขยฺย กตานิ อกตานิ จาติ.
กระท�ำแล้วและไม่กระท�ำแล้ว ของชน ท. เหล่าอื่น
(อนั บุคคล ไม่พึงแลดู), (อ. บุคคล) พึงพิจารณา
(ซ่ึงกิจ ท. อนั ตน) กระท�ำแลว้ ดว้ ย อนั ตนไม่กระท�ำแลว้
ดว้ ย ของตนเทียว ดงั นี้ ฯ

(อ.อรรถ) วา่ (อ.ค�ำ ท.) อนั มีขนไปปราศแล้ว คือวา่ (อ.ค�ำ ท.) ผรุสาตนติ ฺถ “น ปเรสํ วโิ ลมานีต:ิ มปนสเรกิสาํ ตวพโิ ลฺพมาานนิ.ิ
อนั หยาบคาย คือวา่ อ.ค�ำเป็นเหตตุ ดั ซงึ่ ความรัก ท. ของชน ท. มมมฺ จฺเฉทวจนานิ น
เหลา่ อื่น (อนั บคุ คล) ไมพ่ งึ กระท�ำไว้ในใจ (ดงั นี ้ในบท ท.) เหลา่ นนั้
หนา (แหง่ บาทแหง่ พระคาถา) วา่ น ปเรสํ วโิ ลมานิ ดงั นี ้ฯ

(อ.อรรถ) วา่ ชื่อ (อ.กิจ) อนั ตนกระท�ำแล้วและไมก่ ระท�ำแล้ว ภออภจปภีวสสิิิกกกจรฺสฺสฺจฺฺฺขขขาททยาาุนทททอทฺฺโธิปธสีีนนาาปฺ ฺสนิิ ปจทํทอฺจอเฺโียรปธยเปอนสททปฺปฺตฺตียําสสส,ินนนนฺสอฺตํฺนกนฺโป,ินาตปฺเ,,ออาสสตตกลนฺถสิตานนฺโนิ;สฺนกนาาา,ภปตฺตปิติถส:ิสสฺตาฺสสฺอลาาตา“ทอฺถกอีนสิ;ภเสเคิ,โุคตกุกเนเหฺตาตหาถจทอาอีวีนปุกกปุริ,าฏฏอาาสทสสจจกิิปโโฺฺุฉฉนกกา---ฺุุ
ของชน ท. เหลา่ อื่น (อนั บคุ คล) ไมพ่ งึ แลดู อยา่ งนี ้ วา่ อ.อบุ าสก
โน้น เป็นผ้ไู มม่ ีศรัทธา เป็นผ้ไู มเ่ ล่อื มใสแล้ว (ยอ่ มเป็น), (อ.วตั ถุ ท.)
มีภิกษามีทพั พีเป็นประมาณเป็นต้น ในเรือน ของอบุ าสกนนั้
(อนั อบุ าสกนนั้ ) ยอ่ มถวาย แม้หามิได้, (อ.ภตั ร ท.) มีสลากภตั ร
เป็นต้น (อนั อบุ าสกนนั้ ยอ่ มถวาย) หามิได้, อ.การถวายซงึ่ ปัจจยั
มีจีวรเป็นต้น มีอยู่ แก่อบุ าสกนน่ั หามิได้; อ.อยา่ งนนั้ คือวา่
อ.อบุ าสกิ าโน้น เป็นหญิงไมม่ ีศรัทธา เป็นหญิงไมเ่ ลอื่ มใสแล้ว
(ยอ่ มเป็น), (อ.วตั ถุ ท.) มีภิกษามีทพั พีเป็นประมาณเป็นต้น
ในเรือน ของอบุ าสกิ านนั้ (อนั อบุ าสกิ านนั้ ) ยอ่ มถวาย แม้หามิได้,
(อ.ภตั ร ท.) มีสลากภตั รเป็นต้น (อนั อบุ าสกิ านนั้ ) (ยอ่ มถวาย)
หามิได้, อ.การถวายซง่ึ ปัจจยั มีจีวรเป็นต้น มีอยู่ แก่อบุ าสกิ านนั่
หามิได้; อ.อยา่ งนนั้ คือวา่ อ.ภิกษุโน้น เป็นผ้ไู มม่ ีศรัทธา เป็นผ้ไู ม่
เลือ่ มใสแล้ว (ยอ่ มเป็น),

40 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยญั ชนะ และ บาลี

แหมดซข(ซด(ผอสซยสเดพยย้งงงึ่ึ่่ึ.อกอ่ลภจง่งงาููีัััวคออ่่อ่ืนววนนพมรม่กงภัตัาืนมมคตตััมีีีตไิพษ้กร(ิร้้กดฯวแดกกอรรฯาะในรมณงษัาเ้ลรร.นะโพนอมิใดะะพุะอทะใหเชี่ือรงเททอ้ัวนร(วงึป�ำรต่านแนพืนอั��ยำำแ๓าศถ็นมหนีันร))ลน่้า้ทา)แซิงไะ่ท(งดลไดคบหงดอึ่ซวกนฟ.ซูา้ื,อวานงแ่าา่งงั่ึร(ีเง่ึเทตบข้ันวจีซมปะป้ว(อวอแรอตคัุาี็ง่ึท้ย็วนห้ตันเแ่หา.งก.รคร่พอ่�ำาคกทราหเตยทง่ิจลรมใว่ือลุม่ีฉพ้ง์่น่ีเอานผใาอกพนบบนิัหไรท้ห.มเูมระดันินเรรตาุผา.้เรภะีคไื้หอะท,บป้แมรเูมาทหอาาปอน็าแหนิไรเ่วถ็�นำาัปผุนดมแหท(รง่แนา)มไอ้ตั้บูหชพ,พแิง่ไี่ยดม)าิไ.นพดฌลวง่รงชเ(เซดนว่ไ้ปอ้ยชห)ะว;ริดาต้ง่ึ่,าเ็ะโอแเุอ่นกตว้กยอจบอคอลอ.มทษตัุ)(ค์รดาพสาตย้ยว.กม่ีระมจวียธถแถึดงา่ตเอฺ่ทราาจแพุแ์ดามพง้ะวมโย�ำมาม)ลไ่ือ้นงหหยทิจนกิแรกเ้้หคสวภวศาาป�ำาลรดโาาว์่ักมิมก็)ยะรยร้นวี มัทเทณษวอ่ิไิไคแห(ทอนพมดิดไ่ธาม�ำลุผะซนดกเุา้้่ืออ,,ีาค)ว้ตะจูงึ่้ปข่,อยอกวไวะกห์((ยตเเมู่(ันเตาฺัยยไลรนอรซขยแหาปก่มืรยออ่่อสว.่ืองึ่กยมอ่คเนรมมอหงกวํพงภ่ยมะฺรวึ่ไงกตหัุตกกนขะื่อทกปิากตรดรรึานอสลๆ้ภมษ�ำวระะมมงาักาึแะแิิเกเุนททนศกปิไีทอหอแลทลวษนดั��ำำี็้ษต้น้ล.ยย้่ะฯ�ำววาุ้-)))),่่ํูู นาปิ อปุ ชฺฌายวตฺตํ กโรต,ิ น อาจริยวตฺตํ, น
อาคนฺตกุ วตฺตํ, น คมิกวตฺตํ, น เจตยิ งฺคณวตฺตํ,
น อโุ ปสถาคารวตฺตํ, น โภชนสาลาย วตฺตํ, น
ชนฺตาฆรวตฺตาทีนิ; นาปิ สฺส กิฺจิ ธตู งฺคํ อตฺถิ,
น ภาวนารามตาย อสุ ฺสาหมตฺตมปฺ ี ติ เอวํ ปเรสํ
กตากตํ นาม น โอโลเกตพพฺ .ํ

อตตฺ โน ว อเวกเฺ ขยยฺ าต:ิ “กถมภฺ ตู สสฺ เม
รตฺตนิ ฺทิวา วีตปิ ตนฺตีติ ปพฺพชิเตน อภิณฺหํ ปจฺจเวกฺขิ-
ตพฺพนฺติ อิมํ โอวาทํ อนสุ ฺสรนฺโต สทฺธาปพฺพชิโต
กลุ ปตุ ฺโต “กินฺนุ โข อหํ `อนิจฺจํ ทกุ ฺขํ อนตฺตาติ
ตลิ กฺขณํ อาโรเปตฺวา โยคกฺเขมํ กาตํุ นาสกฺขินฺติ เอวํ
อตฺตโน กตากตานิ โอโลเกยฺยาต.ิ

แในกโ่มสหใอดน.าากชเปทานัตลศดตเนปงผิั า็นนลเปีท้แฯ็นี่สลเดุ ทฯลศงนแาหเง่ปเ็นทไศปนกาบั อด้.วยอวบุ าาจสากิ มาีปรตะงั้โอยยชเู่นฉ์ พเกาิดะแแลล้้วว เทสนาวสาเน อปุ าสกิ า โสตาปตฺตผิ เล ปตฏิ ฺ€ติ า.
เทสนา มหาชนสสฺ สาตฺถิกา ชาตาต.ิ

อ. เร่ืองแห่งอาชีวกช่ือว่าปาฏกิ ะ ปาฏกิ าชีวกวตถฺ ุ.
(จบแล้ว) ฯ

๗.อ. เร่ืองแห่งอุบาสกช่ือว่าฉัตตปาณิ ๗. ฉตตฺ ปาณิอุปาสกวตถฺ ุ. (๓๙)
(อันข้าพเจ้า จะกล่าว) ฯ

นทรี ้วงา่ปอรย.าพถรราภะปิศซรงึ่าุอจสบุริ ดําาปสุปกชผฺ อ่ื ํ เดวมงา่ั ่ือนฉปตีเั ้ปรต็นะปตทา้นับณอฯิ ยตู่รัสแลใ้วนเซมง่ึ ือพงรชะื่อธรวร่ามสเทาวศัตนถาี “ยถาปิ รุจริ ํ ปุปผฺ นฺติ อิมํ ธมฺมเทสนํ สตฺถา
สาวตฺถิยํ วิหรนฺโต ฉตฺตปาณิอปุ าสกํ อารพฺภ
กเถสิ.

ชอ่ื วา่ ดสงัาจวะตั กถลเี ปา่ ็นวผโด้ทู ยรงพไิสว้ซดง่ึาปริฎกอส.อามบุ าเปส็นกพรชะื่ออวนา่ าฉคตั าตมปี (าไดณ้เปิ ็นใแนลเม้ว)ือฯง สาวตฺถิยํ หิ ฉตฺตปาณิ นาม อปุ าสโก
ตปิ ิ ฏกธโร อนาคามี.

บ�ำรุงอซ.องึ่ บุพารสะศกนาสนั้ ดเาป็ในนผเ้วรู ักลษาเาชซ้างึ่เทอโุียบวสฯถ เป็น ได้ไปแล้ว สทู่ ่ีเป็นที่ โส ปาโตว อโุ ปสถิโก หตุ ฺวา สตฺถุ อปุ ฏฺ€านํ
อคมาส.ิ
จริงอยู่ ชื่อ อ. อโุ บสถกรรมด้วยอ�ำนาจแหง่ การสมาทาน อนาคามิอริยสาวกานํ หิ สมาทานวเสน
ยอ่ มไมม่ ี แก่พระอริยสาวกผ้อู นาคามี ท. ฯ อโุ ปสถกมมฺ ํ นาม นตฺถิ.
อ.พรหมจรรย์ด้วย อ.ความเป็นแหง่ บคุ คลผ้มู ีภตั รหนเดียว มคฺเคเนว เตสํ พฺรหฺมจริยฺจ เอกภตฺตกิ ฺจ
ด้วย มาแล้ว แกพ่ ระอริยสาวกผ้อู นาคามี ท. เหลา่ นนั้ โดยมรรค อาคตํ.
นน่ั เทียว ฯ
ผลิตสือ่ การเรยี นรู้ โดยโรงเรยี นพระปรยิ ัตธิ รรม วดั พระธรรมกาย 41

เพราะเหตุนัน้ นั่นเทียว (อ. พระผู้มีพระภาคเจ้า) ตรัสแล้ว ว่า เเอตกเนภวตาฺตหโิ ก “ฆพฏิกฺรหาฺโมรจารี โขสลี วมาหารากชลยฺ าณกมุธภฺมกฺโมาตโร.ิ
ดกู อ่ นมหาบพติ ร อ.บคุ คลผ้กู ระทำ� ซงึ่ หม้อ ชอื่ วา่ ฆฏกิ ารแล เป็นผ้มู ี
ภตั รหนเดยี ว เป็นผ้ปู ระพฤตซิ ง่ึ ธรรมอนั ประเสริฐโดยปกติ เป็นผ้มู ศี ลี
เป็นผ้มู ธี รรมอนั งาม (ยอ่ มเป็น) ดงั นเี ้ป็นต้น ฯ

อ. พระอนาคามี ท. เป็นผ้มู ภี ตั รหนเดยี วด้วย เป็นผ้ปู ระพฤตซิ ง่ึ จ พเฺรอหวฺมํ จารอิโนนาคจามิโโนหนฺต.ิ ปกตยิ าว เอกภตฺตกิ า
ธรรมอนั ประเสริฐโดยปกตดิ ้วย ยอ่ มเป็น โดยปกตเิ ทยี ว อยา่ งนี ้ฯ

อ. อบุ าสกแม้นนั้ เป็นผ้รู กั ษาซง่ึ อโุ บสถ เป็น อยา่ งนนั้ นน่ั เทยี ว อปุ สโงสฺกปมิ ิตฺวาตเวถนวฺทิตฺวาอโุ ปธสมถมฺ ิโกกถํ สหณุ ตุ ฺวนาฺโต สตนฺถิสาที ริ.ํ
เข้าไปเฝ้ าแล้ว ซง่ึ พระศาสดา ถวายบงั คมแล้ว นงั่ ฟังอยแู่ ล้ว ซง่ึ วาจา
เป็นเคร่ืองกลา่ วซง่ึ ธรรม ฯ

ในสมยั นนั้ อ. พระราชาพระนามวา่ ปเสนทโิ กศล ได้เสดจ็ ไปแล้ว อปุ ฏฺต€าสนฺมํ ึ อคสมมาเยส.ิ ราชา ปเสนทิโกสโล สตฺถุ
สทู่ เี่ ป็นทบี่ ำ� รุง ซงึ่ พระศาสดา ฯ

อ. อบุ าสก เหน็ แล้ว ซง่ึ พระราชานนั้ ผ้เู สดจ็ มาอยู่ คดิ แล้ววา่ รนกโนนหาชุิสุ ชตฺฌนิ า,ิ อฺโโินสขนยปุ ฺสํ,,ตุ าโตฺตนสท,ิโํ;ตโนิสกสเตฺวสอาฺสิรตตจาตฺถสินชําอฺมาเฺเ;มตฏุึอฺต€กาเหฺวโนคชุ ขปานวจฺฌเฺเฺฉท“ตนอนสปอนฺเหฺตตรฏุนําํฺป€ชิหหอ,าทิคิสเนมิสเฺคฺสนํฺวารวทราามาิสอชชีตอวฺนสา“ิาฏุ ฏอฺุสฺ€ฺนฏุ€หฺห€อสคิสอานฏุนฏสฺรุตฺตฺ€ุกฺฺตา€พสาโมหเิ ฺพตตฺสกิิ.;ํํุ
อนั เราพงึ ลกุ ขนึ ้ หรือหนอแล หรือวา่ อนั เราพงึ ลกุ ขนึ ้ หามไิ ด้ ดงั นี ้
ไมล่ กุ ขนึ ้ แล้ว ด้วยอนั คดิ วา่ อ.เรา นงั่ แล้ว ในสำ� นกั ของพระราชา
ผ้เู ลศิ , อ. อนั ๆ เรานนั้ เหน็ ซงึ่ พระราชาผ้เู ป็นใหญใ่ นประเทศ แล้ว
จงึ ลกุ ขนึ ้ ไมค่ วรแล้ว, อนงึ่ อ.พระราชาแล จกั กริว้ ตอ่ เรา ผ้ไู มล่ กุ ขนึ ้ อย,ู่
ครัน้ เมอื่ พระราชานน่ั แม้กริว้ อยู่ อ.เรา จกั ไมล่ กุ ขนึ ้ นน่ั เทยี ว, ด้วยวา่
อ.พระราชา เป็ นผู้อันเราผู้เห็นซึ่งพระราชา แล้วจึงลุกขึน้ อยู่
กระท�ำให้หนกั แล้ว ย่อมเป็ น, อ.พระศาสดา เป็ นผ้อู นั เราผ้เู ห็น
ซง่ึ พระราชา แล้วจงึ ลกุ ขนึ ้ อยู่ กระทำ� ให้หนกั แล้ว ยอ่ มเป็น หามไิ ด้
อ.เรา จกั ไมล่ กุ ขนึ ้ นน่ั เทยี ว ดงั นี ้ฯ

ก็ ชอ่ื อ.บรุ ุษผ้เู ป็นบณั ฑติ ท. เหน็ แล้ว (ซง่ึ บคุ คล) ผ้นู งั่ แล้ว วนปนิสนฺทีทิตปิตตฺวฺวณาําฺฑอเิตออนปกนฏุ รมุ ฏฺุิ€สนฺ€หาฺตหนํนฺตนฺตํ ิสจํ ทีททิ.ิสิสนฺวฺวาาาม กนปุ คิ ตรกมุตชุาราฺฌนนโนสํ ฺต.ิ สสตนราฺถฺตชาเิ การํ
ในสำ� นกั (ของชน ท.) ผ้เู ป็นทเ่ี คารพกวา่ ไมล่ กุ ขนึ ้ อยู่ ยอ่ มไมโ่ กรธ ฯ
แต่ว่า อ.พระราชา ทรงเห็นแล้ว ซงึ่ อบุ าสก นนั้ ผ้ไู ม่ลกุ ขึน้ อยู่
ผ้มู ีพระทยั อนั ก�ำเริบแล้ว ถวายบงั คมแล้ว ซง่ึ พระศาสดา ประทบั
นงั่ แล้ว ณ ทส่ี ดุ แหง่ หนงึ่ ฯ

อ.พระศาสดา ทรงทราบแล้ว ซงึ่ ความที่ (แหง่ พระราชา) เป็น อฉตตฺถฺตาปสนตาตณฺถฺถาิ กอสุ ปุโกลาปุ ตสิ ติโกภอาวปปุ ํ าณสฺฑกญิโสตตฺสฺวทาิฏคฺ€ณุ ธ“มมกโฺถหมํารตกาเปิชถิ ฏสก.ิ ธอโยรํ
ผ้กู ริว้ แล้ว ตรสั แล้ว ซง่ึ กถาอนั แสดงซง่ึ คณุ ของอบุ าสก วา่ ดกู อ่ น
มหาบพติ ร อ. อบุ าสก ชอื่ วา่ ฉตั ตปาณิ นี ้เป็นบณั ฑติ เป็นผ้มู ธี รรมอนั
เหน็ แล้ว เป็นผ้ทู รงไว้ซงึ่ ปิฎก ๓ เป็นผ้ฉู ลาดในประโยชนแ์ ละสภาพมใิ ช่
ประโยชน์ (ยอ่ มเป็น) ดงั นี ้ฯ

เม่ือพระราชา ทรงสดบั อยู่ ซงึ่ กถาอนั แสดงซงึ่ คณุ ของอบุ าก รญฺโญ ตสสฺ คณุ กถํ สณุ นตฺ สเฺ สว จติ ตฺ ํ มทุ กุ ํ ชาต.ํ
นนั้ นนั่ เทียว อ.พระทยั เป็นธรรมชาตอิ อ่ น เกิดแล้ว ฯ

ครงั้ นนั้ ในวนั หนงึ่ อ. พระราชา ประทบั ยนื แล้ว ในเบอื ้ งบนแหง่ ปอฉุปตกฺฺโตากอหปสเนาถาํณเกปทิออสิวุปา.ิ สราุยํสฺหกํ รราากชชตางภฺคตเฺตณกอนิจุปฺจรํิปคจาฺสฉาฉนเตฺตทฺตํ มทาทิส€าฺวิโตยา
ปราสาท ทรงเหน็ แล้วซง่ึ อบุ าสกชอื่ วา่ ฉตั ตปาณิ ผ้มู กี จิ ด้วยภตั รอนั
กระทำ� แล้ว ผ้ถู อื เอาแล้ว ซง่ึ ร่ม ขนึ ้ แล้ว สรู่ องเท้าไปอยู่ โดยเนนิ ของพระ
ราชา (ทรงยงั ราชบรุ ุษ) ให้ร้องเรียกแล้ว ฯ

อ. อบุ าสกนนั้ นำ� ไปปราศแล้วซง่ึ ร่มและรองเท้า ท. เข้าไปเฝ้ าแล้ว โส ฉตตฺ ปุ าหนา อปเนตวฺ า ราชานํ อปุ สงกฺ มติ วฺ า
ซงึ่ พระราชา ถวายบงั คมแล้ว ได้ยนื แล้ว ณ ทสี่ ดุ แหง่ หนงึ่ ฯ วนฺทิตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺ€าส.ิ
42 ธรรมบทภาคท่ี ๓ สองภาษา แปลโดยพยญั ชนะ และ บาลี

ผ้เู จรคิญรัง้อน.นั้ร่มอแ.ลพะรระอรงาเชทา้าตอรนััสทแา่ลน้วนก�ำะไอปบุ ปารสากศนแนลั้ ้ววา่ หดรือกู ่อดนงั อนบุี ้ฯาสก- อถ นํ ราชา อาห “โภ อปุ าสก กินฺเต
ฉตฺตปุ าหนํ อปนีตนฺติ.

เอรซอหาง.่ึ.น็ชคพาทแวร((((ลออออาะ่าเป้มรว....น็าพนทพอชอซสร่ีแนารบุบุง่ึะภหะยั่งเารารง่ารอแ่าสสาพาพมลชกกชรอ้าทวไาะนัมใรตกอกนงทล่ตรรงรรสาั่าสกุ้ครอานบ�ัสำแข์บงทนลนแทึเ้ททร.้ลวัแลกูีเยลู.ป้)วลแกรแ็ว)น้้วลูแหขลา่พ้วลอวา้วเค)้ราว่)งพดะรพใรวงัันรอ้วนานรา่าเ.า่ะะวมีช้เเนคศัปอา่ือหอ็นวา.นคตแ.าสีผว้มไุจขมดร้ามู้้ขกใาั ทมา้นาาพเดี่แปเแพกรปงห็ัลนใาะร็นนง่้นวะลอดีเอ้อวฯทงรยงัยาคงันกุอ่นา่ค์อเมีงทม์้ฯฟันเน.ปื่อทังมนั็้นแเ.ดีใปล(นงดั็มนย้วนงกัีออ่พนี่อ้ยฯมวรี น้)ู่ฯะา่ร,ู้ “ราชา ปกฺโกสตีติ สตุ ฺวา อาคโตมหฺ ีต.ิ
“อชฺช อมหฺ ากํ ราชภาโว ตมุ เฺ หหิ าโต
ภวิสฺสตีต.ิ
“สทาปิ มยํ ตมุ หฺ ากํ ราชภาวํ ชานามาต.ิ
“เอวํ, กสมฺ า ปรุ ิมทิวเส สตฺถุ สนฺตเิ ก นิสนิ ฺโน
มํ ทิสวฺ า น อฏุ ฺ€หีต.ิ

ศใอแซจซนลงงง่ึ่ึ.ามพธปสะรขีเเรรด((ถปร้าะอะอาม็ิดนพโร..ยพา,ใรใพชชนอนะงึ อรนาเอส.ภปุบะใ์แงเมัา็รนรนาคลปยา่ือปส;์ะช ใรงรกสนเาานนะพภยแนง่ั่ัเตรทหาภแการพจศลง่พะรัสงว้มวาเแยงัหลิใบลกเชตแกุปใท้วไป่นกนุ็ขวน)ูลร่เสนน้ึัเ้้ผรแะถวำ�อา้ทูอโลาิ่ดนยยร้ท.วกัขู่ชงได.)้ดาไเนกูเปว้พยถ์ข่อ้็ซวนินริดอนงึ่่าทะผวงปทดอ.้ไูา่พิ ฎมา่งังขรอนนคกอม่้ะา.ี์ผนัีค้รฯไแท้เาูมเว๓ตจปา่ชาล่ ร่็พนนามิกญุ ผรไ(เขทปเค้ะเู ปนึล.้(มใา็อนแศินเรหป.ลพ)ท็าน้วเิฏเรรหผจใื่ดอฐา้ฉูน็งนธงงชั บลแพนนรเอาจลรรีน่ั้ฯม้ดก้ะาว) “มหาราช อคฺคราชสฺส สนฺตเิ ก นิสนิ ฺโน
ภปเเวทยสฺยราํ; ชาตนสํฺมาทิสนฺวาอฏุ ฺ€อหฏุ ินฺ€ฺตห.ิ นฺโต สตฺถริ อคารโว

“โหตุ โภ, ติฏอฺ €ตเฺถตาตนํ, ตตฺถมุ าเฺนหํ กกสุิรลาทิฏฺต€ธปิ มิ ฏมฺ กิกธ-รา
สมปฺ รายิกานํ
อมหฺ ากํ อนฺเตปเุ ร ธมมฺ ํ วาเจถาต.ิ

อซเใอ((ช(ใพยออนนง่ือ่ึ..ทนอ่ับ.รวพกพาา่มขนรัอร(((((ระรรน้าเอออออะอ.พรปะเพร.....หนัมท็รชทนารพอตมา.ติช่ีเ)ะออพชบุปอีุรใ,จวอบบุุรนระว็ะางนงทัูปงะงาารัออกไสนทคห.รารสส.ย่อ)กีา์่ีเ)เชน้เกกปทดาน่ปชไางพ่ึก็กงี่ยันม็านเ(รอนรรตวปกกสทอ่กาะะันีไ็รรร้ถานรฯบตอรทปัสาางบจารผงรท�ยำบบแมนุ้คัคสไูดซงแลูัลททมหท์ถคบง่ึงหัแ้วลลููล่นี่เคานรลทลง)่ปแแรกุมกัวีคป้็ว.้พวนฯลลขาแฤ)าร(้้ชววไนึมลย้(หะปวต))ิทแ้อรวอ่กาส่ัก)ังรล).มอถจววงเบั้วขทกเยาา่่ง์บดป้วาียใา่ยงทั็้ชา่วหแนนจรอ่.ขขย่ัว้ตบา)ม้้าาวแโทพ่ชเอด(ทปเแแา่อลบก.ปรงั็ตตษนน้ัะวอ็นจรุนซพพ่่อทุทอษแ.งีงด่ึ้ฯนรรังอ่ีเเลา่ธ)รงปัะะคนรยใะาน็ออนรห์ผา่ใปมีงงเ้้หไญสๆกูหรทคคปเ้รถมละน็ฯ่้์์ผผ.กอดิ)า่มก(แ้้สสููบงัยวตอดลเมมดอ่(รเิ้งบวอัไีมม้ยทมวนมยดยซกตตพเีอ่ป้า่ฯีแง่ึโแเเิิ า็งทททเนลชลรนจษพพ้)ื่้อาวว)ี,,้ “น สกฺกา เทวาติ.
“กกึ ารณาติ.
“ราชเคหํ นาม มหาสาวชชฺ ,ํ ทยุ ตุ ตฺ สยุ ตุ ตฺ กานิ
ครุกาเนตฺถ เทวาติ.

“มา เอวํ วเทถ, `ปรุ ิมทิวเส มํ ทิสวฺ า น
อฏุ ฺ€ิโตมหฺ ีติ มา กกุ ฺกจุ ฺจํ กโรถาต.ิ

เอกํ “เปทพวฺพชิตคํ หิ ปีนกํ ฺโกสวาิจเปรณตฺวฏาฺ€าธนมํ มฺ ํ นาม สาวชฺชํ,
วาเจถาต.ิ

วกซดแากงึ่ักบู สธ่พ่อดรภนรอ้วรขะ.ทมยเตั า่พทรดต้นอวรงัยิผะียนทา้รเูแีจ.ดา้;หอรช้วเิญ่.งหายพภลทิอรกา่ยะร.ษนอ่งอพนุัมส้งรง่กคะไทเล์ นเปทท.า่ ือแ.ววเงลีพสน๕้ววดริจซาะ่จ็ ,ง่ึ นไอขปเอาบถุ อม.แิดาจลวสหา้่งวดกมมทสนงัอ่ลัรนู่นัมตง้ลี แ้�ำฉฯกิ (สหนัดาดนด้ว้ยกวงัทขยพ.ขึน้รออจะง.กัดหพเ�ำซมลรรึ่งา่ะอ่ัสธเนม)รราีฉยรวงมนนัา่ - ราชา “สาธุ โภ, คจฺฉถ ตมุ เฺ หติ ตํ
อยุ ฺโยเชตฺวา สตฺถุ สนฺตกิ ํ คนฺตฺวา สตฺถารํ ยาจิ
“ภนฺเต มลลฺ กิ า จ เทวี วาสภขตฺตยิ า จ `ธมมฺ ํ
ปริยาปณุ ิสฺสามาติ วทนฺต;ิ ปจฺ หิ ภิกฺขสุ เตหิ
สทฺธึ นิพทฺธํ มม เคหํ คนฺตฺวา ตาสํ ธมมฺ ํ
อทุ ฺทิสถาต.ิ

ผลิตสือ่ การเรยี นรู้ โดยโรงเรยี นพระปริยตั ิธรรม วดั พระธรรมกาย 43

(อ. พระศาสดา ตรัสแล้ว) วา่ ดกู ่อนมหาบพิตร ช่ือ อ. การไปสู่ มอาหนานร““เพาฺทตชทุตนาฺธฺเหตถาิ.ิรนสํภฺสนนฺเภติพาทรอมฺธํกาเฺอสกํ.ิ ฏภฺ€ิกาฺขนํุ คมเนทํถานตา.ิม นตฺถิ
ท่ีแหง่ เดียวกนั เนืองนิจ แหง่ พระพทุ ธเจ้า ท. ยอ่ มไมม่ ี ดงั นี ้ฯ สตฺถา

(อ. พระราชา กราบทูลแล้ว) ว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ
ถ้าอยา่ งนนั้ อ. พระองค์ ขอจงให้ ซงึ่ ภิกษุ รูปอ่ืน ดงั นี ้ ฯ อ.พระ
ศาสดา ทรงกระท�ำแล้ว ให้เป็นภาระของพระเถระช่ือวา่ อานนท์ ฯ
อ. พระเถระ ไปแล้ว ยอมแสดงขนึ ้ ซง่ึ อทุ เทส แก่พระเทวี ท. เถโร นิพทฺธํ คนฺตฺวา ตาสํ อทุ ฺเทสํ อทุ ฺทิสต.ิ
เหลา่ นนั้ เนืองนิตย์ ฯ
ในพระเทวี ท. เหลา่ นนั้ หนา อ. พระนางมลั ลกิ า ทรงเรียนแล้ว สสอทกกุ ฺฺโกฺเทกจตตสฺจาํ.ิํสคุ ปณมฏฺหลิจาฺลฺฉตกิ าิาเนปสสส.ิชกฺฌฺกาจวยาฺจตสํ ภิ นคขเตอหทฺตุตยิฺเฺวทาาสํสปชปฏฺฌนิจาฺฉยาิตเเปนฺวตวาํุ
ทรงสาธยายแล้ว (ทรงยงั พระเถระ) ให้รับรองแล้ว ซง่ึ อทุ เทส โดย
เคารพ ฯ สว่ นวา่ อ. พระนางวาสภขตั ตยิ า ยอ่ มไมท่ รงเลา่ เรียน
โดยเคารพนน่ั เทียว ยอ่ มไมท่ รงสาธยาย (โดยเคารพ) ยอ่ มไมท่ รง
อาจ เพ่ืออนั ทรง (ยงั พระเถระ) ให้รับรอง ซงึ่ อทุ เทส (โดยเคารพ) ฯ
ครัง้ นนั้ ในวนั หนง่ึ อ. พระศาสดา ตรัสถามแล้ว ซงึ่ พระเถระ วา่ อปุ าส“ออกิเถาากมทธมิวภสมฺ ํนํ ฺเปตรสติยต.ิ าฺถปา“ณุ กนาเฺถตรีตํส.ิ กปฺกจุจฺฉฺจิํ “กึ อานนฺท
ดกู ่อนอานนท์ อ. อบุ าสกิ า ท. เหลา่ เรียนอยู่ ซงึ่ ธรรม หรือ ดงั นี ้ฯ คณฺหาตีต.ิ

(อ. พระเถระ กราบทลู แล้ว) วา่ ข้าแตพ่ ระองคผ์ ้เู จริญ พระเจ้าข้า
(อ. อยา่ งนนั้ ) ดงั นี ้ฯ (อ. พระศาสดา ตรัสถามแล้ว) วา่ อ. อบุ าสกิ า
คนไหน ยอ่ มเรียน โดยเคารพ ดงั นี ้ฯ
(อ.พระเถระ กราบทลู แล้ว) วา่ ข้าแตพ่ ะองค์ผ้เู จริญ สตสชชมุ ฺฺฌฌหฺ “าาามกยยลํ ตตฺลปิิ กิ นนาสกญอฺกภทุ าจนฺเตฺจทฺเธิํตสีตํ าอปทสุ ฏเกฺเนทิจฺกฺวฉสจาํ ฺจเสปํปกฏตฺกคิจํุ จณฺสฉฺจกาฺหํ เฺโาปคกตตณติ ํุีตฺห.ิสสากกตฺโฺกิ กจตนฺจิ,ํ
อ. พระนางมลั ลกิ า ยอ่ มทรงเรียน โดยเคารพ ยอ่ มทรงสาธยาย
โดยเคารพ ยอ่ มทรงอาจ เพื่ออนั ทรง (ยงั ข้าพระองค์) ให้รับรอง
ซงึ่ อทุ เทส (โดยเคารพ) ดงั นีฯ้ สว่ นวา่ อ. พระธิดาแหง่ พระญาติ
ของพระองค์ ท. ยอ่ มไมท่ รงเรียน โดยเคารพนน่ั เทียว ยอ่ มไมท่ รง
สาธยาย (โดยเคารพ) ยอ่ มไมท่ รงอาจ เพื่ออนั ทรง (ยงั ข้าพระองค์)
ให้รับรอง ซง่ึ อทุ เทส (โดยเคารพ) ดงั นี ้ฯ
อ. พระศาสดา ทรงสดบั แล้วซง่ึ ค�ำ ของพระเถระ ตรัสแล้ว วา่ มสวกอณคกถหฺกฺคิตาฺณจนณสธสฺจิสตมฺหํมโํฺถฺโนสปฺมาปฺตตนนิสฺเนถสฺ วํ รสตสนวอฺวสฺานอาคมาสนอทชฺธวิมีนฺฌกจาิํนาสํยกปเกนโทปสุรฺกฺตฺวนตุผฺ จสฺตฺวคํ ฺจสฺ าสาํ วสฺถยิ า“ออมอาภอหอสนาผปเฺสนทสโผฺ ุลณฺทิเโสลนนฺตโฺตมโหหสสยตฺตสฺสา,ิ ิ
ดกู ่อนอานนท์ ช่ือ อ. ธรรม อนั เรา กลา่ วแล้ว เป็นธรรมมีผลหามิได้
ย่อมมี (แก่บคุ คล) ผ้ไู ม่ฟังอยู่ ผ้ไู ม่เรียนอยู่ ผ้ไู ม่สาธยายอยู่
ผ้ไู มแ่ สดงอยู่ โดยเคารพ ราวกะ อ. ดอกไม้ อนั ถงึ พร้อมแล้วด้วยสี
อนั มีกลนิ่ หามิได้, แตว่ า่ (อ. ธรรมอนั เรากลา่ วแล้วนนั้ ) เป็นธรรม
มีผลมาก เป็นธรรมมีอานิสงส์มาก ยอ่ มมี (แก่บคุ คล) ผ้กู ระท�ำอยู่
(ซ่ึงกิจ ท.) มีการฟังเป็ นต้น โดยเคารพ ดังนี ้ ได้ตรัสแล้ว
ซงึ่ พระคาถา ท. สอง เหลา่ นี ้วา่
อ. ดอกไม้ อนั งาม เป็นดอกไมม้ ีสี อนั มีกลิ่นหามิได้ “ยถาปิ รุจิรํ ปปุ ผฺ ํ วณฺณวนตฺ ํ อคนธฺ กํ,
(ย่อมเป็น) แมฉ้ นั ใด, อ. วาจา อนั เป็นสภุ าษิต เป็นวาจา เอวํ สภุ าสิตา วาจา อผลา โหติ อกพุ พฺ โต;
มีผลหามิได้ ย่อมมี (แก่บคุ คล) ผูไ้ ม่กระท�ำอยู่ ฉนั นน้ั , ยถาปิ รุจิรํ ปปุ ผฺ ํ วณฺณวนตฺ ํ สคนธฺ กํ,
อ. ดอกไม้ อนั งาม เป็นดอกไมม้ ีสี อนั เป็นไปกบั ดว้ ยกล่ิน เอวํ สภุ าสิตา วาจา สผลา โหติ สกุ พุ พฺ โตติ.
ย่อมเป็น แมฉ้ นั ใด, อ. วาจา อนั เป็นสภุ าษิต เป็นวาจา-
เป็นไปกบั ดว้ ยผล ย่อมมี (แก่บคุ คล) ผูก้ ระท�ำอยู่ดว้ ยดี
ฉนั นนั้ ดงั นี้ ฯ
(อ.อรรถ) วา่ อนั งาม (ดงั นี)้ (ในบท ท.) เหลา่ นนั้ หนา (แหง่ บท) ตววปณาําจลฺณาวภิตณตสทต:ิณทฺฺถฺณกสฺ€สคาภุ ณรินาิก“สสฺ€รณามติ ุจนณปฺฺาริ สนนกิ มวฺนชฺตาปฺ ํ.ยจ;ิ นกาฺนสุ ออมนุ คโคาาสนนทมภฺธเฺิธภนกกเทํ.ปตน.ํ ปุปฺติวผฺฏเ:ิ ณสอกทวํ ฺณํิสพสวํ.คทุนภุ นฺธฺตาฺธวสรนจหติ ฺตนิตาํ:,ิ ํ
วา่ รุจริ ํ ดงั นี ้ ฯ (อ.อรรถ) วา่ อนั ถงึ พร้อมแล้วด้วยสแี ละสณั ฐาน
(ดงั นี ้แหง่ บท) วา่ วณฺณวนฺตํ ดงั นี ้ฯ (อ.อรรถ) วา่ อนั เว้นแล้วจาก
กลนิ่ คือวา่ อนั ตา่ งด้วยดอกไม้มีดอกหงอนไก่และดอกกรรณิการ์
เขาและดอกชยั พฤกษ์เป็นต้น (ดงั นี ้ แหง่ บท) วา่ อคนฺธกํ ดงั นี ้ ฯ
(อ.อรรถ) วา่ อ.พระพทุ ธพจน์ คือประชมุ แหง่ ปิ ฎก ๓ ช่ือวา่ วาจา
อนั เป็นสภุ าษิต, อ.พระพทุ ธพจน์นนั้ เป็นเชน่ กบั ด้วยดอกไม้ทงั้ ถงึ
พร้อมแล้วด้วยสแี ละสณั ฐานทงั้ มีกลนิ่ หามิได้ (ยอ่ มเป็น) ฯ

44 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยัญชนะ และ บาลี

ตนด(แอในอดคแคอเซ(ยพเออโฉใหพดแซนนหกง่ึบ..อ่นุัืีองรณอน..นุัััร้้กบกงย่ึบพมรกพัสนสะ่มมง่ยกใลอาลเ่บคชุ(ือุ(ลคดรบแพีอรรหาู่เอใเอ้รดะ((นิ่าปคะคขุีนะลน่ิรน;อคืรแาซิทุย..าอ้้วต็คียพพะ้ลคปนอเวทคหกงึ่ลชเผธนยยฟัแไทำว�พใลยทุฏุทแือาง่นพใลมือก่นอดม)้เคศขบ)า่ลดหธรฯกิบธปจมมิ่จด�้ำวือทะงนอพเ็ทยาง่พดตันน้ผมวีแผปา่(ววพ.อพารทงอ่จ)องยยัิ)้์จตค็ไผูา่ลาา่นท.บทอุน.มรนม.วดเ่ม้อนืนอทไ่)อทปรอะ.ธุคา่ีแปช์ยกนก่ีวม้ีโป์วแ.งร็ซมคซ่ีส.นพสล่ือคาอ่รร(นัารเไงท้มรึ่งดีด่ึกาดุใะเะอจวดจวถมยจธละ,ท้ฯกนถรนา้องทัทลดาา่นาร)วาอ่ชมนงลศนราชสกร้ั่เนง�ำ�ำวปอ์ํนมมุวอีไปฟัมนน)ิ่นื่ดอีแ้รไอย(ั้นวัตาน่ั(็มแนแัีัม้รนแนงวคหวางัซย้ เตหะ)หเเี้กาน่า่นเวปัอือยง่งฉึ่ปู่ป้เปซผิง่ง่ผา่บ็โเปกี(เนกั็่ฉน็อ(ัซเน้น็(นทปแึ่ปดงบนล้จข็ไูอดิจคุนาตนงั่ึสม็ิสดใกมตศยนฎเไาทอ้ว)รกวคดปดา่นภุปภ้ไ่บุอนนมกเ่ตยงฟก)อํล็งลคมอน;นาักาบสกรคุ้้กาีผนัดนงัน่ิว)ากโ่ษนษะตบัจคิคุไุภลแ้ดาว่อตร๓คไทนฯ้ด�มินำติตด(ลคลมพยมยาท.นืออ�้ำนมงััสบ้น้วะ)ลสดา้เ.อ,ฯเก.นอ)คพยาปกคเอัุนกค)ออิต้นัปายีม็ผาว้ลผนนชังนึ.,คกผ็มรา(ก่นูกรี้เากกู้น่ินไูวบอป้ไปฺธลทูพีซกซิจาจมวอรรมวาคน็ัณัฏกนใรรงึ่ลใึ่างะาะ,จป่้า.มืฟอดทพงกดิบกกจวํมทนิ่ทแาจฑรไีดกังิจ.ดาราลตลมัี�ปำ�หำกว(ะ)าเิตะาอจอนเง้ปยัอิ่อิ่นพดิน่บผีารปใรผนกนาดนั็นมั่นยอะ้ยม้นวล็ฤคทคุ้นมมูจบัีงัตโาตด่ยู้่มูหิไพตยืครอฯยไน�ำีีพอซฉพกดน้้นวงปาไเิ่ลรอกปชี;าง่ึ้นรอัไ้มย)รอมะก(นโมดนา้นวเะาอือพนยบดดช.่พพป้ไิ้บัแรอนภแอั์ิไสมด้เอ่่ือยนีงเัึรทรุ้รฟมฟลลดรกกาง้กรแมเวาะฉครืธยัค้ะส่ะคแอวไงิด้ลลรา่ะ(ถเพมนัพืออก่าดดย์มดผดปเะแแุ้เเวจ้รวปนนม้หฤลจผ็้อทว่ลลวางไันวว้พาา็่ปมนนนนนนิ่ตตััลยกยก้้�าาววำ่่้้)),,์ีีิุ้ ยถา ปน อคนฺธกํ ปปุ ผฺ ํ โย นํ ธาเรต,ิ ตสสฺ สรีเร
คนฺโธ น ผรต;ิ เอวํ เอตํปิ , โย นํ สกฺกจฺจํ สวนาทีหิ
น สมาจรต,ิ ตสสฺ สกฺกจฺจํ อสมาจรนฺตสสฺ ,
ยํ ตตฺถ กตฺตพฺพํ, ตํ อกพุ ฺพโต สตุ คนฺธํ ธารณ
คนฺธํ ปฏิปตฺตคิ นฺธจฺ น อาวหติ อผลํ โหต;ิ เตน
วตุ ฺตํ “เอวํ สภุ าสติ า วาจา อผลา โหติ อกพุ ฺพโตติ.
สคนฺธกนฺต.ิ จมปฺ กนีลปุ ปฺ ลาทิเภทํ. เอวนฺต:ิ ยถา
ตํ ปุปฺผํ ธาเรนฺตสฺส สรีเร คนฺโธ ผรติ;
เอวํ เตปิ ฏกพทุ ฺธวจนสงฺขาตา สภุ าสติ า วาจาปิ
สกุ พุ ฺพโต, โย สกฺกจฺจํ สวนาทีหิ ตตฺถ กตฺตพฺพํ
กโรต,ิ อสฺส ปคุ ฺคลสฺส สผลา โหติ สตุ คนฺธธารณ-
คนฺธปฏิปตฺตคิ นฺธานํ อาวหนโต มหปผฺ ลา โหติ
มหานิสสํ าติ อตฺโถ.

เทสนาวสาเน พหู โสตาปตฺตผิ ลาทีนิ ปตฺตา.
เทสนา มหาชนสสฺ สาตฺถิกา ชาตาต.ิ

อ. เร่ืองแห่ง(อจุบบาแสลก้วช)่ือฯว่าฉัตตปาณิ ฉตตฺ ปาณิอุปาสกวตถฺ ุ.

๘. อ.เร่ืองแห่งนางวสิ าขา ๘. วสิ าขาวตถฺ ุ. (๔๐)
(อันข้าพเจ้า จะกล่าว)

พทผวขแสเตปปา้่ลอมมรูุรรนั็นอัสง้ะงวีนหธเตเงทัแ์ไอหแุามศซค้นลดบัเห.น็งรแึู่่ทะ้้วยอษพง่หแฯวพินสยรฐลฯง่ีซวะตรู่ัีภผ้ชวงึ่ะา่นใ้วื่เอูใิกพนศป์นผควษ็รากน้คูบรา่ ซอุใะสานภเวพหุง่ึธ.มลดนนรัรค้ญรพณแแารารวฯายกห่เมงาฑปราว่อง่เเมา็มกทนผนสินั มถ้ะ่ือเูศบาาตลงึ ขเงนรรพสใศิวิทาวัสานดรสินารน้รขอเจ็้รางูมนัี้อม้ปเขเือขงวสแทาร้งเาา่หดานศ.บชไรง่จ็นรัปื่อ้งัมภยอษเเมวอทีพกถปุฐา่าีก่ียิดรานีซภชศาาวแปง่ึ่ือิสทลัยัหไิลอวยัปฝทม้บวุา่ นอิยปซณธายเะงึุ่ปนสจ์ชเแ่ใู สมกญิ็ดผฺน่ือหใท่าูือรวทนง่ชอี่จงาา่้สอยัแ.ชสาเชตังวสพื่อรื่อิมวน่ิลกผวรว์ผหฺแ้ะะา่เูขา่เ้ปเูคาศเสสปวอป็นวาดา็ิสงน็น้นสบวดจ็นาเตตัชดผงขัตถุา้นน่ืถอาาา่งงึรีี ้ “ยถาปิ ปุปผฺ ราสิมหฺ าติ อิมํ ธมมฺ เทสนํ
สตฺถา สาวตฺถึ อปุ นิสฺสาย ปพุ ฺพาราเม วิหรนฺโต
วิสาขํ อปุ าสกิ ํ อารพฺภ กเถส.ิ
เสสมุ ฏนฺ €สาิปเาทุตวฺติยสกาฺสิร กจุ ฺฉอิสงธฺคมฺนรึญฏนฺฺเชิพ€ยฺพเตสภฺตฏฺท.ิ€ฺทิโตนิยสนฺสคาอเรคสฺคตเมฺตมวเณหสสสฺฺฑิยกิ กา--
กาเล สตฺถา เสลพฺราหฺมณาทีนํ โพธเนยฺยพนฺธวานํ
อปุ นิสสฺ ยสมปฺ ตฺตึ ทิสวฺ า มหาภิกฺขสุ งฺฆปริวาโร
จาริกํ จรมาโน ตํ นครํ ปาปณุ ิ.

ผลติ ส่ือการเรยี นรู้ โดยโรงเรยี นพระปริยัติธรรม วดั พระธรรมกาย 45