ก็ ในสมัยนัน้ อ. เศรษฐีชื่อว่าเมณฑกะ เป็ นผู้เจริญท่ีสุด กนเปจชนาาฏเมฺทฺร€ฺจ,ปตปตกนส.ิทปเฺนมมฺมุตุํจฺณมิาฺโตหฺฑฺจากมธนปเสหนาสุ มามฏฺปเฺ€ยฺชุสิาโยสฺนฺเตมํ สาทนณเชเฺ าาสฺฑฏโมวนฺส€โ,ากโกมเตปชสณคุฏหฺสหฺ“€ฺโตุเปณกมภฺวภตณราิยริ นฺฑิยาตาเาโสสมสก,ฏมฺามุ ฺ€ตึตนเิฏ.ิสสนาฺ€เเฺฏคาทสฺ€เนววร,ี ํี
(แห่งชน ท.) ผู้มีบุญมาก ๕ เป็ น (ยังบุคคล) ให้กระท�ำอยู่
ซง่ึ ต�ำแหนง่ แหง่ เศรษฐี ในพระนคร นนั้ ฯ
ชื่อ (อ. ชน ท.) ผู้มีบุญมาก ๕ คือ อ. เศรษฐีชื่อว่าเมณฑกะ,
อ. ภรรยาผู้เจริญท่ีสุด ของเศรษฐีนัน้ ชื่อว่าจันทปทุมานั่นเทียว,
อ. บุตรผู้เจริญท่ีสุด ของเศรษฐีนัน้ นั่นเทียว ช่ือว่าธนญชัย,
อ. ภรรยา ของเศรษฐีนนั้ ช่ือวา่ สมุ นาเทวี, อ. ทาส ของเศรษฐีช่ือวา่
เมณฑกะ ช่ือวา่ ปณุ ณะ ฯ
ก็ อ. เศรษฐีชื่อวา่ เมณฑกะนน่ั เทียว (ยอ่ มมี) อยา่ งเดียว ปชฏนิโลนว,ชิ เิเเกตมวณปลฺฑโฺจฺจก,เอมปมณณุ ิตฺฑฺณโภกโคกเสา,ฏฺ€นกเี ยาาวมก,วลพอลฺ ิมเหโิ พฺยสิสตํุ า.ิ “รโรชตฺโโิ ย,
หามิได้, ก็ ชื่อ (อ. ชน ท.) ผ้มู ีโภคะอนั บคุ คลนบั ไมไ่ ด้แล้ว ๕ คือ
อ. เศรษฐีชื่อวา่ กากวลั ลยิ ะ อ. เศรษฐีช่ือวา่ โชตยิ ะ อ. เศรษฐีช่ือวา่
ชฏิละ อ. เศรษฐีช่ือวา่ เมณฑกะ อ. เศรษฐีชื่อวา่ ปณุ ณกะ ได้มีแล้ว
ในแวน่ แคว้น ของพระราชาพระนามวา่ พิมพิสาร ฯ
ในเศรษฐี ท. เหลา่ นนั้ หนา อ. เศรษฐีช่ือวา่ เมณฑกะ นี ้ รู้แล้ว ตอธปนปีตายคุจรรฺหฺจรุํยฺจํคุเํปหฺหตสิฺคสิวมมมสิุปฺ นางปทตํฺคขาฺตอํลกรยภจฺิก,ํโํารหทาอหวสิามเํีตเรมหฺติก.ิทณาหํ ตากิฺฑสปฺวํปีสกาิกสเเฺโตสทปกมฏหฺธสตุ ฺงิ€ึาฺตฺคี เสปลปฺสท;ํตรปสิฺววธาตพุ ตนาลจฺวอสาฺชสฺ ทหยปรสเถรอสพิวส“ตฏาอลตฺฺต€เมสาริโโมฺนนหนสฺ ิิ
ซง่ึ ความที่แหง่ พระทศพลเป็นผ้เู สดจ็ ถงึ พร้อมแล้ว ซงึ่ พระนคร
ของตน (ยงั บคุ คล) ให้ร้องเรียกแล้ว ซง่ึ เดก็ หญิง ช่ือวา่ วสิ าขา
ผ้เู ป็นธิดาของเศรษฐีชื่อวา่ ธนญชยั ผ้เู ป็นบตุ ร กลา่ วแล้ว วา่ แนะ่
แม่ อ. มลคล (จะมี) แม้แก่เจ้า, อ. มงคล (จะมี) แม้แก่เรา ท. ;
อ. เจ้า ขนึ ้ แล้ว สรู่ ้อยแหง่ รถ ท. ๕ กบั ด้วยร้อยแหง่ เดก็ หญิง ท. ๕
ผ้เู ป็นบริวารของเจ้าผ้อู นั ร้อยแหง่ ทาสีท.๕แวดล้อมแล้วจงกระท�ำ
ซง่ึ การต้อนรับ แก่พระทศพล เถิด ดงั นี ้ฯ
อ. นางวิสาขานนั้ ฟังตอบแล้ว วา่ อ. ดีละ ดงั นี ้ได้กระท�ำแล้ว สา “สาธตู ิ ปฏิสสฺ ณุ ิตฺวา ตถา อกาส.ิ
อยา่ งนนั้ ฯ
ก็ อ. ภาคพืน้ แหง่ ยานมีประมาณเพียงใด (มีอย)ู่ , (อ. นาง- ปยอฏาตฺน€ฺตาสกกิ สสฺาา.ิรวณภสมูากติ, าฺถยราาเรเณนํ นสอุปุ คสนงปฺกฺตนมฺวิตาฺวกายสุาวลนนตาฺทฺติตาปฺวจาฺโจเยโอารกหวมติตนกิฺวฺตาาํ
วสิ าขา) ไปแล้ว ด้วยยาน (โดยภาคพืน้ มีประมาณเพียงนนั้ )
ลงเฉพาะแล้ว จากยาน เป็นผ้ไู ปด้วยเท้าเทียว (เป็น) เข้าไปเฝ้ าแล้ว
ซง่ึ พระศาสดา ถวายบงั คมแล้ว ได้ยืนแล้ว ณ ที่สดุ แหง่ หนง่ึ
เพระความท่ีแหง่ ตนเป็นผ้ฉู ลาด ในเหตแุ ละเหตอุ นั ไมส่ มควร ท. ฯ
ครัง้ นนั้ อ. พระศาสดา ทรงแสดงแล้ว ซง่ึ ธรรม ด้วยอ�ำนาจ อถสสฺ า ปพุ ฺพจริยวเสน สตฺถา ธมมฺ ํ เทเสส.ิ
แหง่ ความประพฤตใิ นกาลก่อน แหง่ นางวสิ าขานนั้ ฯ
ในกาลเป็นที่สดุ ลงแหง่ เทศนา อ. นางวิสาขานนั้ ตงั้ อยเู่ ฉพาะ นสปอสขาทตทุิมริทวฺวาฺธนิสนาสึสสเฺเมตติี.ิเาตยณตฺวโฺถสนาฺวฑฺาตาโเกสาอภเเทปตเทสตปสตาฏฺทโเนนปฺฺุตนภ€ิยปาทีตผิวชนิวิวฺตเนคลสโเผิีเขอสเายรเปุเลนสนยาปตอถเตยถฺตาพฏิานภฺตฺรปทุ€ปิรโํหนฺธตนออิ.ปฏิฺตปุฑจฺฺปฺ€ํสหวนฺฒามงหิิิเยกฺขวุมรมสํิาตติเสฺวทนวฺําาาสรภมปฺวิกปิกหกธาาณมตฺขฺกาสมสทฺุนาีเเตตมงกาาฺฆนนหถยิ. ํํํิ
แล้ว ในโสดาปัตตผิ ลกบั ด้วยร้อยแหง่ เดก็ หญิง ท. ๕ ฯ
แม้ อ. เศรษฐีชื่อวา่ เมณฑกะแล เข้าไปเฝ้ าแล้ว ซงึ่ พระศาสดา
ฟังแล้ว ซง่ึ วาจาเป็นเครื่องกลา่ วซงึ่ ธรรม ตงั้ อยเู่ ฉพาะแล้ว ใน-
โสดาปัตตผิ ล ทลู นมิ นตแ์ ล้ว เพอื่ ภตั รบริโภคอนั มใี นวนั พรุ่ง องั คาสแล้ว
ซง่ึ หมแู่ หง่ ภิกษุ มีพระพทุ ธเจ้าเป็นประมขุ ด้วยของอนั บคุ คล
พงึ บริโภค อนั ประณีต ในนิเวศน์ ของตน ในวนั รุ่งขนึ ้ ได้ถวายแล้ว
ซง่ึ มหาทาน ตลอดเดือนด้วยทงั้ กงึ่ โดยอบุ าย นน่ั นน่ั เทียว ฯ
อ. พระศาสดา ประทบั อยแู่ ล้ว ตามความพอพระทยั อยา่ งไร
ในเมืองชื่อวา่ ภทั ทิยะ เสดจ็ หลกี ไปแล้ว ฯ
ก็ โดยสมยั นนั้ แล อ. พระเจ้าพิมพิสารด้วย อ. พระจ้า- ปเสนเตทนิโกสโลโขจ อปฺน มฺสมํ เยภนคนิ ีปพติมกิ พฺ าิสาโโหรนฺตจ.ิ
ปเสนทิโกศลด้วย เป็นพระสวามีของพระภคนิ ี ยอ่ มเป็น กะกนั -
และกนั ฯ
ครัง้ นนั้ ในวนั หนงึ่ อ. พระราชาผ้เู ป็นใหญ่ในแวน่ แคว้น วชิ ิเตอเถปกทจฺ ิวสํอมโิตกสโภลคราาชามหจาิปนฺเุ ตสฺิ า“พวสิมนพฺ ฺติส,ิ ารสฺส
ชื่อวา่ โกศล ทรงด�ำริแล้ว วา่ (อ. ชน ท.) ผ้มู ีบญุ มาก ผ้มู ีโภคะอนั
บคุ คลนบั ไมไ่ ด้แล้ว ๕ ยอ่ มอยู่ ในแวน่ แคว้น ของพระเจ้าพิมพิสาร,
46 ธรรมบทภาคท่ี ๓ สองภาษา แปลโดยพยัญชนะ และ บาลี
(กซองึ่ร.ชะไนชรนผห้)มู นีบผอ้ญเุู ชอน่ม.นากเนั้ราคนแไหมป้นคแงึ่นล้วหดนงัสงึ่ นสู่ ี �ำ้ฯยนอ่ กั มไขมอม่ งีพรใะนเแจว้าน่พแิมคพวิส้นารขอพงงึเรขาอ; มยฺหํ วิชิเต เอโกปิ ตาทิโส นตฺถิ; ยนฺนนู าหํ
พิมพฺ ิสารสฺส สนฺตกิ ํ คนฺตฺวา เอกํ มหาปุ ฺ ํ
ยาเจยฺยนฺต.ิ
แขอตอนอ(ผ(ใอ้อลนน.มััรูนัน้.ัส้งพวบพยีชพพแงรอัญนุรวจรลระตะ.า่กัะะทม้อวรรไพเอา)ะ.างจปงรชค๕กกว้าอคะาา่์ลูพ).ผเ์ดรทปใเห้ิมอามทูหงัหร็นชม.พ.นโีงลญ,ภาหผอ่กีิสา่้ น้อคเูม่มรนายสท.ะนะัอ่้ฉรนัอ่ด้.อทหมนัหมจ็นใั�ำตมฉนหเมเเแบปสรอ่นปั้าหาลัส็คุดน็มนแ้ววไแคจ็ซ,ฉมลผนั่ลลงไึ่นั้้วมูไ่ไ้ปผอชวนดหา้)น.ูยแบัพ้แวแวลอ่(ไลาพลอคา่้มดมวเ้ว้วนัอรนไ่งัเอะดปใาพจนห(นันอด็้แกันีรน้หซง้พฯวละไงึ่คงเ่ึมยม้รวรพ(ช์าะคไ่ออ่แ๕รนปชนทว.มกาาาคย.หพ่ฉะ)ดมอร่เมนคัรหขนงัคมะอ่นตนอตนัเดิอ้มรหทจจีอุ้ย)ัสฯฉ้นา.งผะ่วูถนปัพใงไึ่้ไมูา่นามรเเรถีปสมจแ(อ่ะดอดิานฏวแรางั.กน่าลทิสจชนดชชแ้วนิโันีงนกัท้คตเถนพทศาวรวาี๕้นนัสล.่ื้อฯา่ร) โส ตตฺถ คนฺตฺวา รฺ า กตปฏิสนฺถาโร
ป“กกึ ฺจารณอามิตโภอคาคาโตมสหีตาิ ปุ ปฺฏุ ฺโา€ “ตมุ หฺ ากํ วชิ ิเต
วสนฺต,ิ ตโต เอกํ
คเหตฺวา คมิสสฺ ามีติ อาคโตมหฺ ิ, เตสุ เม เอกํ
เทถาติ อาห. “มหากลุ านิ อมเฺ หหิ จาเลตํุ น
สกฺกาต.ิ “อหํ อลทฺธา น คมิสสฺ ามีต.ิ
เซวเชพรตชธใดธจมหาา่นน่ื่ืงออึ่งรัร้าณช้กหันสะญญพแบาอ,ีวอฑ้นวอิมชชอรรนุ่ัง.า่ตะ่กุษยย.ัั.พคไพอพทะรหน์)ิสระ.อาอ่่เวนกัาะ้ทศเมใน.รตเรรห.รอทีอาหอาเรจษต้รทป.บียยชีนยัม้งอร็ฐรพนาว,ู่ทไมยอ่ัสงงีชปเรลทูงเัมอสแช่ือรจะตจแกร.ลฉงี่น่ยวรกังรลงไบ้ัวนัากา่กหปถะปไ้ว)ชธแบปัมกวรอด)พวนาลึกาดเลูอ่้ยวา่ผถา้ญวยษ้ววใมย,ู่้เิเดูแหา่อยปาพฉชนซซญแ็าออนยนััรดง่ึะ่ง่ึลขน.ัะใ่เคพงั้้าวศรหซขยปน�ำแาอ่ผ้รงาึ่ญงทัรีตกชต้ษ้เเูแพฯึกถ.ศปาบอั่ใพ่ผฐ้รษา็นรนนบีะน่รชอษามแนดับะ้อื่อดยแฐว้ีเวเอแตุงวศถนิา่ลีน่ผยคงกรา่งดิร้ใ้วมอแคู์่พธนษหจคำ�ด์ีผทน้รนัหกฐข้มกั้วงสัูระญีบชวัอ้นไนาัพออมปนื่ั่องตชี.ชยง้ฯมมวดไยทยัคื่อ์ดหตา(่้หว์นา่์วอทงคโวัเิยานา่ดทนช.ัน้.นเเโเตงพัศศตีศกก(ห้ นฯย(ยิรรรรรศตนีัสษษอ่ะษะ้ค(ลรง่ึ(แอเมทฐฐฐัรทสปล.ีีจ�เำีชชันช็้แรปนย้วแพกื่่ืออัอ่ืเงล็ตนอม่ลยไววววร้ว้ปมน)ื่้อะาาาาว่่่่งั), ราชา อมจฺเจหิ สทฺธึ มนฺเตตฺวา “โชตยิ าทีนํ
มหากลุ านํ จาลนํ นาม ป€วยิ า จาลนสทิส,ํ
อเมตณฺถิ,ฺฑกเตมนหาเสสทฏฺธฺ€ึ ิสมฺสนฺเตปตตุ ฺวฺโาตว ปธฏนิวจนฺชํยเเตสฏทฺ€สี ฺสนามามีติ
วตฺวา ตํ ปกฺโกสาเปตฺวา “ตาต โกสลราชา
`เอกํ ธคนจเฺฉสาฏหฺ€ีตึ .ิ คเห“ตตมฺุวเฺาหสคุ มปิสหฺสาิณมนีตฺเิตวสท,ุ ต,ิ คตมฺวิสํ สฺ เตามนิ
สทฺธึ
เทวาต.ิ “เตนหิ ปริวจฺฉํ กตฺวา คจฺฉ ตาตาต.ิ
เไพ(ศดปงึ ้รวเกถษยรอแิดพฐะม.ีนทร้ดเะนั�ำศ้อดงั ร.ขน�ำษอพีร้ทฯฐังสรีรตน)ะงนนัวร้สาา่ ง่ฯชไไอดาป.้กแพทรละรร้วะทงอก�ำงรแคะซลท์ง่ึ้วทพ�ำ.แ(รทซะลรง่ึร้วงกาพิจชซา)างึ่ เพสออกรันาั ะกคซนาวง่ึารรเมะศแวรลา่ษ้วอปฐแนั เีนกสใ่กีหน้ จิจญทงอิโเ่ นักสตศดแนลกจ็ ่ โส อตฺตโน กตฺตพฺพยตุ ฺตกํ อกาส.ิ
ราชาปิ สฺส มหนฺตํ สกฺการํ กตฺวา “อิมํ อาทาย
คจฺฉถาติ ปเสนทิโกสลราชานํ อยุ ฺโยเชส.ิ
แปหระง่ ทหอบนั. พงอ่ึ ยรทะสู่ รรนิ ้งารถชาือาตนเรอนัีห้านแทลง่ึร้วงใพนซาทงึ่เอก่ีทาางั้ รปซพวงึ่ กังเศแเรรสมษดฐฯจ็ ีนถนั้งึ แเลส้วดจ็ ซไง่ึปทอี่อยนั ู่ โสดำ� ยรกาาญร โส ตํ อาทาย สพฺพตฺถ เอกรตฺตวิ าเสน
คจฺฉนฺโต เอกํ ผาสกุ ฏฺ€านํ ปตฺวา นิวาสํ คณฺหิ.
แนอ(อว.นั้.น่เมวแพคือา่ครรงะวัง้อช้นรน.่ือานั)้แวชขา่วาอสน่องา.ตแเวครรเศตััสาวรถ้แน(ษียลน(ฐ้มอ่วี ้ีช)เมีอป่ือยเ็วนปว)ู่า่็า่แนธแว)ดนตน่ ดกู ญท่แงั่อค่ีนนชนวีีย้ั้เ้ฯนไศกร(ขลอษทอ.เฐพลูงเีศใถีย(ครางอษรไม.รฐแ(แยีลดทวอ่้วงัน่ลูมนแถเซีปค้าฯง่ึ็มนวพ้นแ)รลนดะ้วีรงั้ )เานปชวี็้นฯาา่ อถ เนสํ ฏธฺ€นตี ญ.ิ ฺชย“กเสีวทฏฺโ€ู รี ปจุ ฺฉิ “อิทํ กสสฺ วิชิตนฺต.ิ
“มยฺหํ อิโต สาวตฺถีต.ิ
ผลิตส่ือการเรียนรู้ โดยโรงเรียนพระปรยิ ตั ธิ รรม วดั พระธรรมกาย 47
(อ. พระราชา ตรัสแล้ว วา่ อ. เมืองชื่อวา่ สาวตั ถี มีอย)ู่ ในที่สดุ “สตฺตโยชนมตฺถเกต.ิ
แหง่ โยชน์ ๗ ดงั นี ้ฯ
(อ. เศรษฐี กราบทลู แล้ว) วา่ ข้าแตพ่ ระองค์ผ้มู ีสมมตเิ ทพ สเจ “โอรนเจฺโถต,นคอิเรธํ วสมวฺพเสายธฺยํ,ามอมเทหฺ วาากตํ .ิ ปริชโน มหนฺโต,
อ.ภายในแหง่ พระนคร เป็นสถานที่คบั แคบ (ยอ่ มเป็น), อ.ชน-
ผ้เู ป็นบริวาร ของข้าพระองค์ ท. เป็นหมใู่ หญ่ (ยอ่ มเป็น), ถ้าวา่
อ. พระองค์ ?ท. ยอ่ มพอพระทยั ไซร้, อ. ข้าพระองค์ ท. พงึ อยู่ ในที่
นีน้ น่ั เทียว ดงั นี ้ฯ
อ. พระราชา ทรงรับพร้อมแล้ว วา่ อ. ดีละ ดงั นี ้ทรงสร้างแล้ว มนคาเรปสรตตาฺสสฺวชมฺ าา“ึ ส“สตาปาสเกเธสฺทตตู เนสิ สทฺเตมตฺวสปฺฺววาาฏยิจํนฺฉอาิตวคมสฺวมํานาอฏสโหฺ.ิ€ตสาสน.ิ ฺมสึ ฺส€าคเนหิตตนฺตคารํ
ซงึ่ พระนคร ในทน่ี นั้ พระราชทานแล้ว แกเ่ ศรษฐีนนั้ ได้เสดจ็ ไปแล้ว ฯ
(อ. ค�ำ) วา่ สาเกต ดงั นี ้ นนั่ เทียว เป็นช่ือของพระนคร ได้เป็น
แล้ว เพราะความที่แหง่ ที่เป็นที่อยใู่ นประเทศนนั้ เป็นที่ (อนั เศรษฐี)
ถือเอาแล้ว ในเวลาเยน็ ฯ
ชอ่ื อ. กมุ ารชอ่ื วา่ ปณุ วฒั นะ ผ้เู ป็นบตุ ร ของเศรษฐีชอ่ื วา่ มคิ าระ ปณุ ฺณสวาฑวตฺฒฺถนิยกมมุ ฺปาิ โร โนขาม มวิคยปารปฺ เตสฺโฏตฺ €ิโนอโหสป.ิ ุตฺโต
แม้ในเมืองช่ือวา่ สาวตั ถีแลเป็นผ้ถู งึ แล้วซง่ึ วยั ได้เป็นแล้ว ฯ
ครัง้ นนั้ อ. มารดาและบดิ า ท. กลา่ วแล้ว กะกมุ ารช่ือวา่ เอกํ อทถารินกํํ อมปุาตธาาปเริตหโีตริ. วทสึ ุ “ตาต ตว รุจจฺ นฏฺ€าเน
ปณุ วฒั นะนนั้ วา่ แนะ่ พอ่ อ. เจ้า จงใคร่ครวญ ซง่ึ เดก็ หญิง คนหนง่ึ
ในท่ีเป็นที่ชอบใจ ของเจ้า ดงั นี ้ฯ
(อ. กมุ ารชื่อวา่ ปณุ วฒั นะ กลา่ วแล้ว) วา่ อ. กิจ ด้วยภรรยา “มยฺหํ เอวรูปาย ภริยาย กิจฺจํ นตฺถีต.ิ
ผ้มู ีอยา่ งนีเ้ป็นรูป ยอ่ มไมม่ ี แก่กระผม ดงั นี ้ฯ
(อ. มารดาและบดิ า ท. กลา่ วแล้ว) วา่ แนะ่ ลกู อ. เจ้าอยา่ กสตรมฏิ ิสฺน€สฺตนโ“ฺ าสปีตามตุค.ิ ตี ฺตปติ ํนุ อปมาปฺ าหนุ ท.ํ าเรวอิกจุ วํจฺ ํ มากลโรภนิ,มาก“โเลุนตํ นนหาิตมปมุ หฺ อาจฺ ปกกตุํลฺตยฺ กาวณํ จนน-ํ
กระทำ� แล้ว อยา่ งน,ี ้ ชอ่ื อ. ตระกลู อนั ไมม่ บี ตุ ร ยอ่ มไมต่ งั้ อยู่ ดงั นี ้ฯ
อ. กมุ ารชอ่ื วา่ ปณุ วฒั นะนนั้ ผู้ (อนั มารดาและบดิ า ท.) กลา่ วอยู่
บอ่ ย ๆ กลา่ วแล้ว วา่ ถ้าอยา่ งนนั้ อ. กระผม เมื่อได้ ซงึ่ เดก็ หญิง
ผ้มู าตามพร้อมแล้ว ด้วยความงาม ๕ อยา่ ง จกั กระท�ำ ซงึ่ ค�ำ
ของทา่ น ท. ดงั นี ้ฯ
(อ. มารดาและบิดา ท. ถามแล้ว) ว่า แน่ะพ่อ ก็ ช่ือ ฉตวาิกตลา““เกตฺยกา.ิาสนณกิ ํลวฺยยปากณเลนยฺํ ตาาณนินมฺตํส.ิ กปลยฺ จฺ าณกํ ลฺยาอณฏาฺ€นิกิ ลฺยนาาณมํ
อ. ความงาม ท. ๕ เหลา่ นน่ั เหลา่ ไหน ดงั นี ้ฯ
(อ. กมุ ารช่ือวา่ ปณุ วฒั นะ กลา่ วแล้ว) วา่ (อ. ความงาม ท. ๕
คือ) อ. ความงามแหง่ ผม อ. ความงามแหง่ เนือ้ อ. ความงามแหง่
กระดกู อ. ความงามแหง่ ผิว อ. ความงามแหง่ วยั ดงั นี ้ฯ
จริงอยู่ อ. ผม ท. ของหญิง ผ้มู ีบญุ มาก เป็นเชน่ กบั ด้วยก�ำ หนิวตุ ตฺวฺตามิตหฺวามาปุ ุ ฺจอฺ ิตทุ ฺวาฺธยาคฺคหาวิ ิสอสฺตติ ฏฏิถฺ ฺฺ€€ยิ านาฺต,ิเนกิวสาาสนโนมรฺตกํ ลปาปหสริทตสิฺวาา
หางแหง่ นกยงู เป็น (อนั หญิงนนั้ ) ปลอ่ ยสยายแล้ว กระทบแล้ว
ซง่ึ ชายแหง่ ผ้าเป็นเครื่องนงุ่ กลบั แล้ว เป็นอวยั วะมีปลายในเบือ้ ง
บน (เป็น) ยอ่ มตงั้ อยู่ ฯ
อ. ความงามนี ้ช่ือวา่ ความงามแหง่ ผม ฯ อ. เนือ้ เป็นเครื่องปิ ด พอิทิมํพฺ มอผํสิทลกํสลทยฺ ิสาํ ณเกวํ สณนกาฺณลมฺยส.มาณปฺ นํ ฺนํ นสามมํ . สผุ สุ ทสฺ นติ ฺตํ าวโหรณต,ิ ํ
ซง่ึ ฟัน เป็นเชน่ กบั ด้วยผลแหง่ ต�ำลงึ เป็นอวยั วะถงึ พร้อมแล้วด้วยสี
เป็นอวยั วะเสมอ เป็นอวยั วะสนิทดีแล้ว ยอ่ มเป็น, อ. ความงามนี ้
ชื่อวา่ ความงามแหง่ เนือ้ ฯ
อ. ฟัน ท. ขาว เสมอ ไมม่ ีชอ่ ง ยอ่ มงาม ราวกะ อ. ระเบียบแหง่ โ€สปภิ ตนวทฺตชนิร,ิ ฺตปาอนิทฺตสํี กุ อฺกฏาวฺ€ยิ กิ ลสยฺ มสาามณจุ ํ ฺฉอนินวาฺนวิ มสร.างฺขปนอฺตสุ ี สฺ าวเิยปตฺวจา
เพชรอนั บคุ คลให้ยกขนึ ้ แล้วตงั้ ไว้แล้วด้วย ราวกะ อ. ระเบียบแหง่ สนิ ิทกฺโธาฬนิยีลาปุ ปฺวลณทฺณามกสาททีหิโสิ อโวหิลตติ ,ิ ฺโตเอว ฉววิ ณฺโณ
สงั ข์อนั บคุ คลขดั ดีแล้วด้วย, อ. ความงามนี ้ ช่ือวา่ ความงามแหง่
กระดกู ฯ
อ. สีแหง่ ผิวของหญิงด�ำ (อนั มลทิน ท.) มีไฝเป็นต้น ไมแ่ ปด
เปื อ้ นแล้วนนั่ เทียว เป็นอวยั วะสนิท เป็นเชน่ กบั ด้วยพวงแหง่ ดอก
อบุ ลเขียว ยอ่ มเป็น,
48 ธรรมบทภาคท่ี ๓ สองภาษา แปลโดยพยญั ชนะ และ บาลี
ออจปพเดสกทผมคนช้กง.นารัมัรูีเอาัรร้ือปน้้ราวะรอแปงาช็เ้ณูวอนีมนลมชต้ก(((ค(นรใเซนอออัร้าีิญวะแหิากด็ร้ใู(ปงึ่...ไณ,กัมงล้ทแอานีย้มกแ,อนม้อพลรวพ..วกจิลไ่์ส.อนท้ัดบหวา,รป้ยรา้๘วทีแ้นอ้ารว.ออญแลปอ่ซดหอหา่นยังึ่ใ.มลมรงจึ่ิง(นหา.ง่มขคค้วาทแแอเง)ซผแ้้บาปศดวณมวลรหไท.แง่ึลิวพ็พาปั้ารแ้วนาวงพ่ม.ท์)ะิโมมเยลยรเดเ;จ้ทจภผราพ่บดด้งงอคว์้อว้างา้.นคคูาก็ขดิ่ืาอเานัยา่ไ.หทลแมมเทอหปแอาแมคคทหมยีลองลน.นัญเสาวว๕).ลณถวท้หวดะกีแนาา้พาช่พิงิด.ญบแยสอ์มมมถหอน่ืองึใ,งึลอเ่ดิวยงงีารหินกงนัหนวปัจ้้้วมงาาอาา่มข้แรา่ง่ึทลงรหมมเงยะา๑ลแคกแะปาา่่ทาทวนอ(้วลย๐วดส็ล๕นนนด.ำน�ีั้าวอ่้วาบ่ัซชน้ัซว้คแทขรมยองวมเงึ่ื่องยว่ึกาปรอห.่ิงซแยงเรกมวา่)คัวงดท็่้ดาะงนลงาึ่า่ลา่ีหกเ�ำกก็เแมา้่รชว้งหวเคบา่ซะ)รชะนมลุห)ย่ือแ)น็ืวอวยีง่ึเน่(ยพาหญวบแาเเทแวบออกปดรดา่อ่ง่รมลา่ีลย..อิ.งช็บัวก็างนมั้้วงหใบวนัหื่อกนยหัเหดนผมา)ผญอเอวญ็ดี้ปม้มญว้มกู้มีูดฯวอนา่ัอดง็ัิงยนณาแิีคงีอา่งัปินง.เ)งัพลวหปน(วยน์ณทุีผอแกิขถแ้็วฯงา่ีนา่้้ี.คแู้.มา้าห้ผางมฯวงวรล๘ผล้พแอผงิวฒห่นัเิกแ้ปมอูทห้ยมเูีญเฯหาฯ้จ็นปดนาา่ง่า่ีอรง้่า็ิงะดนตแนงแแทเยปนนลอารหหอา่ททท็ู้ปมนนนวััก้้งงงง่่ ... โอทาตาย กณฺณิการปปุ ผฺ ทามสทิโส โหต;ิ อิทํ
ฉวิกลยฺ าณํ นาม.
ทสกฺขตฺตํุ วิชาตาปิ โข ปน สกึ วิชาตา
วิย อวิคตโยพฺพนาว โหต,ิ อิทํ วยกลยฺ าณํ นามาต.ิ
อถสฺส โมภาเชตตาฺวปาิ ตโร“ปอฺจฏกฺ€ลุตฺยฺตารณสสตมพนฺราฺนหาฺมคเตณา
นิมนฺเตตฺวา
อิตฺถิโย นาม โหนฺตีติ ปจุ ฺฉึส.ุ
“อาม โหนฺตีต.ิ
“เตนหิ เอวรูปํ ทาริกํ ปริเยสติ ํุ จอโฏวฺ €กาตชพนฺพาํ
คจฺฉนฺตตู ิ พหธุ นํ ทตฺวา “อาคตกาเล
ชานิสสฺ าม, คจฺฉถ, เอวรูปํ ปิ ทาริกํ ปริเยสถ,
สทวุิฏณฺ €กฺณาเมลาลจํ อิมํ ปิ ลนฺเธยฺยาถาติ สตสหสสฺ คฺฆนิกํ
ทตฺวา อยุ ฺโยเชสํ.ุ
หขใจเเแฝนเใเยงอแปหขสปนนาั่มสอา.อ่งรนญั้้็ามน็นมะวพแก้เงวมคหไริดงนอแัตเหงเรปนไกใคอใอออใ๕ารนรนบลห้แัะปนนนนง่าืดแอ....็ชหราีมไ้นหแวทาอ้วกขังพ้ล่ือนพว้ปพยนทสีมกองงค่นยัน(ัณา้ย้วเรอ่รแง่ึฝ่ซปรู.นยาดน่รา่ลนกันซาตา้าลมั่จง่ึงะสวลนกฯไัู่กง็�อำหนงบึ่แัหนัห้นเ้แ้มวงนกัยศ่ฝูษนัดเห.กลม้นัดมไมหด้สเื่นนัาผนสจ้แก็ัตญดลห้ณวณฯงกณ่็อ�ำล้อออูกัแมู่้หรยนบยัน็แ๑เหิง.อาน์า.อัมค์้์รญืนทบกมัแแทเ๕ญศ.อท็รจตนัลน่ฯมแษล.้ลน่รอ.ิงย.เั.้รเทอนิ�ำิวงลฆ้้ดหวว้ยปห�)ำัตแะ้บแแง.า้าซวิงแัลจรดมรกมผดตลรหตงุซนง่ึืหดออาก่ั้้ฯเลูเมาู้ววหดงมงัง่่ึรผหี้้งนนว่มัอ้ออสิขยาเ๑ตอนเูียรยลดนเัาีดสทยน้้ัตนาึเอรปย๖้ทแกาท่บก็กร็.ขถู่ะไาแิไยู่ลดีนาล้รมาหหปากมงึไ(เลหด้ะงวเปขนเม่ัุมโญอ่ญ้ลูผแ้พทว้นงาัด็อเนแคเ่อ(ลยนปีเยเรงิหนัิงย(อง้หปขดิ้ก้วอแย็ีวนผผอน็ล้นทั้็ถาง่ๆกไนลผมงั้้สิสปยููหแำ�ป.รฯไปงึนฝั้้ปวมูแ(ปพ่ะูดรงลั๕แรญัใดจนแลราชใเะ้นแบลวรั้จบวละจ)้ติงวนแดะล้ภวยแยยั้มอใวียใด(วานบ้ัวลใาหอ่คหอซดนาทับ้มววคสนเ้ย้วม้เะวณตง่ึลฉยบ.าพ่อศรู่เ)ซนดปไาม้อกดพคคุิบรราใง่ึทมองัมรมี้แก็อวนาคเลอนะ.กคๆมีกแลไาหะมวลาาเทีสป)ดิล้้ษมือวแทฯนญัทแบพนิงั้แวห)้้งลงไัตศลน.ฯใงึิมลปงชาว้ลว้(หรวีอแี้้คนมาื่่อวอป่ติผดยงัดทญสอดิหว.้นั้มาก์ูมวอ้้ว.กด๕แา่ก)่ทมนยปีช.หยโฯไงสลาดิงเเลังึ่เาปดคา้ขอคร้หวราใยตำ�ศแแวนาึใง)ยหเร้ลดเอิกกาาลาล่ือววา่รทญา่ บมนนัตัลล้้็าาววว่่งง-.้่ เต มหนฺตมหนฺตานิ นครานิ คนฺตฺวา
ปริเยสมานา ปฺจกลฺยาณสมนฺนาคตํ ทาริกํ
อทิสฺวา นิวตฺตติ ฺวา อาคจฺฉนฺตา ววิ ฏนกฺขตฺตทิวเส
สาเกตํ อนุปฺปตฺตา “อชฺช อมฺหากํ กมฺมํ
นิปฺปชฺชิสฺสตีติ จินฺตยึสุ.
ตสฺมึ ปน นคเร อนสุ ํวจฺฉรํ วิวฏนกฺขตฺตํ นาม
โหต.ิ
ตทา พหิอนิกฺขมนกลุ านิปิ ปริวาเรน สทฺธึ
เคหา นิกฺขมิตฺวา อปปฺ ฏิจฺฉนฺเนน สรีเรน ปทสาว
นทีตีรํ คจฺฉนฺต.ิ
ตสมฺ ึ ทิวเส ขตฺตยิ มหาสาลาทีนํ ปตุ ฺตาปิ
“อตฺตโน สมานชาตกิ ํ มนาปํ กลุ ทาริกํ ทิสวฺ า
มาลาคเุ ลน ปริกฺขิปิ สฺสามาติ ตํ ตํ มคฺคํ นิสสฺ าย
ตฏิ ฺ€นเตฺตป.ิ ิ พฺราหฺมณา นทีตีเร เอกํ สาลํ ปวิสติ ฺวา
อฏฺ€ํสต.ุสมฺ ึ ขเณ วิสาขา ปณฺณรสโสฬสวสฺสทุ ฺเทสกิ า
หตุ วฺ า สพพฺ าภรณปปฺ ฏมิ ณฑฺ ติ า ปจฺ หิ กมุ ารีสเตหิ
ปริวตุ า “นทึ คนฺตฺวา นหายิสสฺ ามีติ ตํ ปเทสํ
ปตฺตา.
ปอถโขจฺ สเตมาโฆกมุ อาฏุ รฺ€ิโหยิตฺวาเวปเคานวสฺส.ิ คนฺตฺวา สาลํ
ปวสิ สึ .ุ
พฺราหฺมณา โอโลเกนฺตา ตาสุ เอกํปิ ปจฺ -
กลฺยาณสมนฺนาคตํ น ปสฺสสึ .ุ
ผลติ ส่ือการเรียนรู้ โดยโรงเรยี นพระปริยัตธิ รรม วดั พระธรรมกาย 49
อ. นางวสิ าขา ได้เข้าไปแล้ว สศู่ าลา ด้วยการไปตามปกตนิ นั่ เตมสึ ว.ุสิ าขา ปกตคิ มเนเนว สาลํ ปาวสิ .ิ วตถฺ าภรณานิ
เทียว ฯ อ. ผ้าและเคร่ืองอาภรณ์ ท. เปี ยกแล้ว ฯ
อ. พราหมณ์ ท. เหน็ แล้ว ซง่ึ ความงาม ท. ๔ ของนางวิสาขา ทมเอนตฺเสิเฺตพฺสฺราตาปิหสฺมอฺสสณติ ากุมฺาาิโตมกมสาฺสฺาก“ํอจลกฺชตสถิกฺตชยมาาสึ ตรต.ิุ ฺติกมากปฺ ลิ ยฺอามณนหฺ าากนํลิ ภทธิสิสีตสฺ ฺวาตา,ิ
นนั้ เป็นผ้ใู คร่เพื่ออนั เหน็ ซง่ึ ฟัน ท. (เป็น) กลา่ วแล้ว กะกนั และ
กนั วา่ อ. ธิดา ของเรา ท. เป็นหญิงมีชาตแิ หง่ บคุ คลผ้เู กียจคร้าน
(ยอ่ มเป็น), อ. สามี ของธิดานนั่ เหน็ จะจกั ไมไ่ ด้ (ซง่ึ วตั ถ)ุ แม้สกั วา่
ข้าวปลายเกรียน ดงั นี ้ฯ
ครัง้ นนั้ อ. นางวสิ าขา กลา่ วแล้ว กะพราหมณ์ ท. เหลา่ นนั้ วา่ “ตํ กอเถถม เนอมมฺ วาิสตาิ.ขา อาห “กํ วเทถ ตมุ เฺ หต.ิ
อ. ทา่ น ท. ยอ่ มกลา่ วถงึ ซงึ่ ใคร ดงั นี ้ฯ (อ. พราหมณ์ ท. เหลา่
นนั้ กลา่ วแล้ว) วา่ แนะ่ แม่ อ. เรา ท. ยอ่ มกลา่ วถงึ ซง่ึ เธอ ดงั นี ้ฯ
ได้ยินวา่ อ. เสยี ง ของนางวิสาขานนั้ ไพเราะ ยอ่ มเปลง่ ออก นิจฺฉรมตธ.ิโุ ร กิร ตสฺสา สทฺโท กํสตาลสสฺ โร วิย
ราวกะ อ. เสยี งแหง่ กงั สดาล ฯ
ครัง้ นนั้ (อ. นางวสิ าขา) ถามแล้ว ซงึ่ พราหมณ์ ท. เหลา่ นนั้ เอชค“เธอเว“อมกกปปชวอวตกาาววาาหจึรงจนุเนสาตรวหมมคคฺคคฺฉํฺฉตณาตเอํตมาาลนํิ.อมเนาีตยอโนหานลโถานสพิํตสา“ตฬีอมลอคสจตภา;ินิตฺถภภตฺหตาตรเวหตฺธนีนปฺถสิตฺตนตาลามเฺติ;ิิตกิีติชยสมํ,ิหฺาปฺววพโาฺปฺมปฺโโีตปตปาลรรสโออลิรุา.ินิสุววํิสภโลิตวราฏิสภค“ตณงคฺถกนานรกชรฺห€ตฺกรชีเจมาิฺตตวึตคิกาถาวป,ิโาชฺฉอธมฺถ,ตฺถํรม,ยิอตชงนรุมิหโาิ,ปตาฺคสยวิโ`ฺโคนตกมฺเตกกาธมตรเมทจายณาุาวมึ.ิาวาววฺเรฺฉตวฺหชทว“ปฺนตวณตตนส.ิวอํตินิยฺถานมฺถาพฺโยํีต“ชเาตเตาตอาพํฺิลวอปโภธว“ลาโสตามานภกคกาโนนรงสตภภฺตสาณํวตรกึฺกมารกภตโหสตโ,ิามกาณนาสโํ;ิลิตนีตรเณจาานภรณโปลฺพฺิตน€รตสสิ ตกปณาฺิฺพเอนาฺตมอภอ;ินฺเฏปาาเเขํิตตควอกตตํมิวโตพํค,ิหิฺมอรเรเเณโโเถวฺวมมฺพมีสสตวมฺ โทเาถชฑตตฺเเชภภหทฺถานฺโคตนาวฺฺววิโโ`ิีตตตตตถนนตตตฺกยิถชาาาิ,.ิ,ิ.ิ,,ิ ิึุ
ด้วยเสยี งอนั ไพเราะ อีก วา่ อ. ทา่ น ท. ยอ่ มกลา่ ว เพราะเหตอุ ะไร
ดงั นี ้ ฯ (อ. พราหมณ์ ท. เหลา่ นนั้ กลา่ วแล้ว) วา่ อ. หญิงผ้เู ป็น
บริวาร ท. ของเธอ ยงั ผ้าและเครื่องอลงั การ ท. ไมใ่ ห้เปี ยกแล้ว
เข้าไปแล้ว สศู่ าลา โดยเร็ว, (อ. เหต)ุ แม้สกั วา่ การมา สทู่ ่ี
มีประมาณเทา่ นี ้ โดยเร็ว ยอ่ มไมม่ ี แก่เธอ, อ. เธอ ยงั ผ้าและ
เคร่ืองอาภรณ์ ท. ให้เปี ยกแล้ว เป็นหญิงมาแล้ว ยอ่ มเป็น; เพราะ
เหตนุ นั้ อ. เรา ท. ยอ่ มกลา่ ว ดงั นี ้ฯ (อ. นางวสิ าขา กลา่ วแล้ว) วา่
ข้าแตพ่ อ่ ท. อ. ทา่ น ท. จงอยา่ กลา่ ว อยา่ งนี,้ อ. ดฉิ นั เป็นผ้มู ีก�ำลงั
กวา่ กวา่ เดก็ หญิง ท. เหลา่ นน่ั (ยอ่ มเป็น), แตว่ า่ อ. ดฉิ นั ก�ำหนด
แล้ว ซง่ึ เหตุ เป็นผ้ไู มม่ าแล้ว ด้วยการวงิ่ ไป ยอ่ มเป็น ดงั นี ้ ฯ
(อ. พราหมณ์ ท. เหลา่ นนั้ ถามแล้ว) วา่ แนะ่ แม่ (อ. เหต)ุ อะไร
ดงั นี ้ ฯ (อ. นางวสิ าขา กลา่ วแล้ว) วา่ ข้าแตพ่ อ่ ท. อ. ชน ท. ๔
เมื่อวง่ิ ไป ยอ่ มไมง่ าม, อ. เหตุ อยา่ งหนงึ่ แม้อื่นอีก มีอยู่ ดงั นี ้ ฯ
(อ. พราหมณ์ ท. เหลา่ นนั้ ถามแล้ว) วา่ แนะ่ แม่ (อ. ชน ท.) ๔ เหลา่ ไหน
เมื่อวงิ่ ไป ยอ่ มไมง่ าม ดงั นี ้ฯ (อ. นางวสิ าขา กลา่ วแล้ว) วา่ ข้าแต่
พอ่ ท. อ. พระราชา ผ้อู นั มหาชนอภิเษกแล้ว ผ้ทู รงประดบั เฉพาะ
แล้วด้วยเคร่ืองอาภรณ์ทงั้ ปวง ทรงเหน็บแล้ว ซง่ึ พระกจั ฉา เสดจ็
ว่ิงไปอยู่ ที่เนินของพระราชา ยอ่ มไมง่ าม ก่อน, (อ.พระราชานนั้ )
ยอ่ มทรงได้ ซง่ึ ความตเิ ตียน แนแ่ ท้ วา่ อ. พระราชานี ้ ยอ่ มเสดจ็
วง่ิ ไป ราวกะ อ. คฤหบดี ท�ำไม ? ดงั นี,้ (อ. พระราชานนั้ ) เสดจ็ ไป
อยู่ คอ่ ย ๆ เทียว ยอ่ มงาม, แม้ อ. ช้างตวั เป็นมงคล ของพระ
ราชา ตวั อนั บคุ คลกระท�ำให้พอแล้ว ว่ิงไปอยู่ ยอ่ มไมง่ าม, (อ.ช้าง
ตวั เป็นมงคลนนั้ ) ไปอยู่ ด้วยอนั เยือ้ งกรายแหง่ ช้างเทียว ยอ่ มงาม;
อ.บรรพชิต วิ่งไปอยู่ ยอ่ มไมง่ าม, (อ. บรรพชิตนนั้ ) ยอ่ มได้
ซง่ึ ความตเิ ตียน อยา่ งเดียวนนั่ เทียว วา่ อ. สมณะนี ้ ยอ่ มวง่ิ ไป
ราวกะ อ. คฤหสั ถ์ ท�ำไม ? ดงั นี,้ แตว่ า่ (อ.บรรพชิตนนั้ ) ยอ่ มงาม
ด้วยการไปอนั สงบแล้ว, อ. หญิง ว่งิ ไปอยู่ ยอ่ มไมง่ าม, (อ. หญิง
นนั้ ) เป็นผู้ (อนั ชน ท.) พงึ ตเิ ตียนเทียว วา่ อ. หญิงนน่ั ยอ่ มวงิ่ ไป
ราวกะ อ. บรุ ุษ ท�ำไม ? ดงั นี,้
50 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยญั ชนะ และ บาลี
(เอแขรดซเไขเส๔แแสอแแออเอแปผอเซพ(ซบตปปปจพออปถ้้งาลกหหอมหงง่ืึ่่่ึึะย...นมมวนงูักดิงึ ้็็็า..ธนนนื่อเใขแน้ิ่งไ้ดง่นขวา่งงง่่่โอบคนตาหทซพหบดิภรหดปไตา่ผวตเเทนดงาีฉิาีกอ((((อจ(ส(ค(ว,ิง้ง่ึ่รตุลั.ศปฯญารลวแิก้้ณนอออออออัยญพม่นดูยรอาฉิงทนราแัรรร..ว่๕,ะิา่ร้สอ(หอะมาอ.......วแนถิงังงาั,งอัง่นนิัลงอน้.พ้เษนคฑิ(แงทโยารกยนพวพสินงน่นนอไทัพ,แพนย้ฯนวาพ.ยว(กแรณแีทุปฐส.ตติสะู่�ำา้่นา้ยทลัราีเอวารอ่เรองนัร้าา้่าช้ฯรกห่เีเรเ)จย.ห์าเน,หทงแาาขงาัง้่ิงงาว่าวู.ธป.)ม้ด.หงปา)าน(เ่ดะอห�งำ่ไชอล่ขวหไวลยาแหน.ถสิห)ออ็อวด็ชหเนอกย็เวมนเวปท์แเ.ทสิฉิิส่ือาน้นมหปกีวยม.ดงึิสาจ.มดนมด้่ืก็อดา.หอม่่ตทณกเใอนอาน.ว็ัาอเงน่ึ่พบนลขับนาณาก็คแณ้นมิณวั่หนีแปมนญณรบไ่อาอข่งาขย่นับยากาาข่์ด้ิแาลห)าเ่รมะ็เทลญเนงนม.า์ทานานปั์,กู่์งนทนาื่่นาบอเดิดิ์้ปงลทาวยกญ้ทาเ่ว(ท.ดงมว็(ภิค.สลงแนแิคนงีทยันงถ้กทันากไัือว.ณอ้มอุ่ลู้ว้สด้.ิฉ(ิซ.นือถเทผวิางาาปง่่ตไวยาล.)ม.ลเง*หสิ.ซมม(าทนเงงั้ัึ่ไขฉทหงเรารวนดัณน่.กย่มบรเห้ขเา่บมาห่ขีองา่ึปนยน็เ(ไีเชชเะี่ปมหมอแน้ะ.ลวหยดหางทอศวัมอแวนลาขเ)นลานักวี็าแ่ือ(ลงมนน็ดุห้ยแคา่ล(แอน่แตงิน.ลอลรวาาง่่ร,สฒดัตา่ใขลบอเว้ วเลนผแกบแลันษ�ขำลชเล้ปมดยานนันน.หวุาั่หนตู่้งน้าึ่อิัปวิ(สา่้้้หมว)ล้าูอนอาอน่็้ั่ืมวา)วนวค)า้ฐเ้นนีนนัรันวสล็รนัน้แน้้ัรนปเ)้ใ้รน้วว)งซาง่ง.)ูะแกี)วเถรนะา่ัปเีชาาา่หก้ลได็เดป้นาั่วผต่ทแฯหนงแน่ึกันัลาว่วมววุา(สกม็ก้ป้มวถงนนน้้ลเีอวสิ้งยงัสลัเายรแ่ีปลา่ตาม)่ลปาา่่)ะเวลมตลาูืัอทาตอาอนนผา่ยมะ้าออ่วมนก็ะดบแาิส)่รุนรซทอมา่ถหแออขอี.ย้วกยากีขไูีทู่นอื่อัมะแ้อบวะ้่ลฯงฯาจฯงัภ่ึดิว้ื่มนลี.กแาตดมแ.ร.วอน่าลู .บใดั(ตแล้แนเวชวขาตแืัอณ้าแัลวลยม,วน่สปัรนงบปัยมีน้ลยฯมบัแนัวา้กาีบลแิะต้นง่ิ้ซ้็วอว่ปมายอน่นทัถแกกฑ้นั่ยวว้นล(หเ้่นไวหกตดุง)่ึ)พ่ีรมมย้อ่มบรหา้อ)รต.ะ)ป้ฯแเวจพะน)ัรงุ่้ด)ลงู่ร้ววทะะอ่อซ่อเมวืดเส.ไง่ืตวิัอหวแกแัฟขป)ร:(ยวาฉย่แา(ดปทา่ียงมตงึ่ า่งขดัง่าอ่าิวสลลง่แ็ขอทา่ัแเหนนอพ่รไยมบัน�ำวแไาหเน้ึทานผ่ว้้้ัหมว้วหางะลใ.ปปแ(มง)่อ่แาีอลนแีแ้มย้เมาดใเานหแ้้ใเงนบ็เชะนซฉยนะอจดมแเนยลบน)นะ่หศคณ้ตาพวลกรบื่อ้ตงั่ึพแะ่อ่าล.)้งไัะ่า่แวย้ืกระ่ใียรอแย�ำแพ่ยี;ารงึมทพดินแ์้้นิหมดวดนงแษามเอแ่อา)บล่ทมยมเลซงทอ่มนไ่.าีปนางม่ะ่ัรเงหกัขมมลว่้้.ฐวด.ฯ้าองแึ่หดนป้(าผะแ็นซีเ่้า่ทนา่ารีเ้อเมทร่ยเนป็หนู้(ัซรน้ัลคนปปหชเสาืง(ซ่ึอี้กแลอะ.,.้เอปือ็่สา.พอองเง่นึ่็็ระส่ือณพลยุ่นนูง่ึวตเ็อเ.ปบท็้รด.ขมดสง่นอ.บไบงปึดราวาาา่่อทื่็อดพ.่ตตสมไนห.อตุงหดูาัฉิ็เยปสเนดียฎา่ิน)พนฉิ ป.ชลอ่ีรกาวชรรน่อ่จมธ่วรรงกนแัััอมานบักนทัาตนละะแม้นยีแนืัลื่ออขเนิกกเุีง้ีอหไะ้ ปบฯหออกกี่มาทลาลงสอไีราววว่ซวาาีทททททยไง็่้ ฯปมนนนตดตดััลลถ้ัูู.ะาววาาาา่่่่งง่รรรร-)...,..ู่ ้ ิูุ ปกตคิ มเนน โสภต:ิ อิเม จตฺตาโร ชวมานา น โสภ
นฺติ ตาตาต.ิ
“กตมํ ปเนกํ อปรํ การณํ อมมฺ าต.ิ
“ตาตา มาตาปิตโร นาม ธตี รํ องคฺ ปปฺ จจฺ งคฺ านิ
สณฺ€เปตฺวา โปเสนฺติ, มยํ หิ วิกฺกีณิยภณฺฑํ
นาม, อมเฺ ห ปรกลุ ํ เปสนตฺถาย โปเสนฺต,ิ สเจ
ชวมานานํ นิวตฺถทสุ สฺ กณฺเณ วา อกฺกมิตฺวา
ภมู ิยํ วา ปกฺขลติ ฺวา ปตติ กาเล หตฺโถ วา ปาโท
วา ภิชฺเชยฺย, กลุ สฺเสว ภาโร ภเวยฺยาม,
ปสาธนภณฺฑํ ปน เตเมตฺวา สกุ ฺขิสฺสต;ิ อิมํ
การณํ สลฺลกฺเขตฺวา น ธาวิตมหฺ ิ ตาตาต.ิ
พฺราหฺมณา ตสฺสา กถนกาเล ทนฺตสมปฺ ตฺตึ
ทิสฺวา “เอวรูปา โน สมปฺ ตฺติ น ทิฏตฺ€ยุ ปฺเหพุ เฺพวาสตาิ
ตสฺสา สาธกุ ารํ ทตฺวา “อมมฺ
อนจุ ฺฉวิกาติ วตฺวา ตํ สวุ ณฺณมาลํ ปิ ลนฺธยสึ .ุ
อถ เน ปจุ ฺฉิ “กตรนครโต อาคตตฺถ ตาตาต.ิ
“สาวตฺถิโต อมมฺ าต.ิ
“เสฏฺ€กิ ลุ ํ กตรํ นามาต.ิ
“มิคารเสฏฺ€ี นาม อมมฺ าต.ิ
“อยฺยปตุ ฺโต โก นามาต.ิ
“ปณุ ฺณวฑฺฒนกมุ าโร นาม อมมฺ าต.ิ
สา “สมานชาตกิ ํ โน กลุ นฺติ อธิวาเสตฺวา ปิ ตุ
สาสนํ ปหิณิ “อมหฺ ากํ รถํ เปเสนฺตตู .ิ
กิฺจาปิ หิ สา อาคมนกาเล ปทสา
อาคตา, สวุ ณฺณมาลาย ปน ปิ ลนฺธนกาลโต
รปถฏาฺ €ทาีหยิ ตถา คนฺตํุ น ลภต,ิ อิสสฺ รทาริกา
คจฺฉนฺต,ิ อิตรา ปกตยิ านกํ อภิรุหนฺติ,
ฉตฺตํ วา ตาลปณฺณํ วา อปุ ริ กโรนฺต,ิ ตสมฺ ปึ ิ
อสต,ิ นิวตฺถสาฏกสสฺ ทสนฺตํ อกุ ฺขิปิ ตฺวา อํเส
ขิปนฺตเิ อว.
ตสสฺ า ปน ปิ ตา ปจฺ รถสตานิ เปเสส.ิ
ผลติ สื่อการเรยี นรู้ โดยโรงเรยี นพระปรยิ ตั ธิ รรม วดั พระธรรมกาย 51
อ. นางวสิ าขานนั้ ผ้เู ป็นไปกบั ด้วยบริวาร ขนึ ้ แล้ว สรู่ ถ ไปแล้ว ฯ พสาฺราหสฺมปณริวาาปริ าเอรกถโํ ตอวารอุยคฺหมํสค.ุตา.
แม้ อ. พราหมณ์ ท. ได้ไปแล้ว โดยความเป็นอนั เดียวกนั เทียวฯ
ครัง้ นนั้ อ. เศรษฐี ถามแล้ว ซงึ่ พราหมณ์ ท. เหลา่ นนั้ วา่ “กอ“““อสมจปมาาตาิคณุรรหฺ วกเฺตาอณาฺณตฺขรากถเฺถมฬนวสํ ิโตฑีสาฏตธตฺตฺฺฒน€เนิาีมํ นอยหอธกปุาิวมุเโเลาสนากสาททเฏาฏโฏสฺารมฺธ€ฺิโ€สยยีกาตี .ิ ตา.ิ กลป.ิ น“าโมจุเตากสหฺฉมณฏิาาฺ“€เปิกตสปี “ฏม.ิฏตุกฺฺ€ต€ฺโโุ าตตกีตฺต“ยธต.ิํ, นโทรํอกโ“ากาธึ รกคนิกิตอตนนําฺตตาายกมมฺถตฺเนาาาาปฺตตตตวนน..,.ิ.ิิิ
อ. ทา่ น ท. เป็นผ้มู าแล้ว จากเมอื ไหนยอ่ มเป็น ดงั นี ้ฯ (อ. พราหมณ์ ท.
เหลา่ นนั้ กลา่ วแล้ว) วา่ ข้าแตม่ หาเศรษฐี (อ. เรา ท. เป็นผ้มู าแล้ว)
จากเมืองชื่อวา่ สาวตั ถี (ยอ่ มเป็น) ดงั นี ้ฯ (อ. เศรษฐี ถามแล้ว) วา่
อ. เศรษฐี ชอื่ วา่ อะไร ดงั นี ้ฯ (อ. พราหมณ์ ท. เหลา่ นนั้ กลา่ วแล้ว) วา่
(อ. เศรษฐี) ช่ือวา่ มิคารเศรษฐี ดงั นี ้ ฯ (อ. เศรษฐี ถามแล้ว) วา่
อ. บตุ ร) ชอ่ื วา่ อะไร ดงั นี ้ฯ (อ. พราหมณ์ ท. เหลา่ นนั้ กลา่ วแล้ว) วา่
(อ. บตุ ร) ช่ือวา่ ปณุ วฒั นกมุ าร ดงั นี ้ ฯ (อ. เศรษฐี ถามแล้ว) วา่
อ. ทรัพย์ มีประมาณเทา่ ไร ดงั นี ้ ฯ (อ. พราหมณ์ ท. เหลา่ นนั้
กลา่ วแล้ว) วา่ ข้าแตม่ หาเศรษฐี อ. โกฏิ ท. ๔๐ ดงั นี ้ฯ (อ. เศรษฐี
ยงั ค�ำ) ให้อยทู่ บั แล้ว (ด้วยความคดิ ) วา่ อ. ทรัพย์ (จงยกไว้) ก่อน,
(อ. ทรัพย์นนั้ ) เป็นทรัพย์มีกากณิกเป็นประมาณ (ยอ่ มเป็น) เพราะ
อนั เทียบเคียง ซง่ึ ทรัพย์ ของเรา ท., แตว่ า่ อ. ประโยชน์ อะไรด้วย
เหตุ อ่ืน จ�ำเดมิ แตก่ าล (แหง่ กิริยา) สกั วา่ การอารักขา อนั เดก็ หญิง
ได้แล้ว ดงั นี ้ฯ
อ. เศรษฐีนนั้ กระท�ำแล้ว ซงึ่ สกั การะ แก่พราหมณ์ ท. เหลา่ นนั้ อยุ ฺโยโเสชสเต.ิ สํ สกกฺ ารํ กตวฺ า เอกาหํ ทวฺ หี ํ วสาเปตวฺ า
(ยงั พราหมณ์ ท. เหลา่ นนั้ ) ให้อยแู่ ล้ว สนิ ้ วนั หนง่ึ สนิ ้ วนั สอง
สง่ ไปแล้ว ฯ
อ. พราหมณ์ ท. เหลา่ นนั้ , ไปแล้ว สเู่ มืองชื่อวา่ สาวตั ถี “ออมาาหโเนราเจตตกยํุลุ สึ วส.ุฏสฺ ฺฏส“าตกวีตสเตมิสฺ ฺถตึ ธตคทีตฺถนาารฺตตคิกฺว.ิ มาาน“ตธ“นฺถลลํททรฺธฺธชฺ าาย,ฺโเสโขฏนฺิป€โิปอฺ นทาเตมาโรร.ิวิเกจาโสนตส.ิ ํิ
บอกแล้ว วา่ อ. เดก็ หญิง อนั เรา ท. ได้แล้ว, อ. อนั (อนั เรา) น�ำมา
ซง่ึ เดก็ หญิงนนั้ พลนั นน่ั เทียว ยอ่ มควร ดงั นี ้ กราลทลู แล้ว แก่-
พระราชา เพื่ออนั ไป ในเมืองนนั้ ฯ
อ. พระราชา (ทรงด�ำริแล้ว) วา่ อ. ตระกลู ใหญ่ นนั่ อนั เรา สกานตฺตํุรกิ วาาฏชฺาฏอตาีตเ“น,ิ มต“หฺวอาาหกํปลุสิ ําคเกมเเิสอตฺสตาํ นมิเีตวมสิ ยติอาาํ, หต.สพฺสิมพฺ สิสมามฺรสานฺสํ
น�ำมาแล้ว จากสำ� นกั ของพระเจ้าพิมพิสาร ให้อยอู่ าศยั แล้ว
ในเมืองช่ือวา่ สาเกต, อ. อนั (อนั เรา) กระท�ำ ซง่ึ ความยกยอ่ งแก่
ตระกลู นนั้ ยอ่ มควร ดงั นี,้ ตรัสแล้ว วา่ แม้ อ. เรา จกั ไป ดงั นี ้ ฯ
(อ. เศรษฐีนนั้ ) กราบทลู แล้ว วา่ ข้าแตพ่ ระองค์ผ้สู มมตเิ ทพ เมกปาหเตสนํุโสฺตสิํสก“ร“ฺสขมาิสาชยธฺสพิ ุสลเอิท,ํ าวนคเาอจตฺตฉสิ วนฺตกตฺกเฺขตฺวสิส,าสฺฺสสธรีตนาช.ิชนาสชฺปสฺ ยิ เสกฏาฺอต€ิโาพนคฺพมยสิสตุาสฺ สฺตตนก,ิ ํํ
อ.ดีละ ดงั นี ้ สง่ ไปแล้ว ซง่ึ ขา่ วสาส์น แก่เศรษฐีชื่อวา่ ธนญชยั
(มีอนั ให้รู้) วา่ ครัน้ เม่ือข้าพเจ้า มาอย,ู่ แม้ อ. พระราชา จกั เสดจ็
มา, อ. พลของพระราชา หมใู่ หญ่, อ. ทา่ น จกั อาจเพ่ืออนั กระท�ำ
(ซงึ่ กิจ) อนั ควรแล้ว แก่กิจอนั ทา่ นพงึ กระท�ำ แก่ชน มีประมาณเทา่
นี ้(หรือ หรือวา่ ) จกั ไมอ่ าจ ดงั นี ้(เป็นเหต)ุ ฯ
อ. เศรษฐี แม้นอกนี ้สง่ ไปแล้ว ซง่ึ ขา่ วสาสน์ ตอบ (มอี นั ให้รู้) วา่ อาคจอฺฉิตนโรฺตปตู ิ ิ “ปสฏเจิสปาิสนทํ สเปเรสาสช.ิ าโน อาคจฺฉนฺต,ิ
แม้ถ้าวา่ อ. พระราชา ท. สบิ พระองค์ จะเสดจ็ มาไซร้, (อ. พระราชา ท.
เหลา่ นนั้ ) ขอจงเสดจ็ มาเถิด ดงั นี ้(เป็นเหต)ุ ฯ
อ. เศรษฐี ช่ือวา่ มิคาระ พาเอา ซง่ึ ชนผ้เู หลอื เว้น (ซงึ่ ชน) €€เตปฺวตามฺวิคา“อาราเเสคสสตฏชมฺ€นหฺี ํ าตตอาิาวทสมาาหสยนนฺเํตคปนหฺตนิณฺวคาิเ.รอฑเคฺฒหโโยคชปนกมมคตฺเฺตคํ
สกั วา่ ผ้เู ฝ้ าซง่ึ เรือน ในพระนคร อนั ใหญ่เพียงนนั้ ไปแล้ว ยืนแล้ว
ในหนทางมีโยชน์ด้วยทงั้ กง่ึ เป็นประมาณสง่ ไปแล้ว ซงึ่ ขา่ วสาส์น
(มีอนั ให้รู้) วา่ อ. เรา ท. เป็นผ้มู าแล้ว ยอ่ มเป็น ดงั นี ้(เป็นเหต)ุ ฯ
52 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยัญชนะ และ บาลี
ห(ซจ(ผแเ((มแแแไเ((อเแมเแม(รไเเเซไรซ(แปจปพหทอเกเอมอรมมมัากห้ลลลหลหงงงก่ึ่ึ่ึ.ัถูปพลหหาหี้็็ยา.นนลาตัั่ชีนนอื่อออไเสข่่่ษ้้งะ็ะววกเ่งงงึ่่งัราลน่ือรดเเนกสาา่เเพนออุัา่ตภาากแพเทัมไรืสมาศปอลออใอออ((อศรงอัเจซพ้ วแดีแหวืจจะ้นอออัใกลนหกาน้้ซาอใพ(ารโนราดร......ริส�ำงึ่แลหสชจ้ไลจ็ธเ้นนห..นรวอกษางึ่ึเ,ตกงวแษทพาอเเรเทรล้ชขป้วิ้ระางดรไ้ป้มวดรมนมพเพมลเนอหัอษล)ุวฐช้น(ฐาัปู้ปอ็ื่อ)กศนว.สขะเนา้แ?ราอมิหือีา้ส.่แนีตรนซ่ืลอัวัฯ)นศีสา็)ง)เคอรเอรน์นะขผ(กตเะววนปัทงลแีสลพง่ึพอถงถแนจััระแป(ษทซใ้นแพวังอ้กต้ต่มรธาชู่็นดวว้โกเษวงกาน่นุนัลงาัท็ุื่อรลวนข่ึทงร.นตราฐนก้งิบาดันื่ตอา่รัีไคแงดะนรั่เท้มดา่้วจมกเฐพช�ะำาานเชี่ั;.้้กรชฬให่ตะรนเูนทาวอถนก้ศว)ว้ี.ดวหพักซแานงาน(ะาดรเ้ื่เออาท)อซนทนา่แงกีา่ี)ยอ่เยุวอนั่ทรตยคล้มงะ่ึขรลทก้รศลเควว.สงม.ึ่ลท.เม.ษบาั่วะอ.กพมรเ(รียร้ะลอไพนา่าย�กำาทป่รนเ์(ทาอนคะี(อ.ไีมไปมยชาภฐา(ทรอีซรวท่ืองนษลอธื่นอิพจอปัรเเรแน.ด.ัียดน้วนปุั่ชาีน้มะกลเ่รเกพินงง)่ึา่.พนนนนะััออ.ฐทร้หรร้อววงอาานัเๆเั่รครรเแนตฯิหชทตไทาญบีทะจอีเ่นิสชทปันยี่ยผนรังา่ต.ผซ้น,ัดเร์ลยรทๆ(าอลร.ด็บผื่ัสัทถอีพยรีย้บช.้ธนวีฉงูาึ่เานดูอกบ้(แ้ชเ้ว)ทาอ่ฯรปชไ..อปอ)ววงน่กิวับีอไยดซเ(งรคลุท.งกะยัรคัดปิชปแมจ็.ปนจไ็า่ดนะ.เวงานย่ึวาทาเนแ้าะค(ี่ทไ)จป็าพดิจามขงแววนเดธทัเิสแอรปอรเปแ่จูตดล.ทีปทลพผงเดา่ด้รตอล้ักลแวส)่ืันอผวเาแลต(.งาปนัล้งขร็นะดล้า�น)พนยเำ.ู้าง่่ืถองลั้แาา่นวแัวพงค่ผู้้ญจข็วะกนป้อนวปขคยีแูนเ(ซมง้ัไแใจกชง้ึหวุอแ์กา)งูชท็ผรรรฯทสองนอปดแ)สลรบวงชึ่กมีงหีเงนแะะาลนะง่้้ัมมุนฯม.ูางท.่งแ.สดูนรใอบทแยแ)ัจครุีเวอล,งร่้ทวส้(ินๆหแาหรจาีคดลจน่ีิอะงชนะ่ััล;ลซาดฤาซัา่อ้ค้ทกปุวถ�ำ(มเหงดแันญอวกทะ็งแนน้้ัชวอยขปวงึ่ววงยดึ่แงล(ร.รวนคมลจวงา่มกี)มสมห้นข�็ัำาา่าเ.ะออ้จ่านฝู่ชใสิ)เดปาาม่ดวทะัเีนา,แาตพ่(ีอัญไทเ่นดมวชม.งซพททนื่แอตา็แใยลรแงอดัรนร(.วลกัแา่อนวัเ�ำือรคแงหึ่ีกข้แรซ้ซอาง่นัลื่นอูบอิงงก็กปั้้.สยม้์พะษะลบเ.อใวอวนพ้ปากมนง่องใ่ึ่ึ้บ.ดพ้วค็นีันว�ำนาินหอผ้้เองทรวมนห่(ยาเาเัตยท่เิสวราศงัคมรุ้รดรคกสอ่,อ้ค(้รงตาว๔ร.้งห่า่ทูาแะแรงุน่ืแืงหอยอรอื้รอคอูณ(คงลผส์นร)ัยอเาพ่้ลนนเแอคลนช.ซล้ษปงีงงื่นันอาทนน้ย้ล.์าวนสิั;(ขกลว้้งมนว้วบีบ็งะแึ่วอจเเนวงดฐที)ืา่อเนา่)วง่แอค้ก้ทปอร้กวปซนทพท,ลสีปรคุาง่.ีนแงตไงตฯงทัท.ะัแนัส็ง์็.ผรงิ้จ่ึนรช.จกะน.ปยุียนใจนคนรก้(พอถมทน)นก)..งพ,น้ณสูออหื่อแดเ)ันะ)อ่งกแปันอลีั่เิตนสยททุห�่เพีำอป่้เา้ แฯนมรนั้นักัดวดรมหแอหนมัลเาน)ั)เยน้า่รง่ง.ัผ้.ตารรหสซ้อ้า่ปแมว)ใบงมั้.ัีกอลดลวกไะวซไเ์ไทะะใวอัเ)คุงโ่ึวง็ง่ปมหศปด้นตจด้มปมิสาชพาุ่วา่มหรงึ่กมรงเเเักนยัฯร้้กดรงลุ่ะแแ้รรรพไยงรโเื่ิอขขเาา้ปีกีชรรรสาาทปัปหืืนหษลีอออยจท้ทดลลางาชขั้อออาซวาราวณณๆลฯ็้พปมมิ่นนนนนนนดัยกั้้ชฐ.ะะ�ำาววาาา่งงงงงง่ึร)์,,ีีู่ ้ สทฺธึธนมนฺเฺชตยสเิสฏ“อฺ€มี มฺ พหสปุ สณโุ รฺณกาิรการเํ ตเปเสโกตสฺวลารธีตฺ ราา
สทฺธึ อาคโต, ตสสฺ กตรํ เคหํ ปฏิชคฺคติ พฺพํ,
รโฺ กตรํ, อปุ ราชาทีนํ กตรานีต.ิ
ปณฺฑิตา ปตเสฺถฏิตฺ€ปิธปฺีตตาฺถนาวชิรอคภฺคินตีหขิ าิณรสมฺ ปฺ านณฺนาา
กปปฺ สตสหสสฺ ํ
“สสรุ สฺส เม อสกุ ํ เคหํ ปฏิชคฺคถ, รโฺ อสกุ ํ,
อปุ ราชาทีนํ อสกุ านีติ สํวทิ หิตฺวา ทาสกมมฺ กเร
ปกฺโกสาเปตฺวา “เอตฺตกา รโฺ กตฺตพฺพกิจฺจํ
กโรถ, เอตฺตกา อปุ ราชาทีนํ, หตฺถิอสสฺ าทโยปิ
ตมุ เฺ หเยว ปฏิชคฺคถ; อสฺสพนฺธาทโยปิ อาคนฺตฺวา
มงฺคลจฺฉณํ อนภุ วสิ ฺสนฺตีติ สํวิทหิ.
น กกิกึ จฺ าิ รณลภาิม?ฺห“,มยอํ สวสฺ สิ รากขฺขาณยาทมีนงิฺคกลโฏรฺ€นาฺตนาํ คนฺตฺวา
วิจริมหฺ าติ เกจิ วตฺตํุ มา ลภสึ .ุ สขุ ํ น
ตํทิวสเมว วสิ าขาย ปิ ตา ปฺจสเต สวุ ณฺณกาเร
ปกฺโกสาเปตฺวา “ธีตุ เม มหาลตาปสาธนํ นาม
กโรถาติ รตฺตสวุ ณฺณสสฺ นิกฺขสหสฺสํ ตทนรุ ูปานิ
จ รชตมณิมตุ ฺตาปวาฬวชิราทีนิ ทาเปส.ิ
สกาาตสนํ,ุราํ ชทปาาหริณิกาิ “ยนกตคสปิ มกานฺกหกาํ าลเสํ วฏชสฺ€าติ ินนฺวาาาตอตูมธ.ิหฺ นากํฺชภยรเณสฏโปฺ€สิสนสฺ ํ
โสปิ รโฺ สาสนํ เปเสสิ “อิทานิ วสสฺ กาโล
อาคโต, น สกฺกา จาตมุ มฺ าสํ วิจริตํ;ุ ตมุ หฺ ากํ
พลกายสสฺ ยํ ยํ ลทฺธํุ เทวโฏวฺ ฏตค,ิ มิสสฺสพตีตฺพิ.นฺตํ มม
ภาโร; มยา เปสติ กาเล
ตโต ปฏฺ €าย สาเกตนครํ นิจฺจนกฺขตฺตํ วิย
อโหส.ิ
ราชานํ อาทึ กตวฺ า สพเฺ พสํ มาลาคนธฺ วตถฺ าทนี ิ
ปฏิยตฺตาเนว โหนฺต.ิ
เต เต ชนา จินฺตยสึ ุ “เสฏฺ €ี อมหฺ ากเมว
สกฺการํ กโรตีต.ิ
ผลิตสือ่ การเรยี นรู้ โดยโรงเรียนพระปรยิ ัตธิ รรม วดั พระธรรมกาย 53
อ. เดือน ท. ๓ ก้าวลว่ งแล้ว อยา่ งนี,้ แตว่ า่ อ. เครื่องประดบั ภต“อาตวฺตเกฺปอนมจวํิฏมฺนํอฺ€าทสาตธานติโฏรฺ.ิตยฺูน€ํ าิ ยนมิกปนาาสปฺามาโอหานอคฺตตนนีตกิฺตต.ิ ฺกฺวฺถนาิ, ฺตาเสพฏลปฺ€กสโิ นาายธสนอสฺําปโรนเปจนนสํุ
ยอ่ มไมส่ �ำเร็จ ก่อน ฯ
(อ. ชน ท.) ผ้ดู แู ลซง่ึ การงาน มาแล้ว บอกแล้ว แก่เศรษฐี วา่
(อ. วตั ถ)ุ ช่ือวา่ ไมม่ ีอยู่ อยา่ งอื่น ยอ่ มไมม่ ี, แตว่ า่ อ. ฟื นเป็นเคร่ือง
หงุ ซงึ่ ข้าวสวย ท. เพื่อหมแู่ หง่ พล ยอ่ มไมเ่ พียงพอ ดงั นี ้ฯ
(อ. เศรษฐี กลา่ วแล้ว) วา่ แนะ่ พอ่ ท. อ. ทา่ น ท. จงไปเถิด, ปหตจถฺถาิ“สคตาจ.ิลฺฉาถทโย ตเาจตวา,ชิณอฺณิมกสามฺ นึ ิ จนคเคเรหานปิ คริชเหิณตฺณฺวา-
อ. ทา่ น ท. ถือเอาแล้ว (ซงึ่ โรง ท.) มีโรงแหง่ ช้างอนั คร่�ำคร่าแล้ว
เป็นต้นด้วยนนั่ เทียว ซงึ่ เรือน ท. อนั คร่�ำคร่าแล้วด้วย ในพระนคร นี ้
จงหงุ เถิด ดงั นี ้ฯ
(เม่ือชน ท. เหลา่ นนั้ ) แม้หงุ อยู่ อยา่ งนี,้ อ. เดือนด้วยทงั้ กง่ึ เอวํ ปจนฺตานํปิ , อฑฺฒมาโส อตกิ ฺกนฺโต.
ก้าวลว่ งแล้ว ฯ
ในลำ� ดบั นนั้ (อ. ชน ท. เหลา่ นนั้ ) บอกแล้ว แม้อีก วา่ อ. ฟื น ท. ตโต ปนุ ปิ “ทารูนิ นตฺถีติ อาโรจยสึ .ุ
ยอ่ มไมม่ ี ดงั นี ้ฯ
(อ. เศรษฐี กลา่ วแล้ว) วา่ (อนั ใคร ๆ) ไมอ่ าจ เพอ่ื อนั ได้ ซง่ึ ฟืน ท. ทกตสุ ฺวสฺ าโ“กอเฏิมตฺ€สลามฺ จคึ าาฏราีสกนาุ เิเลตเมวิวตนรฺวิตาฺวาภสตกถฺตฺกลู ําสปาจฏถเทกาาหตริูนิ. ิ วฏลฺฏทิโฺธยํ,ุ
ในกาลนี,้ (อ. ทา่ น ท.) เปิ ดแล้ว ซง่ึ เรือนคลงั แหง่ ผ้า ท. กระท�ำแล้ว
ซง่ึ เกลยี ว ท. ด้วยผ้าสาฎกเนือ้ หยาบ ท. ชบุ แล้ว ในตมุ่ แหง่ น�ำ้ มนั ท.
จงหงุ ซงึ่ ข้าวสวยเถิด ดงั นี ้ฯ
อ. ชน ท. เหลา่ นนั้ ได้กระทำ� แล้ว อยา่ งนนั้ สนิ ้ เดอื นด้วยทงั้ กง่ึ ฯ เเปตอสวาํ ธจอนตฑมฺตปฺฺฒาิ มโรนาสิฏมฺํ€าติ สตํ. าถา อตอิกกฺกํสน.ุ ฺตา.
อ. เดือน ท. ๔ ก้าวลว่ งแล้ว อยา่ ง นี ้ฯ
แม้ อ. เครื่องประดบั ส�ำเร็จแล้ว ฯ
อ. ทะนานแหง่ เพชร ท. ๔ ได้ถงึ แล้ว ซงึ่ อนั ประกอบเข้า อพคาวมีสตํสต,สุ ิมฺ มึนตุาปฺตฬิ ลาิโนยนฺธ,ํ เนมเณอจกีนตาํ ทสเตสโฺ สตฺตสึวนชาิรฬนนิโาายฬฬ,ิโิโยย.ปวอาปุ ฬโยสคสฺ ํ
ในเครื่องประดบั นนั้ , อ. ทะนาน ท. ๑๑ แหง่ แก้วมกุ ดา ท. (ได้ถงึ
แล้ว ซง่ึ อนั ประกอบเข้า ในเครื่องประดบั นนั้ ), อ. ทะนาน ท. ๒๒
แหง่ แก้วประพาฬ (ได้ถงึ แล้ว ซงึ่ อนั ประกอบเข้า ในเครื่องประดบั
นนั้ ), (อ. ทะนาน ท. ๓๓ แหง่ แก้วมณี ท. (ได้ถงึ แล้ว ซงึ่ อนั ประกอบเข้า
ในเคร่ืองประดบั นนั้ ) ฯ
(อ. เครื่องประดบั นนั้ ) ได้ถงึ แล้ว ซง่ึ ความสำ� เร็จ (ด้วยรัตนะ ท.) อคมอาสิต.ิิ เอเตหิ จ อเฺ หิ จ รตเนหิ นิฏฺ€านํ
เหลา่ นน่ั ด้วย ด้วยรัตนะ ท. เหลา่ อ่ืนด้วย ด้วยประการฉะนี ้ฯ
อ. เคร่ืองประดบั อนั ส�ำเร็จแล้วด้วยด้ายหามิได้, (อ. ชน ท. สเี ส อปสฏตุ ิมฺตมกุ ฺกยํํ ปปสาาทธปนปฺ ํ,ิ ฏฺร€ชึ เตคนจฺฉตส.ิตุ ฺตกิจฺจํ กรึส,ุ ตํ
ผ้กู ระท�ำซงึ่ ทอง) กระท�ำแล้ว ซง่ึ กิจด้วยด้าย ด้วยเงิน, อ. เครื่อง
ประดบั นนั้ อนั นางวิสาขาสวมแล้วท่ีศีรษะ ยอ่ มไป สหู่ ลงั แหง่ เท้า ฯ
อ. ลกู ดมุ ท. (อนั ชน ท. ผ้กู ระท�ำซง่ึ ทอง) ประกอบแล้ว กมสเทปวุตฺวณปฺถฺ ,ตกเฺณรมสสมมฺชคุ เยฺเึลทฌาวฺวตา,ฏสทเคอมฺเฺวกกณึีสาฺุ€ก€เิกฏอามาเกิปนทุ าปฺ ฺทโ,เหิกททมนาเฺวสทุ,ฺตีสสฺท,ิ ุ ุทิกชเฺวราทนชีสฺวฺนตุ ตเุมโกิ.กยยสณเาชุ ฺณเตทฺวปปฺวา,าปฺ สิทฏกกฺตฺว€าีีสสา,ุุ
ซง่ึ วงแหวน ท. กระท�ำแล้ว ในท่ีนนั้ ๆ เป็นของสำ� เร็จแล้วด้วยทอง
ย่อมเป็ น, อ. ห่วง ท. เป็ นของส�ำเร็จแล้วด้วยเงิน (ย่อมเป็ น),
อ. แหวน วงหนง่ึ (มีอย)ู่ ในทา่ มกลางแหง่ กระหมอ่ ม, (อ. แหวน ท.)
สองวง (มีอย)ู่ มีหลงั แหง่ หู ท. ๒, (อ. แหวน) วงหนงึ่ (มีอย)ู่ ที่หลมุ
แหง่ คอ, (อ. แหวน ท.) สองวง (มีอย)ู่ ท่ีเขา่ ท. ๒, (อ. แหวน ท.)
สองวง (มีอย)ู่ ท่ีศอก ท. ๒, (อ. แหวน ท.) สองวง (มีอย)ู่ ท่ีสว่ นแหง่
สะเอว ท. ๒, ดงั นีแ้ ล ฯ
ก็ (อ. ชน ท. ผ้กู ระท�ำซง่ึ ทอง) กระท�ำแล้ว ซง่ึ นกยงู ตวั หนงึ่ ตสมฺ ึ โข ปน ปสาธเน เอกํ โมรํ กรึส.ุ
ในเรื่องประดบั นนั้ แล ฯ
54 ธรรมบทภาคท่ี ๓ สองภาษา แปลโดยพยญั ชนะ และ บาลี
อเอเแปแดบบี้กก..วกืืออ้้แยว้้วรทงง้มปขอขซ(.้งณรยเ้วาปเะแปทายี็พนห็(.นไขขา(ง่(ดขขอเฬอข้ปเอองงปน็งนน(สง็นปไสนขก�ำดีแก�ำอกเย้เลรเปงยรงู็จท้ว็ส็จนนงูแ).�ำแนอนัแล้ เ๕ล.นัล,้ร้ว้ว็้จออ)วด,ดอแ)ย.้ว,้นวอัลรา่ย้อยอ.้สงวแ.นเยด�ำจกงนน้แเัวะ้ิน้วรยหัยง็มจค(อนเง่แไณงอืขยด์ตลินวนี้ปเา้วไาป่ ไปาดด็ทดนีกอ้ก้เว้เ.ปแ.ยปท็เเลน็คทปปน.้วแ็็ออนนแ๕)ลดง,ลขข้ว้อว้(วออ)ไไย.),งงดดอสสฯอ้้มมอยำ�ำ�.ี.แีแา่เเกลลรรแง้็็าจจ้้วววนนแแว)นั้ณแลลหณ้้หววคาดดงง่ือขขข้้วว้้วาาทนยยา่งง. ตสฺส ทกฺขิณปสฺเส สวุ ณฺณมยานิ ปจฺ ปตฺตสตานิ
อเหส,ํุ วามปสเฺ ส ปฺจ ปตฺตสตานิ, ตณุ ฺฑํ
ปจ,วาปฬตมฺตยนํ,าฬอิโกยฺขีนริ ชมตณมิมยยา,านติ, ถตาถชางคฺฆีวาา. จ ปิ ฺฉานิ
อปนวไหดสิ.ตกรั ้เะายถปเพขก็งออออ(ูกนอาอนล....รแน.บรงนัแร้ลเกมขชาแสเเส้วปคบยวันลนยีฯ็กรงนูฯ้อวแง่ือทนะดสนัหง.นั้ตว้ัเอแ)ง่ปปยวทห.ยเ็รนข์อมนรง่ะอ่ ้ทางัพพิใกดมคไชิพยยนับัปปน่์ ย์งู๕แแ(รกต์ดอหาลยดเ้วัวนักง่้ปวงู้ยวยดเฏ็นศยืนส้ฯาขรรใรทนู่ฯาษนอ�ำี่ใแวงแทฐกหกมพี)า่ลง่ะีรมใ้นนขาหกนนอั่คบ้แล.ปเาลนทาีมกเ้วยียงสีโแอวีย(กยกหดงฏยอ่รง่กแิะอ่มกหกึ ทมรเ๙กง่ปะ�ำรภ้อ็้นหู)เูงซใไมขเแง่ึหปปาอ่หค็้เทนมปฯง่ววปั่็ดานขรมนคอระทตา่างมรี่แแวนาีอกหหาณนัะงงง่่ โส วิสาขาย มตฺถกมชฺเฌ ปพฺพตกเู ฏ €ตฺวา
นจฺจนปมตยฺตโูนราฬวิสยิ หสขสฺ าสยสฺ ต.ิ สทฺโท ทิพฺพสงฺคีตํ วยิ
ปจฺ งฺคกิ ตรุ ิยโฆโส วยิ จ ปวตฺตต.ิ
สนฺตกิ ํ อปุ คตาเยว ตสสฺ อโมรภาวํ ชานนฺต.ิ
ปสาธนํ นวโกฏิอคฺฆนกํ อโหส.ิ
สตสหสสฺ ํ หตฺถกมมฺ มลู ํ ทียิตฺถ.
เ๕(ด((แทอซใดดซซซห้้หงึ่นัววองงงึ่่่ึึืออ้รแยยง่งเร้ลรอนตนัล้ส้แเดอออ้อคย้ม็เวดำ�้ยาย.ตแรทแรดยงแแื่ม็อหซหดม.้วหแห(งงดง่ึ่ง่หซยลง๔่อง่รเ้(เวงึ่กเเ้าะกซอเปุกนยรกเวผงึ่วย้อศวอกยขวียร้ียาแยีย้รย้ราใียอนอนหษณนสา่วแนยนังง่สฐหแ์มทนเสทีาท(ง่กหท.ีไซ�ำน.ัรเก)้.ถวง่.กง)เแ่ึ )๕รียร๕เแรวหกเะ็๕จ้นอลมียอทง่วแยะ๕อ่ือนขียนั�ำลอทผแ้นใัานแเ้นวัท.หหาตวเลดเต.้ลสมอง็่๕ต)ท้ว้วม็ซเเานัด๕ม็ก.ปยงึ่)ดล้อเวซ็วดไนไต้อีวยนัห๕ง่ึียทซ้วตม็ยนันกเมนงึ่ยย้ตนดภเาำ�รอภ้ธต้ม็้อวรอานฯั(รทาม็ตย้ดซยชอรเช.ดร้ภตงมึ่นยวแ)นะ้รวยหม็าะ้(อเะย๕ชกแซอตง่ดอยภเนกงหึ่น้ัรวกนแัรีาย่นะายเอ้วอหเปชอมปาผปนัียย็ง่นนนงั้็ณานนเเแวตะวกเเอวหพปสิะกิอทม็วนักิ็ง,า่ือนานัีย.ดสเาขรธก๕วไนเ้วรำ�ปแดาิดิกวแยเ็้นหอในรยีาาหทนห็จนันง่ัรนว้ง่.�ำ้ทแแแ้)โเิกเมตดทลลงหอไา๕มิ็นนดัย้้.ววงง่ร)้ “กิสฺส ปน นิสสฺ นฺเทน ตาเยตํ ปสาธนํ
ลทฺธนฺต.ิ สา กิร กสฺสปสมมฺ าสมพฺ ทุ ฺธกาเล วีสตยิ า
ภิกฺขสุ หสฺสานํ จีวรสาฏกํ ทตฺวา สตุ ฺตมปฺ ิ สจู ิโยปิ
รชนมปฺ ิ อตฺตโน สนฺตกเมว อทาส.ิ ตสฺส
จีวรทานสฺส นิสฺสนฺเทน อิมํ ปสาธนํ ลภิ.
อิตฺถีนํ หิ จีวรทานํ มหาลตาปสาธเนน มตฺถกํ
ปปโฺ ปต,ิ ปรุ ิสานํ อิทฺธิมยปตฺตจีวเรนาต.ิ เอวํ
เมทหยาฺยเสธมฏฺ มฺ€ี ํ จตหู ิ มาเสหิ ธีตุ ปริวจฺฉํ กตฺวา ตสสฺ า
ททมาโน กหาปณปรู านิ ปฺจ
สกฏสตานิ อทาส,ิ สวุ ณฺณภาชนปรู านิ ปจฺ
สกฏสตานิ รชตภาชนปรู านิ ปจฺ ตมพฺ ภาชนปรู านิ
ปจฺ กํสภาชนปรู านิ ปจฺ สตุ ฺตวตฺถโกเสยฺย-
วตฺถปรู านิ ปจฺ สปปฺ ิ ปรู านิ ปจฺ เตลปรู านิ
ปจฺ ผาณิตปรู านิ ปฺจ สาลติ ณฺฑลุ ปรู านิ
ปจฺ นงคฺ ลผาลาทอิ ปุ กรณปรู านิ ปจฺ สกฏสตานิ
อทาส.ิ
อขสอ..อง่ ไคมงปเวหไรแดาาาล้มยเ้ศวตินไร้ปอว(ษซา่งแงฐึ่กลบี(า(อ้วคุยร.คงัดดคบล้วังวคุ)ยนาคสวมี ้ลตปัู่ ไค)ถดรดิ ะใ้ชุม)หต่ือีแ้ใอแูโลหนยห้้วแ้นา่ง่ ลงเร(แ้นวมือกี ้ซีอนว่เง่ึยศา่ ขเ)ู่รคอ(ษแรอง่ืกอฐ.บ่เงีนธรคุอาิดันค้ปุ าดลกข;งอัรอนื่นณเงพี ้ใเ์ท(รนรดงาัา้้ทวปนะย่ีแวนัเ้คหหง)�ำง่ ตทอธ)ุน.ิดยวฯันาาา่่้ เอวํ กิรสสฺ อโหสิ “มม ธีตาย คเคตหฏทฺ €ฺวาาเนรํ
`อสเุ กน นาม เม อตฺโถติ มา ปรสสฺ
ปหิณีต;ิ ตสฺมา สพฺพปุ กรณานิ ทาเปส.ิ
ผลิตส่อื การเรียนรู้ โดยโรงเรียนพระปริยัติธรรม วดั พระธรรมกาย 55
อ. มหาเศรษฐี ได้ให้แล้ว ซง่ึ ร้อยแหง่ รถ ท. ๕ ตงั้ ไว้ ซง่ึ นาง อนอทติลทิหยสฑฺงาโาสฺกเเสฺฒปอโิ,เนรสกนฺตวหกฺตโิณสส“ยิโเฺสฺมฺณอยปึตรทรโฺตเิจภาถวกาิสจเชราสิรโิกนพยถาฺตฺพาโโิตยานย€ลิ หเงปาฺอกเตอทาปอลฺวรานปทงาสฺฺกตปาฺ.ิ โิโสฏปรยิ,นิมฺตณฺจโิ ยฺฑโภ“ิตรเเวถอาชิจสตนตรตฺตถฺตสิ ากาิโโฺ นตสยาิิ
วรรณทาสี ท. สาม ๆ ผ้ปู ระดบั เฉพาะแล้วด้วยเครื่องอลงั การทงั้ ปวง
บนรถ คนั หนงึ่ ๆ, ได้ให้แล้ว ซงึ่ หญิงผ้รู ับใช้มีพนั ที่สองด้วยทงั้ กงึ่
เป็นประมาณ ท. (ด้วยค�ำ) วา่ (อ. เจ้า ท.) มีประมาณเทา่ นี ้(ยงั ธิดา
ของเรา) ให้อาบอยู่ ให้บริโภคอยู่ กระท�ำให้พออยู่ (ซง่ึ ธิดา ของเรา)
จงเที่ยวไป ดงั นี ้ฯ
ครัง้ นนั้ อ. ความคดิ นน่ั วา่ อ. เรา จกั ให้ ซงึ่ โค ท. แกธ่ ิดา ของเรา อถสสฺ เอตทโหสิ “มม ธีตุ คาโว ทสสฺ ามีต.ิ
ดงั นี ้ได้มีแล้ว แก่มหาเศรษฐีนนั้ ฯ
อ. มหาเศรษฐีนนั้ ยงั บรุ ุษ ท. ให้รู้ทวั่ แล้ว วา่ แนะ่ พนาย อ. เจ้า ท. เอเจภทฬโูุ ถภรวิโ,สยชโุสสเอปสฺควสเหํ ฺเปทสต€ฺวสุรฺวิติาเาุ สกรตําตฏิเลฏิฺ€วฺ€อถวิ ถาเ,รภ,ณิตรคฺวปิสาาาถุเวปลุีนฺสโํ ตติ ํ ตีสกโุ ตอ“เรสคุคยภจาปฺยวฺมฉราเุํตถตถฺเคสาตตนุ ิ.ฺตภต€ํุ สิเาณมโฺเนสา,
จงไป, อ. เจ้า ท. เปิ ดแล้ว ซง่ึ ประตู แหง่ คอกน้อย จงยืนถือเอา
ซง่ึ กลอง ท. ๓ ในคาวตุ ท. ๓, อ. เจ้า . จงยืน ในข้าง ท. ทงั้ สอง ในที่
มอี สุ ภะเป็นประมาณ โดยสว่ นกว้าง, อ. เจ้า ท. จงอยา่ ให้ เพอ่ื อนั ไป
สทู่ ี่อื่น จากที่นนั้ แก่แมโ่ ค ท., อ. เจ้า ท. พงึ กระท�ำ ซงึ่ สญั ญาแหง่ -
กลอง ในกาลแหง่ แมโ่ ค ท. ยืนแล้ว อยา่ งนี ้ดงั นี ้ฯ
อ. บรุ ุษ ท. เหลา่ นนั้ ได้กระท�ำแล้ว อยา่ งนนั้ ฯ เอภกรํสิส,ุเเตตปฺนุ ตคํตอถาคิ กวาาํสีนว,ุํ ตอุ ปกํวคนุํสชตโ.ุ ตอกฑาเฺฒนลิกโปยฺขถุ ชมลุนิตโํฺวตคาคตมกคานาเลวตุ ฺจเํ ภนคริวติสากเารฺเสลํ.ุ ํ
อ. บรุ ุษ ท. เหลา่ นนั้ ได้กระท�ำแล้ว ซงึ่ สญั ญาแหง่ กลอง
ให้กาล ในกาลแหง่ แมโ่ ค ท. ออกแล้ว จากคอก ไปแล้ว สนิ ้ คาวตุ
หนง่ึ , ได้กระท�ำแล้ว ซง่ึ สญั ญาแหง่ กลอง ในกาล (แหง่ แมโ่ ค ท.)
ไปแล้ว สนิ ้ โยชน์ด้วยทงั้ กง่ึ อกี , แตว่ า่ (อ. บรุ ุษ ท. เหลา่ นนั้ ) ห้ามแล้ว
ซงึ่ การไป โดยสว่ นกว้าง ในกาล (แหง่ แมโ่ ค ท.) ไปแล้ว สนิ ้ คาวตุ
๓ อีก ฯ
อ. แมโ่ ค ท. ได้ยืนเสยี ดสซี ง่ึ กนั แล้วกนั อยแู่ ล้ว ในที่ มีคาวตุ €าเนเอวคํ าวโิ ทยีฆโตอฺตมคิ าวฺ เุ ตํ นปิฆถุ ํสลุ นโตฺตโิ ยอสุ ภอมฏตฺ€ฺเสํ ต.ุ
สามเป็นประมาณ โดยสว่ นยาว มีอสุ ภะเป็นประมาณ โดยสว่ น
กว้าง ด้วยประการฉะนี ้ฯ
อ. มหาเศรษฐี (ยงั บรุ ุษ ท.) ให้ปิ ดแล้ว ซงึ่ ประตแู หงคอก ทฺวารมํ หปาิ ทเสหฏถฺ€าี ติ “วมชมทฺวาธรีตํ ปุ ิ ทเหอาตเฺตปกสา.ิ คาโว อล,ํ
(ด้วยค�ำ) วา่ อ. โค ท. มีประมาณเทา่ นี ้ เป็นสตั ว์เพียงพอ แก่ธิดา
ของเรา (ยอ่ มเป็น), อ. เจ้า จงปิ ด ซง่ึ ประตู ดงั นี ้ฯ
ครัน้ เมื่อประตนู นั้ (อนั บรุ ุษ ท. เหลา่ นนั้ ) ปิ ดแล้ว, อ. โคตวั จ เธตนสโุ ฺมยึ ปจิ ทหิเอตปุ, ปฺ วตสิ ติาขฺวาาย นปิกุ ฺขมฺ สึ ผ.ุ เลน พลวคาโว
มีก�ำลงั ท. ด้วย อ. แมโ่ คนม ท. ด้วย กระโดดขนึ ้ แล้ว ออกไปแล้ว
ด้วยผลแหง่ บญุ ของนางวสิ าขา ฯ
เมอ่ื มนษุ ย์ ท. ห้ามอยนู่ น่ั เทยี ว, อ. แมโ่ คตวั มกี ำ� ลงั ท. มพี นั หกสบิ ตอพเตลหฺตวสคมก.ํุ าานโสุ วพสฺ าลนจวํวจสฺฉฏานฺ,€ิวสิ าตหเารสสนฺสํฺตาาเธนนเเธมนู นวํ โ,ุ อยสุ ภจาสฏนอฺ€ิกนิสฺขพหุ นสนฺตฺสฺธาาา,
เป็นประมาณด้วย อ. แมโ่ คนม ท. มีพนั หกสบิ เป็นประมาณด้วย
ออกไปแล้ว, อ. ลกู โคตวั มีก�ำลงั ท. มีประมาณเทา่ นนั้ (ออกไป-
แล้ว), อ.โคอสุ ภะ ท. ของแมโ่ คนม ท. เหลา่ นนั้ เป็นสตั วต์ ดิ ตามแล้ว
ได้เป็นแล้ว ฯ
(อ. อนั ถาม) วา่ ก็ อ. โค ท. ไปแล้ว อยา่ งนี ้ ด้วยวิบากเป็น “กิสสฺ ปน นิสสฺ นฺเทน เอวํ คาโว คตาต.ิ
เครื่องไหลออก แหง่ กรรมอะไร ดงั นี ้ฯ
(อ. อนั แก้) วา่ (อ. โค ท. ไปแล้ว อยา่ งนี)้ ด้วยผล แหง่ ทาน นิวาเรนฺตานํ นิวาเรนฺตานํ ทินฺนทานสฺส ผเลน.
(อันนางวิสาขา) ถวายแล้ว (แก่ภิกษุหนุ่มและสามเณร ท.)
ผู้ห้ามอยู่ ๆ (ดังนี)้ ฯ
ได้ยินวา่ ในกาลแหง่ พระสมั มาสมั พทุ ธเจ้าพระนามวา่ กสั สปะ วสีสตตฺตยินสาาฺนํภกิกิรธฺขีตกสุ าสหนสฺ สํ ปสฺ สกามนนมฺํิฏฺา€สปามพฺ สฺจทุ โงคฺธฺฆกรทสาาทเลสาี นกํิกนิสาทมสฺ ทรมหาตุ นฺโฺวาา,
อ. นางวสิ าขานนั้ เป็นผ้ทู รงพระนามวา่ สงั ฆทาสี ผ้เู ป็นพระกนิษฐา
ของพระธิดา ท. ๗ ของพระราชา พระนามวา่ กิกิ เป็น ถวายอยู่
ถวายซงึ่ รสแหง่ โค ๕ แก่พนั แหง่ ภิกษุ ท. ๒๐,
56 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยญั ชนะ และ บาลี
วหไขมจเม(จ(แเขจมพยซมิบกว้องงกัาีีรคงึ่อ่่ือรจอไ่นสง่ธมกาวชปามภดเยัิดกอขลาออใ(ศนะเเอิกา่แนวนเมาัา่ถย.ปเรปไ.จษหาวกอร็ิทดษู่โ็นปนยวงักคขตุหาร,.ฐ)เแวา่)เ่อออลอดศุนคี(ทดา่ล(อยงอแผะงรัอกมุ่รอ้งว.ัด.ษน้กไห่ืไูอ(.ลนนั)รแมฉิอชแที(ง่ฐงพ้า่ใทียม.น้ัเไ่ดทนไลไี.นวพอปอ่าห่้ด้,งรวัชแดก(กนลื่อท้มอลัถนพอนล้วาใและอ.ยเอวีนยั้นว)ย้ลปฯตา่นัทาู่อท์มบๆ็ธผเวนวก่ยร.เกปว.ิีปดรุ้)้แมไาูู่)บ)ัแด็าุ่ษนม,าล(รแ่ือลงผซัไะทใ่้อหวดส้มขนอวอ้ทงึ่คใูมี่ข).้ง่วาอคช.จี่.,.ร้ฯานึท)ยม้งน่รดเัท(กณวพโแาต่เธเหเแาภรา่พิจณนลิด่ือร้ทเาาจสทชท่ือ้ัสวนาอม,.รงแน)ง(ัอสา่แน้นนัแเัออ้ลปทพนะนยลัู่ผนัลไย้.ะดนว.้ีอรปาว้ไ้เู้วู่ทป้งปาวีน)ดทนเั,้ทห็าะ(ยน้เไว่ีคเวกาอสปวศลกป(ปยไา่อสอบัน็ัา่ีปา่รบนันรแ.ษอทนทแะกขอสนั่ดล.มดกา่น.ฐัอขบั.ง่้้เวะ้น้ีทโ้าใวไงอเดยผทภปอรหปรยยียน้วธ้าิกูาฉอ้ชดแท,ธงัวนิย่ัดสรกนะใลจแิด.แคะ)าดจีน้ไละะวาตทขจวปใงั้ีไนขวท(้ว่หฯอาดนัอ�ำมยแอี.า่้้มซงเซ.แีเล่อ่้องฯปจเงึ่รงจึ่ภ้วมรเออิบ็บััคกนบรงาร.เนัาอดแแแวปขนารนเเ้าาลลลยว็ตอรรนนั่ บมนั่ย้้ะววาาางร)) ทหรานจฺ สามเณรานจฺ ปตฺตํ ปิ ทหิตฺวา “อลํ
อลนฺติ นิวาเรนฺตานํปิ , “อิทํ มธรุ ํ, อิทํ มนาปนฺติ
อทาส.ิ
เอวํ ตสสฺ นิสฺสนฺเทน ตา วาริยมานาปิ คาโว
นิกฺขมสึ .ุ
เเสวยฏฺฺย€เภิาสวรฏิจยฺ €ฺจาินกาอราาห เอตฺตกสฺส ธนสฺส ทินฺนกาเล
กกึ ารณาต.ิ “ตมุ เฺ หหิ มยหฺ ํ ธีตุ สพพฺ ํ สวํ ทิ หติ ,ํ
ปน ทาสทาสโิ ย น สํวทิ หิตา,
“มม ธีตริ สสเิ นหนิสสฺ เิ นหานํ ชานนตฺถํ,
อหํ หิ ตาย สทฺธึ อคจฺฉมานเก คีวายํ คเหตฺวา
น ปหิณามิ, ยานํ อารุยฺห คมนกาเลเยว ปน
`เอตาย สทฺธึ คนฺตกุ ามา คจฺฉนฺต,ุ มา อคนฺตกุ ามาติ
วกฺขามีต.ิ
ดแไซดหงึ่ัง้ฟโนง่ อัผงีอค้วแวัร.นาลงั้ทรั่ง้เนวักศแนั้วษซรลา่ษง่ึ้(าวอโฐอแซ.ีชใวนเง่ึ ศื่อนามะ่ รวทหรแษา่้รมอขฐมยง่ีอ)ิคาอง(ทาค.ยเรศดินอังะรแธนัี ้ษดลิดแ้้วฐว(ามอ)ียช้นนัว่ือๆใีา่ห้วหนยา่ญอ้นง่ัธอ่.ั่งแิงนมธ)แลดิญค้ลวชาว้ชวื่อรขยใั วอนดใา่ ฯงหงนัผเน้รอ้ทอู าีง้ยี่ฯใอจกอู่ นกััลยไไู้่ปมใไมน่ ใดนตีร้ใะวรหหนัะ้แพกวลา่ลูร้วุ่งง- อถ “เสวฺ มม ธีตา คมิสฺสตีติ คพฺเภ นิสนิ ฺโน
ธีตรํ สมีเป นิสีทาเปตฺวา “อมมฺ ปติกเุ ล วสนฺตยิ า
นาม อิมฺจ อิมจฺ อาจารํ รกฺขิตํุ วฏฺ ฏตีติ
โอวาทํ อทาส.ิ
ธนอฺชยยมเสปฺ ฏิ ฺ€ิโนมิคาโอรเวสาฏทฺ€ํ ี อนนฺตรคพฺเภ นิสนิ ฺโน
อสโฺ สส.ิ
แอลสผอใกอไอพอไ(หนทปบกมนม้ห....น้ลบดอัูนมงาร่ัังึ้โรพ่ต่ปพะนงยงา่่ภาหาเเดะไททม,ไธรวงึวยอ่อูึงอฟญชทจฟมะินดวียแงาใ(ย,บ.นด�ำกอีรใดิง(หลณว�าำู่น)ะอเนา(ลนูั้,ขอา้วศใชอใ้(อคนัดภนแใหอ(อหออร่ือนัใมนแ(าวหงหัาตงษ้กนญันปัอวหหมา่นกภยขญง่รไา่หฐ.เ้รดเญิ้งีโ่ีปาปชพใะาป้ผะีถญวกิงงันพ็กย็นแปน้อ่ชิ้นงอูาชตนัฏชใลใิูงเมมผ)ุครวย่ืผอถีจนื่อิน้แะ้คชา่น(ว๙้ัาก่อู่วรูุ้าผวภชอดหอื่)อัรบแา่นนัยัไา(้่้่ือูไอนาัันบพอเังป่นวห้ัผร่ผูแมปวย.ใหพาใ่้นอกัแอหูงงแ่ึ้ลอู็นา่่ในนหโผญใจอ่งลลหยล้ญหวยผทต้ห้อปแอูณุ้ผ้าว่อ่วูญ้้อ่อิููงอษร้ลกิงยรววไั(ย)ใะยยเยใ้ะแิซงว,สอู่นปซู่กน่อจูู่มู่ใ,กรไชอ็ยใอทงึ่นชซ้ชลูนวมะย,น่ชาื่อนธ่(ู.่ืองา่ื่่ึอเนัเแตู่พ่ณอ(นตวคิดกใแโมวไอวใหรรอา.่งนึ)รริดฟาลนาุ่่งา่ก.ะง่ใื่ผะอวผใต้ขผขววผใตพหกลหโ้กาอู้งใูน้รนนึึั้ตดอูทอู้ร้้ลูาเอ้่ทอหลแูยซะขภ้ะยวถยงษแผ้าลแอกงึ่อู่้แากยอาู่มอุู่หบยธน้วัหวยลูยกไลยูเอยยีอิด)งป่ดึแคนับ่งู่แ่่ธู้นแยซันู่พู่ยพาหพแริ)หด้าใใหกงึ่อห่ืา่ใออ่ลใงง่ึนนองาง่ท(อขงน่กนงใเ้งผญวอพผตตพ(สรสนยึหภปตข้แวันััพวอ่ัรร(นิบ้งิอา่่แอาร)รกอะะ(ท)ซผยงาผละพะแยง่ชนกกังชา่่ึนนวั์พขโ้ดกขววกัใงึนกลลููกหนื่)อีีอ้น)าลบงูนึั่้ช้ ยส)ฎแแุวฏญวงนพ,แนอชพพผทา่งหหยัู่มิพ่าง่ัหเิื่องน)๕เ(้ไงูึ.างึงง่่จผพสอร))แมง่ผวบบพพน้๔สสา้ะูนอ.ีพนา้่ใใู่พช�ำรรบบออ่่ ยียหหมะ่วอ่ใิโทื่อเเางึผผาารปนภ์ู้้่อตแัออหผชใว.ทยยอววัั็๘มหทนคยถยยวาาา่ั )),,.,้่ีูุูู่่่่ โสปิ นเาสมฏฺ€อี นธฺโตีตอรํคฺคเอิ วํ โอวทิ “อมฺม สสรุ กเุ ล
วสนฺตยิ า พหิ น นีหริตพฺโพ,
พหิอคฺคิ อนฺโต น ปเวเสตพฺโพ, ททนฺตสฺเสว
ทาตพฺพํ, อททนฺตสฺส น ทาตพฺพํ, ททนฺตสสฺ าปิ
อททนฺตสสฺ าปิ ทาตพฺพํ, สขุ ํ นิสีทิตพฺพํ, สขุ ํ
ภุ ชฺ ิตพฺพํ, สขุ ํ นิปชฺชิตพฺพํ, อคฺคิ ปริจริตพฺโพ,
อนฺโตเทวตา นมสฺสติ พฺพาติ อิมํ ทสวธิ ํ โอวาทํ
ทตฺวา ปนุ ทิวเส สพฺพา เสนิโย สนฺนิปาเตตฺวา
รคตามเุ หชเฺ เตหสฺวหนาิ าย“สโเสจมเชธเฺเตมฌพคฺโพตตฏอิฺฏ€าฺ€วเนตฺวธกาีตฏุ ุมุ นพฺโทวิเกโโสกฏิออปคปุ าฺฆปฺฏนชิโภเฺชกเตนค,ิ
มหาลตาปสาธเนน ธีตรํ ปสาเธตฺวา นหาน-
จณุ ฺณมลู กํ จตปุ ปฺ ณฺณาสโกฏิธนํ ทตฺวา ยานํ
อาโรเปตฺวา
ผลิตสอื่ การเรียนรู้ โดยโรงเรียนพระปรยิ ตั ิธรรม วดั พระธรรมกาย 57
(ยงั บรุ ุษ ท.) ให้ยงั กลองให้เทยี่ วไปแล้ว ในบ้านอนั ตนบริโภคแล้ว ท. ปส“มารุ มมเกตตธฺเสตีตฺสสราุ สสจทาทุ ฺธมฺทึนสฺตคสานุ ฺตอกุ ภตาตฺุตมฺตโานคาคเจมสฺฉสนนุ ฺตฺตเเภตูกร.ิสิุ จฺ าอรนารุ เาปธส-ิ
๑๔ มีเมืองช่ือวา่ อนรุ าธปรุ ะเป็นประมาณ อนั เป็นของมีอยู่ แหง่ ตน
โดยรอบ แหง่ เมืองชื่อวา่ สาเกตุ (มีอนั ให้รู้) วา่ (อ. ชน ท.) ผ้ใู คร่เพ่ือ
อนั ไป กบั ด้วยธิดา ของเรา จงไป ดงั นี ้(เป็นเหต)ุ ฯ
อ. บ้าน ๑๔ ต�ำบล ท. ฟังแล้ว ซง่ึ เสยี งเทียว ออกไปแล้ว ไมย่ งั อนสอมยกุิกฺโฺกฺหฺขยามธสาเรนกสชทึ ํ ํส.ฺุทก.ิํ ชฺสอตยตุิธฺวเาฺวาสตาฏวิฺ€โถีป“จิกอทุํ มรฺทหฺอสนาฺโคกคุ าํ นมฺตอาจฺวยาฺยกมาิยญเิคตาฺจหริคิเสมสฏอนทฺเ€กสฺธิโานเึ สเลตธีตฺวกจารํึ
อะไร ๆ ให้เหลือ (ด้วยความคดิ ) วา่ อ. ประโยชน์อะไร ของเรา ท.
ในท่ีนี ้ในกาลเป็นที่ไป แหง่ แมเ่ จ้า ของเรา ท. ดงั นี ้ฯ
แม้ อ. เศรษฐีชอ่ื วา่ ธนญชยั กระทำ� แล้วซง่ึ สกั การะ แกพ่ ระราชา
ด้วย แก่เศรษฐีชื่อวา่ มิคาระด้วย ตามไปแล้ว หนอ่ ยหนงึ่
สง่ ไปแล้ว ซงึ่ ธิดา กบั ด้วยชน ท. เหลา่ นนั้ ฯ
อ. เศรษฐีช่ือวา่ มิคาระ นงั่ แล้ว บนยานน้อย ไปอยู่ ข้างหลงั คจฺฉนมฺโิคตารเพสลฏฺก€าี ยํสพทฺพิสวฺปาจฺฉ“โตเก นยาาเนมเเกตติ นปิสจุีทฺฉิติ.ฺวา
แหง่ ชนทงั้ ปวง เหน็ แล้ว ซง่ึ หมแู่ หง่ พล ถามแล้ว วา่ อ. ชน ท. เหลา่
นนั่ ช่ือวา่ เหลา่ ไหน ดงั นี ้ฯ
(อ. กรรมกร ท. กลา่ วแล้ว) วา่ อ. ทาสีและทาส ท. ผ้กู ระท�ำซง่ึ “สณุ ิสาย โว เวยฺยาวจฺจกรา ทาสีทาสาต.ิ
ความขวนขวาย แก่หญิงสะใภ้ ของทา่ น ท. ดงั นี ้ฯ
(อ.เศรษฐี กล่าวแล้ว) ว่า อ. ใคร จักเลีย้ งดู ซึ่งชน ท. ปทปสลนสฺาเต“ปเ“ีตออถิตเ,ปฺตอถอเาก,ปหล. มายโากนวฺเตาเรโอปถิโ,เตสสพฺสนลติกเ,ิฺกมฑวฺฒโปพถเาลถตสต.ิ ฺสฺวาวสิ ภาตขเฺตตาํ
มีประมาณเทา่ นี,้ อ. เจ้า ท. โบยแล้ว ยงั ชน ท. เหลา่ นนั้ จงให้หนีไป,
อ. เจ้า ท. จงคร่าออก ซง่ึ ชน ท. ผ้ไู มห่ นีไปอยู่ จากท่ีนี ้ ดงั นี ้ ฯ
แตว่ า่ อ.นางวสิ าขา กลา่ วแล้ว วา่ อ. ทา่ น ท. จงหลกี ไป, อ. ทา่ น ท.
จงอยา่ ห้าม, อ. พลนนั่ เทียว จกั ให้ ซงึ่ ภตั ร แก่พล ดงั นี ้ฯ
อ. เศรษฐี, ครัน้ เมื่อค�ำอยา่ งนี ้ (อนั นางวสิ าขา) แม้กลา่ วแล้ว, เโเออปเตถตฺตาหเเเสกปิ ฏอหตฺ€ตีตฺวี,ฺโาิ ถค,เอเปโหวกลํตาฺวเวเอาปตุ เตตฺเตปฺวโปาาปิ ย,เสา“สอสเส.ิมสฺ สตมฺ เีตกิ เล“นฑอตลฺฑฺถํ ทุิ ณออฺฑมมาหหฺฺ ทาาีหกกิํํ
กลา่ วแล้ว วา่ แนะ่ แม่ อ. ความต้องการ ด้วยชน ท. เหลา่ นนั่
ยอ่ มไมม่ ี แก่เรา ท., อ. ใคร จกั เลยี ้ งดู ซง่ึ ชน ท. เหลา่ นน่ั ดงั นี ้
(ยงั กรรมกร ท.) ให้โบยแล้ว (ด้วยวตั ถุ ท.) มีก้อนดินและทอ่ นไม้
เป็นต้น (ยงั ชน ท. เหลา่ นนั้ ) ให้หนีไปแล้ว พาเอา ซงึ่ ชน ท. ผ้เู หลือ
ได้ไปก่อนแล้ว (ด้วยความคดิ ) วา่ อ. พอละ ด้วยชน ท. ผ้มู ีประมาณ
เทา่ นี ้มีอยู่ แก่เราท. ดงั นี ้ฯ
ครัง้ นนั้ อ. นางวิสาขา คดิ แล้ว วา่ อ. เรา นง่ั แล้ว บนยาน ปจินวิสฺเตสิอสสฺถิ ามวิ,สิ “าปอขฏทุ าิจาฺฉหนุสฺนารยวเถตานฺถีนส€ตมฺคฺวรึ าทตฺวน.ิารุ ํ โขสมปฺ นติสฺตที กิตาฺวเลา
(อนั ปัจจยั อะไร ๆ) ปกปิ ดแล้ว จกั เข้าไป หรือหนอแล, หรือวา่
(อ. เรา) ยืนแล้ว บนรถ (จกั เข้าไป) ดงั นี ้ ในกาลแหง่ ตนถงึ พร้อม
แล้วซง่ึ ประตแู หง่ เมืองช่ือวา่ สาวตั ถี ฯ
ครัง้ นนั้ อ. ความคดิ นนั่ วา่ เม่ือเรา เข้าไปอยู่ ด้วยยาน ป“เ€ปอเตญอวตฺวิสสสิฺญาสสอานสฺ ถาาาฺตานวยสิยวกติสคฺสิราฺถสฺราส,อํีวตกวนาีตปลิสสจุ .ิามนาโิฺฉเวนขคหอวสิ าตรกิา.ิสทลาฺสตโตนวหิาาิสสมปาอิ อ,ขสาาตหายเฺตํสธอ“า.นุปวนรสฏูํปฺสิสจาฺฉมทนปฺ อสฺนตวยฺเยิฺตเสสําึนโเสนสฺตมนีทปฺ ิสรตวฺเเมนฺตถาิ
(อนั ปัจจยั อะไร ๆ) ปกปิ ดแล้ว, อ. ความวิเศษ แหง่ เคร่ืองประดบั ช่ือ
วา่ มหาลดา จกั ไมป่ รากฏ ดงั นี ้ได้มีแล้ว แก่นางวิสาขานนั้ ฯ
อ. นางวิสาขานนั้ แสดงอยู่ ซง่ึ ตน แก่พระนครทงั้ สนิ ้ ยืนแล้ว
บนรถ ได้เข้าไปแล้ว สพู่ ระนคร ฯ
(อ. ชน ท.) ผ้อู ยใู่ นเมอื งชอื่ วา่ สาวตั ถโี ดยปกติ เหน็ แล้ว ซงึ่ สมบตั ิ
แหง่ สางวิสาขา กลา่ วแล้ว วา่ ได้ยินวา่ อ. หญิงนน่ั ช่ือวา่ เป็นนาง
วิสาขา (ยอ่ มเป็น), อ. สมบตั ิ นี ้ มีอยา่ งนีเ้ป็นรูป เป็นของสมควร
แก่นางวสิ าขานน่ั เทียว (ยอ่ มเป็น) ดงั นี ้ฯ
อ. นางวิสาขานนั้ ได้เข้าไปแล้ว สเู่ รือน ของเศรษฐี ด้วยสมบตั ิ อิติ สา มหาสมปฺ ตฺตยิ า เสฏฺ€ิโน เคหํ ปาวสิ .ิ
ใหญ่ ด้วยประการฉะนี ้ฯ
58 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยญั ชนะ และ บาลี
กทคแกว็งั้ าส่เใรมนนิ ้าควโทดดินั )ย.แผปหว้ถูกาง่่ งึนตพอาิ .รงส้อวเง่ ศิสมไรปาแษขแลฐาล้วีชน้วซอื่ นั้ งว่ึซมพา่ งึ่ าธรเแนคะลญรนื่้อวคชงรยับ(อขรไ.อรดณง้กชตรานนะกทาดทำ� รงัแ.)นลตี้ว้ฯาผซม้อู ง่ึ กยส�ำใู่กั นลกพงัารร(ะะดใน้หวคยญร-่ อาคตทิวเส จสสฺ า สกลนครวาสโิ น “อมหฺ ากํ
มธนหาสฺชกยฺกาเสรํ ฏอฺ €กี าสีตอิ ตยฺถตาโพนลํ นครํ สมฺปตฺตานํ
ปณฺณาการํ ปหิณสึ .ุ
น(ปอนร่ั นั ะเชทโอยนีย.ชวทนนฯ.์ใานเงหทวล่ีทสิ า่ งาั้นปขนั้าว)งนส(ยน่ัง่ ไงัเปทบแียคุ ลวค้วลใแ)นลตะใรสหะ้ง่ใกหไลูป้แแลทล้ว.้วอซกื่นง่ึรเะๆคทร�ำใ่ือนงใพบหร้รเปะร็นณนคขารอกนงามนั้รี วสิ าขา ปหิตปปฺ หิตํ ปณฺณาการํ ตสฺมเึ ยว
นคเร อฺมฺเสุ กุเลสุ สพฺพตฺถกเมว
ทาเปส.ิ
ขขรแจไดาอองก้วกใงง่นกหรดช้ออะ้ะนฉิ .งทซวนันหา่งึ่�ำท,าญวญแ.องตัลาวเิ.งถ้หวตสิทนุลาิา่ข(ดีา่ข้ซนอ้แวนางึ่ งยกนทชนั้ด่ปพนนั.้ ิฉรๆ่ีชจกะันาทงกวลใย.า่ห)าา่ ดรว้ขผอซฉังแอ้อูง.ึ่นะลงวย้นีวทด้ตัใู่ีา่้สิฉซนฯถน่งงนั่ึพนุ คไ,ีรท้ปแำ� ะอ.อกอน.นัจ่บยคทเงดิู่ รปใ่าาท็ซหนนงั้ึ่งข้ทสซเอรี่ทคนิงึ่ัก้ง.รวโดื่ดอตอัจฉิ ยงนถังนั บปใสนุ ,หรมกี ้อ้รแตค.ซณกิวทง่ึ่มรใาวา่หแากตัน้กเราปถดว่ ท็รนนุยัา.,ี ้ อิติ สา “อิทํ มยฺหํ มาตุ เทถ, อิทํ มยฺหํ ปิ ตุ เทถ,
อิทํ มยฺหํ ภาตุ เทถ, อิทํ มยฺหํ ภคนิ ิยา เทถาติ
เตสํ เตสํ วยานรุ ูปํ ปิ ยวจนํ วตฺวา ปณฺณาการํ
เปเสนฺตี, สกลนครวาสโิ น าตเก วิย อกาส.ิ
สเปว่ ็นนแแคมหรข่ังง่้ อนรางนั้ ตม้ราอี อฯ. าอชนัาอไนอยกแขหอง่งสนตัาวง์ผวิส้เู กาิดขแาลน้วนั้ ในไดค้มรรีแภล์้วขใอนงลนำ� าดงบัลแาตหวัง่ อถสสฺ า รตฺตภิ าคสมนนฺตเร อาชฺ วฬวาย
คพฺภวฏุ ฺ€านํ อโหส.ิ
ไใปห้แทลาอ้แว.ลนใ้วนาทงดว้่ีนวสิ ยนั้านขย�ำา้ งัมนนนันัา้ งไยลดงั ้าไทปใาแหสล้อี ้ทวา.บสใแทู่หล่ีเ้ถป้วอื็นเดอท้วาี่อยแยนลู่ �ำข้ว้ ออซนังง่ึตรป้อนรนนะนทั่ (ยปเี ทงัมีทยดี วา้าสฯมี ทฯท.). สา ทาสหี ิ ทณฺฑทีปเก คาหาเปตฺวา ตตฺถ
คนฺตฺวา วฬวํ อณุ ฺโหทเกน นหาเปตฺวา เตเลน
มกฺขาเปตฺวา อตฺตโน วสนฏฺ€านเมว อคมาส.ิ
ใมขสแเใปแปหนกอมง่ีรรล้้หวไอะบ่ง้แปือิหเมยงุตุอกรแยแามาาร.่พลลรณิใทเจอไ้ร้ววชศมงะ.นัห่(รซมก่ผยตใษนซง่ึรก้างูเักัขงง่ึึ่ฐะป,อลเขา่ีทช็ตจ้เน(้วาจื่อำย�งือเสวลไวไงัจผนวปาหบกา่้า้้อูอใสาวมคุนนัยท้์นยิคคซใทคู่.าจา(แงึ่ล.เสวคแรพหก)าอะดิลขล่นรมในั้แวะอา่หากรมลอนง้งักเซร้วีชนรวเะนัง่ึ้รห)ิญิส�ำทพ้)านัอวาอ�ำรใแา่ขอตะหอนัลดากต์้ยเตอ้วทขังแถ(ู่.งั้.น้ามซลซาอเดไีีอ้คงร่ึวง้ึ่ยปงัามอนใัตเู่แนนฉเงใเจใจลจีคหพว้น(กั้ล้วาเ้ลันราภปก้กู)ใสะหแ็ารนนวแภู่มะชทนเา่เลห้ทาผนพ.ึ่ง้อวย้ต�ปำูะรม.ใ)อาุร(ีรซนหยะะ้ฯนัองึ่ใแทญอังใยนสหบบหนัั หิกสงั ง่อมนุคส้ากมเย�ำร่คเะาณปืออมู่ใรลท็ภนนยะะา).ู้่ มธรุิควาหิ ราเสเรฏฺ€วี สนฺตปํปิตุ ฺตตสถฺสาคตอํ าอวามหนมสงกิ ฺคตลฺวํา กโรนฺโต
“นมคยฺคฺหสํ มเณอยสฺยุ านํปปิ ตฏิ สฺ€กเิ ตฺกนารํ ทีฆรตฺตํ
เปเมน โจทิยมาโน
กริสฺสามีติ เอกทิวสํ
อเนกสเตสุ นวภาชเนสุ นิรุทกปายาสํ ปจาเปตฺวา
ปจฺ สเต อเจลเก นิมนฺตาเปตฺวา อนฺโตเคหํ
ปเวเสตฺวา “อาคจฺฉตุ เม สณุ ิสา, อรหนฺโต
วนฺทตตู ิ วสิ าขาย สาสนํ ปหิณิ.
อสหเดแหลรท่งูาั ลิยนมะี่เาป่สโีิไอ้ไ็นอดนาป.ตนั้ว,ท้นแกิตอ่ีบาลตาป.ั ง้รวเิพิปวโตผภสิสอ่ะีย้โู ทคู่าผสนข่ีเวัดมแปขาา(็ลีอนนอยบ้วยทงนังั้นัา่อบี่อซฟงเยคุง่ึจเนังป่เูคลีเขแศ้็ปนลกอลร็ผน)้ษงว้รใูรทตฐซ่หาูปน.ี ง่ึเ้รวรน้คเอิงา่หชนั่�ำงแลื่อเเ(ลวรทาอ่วี้า่ยวียนา่.แกอเวนัช้ปลแ.น็พฯะนลแยร้วพลทะินรซดอ.ดะ)งึ่แูรอีแดหผลรลฉิ้เู้นัวห้ววนั ต้นนั ซ์เเตแทปพง่ึ ล์อ็.นร้วดเายจจงะัมอ่ ลานเมาหกกี แ้เเตหปปลทไุ็็ิรนน้วริ-. สา “อรหนฺโตติ วจนํ สตุ ฺวา โสตาปนฺนา
ออาริคยนสตาฺ ววฺ ิกาาเตหโฏอฺ€โลตเฏุกฺ€ตาวฺ า ห“เตุอฺววารูปาเตหสโิ ํรตโตฺ ภปชปฺ นวฏริ ฺห€าติ นาํ
อรหนฺโต นาม น โหนฺต,ิ กสฺมา มํ สสโุ ร
ปกฺโกสาเปสตี ิ เสฏฺ €ึ ครหิตฺวา อตฺตโน วสนฏฺ €าน-
เมว คตา.
ผลติ ส่อื การเรยี นรู้ โดยโรงเรียนพระปรยิ ตั ิธรรม วัดพระธรรมกาย 59
อ. อเจลก ท. เหน็ แล้ว ซง่ึ นางวสิ าขานนั้ ทงั้ ปวง ตเิ ตยี นแล้ว เโเสวคเฏตคฺ€มนอึ สเคจฺสตรลํหกอสึ าิมุสส“ากฺมวตึ ากิ ํตํ ฺวเคทํ มคหิสหหาฺวาปากนตาิกิ อฬสฺกกพฑณฺฺเฺฒพฺณํ านเึ าเปอลหอกตีติธปฺถ.ิ ปฺ, สหปมาเวเณรเสเสนสฺสว,ิ
ซงึ่ เศรษฐี โดยการประหารครงั้ เดยี วนนั่ เทยี ว วา่ ดกู อ่ นคฤหบดี อ. ทา่ น
ไมไ่ ด้ได้แล้ว ซงึ่ หญงิ อน่ื หรือ ?, (อ. ทา่ น) ยงั หญงิ ผ้เู ป็นสาวกิ า ของพระ
สมณะ ผ้โู คดม ให้เข้าไปแล้ว ในทน่ี ,ี ้ อ. ทา่ น (ยงั บคุ คล) จงให้คร่าออก
ซงึ่ นางวสิ าขานนั้ จากเรือน นี ้โดยเร็ว ดงั นี ้ฯ
อ. เศรษฐีนนั้ คดิ แล้ว วา่ อนั เรา ไมอ่ าจ เพอื่ อนั (ยงั บคุ คล) ให้คร่า ก“มมนอเิกธหรยปฺุกายฺยรฑาโฺยาสเย;หฺฒาทสาหอต“เํ นปรามุ าสตเฺปหเํ,ุนนรสิภากมมุนตฺกหิณสุาฺชาทีชตกฺหาิต.ิลุีมนฺวสยิาตโฺสาหฺวสาถสวุาอณาติเวมิ ฺณาสธเปํีตตาอาวตตชจยิาอิ นนํยุ จมิตอฺโินยตปฺวฺเเาฺเตโฺชตปตตเทนฺฺวววกาาาวํ
ออก (ด้วยเหต)ุ สกั วา่ คำ� ของอเจลก ท. เหลา่ นีน้ น่ั เทยี ว, (เพราะวา่ )
อ. นางวิสาขานนั้ เป็ นธิดา ของตระกลู ใหญ่ (ย่อมเป็ น) ดงั นี ้
(กล่าวแล้ว) ว่า ข้าแต่พระผ้เู ป็ นเจ้า ท. ช่ือ อ. หญิงสาว รู้แล้วหรือ
หรือว่าไม่รู้แล้ว พึงกระท�ำ ; อ. ท่าน ท. เป็ นผ้นู ่ิง จงเป็ นเถิด ดงั นี ้
สง่ ไปแล้ว ซง่ึ อเจลก ท. เหลา่ นนั้ นงั่ แล้ว บนอาสนะ อนั ควรแกค่ า่ มาก
เรม่ิ บรโิ ภค ซงึ่ ข้าวมธปุ ายาส มนี ำ� ้ อนั น้อย ในถาดอนั เป็นวกิ ารแหง่ ทอง ฯ
ในสมยั นนั้ อ.พระเถระผ้มู ีอนั เท่ียวไปเพื่อบิณฑะเป็ นปกติ “เจอสรวสนํ รฺุโวตอตสสิสปสฺ าฺมตคขึอํนาสนาฺตมจิเฺววิกเาสสยฺขสนิตอรุํ ํฏุํเอปฺอ€โายาวกวสีชตุ ิสม.ิฺต.ิปานิ ณนฺตา,ิฺฑจยาถ€ริตาิกาตโสฺเถโเตรถํรปํ ิปณทสฺฑิสฺสาฺวตยา;ิ
รูปหนงึ่ เท่ียวไปอยู่ เพ่ือบณิ ฑะ ได้เข้าไปแล้ว สนู่ ิเวศน์ นนั้ ฯ
อ. นางวสิ าขา ยนื พดั อยแู่ ล้ว ซงึ่ พอ่ ผวั เหน็ แล้ว ซงึ่ พระเถระนนั้
(คดิ แล้ว) วา่ อ. อนั (อนั เรา) บอก แกพ่ อ่ ผวั ไมค่ วรแล้ว ดงั น,ี ้ อ. พอ่ ผวั
นนั้ จะเหน็ ซงึ่ พระเถระ โดยประการใด ; ได้หลกี ไปยนื แล้ว โดยประการ
นนั้ ฯ
แตว่ า่ อ. พอ่ ผวั นนั้ เป็นคนพาล (เป็น) แม้เหน็ แล้ว ซงึ่ พระเถระ หกปโตุรุ ราฺวตณาโวีตสสิ ํิ อาขโขาปธาทนมตโุตข“ีตเฺวพถิ าภาอรโํุาลห“ทชฺ อ.ิสเเตตถฺวจิวารฺฉ.ํปถิ ทิเสมวฺภานสปสฺเิตโุอ,รปสมฺสยสนฺหฺโํตฺสํ สวโุนยิร
เป็นราวกะวา่ ไมเ่ หน็ อยู่ เป็น ผ้มู หี น้าในเบอื ้ งตำ�่ บริโภคอยนู่ น่ั เทยี ว ฯ
อ. นางวสิ าขา รู้แล้ว วา่ อ. พอ่ ผวั ของเรา แม้เหน็ แล้ว ซงึ่ พระเถระ
ยอ่ มไมก่ ระทำ� ซงึ่ ความสำ� คญั ดงั นี ้ กลา่ วแล้ว วา่ ข้าแตท่ า่ นผ้เู จริญ
อ. ทา่ น ท. ขอจงปรารถนาลว่ งเถดิ , อ. พอ่ ผวั ของดฉิ นั ยอ่ มเคยี ้ วกนิ
ซง่ึ ของเกา่ ดงั นี ้ฯ
อ. เศรษฐีนนั้ แม้ (ยงั ความโกรธ) ให้อยทู่ บั แล้ว ในกาล (แหง่ คำ� ) นน““อปิากิมรุมฺกาํ ฑโณสปฺฒกําโถยรต,านขีตสาิคอิํ ทฺคยออตณําิโีตมหตฺเิ€ํ.หวเหอิตุ วรฺตถรกูเก,ปฺขถเิตณมกเงอเายฺคตเวลลํ กหาอเติมลอฺถสธํ ฺมิวออาาสปเสจุ เิขตนเาคฺวตทาหฺวปกาาิํ
อนั นริ ครนถ์ ท. กลา่ วแล้ว นำ� ไปปราศแล้ว ซง่ึ มอื ในขณะแหง่ คำ� วา่
(อ.พอ่ ผวั ของดฉิ นั ) ยอ่ มเคยี ้ วกนิ ซง่ึ ของเกา่ ดงั นี ้ (อนั นางวสิ าขา)
กลา่ วแล้วนนั่ เทยี ว กลา่ วแล้ว วา่ อ. ทา่ น ท. จงนำ� ไป ซงึ่ ข้าวปายาสนี ้
จากทนี่ นั้ , อ. ทา่ น ท. จงคร่าออก ซง่ึ นางวสิ าขานนั่ จากเรือน น,ี ้ อ. นาง
วสิ าขานี ้ยอ่ มกระทำ� ซง่ึ เรา ชอื่ วา่ ให้เป็นผ้เู คยี ้ วกนิ ซง่ึ ของอนั ไมส่ ะอาด
ในกาลอนั เป็นมงคล มอี ยา่ งนเี ้ป็นรูป ดงั นี ้ฯ
ก็ อ. ทาสและกรรมกร ท. ทงั้ ปวง ในนเิ วศน์ นนั้ แล ผ้เู ป็นคนมอี ยู่ เวกกอสิมเุ ตถาภฺ ตฺตขตวโทเํุากกิสสาสยเาสมฺนนมขีึํวสตาหนวโฺโมตขถยิฺตยฺเสปถกํิสปนาอรุนวกินาสตวขฺนสฺาอฺถมีตนปุิ.าาิเปมคกว, าส,นถเนเํฺตทนาํุ สนหตวุสํวาฺวพิสตาหฺมเุ คพนเฺ ณหอฺตหาฺห.ิ ทหิ ิสาอฺสสทุ ต“กกต,ิ มตามฺตตมิ กถฺเุ ขโรนนตา
ของนางวสิ าขาเทยี ว ยอ่ มไมอ่ าจ เพอ่ื อนั เข้าไปใกล้ ฯ
อ. ใคร จกั จบั ซง่ึ นางวสิ าขานนั้ ทมี่ อื หรือ หรือวา่ ทเ่ี ท้า, อ. บคุ คล
แม้ผ้สู ามารถ เพอ่ื อนั กลา่ ว ด้วยปาก ยอ่ มไมม่ ี ฯ
อ. นางวสิ าขา ฟังแล้ว ซง่ึ วาจาเป็นเคร่ืองกลา่ ว ของพอ่ ผวั กลา่ ว
แล้ว วา่ ข้าแตพ่ อ่ อ. ดฉิ นั ท. ยอ่ มออกไป ด้วยเหตมุ ปี ระมาณเทา่ นนี ้ นั่
เทยี ว หามไิ ด้,อ. ดฉิ นั เป็นผ้อู นั ทา่ น ท. น�ำมาแล้ว ราวกะ อ. นาง
กมุ ภทาสี (อนั บคุ คล น�ำมาอย)ู่ จากทา่ แหง่ น�ำ้ (ยอ่ มเป็น) หามิได้,
ชื่อ อ. ธิดา ท. ของมารดาและบดิ าผ้ทู รงอยู่ ท. ยอ่ มออกไป นิกฺขมธรนมฺตา;ิ นกมาตาปิ ตนู ํ ธีตโร นาม น เอตฺตเกเนว
ด้วยเหตมุ ีประมาณเทา่ นีน้ นั่ เทียว หามิได้ ;
60 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยัญชนะ และ บาลี
เเพโใหหทนึงลลษกใาา่่าหนนจอล้หะนน.ััเ้้ มปเบ,ก็ยดนดิอิดงัทจา.โขด่ีมททนึข้ าษา่อดแนใงขังนกดนอท่ธทฉิ งี ิ้ด.ี่นนัดตา(ีฉิัง้ย้(ดไยนัขงั้ววงับอย้จแบงคุเงลหคุขคใ้ว้าคตหลพ้ลุห)ซนเ)มึ่งจใีน้ใดห้ดานหั่ ้ไิรจฉ้เร้ซอดทั้นอรงเีย้ง,ถเใรเวอิดรนียีย.กกมดกลทแืองัแา่า่ลนลวน้ขวี้แ้วฯอลซทซง้วงึ่.งก่ึ กก(วุฎฎุยฎุา่ ุมงมัุ มุ ถโพพทพ้าีีษีวทททา่น...นัอ้๘๘๘). เอเตเนว เม การเณน ปิ ตา อิธาคมนกาเล โอทฏโฺส€
อกปฏุุ มปฺุ พฺชฺชิเกต,ิ ปกฺโกสาเปตฺวา `สเจ เม ธีตุ หตฺเถ
โสเธยฺยาถาติ วตฺวา มํ เตสํ
€เปส,ิ เต ปกฺโกสาเปตฺวา มยฺหํ โทสํ โสธาเปถาติ.
ซเแยออรลง่ึนนกััือข้วขเงน้ปา)านึอ้น็วนมแ.วีป้มดลเา่ าดศง้งัวยงคันรอนาษซลี .้ฯสีงึ่ฐ้ (โวมเียทดา่(ีนงคัษก็ �ำบเ้ดิหปอคุขแ็ญนอคอลกผิง้ลงว้แเูเ))คดลนียวใก็้้วี ้หา่วหย้กรญใออ่้อินน.มงิงซถนเกนงึ่ราาลีีขย้ดจงา่อกอวงวงแนสิัคไลามเรซ้ปว่าขส่งึ่ ็นอาขะซนอ้วาองึ่ กิกพน่ัากาดเฎุ ซจยรมุ้แงา่ึอ่ดเหพมงัดผง่นีกก็ ท้ทนูี,ลห้ อ.งั่อา่ญบง๘ว. ริงทิ(โใน(ซภา่นกี ง้่ึนคกจลคอาาา่ท�ำลกยว).ู่ ปกฺโกเสสฏาฺเ€ปี “ตกฺวลาฺยา“ณอยํ ํเอทสาาริกกาเถตมีตงฺคิ ลกอาฏเฺล€ นกิสฏุ ทีมุ ิตพฺ ฺวิเกา
สวุ ณฺณปาตยิ ํ นิรุทกปายาสํ ปริภุ ฺชนฺตํ มํ
`อสจุ ิขาทโกติ วทต,ิ อิมิสสฺ า โทสํ อาโรเปตฺวา
อิมํ อิโต นิกฺกฑฺฒถาต.ิ
กไหซออขปบดอง่ึ..รากร้กพะิโองมพตภลทดยริไ((ิอ่า่คออะด�ำฉิา่ รผวเ้อ..,งนัูปถแซวันยนลรหงึ่ก(นู่ัขะ้จบ้วาแนฎุ ซหรองกัตญุวง่ึมุูปวง่ึงรมาว่่ พขิสืดอนี)า่ยใ้ขาาีฉินันใ้ด้่ืนาวขนันท,อแงัมแาคเอ.นตตัลพธย.รทีก่ภ้ปุว้เอ่ฯรันด้หาล่าาามเนฉิลพา่ะใมยเผนกัวเาค่นาื่อห้เแูลนียสจีพ้ค้ตล้ยปนัรว้รดิ้นุวิญอ่กระมแ)ีะมิน้เกดีนลถตวเอลงั�ำ้ควร้ซแาุ่น.า่อะียงห่ึ้วทวีนผัอ้ขวฯงา่่แา่้มนูก.อเนลรอ้ินีองอดื้อว.เทนยัฉิก)นซพ.เนั่า,ทง่ึขอ่วยบอี่ยดผา่อยอ่ ญุจวงวัั.มอ่ งไนแเมปไปขกพีมน้กรอเ;่าอ่พากะ่่ ลงนอผรแรื่อดา่ถนั่.ะวัมบฉิวนเทโ่ทนณิัทาข�ำอไียลษไอดฑยยววว่ ้งอย่า่ะ้งใอดงดมเินนเถะปนิฉงัไวใดไิ็มนนนนััจา่้ร,ี่ ้ “เอวํ กิร อมมฺ าต.ิ
“นาหํ เอวํ วทาม,ิ เอกสมฺ ึ ปน ปิณฑฺ จาริตเฺ ถเร
ฆรทฺวาเร €ิเต, สสโุ ร เม อปโฺ ปทกํ มธปุ ายาสํ
ปริภุ ฺชนฺโต ตํ น มนสกิ โรต,ิ อหํ `มยฺหํ สสโุ ร
อิมสฺมึ อตฺตภาเว ปุ ฺํ น กโรติ ปรุ าณปุ ฺ เมว
ขาทตีติ จินฺเตตฺวา `อติจฺฉถ ภนฺเต, มยฺหํ สสโุ ร
ปรุ าณํ ขาทตีติ อวจํ; เอตฺถ เม โก โทโสติ.
อไกยอด.น่ออ่ั ้ไอมนคปย,ไว(((แอออมา่รล...แงแม่ ้วนลตเีกกศ้นัวสว่ใ้ฎุฎุร,นา่หภู่ ษมุมุอเราอพพฐพื.อยี.รทีีหกดานทา่ทลละงัาน..นงเัา่งหแวยีฯเว้เหตหแหสิอ่ ลนุลง่ามลเา้่ี,วข้า่รโน)กืาอนอนันรนว้นั.้ธธีา่ ้ ใผิดกเนก้ขพอูาล้มลานัรา่ แา่ชาัขทวตวะฌอแาแเเ่ลงสหจิมลเ้ว้แาตร้ยว)ลาไุ)าทระมว.ททวดา่ ใา่อ.างั นส.นขยว้ีแาีโ้อ่นฯทัทนแมห.ษตะ่ กนแแเ่นจลวงึ่มนั่้าดา่ ่ดวลจไงัอ้อดงน.ซอ้มยี ้งึ่ฯยโแินคทา่ลว�ำษม้าว่ -ี “อยฺย อิธ โทโส นตฺถิ, อมหฺ ากํ ธีตา ยตุ ฺตํ
กเถต,ิ ตฺวํ กสฺมา กชุ ฺฌสีต.ิ
“อยฺยา เอส ตาว โทโส มา โหต,ุ อยํ ปน
เอกทิวสํ มชฺฌิมยาเม ทาสทาสหี ิ ปริวตุ า ปจฺฉา
เคหํ อคมาสีต.ิ
“เอวํ กิร อมมฺ าต.ิ
ม(อเย((อยพยอ้..อ่างังัันรโทอมบบาทเาา่ก((คะุรคุษออชนรคาเค..หาะ)ลอยนลไทตก)ะนไอ่า)�ำอุฎุมไใงมยใร่ืหนมุว่ซกหเ้ถสิหขคพงึ่ร้(กอืากอยลน็ะี รเขงรอ่ทอทอะซารดมดา.�ทำมง่ึฉิแกเแแ�ำโกแปลนัลทลแลล็ม้วนา่้ษ้วลว(า่้อว)จ้ซววในแัอแกัหง่ึแกลซทะปมมาลล้วไงึ่าร้มี)้ซว้รเ)กะสรใ)ิไ่ึงวทาใือีดนคาท่นรวปี้น,เวบา่.เพขมนกพาร้ไารดีี็,มิขมหร้แาค้า้าา(พ่าสตะมรอะแรเ�พังึำ่น้.เหตทกหคเอ่แดตเ่ม.รตัญจกฉิทนุะื่อไ้นาุ่นปนัท.ีน้ดีานอแ้�ำดอางงคัล.ั่งงงั.ลนใด้ดิวนลนาไธีฉิแ้ฯีากมเ้ิดฯนลรัตตบั่คืาอ้ววัวัเวน)ปดเคขปร็้วนวลอข็แนยา่ผอองลทแ้ไเูดง้อวรปมาทแา.ดสแข่ า่ลอีังลอทนท้วนนั้วง.,.,ี ้ “ตาตา นาหํ อเฺ น การเณน คตา, อมิ สมฺ ึ
ปน เคเห อาชานียวฬวาย วิชาตาย, `สฺํปิ
อกตฺวา นิสีทิตํุ อยุตฺตนฺติ ทณฺฑทีปเก
คาหาเปตฺวา ทาสีหิ สทฺธึ คนฺตฺวา วฬวาย
วิชาตาย ปริหารํ การาเปส,ึ เอตฺถ เม โก โทโสต.ิ
“อยฺย อมหฺ ากํ ธีตา ตว เคเห ทาสีหิปิ
อกตฺตพฺพกมมฺ ํ กโรต,ิ ตฺวํ เอตฺถ กึ โทสํ ปสฺสสีต.ิ
ผลติ สือ่ การเรียนรู้ โดยโรงเรยี นพระปริยตั ิธรรม วัดพระธรรมกาย 61
(อ. เศรษฐี กลา่ วแล้ว) วา่ ข้าแตเ่ จ้า ท. อ. โทษ ในเรื่อง แม้นี ้จงอยา่ มี “ทปเมอิตสยาอฺยโตาออฺถวอธิ ําาิธกเคาทเมปถินตอก;ุทตาาาเลสว,ิ อโเมิทตํโสสโํ ออวมตทาฺถนํโฺ ตนโหตคช,ุยุ าหฺ อนปิมาปฺ ิสมฏสฺ ิ,จิ าฉฺ เนปตเฺ นนสํ
กอ่ น, แตว่ า่ อ. บดิ า ของนางวสิ าขานี ้ กลา่ วสอนอยู่ ซงึ่ นางวสิ าขานี ้
ในกาลเป็นทม่ี า ในทนี่ ี ้ ได้ให้แล้ว ซงึ่ โอวาท ท. ๑๐ อนั บคุ คลพงึ ซอ่ น
และอนั บคุ คลปกปิดแล้ว, อ. ข้าพเจ้า ยอ่ มไมร่ ู้ ซงึ่ เนอื ้ ความ แหง่ โอวาท
ท. ๑๐ เหลา่ นนั้ , อ. นาวสิ าขา จงบอก ซง่ึ เนอื ้ ความ แหง่ โอวาท ท. ๑๐
เหลา่ นนั้ แกข่ ้าพเจ้า ;
ก็ อ. บดิ า ของนางวสิ าขานี ก้ ลา่ วแล้ว วา่ อ. ไฟในภายใน (อนั หญงิ ออาคหฺค,ึอมิ สอสิ กทสฺ ฺกตาาฺวาปนนุ วโปสขิตติ านุอฺตม`อ.ิเฺ หนหโฺ ติ ออคภุ คฺ โิตพหปิ ฏนิวสินสฺหี กริตเคพหโฺ พานตํิ
ชอ่ื วา่ ผ้อู ยอู่ ยู่ ในตระกลู แหง่ พอ่ ผวั ) ไมพ่ งึ นำ� ออกไป ในภายนอก ดงั น,ี ้
อนั เรา ท. อาจหรือหนอแล เพอ่ื อนั ไมใ่ ห้แล้ว ซง่ึ ไฟ แกเ่ รือนของบคุ คลผู้
ค้นุ เคยกนั ท. โดยข้างทงั้ สอง อยู่ ดงั นี ้ฯ
หรือ ด(องั .นกี ้ฯฎุ มุ พี ท. เหลา่ นนั้ กลา่ วแล้ว) วา่ แนะ่ แม่ ได้ยนิ วา่ อ. อยา่ งนนั้ “เอวํ กิร อมมฺ าต.ิ
(อ. นางวสิ าขา กลา่ วแล้ว) วา่ ข้าแตพ่ อ่ ท. อ. บดิ า ของดฉิ นั กลา่ ว กอนปคเตนถณฺุถสี“ตํีตตส.ิ ,ิานทตฺธิสเาอาฺววยามรูเยปพกฺหนหเํ ถิปสหิ ตติ ิ า`สออมฺ มนคึ มฺฺคเตนิ อตสาตวมฺ ํ ึสสทนสเคิโสฺธสเาฺสหยสุ อส€คกรุ ตเฺคสถฺวาิ สาม,ิ นิกอามามิทนาํํ
แล้ว หมายเอา ซง่ึ คำ� นน่ั หามไิ ด้, แตว่ า่ (อ. บดิ า ของดฉิ นั ) กลา่ วแล้ว
หมายเอา ซง่ึ คำ� นี ้วา่ แนะ่ แม่ อ. เจ้า เหน็ แล้ว ซง่ึ โทษมใิ ชค่ ณุ ของแม่
ผวั และพอ่ ผวั และสามี ท. ของเจ้า อยา่ ยนื กลา่ วแล้ว ทเี่ รือนนนั้ ๆ ใน
ภายนอก ดงั น,ี ้ เพราะวา่ ชอื่ อ. ไฟ อนั เชน่ กบั ด้วยไฟ มอี ยา่ งนเี ้ป็นรูป
ยอ่ มไมม่ ี ดงั นี ้ฯ
(อ. เศรษฐี กลา่ วแล้ว) วา่ ข้าแตเ่ จ้า ท. อ. คำ� นนั่ จงมี กอ่ น, ก็ อ`สพคกาฺกฺคหาึ“ิรออโยนตอฺยามาหอเฺรคหิตเฺคหอนุ ิติ ฺตนํ .ิ อนอตฺโนาตวฺโอตคโฺคหปมิตเวหฺ,ุ เิสอติมนพิิสพฺโพฺสฺพาตเุ ติ ,ปอพนาาหห,ปิริ ตโตกาึ
อ. บดิ า ของนางวสิ าขานี ้กลา่ วแล้ว วา่ อ. ไฟ จากภายนอก (อนั หญงิ
ชอื่ วา่ ผ้อู ยอู่ ยู่ ในตระกลู แหง่ พอ่ ผวั ) ไมพ่ งึ ให้เข้าไป ในภายใน ดงั น,ี ้
ครนั้ เมอื่ ไฟในภายใน ดบั แล้ว, อนั เรา ท.อาจ เพอ่ื อนั ไมน่ ำ� มา ซงึ่ ไฟ
จากภายนอก หรือ ดงั นี ้ฯ
((ออ..กนฎุามงุ วพสิ ี ทาข.กาลกา่ ลวา่แวลแ้วล)้วว)า่ วแา่ นขะ่ ้าแแมต่ไพ่ดอ้ย่ นิ ทว.า่ ออ. .บอดิ ยาา่ ขงนอนงั้ ดหฉิรอืนั ดกงัลนา่ ี ฯว้ อเออตติิทคหถฺณํุ ิ โิ““ปํยตเกอนากถววตเิตําถาสํกตปนิรมอีตรฺธุ ยาิสิอาหฺหายมปรํ มฺวินตุปากาิฺวตตเาสาถม.ิสสาสฺ`ินอสุ `สกสสโุเรุเถกเจสอยาตฺยมนเํ าตกิาสามสตีนปน,ิํ ฏอตฺธิวคามุ ิสยณุหฺ ฺสาํ กกกเเกํคถเเนถเหอตสฺ สว,,ิิ ํุ
แล้ว หมายเอา ซง่ึ คำ� นนั่ หามไิ ด้, แตว่ า่ (อ. บดิ า ของดฉิ นั ) กลา่ วแล้ว
หมายเอา ซง่ึ คำ� นี ้วา่ ถ้าวา่ อ. หญงิ ท. หรือ หรือวา่ อ. บรุ ุษ ท. ในเรือน
ของบคุ คลผ้คู ้นุ เคยกนั ท. ของเจ้า ยอ่ มกลา่ ว ซงึ่ โทษมใิ ชค่ ณุ ของแมผ่ วั
และพอ่ ผวั และสามี ท. ไซร้, อ. เจ้า อยา่ พงึ นำ� มาแล้ว (ซง่ึ คำ� ) อนั ชน ท.
เหลา่ นนั้ กลา่ วแล้ว กลา่ ว อกี วา่ (อ. บคุ คล) ชอื่ โน้น ยอ่ มกลา่ ว ซงึ่ โทษ
มใิ ชค่ ณุ ของทา่ น ท. อยา่ งนี ้ดงั นี ้ฯ,
เพราะวา่ ชอื่ อ. ไฟ อนั เชน่ กบั ด้วยไฟ นนั่ ยอ่ มไมม่ ี ดงั นี ้ฯ เเออวเตํ นอิมหสิ ฺมอึคฺคกนิาราเณสทิโสสา อนคฺคิทิฺโทนสาาม นอตโหฺถสีต.ิ .ิ
อ. นางวสิ าขานนั้ เป็นหญงิ มโี ทษออกแล้ว ได้เป็นแล้ว ในเพราะ-
เหตนุ ี ้อยา่ งนี ้ฯ
เหมอื นอยา่ งวา่ (อ. นางวสิ าขานนั้ เป็นหญงิ มโี ทษออกแล้ว ได้เป็น ยถา จ เอตฺถ, เอวํ เสเสสปุ ิ .
แล้ว ในเพราะเหต)ุ นี ้ ฉนั ใด, (อ. นางวสิ าขา เป็นหญงิ มโี ทษออกแล้ว
ได้เป็นแล้ว ในเพราะเหตุ ท.) แม้อนั เหลอื ฉนั นนั้ ฯ
ก็ อ. อธบิ าย นี ้ในโอวาท ท. สบิ เหลา่ นนั้ (อนั บณั ฑติ พงึ ทราบ) วา่ “ปน`ทยอาฏามติเจทมฺทพเิตตานฺพํเตสฺตยนอพุ,ิ ฺตปฺุพปทิกเนนตทรฺตสณสนิํอนฺตํ นยฺธิอคําิทเยหทอํปเติธตาสิปตฺวํเว“าพปฺยเตุ ยาฺพวฺตเโนยยํ.ฺตทย: ิาปา“ยตจฏสเยํปิตพินเิทกฺพฺธหนนํ านิ ฺตยตฺตคเิ,สิทเหฺสนววตาตฺุตตุเตฺวฺต,ิฺตปาสํ.ิํ,ตเเํ ตยรนตสาวํํ
ก็ อ. คำ� แม้ใด อนั บดิ า ของนางวสิ าขานนั้ กลา่ วแล้ว วา่ แนะ่ แม่ อ. ชน ท.
เหลา่ ใด ยอ่ มให้, (อ. วตั ถ)ุ (อนั เจ้า) พงึ ให้ แกช่ น ท. เหลา่ นนั้ นน่ั เทยี ว
ดงั น,ี ้ อ. คำ� นนั้ (อนั บดิ า ของนางวสิ าขานนั้ ) กลา่ วแล้ว หมายเอา
(ซง่ึ คำ� น)ี ้ วา่ อ. ชน ท. เหลา่ ใด ถอื เอาแล้ว ซงึ่ เครื่องอปุ กรณ์ อนั ตนยมื
แล้ว ยอ่ มให้คนื , (อ. วตั ถุ อนั เจ้า) พงึ ให้ แกช่ น ท. เหลา่ นนั้ ดงั นี ้ฯ
62 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยญั ชนะ และ บาลี
กพใอนแหลน็ัางึ อ้แใงะใ.หกวหมค้สิ้่ชคิตแ�ำานืนรกนขหท่ชทีา้วรน.น.า่ือเผนั้หผ(้ขู)อห้ลใู ดั.หรา่กสือว้อนลตนัวยนัา่้า่ถบู่วนถุ้แาอจงึน่ั ลงพนงัเ้ทวอรหแ้อียยกญหมวา่ ่ชมิงอแนยาาลชอ่ จยผ้ว่ือมเ้,ไูวอค(มอา่เาวพใ่ผ.รหื่อ้ชอู(้อซดอนยยง่ึงนััอู่ คทนบู่ ใย�ำ.้หีาู้่ฯนใเ้งคหนี)ื้นดลต)วงัา่ร,า่นนะอีกนั้้(ค.ลูอรจอแนััน้งนัหบเอม(ง่ดิาอพ่ือาจนั ญอ่ เขเผจพาอ้าวั ตื่อง))ิ “ททนฺตสสฺ าปิ อททนฺตสฺสาปิ ทาตพฺพนฺติ อิทํ
ปน “ทลทิ ฺเทสุ าตมิ ิตฺเตสุ สมปฺ ตฺเตส,ุ เต
ปฏิทาตํุ สกฺโกนฺตุ วา มา วา, เตสํ ทาตเุ มว
วฏฺฏตีติ สนฺธาย วตุ ฺตํ.
(นพซงง่ัึ งึ่ นคใง่ันอำ� นทส)ีี่อบค้ วนัา�ำา่ยตแอนดม.พ้งนัอนงึ นีั้ลีว้ (กุ(า่ ออขนัน(ั นึอ้บเจนัดิย้าหาอ่ )ญมเขหไิองมน็ งชค่แนื่อลวาว้รงววา่ ดซสิผงง่ึัา้อู แนขยมีา้ฯอู่ ผน่ ยวนัั้ ู่แ)ใลนกะตลพรา่ อ่ะวผกแลวลูั ้แวแลหหะง่ มสพาาอ่ยมผเีอทวั า). “สขุ ํ นิสีทิตพฺพนฺติ อิทํปิ “สสสฺ สุ สรุ สามิเก
ทิสวฺ า ววฏุตุ ฺ€ฺตาํ.ตพฺพฏฺ€าเน นิสีทิตํุ น วฏฺ ฏตีติ
สนฺธาย
ผหกแทลววงัมั้ ปา)่ะาแสพวยกมงาเงึ็ออมผ่บไ.ดาีวัครท้แิแโ�ำ.(ภลลซนเ้หวคะงึ่ีวห้ลคพสา่ รา่�ำอ่ บืออนนผ.ไานัโี)ม้วั้ยภแไ่รวช้ดดูแลา่ น้แลงะั ะนล้วอส้(วี.า(้(อซมอบอนัง่ึนัีรนัวหิโทบตัภญ.ดิ(ถคอิงา)ุเนัเชลออขเื่อยีนัจง้อวง้แางใา่ด)มนนผแูผภ่าไ้อูลมวงัาย้ววแยบ่ อู่สิลหรยซาะิโลภง่่ึขูพใงัแนาคอ่ ยมนตแผอ่ผ่นัรลว้ัมะวั้)แวคกแลกวลลูกะลรแะ่อสา่ ดพหนาวงัมง่อ่แกนพผลีวที้อ่้ฯาวว่ั . “สขุ ํ ภุ ฺชิตพฺพนฺติ อิทํ ปน “สสฺสสุ สรุ สามิเกหิ
ปเุ รตรํ อภุ ฺชิตฺวา เต ปริวิสติ ฺวา สพฺเพหิ
ลทฺธาลทฺธํ ตฺวา ปจฺฉา สยํ ภุ ฺชิตํุ วฏฺฏตีติ
สนฺธาย วตุ ฺตํ.
แแกคหแพหพรากลห่อวมมอ่ึงว้ร่แวนง่นผาากแพมยยกกอวอั ะลอ่ผ่เเว.็นว้ออวแาผ่วัคอซา่ าามแดวั�นำง.ึ่สก้ซล)วงัซา(วบแงซ่ึนคะพตัง่ึคา่ มาสพง่ึค�ำีรงึแผ้ฯ้ยคาแนบ�ำอ่ม้นพูม�ำลนีผ�ำผ่้ีรดน้ีะวเีววัะว้ักรวีัง)วา่แา่้แรอรา่นตั ลาวละ(ีรดอช้ะา่อ(ทะต(องานััส.พ�ำออนนดอัาหอ่ันบไ้ี.วเมใ้ญ(ผจฟบหยอีอ้าวั้ิงิเดนัทนัย)ปแ(บาช.็อลออ่นไื่อดิ(มนมันะัรเอขวหาสพ่าคหคนัอา่ วลาวงขวึญเผงกมา่จรรอ้นอูขิงแะ้นาีงดทยานึวล)้นนั้งัง.อ่าู่้ชแว,านเวกย่ืแลอหงอนีิสอ้้่กูวววฯน็.อใางา่สิ่วนอนสแขผตัาแนตั ทหู่้าอูขรมรเอ่ีนเง่าย(้อะซปอไนนัอั่นูกง้็งฟึ่นนั ตนัยแ)ลู้ ดทเใน่)ูมจแ้วก่ีนน้กพาใผ่หยลอภน)ลวังึง่ น่าาตกกพา่ใวยหแวรรรอ่ นแะหะะ้มแเผปอกลททล้ลซวั็นน้ลู้��ววำำงงึ่ั) “สขุ ํ นิปชฺชิตพฺพนฺติ อิทํปิ “สสสฺ สุ สรุ สามิเกหิ
ปเุ รตรํ สยนํ อารุยฺห น นิปชฺชิตพฺพํ, เตสํ
กตฺตพฺพยตุ ฺตกํ วตฺตปปฺ ฏิวตฺตํ กตฺวา ปจฺฉา สยํ
นิปชฺชิตํุ ยตุ ฺตนฺติ อิทํ สนฺธาย วตุ ฺตํ.
“อคฺคิ ปริจริตพฺโพติ อิทํ ปน “สสสฺ ํปุ ิ สสรุ ํปิ
สามิกํปิ อคฺคกิ ฺขนฺธํ วยิ อรุ คราชานํ วยิ จ
กตฺวา ปสฺสติ ํุ วฏฺฏตีติ สนฺธาย วตุ ฺตํ.
อ. ค�ำแม้นี ้ วา่ อ. เทวดาในภายใน (อนั หญิง ชื่อวา่ ผ้อู ยอู่ ยู่ “อนฺโตเทวตา นมสสฺ ติ พฺพาติ อิทํปิ “สสสฺ ุ จฺ
กในลตา่ รวะแกลลู้วแหหมง่ าพยอ่ เผอวัา)(พซงึงึ่ นคอำ� นบ)ีน้ ้วอา่มอด.งั อนนัี ้(อ(อนั นับเดิ จา้า)ขอเหงน็นาซงงึ่ วแสิ มาผ่ ขวัาดน้วนั้ ย) สสรุ จฺ สามิกจฺ เทวตํ วยิ กตฺวา ทฏฺ €ํุ วฏฺ ฏตีติ
สนฺธาย วตุ ฺตํ.
ซง่ึ พอ่ ผวั ด้วย ซง่ึ สามีด้วย กระท�ำ ให้เป็นราวกะวา่ เทวดา ยอ่ มควร
ดงั นี ้(ดงั นี)้ ฯ
อย่างอน. ัน้เศรไษมฐ่เหี ็ฟนังอแยลู่ ้วซ่ึงซคงึ่ �ำเนตืออ้ คบวาเมป็ นผแู้มหีง่หโนอ้าวาในทเบทือ.้ งสตบิ �่ำ เ(หเลป็า่นน)ี ้ สตุ ฺวาเอวปํ ฏเิวสจฏนฺ€ํ ี อิเมสํ ทสนฺนํ โอวาทานํ อตฺถํ
อปสสฺ นฺโต อโธมโุ ข นิสที ิ.
นงั่ แล้ว ฯ
อ. โทคษรัง้แนหนั้ง่ ธอิด.ากขฎุ อมุ งพเรี าท.ทถ. แามม้แอลื่น้วมซีอง่ึยเู่ศหรรษือฐดีนงั นั้นีว้ฯา่ ข้าแตเ่ ศรษฐี อถ นอํ ตกฺถฏุ ีตมุ ิ พฺปิกจุ าฺฉึส“.ุ กึ เสฏฺ €ิ อโฺ ปิ อมหฺ ากํ
ธีตุ โทโส
(อ. เศรษฐี กลา่ วแล้ว) วา่ ข้าแตเ่ จ้า ท. (อ. โทษ แหง่ นาง- “นตฺถิ อยฺยาติ.
วิสาขา) ยอ่ มไมม่ ี ดงั นี ้ฯ
(มีอย()่อู . อก. ฎุ ทมุ า่พนี ท(.ยงั กบลคุ า่ ควลแ)ล้วใ)ห้ควรา่ ่าอคอรกัน้ แเมล้ื่อวควซางึ่ มนเาปง็นวิสอายขา่ างนนนนัั้้ “อถ กสมฺ า นํ นิทฺโทสํ อการเณน เคหา
นิกฺกฑฺฒาเปสตี .ิ
ผ้มู ีโทษออกแล้ว จากเรือน ด้วยเหตอุ นั ไมส่ มควร เพราะเหตไุ ร
ดงั นี ้ฯ
ผลิตสอื่ การเรยี นรู้ โดยโรงเรยี นพระปรยิ ัติธรรม วดั พระธรรมกาย 63
อ. นา(คงรวันิส้ เามข่ือาคก�ำล) า่ อวแยลา่ ้งวนวี ้า่ (อขนั้ากแตฎุ พ่มุ อ่พี ท. เหลา่ นนั้ ) กลา่ วแล้ว, มป“มยิํยตาตาฺหาโนมุ ตเํ าอหฺ ,ทปวาสํีนอนกสิทิํ รุวหาสสเตุตนมสฺชฺเฺเิตถฺช,าอ€มเวาเปยจปวคถเฺหิสสมนาํา,ินตนขตกิ าคมุาอปนเฺเาหล€ฺตณอมหํุาาเิ มหมเจปมยวสตุ เ“.ิฺตมคโตทนมาสฺตนนตโิิําทสทฺโนธทกานิสสตยีทภจฺฺถตุาาาาเฺตโปสยวํ,ิ
ท. อ. การไป ก่อนนน่ั เทียว
ตามค�ำ ของพอ่ ผวั แหง่ ดฉิ นั ไมค่ วรแล้ว แม้ก็จริง,ถงึ อยา่ งนนั้
อ. บดิ า ของดฉิ นั ตงั้ ไว้แล้ว ซงึ่ ดฉิ นั ในมือ ของทา่ น ท. เพ่ือ
ประโยชน์แก่อนั ยงั โทษของดิฉนั ให้หมดจด ในกาลเป็นที่มา, ก็
อ. ความที่แหง่ ดฉิ นั เป็นผ้มู ีโทษออกแล้ว อนั ทา่ น ท. รู้แล้ว,ในกาลนี ้
อ. อนั อนั ดฉิ นั ไป ควรแล้ว ดงั นี ้ ยงั ทาสแี ละทาส ท. ให้รู้ทวั่ แล้ว วา่
(อ. ทา่ น ท. ยงั กนั และกนั ) จงให้จดั แจง (ซง่ึ พาหนะ ท.) มยี านเป็นต้น
ดงั นี ้ฯ
ครงั้ นนั้ อ. เศรษฐี ยดึ เอาแล้ว ซง่ึ กฎุ มพี ท. เหลา่ นนั้ กลา่ วแล้ว มยาออถชานนํิตฺวเาสฏกฺ€ถี ิตเํ,ตขมกาฏุ หมุ ิ พฺเมิเกติ คอเาหหต.ฺวา “อมมฺ
กะนางวสิ าขานนั้ วา่ แนะ่ แม่ (อ. คำ� นนั้ ) อนั เรา ไมร่ ู้แล้ว กลา่ วแล้ว,
อ. เจ้า จงอดโทษ ตอ่ เราเถดิ ดงั นี ้ฯ
(อ. นางวสิ าขา กลา่ วแล้ว) วา่ ข้าแตพ่ อ่ อ. ดฉิ นั ยอ่ มอดโทษ ภพมยิกทุ ํฺขฺธสุ“สวตงาินาฺฆสาตเํ นปตภอฏมุิกเวิชหฺฺขจคสุาฺจฺคกงปฺเติํ ฆปฺํุขนสลมนภิตฺนาวพมตสฺพิ,ฺตสฺ ํ าวตมสา,สิวกฺสลุ สาขสเมมจสฺ ีตาม.ิ มิ,ธมีตอาหร,ํ ุจปิยนนา
(ซงึ่ โทษ) (อนั ดฉิ นั ) พงึ อดโทษ ตอ่ ทา่ น ท. กอ่ น, แตว่ า่ อ. ดฉิ นั เป็น
ธดิ า ของตระกลู อนั เลอื่ มใสแล้วไมห่ วนั่ ไหว ในศาสนาของพระพทุ ธเจ้า
(ยอ่ มเป็น), อ. ดฉิ นั ท. ยอ่ มเป็นไป เว้น จากหมแู่ หง่ ภกิ ษุ หามไิ ด้, ถ้าวา่
อ. ดฉิ นั ยอ่ มได้ เพอ่ื อนั ปฏบิ ตั ิ ซงึ่ หมแู่ หง่ ภกิ ษุ ตามความชอบใจ
แหง่ ดฉิ นั ไซร้, อ. ดฉิ นั จกั อยู่ ดงั นี ้ฯ
(อ. เศรษฐี) กลา่ วแล้ว วา่ แนะ่ แม่ อ. เจ้า จงปฏบิ ตั ิ ซง่ึ สมณะ ท. อปคสนสาตาหุิเฏวหสฺวปิยสนา.น“ววอตานอํิิสสทถคิ ํคมเาาิโคฺสปนตมฺนขขปสมเาา,ฺตํสเมณวอตฺวสณเสาาสฺวส.ิ ทสคําสฺสเยทโกุคนป.ิรถสฺิขหฺตโาพคิโํกุเสณรปตมลาุจตรมํทมิยิถวฺ สกํอาาุ สฺําเมนรคคอิตติมทสนาาวฺวนตนฺตชราฺตฺวเตฺฺวีวสนสาากาิกฏเมิสําปฺ€ทีเทคตโ“ิณสนึสจสฺว.ุพฉฺพา“ปเมาฺโลคพตฏาํหิิชคปปนคสโมรนุขวิฺคกิวนาทฺากิสภเิวหารตตาเสโีตตสฺูววร.ํุิํํิ
ของเจ้า ตามความชอบใจอยา่ งไร ดงั นี ้ฯ
อ. นางวสิ าขา (ยงั บคุ คล) ให้ทลู นมิ นตแ์ ล้ว ซง่ึ พระทศพล (ยงั พระ-
ทศพล) ให้เสดจ็ เข้าไปแล้ว สนู่ เิ วศน์ ในวนั รุ่งขนึ ้ ฯ
แม้ อ. สมณะเปลอื ย ท. ฟังแล้ว ซงึ่ ความเป็นคอื อนั ไปสเู่ รือน ของ
เศรษฐีชอื่ วา่ มคิ าระ แหง่ พระศาสดา ไปแล้ว นง่ั แวดล้อมแล้ว ซง่ึ เรือน ฯ
อ. นางวสิ าขา ถวายแล้ว ซงึ่ นำ� ้ เพอ่ื ทกั ษิณา สง่ ไปแล้ว ซงึ่ ขา่ ว
สาสน์ (มอี นั ให้รู้) วา่ อ. สกั การะ ทงั้ ปวง (อนั ดฉิ นั ) ตระเตยี มแล้ว,
อ. พอ่ ผวั ของดฉิ นั มาแล้ว จงองั คาส ซง่ึ พระทศพล ดงั นี ้(เป็นเหต)ุ ฯ
ครงั้ นนั้ อ. อาชวี ก ท. ห้ามแล้ว ซง่ึ เศรษฐีนนั้ ผ้ใู คร่เพอื่ อนั มา วา่
ดกู อ่ นคฤหบดี อ. ทา่ น จงอยา่ ไป สสู่ ำ� นกั ของพระสมณะ ผ้โู คดม แล
ดงั นี ้ฯ
อ. เศรษฐีนนั้ สง่ ไปแล้ว (ซง่ึ ขา่ วสาสน์ ) (มอี นั ให้รู้) วา่ อ. หญงิ สะใภ้ โส “สณุ ิสา เม สยเมว ปริวิสตตู ิ ปหิณิ.
ของเรา จงองั คาส เองนน่ั เทยี ว ดงั นี ้(เป็นเหต)ุ ฯ
อ. นางวสิ าขานนั้ องั คาสแล้ว ซง่ึ หมแู่ หง่ ภกิ ษุ มพี ระพทุ ธเจ้าเป็น ภอาตคฺตนสกฺตาิจฺวฺเพจา,ทุ ฺธธปมปฺปมฺ มนุกขุถํ ํ ภสสิกาณุ สฺขสนุาตงํ ฺฆตู ํ.ิเปปเสรสิวิิสติ ฺว“าส,สโุ นริฏฺ€เเิ มต
ประมขุ , ครนั้ เมอื่ กจิ ด้วยภตั ร สำ� เร็จแล้ว, สง่ ไปแล้ว ซง่ึ ขา่ วสาสน์ อกี
(มอี นั ให้รู้) วา่ อ. พอ่ ผวั ของดฉิ นั มาแล้ว จงฟัง ซง่ึ วาจาเป็นเครื่องกลา่ ว
ซง่ึ ธรรม ดงั นี ้(เป็นเหต)ุ ฯ
ครงั้ นนั้ อ. อาชวี ก ท. เหลา่ นนั้ กลา่ วแล้ว วา่ ถ้าอยา่ งนนั้ อ. ทา่ น ธนสปมมิสริกมฺทีณฺขํอิตสิปโถฺวฺสสึสาต.ุนกุ ํ โาส“คมอณุ ตติทมาาาหสยนีตฺสิ ิคอจคปฺฉธมเุ รมนนตมฺฺตํ รํํ เมนปวาสนุ สมณุ ฺสเนตอฺโตตคอวิ นาิยฺตหพฺวํสอาหุยิส“ตุ เสาตฺตณานนณหฺติยํิิึ
เมอ่ื ฟัง ซงึ่ ธรรม ของพระสมณะ ผ้โู คดม จงนงั่ ฟัง ในภายนอกแหง่
มา่ น ดงั นี ้อกี (กะเศรษฐี) นนั้ ผู้ (คดิ แล้ว) วา่ ในกาลนี ้ชอื่ อ. การไมไ่ ป
ไมค่ วรแล้ว เกนิ เปรียบ ดงั นี ้ ไปอยู่ เพราะความทแี่ หง่ ตนเป็นผ้ใู คร่เพอ่ื
อนั ฟัง ซง่ึ ธรรม ไปแล้ว กอ่ นกวา่ กวา่ เศรษฐีนนั้ นนั่ เทยี ว แวดล้อมแล้ว
ซงึ่ มา่ น ฯ
อ. เศรษฐีนนั้ ไปแล้ว นง่ั แล้ว ในภายนอกแหง่ มา่ น ฯ ปรเสสโเสลตฺถคาวนาฺต“ตฺวปาฺวรํ จพพกหหฺกิสิสวาาาณณเฬิยิยํํ ววนาาิสที นปิ.ิสนีทนปิสทีรก,ฑุ ฺเฑ วา
อ. พระศาสดา (ตรสั แล้ว) วา่ อ. ทา่ น จงนง่ั ในภายนอกแหง่ มา่ น
หรือ หรือวา่ (จงนง่ั ) ทฝี่ าเรือนของบคุ คลอนื่ (จงนง่ั ) ทภ่ี เู ขาหนิ อน่ื หรือ
กห็ รือวา่ จงนง่ั ทจ่ี กั รวาลอน่ื ,
64 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยัญชนะ และ บาลี
ซทใซหงงึึ่่รเธ้หงสรเวยีอรรนั่ิ่มมง. ไเแฯรหขลาวอ้วชองอ่ืเยรซวาดู่ ง่ึา่ ้ววเปดยา็งนัจนพารี เ้ารประวา็พนกวเทะุกควธะรเา่ว่ือจทา่้างทรก(งรเลงยปจา่็งันวบัฝ)โแนยดลออ่ย้วนมัลอเำ�ทปาด็ลี่นจบัำ� อเตพม้นเอื่ตพขอะื่ออนัใงอหยตนั ้งัต้นททกหาร่ อวงน้ายแใใด่หูสห้้ฟวดญยังง่ อหํ พทุ โฺ ธ นาม สกโฺ กมิ ตํ มม สททฺ ํ สาเวตนุ ตฺ ิ
มหาชมพฺ กุ ฺขนฺเธ คเหตฺวา จาเลนฺโต วิย อมตวสฺสํ
วสฺสนฺโต วิย จ ธมมฺ ํ เทเสตํุ อนปุ พุ ฺพีกถํ อารภิ.
(เผอยแใอกทปแขทผปอหนกห้้..บยยึ่รรอัููร้็ น.้แงงาส่งนนแืื่พดพมบตรลกจตลัแแ้วรไกไจพรกาด้วรฏกัั้ดดววยลละะรว็ิจลรแครท์้้จิ้้เยยงพววศกซะาพวเ่าลรอนงนนปัิิังะจึ่ราค้ใานวัข้อวื่ปย้พ็ะทนวววนนสลัแ้าเปวนู่าาา่่่รรมททรดลซงองร์ทะาาซหอแว้่ืี่งรว่ึ.าะ(อเงวรงอ์พตึ่ห่าพนนท)พโกง.ซกพ.ยงรง้ัต่ารเ.้รณงัะึ่จอนะตผใชยัะกะรพพววดรอเยนสลแงเอ่หัดศ็ศ้าาป่จ่รแรอแ.ห่มูนแ์ัมาาีะยพี็ะานหยลผกงปมช่สอีโทพรอ้ รทง้้แจ่อวยู่คูเ่น.ิดรายประหทุ)ลกรหั่ี(นะืวสาางพ็อู่ศสนนธ้วรกทายใแมแั นรวัเนเาผงมึ่บบัลอจัซทปสพะาพสลเเ้้(ดวายง็่ึจ.บดลนปดทเุ ใรดปปดนืนผักน็้งอระวืขธนแ้็าชทนีาแ้ทเยดอู้็เงททาหทชจาวล.)บงชรงซี.า่งนา้่่บาก์ห้ฉควผทนนมง่ึทสยทก(ะดท้นล)ยั์ธูรนตกา่อใวบรัขงีขรงนรนืันนงนลทงััา่มย้้ดงอกรอทอแนมัทาอทร้แมง้งัดๆวท็ง.ยลงงนพีนมรเั่ีสบเยกนีแร้แว่รูดงนั่พรผดหผี ชคุงาหรแแอลื้ะว้เ้้ยเงนรููาะแใคทลก้แงชวจ่ยอะนดลนทื้าลทล)ดหยนี่นเ่ัพยภยเงรีแำั�้อดอวอฉงกซู่ทในา่ทูใุอลพ่ ซหนงื่นยูพงบึ่ัหรฯนีธ้มวฟง้ชึ่พท์เเู่ฉด้าพ้(เปบธนั่ซเซอื่ายจยรกะัปน้วั็รองนอเึ่ืะว้ง่ึาอ่้้็ารยทนใใชแงาเธเ่(มมดวหคพรขนียบลอดิทยฯลเ,้าเอรร้นววปกนพาอ.่;(ว่ือ่นะงอ็นนนัมงกิ้ยงสนเททน่ั.ขหดฏิ)เปขอต่าั.ชซๆรปอเลงฯัฐนึรมงงทวผ้นง่ึรงนาาะ่คดมแร์ท้ียีเเยู น้กกชีรททอ้ลววท้ั บรวาฏนนด่กยย็ั..้ฯัวงร้ )),,,ีี สมมฺ าสมพฺ ทุ ฺเธ ปน ธมฺมํ เทเสนฺเต, ปรุ โต
€ติ าปิ ปจฺฉโต €ิตาปิ จกฺกวาฬสตํ จกฺกวาฬ-
สหสฺสํ อตกิ ฺกมิตฺวา โ€อติ โาลปเกิ ตอ,ิ กนิฏมฺ€ยภฺหวเมเนว €ิตาปิ
“สตฺถา มเฺ ว ธมมฺ ํ
เทเสตีติ วทนฺต.ิ
สตฺถา หิ ตํ ตํ โอโลเกนฺโต วยิ เตน เตน
สทฺธึ สลฺลปนฺโต วิย จ โหต.ิ
จนฺทปุ มา กิร พทุ ฺธา, ยถา จนฺโท คคณมชฺเฌ
€ิโต “มยฺหํ อปุ ริ จนฺโท, มยฺหํ อปุ ริ จนฺโทติ
สพฺพสตฺตานํ ขายต;ิ เอวเมว ยตฺถ กตฺถจิ €ติ านํ
อภิมเุ ข €ิตา วยิ ขายนฺต.ิ
อิทํ กิร เตสํ อลงฺกตสสี ํ ฉินฺทิตฺวา
สอุ ชฺ นอกขฺ นี ิ อปุ ปฺ าเฏตวฺ า หทยมสํ ํ อพุ พฺ ตเฺ ตตวฺ า
ปรสสฺ ทาสตถฺ าย ชาลสิ ทเิ ส ปตุ เฺ ต กณหฺ าชนิ าสทสิ า
ธีตโร มทฺทีสทิสา ปชาปติโย ปริจฺจชิตฺวา
ทินฺนทานสสฺ ผล.ํ
แจตไบคสพเเใขดรอศสทป้กดูแ้ตาำ้.�งนาำาวิ�คนุั้ยลี้ลลสแกเแบสยก่กขคหดวย้้่ีวพตยหรฝดั้าแาาลอแ(อนมินะ่พอลร่อพานลเาลต).ม.งพ่ึะทแมอ)แน้.รมวงม่รง้ัถบน้รปะกแ�ตำะอืนอัปีหนซ้าวมอใาาอหแลแว่ยรงะาาหึ่าฯทองางงนลลงงั่ทะนเ่เูอย้งคทฉตวคอ.ศม้้วนวม.เมาแวสิผร์ทพาย์ศราีาศใสิลง้(ด้ษมดเาู.รขู่านรณซจสย้วัาดง้ขวัพๆอะฐษเรขรงึ่ดขนปายเแาซีงตัิญใรคอทปฐบ็าั้นีหนลซอง่ึน้ฯงี�ำ(ชาล่นไแห้ผงจญพดวม่ึพะด)น่ือออล่พนัญ้บ้ชูวูแ้รร้,แวีงิทยวใ.้ว้ะยรอ)ื่ลอะนสา่งิลา่แะ.ศควขผ้ยวใสเะโ้สมธลวนา้าซป่อา้ำสม�ูู่ใะร้าวมิคสพ็ง)กึ่ภ.ดน(พใีรซดมชซนคซิภาาม้รมวาผง้รึ่วดองื่่ึะลงราา่ึ้าเป่ะเบิค้ยชพูขป้วทนอะรนนภัตศาตอ่ื็ุอยอะรนงศม๓ีีาต้ร้ระงคป.วรเนคปทะย(ัข(ขบผิา่เ์ายอคา็ใจ้เอากนธลมาคยกจดอ.,่นร้พาางขทท้อรา่ิคันมงั้หตกอนนอรึงัผาม้้เนาเเะนงญปาัันงแนัปน่ัล้มทไรีไอ็ลแ้ไลนม็ปวใมวแวนม.ง่ือิมง)ลหอ้าว้่ดมแทหสร่ผี)าคพห่้ว้ะนเัลฟาะรงลดซ่ร,ด์ปวรดา้ทรวขใเดัง้มนวึ่็้ะนใงป่ัันภดบบ้ัามายนาซนาอต็ไ้นาแชนเมปไุกงหภย่ึฉีถต้วป่ือสเ)นกแาขว่าูพกาา่พ(่แว่าหรกซอยยขิดาคอาลงนรดงงงึ่่นอ(่อะเแนบวะตั้วอพมปเใ้วมอแรงสอิลขทน.เ็ายหรน่าลกบเจาง้้าวะปนลภูมทผ้ว้แคขาตพุบ(็แน(้าดมอจาหูามผจ์ยรราลย)น้งบวนคีง้่เนะ�ำาูงทั้วจเยมหดนแแวอพเทปันั้ร้ดนอาาลล่ลงง็ใัวรนริญทมิมนนนนคยั้้ฯะัวาว่งงั).์ี ้ วินิวตมฺเคิตานรฺเเตส,ฏฺ€ปี พิ,หิสตาถณาคิยเตํ ธมมฺ เทสนํ วนิ วิ ตเฺ ตนเฺ ต
ปฏิมณฺฑิเต นิสนิ ฺโนว สหสสฺ นยป-ฺ
สมนฺนาคโต โสตตาีสปุ ตฺตผิ รเตลเนปสตุ ฏิ ฺ€านยิกฺกงอฺโขจลสหทตฺธุ าฺวยา
สาณิกณฺณํ อกุ ฺขิปิ ตฺวา อาคนฺตฺวา สณุ ิสาย ถนํ
มเุ ขน คเหตฺวา “ตฺวํ เม อชฺชโต ปฏฺ €าย มาตาติ
ตํ มาตฏิ ฺ€าเน €เปส.ิ
ตโต ปฏฺ€าย มิคารมาตา นาม ชาตา.
ปจฺฉาภาเค ปตุ ฺตํ ลภิตฺวา “มิคาโรตสิ ฺส นามํ
อกาส.ิ
ภควโมตหาเสปฏาฺ€เที สสุณุ ิสปาตยิตฺวถานํ วิสฺสชฺเชตฺวา คนฺตฺวา
ปาเท ปาณีหิ จ
ปริสมพฺ าหนฺโต มเุ ขน จ ปริจมุ พฺ นฺโต “มิคาโร
อหํ ภนฺเตติ ตกิ ฺขตฺตํุ นามํ สาเวตฺวา “อหํ ภนฺเต
เอตฺตกํ กาลํ `เอตฺถ ทินฺนํ มหปผฺ ลนฺติ น ชานามิ,
อิทานิ เม สณุ ิสํ นิสสฺ าย ญาตํ,
ผลิตส่ือการเรียนรู้ โดยโรงเรยี นพระปริยตั ิธรรม วดั พระธรรมกาย 65
อ. ข้าพระองค์ เป็นผ้พู ้นแล้ว จากทกุ ข์ในอบาย ทงั้ ปวง เวคตหฺวําสออพาิมคฺพํจาคฉฺ านอถตฺปมีาามยหมทกุ อฺขตาถฺ ามยตุ ฺโหตติ มาฺหยิ, สสณขุุ าิสยาอาเมคตอาติมิํ
ยอ่ มเป็น, อ. หญิงสะใภ้ ของข้าพระองค์ เม่ือมา สเู่ รือนนี ้ มาแล้ว
เพ่ือประโยชน์ เพ่ือเกือ้ กลู เพื่อความสขุ แก่ข้าพระองค์ ดงั นี ้
ตรัสแล้ว ซงึ่ พระคาถานีว้ า่
(อ. ทาน อนั บคุ คล) ใหแ้ ลว้ ในเขตใด เป็นทานมีผลมาก “โสหํ อชฺช ปชานามิ ยตฺถ ทินนฺ ํ มหปผฺ ลํ,
(ย่อมเป็ น) อ. ข้าพระองค์นนั้ ย่อมรู้ทว่ั (ซึ่งเขตนน้ั ) อตฺถาย วต เม ภทฺทา สณุ ิสา ฆรมาคตาติ.
ในวนั นี้, อ. หญิงสะใภ้ ผู้เจริญ มาแล้ว สู่เรือน
เพื่อประโยชน์ แก่ข้าพระองค์ หนอ ดงั นี้ ฯ
อ. นางวิสาขา ทลู นิมนต์แล้ว ซงึ่ พระศาสดา แม้เพ่ือประโยชน์ วิสาขา ปนุ ทิวสตฺถายปิ สตฺถารํ นิมนฺเตส.ิ
ในวนั รุ่งขนึ ้ ฯ
แม้ในวนั รุ่งขนึ ้ อ. แมผ่ วั บรรลแุ ล้ว ซงึ่ โสดาปัตตผิ ล ฯ €ปอนปปภโทสเโิวาสิกณสปหฬมาาฺขาตฺณสสธธสุตตปฺว.ิหนนงปโโานุจาตตฺฆ,ํิํกสทสนาํคาิวตปรรจิธกนเเตมฺถสฏจฺนนสาฺโฺโฺาสปกธ€เิมํฏตรริาฺสาทฺน€กํสยลาสวกีฺเาฺสํนตจสฆเาตรตฺทจปสฺ เมตํฏินกฺวาุสีตสฺวเาเหรฺเาคโปาพติิสธิสห,สสฺพสฺสิตตสนํ.ิิกาิรํตุาตสหิยมฺกสปนสา“าาิ,จฺมพตสหเปฺจปึฺตหนสสเํเตถนผิอปสูกฺสฺวสลิตฏสฺกฺกคโาฺภุํิสา€าฺฆเิ,วรเฺสปนตชาิวสสาป,ิกตตฏตลสํพเฺตฺวทฺถลฺมาาหฆาทฺุวหุธ.ิฺธานกสุนสปรมมณุภโวมํ ปฺยฏสสิามฺิสคฺมสฺ€ารเุาิฺคกยขขขุา,ํํํํํ
อ. เรือนนนั้ เป็นเรือนมีประตเู ปิ ดแล้ว เพื่อพระศาสนา ได้เป็น
แล้ว จ�ำเดมิ แตก่ าลนนั้ ฯ
ในลำ� ดบั นนั้ อ. เศรษฐี คิดแล้ว วา่ อ. หญิงสะใภ้ เป็นผู้
มีอปุ การะมาก แก่เรา (ยอ่ มเป็น) อ. เรา จกั กระท�ำ ซงึ่ เครื่อง
บรรณาการ แก่หญิงสะใภ้นนั้ , เพราะวา่ อ. เคร่ืองประดบั ของ
หญิงสะใภ้นนั่ หนกั , (อนั หญิงสะใภ้) ไมอ่ าจ เพ่ืออนั ประดบั ตลอด
กาลเนืองนิตย์, อ. เรา (ยงั บคุ คลผ้กู ระท�ำซง่ึ ทอง) จกั ให้กระท�ำ ซงึ่
เครื่องประดบั อนั เบาพร้อม อนั ควรแก่การประดบั ในอิริยาบถ
ทงั้ ปวง ท. ในกลางวนั ด้วย ในกลางคืนด้วย แก่หญิงสะใภ้นนั้
ดงั นี ้ (ยงั บคุ คลผ้กู ระท�ำซงึ่ ทอง) ให้กระท�ำแล้วซงึ่ เคร่ืองประดบั
ชื่อวา่ ฆนมฏั ฐกะ อนั ประกอบแล้วด้วยคา่ แสนหนง่ึ , ครนั้ เมอ่ื เคร่ือง
ประดบั นนั้ สำ� เร็จแล้ว, นิมนต์แล้ว ซงึ่ หมแู่ หง่ ภิกษุ มีพระพทุ ธเจ้า
เป็นประมขุ ให้ฉนั แล้ว โดยเคารพ ยงั นางวสิ าขา ให้อาบแล้ว
ด้วยหม้ออนั เตม็ แล้วด้วยน�ำ้ หอม ท. ๑๖ ตงั้ ไว้แล้ว ในท่ีมีหน้า
พร้อม ของพระศาสดา (ยงั นางวสิ าขา) ให้ถวายบงั คมแล้ว
ซง่ึ พระศาสดา ฯ
อ. พระศาสดา ทรงกระท�ำแล้ว ซง่ึ การอนโุ ทนา เสดจ็ ไปแล้ว สตฺถา อนโุ มทนํ กตฺวา วิหารเมว คโต.
สวู่ ิหารนนั่ เทียว ฯ
แม้ อ. นางวสิ าขา กระท�ำอยู่ ซง่ึ บญุ ท. มีทานเป็นต้น จ�ำเดมิ จเเอปวกเตตอีสนเโาวหสสราปฺทมนปสุุธณเวตุ ิฺตส.ํลิุกิสเสเสฺีอิ.ขาอาสฺ สาเนาขเกาตกิากปกฺถปวสจตุสิุิยสฺกตฺตสฺ สิรฺตนตปนาตทโฺตทตรฺตสิทกิสปฺสาสนปทาตทตอยฏาสสฺตฏฺมน€ปฺสา€าิตุ ปยนนอปฺตตวฺุตาฏาตุเฺตาฺร€ฺตทานาาปลวจทจนเภตุ สสาิตจฺตธปนทีฺวตธาธีนาีตโณีตธิราีตโคปสหปรจโคหิุวรณออตสวฺจเเฺตฺสฑุตหหาาาาฺฒเตสสนนนลํ,:ิ,ํุุ ิิิึ
แตก่ าลนนั้ ได้แล้ว ซง่ึ พร ท. ๘ จากสำ� นกั ของพระศาสดา ปรากฏ
อยู่ ราวกะ อ. รอยเขียนแหง่ พระจนั ทร์ ในพืน้ แหง่ ท้องฟ้ า ถงึ แล้ว
ซง่ึ ความเจริญ ด้วยบตุ รและธิดา ท. ฯ
ได้ยินวา่ อ. บตุ ร ท. ๑๐ อ. ธิดา ท. สบิ ได้มีแล้ว แก่นางวิสาขา
นนั้ , อ. บตุ ร ท. ด้วย อ. ธิดา ท. ด้วย สบิ ๆ ได้มีแล้ว ในบตุ ร ท. เหลา่
นนั้ หนา แก่บตุ รคนหนง่ึ ๆ , อ. บตุ ร ท. ด้วย อ. ธิดา ท. ด้วย สบิ ๆ
( ได้มีแล้ว ) ในบุตร ท. แม้เหล่านัน้ หนา แก่บุตรคนหน่ึง ๆ
อ. ร้อย ท. ส่ี อนั ย่ิงด้วยสตั ว์มีลมปราณ ๒๐ ด้วย อ. พนั แหง่ สตั ว์มี
ลมปราณ ท. ๘ ด้วย อนั เป็นไปทวั่ แล้ว ด้วยสามารถแหง่ ความสบื
ตอ่ แหง่ ลกู และหลานและเหลน ได้มีแล้ว แก่นางวสิ าขานนั้ อยา่ งนี ้
ด้วยประการฉะนี ้ฯ
(อ. นางวิสาขานนั้ ) ได้ตงั้ อยแู่ ล้ว ตลอดร้อยแหง่ ปี ๒๐ เอง ฯ นามสยนํ าโหวสีส,ิวสสฺ สตํ อฏฺ €าส,ิ สเี ส เอกํปิ ปลติ ํ
ชื่อ อ. ผมหงอก แม้เส้นหนงึ่ บนศีรษะ ไมไ่ ด้มีแล้ว,
66 ธรรมบทภาคท่ี ๓ สองภาษา แปลโดยพยญั ชนะ และ บาลี
(เเโอซวปหมวดซหวเบขหซชใ(ทใแกอหพดขทปหคอดหน้ิสิสสิลาอื่งงงอ่่ึึ่ึ..รางงารญนรััรรึง็.ียลดิน้ยชืเเะรนิ้แอนงนมะวาาานวกงวฉงึ่รรเะิ้วางไ่แหคทา้เาตขขขมาว่อหีีี่ี่ไ,ิายยิ อออใอออกออออ(บผ้้รวนฯไนหนดงลรอสาาาา่วยเี่แน่มงอายตาวว้ด้..........็นูปไหนาี้ม้วนเ)น(าัซวว.าณงม่้้.แแพปอ่นกช้ผนม(ปุเ็นอพชองนา่ีม)าสิชีงกปเว่ึนท)กนขั้แรรเ้่นยม็ชหล้ไเาแูนวอีปัห.นนานงหรเจ้้ผวย็ต้าปัาสางงายป็าน.ม)รนงอ่บิสบล็โงญอัน.งะแ)้านผแ้า่าทนง็มขลูงไถ่ีงวดยนอ่วบอแาเ่ว้ขมทารวะ(าชทห้ามลนู)จ(วา.ีไสหฝีจีัิถงิสเมวดยมิสาลยทขออาไงฯงไ.หน้ปปไ้ไลงวว่สิ่ัไ่เาไสผน้ังดนแลาราช้้สมคคพังงาวห่าวมูดงน.ัดลด็แ้ลเมน้,ดาน)วสเูู่ว(รขาีพาไนขขทหนิสม้นงดิ่ล้ยปไ้ว่มมอฯกลไ๑ูดขางิหดดงาไ่)อันว่าูอยดาอาีปาเวา่ลน็กยััไาิน่้.ป้หแนน้วท้ีแานว้๖หหิวใางนัมมนข้ห(.อกขงกนอคใา่ชแ)จลนวหลยทาแบนรนาี่รน็าเฯดอห้าา.นขนัาฯใดินลเ้าไ่รงับ้ช้ะลนปไวัแรี(นหรรัใ้ดรกเแ)ฟงใจ้้ดนึนแา้สมเเแว้ยรหนิง้ยวนลวาแด(นรเชปทปนลฯ้แัเมเงแแีไาอปอดยลล่อา่ะ้อ)่ล.้ยวปป็อฯล็ผางเ้ักป.วนอ่แนทล้ลล็ร้ค.นปงรัวบัันจะมกไจ็ม็นา้ง้อ่ิร้เเนวนูาู้ลพยซแวร้)่ีเรป็วหปนแนิกนัากยนแอผัเนวีซทมพลา้าแทผ้วลงห่ึหรย(็อลลร้หจนลผาาทจ.่าูง้ึ่ินทวรชสเน้ลอ้รเทถทู.วน(ฉน็อ่ซ้นหยซาว้ง้่บบพนับวมนังไู.กอะบอ้ขรามีว,๕า่ี.งะงมว้ง่ึนึ่ปง่ึ(เไู่าน็ถาลงรี่ืองซะ่ึนซธัอ.ทมอรมุวแง,ซว(ิสนธเนงเัากยซงขววงก้อุปอ่ึกุดูษงึ่้วนใงป.งลียงต่ึีปรวาีซวชอ)ทซนงบึ่งอัาา่่ัน้คพม.นฯางั็งรัชรแ้ือ)วชนิสวขอิสงรชึ่รา.ยหง่ึงา.นดะรรมา้โีตหารมวง่ืไอดะานาา้บใเาานรอยง่ญโง้แฯะเดวีงรนา่๓ฯงห)ญมัช้ๆเ่ข้วคงขาวยเเป้วมวมา่ีอ่จยนรมย้เปปไยิจ้วา่บนาปิงา็งสาิยหปชสิงาน้าวกมิคา)งว็็บนเ่ัินา่เนนวหผ้ณนน็รัวุ้าลผนจนชาพานผฯป้สแลดิงไแิสรุ้ขษวอผผูนขิส้้มนอัาขาอม้็่์ูมใิเวาูม้ริรนตาเว่ั้อหาา่อ้้ปนาใใันวอูู้ทาา)ยางไิยอมิคมพ่วางวฯผะขคค็ง่งดนขา่ขนยผบนหา่ใา่มอแคแรา์ืมข้องนไเึถาูรรช้อดหาน้ันา่งมูบรนใคัญลุ้.รลรลกอ้นีเเหงึา่ือเนง้นมางงปัมพพ้นไ้ัีล,วปครวนซดลผ้งแยงนเนัินไทงดน้กัิน่ัวล็ร(า,้ทกหช่ื่ืออูงล้้่ึนวราลไา่วูง่ิใ้ค้าซีไ.าาารไ้ปต้อทห่าแออิสนงฯ้.นวพยผยผวปกเซง)ลร่ึรดวงฉยนลอ.นนน้าััซ้อกมอาย่มููังึนช๒ทลแรว้จนาิสพขแยะท้,งเ่ึแททอทิรา้มืน,ีรหีาลาเา่่(.งหีา้ิเคยาลหม้อ่อูร(สอ.างรร.วแ้ไมลป(วเอขลนน(้(าวอวแปงงป.ะลย่ือ.ด๕แเข็ลาอยีน.ใาใหา่ททอบาลน็.ชตัลคหานลง้้อนวนซสน.แังหนผม้ชน็นแดดกานูถขอ้่้ย�ำาวงสมงึ่มชเเ่นูฯเ้มนูีหนงตลดผมแแหรนึลลโว)้นนเเอ่ช้้ตัโีาเ่าปปนืนอี้ลอ่นลลลานงูจั้รอออืรวววาาามทฯวงง็็้นนืนนนนคัยยก้้อู้าวาวาาาา่่่ง้งงงงงงั่์---).ี ้ นิจฺจํ โสฬสวสสฺ ทุ ฺเทสกิ า วิย อโหส.ิ
ตํ ปตุ ฺตนตฺตปริวารํ วหิ ารํ คจฺฉนฺตึ ทิสวฺ า
“กตมา เอตฺถ วสิ าขาติ ปฏิปจุ ฺฉิตาโร โหนฺต.ิ
เย นํ คจฺฉนฺตึ ปสฺสนฺติ “อิทานิ โถกํ คจฺฉต,ุ
คจฺฉมานาว โน อยฺยา โสภตีติ จินฺเตนฺต.ิ
เย นํ €ิตํ นิสนิ ฺนํ นิปนฺนํ ปสสฺ นฺติ “อิทานิ
โถกํ นิปชฺชต,ุ นิปนฺนาว โน อยฺยา โสภตีติ
จินฺเตนฺต.ิ
อิติ สา “จตสู ุ อิริยาปเถสุ อสกุ อิริยาปเถ
นาม น โสภตีติ น วตฺตพฺพา อโหส.ิ
ปฺจนฺนํ โข ปน หตฺถีนํ ถามํ ธาเรต.ิ
ราชา “วสิ าขา กิร ปฺจนฺนํ หตฺถีนํ ถามํ
ธาเรตีติ สตุ ฺวา ตสสฺ า วหิ ารํ คนฺตฺวา ธมมฺ ํ
สตุ ฺวา อาคมนเวลาย ถามํ วีมํสติ กุ าโม หตฺถึ
วสิ สฺ ชฺชาเปส.ิ
โส โสณฺฑํ อกุ ฺขิปิ ตฺวา วสิ าขาภิมโุ ข อคมาส.ิ
ตสสฺ า ปริวาริตฺถิโย ปจฺ สตา เอกจฺจา
ปลายสึ ,ุ เอกจฺจา นํ อปริจฺจชิตฺวา, “กิมิทนฺติ
วตุ ฺเต, “ราชา กิร เต อยฺเย ถามํ วีมํสติ กุ าโม
หตฺถึ วสิ สฺ ชฺชาเปสีติ วทสึ .ุ
วสิ าขา “อิมํ ทิสวฺ า กึ ปลายิเตน, กถนฺนุ โข
ตํ คณฺหิสฺสามีติ จินฺเตตฺวา “สเจ ตํ ทฬฺหํ
คณหฺ สิ สฺ าม,ิ วนิ สเฺ สยยฺ าติ ทวฺ หี ิ องคฺ ลุ หี ิ โสณฑฺ าย
คเหตฺวา ปฏิปปฺ ณาเมส.ิ
หตฺถี อตฺตานํ สณฺ€าตํุ นาสกฺขิ, ราชงฺคเณ
อกุ ฺกฏุ ิโก หตุ ฺวา ปต.ิ
มหาชโน สาธกุ ารํ อทาส.ิ
สา สปริวารา โสตฺถินา เคหํ อคมาส.ิ
เตน โข ปน สมเยน สาวตฺถิยํ วิสาขา
มิคารมาตา พหปุ ตุ ฺตา โหติ พหนุ ตฺตา อโรคปตุ ฺตา
อโรคนตฺตา อภิมงฺคลสมมฺ ตา.
ตาวตเกสุ ปตุ ฺตนตฺตสหสฺเสสุ เอโกปิ อนฺตรา
มรณปปฺ ตฺโต นาม นาโหส.ิ
ผลติ ส่อื การเรยี นรู้ โดยโรงเรียนพระปริยัติธรรม วดั พระธรรมกาย 67
อ. ชน ท. ผ้อู ยใู่ นเมืองช่ือวา่ สาวตั ถีโดยปกติ เชือ้ เชิญแล้ว นิมนสฺเตาตวฺวตาฺถีวโาภสเโิชนนฺต.ิมงฺคเลสุ ฉเณสุ วสิ าขํ ป€มํ
ซง่ึ นางวิสาขา ก่อน (ยงั นางวิสาขา) ให้บริโภคอยู่ ในงาน ท.
อนั เป็นมงคล ฯ
ครัง้ นนั้ ครัน้ เมื่อมหาชน ผ้ปู ระดบั แล้วและตกแตง่ แล้ว ไปอยู่ อภสธมออคสมาทททาจุุ รมวฺฺฉาาฺธชฺาฺจตสสสึตวออมติิตฺถสฺ,ิิสิว.ิเถวฺถํฺวิวยหิาโ“าากยนขํขคาหสําารจนอมยํมฺอปสฺฉฺทสุหิตคุึนวนสฺาฺตวนหิอฺธฺตโลมิสเรฺตาาวสุช.ิติคาารยฺวสฺ ําสขาาวอโปครงาหทวิมมฺเสจอคตวติุ ําฉาฺ าเ,ิฺตภตธสนภํภนาณเมฺ รมตมํณิคณ“,ฺนฑหเาอฺฑสตุาาิกปวรลชนสฺนิกสิํมสงเาิาํ านาฺกคขมเตพตณธามุอานโปตปณขฺหลิฺธวฺฏจฺ นางิาตฑฺิติยฺกหมิปฺวฺวตติตอีตนนาามฺตปาปต.ิฺ หาปภฺตฏิททสาสรฏิยาามวชณฺา€ตสสหิเเธานยาฺตยยิิาิเเนนนนตาาารํิ
สวู่ ิหาร เพ่ืออนั ฟังซง่ึ ธรรม ในวนั แหง่ มหรสพ วนั หนง่ึ , แม้ อ. นาง-
วสิ าขา บริโภคแล้ว ในทแี่ หง่ ตน (อนั มหาชน) เชอื ้ เชญิ แล้ว ประดบั แล้ว
ซงึ่ เครื่องประดบั ช่ือวา่ มหาลดา ไปแล้ว สวู่ ิหาร กบั ด้วยมหาชน
เปลอื ้ งแล้ว ซงึ่ เคร่ืองอาภรณ์ ท. ได้ให้แล้ว, (อ. ค�ำ) วา่ ก็ โดยสมยั
นนั้ แล อ. มหรสพ ยอ่ มมี ในเมืองชื่อวา่ สาวตั ถี, อ. มนษุ ย์ ท.
ผ้อู นั บคุ คลกระท�ำให้พอแล้วและตกแตง่ แล้ว ยอ่ มไป สอู่ าราม ฯ
แม้ อ. นางวิสาขา ผ้มู ิคารมารดา ผ้อู นั บคุ คลกระท�ำให้พอแล้ว
และตกแตง่ แล้ว ยอ่ มไป สวู่ ิหาร ฯ
ครัง้ นนั้ แล อ. นางวิสาขา ผ้มู ิคารมารดา เปลอื ้ งแล้ว ซง่ึ เครื่อง
อาภรณ์ ท. ผกู แล้ว (กระท�ำ) ให้เป็นหอ่ มีภณั ฑะ ท่ีผ้าหม่ ได้ให้แล้ว
แก่ทาสี (ด้วยค�ำ) วา่ แนะ่ สาวใช้ เอาเถิด อ. เจ้า จงรับ ซง่ึ หอ่ มี
ภณั ฑะ นี ้ดงั นี ้ๆ (อนั พระธรรมสงั คาหกาจารย์) กลา่ วแล้ว หมายเอา
(ซงึ่ ทาส)ี ใด, แก่ทาสี (นนั้ ) ฯ
ได้ยินวา่ อ. นางวิสาขานนั้ ไปอยู่ สวู่ ิหาร (คดิ แล้ว) วา่ อ. อนั สกหวหิตเีตสาฺวฺถราิสตปํ าฺถฏาิมอปกมตกุวริธฺตฺสิกรวํติาโนหิยยํุ าารวํอทปปยคาาุ สตุจทฉฺยิฺตฺเปนานปฺ ตฺเฺตินฏีิหฺว€“ตเึตอฺเํถอวนรลมิพูปองุํ ฺพทฺกมจฺาาตรสิตหฺตํ .ิฺวคาอายฆฺ ลํ งภปฺกปณสริตาฺฑฺธวฺจานิก-ํํ
(อนั เรา) กระท�ำให้พอแล้ว ซงึ่ เครื่องประดบั อนั มีคา่ มาก มีอยา่ งนี ้
เป็นรูป (กระท�ำ) ให้เป็นเครื่องประดบั อนั มีคา่ มาก มีอยา่ งนีเ้ป็นรูป
(กระท�ำ) ให้เป็นเครื่องประดบั อนั เราสวมแล้ว ท่ีศีรษะ เพียงใด
แตห่ ลงั แหง่ เท้า เข้าไป สวู่ หิ าร ไมค่ วรแล้ว ดงั นี ้ แก้แล้ว ซงึ่ เครื่อง
ประดบั นนั้ กระท�ำแล้ว ให้เป็นหอ่ มีภณั ฑะ ได้ให้แล้ว ในมือ ของ
ทาสี ผ้ทู รงไว้ซงึ่ เรี่ยวแรงของช้าง ๕ ผ้บู งั เกิดแล้ว ด้วยบญุ ของตน
นน่ั เทียว ฯ
อ. ทาสีนนั้ นน่ั เทียว ยอ่ มอาจ เพ่ืออนั รับ ซง่ึ เคร่ืองประดบั นนั้ , น“อิวมตฺมฺตสนากาเออเิมลวํ ปตสปํ าคสเธณาสธฺหฺสนิตาํ ํมุ สิ คกนณฺโนกฺหฺตต,.ิ ิ, สเตตฺถนุ ตสํ นฺอตาิกหา
เพราะเหตนุ นั้ (อ. นางวิสาขา) กลา่ วแล้ว กะทาสนี นั้ วา่ แนะ่ แม่
อ. เจ้า จงรับ ซงึ่ เครื่องประดบั นี,้ อ. เรา จกั ประดบั ซง่ึ เคร่ืองประดบั
นนั้ ในกาลเป็นท่ีกลบั จากส�ำนกั ของพระศาสดา ดงั นี ้ฯ
ก็ (อ. นางวสิ าขา) ครัน้ ให้แล้ว ซง่ึ เคร่ืองประดบั นนั้ ประดบั แล้ว สตฺถาตรํ ํ ปนอปุ ทสตงฺกฺวามิตฆฺวานมธฏฺม€กมฺ ํํ ปอสสาฺโธสนสํ.ิ ปสาเธตฺวา
ซงึ่ เครื่องประดบั ช่ือวา่ ฆนมฏั ฐกะ เข้าไปเผ้าแล้ว ซงึ่ พระศาสดา
ได้ฟังแล้ว ซงึ่ ธรรม ฯ
ในกาลเป็นท่ีสดุ ลงแหง่ การฟังซงึ่ ธรรม (อ. นางวสิ าขา) ถวาย ปกฺกธามมมฺิ. สสฺ วนาวสาเน ภควนตฺ ํ วนทฺ ติ วฺ า อฏุ ฺ€ายาสนา
บงั คมแล้ว ซง่ึ พระผ้มู ีพระภาคเจ้า ลกุ ขนึ ้ แล้ว จากอาสนะ หลกี ไป
แล้ว ฯ
อ. ทาสี ของนางวิสาขานนั้ แม้นนั้ ลมื ทวั่ แล้ว ซง่ึ เครื่องประดบั สาปิ สสฺ า ทาสี ตํ ปสาธนํ ปมมฺ ฏุ ฺ€า.
นนั้ ฯ
ก็ ครัน้ เม่ือบริษัท ฟังแล้ว ซงึ่ ธรรม หลีกไปแล้ว, ถ้าวา่ อ. ปมมฺ ธฏุ มฺ€มฺํ โํ หสตตุ ,ิ วฺ าตํ ปอนานปนกฺทฺกตนฺเถตฺ โารยปปฏริสิสาาเยม,ตส.ิ เจ กิจฺ ิ
สง่ิ ของอะไร ๆ เป็นของ (อนั ใคร ๆ) ลมื ทว่ั แล้ว ยอ่ มเป็นไซร้, อ. พระ
เถระชื่อวา่ อานนท์ ยอ่ มเก็บง�ำ ซง่ึ สง่ิ ของนนั้ ฯ
เพราะเหตนุ นั้ อ. พระเถระนนั้ เหน็ แล้ว ซงึ่ เคร่ืองประดบั ช่ือวา่ คอาตโารตอเจ.ิิตสิ ิ โส“ภตนํ ฺเตทิวสวํ ิสมาหขาาลตปาปสสาธานธนํ ํ ปทมิสมฺวฺ าสุ ฺสสติ ตฺวฺถาุ
มหาลดา ในวนั นนั้ กราบทลู แล้ว แก่พระศาสดา วา่ ข้าแตพ่ ระองค์
ผ้เู จริญ อ. นางวิสาขา ลืมแล้ว ซง่ึ เคร่ืองประดบั ไปแล้ว ดงั นี ้ฯ
68 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยัญชนะ และ บาลี
ณที่ข้ทาง่ีสอ(อแด.ุ ห.แพพง่ หรบระง่ ะนั หเศถไนดารงึ่ะสฯดดยงาั กนตขี ้ฯนึร้ ัสแแลล้ว้วซ) ง่ึวเา่ครดื่อกู ง่อปนรอะาดนบั นนทนั้ ์ อ. เธอ จงเก็บไว้ “เอกมนฺเต €เปหิ อานนฺทาต.ิ
คล้องเก็บไว้แล้ว เถโร ตํ อกุ ฺขิปิ ตฺวา โสปาณปสฺเส ลคฺเคตฺวา
€เปส.ิ
แซนสก(มดงล่ึิจาาีถ้วอ้มงวอายบุสภนดเักแเณาปุิกภเเม็ สปรอปษร้สาก็ิ.นิอยุชไัพทาภตข.า.งึท้้ิกเนนกเป(.หษทด็รานเลหุ้.ะหยวง)ตาท่ยลวอ่น้นนิสาค�ำม่มุ่ นมนาัวเ้ดขขนทีเัา)(้งัน้แาาม.กนใกไยดนครีปเ้่ภใฯะ้ทภวดินหิกทยาี่ย)แาษ�ำยววลอแใุไา่ ะโ.นปลสดทนอแ้วแาย.�ำห.)อ้ลมปผงเ่ย้วเรวมกงึณ้า่าหิแตีภใงราลจนนเิิกทรกะัภทนัษ้ียถนรา.นุ้ผูอวื�ำยด(้น้่ัจูเซมใ้อวเรฯงึ่นนัทายมกแแเียาปิจผ(ลหวอแ็)้นมู้วง่ ล.ใอภวตีค(นะซนหิั้ินกวภวงึ่คาาษนภัิกรมวุหาษรแเตชกนหแุผม้อนบัมุ่น็ล้จู้นงะ้ดแแวะกนั้้ทแลลวไาปยก้.ะฯวร)่ วสิ าขาปิ สปุ ปฺ ิ ยาย สทฺธึ “อาคนฺตกุ คมิก-
คลิ านาทนี ํ กตตฺ พพฺ ยตุ ตฺ กํ ชานสิ สฺ ามตี ิ อนโฺ ตวหิ าเร
วจิ ริ.
ตา ปน อปุ าสกิ าโย อนฺโตวหิ าเร ทิสฺวา
สปปฺ ิ มธเุ ตลาทีหิ อตฺถิกา ปกตยิ าว ทหรา จ
สามเณรา จ ถาลกาทีนิ คเหตฺวา อปุ สงฺกมนฺติ.
ตสฺมปึ ิ ทิวเส ตเถว กรึส.ุ
อ(ขดใอซ(คยน้าง่ึ.นังั อ่รกแพนคตันม้ติจีรวงคั้้เมะพอ่อามรไศนีัมรังย่ือม้แะนาตตตู่คไ่กผสนั้นดอา้�ำ่อ้เูด้มอพงป)อาาก็วยปนงึ.ตาา่ก่ฯูนกเมจรร(ตาา้ซอาะ(งเิ)ง่ึด.ททส(เอคด้ว�ำปีนยุ .วยงั วือปค้นาวดิอยวมีตั้้วนั(าาตถอยมเ้เอ)ปุไนเัหตนดง็อนภน็้อ้กือเ้ะกิปกแงาแไ็ปกัษลนรรห้า)วปุแนง่(ร(ิลยยขนัซดน้ ้วาอะ่ง่ึ)้วน่ั อภอมยก)ีกอ่กิมเลจในนษนี)งา่ ือมุไ้ววแข)ขแนเีัก้ถเออลรพท่พดิงัูปง้ว่ีสรรค,ตห,าะออวนะน(ผง.รกค้งึ่เูแดลปเวกถฉิป็า่กนา่ก็านันวรมเมาจแะผจเรแ้ลลทา้มูกัปล้อื่ว�ำสีสดก้ว)แมง่รงัปลไวีวใรนิปดส้าะาว่่ ี,้ อเถกํ คลิ านํ ทิสฺวา สปุ ปฺ ิ ยา “เกนตฺโถ
อยฺยสฺสาติ ปจุ ฺฉิตฺวา, “ปฏิจฺฉาทนีเยนาติ วตุ ฺเต,
“โหตุ อยฺย, เปเสสฺสามีติ ทตุ ยิ ทิวเส กปปฺ ิ ยมํสํ
อลภนฺตี อตฺตโน อรู ุมํเสน กตฺตพฺพกิจฺจํ กตฺวา
ปนุ สตฺถริ ปสาเทน ปากตกิ สรีราว อโหส.ิ
วแถ(เบมเออเอซดยอถปปอสิ้หงืึ่....ออ่าวร็็ร.นนสิจาดทเแมเง่ยดะรอผหขงิ่วาลฉิา่เไแแ(าชฉิเาข้ปอิหาคมูดญ้นวคผนัมมื่อนัแ็อจนใ.้นแาาย้้รู้เวินลงจกงอัเอปรน่ืแัลอไินย้า่ปลนล้อวงขซป.็.้ลว)งนกอ็อว่มืนถืมานนัณรพ้ปรวจกา่ลามไ้แืงอ,ทผทมะารงขรนละา่วเก้เองยลดูว่ัะวมะั่น้ปออวนาิส่นว่พแ.อ่แเืมบดั็.าษอุนแาวถาสินัทล้รนลมทบัเแลอขยรา;เดะ์้ถ้ววาเจผวล้ั่นะวากข์กดปผงัิดง้้แา้เอูวทานั็ไ้น็งเเู้ัซปววนถลหป.ปดก.น)อี็าิส่อแง่ึนอ้้้็าฯวน็นลงแัเอีเลยาล้ยวเแคพทนแเาย่ลจกอขด(า่ืมา่นจา่รอ่ือีา้วล้าอ่านไงวั้แู่ื้ฯทพอาะ่ปส(แน้ปันวนมลเอขนงวแั่งึรลีทแโรี้นัวเปซอ้.้นแนมาฯ่ัด้ปะวลางึ่เงนลรซ�ำเ็่โ)ยย้คนสวทอทเะ้ยมงวนึ่ัร้อ่เปรนีด.าภียชวกดาาื่อมเสนัรดบัาว่กิน้,็บงกจังยระรีน)งัษน์้อ้ปาลไดูู้อกแตนขนถวัวีะุห้า่รง้ั.ลขกฯจู้ีอ้า่แาเไ้ะนวน้นึทวลง;อร้งลอเดแอีม่นคุ้แาแีย่ื่น้ฯยวเลบัด.พร�ำวลมวททา่้ซว่ือนงพัมแ้รวเ่ยง่ีข.งถ่ึนจงลานัราน้้คืดานเา้ปี,าะะ้วก)้นวง้ัววซม้แเเร,(็บเแา่ยหถางึ่ขคะแปลหไมเรตออกด็้ลรซวคนวะง่ทันน.ง้ลุบ้วั้ง่ึขแรขบดี่สเื่า่ณนย้อันาลอ้วมเนัฉิวาจอแ่ง้วาน่งั(่ือ้ไมแ้นัป(แาตมดออใคออลเไหรแ่เนอณ.ปุน.ป�ำั้กเวะง่มปนัทท)แพด็บนจตรน็เ่เนี่อา่ลจบววาัางรรนนท่ั ่ืนนผ้้ะ�ำาาาาว่่งร,),.ู้ วสิ าขาปิ คลิ าเน ทหเร จ สามเณเร จ
โอโลเกตฺวา อเฺ น ทฺวาเรน นิกฺขมิตฺวา
วิหารุปจาเร €ิตา “อมฺม ปสาธนํ อาหร,
ปสาเธสฺสามีติ อาห.
ตสมฺ ึ ขเณ สา ทาสี ปมมฺ สุ สฺ ติ ฺวา นิกฺขนฺตภาวํ
ตฺวา “อยฺเย ปมมฺ ฏุ ฺ€มหฺ ีติ อาห.
“เตนหิ คนฺตฺวา คณฺหิตฺวา เอหิ; สเจ ปน
มยฺหํ อยฺเยน อานนฺทตฺเถเรน อกุ ฺขิปิ ตฺวา อฺ สฺมึ
€าเน €ปิ ตํ โหต,ิ มา อาหเรยฺยาส,ิ อยฺยสเฺ สว ตํ
มยา ปริจฺจตฺตนฺติ.
เถโรชาปนฏาิสตาิ เมกติรีต;ิ สาตส“มฺ มานสุเอสฺ วามนาํ ห.ปมมฺ ฏุ ฺ€ภณฺฑกํ
เถโรปิ ตํ ทาสึ ทิสฺวาว “กิมตฺถํ อาคตาสีติ
ปจุ ฺฉิตฺวา, “อยฺยาย เม ปสาธนํ ปมมฺ สุ สฺ ติ ฺวา
อาคตมหฺ ีติ วตุ ฺเต, “เอตสมฺ ึ เม โสปาณปสเฺ ส €ปิ ตํ,
คณฺหาหีติ อาห.
ผลิตส่อื การเรยี นรู้ โดยโรงเรยี นพระปรยิ ตั ิธรรม วดั พระธรรมกาย 69
อ. ทาสนี นั้ กลา่ วแล้ว วา่ ข้าแตพ่ ระผ้เู ป็น อ. สงิ่ ของ อนั มือ อกตวโกมสวโตออกกตกิุิยาตมปามจยุ จฏฺมกฺเฺฺยฉฺถฺมฺหปตฺ ติิโีณฏิาิหโสํฺาถยย,สยฺนคเ€ตาํภถกรภํนฺถณาฺขทณฺตออาตอิสล“ุปฺฑปวยคฺวอิาฺฺสฑฺลนาสฺยํปฺฆโยตภอกราากฺยตค,ิเาําธยอจฺโ,ิตนห.ปนกอปุสํฺต.ฏํสาต.ิเหนฺวกหิปชามุ ิตาสาิเคอรลหฺปติร.สฺ“ยฺคปนนาาอต“ฺตาาติาสกฺธกปมฺวมกเหิํสุาํึวนาณมฺํิ,ธรสฺิสอณทหนิยาธามอกตุํํมขนคียมฺ€คนฺขฺเาิ,จํเํปาถปฺฆปํ,าฺฉตสนทหตนาิาปตเํฺวตตกปเวฺวราธตํํอตสิิสจาตํมานาฺจ.ิสํุวมอมขฺตต“ติสคอปาฏอเเิฺตสตสฺาตณิยฺนล€ํหหชนหภนจฺุหอฺเรสหิปณฺฉชฺธวยิตามสฺิิตตตฏวฺุเ“หํุยฺฑนยนฺิกฺฺฺววว€ีตานนฺตตกาาาาวา,.ิ ํํิ
ของทา่ น ท. ถกู ต้องแล้ว อนั แมเ่ จ้า ของดฉิ นั กระท�ำแล้ว ให้เป็น
ของอนั ใคร ๆ ไมพ่ งึ น�ำมา ดงั นี ้เป็นผ้มู ีมือเปลา่ เทียว (เป็น) ไปแล้ว
ผ้อู นั นางวสิ าขา ถามแล้ว วา่ แนะ่ แม่ อ. อะไร ดงั นี ้ บอกแล้ว
ซงึ่ เนือ้ ความ นนั้ ฯ (อ. นางวสิ าขา กลา่ วแล้ว) วา่ แนะ่ แม่ อ. เรา
จกั ประดบั ซง่ึ สง่ิ ของอนั พระผ้เู ป็นเจ้า ของเรา ถกู ต้องแล้ว หามิได้,
(อ. เครื่องประดบั นนั้ ) อนั เรา บริจาคแล้ว, แตว่ า่ อ. อนั อนั พระผู้
เป็นเจ้า ท. ปฏิบตั ิ เป็นความล�ำบาก (ยอ่ มเป็น), อ. เรา จ�ำหนา่ ย
แล้ว ซง่ึ เคร่ืองประดบั นนั้ จกั น้อมเข้าไป ซง่ึ ภณั ฑะอนั เป็นกปั ปิ ยะ,
อ. เจ้า จงไป จงน�ำมา ซงึ่ เคร่ืองประดบั นนั้ ดงั นี ้ ฯ อ. ทาสีนนั้ ไป
แล้ว น�ำมาแล้ว ฯ อ. นางวิสาขา ไมป่ ระดบั แล้ว ซง่ึ เคร่ืองประดบั
นนั้ (ยงั บคุ คล) ให้ร้องเรียกแล้ว (ซงึ่ ชน ท.) ผ้กู ระท�ำ (ซงึ่ ทอง)
(ยงั ชน ท. เหลา่ นนั้ ) ให้ตีราคาแล้ว ฯ (ครัน้ เม่ือค�ำ) วา่ (อ. เครื่อง
ประดบั นนั้ ) ยอ่ มถงึ คา่ ซงึ่ โกฏิ ท. ๙, แตว่ า่ อ. แสนแหง่ ทรัพย์ เป็น
ท่ีตงั้ แหง่ การยงั บคุ คลให้กระท�ำ (ยอ่ มเป็น) ดงั นี ้ (อนั ชน ท.) เหลา่
นนั้ กลา่ วแล้ว, (อ. นางวสิ าขา) ตงั้ ไว้แล้วซง่ึ เคร่ืองประดบั บนยาน
กลา่ วแล้ว วา่ ถ้าอยา่ งนนั้ อ. ทา่ น ท. จงขาย ซง่ึ เคร่ืองประดบั นนั้
ดงั นี ้ฯ อ. ใคร ๆ จกั อาจ เพื่ออนั ให้แล้ว ซงึ่ ทรัพย์ มีประมาณเทา่ นนั้
รับไว้ หามิได้, เพราะวา่ อ. หญิง ท. ผ้สู มควร เพ่ืออนั ประดบั
ซง่ึ เครื่องประดบั นนั้ เป็นหญิงอนั บคุ คล หาได้โดยยาก (ยอ่ มเป็น) ฯ
จริงอยู่อ. หญิง ท. สามเทียว คือ อ. นางวิสาขา ผ้มู หาอบุ าสกิ า, อยปเอ“สเววปปธวนยสปีิกิหหิิตาตตุหวสลจนนฺมกาาาโาฺตสฺนาเจกามตรรจีณฏธหํปฺธเปํํฏียฺน;ินว€ิตวส€าตีหเสสํ,กํทิสวํ,สฺอุเนสิิปฺีมสุาาฺลวตาาตตสฺเตเนณาธนภํตสขฺวปํุิกฺตเนสภึกนตาฺมฺฑรอนามีฺทุมตูา.ิาาลภูลมต“ิเรส`รส“มวรวํปฺฏเภอตยวิยสิสมฺถิสวฺนฺ€ปิสิ.ตฺถุาาเงึสฺ กครวาาฺตจฺขฆชฺนาโขารหฺํจากฺเสํลหาคชํิภเมฏฺสโยณตวามนตลิโตนเฺวสยหฺเมฺหปคลฺสิาตฺทยามิ,กณิตโฺปติตเวอสมาฺวกฏิฺวฺหสปุอว,วสาฺปาว€ิตนาุปอกาิสปฺปสํอุฏปเยเติา“ยพนกฏฺิิตส€รอภขสสํามฺาถาาาาานมฺส,นธรหิโนิ คอฺเยาตนิตํตพปตุณอสฺถํมฏุนาเากมํมกลสูนฺโน€,ฺธฺกภหยารํเีสมอหลุวสาเนตาฺหฺสปทาทโมตฏลฺํุํเกจามนตติสฺตฺเล€ตฏมตถอสยฺฺววฺวิโเฺลตาีนหนีตตูสยาาาาา--ิ.ฺิิุ
อ. นางมลั ลกิ า ผ้เู ป็นภรรยา ของเสนาบดคี อื เจ้ามลั ละชอื่ วา่ พนั ธลุ ะ,
อ. ธิดา ของเศรษฐีในเมืองชื่อวา่ พาราณสี ในมณฑลแหง่ แผน่ ดนิ
ได้แล้ว ซง่ึ เครื่องประดบั ชื่อวา่ มหาลดา ; เพราะเหตนุ นั้ อ. นาง
วิสาขา ให้แล้ว ซง่ึ คา่ แหง่ เครื่องประดบั นนั้ เองนนั่ เทียว (ยงั -
บคุ คล) ให้ยกขนึ ้ แล้ว ซง่ึ โกฏิ ๙ ท. อนั ย่ิงด้วยแสนแหง่ ทรัพย์
บนเกวียน น�ำไปแล้ว สวู่ ิหาร ถวายบงั คมแล้ว ซงึ่ พระศาสดา
(กราบทลู แล้ว) วา่ ข้าแตพ่ ระองค์ผ้เู จริญ อ. เครื่องประดบั ของ
หมอ่ มฉนั อนั พระเถระช่ือวา่ อานนท์ ผ้เู ป็นเจ้า ของหมอ่ มฉนั ถกู
ต้องแล้ว ด้วยมือ, อนั หมอ่ มฉนั ไมอ่ าจ เพื่ออนั ประดบั จ�ำเดมิ
แตก่ าล (แหง่ เคร่ืองประดบั ) (อนั พระเถระช่ือวา่ อานนท์) นนั้ ถกู
ต้องแล้ว, แตว่ า่ อ. หมอ่ มฉนั นน่ั เทียว (ยงั บคุ คล) ให้ขายอยู่
ซง่ึ เคร่ืองประดบั นนั้ (ด้วยความคดิ ) วา่ อ. เรา จ�ำหนา่ ยแล้ว
จกั น�ำเข้าไป ซงึ่ ภณั ฑะอนั เป็นกปั ปิ ยะ ดงั นี ้ ไมเ่ หน็ แล้ว ซงึ่ บคุ คล
อ่ืน ผ้สู ามารถ เพื่ออนั รับไว้ (ยงั บคุ คล) ให้ถือเอาแล้ว ซง่ึ คา่ แหง่
เคร่ืองประดบั นนั้ เป็นผ้มู าแล้ว (ยอ่ มเป็น), ข้าแตพ่ ระองค์ผ้เู จริญ
อ. หมอ่ มฉนั จะน้อมเข้าไป ในปัจจยั ท. ๔ หนา ซงึ่ ปัจจยั เหลา่ ไหน ท.
ดงั นี ้ ฯ (อ. พระศาสดา ตรัสแล้ว) วา่ ดกู ่อนวสิ าขา อ. อนั (อนั เธอ)
กระท�ำ ซงึ่ ที่เป็นที่อยู่ แก่พระสงฆ์ ใกล้ประตใู นทิศปราจีน ควรแล้ว
ดงั นี ้ ฯ อ. นางวสิ าขา (กราบทลู แล้ว) วา่ ข้าแตพ่ ระองค์ผ้เู จิรญ
(อ. อนั อนั หมอ่ มฉนั กระท�ำ ซงึ่ ท่ีเป็นท่ีอยู่ แก่พระสงฆ์ ใกล้ประตใู น
ทิศปราจีน ควรแล้ว ดงั นี ้ ผ้มู ีใจยินดีแล้ว ถือเอาแล้ว ซงึ่ พืน้ ดนิ นน่ั
เทยี ว ด้วยโกฏิ ๙ ท., เริ่มแล้ว เพอื่ อนั กระทำ� ซงึ่ วหิ าร ด้วยโกฏิ ๙ ท.
เหลา่ อื่นอีก ฯ
70 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยญั ชนะ และ บาลี
เทอบใทนปุรณิ วสงนโกฑมลคิสรยิกักรยัะอัะง้ทนนั เบ�ำแปนัข้แงัห็นจลเง่กดัผ้ใวบิด้นเมู ฉตุแวีพพซรลนั รขงึ่้าวหะกอะพนิจงซใกเงึ่ัดง่ึนศต้มวตรรอยืดษร์เ.ภฉะฐตกัพี พทลรูาชรรแะงะื่อหตใเศวหนง่อ่ า่าน็เเปภสศรแืรอดรทั ละษนาท้วตฐิยใู ี ทะนขซใรอทนง่ึงงิศผคตเเ้มอเูศวรคดุือารวลษมรจงือ่ชดถฐไน่ือดีอชูงึ แ้วเพื่อยปลา่ ว่รู็น้ภ้วอา่ ซแทัอมงึ่ลทนจแโ้วลิยาาหกกถะฯง่ อเถกทิวสํ สตฺถา ปจฺจสู สมเย โลกํ โวโลเกนฺโต
เทวโลกา จวติ ฺวา ภทอฺทนนิยาานถมคปเิ ณร ฺฑเสิกฏสฺ€ฺสเสิปฏตุ ฺ€เฺตคกิ สเเุ หสฺล
นิพฺพตฺตสสฺ ภทฺทิยสสฺ
อปุ นิสสฺ ยสมปฺ ตฺตึ ทิสวฺ า
ภตฺตกิจฺจํ กตฺวา อตุ ฺตรทฺวาราภิมโุ ข อโหส.ิ
ใเไใอจบอพเเดหใอสปปปนหนก...ังมณัิร็็พดนน้แบกพนพะเาหสลจ็ฑรกผรพีพุรยร((อใ((้ะฯ้มวดอะ้ออออะาใูนะกิกัเพ.อคทออจ่็อรเ....โอะวตชพาดงไรห�กำมาชงนัปตรคร่ยพรอพคไเลนฉเ์เนานวส์ะไเปพฉซยร์กีรนรัมมนนััาศด้ททะแ็วพงื่่ึอ่ะูทไแงก่,าจ็ปศลป.ศ.อแาถ.บว)มซลทสอ้ารวนะามัขวิส้งึ่รสเตบเรัดอะสสตา้หอปไิจวางท่ตูาอกาแปยดด็อ่หิจขน็รานม.ไ่ีจใลูบาับสาปาคงาทแปผนน้ปาวงเัทู่แรแรล้รใแสูทรคโากะลตี่จ(งคล้ดิวกตลดงิศมยตกต้รว้ารวร้เยววรจ็แัออ่บซพดรัิส่รใเูัสสิปฯซพกลาินดงมึุ่กแงแัื่อซโแางึ่ร้พบวล่ือนดรทเลลงพ่ึภขลยะปนบทัรอ้กียท้วิศว้้าตร็กวิอฯ่ะนน่ันรเแัปู)รอะ)ษใถมูซผาฟ)ัพลเเอรนดุทบิ้ดสงเึ่มาูัด้ะวงวยปงรทวภีทยดแีพาต่)งคั็ใด์า่นิศิก(วลลจ็นูนใูร์มงเั ทนษ้แไปวะีเดดน้ีปวฯรปทยลดก็ทัภานงัืกีูวอา่ร้้วอฯ่.กษูศินา)า่,่อนะใม่อสคปวิณีมนเน้อฯาส่นรขทู่เรขขเาว้จ.ูาอดร้้วี่จขาาณสิ้พาืวอจง้ิสจ็าแแาาา่เรนีนแเไราผตตศขทะปิตกข้เูพพ่่ราศอยขา่สยพแ่าษรรนอ.าอ่ดอ่ลรยะะฐสองมีะ้มจ็ว้พอ่ออีชเน.ดอ(ปอไปมงงยอื่รดปางาอรคคะรงวเัคกงงัอะปะศเ์์บผผา่วนผา์ปทย็ทน้้อาเเููิสคุ้รอเีเู็จจนู้่บจับัทสนไหาทค.รรรปเผออดียาขรริิลิรญญญ้มืนูยถยอวาาาง)ีีูู่่ ้ ปกตยิ าปิ สตฺถา วิสาขาย เคเห ภิกฺขํ
คณฺหิตฺวา ทกฺขิณทฺวาเรน นิกฺขมิตฺวา เชตวเน
วสต,ิ อนาถปิ ณฺฑิกสสฺ เคเห ภิกฺขํ คณฺหิตฺวา
ปาจีนทฺวาเรน นิกฺขมิตฺวา ปพุ ฺพาราเม วสต.ิ
อตุ ฺตรทฺวารํ สนฺธาย คจฺฉนฺตํเยว ภควนฺตํ
ทิสฺวา “จาริกํ ปกฺกมิสสฺ ตีติ ชานนฺติ.
วิสาขาปิ ตํทิวสํ “สตฺถา อตุ ฺตรทฺวาราภิมโุ ข
คโตติ สตุ ฺวาว เวเคน คนฺตฺวา วนฺทิตฺวา อาห
“จาริกํ คนฺตกุ ามตฺถ ภนฺเตต.ิ
“อาม วสิ าเขต.ิ
“ภนฺเต เอตฺตกํ ธนํ ปริจฺจชิตฺวา ตมุ หฺ ากํ
วิหารํ กาเรมิ, นิวตฺตถ ภนฺเตต.ิ
“อนิวตฺตคมนํ อิทํ วิสาเขต.ิ
ใรขซซูหป้างงึ่ึ่ ้ภใกแหคตลิกน(อรอบพ่ษังึ่..นแรุใๆพะดลาอร้,งวผะวงผอ้ถจูศคสิ้.รู งงึ้าูา์ผแเเพธสข้จสเู จอรา้ดงด้อรนซาจจ็ิญมนงัึ่้งัไตกแปรคริจลับเถัสดิถ้อว้าแซแิดดนั อลลงึ่้วหย้ดบว้วยมา่)งัาวเงอ่นวหตา่นา่มีตร้ฯอนัฉ้ดุข.นักูแอพอก่อนงร.ภรนแ่ะะทผวิกพทสิ้้มษู ร�ำาดพีุะนแขงอัรนัล้านะง้เวภถคีอ้หิาด์.กรคเรทือธดาเ.ไอจงับม้านยททก่ ีจอ่้รฯลูระงมะแทยทชลรงั อ้�ำวงภแบเิกหลวใษน็้จาว่ ุ สา “อทฺธา เหตสุ มปฺ นฺนํ กฺจิ ปสฺสติ ภควาติ
จินฺเตตฺวา “เตนหิ ภนฺเต มยฺหํ กตากตวิชานนกํ
เอกํ ภิกฺขํุ นิวตฺตาเปตฺวา คจฺฉถาติ อาห.
“ยํ โรเจส,ิ ตสสฺ ปตฺตํ คณฺห วสิ าเขต.ิ
พจจแดชอืม่งกังัากนว้สเโอดาล่ีำ�อออ้ราอมยบัเั...บรแ.นหแเพ็จแลถพพาทารล้วิดงโ้เร,ระ้รมววะะถซ็เวดิสคเถศซงงึ่ึถงัาคเรภอางึ่นพรขะลบัสยิกะีรา้ลฯา่ดานแษานางตลานะัุ้นันทน้รดอไนะ.ั(้าแูขดตมยศลอเ(้กรปีรออ่้ยัวง้ัสรอ็น.มพะแซยซนผปรทลงึ่หง่ึ้ามะูร�พำ้พว้างเะฤีแ)ถรวเรพทปละะรสิ ็วฤ้ธศะวนเาถา่์ิตาปข(อฯรยสริารยะดักอ่ดนะชา่ กุมมานัง่ือ้ ่อเซนา)วฯปนง่ึณคนัา่็้นพโมดิม)ฯรผ,หแคะ้เูอลาปเคถ.้โว็นลัมกรวบละคาา่ าชรรคิวนงอ่ือลั าาะ.วลนรพา่ าขออรขนอาะ.อะนงเงถเเนนเธธรรทนั่ออะา์ สา กิฺจาปิ อานนฺทตฺเถรํ ปิ ยายติ,
“มหาโมคฺคลลฺ านตฺเถโร อิทฺธิมา, เอตํ เม นิสสฺ าย
กมมฺ ํ ลหํุ นิปปฺ ชฺชิสสฺ ตีติ ปน จินฺเตตฺวา เถรสฺส
ปตฺตํ คณฺหิ.
เถโร สตฺถารํ โอโลเกส.ิ
สตฺถา “ตว ปริวาเร ปฺจสเต ภิกฺขู คเหตฺวา
นิวตฺต โมคฺคลฺลานาต.ิ
โส ตถา อกาส.ิ
ผลติ สือ่ การเรียนรู้ โดยโรงเรียนพระปรยิ ัตธิ รรม วดั พระธรรมกาย 71
อ. มนษุ ย์ ท. ผ้ไู ปแล้ว เพ่ือประโยชน์แก่ต้นไม้ด้วย เพื่อ- ตมเรอทุกาํทหฺวฺขโิวนภรตสตเฺเมูปฺถตเสมิกานฺสวยํ ฺตมาาปหนอานจุภกาสฺเาตคิลาเจมทวปฺฉนรํนาุกนฺตสกฺเฺต,ิาขร,ิึณสน.ุจตเนอฺถปวปกายฺโาขสสฺากภจเาเณฏสสชฺ คตฏตรฺจ,ิ€ุกาิโฺขนยปคชจมาเนิรนสหสาาสุตฺเนเสฺสฺวณิปวาาิ
ประโยชน์แก่แผน่ หินด้วย แม้สนิ ้ โยชน์ห้าสบิ และโยชน์หกสบิ ท.
ถือเอา ซงึ่ ต้นไม้ ท. ด้วย ซงึ่ แผน่ หิน ท. ด้วย อนั ใหญ่ ๆ ยอ่ มมา
ในวนั นนั้ นนั่ เทียว ด้วยอานภุ าพ ของพระเถระนนั้ , (อ. ชน ท.) ผ้ยู ก
ขนึ ้ อยู่ ซงึ่ ต้นไม้และแผน่ หิน ท. บนเกวียน ยอ่ มล�ำบาก หามิได้
นน่ั เทียว, อ. เพลา ยอ่ มหกั หามิได้, (อ. ชน ท.) พระท�ำแล้ว
ซง่ึ ปราสาท อนั ประกอบแล้วด้วยชนั้ สอง ตอ่ กาลไมน่ านนน่ั เทียว ฯ
อ. ปราสาท เป็นปราสาทประดบั เฉพาะแล้วด้วยพนั แหง่ ห้อง อเคอสอทโาุพวหวกฺภสตฆ“สป.ิเฺถมหฏตสาึ ฏาาคสตอฺเน€ฺคสาฺถคาีตณทหามภิกิฺหามู ฏู สนยนินํ.ิํกิฏควปฺํพ€หฆวติิสิฺภนกํ.าสจฺโามขกหเาาฏรคสเยสิมพสสฺ ป.ิ รหภฺปิ ติสฏฺตปติมจสาาณาสวุนรณาฺฑิิกเอทฺเิโํ ณตปุ จรเกินภริมตวมู ฺวมฺปยิ าํําสปสนาฏปวโฺ€ทนหุจฺ ิ-ิ
คือ อ. ร้อยแหง่ ห้อง ท. ๕ ในชนั้ ภายใต้ อ. ร้อยแหง่ ห้อง ท. ๕ ในชนั้
เบือ้ งบน ได้เป็นแล้ว ฯ
อ. พระศาสดา เสดจ็ เที่ยวไปแล้ว สทู่ ี่จาริก โดยเดือน ท. ๙
ได้เสดจ็ ไปแล้ว สเู่ มืองชื่อวา่ สาวตั ถี อีก ฯ อ. การงาน ในปราสาท
แม้ของนางวสิ าขา ส�ำเร็จแล้ว โดยเดือน ท. ๙ นน่ั เทียว ฯ
(อ. นางวิสาขา) (ยงั บคุ คล) ให้กระท�ำแล้ว ซง่ึ ยอดแหง่
ปราสาท ให้เป็นของจซุ งึ่ หม้ออนั เตม็ แล้วด้วยน�ำ้ ๖๐ หม้อ ด้วย
ทองมีสีสกุ อนั บคุ คลพงึ บโุ ดยความเป็นแทง่ นนั่ เทียว ฯ
(อ. นางวสิ าขา) ฟังแล้ว วา่ ได้ยนิ วา่ อ. พระศาสดา ยอ่ มเสดจ็ ไป คปอปธเจฏหิวฺจิตาคุ“เฺวฺสฺคสาตมสํ ฺถอ.ินาิเคํธณวกตฺหวฺวิ สเาช“ถภต,นสวปตนฺเตาฺถมสาหอาราํิมทวํมอิหหตจารฺาตํ ํตกโนมุริสมฺคสฺวาจาิหสฺฉมาํตีตรภีตํ .ิ ิิกเฺขสนสสุตตตุ งฺถฺฺววฺฆาาาํ
สมู่ หาวหิ ารช่ือวา่ เชตวนั ดงั นี ้ กระท�ำแล้ว ซงึ่ การต้อนรับ น�ำเสดจ็
ไปแล้ว ซงึ่ พระศาสดา สวู่ หิ าร ของตน รับแล้ว ซง่ึ ปฏิญญา วา่ ข้า
แตพ่ ระองค์ผ้เู จริญ อ. พระองค์ ท. ขอจงทรงพาเอาซง่ึ หมแู่ หง่ ภิกษุ
ประทับอยู่ในวิหารนีน้ ่ันเทียว ตลอดประชุมแห่งเดือน ๔ นี,้
อ. หมอ่ มฉนั จกั กระท�ำ ซงึ่ การฉลองซงึ่ ปราสาท ดงั นี ้ ฯ อ. พระ
ศาสดา (ทรงยงั ค�ำนิมนต์) ให้อยทู่ บั แล้ว ฯ
อ. นางวสิ าขานนั้ ยอ่ มถวาย ซงึ่ ทานในวหิ าร แก่หมแู่ หง่ ภิกษุ ววตอตหิตวฺถาฺถเํรสอรปณอเถายาาสฏสวทฺสฺต€าาาโาทเตยทนาเํอนอปกํเภามาฏเมุทคฺ€มฺตนาอต.ิยฺตสาฺถฺวหจาราพิกณยฺทขุ ิกสถ“ฺธสางาปหฺเตปฺขาิ เมยสปอขุิเหนกาสสหสฺ ฺส.ออคหตภฺฆํฺถิกนอรฺขิกิติมสุ ํกุํงาฺฆวเมตสอาฺถฺสก,ํํ
มีพระพทุ ธเจ้าเป็นประมขุ นนั่ เทียว จ�ำเดมิ แตก่ าลนนั้ ฯ
ครัง้ นนั้ อ. หญิงสหาย คนหนงึ่ ของนางวสิ าขานนั้ ถือเอา ซงึ่ ผ้า
ผืนหนงึ่ อนั ประกอบแล้วด้วยคา่ พนั หนงึ่ มาแล้ว กลา่ วแล้ว วา่
แนะ่ หญิงสหาย อ. เรา เป็นผ้ใู คร่เพ่ืออนั ลาด ซงึ่ ผ้า นี ้โดยสงั เขปวา่
เป็นเครื่องลาดท่ีพืน้ ดนิ ในปราสาท ของทา่ น (ยอ่ มเป็น), อ.ทา่ น ท.
ขอจงบอก ซง่ึ ท่ีเป็นที่ลาด แก่เรา ดงั นี ้ฯ
(อ. นางวิสาขา กลา่ วแล้ว) วา่ แนะ่ หญิงสหาย ถ้าวา่ อ. เรา อปตตฺวาํสฺถ`าร“เมสณทหสฏโาฺสอฺ€ยกาเิเาทนกสฺํวํ สชอเภาทจมนูาิโาตตยหกฺุยีตาาคม.ิหพาํ ต`ฺภโิสอหกมาสโสฺ สฺิสนฺจฺสตสฺถโ,ิอีตโิ ลวสกเกยฺขตเามฺวมวาิ,
จกั กลา่ ว วา่ อ. โอกาส ยอ่ มไมม่ ี ดงั นี ้ แก่ทา่ นไซร้, (อ. ทา่ น)
จกั สำ� คญั วา่ อ. ทา่ น เป็นผ้ไู มใ่ คร่เพ่ืออนั ให้ ซง่ึ โอกาส แก่เรา (ยอ่ ม
เป็น) ดงั นี,้ อ. ทา่ น ตรวจดแู ล้ว ซงึ่ ชนั้ ท. สอง แหง่ ปราสาทด้วย
ซงึ่ พนั แหง่ ห้องด้วย จงรู้ ซงึ่ ท่ีเป็นที่ลาด เองนนั่ เทียว ดงั นี ้ฯ
อ. หญิงสหายนนั้ ถือเอา ซง่ึ ผ้า อนั ประกอบแล้วด้วยคา่ พนั วปเปอิจาจุ กรสฺฉสนาิ.สอฺมฺตเถาทสึี ตาส€โนปตาหตํเุสนมออสฺ ฺตปาคฺถโนภปฺฺฆรํ นาทตนอคฺทรนาิกมํตฺตโํ รลฺูเี ถเวํจลโอวตสรภตฏฺถ.ิ าฺฺถ€ํ ทมาํ อิสสีตคทวฺ.ิิเหาิสตฺวโาฺวท“กาม“สนนฺมตาสาหตฺสํฺถปโอปฺริมทตตสสตฺตมฺีตฺถาิึ
หนง่ึ เที่ยวไปอยู่ ในที่นนั้ ๆ ไมเ่ หน็ แล้ว ซงึ่ ผ้า มีคา่ น้อยกวา่ (กวา่ ผ้า
ของตน) นนั้ ผ้ถู งึ แล้วซง่ึ ความโทมนสั วา่ อ. เรา ยอ่ มไมไ่ ด้ ซงึ่ สว่ น
แหง่ บญุ ในปราสาท นี ้ดงั นี ้ได้ยืนร้องไห้อยแู่ ล้ว ในท่ี แหง่ หนง่ึ ฯ
ครัง้ นนั้ อ. พระเถระชื่อวา่ อานนท์ เหน็ แล้ว ซงึ่ หญิงนนั้
ถามแล้ว วา่ อ. ทา่ น ยอ่ มร้องไห้ เพราะเหตไุ ร ดงั นี ้ ฯ อ. หญิงนนั้
บอกแล้ว ซง่ึ เนือ้ ความนนั้ ฯ
อ. พระเถระ กลา่ วแล้ว วา่ อ. ทา่ น อยา่ คดิ แล้ว, อ. เรา จกั บอก อมตกาตตหจฺวฺถปิกาเผฺ ถฺขปลโิสรําสฺอภทาต“วํ มฺถมิสปีตราสฺ าุิ ตหฉฺีติ,จวิติ ินตอฺวฺตฺวภาาายหิกิ,ฺข.อูน`ฺโอโตสปหปาํ าเปทเวเณติสสิ โฺสธอปนวตติฺาตฺถทฺว,ิ ราปณเุอฏวฉฺปฺ€นนา€ฺเมนตกํํํ
ซง่ึ ท่ีเป็นท่ีลาด แก่ทา่ น ดงั นี ้กลา่ วแล้ว วา่ อ. ทา่ น จงลาด กระท�ำ
ให้เป็นผ้าเป็นเครื่องเช็ดซงึ่ เท้า ท่ีบนั ได, อ. ภิกษุ ท. ล้างแล้ว
ซงึ่ เท้า ท. เช็ดแล้ว ซง่ึ เท้า ท่ีผ้านนั้ ก่อน จกั เข้าไป ในภายใน, ครัน้
เม่ือความเป็นอยา่ งนนั้ (มีอย)ู่ อ. ผลอนั ใหญ่ จกั มี แก่ทา่ น ดงั นี ้ฯ
72 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยญั ชนะ และ บาลี
(ยอ่ มไเดป้ย็นิน)วฯา่ อ. ท่ีนน่ั เป็นที่ อนั นางวิสาขา ไมก่ �ำหนดแล้ว วิสาขาย กิเรตํ อสลฺลกฺขิตฏฺ€านํ.
ซทแมหงึ่งีพั้ พปง่รภนัวะอออ(อองิพกแ.....นษหผนทในุโหาก้ง่าุาธาใ้งทฏเสงเงนตจวววราิ ว้ม็ิาสัพทสิสิฎนัเาาา.ยปกฯเขขข์็ป๙เนฯพาาา็นป)ื่อไไทรดดจไะ่ีส้้ีหวถดไมดุดร้มวถขุลอ้าถวดนงัยใาวไนภแปฯยาภลิกแยแ้าวษลลแย้้ววุลผซใ้้ใูวงึ่นใซหเนภแงึ่มเหผสพใ่ ซ้ง่าชนั ร่ึงวสสายทิหาะงงัาาฎฆกบรนกา์ไาตเดรตพบ้ลแรื่อรลอแิจจท้วดกีาว.เ่หทครดขม.ซืออทถู่แง่ึนงท.งึหภคทร่งิกแัพา่.ภษกแ๔ยิก่หุล์ทษม้ฯฯว.ุู่ วสิ าขา จตฺตาโร มาเส อนฺโตวิหาเร
พทุ ฺธปปฺ มขุ สฺส ภิกฺขสุ งฺฆสสฺ ทานํ อทาส.ิ
โอสานทิวเส ภิกฺขสุ งฺฆสฺส จีวรสาฏเก อทาส.ิ
สงฺฆนวเกน ลทฺธจีวรสาฏกา สหสสฺ ํ อคฺฆสึ .ุ
สพฺเพสํ ปตฺตานิ ปเู รตฺวา เภสชฺชํ อทาส.ิ
ทานปริจฺจาเค นว โกฏิโย อคมํส.ุ
ซใซนงง่ึึ่ โวกกหิา(ฏรอายิร. ทงั ในบ.นาคุพ๙งควรละสิ ใพใานหขทุก้กาธาร)ศระถาบทือสร�ำเนิจซอาาง่ึาควซดหิแง่ึ้วลพาย้รวืนป้,ดรซะ(นิ งึ่ซกโงึ่กาแโรฏกหฉิฏง่ ะทวิ นหิ.ที ้าฯ๒.ร)๗, ๙(ซแง่ึมใโ้ทนกงกัฏ้ ปาิ รวทฉง.ล)คอ๙ือง อิติ “วิหารสฺส ภมู ิคฺคหเณ นว โกฏิโย,
วิหารการาปเน นว, วิหารมเห นวาติ สพฺพาปิ
สตฺตวีสติ โกฏิโย พทุ ฺธสาสเน ปริจฺจชิ.
ผผ้้มตูู งีคั้ อชวยาื่อแู่มลอเห้ว.น็ กผใานิดรคบฯวราิจมาเคป็นมแีอหยง่ า่ หงญนีเิ้งป็นอรยูปอู่ ยยู่อ่ ใมนไเมรืม่อนี (แ(กข่หอญงบิงคุ) คอลื่น) วสมาอนิตาฺถยีภาเเวอวรูโป€ตฺวปาริจฺจมาโิจคฺฉาทนิฏาฺ€มิกสสฺอฺเสิ คฺสเหา
นตฺถิ.
(เทผปอ้อูงั้.ลปนั ง่ผลวใแลนกงู ลน)แว้วลนน่ััใะดซเแทหงึ่หียๆอลง่ วาทุกอนาานัแถนรวเฉงึ รนดแลาลีล้อด้อ้ปวง้วมซรยแาซงึ่ เลรวสงึ่ ถ้วิหทียนา่ีสง(ารอใดุ นแนั เลไวสด้วพลำ�งั าเนเใรร)นีา็จ้ มะกเแวเีาลงดียลา้ว้วนเกยจร่อรคออิญนาบ.,ถออ(ายยนอนูู่่า.(ี ้คงซวผวดา่ง่ึิ ลสิปแาลรนขา้วนัา้ส)นาวๆทนัา่้) สา วหิ าปรตุ มฺตหนสตฺสฺตปริวนตุ ิฏาฺ€ิต“ทยิวํ เสยํ วฑฺฒมาน-
กจฺฉายาย มยา ปพุ ฺเพ
ปตฺถิตํ, สพฺพเมว มตฺถกํ ปตฺตนฺติ ปาสาทํ
อนปุ ริยายนฺตี ปฺจหิ คาถาหิ มธรุ สทฺเทน อิมํ
อทุ านํ อทุ าเนสิ
อ. ความด�ำริ วา่ ในกาลไร อ. เรา จกั ถวาย ซึ่งปราสาทใหม่ “กทาหํ นวปปฺ าสาทํ สธุ ามตฺติกเลปนํ
อนั ฉาบทาดว้ ยปนู ขาวและดินเหนียว (กระท�ำ) ใหเ้ ป็น- วิหารทานํ ทสฺสามิ, สงฺกปโฺ ป มยฺห ปรู ิโต.
วิหารทาน (ดงั นี้) เต็มแล้ว แก่เรา ฯ อ. ความด�ำริ ว่า `กทาหํ มจฺ ปี €ฺจ, ภิสิพิมฺโพหนานิ จ
ในกาลไร อ. เรา จกั ถวาย ซ่ึงเตียงและตงั่ ดว้ ย ซ่ึงฟกู และ- เสนาสนภณฺฑํ ทสฺสามิ, สงฺกปโฺ ป มยฺห ปรู ิโต.
หมอน ท. ดว้ ย (กระท�ำ) ใหเ้ ป็นเสนาสนภณั ฑ์ (ดงั นี)้ เตม็ แลว้ `กทาหํ สลากภตฺตํ, สจุ ิมํสูปเสจนํ
แก่เรา ฯ อ. ความด�ำริ ว่า ในกาลไร อ. เรา จกั ถวาย โภชนทานํ ทสฺสามิ, สงฺกปโฺ ป มยฺห ปรู ิโต.
ซึ่งสลากภตั ร อนั เขา้ ไปเจือดว้ ยเนือ้ อนั สะอาด (กระท�ำ) `กทาหํ กาสิกวตฺถํ โขมกปปฺ าสิกานิ จ
ใหเ้ ป็นโภชนทาน (ดงั นี)้ เตม็ แลว้ แก่เรา ฯ อ. ความด�ำริ วา่ จีวรทานํ ทสสฺ ามิ, สงฺกปโฺ ป มยฺห ปรู ิโต.
ในกาลไร อ. เรา จกั ถวาย ซึ่งผา้ อนั บคุ คลน�ำมาแลว้ จาก `กทาหํ สปปฺ ิ นวนีตํ มธเุ ตลจฺ ผาณิตํ
แว่นแควน้ ชือ่ ว่ากาสีดว้ ย ซึ่งผา้ เปลือกไมแ้ ละผา้ ฝ้ าย ท. เภสชฺชทานํ ทสสฺ ามิ, สงฺกปโฺ ป มยฺห ปรู ิโตติ.
ดว้ ย (กระท�ำ) ใหเ้ ป็นจีวรทาน (ดงั นี)้ เต็มแลว้ แก่เรา ฯ
อ. ความด�ำริ ว่า ในกาลไร อ. เรา จกั ถวาย ซ่ึงเนยใสและ-
เนยขน้ ดว้ ย ซึ่งน้�ำผ้ึงและน�้ำมนั ดว้ ย ซ่ึงน�้ำออ้ ยดว้ ย (กระท�ำ)
ใหเ้ ป็นเภสชั ทาน (ดงั นี)้ เต็มแลว้ แก่เรา ดงั นี้ ฯ
ผลติ ส่อื การเรียนรู้ โดยโรงเรยี นพระปริยัติธรรม วัดพระธรรมกาย 73
อ. ภิกษุ ท. ฟังแล้ว ซงึ่ เสียง ของนางวิสาขานนั้ กราบทลู แล้ว ค“นปภิาาตนยมฺตฺเมภํตาิกกนนฺขอปุ าู ิมตทเฺํ,ตหิฏปสหฺ€อาสฺ ิปสทุ าเพุาาอทหฺพตํสุํ,ฺตทเออกฺทสนมุําปุมฺอสรตทิยอตฺุตฺธาชฺวาิกยฺชาเานต,ิ ปสชวาตตุสิกตฺถฺตาินาขุนฺนตาตุอ.ิยฺตาขปโคฺวรรจาสิวยยตฺสุ นสึาาํุ
แก่พระศาสดา วา่ ข้าแตพ่ ระองค์ผ้เู จริญ ช่ือ อ. การขบั แหง่ นาง
วิสาขา เป็นกิริยา อนั ข้าพระองค์ ท. ไมเ่ คยเหน็ แล้ว ในกาลยืดยาว
มีประมาณเทา่ นี ้(ยอ่ มเป็น), ในวนั นี ้อ. นางวสิ าขานนั้ ผ้อู นั ลกู และ
หลายแวดล้อมแล้ว ขบั อยู่ ยอ่ มเวียนรอบ ซงึ่ ปราสาท, อ. ดี ของ
นางวสิ าขานนั้ ก�ำเริบแล้ว หรือหนอ แล, หรือวา่ (อ. นางวิสาขานนั้ )
เป็นหญิงบ้า เกิดแล้ว ดงั นี ้ฯ
อ. พระศาสดา ตรัสแล้ว วา่ ดกู ่อนภิกษุ ท. อ. ธิดา ของเรา ภเปวปมิจนนตรสฺถฺเตตมสสิฺตีตตตตาาิิฺถตฺถวกอติุาวํชฺเวตตฌฺปต“ุ ฺว,นตฺเาาอตฺตส,ต,ภาโีตยติก““ํกสฺขิอทปณุเาตวารหฏุิสิปฺร€มฺสณิุ:ปมถยนาโฺ ฺหณนํ ส,ภภธาีนติกสาฺเฺาขอตเท`ุวคปตาตาตน,ิ ยาถฺ ํ ยต“ติ อส,ิปทุณุ ปปฺอาิตสตตเนฺสฺถถฺฺตนานนโมนฺตาาี
ยอ่ มขบั หามิได้, แตว่ า่ อ. อธั ยาศยั ของตน ของธิดาของเรานนั้
เตม็ รอบแล้ว, อ. ธิดาของเรานนั้ ผ้มู ีใจยินดีแล้ว วา่ อ. ความ-
ปรารถนาอนั เราปรารถนาแล้ว ถงึ แล้ว ซง่ึ ที่สดุ ดงั นี ้ ยอ่ มเที่ยวไป
เปลง่ อยู่ ซงึ่ อทุ าน ดงั นี,้ (ครัน้ เม่ือค�ำ) วา่ ข้าแตพ่ ระองค์ผ้เู จริญ
ก็ อ. ความปรารถนา อนั นางวสิ าขานนั้ ปรารถนาแล้ว ในกาลไร
ดงั นี ้(อนั ภกิ ษุ ท. เหลา่ นนั้ ) กราบทลู แล้ว, (ตรสั แล้ว) วา่ ดกู อ่ นภกิ ษุ ท.
อ. เธอ ท. จกั ฟังหรือ ดงั นี,้ (ครัน้ เมื่อค�ำ) วา่ ข้าแตพ่ ระองค์ผ้เู จริญ
อ. ข้าพระองค์ ท. จกั ฟัง ดงั นี ้(อนั ภิกษุ ท. เหลา่ นนั้ ) กราบทลู แล้ว,
ทรงน�ำมาแล้ว ซง่ึ เรื่องอนั ลว่ งไปแล้ว วา่ :
ดูก่อนภิกษุ ท. อ. พระพุทธเจ้า พระนามว่าปทุมุตระ นนสตาามมสหภรตพสิกาสทชฺุสฺขสฺ าเฺํโวธ,ปวรโอิวลสิโาเสฺ ตกโสร,ตกนนสปิพหคปฺฺพรสํ สฺสตหตํฺตํสสอ,ิ วหาตยสีุสฺ นอมาโตหมฺถส,เก,ิ ปิ ตขปาีณทสามุ นสุ ตุ วนฺตาฺโโทนรํ
ทรงบงั เกิดแล้ว ในโลก ในที่สดุ แหง่ แสนแหง่ กปั ป์ แตภ่ ทั ทกปั ป์ นี ้ฯ
อ. แสนแหง่ ปี เป็นพระชนมายุ ของพระพทุ ธเจ้าพระองค์นนั้
ได้เป็นแล้ว, อ. แสน แหง่ พระขีณาสพ ท. เป็นบริวาร (ของ
พระพทุ ธเจ้าพระองค์นนั้ ) (ได้เป็นแล้ว), อ. พระนคร ช่ือวา่ หงสวดี,
อ. พระบดิ า เป็นพระราชา พระนามวา่ สนุ นั ทะ (ได้เป็นแล้ว),
อ. พระมารดา เป็นพระเทวี พระนามวา่ สชุ าดา (ได้เป็นแล้ว) ฯ ปวเจรฺจเมตยสายหตฺสาิ าจปิตฏสฺวสิชตาชุ คฺถาฺคุ ตมนาอาฺตคตี ฺคนิฏสฺปุา€ามาฏยเฺ€นํ เาทยปวิก€าี.ตาตฺวํ าออปุ ปุ สฏาฺต€สาฺถกิ นาาํรํคจจอฺฉตฏตหฺู€.ิ ิ
อ. อบุ าสกิ า ผ้เู ป็นอปุ ัฏฐายิกาผ้เู ลศิ ของพระศาสดา พระองค์
นนั้ ทลู ขอแล้ว ซง่ึ พร ท. ๘ ตงั้ อยแู่ ล้ว ในต�ำแหนง่ เพียงดงั มารดา
ปฏิบตั อิ ยู่ ซง่ึ พระศาสดา ด้วยปัจจยั ท. ๔ ยอ่ มไป สทู่ ่ีเป็นท่ีบ�ำรุง
ในเวลาเยน็ ในเวลาเช้า ฯ
อ. หญิงสหาย คนหนงึ่ ของอบุ าสกิ านนั้ ยอ่ มไป สวู่ หิ าร กบั วิหารตํ สคฺสจาฺฉตเอ.ิ กา สหายิกา ตาย สทฺธึ นิพทฺธํ
ด้วยอบุ าสกิ านนั้ เนืองนิจ ฯ
อ. หญิงสหายนนั้ เหน็ แล้ว ซงึ่ การกราบทลู ด้วยความ วเวอลลสฺลฺลาภภสอภาาิตาตฺถวสโี หตฺสตจฺมุาีตหฺ ทสิาติสกจฺวฺถํ ินาากฺเรตึา“ตกโินฺวหสาฺนทตฺุธีตึโ.ิสขตวฺถกิสาตสฺ รฺวาํ าเสปนเอจุ วฺฉกํ ิพถ“ทุภนฺธนาฺเนตฺจํ
ค้นุ เคยด้วย ซงึ่ ความเป็นแหง่ หญิงผ้คู ้นุ เคยด้วย กบั ด้วยพระ
ศาสดา แหง่ อบุ าสกิ านนั้ คดิ แล้ว วา่ (อ. หญิงนี)้ กระท�ำแล้ว
ซง่ึ กรรม อะไร หนอ แล เป็นหญิงค้นุ เคย ของพระพทุ ธเจ้า ท.
ยอ่ มเป็น อยา่ งนี ้ ดงั นี ้ ทลู ถามแล้ว ซง่ึ พระศาสดา วา่
ข้าแตพ่ ระองค์ผ้เู จริญ อ. หญิงนนั่ ยอ่ มเป็น อะไร แก่พระองค์ ท.
ดงั นี ้ฯ
(อ. พระศาสดา ตรัสแล้ว) วา่ (อ. หญิงนนั้ ) เป็นผ้เู ลศิ (แหง่ -
หญิง ท.) ผ้เู ป็นอปุ ัฏฐายิกา (ยอ่ มเป็น) ดงั นี ้ฯ “อปุ ฏฺ€ายิกานํ อคฺคาต.ิ
(อ. หญงิ นนั้ ทลู ถามแล้ว) วา่ ข้าแตพ่ ระองคผ์ ้เู จริญ (อ. หญงิ นนั้ )
กระทำ� แล้ว ซง่ึ กรรมอะไร เป็นผ้เู ลศิ (แหง่ หญิง ท.) ผ้เู ป็นอปุ ัฏฐายกิ า “ภนฺเต กึ กตฺวา อปุ ฏฺ€ายิกานํ อคฺคา โหตีต.ิ
ยอ่ มเป็น ดงั นี ้ฯ
74 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยัญชนะ และ บาลี
ห(สขเอแซตเกใอไปพอดห้ล.บาางง่ึปมุัั็้น้นอแั่ืญอคฏ้แวัอฏพดลอใหยไตวกบ)((((ออห่ฐด้้วนวรัแออ่อาูมอเพ่ล..ะ้ญายพอปล..มใ..อ่พอรซงยแนหย้พื่วหอฏป่หแะมงงรึ่สิกกา่จญญรบพิลพใคะอญรทฉนางะานีวศ้าวตง์ัรร.ในงัิิแศลงง)ิรตรยคดาะทนิหนนด)นาณถทำส�ศอ่อ์ทผ.นัมส้งนว่อ้)ัันีแน.ด้้้้ยมาเู.ภยดคดีหาจขาาทา๘ส่ใเถกกปิาวจงอรงัป่งนใี่ด(สวนษิราเัญจจห็กทตกนพวใเาาามนิีจงเุ้พลนนร้ฯรนบัรถ)ยยีทเแยงัส้ัแงสปื่อ่ึาดแเิงทดยอสรแปหต็ำทด�บอนลงแงงัู.ัดนด็ลนงร่นงร.น้ัวใันลท้ควพ้งัวสแบมััหก๔ัทห้ปวียนูล)ำ้�หรแฯาญซ)่ีสมรผนะพวีแขรล้ง่ฯซงึ่าดุบอ่าวใลด่่มอิลงก้ทึวง่ึนรา่ลมเาาง้นภเ)ปาวัถปเอแพทงฉทนตกเ)ิ็ขปนนอหปร์นัว)ษถ์้าวา็ตะงน่(ดโ(ใแตา่วาแเทพลองัหผวง้ปตัาลยไลานกทั้นุ้่อเา็ูวยพ่นอขล้นอ่วเเ(ธ้ยแีปธบ้อดฯอรศผิไมเลทู่็อะจดนงว้.งนัเูป้(วบขอลห)้ัา้นคัตแีใ้้รงาอแศมิเ้หหมนหซนาคจผลแาอ่งาห่งแ่ึญแรกด้็ผเ์จู้วตหมคชมถนลห้าเูิงญ่นจวพฉฯ่(ไิ้นาวลง่ถเดนารนกพัหรานงวิิญม้ซ,นับัะ้อื่า(ญีหทงึ่ปซ้)อตดออย(พ.รงรึ่ิถแง.้)นลวแังือคาร้าหยผตลคทอปหระวอ้พส้ดวงู่ดถง์ั.รผมาศ้ ยคไาาผงรวนั้มอูเ่าวา่ะมรนซน้วจัเูาเม้สแถงปอปงาาึ่ีเรน้ฉจดฯลน็ผง็รวิมนนญนนดคถ้ั็ั้าาวาา่้---์ “กปปฺ สตสหสสฺ ํ ปตฺถนํ ปฏฺเ€ตฺวาต.ิ
“อิทานิ ปฏฺเ€ตฺวา ลทฺธํุ สกฺกา ภนฺเตต.ิ
“อาม สกฺกาต.ิ
“เตนหิ ภนเฺ ต ภกิ ขฺ สุ ตสหสเฺ สน สทธฺ ึ สตตฺ าหํ
มยฺหํ ภิกฺขํ คณฺหถาติ อาห.
สตฺถา อธิวาเสส.ิ
สา สตฺตาหํ ทานํ ทตฺวา โอสานทิวเส
จีวรสาฏเก ทตฺวา สตฺถารํ วนฺทิตฺวา ปาทมเู ล
นิปชฺชิตฺวา “ภนฺเต นาหํ อิมสสฺ ทานสสฺ ผเลน
เทวิสสฺ ริยาทีนํ ปอจอฺจฏฺเฺ€ยตหริ วํ เรปปฏฏลฺเิช€ภคมิตฺคิ,ฺวติ าํุ ตมุ หฺ าทิสสฺส
พทุ ฺธสสฺ สนฺตเิ ก มาสตมฏิ ตฺ€ฺถาาเนนํ
€ตฺวา จตหู ิ
อคฺคา ภเวยฺยนฺติ ปตฺถนํ ปฏฺเ€ส.ิ
ใทจใพปวมนนา่กััราจรโสกงุ่งรสจคตเดาำ�ำย�ัทออดลนราเยี..รวมทนกั็จสวจเพ.นัปห้มด๔ไขร็นรดบแูะออือจจผ้ลเศต.ังปกก้ััเ้วูาพนิเห็ลนธเเสสปนรซันศิอ้แดะ็ดงึ่นอลขพาแเจ(็้วอปแดสทแุอ(็งหนฯงนัลทธบุหนง่อเแรตัญจหดีบงุห้ฯ้ิาญดงัางิง่พนำ�นกสงิรรีปใกนัิั้ะ้ิแทนทาปอลเร์กป.งง้ว)ชตา็คนใ)อื่ลรผคน์รวสัวเ้เราูปนัปา่า่แ้่คว็ว็นนลกรอสิตทว้วอะ.างญัส่ีปวุ้วขอคาดุ่ัฏา่อายวล(ฐยแอู่าอเงาปล่มู.นรั(ย็้พวนปอซหกิ งบรึ่รญาใไกะาแดนพรางิหผ้แตถลนทุง้่ปลูำน�)นัแธ้้วแฏา)เอสหจบิพซนนัแ้านตงั่ึงไแึหง่พมพไอิหงเ่ดมพยร่รหง่้ะใากู่ยีญทนนดแปงั .าว้ลวงิดป๘มนนยั้์วงั,ี ้ สตฺถา “สมิชฺฌิสสฺ ติ นุ โข อิมิสฺสา ปตฺถนาติ
อนาคตํ อาวชฺเชนฺโต กปปฺ สตสหสฺสํ โอโลเกตฺวา
“กปปฺ สตสหสสฺ ปริโยสาเน โคตโม นาม พทุ ฺโธ
อปุ ปฺ ชฺชิสฺสต,ิ ตทา ตฺวํ วสิ าขา นาม อปุ าสกิ า
หตุ ฺวา ภตจวสติสสฺหู สฺ ิ สสปีตนิจฺตอฺจเิ าเกยหห.อิ ฏปฺ€ฏิชวคเรฺคนลฺตภีนิตํฺวอาปุ มฏาฺ€ตาิฏยฺ€ิกาาเนนํ
€ตฺวา
อคฺคา
ตสสฺ า สา สมปฺ ตฺติ เสวฺ ว ลทฺธพฺพา วิย
อโหส.ิ
จซแใพวใทไกกเซเศพปนนาห่ำงงนา�่ึ่ึรทุรยีกบบอกสเงสงษ่ิธษดกงสยาำอั�ญญีุุเฐอมิดฐรจลนพสาู่ ใา.ะีชง้าัยอกปทรนัททมหอื่แพะนขุัะ.เ.ขเำาญ�วตทนอรมไคมอแรา่มะกว่า;งลทาีงิดงเลนดพมาม่มนกกอพื่าา้วลาาวราณนนน็ัร้ใมแะนาแ่(ซะเนเแอธลปกฑวปลกนังพ่ึ้ลศด.ิ็าะก่็ิ้คนวรนก้ทวุากมาะหิวผเะตสธปดเทสันาจญ้เป้ทูนเน็ลงสนำมั�จาษเุ็น.นปงาศิแิสปก้ธปาย๗น็แลีนดนิอิะข้รผไ้์นม้(ัทวามาตอ้กัข้แเู้ใ)รชบ.งภาเ่ซอหนณสถเนเ่ขลงทังาปง่ึรง่กดนเอกนบพาพห็อ่กนาจา็งทบ(ัาญงรุญนดิลผดเไนะใเี่ดศวปนแ้ทแัทงูกั้งิรา้ว่รสนลแหกยรี่าลษยบน้งิวล)ีบชทงอวั่้้แ้พพฐงพั้ฯกวไา..หเด)ีปชใรรผากรหง่นะ้ะสวอ่ือะร้เผูดพิมปอยนอกวตสู่ย้ถแูรอ็่งาพตนำ่า�ัรม่ัูะวลคมธะหมใภใรมาบ้วนน์หกฉะนวตายาาเพลญญานู่ัใพดงซสทัท้นสออน่ีมงม่ึวชัใข่ไเงนื่ัยปานนดดปทียพอัฆแงู่ัจแ้,แีาวรงทุ้ททลจทะวแพโลผไธรล้าวนมย่ลั้.ดว้รเูงเสกปเจแะซาะใ้กกห็นี้๔ณาสนมคง่ึผรรทลพพตมะะบวน้ัเูอเ่าป่้ททนำพ�รรพมษตุุนง็ะนแำำช��ยางีรเึทยนันทหแแพ้อขเ่ืสง.์ปาลลยนี่อใวไรมทั็๘มนดด้้ะาววว่งง่-.้ สา ยาวตายกุ ํ ปุ ฺ ํ กตฺวา ตโต จตุ า
เทวโลเก นิพฺพตฺตติ ฺวา เทวมนสุ ฺเสสุ สํสรนฺตี
กสสฺ ปสมมฺ าสมพฺ ทุ ฺธกาเล กิกิสสฺ กาสรี ฺโ
สตฺตนฺนํ ธีตานํ กนติฏาฺ €หาิ สงฺฆทาสี นาม หตุ ฺวา
ปรกลุ ํ อคนฺตฺวา ภคนิ ีหิ สทฺธึ ทีฆรตฺตํ
ทานาทีนิ ปุ ฺ านิ กตฺวา กสสฺ ปสมมฺ าสมพฺ ทุ ฺธ-
ปาทมเู ลปิ “อนาคเต ตมุ หฺ าทิสสสฺ พทุ ฺธสสฺ
จสตนปฺุตปเิฺ กจฺจยอทฏฺา€ยิกาวนเรํ ลภิตฺวา ภมเาวตยฏิ ฺยฺ €นาฺตเิน €ตฺวา
อคฺคา ปตฺถนํ
ธออสนิกามสาสสเฺนมฺช;ิ ยึ เพตสโฏหตฺ€นูอโิ ิตนปฺปตฏุภฺ€ธาาฺ ีตเยวาานปิ หนอตุกเฺวมาเาทสณว.ิ ฺฑมนนกิพสุ เสฺพฺเสฏตสฺฺต€ุ ิ,ิปสุตสํ ฺตมรสนยฺฺหฺตสํี
ผลติ สือ่ การเรยี นรู้ โดยโรงเรียนพระปริยตั ธิ รรม วัดพระธรรมกาย 75
* ก. ๒๓ * อ. พระศาสดา ตรัสแล้ว วา่ ดกู ่อนภิกษุ ท. อ. ธิดา จเรปอยอาิตทถุตวสฺตาาฺถเึมเํ“ิตนนอนวปตมกิตาปฺีตตตมิ ติฺวีตวฺถาิโวเวิสนขฉตตาาโฺวขฺวกยาาานภยามอปิกสนิมานฺขตปลํเคฺถปวฺานาากกนาถาาินปมโนเธปผฺรรามตปฺหมฺนฺตกมําึามยนรเทฺาหาาลนเํปทสาิิสปุ นคกธวฺผฺฺโเุีสุตาตณาลานาํ “นคภมอกิาิกหทุกโยฺขรนาาตตเนฺตตวิิ;,ํํํุ
ของเรา ยอ่ มไมข่ บั ด้วยประการฉะนี ้แล, แตว่ า่ (อ. ธิดาของเรานนั้ )
เหน็ แล้ว ซงึ่ ความส�ำเร็จ แหง่ ความปรารถนา (อนั ตน) ปรารถนา
แล้ว ยอ่ มเปลง่ ซงึ่ อทุ าน ดงั นี ้ เม่ือทรงแสดง ซง่ึ ธรรม ตรัสแล้ว วา่
ดกู ่อนภิกษุ ท. อ. นายมาลาการ ผ้ฉู ลาด กระท�ำแล้ว ซง่ึ กองแหง่ -
ดอกไม้ตา่ ง ๆ ท. กองใหญ่ ยอ่ มกระท�ำ ซง่ึ กลมุ่ แหง่ ระเบียบ ท.
มีประการตา่ ง ๆ ชื่อ ฉนั ใด ; อ. จิต ของนางวสิ าขา ยอ่ มน้อมไป
เพ่ืออนั กระท�ำ ซงึ่ กศุ ล ท. มีประการตา่ ง ๆ ฉนั นนั้ นน่ั เทียว ดงั นี ้
ตรัสแล้ว ซง่ึ พระคาถานีว้ า่
(อ. นายมาลาการ) พึงกระท�ำ ซ่ึงกล่มุ แห่งระเบียบ ท. “ยถาปิ ปปุ ผฺ ราสิมฺหา กยิรา มาลาคเุ ณ พหู:
มาก จากกองแห่งดอกไม้ แม้ฉนั ใด, อ. กุศล มาก เอวํ ชาเตน มจฺเจน กตฺตพพฺ ํ กสุ ลํ พหนุ ตฺ ิ.
อนั สตั ว์ผู้มีอนั จะพึงตายเป็ นสภาพ ผู้เกิดแล้ว
พึงกระท�ำ ฉนั นน้ั ดงั นี้ ฯ
(อ.อรรถ) วา่ จากกอง แหง่ ดอกไม้ ท. มีประการตา่ งๆ (ดงั นี ้ นปาปุ นผฺ ปมกตายนปฺาตลิรํกฺถาาารตครา:ิาเุสณมิ “กมปหฺ เราาุปพยล.ฺผฺยหาร.วตู าิก:ิ สติมเโิอยฺหก.าโตติ: นานปฺปการานํ
ในบท ท.) เหลา่ นนั้ หนา (แหง่ บท) วา่ ปุปผฺ ราสิมหฺ า ดงั นี ้ฯ วณฺฏิกมาลาทิเภทา
(อ.อรรถ) วา่ พงึ กระท�ำ (ดงั นี)้ (แหง่ บท) วา่ กยริ า ดงั นี ้ ฯ
(อ.อรรถ) วา่ ซง่ึ ชนิดแหง่ ระเบียบ ท. มีประการตา่ งๆ อนั ตา่ ง
ด้วยระเบียบมีระเบียบมีขวั้ ข้างเดียวเป็นต้น (ดงั นี ้ แหง่ หมวดสอง
แหง่ บท) วา่ มาลาคุเณ พหู ดงั นี ้ฯ
(อ.อรรถ) วา่ อ.กศุ ล อนั ตา่ งด้วยกศุ ลมีการถวายซงึ่ จีวร ลกตทฺตฺธนพมาฺพจเฺเํ.มจนนาตสิ:ตฺเตนมริตจพีวรฺพทสาภนาาวทติเภาทยํ พห`มํุ จกฺโจสุ ตลํิ
เป็นต้น ชื่อวา่ มาก อนั สตั ว์ ผ้มู ีช่ืออนั ได้แล้ว วา่ มจั จะ ดงั นี ้เพราะ
ความท่ี (แหง่ ตน) เป็นผ้มู ีอนั จะพงึ ตายเป็นสภาพ พงึ กระท�ำ (ดงั นี ้
แหง่ บท) วา่ มจเฺ จน ดงั นี ้ฯ
อ.ศพั ท์ คือ ปปุ ผฺ ราสิ ในพระคาถานนั้ เป็นศพั ท์มีอนั แสดงซงึ่ สเจ ตหติ ฺถอปปฺ านปิปุ ปผฺ ปุราผฺ สาคินฺคิ หโหณนํฺต,ิ พหปุ ปุ ผฺ ทสฺสนตฺถํ.
ดอกไม้มากเป็นอรรถ (ยอ่ มเป็น) ฯ
ก็ถ้าวา่ อ.ดอกไม้ ท. อนั น้อย ยอ่ มมีไซร้, สว่ นวา่ อ. นาย ปเวกจกโสมฉภิชสโกุนนโรคฺชฺโลกฺเตโกทามาสมภ;ิตสานทาเจ;ิคเุิลเฺธนมอสอาาพกสาวจ,จุกยาลหุเฺเามตฉนาู นโอวํก,ุโรโฬกุ าภสสมาโสกเสจปรวํคเนเฺโรกจนิชสกฺสทฺโฺชเ,ทตุกุาฉนเเิกตจยอโยฺตนอกฺโ;ิกวข,ิปโจ;จภเฺอสฺจเปเพนกฬุกคสสเปวหสฺุนโสาฺสปุกนสูโรวุิพลตาุสสหยเิปตยทพูสน,ิพวมสฺธหท;จหาากสสฺูธปลฺูโกาปอมุปกปุาฺโยิฬมุนตนคกเฺ ผาาฺทิตเุ ณสลรสปมา;ิ าาุทนปุ พยโคกฺธฺเหเสฺ หทผเุาาณตตนตูสสยจ,ิิ,ิํุุุ
มาลาการ เป็นผ้ฉู ลาด (เป็น) ยอ่ มไมอ่ าจ เพื่ออนั กระท�ำ ซงึ่ กลมุ่
แหง่ ระเบียบ ท. มากนน่ั เทียว; สว่ นวา่ (อ.นายมาลาการ) ผ้ไู ม่
ฉลาด ครัน้ เม่ือดอกไม้ ท. น้อยบ้าง มากบ้าง มีอยู่ ยอ่ มไมอ่ าจนนั่
เทียว; แตว่ า่ ครัน้ เมื่อดอกไม้ ท. มาก มีอย,ู่ อ.นายมาลาการ เป็นผู้
ฉลาด เป็นผ้ขู ยนั เป็นผ้เู ฉียบแหลม (เป็น) ยอ่ มกระท�ำ ซง่ึ กลมุ่ แหง่
ระเบียบ ท. มาก (ฉนั ใด) ; ถ้าวา่ อ.ศรัทธา ของบคุ คลบางคน เป็น
ธรรมชาตนิ ้อย ยอ่ มเป็น, สว่ นวา่ อ.โภคะ ท. เป็นของมาก ยอ่ มมี
พร้อมไซร้, (อ.บคุ คลนนั้ ) ยอ่ มไมอ่ าจนนั่ เทียว เพื่ออนั กระท�ำ
ซงึ่ กศุ ล ท. มาก, กแ็ ล ครนั้ เมอื่ ศรทั ธา เป็นธรรมชาตนิ ้อย (มอี ย)ู่ ด้วย
ครัน้ เมื่อโภคะ ท. เป็นของน้อย (มีอย)ู่ ด้วย, (อ.บคุ คลนนั้ ) ยอ่ มไม่
อาจ (เพื่ออนั กระท�ำ ซง่ึ กศุ ล ท. มาก;) ก็แล ครัน้ เมื่อศรัทธา เป็น
ธรรมชาตโิ อฬาร (มีอย)ู่ ด้วย ครัน้ เม่ือโภคะ ท. เป็นของน้อย (มีอย)ู่
ด้วย, (อ.บคุ คลนนั้ ) ยอ่ มไมอ่ าจนน่ั เทียว (เพ่ืออนั กระท�ำ ซงึ่ กศุ ล ท.
มาก); ก็ แล ครัน้ เมื่อศรัทธา เป็นธรรมชาตโิ อฬาร (มีอย)ู่ ด้วย ครัน้
เมื่อโภคะ ท. เป็นของโอฬาร (มีอย)ู่ ด้วย, (อ.บคุ คลนนั้ ) ยอ่ มอาจ
(เพื่ออนั กระท�ำ ซงึ่ กศุ ล ท. มาก) ฉนั นนั้ นน่ั เทียว;
76 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยัญชนะ และ บาลี
(ยอ่ ม( อเอ.ปอ.็นนบุ า)า,ยส(มอกิ า.าคล�ำาอกนัาชเรป)ื่อ็นวพา่พึงวกรสิะราคะขทาาถ�ำาซ)ึ่งนกเน่ั ลป็่มุนวา่แผห้มู ่งีอรยะา่เบงนียนับ้ เปท็น. รูปเทียว ตถารูปาว วสิ าขา อปุ าสกิ า,
“ยถาปิ ปปุ ผฺ ราสิมฺหา กยิรา มาลาคเุ ณ พหู;
มาก จากกองแห่งดอกไม้ แมฉ้ นั ใด; อ.กศุ ล มาก เอวํ ชาเตน มจฺเจน กตฺตพพฺ ํ กสุ ลํ พหนุ ตฺ ิ.
อันสตั ว์ผู้มีอันจะพึงตายเป็ นสภาพ ผู้เกิดแล้ว
พึงกระท�ำ ฉนั นน้ั
วดสิงั นาขี ้ า(นอนันั้ พฯระผ้มู ีพระภาคเจ้า) ตรัสแล้ว ทรงหมายเอา ซงึ่ นาง ตํ สนฺธาเยตํ วตุ ฺตํ
แอกริย่มบหใอนคุ.ากคชเทานลศลมดนเีพปงัา็รนนะเีทป้แโ็ส่ีสนลดดุเทฯาลศบงนแนั หาเปเง่ ป็เน็ทนตศไ้นปนกไาดบั ้เด(ปอ้ว็น.ยแวลชา้วนจาฯมทีป.)ระมโยาชกน์ เป็ นพระ เทสนาวสาเน พหู โสตาปนฺนาทโย อเหสํ.ุ
เกิดแล้ว มหาชนสสฺ สาตฺถิกา เทสนา ชาตาต.ิ
อ. เร่ืองแห่งนางวสิ าขา วสิ าขาวตถฺ ุ.
(จบแล้ว) ฯ
๙. อ. เร่ืองแห่ง(อปันัญขห้าาพขเอจ้งาพจระะกเลถ่ารวะ)ช่ฯือว่าอานนท์ ๙. อานนฺทตเฺ ถรปญหฺ วตถฺ ุ. (๔๑)
ซนง่ึี ้วปา่ ัญอน.หพาปรุปะขศอผฺ างคพสนดรฺโะาธเถเมปรอื่ะฏปชวิ ่ือราะวตทา่ เอบั มาอตนยินู่ดใทนงั ์นเตมีเ้รปอื ัส็นงแชตล่ือ้น้ววา่ฯซสง่ึ าพวรตั ะถธี รเมรมอื่ เททรศงนแกา้ “น ปุปผฺ คนฺโธ ปฏวิ าตเมตตี ิ อิมํ ธมมฺ เทสนํ
สตฺถา สาวตฺถิยํ วหิ รนฺโต อานนฺทตฺเถรสฺส ปหฺ ํ
วิสฺสชฺเชนฺโต กเถส.ิ
จสคอดสา.ทง่ดิอูู สกคก่ีแทดรุนัลไวามไ้ธนวดกท้ ชแ้ย.าวกอินสตา่อ่ลนั วาน.มพา่มอนั้ร.อก;ะเมอ.ลหผกพีอ.น่ิล้มูลยกรอา่ีพน่ิะู่ลนนัหอรเนิ่นถัเะร้นักือรภขสิดยะหาองูแอ่ หนคสงลมลเอคดุ้วจไีกนัปจ้แาเธทาลรส้ชกน.ตดทาู่แแรสตงัี่กตลัสนาใ่นา้วแดมีม้ฯลใซนย้วอคงึ่อ่ส,.ือลมมมอไยกั อปน.เลก.ปน่ั น่ิลแ็นเกอนมิ่ททล้นัสียี่สน่ิ เทู่วขกนิอ้่ีทอิดยไนั วงปแอ่เกนกแลมลแิด้หวไนิ่กมจแง่ ่ลอวลาไ่ ปมนนััก้ว เถโร กิร สายณฺหสมเย ปฏิสลลฺ โี น จินฺเตสิ
“ภควตา `มลู คนฺโธ สารคนฺโธ ปปุ ผฺ คนฺโธติ ตโย
อตุ ฺตมคนฺธา วตุ ฺตา, เตสํ อนวุ าตเมว คนฺโธ
คจฺฉติ โน ปฏิวาตํ; อตฺถิ นุ โข ตํ คนฺธชาตํ ยสฺส
ปฏิวาตํปิ คนฺโธ คจฺฉตีต.ิ
ครัง้ นนั้ อ. ความคดิ นนั่ วา่ อ. ประโยชน์อะไร ของเรา ด้วยการ อถสฺส เอตทโหสิ “กึ มยฺหํ อตฺตนา
วินิจฉยั ด้วยตน, อ. เรา จกั ทลู ถาม ซงึ่ พระศาสดานนั่ เทียว ดงั นี ้ วนิ ิจฺฉิเตน, สตฺถารํเยว ปจุ ฺฉิสสฺ ามีต.ิ
ได้มีแล้ว แก่พระเถระนนั้ ฯ
อ. พระเถระนนั้ เข้าไปเฝ้ าแล้ว ซง่ึ พระศาสดา ทลู ถามแล้ว ฯ โส สตฺถารํ อปุ สงฺกมิตฺวา ปจุ ฺฉิ. เตน วตุ ฺตํ
เพราะเหตนุ นั้ (อ. ค�ำ) วา่ ครัง้ นนั้ แล อ. พระอานนท์ ผ้มู ีอายุ “อถโข อายสฺมา อานนฺโท สายณฺหสมยํ
ออ.อกแพล้รวะผ้มู จีพารกะทภ่ีเาปค็ นเจท้าี่หลีก(เยรอ่้ นมปรใะนทสบั มอัยยเู่ ป็ นโทดี่สยินส้ วไ่ ปนแแหหง่่งทวัิศน), ปฏิสลฺลานา วภฏุ คฺ€วโิ นตฺต, ํ เยน ภควา, เตนปุ สงฺกมิ;
อปุ สงฺกมิตฺวา เอตทโวจ
ใด, เข้าไปเฝ้ าแล้ว (โดยสว่ นแหง่ ทิศ) นนั้ ; ครัน้ เข้าไปเฝ้ าแล้ว
ได้กราบทลู แล้ว ซง่ึ ค�ำนน่ั กะพระผ้มู ีพระภาคเจ้า วา่
ผลติ ส่อื การเรยี นรู้ โดยโรงเรยี นพระปริยตั ธิ รรม วดั พระธรรมกาย 77
ข้าแตพ่ ระองคผ์ ้เู จริญ อ. กลนิ่ ของคนั ธชาต ท. เหลา่ ใด ยอ่ มไป คนฺโธ“ตคณี จมิ ฺฉาตนิ ิ โนภนปเฺ ตฏิวคานตธฺํ.ชาตาน,ิ เยสํ อนวุ าตเมว
สทู่ ตี่ ามซง่ึ ลมนน่ั เทยี ว, ยอ่ มไมไ่ ป สทู่ ที่ วนแกล่ ม อ. คนั ธชาต ท.
เหลา่ นี ้๓ ฯ
อ. คนั ธชาต ท. ๓ เหลา่ ไหน ? ข้าแตพ่ ระองคผ์ ้เู จริญ อ. กลนิ่ ปเยปุ สผฺ ํ กคอตนนมฺโวุ ธาาตตน.ิ เิ มวอตคิมีณนานฺโิ?ธิ โคขจมฺฉภูลตนคิฺเตนโนฺโตธ,ปีณฏิ ิวคานสตฺธาํ.ชรคาตนาฺโนธิ,,
ของคนั ธชาต ท. เหลา่ ใด ยอ่ มไป สทู่ ต่ี ามซง่ึ ลมนนั่ เทยี ว ยอ่ มไมไ่ ป
สทู่ ท่ี วนแกล่ ม อ. คนั ธชาต ท. สาม เหลา่ นี ้แล คอื อ. กลนิ่ อนั เกดิ แล้ว
จากราก, อ. กลน่ิ อนั เกดิ แล้วจากแกน่ , อ. กลน่ิ อนั เกดิ แล้วจากดอกไม้ ฯ
ข้าแตพ่ ระองคผ์ ้เู จริญ อ. กลนิ่ ของคนั ธชาตใด ยอ่ มไป สทู่ ต่ี าม ออนนววุุ าาอตตตํปปฺถิ ปฺิ ฏคนิวนุาฺโตธโํปขิ คจคภฺฉนนตฺโฺเธต,ิ ปคกฏจิิวฺฉาฺจตติีตํป.ิ ิคนคฺธนชฺโาธตํ,คจยฺฉสตสฺ ิ,
ซงึ่ ลมบ้าง, อ. กลนิ่ (ของคนั ธชาตใด) ยอ่ มไป สทู่ ท่ี วนแกล่ มบ้าง,
อ. กลน่ิ (ของคนั ธชาตใด) ยอ่ มไป สทู่ ต่ี ามซง่ึ ลมและทที่ วนแกล่ มบ้าง
อ. คนั ธชาต อะไร ๆ (นนั้ ) มอี ยหู่ รือ หนอ แล ดงั นี ้(ดงั น)ี ้ (อนั พระธรรม
สงั คาหกาจารย)์ กลา่ วแล้ว ฯ
ครงั้ นนั้ อ. พระผ้มู พี ระภาคเจ้า เมอื่ ทรงแก้ ซง่ึ ปัญหา ของพระเถระ คคนนฺฺโธธชอาถตคสํ,จสฺ ฺฉยตภส,ิ คฺสอวนาอวุ นาปวุตาปตหฺ ปฺ ํปํ ฏิ วิวสิคาฺสนตชฺโํปธฺเิชนคคฺนโจตฺฺฉโธต“,ิอคปตจฏฺถฺฉิวาตานีตตน.ิ ํปฺทิ
นนั้ (ตรสั แล้ว) วา่ ดกู อ่ นอานนท์ อ. กลนิ่ ของคนั ธชาตใด ยอ่ มไป สทู่ ่ี
ตามซงึ่ ลม บ้าง, อ. กลน่ิ (ของคนั ธชาตใด) ยอ่ มไป สทู่ ท่ี วนแกล่ มบ้าง,
อ. กลนิ่ (ของคนั ธชาตใด) ยอ่ มไป สทู่ ตี่ ามซง่ึ ลมและทที่ วนแกล่ มบ้าง
อ. คนั ธชาต (นนั้ ) มอี ยู่ ดงั นี ้ฯ
(อ. พระเถระ ทลู ถามแล้ว) วา่ ข้าแตพ่ ระองคผ์ ้เู จริญ ก็ อ. กลน่ิ ปคนฏฺโิวธา“กตคตํปจมิ ฺฉํคตปน,ินฺโธปตฏคํ ิวจภาฺฉนตตเฺํปตีติ .ิ คคนนธฺ ฺโชธาตค,ํ จยฺฉสตสฺ ,ิ ออนนวุ วุาาตตปปํ -ฺ ิ
ของคนั ธชาตใด ยอ่ มไป สทู่ ต่ี ามซงึ่ ลมบ้าง, อ. กลนิ่ (ของคนั ธชาตใิ ด)
ยอ่ มไป สทู่ ท่ี วนแกล่ มบ้าง, อ. กลน่ิ (ของคนั ธชาตใด) ยอ่ มไป สทู่ ต่ี าม
ซงึ่ ลมและทท่ี วนแกล่ มบ้าง อ. คนั ธชาตนนั้ เป็นไฉน ดงั นี ้ฯ
(อ. พระศาสดา ตรสั แล้ว) วา่ ดกู อ่ นอานนท์ อ. หญงิ หรือ หรือวา่ โค`ปเปวกสปทโจอวหาาํวโิสฏฏรุ ตสสตติเิโภาิิววมฺสสสปกุ;ิ สาิิรร“สคาสรุอโโโคสุวิโตตฺุหคฺมิธารสีลรตามึโวอโโตน,ิิจสวตาหคนตนฺฉามตาสพาิ.ฺทาโโณร,ิมงหพหจทุํ ฺฆตสาตพทฺุธยยอํริรุํ,ิฺธฺารสคาชาาํสจกมฺาเฺฌสสหโรมอลเึยปรณรมฺมารทฺยณโณฏยวณคินําสิวมํํณฺนคควาิรตคชาาโาคโธิฺชโตตทเทโมตมปตมาาโฺนมนนมตวุโโิควาหหณาส;ฺตโาทโเตตํวจหมหฺณฏว;ิิภ,ิาตตปฺนิค€โําธิ,,ิคปาฏิคตควมนาิวเมารมฺมฯาณิรโลปเมํตโปมตยาอ,สปุวภฯตจติตาาฏาฺเปิปวฺถฉิวสโสทตอาาาีหริเรนิตสาทรตณวโณตนตนฺตฺสฺถาาา,ิิ ํีิ
อ. บรุ ุษ ในบ้านหรือ หรือว่าในนิคม ใด ในโลกนี ้ เป็ นผ้ถู ึงแล้ว
ซง่ึ พระพทุ ธเจ้า วา่ เป็นสรณะ ยอ่ มเป็น, เป็นผ้ถู งึ แล้ว ซง่ึ พระธรรม วา่
เป็นสรณะ ยอ่ มเป็น, เป็นผ้ถู งึ แล้ว ซงึ่ พระสงฆ์ วา่ เป็นสรณะ ยอ่ มเป็น ;
เป็นผ้เู ว้นเฉพาะแล้ว จากเจตนาธรรมเป็นเหตยุ งั สตั วม์ ลี มปราณให้ตก
ลว่ งไป ยอ่ มเป็น, เป็นผ้เู ว้นเฉพาะแล้ว จากการถอื เอาซงึ่ วตั ถอุ นั เจ้าของ
ไมใ่ ห้แล้ว ยอ่ มเป็น, เป็นผ้เู ว้นเฉพาะแล้ว จากความประพฤตผิ ดิ
ในกาม ท. ยอ่ มเป็น, เป็นผ้เู ว้นเฉพาะแล้ว จากการกลา่ วเทจ็ ยอ่ มเป็น,
เป็นผ้เู ว้นเฉพาะแล้ว จากนำ� ้ เมาคอื สรุ าและเมรยั อนั เป็นทตี่ งั้ แหง่ ความ
ประมาท ยอ่ มเป็น ; เป็นผ้มู ศี ลี เป็นผ้มู ธี รรมอนั งาม ยอ่ มเป็น ; มใี จอนั
มคี วามตระหนอ่ี นั เป็นมลทนิ ไปปราศแล้ว ผ้มู กี ารสละอนั ปลอ่ ยแล้ว
ผ้มู ฝี ่ามอื อนั ล้างแล้ว ผ้ยู นิ ดแี ล้วในการสละลง ผ้คู วรแกก่ ารขอ ผ้ยู นิ ดี
แล้วในการจำ� แนกซง่ึ ทาน ยอ่ มอยคู่ รอบครอง ซงึ่ เรือน, อ. สมณและ-
พราหมณ์ ท. ในทิศ ท. ยอ่ มกลา่ ว ซง่ึ คณุ อนั บคุ คลพงึ พรรณนา
(ของหญงิ หรือ หรือวา่ ของบรุ ุษ) นนั้ วา่ อ. หญงิ หรือ หรือวา่ อ. บรุ ุษ
ในบ้านหรือ หรือวา่ ในนคิ ม ชอื่ โน้น เป็นผ้ถู งึ แล้ว ซง่ึ พระพทุ ธเจ้า วา่ เป็น
สรณะ ยอ่ มเป็น, ฯลฯ ผ้ยู นิ ดแี ล้วในการจำ� แนกซง่ึ ทาน (ยอ่ มอยคู่ รอบ
ครอง ซงึ่ เรือน) ดงั นี ้ฯ
แม้ อ. เทวดา ท. ยอ่ มกลา่ ว ซง่ึ คณุ อนั บคุ คลพงึ พรรณนา (ของ เทวตาปิ สฺส วณฺณํ ภาสนฺติ
หญงิ หรือ หรือวา่ ของบรุ ุษ) นนั้ วา่
78 ธรรมบทภาคท่ี ๓ สองภาษา แปลโดยพยัญชนะ และ บาลี
อเแปล.็น้วหผใญน้ถู กงึิงแหาลรรจื้อว�ำซแหงนึ่รพือกวรซะา่ง่ึ พทอทุา.นธบเจ(รุย้าุษอ่ วมใา่ อนเยปบ็ู่้นาคนสรหอรณบรือคะรหยอรงอ่ ือมซวเง่ึา่ ปเใ็รนนือ,นนฯิค)ลมดฯงั ชนผ่ือี้ยู้ฯโนิน้นดี `อสุกสฺมึ นาม คาเม วา นิคเม วา อิตฺถี
วา ปุริโส วา พุทฺธํ สรณํ คโต โหติ, ฯเปฯ
ทานสวํ ิภาครโตต.ิ
ตซงึ่รลัสมแดลบกู ้ว้า่องซน,งึ่ออพา.รนกะนลคทนิ่ า์ ถ(ขอาอ.ทง.คกเนัลหธน่ิ ลชา่ านขตอี ้วใงดา่ ค)นั อธ.ชคานั ตธใชดาตยนอ่ นั้ มนไปี ้แลสดทู่ งั ่ีตนาี ้ไมด-้ อิทํ โข ตํ อานนฺท คนฺธชาตํ, ยสสฺ อนวุ าตํปิ
คนฺโธ คจฺฉต,ิ ปฏิวาตํปิ คนฺโธ คจฺฉต,ิ อนวุ าตป-ฺ
ปฏิวาตํปิ คนฺโธ คจฺฉตีติ วตฺวา อิมา คาถา
อภาสิ
อ. กลิ่นของดอกไม้ ย่อมไป สู่ทีท่ วนแก่ลม หามิได,้ “น ปปุ ผฺ คนโฺ ธ ปฏิวาตเมติ,
อ. (กลิ่น) จนั ทน์หรือ หรือว่า อ. (กลิ่น) กฤษณาและ น จนทฺ นํ ตครมลฺลิกา วา;
(กล่ิน) กะล�ำพกั (ย่อมไป สู่ทีท่ วนแก่ลม) หามิได,้ สตจฺ คนโฺ ธ ปฏิวาตเมติ.
ส่วนว่า อ. กล่ิน ของสัตบุรุษ ท. ย่อมไป สพพฺ า ทิสา สปปฺ รุ ิโส ปวายติ.
สู่ทีท่ วนแก่ลม ฯ (เพราะว่า) อ. สตั บรุ ุษ ย่อมฟ้ งุ ไป จนทฺ นํ ตครํ วาปิ อปุ ปฺ ลํ อถ วสสฺ ิกี
สู่ทิศ ท. ทงั้ ปวง ฯ เอเตสํ คนธฺ ชาตานํ สีลคนโฺ ธ อนตุ ฺตโรติ.
อ. (กลิ่น) จนั ทน์หรือ แมห้ รือว่า อ. (กลิ่น) กฤษณา อ. (กล่ิน)
ดอกอบุ ลหรือ หรือว่า อ. (กลิ่น) ดอกมะลิ อ. กลิ่นแห่งศีล
เป็นกลิ่นยอดเยีย่ ม กวา่ คนั ธชาต ท. เหลา่ นนั่ (ยอ่ มเป็น) ดงั นี้ ฯ
นอสส๕เปปยททูู่่นรั๐้็นะา่ีี่่ตทห)กงท(าวน,นออมน.าอ,.ีเบ้อซอแป.(รแงก.่ึร็แนกัศลลร่ลหรลถม้วมมูปง่ น่ิ)ีดนบแ้ยวนั่ทวห(แยอ่ยาเ่)ง่มทรมอ่ ด้วอ้สียไมอา่อยปนิว้ไ.กนแต,ปนสไห้น)ิวแมทู่้ปง่แมต้ส่ีทโุปคทือว่ยนิว้ ฝผฺา่.ดชนร้อ้ควนขอแ(ยยอยอ์นกโทง.แ่ลฺดโกตใงธหัม้ยลน้กนง่ ยดน่ิภหงึ่โแาย,งนัาพควนชมนัฝ้ชดอีน้ิไ)ฯอ่ือ้ว.ด์,กยวยย้ อา่(ลนอ่ ดโ.ดนิ่นัมกด้งัาขลไนยวยมอน่ิกีด้ใอ่งอ่ แวนงึดมา้ามสบอจไง้น์ปทกดนัเเ้ไ้วปพทสมย็นย.่ือนิ้้)ตอ่อโ(เแยยห้มนนั มอ่ชลไไไ้ปปมมมนา่ ้์ี ตตฺถ “น ปุปฺผคนฺโธติ: ตาวตึสภวเน
ปาริจฺฉตฺตกรุกฺโข อายามโต จ วติ ฺถารโต จ
โยชนสตโิ ก, ตสฺส ปปุ ผฺ านํ อาภา ปฺ าสโยชนานิ
คจฺฉต,ิ คนฺโธ โยชนสตํ, โสปิ อนวุ าตเมว คจฺฉติ,
ปฏิวาตํ ปน อฑฺฒงฺคลุ ปํ ิ คนฺตํุ น สกฺโกต,ิ
เอวรูโปปิ น ปปุ ผฺ คนฺโธ ปฏิวาตเมต.ิ
อจภนรนันาั่ ิงคเเอปทเออจ็ยนีย..้าู่กกวเ)ล(ลลอยทศิ นน่่ิิ .อ่รกคแงมขลือปหไอน่ิ จรมง่ ง)ะกนัไ่คสปลทขนั งนิ่นอสคธอง์ชท่เ์ูชจอนั าี่ท่ือนัาเตกววแทาน่ิดลทนแ้แวจ.์แกลนั(ดแ้ใ่ลวทมงนจมก้เบนาห็ดฯกทะลี แนา่ขฯก)ีน้อ่นวีง้า่นกทน่ัฤต.เษคยทณอ่รียมมวาไลแป(ลฺลอกสิะนั กทู่าพะ่ีตรวละาา�ำมผดพ้มูซงักัง่ึีพนลกรี ้ม็ดฯะี จนฺทนนฺต:ิ จนฺทนคนฺโธ.
ตครมลฺลกิ า วาต:ิ อิเมสปํ ิ คนฺโธ เอว
อธิปเฺ ปโต. สารคนฺธานํ อคฺคสสฺ หิ โลหิตจนฺทนสสฺ าปิ
ตครมลลฺ กิ ายปิ อนวุ าตเมว ยาติ โน ปฏิวาตํ.
ทพวระนพแ(อกทุ .่ลธอเมรจร้า(ถดแ)งัลวนะา่ ีพ้แสรหว่ ะง่นปหวัจมา่ เวจอดก.กสพลอทุ น่ิงธแแเหจห้าง่ง่ บแศลทีละ)ขพวอา่รงะสสสตัตาบวญกรุ จฺุษทคท. น.ยคฺโอ่ ธือมวไดา่ปงั ขนสอี ้ทู่ฯง่ี สตญจฺ คนฺโธต:ิ สปปฺ รุ ิสานํ ปน พทุ ฺธป-ฺ
ปจฺเจกพทุ ฺธสาวกานํ สลี คนฺโธ ปฏิวาตเมต.ิ
เไพปรสา(ทู่ะอเิศ.หอตทนั อุ.ถะทาไงัม้รป?ววา่ง(ดดองั ง.ันกนี)ล้ ี ้((นิ่ ออ..ขอออนัธงิบแสกาตั้ยวบ)า่ รุวุษเา่พรทา.ะยวอ่ า่ ม) ไอป.สสตั ทู่บ่ีทรุ ุษวนยแอ่ กม่ลฟม้ งุ) กกึ ารณา? สพฺพา ทิสา สปปฺ รุ ิโส ปวายตีต:ิ
ผลิตสอ่ื การเรยี นรู้ โดยโรงเรยี นพระปรยิ ัติธรรม วัดพระธรรมกาย 79
อ.สตั บรุ ุษ ยอ่ มทว่ มทบั ไป สทู่ ิศ ท. ทงั้ ปวง ด้วยกลนิ่ แหง่ ศีล ปอยชสฏฺโมฺิวฌาาตตเฺถมสรตปิตีตปฺวฺ ิารุ วิโสตฺตคพจฺโฺฉพต;ส;ิ ีลเตคนตนสฺเวธมฺ ตุนาฺตํ ““ปตสฏพสฺสิวฺพาาตเมคตทนีติสฺโ.ิ ธา
เหตใุ ด; เพราะเหตนุ นั้ (อ.สตั บรุ ุษ นนั้ ) (อนั บณั ฑิต) พงึ กลา่ ว วา่
อ.กลน่ิ ของสตั บรุ ุษนนั้ ยอ่ มไป สทู่ ี่ทวนแก่ลม ดงั นี;้ เพราะเหตนุ นั้
(อ.ค�ำ) วา่ ปฏวิ าตเมติ ดงั นี ้ (อนั พระผ้มู ีพระภาคเจ้า) ตรัสแล้ว
(ดงั นี ้อนั บณั ฑิต พงึ ทราบ) ฯ
อ.ดอกมะลโิ ดยชาติ ชื่อวา่ วัสสิกี ฯ อคสนทฺธโิโวเอตสสเฺสตกิอสสีตปนลี :ิปฺฺตว:ิฏชนาิภฺตตาาอสิโนิเคมุมํ ตนสส.ิ ปาํ .ปฺ จรุ ิสนาฺทนนํ าสทลี ีนคํ นฺโธควนฺธอชนาตุ ตฺตาโนรํ
(อ.อรรถ) วา่ อ.กลนิ่ แหง่ ศีล ของสตั บรุ ุษ ท. ผ้มู ีศีล เทียว
เป็นกลน่ิ ยอดเย่ียม กวา่ กลน่ิ ของคนั ธชาต ท. มีจนั ทน์เป็นต้น
เหลา่ นี ้คือวา่ เป็นกลน่ิ ไมม่ ีกลนิ่ อื่นเชน่ กบั คือวา่ เป็นกลนิ่ ไมม่ ีสว่ น
เปรียบ (ยอ่ มเป็น) (ดงั นี ้แหง่ บท) วา่ เอเตสํ ดงั นีเ้ป็นต้น ฯ
ในกาลเป็นที่สดุ ลงแหง่ เทศนา (อ. ชน ท.) มาก บรรลแุ ล้ว เทสนาวสาเน พหู โสตาปตฺตผิ ลาทีนิ ปตฺตา.
(ซงึ่ อริยผล ท.) มีโสดาปัตตผิ ลเป็นต้น ฯ
อ. เทศนา เป็นเทศนาเป็นไปกบั ด้วยวาจามีประโยชน์ เกิดแล้ว เทสนา มหาชนสสฺ สาตฺถิกา ชาตาต.ิ
แก่มหาชน ดงั นีแ้ ล ฯ
อ.เร่ืองแห่งปัญหาของพระเถระช่ือว่าอานนท์ อานนฺทตเฺ ถรปญหฺ วตถฺ ุ.
(จบแล้ว)
๑๐. อ. เร่ืองแห่งการถวายซ่งึ บณิ ฑบาต ๑๐. มหากสสฺ ปตเฺ ถรปิ ณฺฑปาตทานวตถฺ ุ.
แก่(พอรันะขเถ้าพระเชจ้่าือวจ่าะมกหลา่ากวัส) สฯปะ
อ. พระศาสดา เมื่อประทบั อยู่ ในพระเวฬวุ นั ทรงปรารภ สปิตณฺถฺฑา“อปปาตปฺ เทวมฬาตนวุ โฺ ํเตนอารอพยฺภวํ หิ กรเนคถฺโนสตฺโ.ิ ธมตหิ าอกิมสํ ฺสธปมตมฺ ฺเถเทรสสนสฺ ํ
ซงึ่ การถวายซงึ่ บณิ ฑบาต แก่พระเถระชื่อวา่ มหากสั สปะ ตรัสแล้ว
ซง่ึ พระธรรมเทศนา นี ้วา่ อปปฺ มตโฺ ต อยํ คนฺโธ ดงั นีเ้ป็นต้น ฯ
ดงั จะกล่าวโดยพิสดาร ในวนั หนึ่ง อ. พระเถระ ออกแล้ว วนฏุิกฺ€ฺขามเอยิ.กส“รฺมาึ ชคหเิหทิวเสสปทเถาโนรํ สปติ ณฺตาฺฑหาจยฺจเยจนริสนสฺ ิโารมธีตาิ
จากสมาบตั ิช่ือว่านิโรธ โดยอนั ล่วงไปแห่งวนั เจ็ด ออกไปแล้ว
(ด้วยความคดิ ) วา่ อ. เรา จกั เที่ยวไป เพ่ือบณิ ฑะ ตามล�ำดบั ตรอก
ในเมืองช่ือวา่ ราชคฤห์ ดงั นี ้ฯ
ในสมยั นนั้ อ. นางอปั สร ท. มีร้อยห้าเป็นประมาณ ผ้มู ีเท้า ปกก€ปติิกโณณรฺวฏุ ถฺฺฑฑาปตาปปสาตาาท“มฺิ ภตตินึ วนํสิโทยฺสเตตสึ มา.ุนเทอยิ สิมปสฺสํสาชปมกจฺฺเิ ณชสาฺกตตฺตสฑฺวิฺสาปาาตเออทํ อาสุวคจทสฺรณฺฉาารยฺหหาโฺ ถชโย,าอตนสาฺตปงฺครร“าิจหเถมปาํ รรคสิกโฺเนคสฺฺจา
เพียงดงั เท้าแหง่ นกพิราบ ผ้เู ป็นบริจาริกา ของท้าวสกั กะ ผ้พู ระ
ราชาแหง่ เทพ ผ้มู ีความอตุ สาหะเกิดแล้ว วา่ อ. เรา ท. จกั ถวาย
ซง่ึ บณิ ฑบาต แก่พระเถระ ดงั นี ้ ตระเตียมแล้ว ซงึ่ ร้อยแหง่
บณิ ฑบาต ท. ๕ ถอื เอา ยนื แล้ว ในระหวา่ งแหง่ หนทาง กลา่ วแล้ว วา่
ข้าแตท่ า่ นผ้เู จริญ อ. ทา่ น ท. ขอจงรับ ซงึ่ บณิ ฑบาต นีเ้ถิด,
อ. ทา่ น ท. ขอจงกระท�ำ ซงึ่ การสงเคราะห์ แก่ดฉิ นั ท. เถิด ดงั นี ้ฯ
(อ. พระเถระ กลา่ วแล้ว) วา่ อ. เจ้า ท. จงไปเถิด, อ. เรา “คจฉฺ ถ ตมุ เฺ ห อหํ ทคุ คฺ ตานํ สงคฺ หํ กริสสฺ ามตี .ิ
จกั กระท�ำ ซง่ึ การสงเคราะห์ (แก่ชน ท.) ผ้ถู งึ แล้วซง่ึ ยาก ดงั นี ้ฯ
(อ. นางอปั สร ท. เหลา่ นนั้ กลา่ วแล้ว) วา่ ข้าแตท่ า่ นผ้เู จริญ “ภนฺเต มา โน นาเสถ, สงฺคหํ โน กโรถาต.ิ
อ. ทา่ น ท. ขอจงอยา่ ยงั ดฉิ นั ท. ให้ฉิบหาย, อ. ทา่ น ท. ขอจงกระท�ำ
ซง่ึ การสงเคราะห์ แก่ดฉิ นั ท. ดงั นี ้ฯ
80 ธรรมบทภาคท่ี ๓ สองภาษา แปลโดยพยัญชนะ และ บาลี
อ(ดกกอผปผด(แผตนผอออแวอเขขแนยอ้า้้้้่.ามงลลึา....บรใมออังรงููููิวััร้ .อ่รคเซาัสแนน้้ก้า้มววเออชเีผดรเขมพจมรทบงจ่ึรตรถเาาีี่ือกนือ้้อมว้้า้พา(ิต่าหถเ้้รเฯาาไรทเ่าเวแพยจว.แปหทะปปแรนกวูมลาทพทู่อลอก็ตเั ่ือขเาน(งท็พลสแจอนาสถแอ้แะกน..วรอเ่ะออ้)้.ลวกาัยเทเละชรลุไ.จรอจชจกหงนั้ดวรกะะแู่ยเ้พ้าวจเาวซ้พนกรยาัถตถพทงะลัดอ่()ผก)กาังเึ่ ถู่ารเรยสนว)ุจำก้ื่�อว้มถปามฯสูถะะงว(า้วอ่เู่า(ีลอ็ซน้ตอไมทอวนีสเฯกฯาผวยรา่ใมอถมาน่ังึ่้า.รนอปูยรแัาว้ผหา่ะถู ก.เวรอัรสี่ยรรบหโล.้แ้ปนไสูเเกือ้ะูาแับะล.นปอถป้็หวหมตัซารน็ซเรซลน็ทกงาอาขนสแสงมง่งิึ่อ่หง(ึ่)ง้ึ่้ว้อ้งนมทาาาออลบะบหงปบ้มอ่ดาเอวมแซเดนแ.่ั้.ดปัวปดญคุณิมครมณิฉซงัปสัตงึ่ลล้งั็เงุะกสงันคนรแบงฉนึ่ัทใคกินัสงฑ้เ่แงวนฑามรรนคลลที นัแณิียวก้แรีฯล)ะาีบ้าท้เบ�ทวำ้ผพทฯกาวลหะ้ปบววณฑท(ทาอ้.กา่ีไมู่อ.้เ็วอ์เนา่ท)(หต(จ(ะ.ต.เปผบรกีเแอ.ตปไ้บลผปูาไเนะเ็้ขอเูนกแานม.ป็ปรร็้หนมอแไทคูุนดอนตชักั่ส็แ็แาอ่มทนยน(ลล.ผีอค�ำดแีงนอ)่พทลดงแก้าอา่ป่้้ผวาซต่ไูเยลหแอ.้ท้ลวจง่าพจัรวปทม้)นรไูงอึ่นา่ลผง่ปนั้ะ้วรวอสาปาพร.หแเงนนัับ้้)ว,วทงู้เส)ปีสะยรกั้แนลถกรู ผกา่ทเดคุ็อถกัเฯรวนู่กจะล้ซวรนัถ้ถรู้อ.งคัซานก่ฟส้ าเ้ะะทองวึ่เะรเงนึถด.พดง(ล่ึะาานัปง.แะ.ท(อเหีร(ง้อัออย็ผวแเป้ื่อทวิลนกชด�ำ้ตพะ.จฯนตกูย้ย็.ยลหใมูอ้นว.ื่อ้รรแ้ว)ารรหีผร้อา่นห่วซููา้นนปอืัวยผั(สละ(เัสถ้งญกกแาูบงพอึ่าญา่้ยทง่ึ้นคไถวูเ(ไยถวกกรถลงมปม.ท่ือืนซร.น่วาั่ ปาิงาาาอซา่รา่อีหแลอูงึ่ามไทเกยจบมระรผปผงดึ่ัวทดทเนลัมนแาั้แะ)างแสเ้้ทแแมูคดูง้สั้ีย.ทกใวลคหหลยทวล)ียนนลลลหงูีฟรัรว้สัวพ้สหดิอว้่ลลบวัน่�้้งผำววีเี้แรั้น้)สท)ดกนัมห)ธแีกีก้เ้คูทท)ีเูล้ๆปหชป้ิดกียวหีไไไรไววววววรรร้ทว็ ปปปมนืน่กยอัฯ่ะะาาาาาวาาา่่่่่่งงง่ ).่ เถโร ตฺวา ปนุ ปฏิกฺขิปิ ตฺวา อปคนฺตํุ
อนิจฺฉมานา ยาจนฺตโิ ย “อตฺตโน ปมาณํ น ชานาถ,
อปคจฺฉถาติ อจฺฉรํ ปหริ. ตา เถรสฺส อจฺฉรสทฺทํ
สตุ ฺวา สนฺถมภฺ ิตฺวา €าตํุ อสกฺโกนฺตโิ ย ปลายิตฺวา
เท“ทสสวมฺสโาลาปมกตาเมฺตตววิิ ฏุ ฺ€คคติ นตสฺตมฺสฺวหฺ าามสหเกทาฺเกวกาสนตฺส.ิป“กตห“ฺเทถํ ินรคสฺโตนฺสตฺถปปาิ ณตนิ ฺฑปปโฏุ วฺา€ตตาิ.ํ
“คณฺหิตํุ น อิจฺฉตีต.ิ “กึ กเถสตี .ิ “ทคุ ฺคตานํ
สงฺคหํ กริสสฺ ามีติ อาห เทวาต.ิ “ตมุ เฺ ห
เกนากาเรน คตาต.ิ “อิมินาว เทวาต.ิ สกฺโก
“ตมุ ฺหาทิสโิ ย เถรสสฺ ปิ ณฺฑปาตํ กึ ทสฺสนฺตีติ
สยํ ทาตกุ าโม หตุ ฺวา ชราชิณฺโณ มหลลฺ โก
ขณฺฑทนฺโต ปลติ เกโส โอภคฺคสรีโร มหลลฺ กตนฺตวาโย
หตุ ฺวา สชุ มปฺ ิ เทวธีตรํ ตถารูปเมว มหลลฺ กิ ํ
กตฺวา เอกํ เปสการวีถึ มาเปตฺวา ตนฺตํ ปสาเรนฺโต
อจฺฉิ.
แม้ อ. พระเถระ เป็นผ้มู ีหน้าเฉพาะตอ่ เมือง (เป็น) ไปอยู่ เถโรปิ “ทุคฺคตานํ สงฺคหํ กริสฺสามีติ
(ด้วยความคดิ ) วา่ อ. เรา จกั กระทำ� ซง่ึ การสงเคราะห์ (แกช่ น ท.) นคราภิมโุ ข คจฺฉนฺโต พหินคเร เอว ตํ วีถึ
ผ้ถู งึ แล้วซง่ึ ยาก ดงั นี ้ เหน็ แล้ว ซงึ่ ถนนนนั้ ในภายนอกแหง่ ทิสวฺ า โอโลเกนฺโต เทฺว ชเน อทฺทส. ตสฺมึ ขเณ
อพ.ระเทนวคดรานผน่ั ้พู เทระียรวาชแาลพดรอู ะยนู่ าไมดว้เหา่ สน็ กัแกละ้ว ขซงึ งึ่อชยนู่ ซงึ่ทห. กู ๒อ.ฯนในางขสณชุ ะานดนัา้ สกฺโก ตน“อฺติเํมปมสหาเลรลฺตก,ิ กสาเชุ ลาปติ ากมตมฺ สํ รกํ โวรฏนฺฺตเฏ,ิ ตอ.ิ ิมเถสโมฺ รึ
จินฺเตสิ
กรออยู่ ซง่ึ หลอด ฯ อ. พระเถระ คดิ แล้ว วา่ อ. ชน ท. เหลา่ นี ้ยอ่ ม นคเร อิเมหิ ทคุ ฺคตตโร นตฺถิ มเฺ , อิเมหิ ทินฺนํ
กระท�ำ ซง่ึ การงาน แม้ในกาลที่(แหง่ ตน)เป็นผ้ถู ือเอาซง่ึ ความเป็น อฬุ งุ ฺกมตฺตมปฺ ิ คเหตฺวา อิเมสํ สงฺคหํ กริสฺสามีต.ิ
คนแก่, (อ. บคุ คลอ่ืน) ผ้ถู งึ แล้วซงึ่ ยากกวา่ กวา่ ชน ท. เหลา่ นี ้ ใน โส เตสํ เคหาภิมโุ ขว อโหส.ิ สกฺโก ตํ อาคจฺฉนฺตํ
พระนครนี ้ เหน็ จะ ยอ่ มไมม่ ี, อ. เรา รับแล้ว แม้ (ซง่ึ วตั ถ)ุ สกั วา่ ทิสฺวา สชุ ํ อาห “ภทฺเท มยฺหํ อยฺโย อิโต อาคจฺฉติ,
ข้าวต้มกระบวยหนง่ึ อนั อนั ชน ท.เหลา่ นีถ้ วายแล้ว จกั กระท�ำ ตํ อปสฺสนฺตี วยิ หตุ ฺวา นิสีท, ขเณน นํ วเฺ จตฺวา
ซงึ่ ความสงเคราะห์ แก่ชน ท. เหลา่ นี ้ ดงั นี ้ ฯ อ. พระเถระนนั้ เป็น ปิ ณฺฑปาตํ ทสสฺ ามาต.ิ เถโร อาคนฺตฺวา เคหทฺวาเร
อผ้.มู ีหเนท้าวเดฉาพผา้พู ะรตะอ่รเารชือานพรขะอนงาชมนวา่ ทส.กั กเหะลา่เหนน็ นั้ แเทลีย้วว ซไง่ึ ดพ้เประ็นเถแลระ้วนนัฯ้ อกฏโรฺ €นาฺตสา.ิ เตปิ อปสฺสนฺตา วิย อตฺตโน กมมฺ เมว
โถกํ อาคมสึ .ุ
ผ้มู าอยู่ กลา่ วแล้ว วา่ ดกู ่อนนางผ้เู จริญ อ. พระผ้เู ป็นเจ้า ของเรา
มาอยู่ ข้างนี ้อ. เธอ จงเป็นหญิงราวกะวา่ ไมเ่ หน็ อยู่ ซง่ึ พระผ้เู ป็น
เจ้านนั้ เป็น จงนง่ั , อ. เรา ท. ลวงแล้ว ซงึ่ พระผ้เู ป็นเจ้านนั้ โดยขณะ
จกั ถวาย ซง่ึ บณิ ฑบาต ดงั นี ้ กะนางสชุ าดา ฯ อ. พระเถระ มาแล้ว
ได้ยืนอยแู่ ล้ว ที่ประตแู หง่ เรือน ฯ อ. ชน ท. แม้เหลา่ นนั้ ราวกะวา่
ไมเ่ หน็ อยู่ กระท�ำอยู่ ซงึ่ การงาน ของตน ๆ นนั่ เทียว รอแล้ว หนอ่ ย
หนง่ึ ฯ
ผลติ สอื่ การเรียนรู้ โดยโรงเรียนพระปรยิ ัตธิ รรม วัดพระธรรมกาย 81
ครัง้ นนั้ อ. ท้าวสกั กะ ตรัสแล้ว ว่า (อ. สมณะ) รูปหนึ่ง อปุ ธาอเถรหิสตกาฺโวกาต“ิเคอหาหท.ฺวา“เครนฺตเอฺวโากอปุเถธโารเรถวิยสา€มโิ ีตต.ิ,
เป็ นราวกะว่าพระเถระ (เป็ น) ยืนแล้ว ท่ีประตแู ห่งเรือน, อ. เธอ
จงใคร่ครวญ กอ่ น ดงั นี ้ฯ (อ. นางสชุ าดานนั้ ทลู แล้ว) วา่ ข้าแตน่ าย
อ. ทา่ น ท. ไปแล้ว จงใคร่ครวญเถิด ดงั นี ้ฯ
อ. ท้าวสกั กะนนั้ เสด็จออกไปแล้ว จากเรือน, ทรงไหว้แล้ว อหวโโนนอนติตตสฺทฺถฺฺถถกมิิตํโนุ ฺกสนหฺว€นิตเาาฺุโปฺว,ตกโเตาขคส,อฺวหอสฺ โาุ “ฏกุาปภอฺิ€ตหอกาฺเิทุนฺจฺขยถฺธิีินก,โํรเฺขิ ค“หโมเกอเมตจหิตตโิรฺเลตฺวรถธสาเติ หมูกฺส,อฺเิาตํถายฺวโชเเหรมถนาน.,รฺตฺนนํ“ีตกกุอุปโ.ิฏุาโขหนิทวิฺจตฺวอทาปฺวโยอรกุาปฺ ํฺโลฺ,ขตยมํอ,นตฏิ าฺพฺอิล€คิตเิยโาตโถฺวฺโเตฏนยกา,ํ
ซง่ึ พระเถระ ด้วยอนั ตงั้ ไว้เฉพาะแห่งองค์ ๕, ทรงเท้าแล้ว
ซงึ่ พระชานุ ท. ด้วยพระหตั ถ์ ท. ทงั้ สอง ทรงทอดถอนอยู่ เสดจ็
ลกุ ขนึ ้ แล้ว, (ตรัสแล้ว) วา่ อ. พระผ้เู ป็นเจ้า เป็นพระเถระรูปไหน
หนอ แล (ยอ่ มเป็น) ดงั นี ้ ทรงยอ่ ลงแล้ว หนอ่ ยหนง่ึ , ตรัสแล้ว วา่
อ. นยั น์ตา ท. ของกระผม ยอ่ มประพฤตเิ พียงดงั ควนั ดงั นี,้
ทรงวางไว้แล้ว ซง่ึ พระหตั ถ์ ท่ีพระนลาฏ ทรงแลดแู ล้ว ในเบือ้ งบน,
ตรัสแล้ว วา่ โอ ! อ. ความล�ำบาก, อ. พระเถระชื่อวา่ มหากสั สปะ
ผ้เู ป็นเจ้า ของเรา ท. มาแล้ว สปู่ ระตแู หง่ กระทอ่ ม ของเรา สนิ ้ กาลนาน,
อ. วตั ถุ อะไร ๆ ในเรือน มีอยหู่ รือ หนอ แล ดงั นี ้ฯ
อ. นางสชุ าดา เป็นราวกะวา่ วนุ่ วาย เป็น หนอ่ ยหนง่ึ ได้ให้แล้ว ปสทกรงินฏิสฺคฺนิวฺสหจสสํ าํนชกุสมาํฺโาโีกตตนอกิาทํ “ปวาภกาตสโนโถฺต.ิรฺเโกํถตหอําตทต`อุลาิ าขูสกกปํ .ิณุลุ วตาาฺฑฺตํกปวมคยิณฏุณีฺตห€ฺหิํตุ ิ.ววฺวาาาต,เถ“ิ อสโอรตงจฺคฺถินห“ิ ฺเเสตํอาตเเมตนฺวหีตสาิํิ
ซงึ่ ค�ำตอบ วา่ ข้าแตน่ าย (อ. วตั ถุ อะไร ๆ) มีอยู่ ดงั นี ้ฯ
อ. ท้าวสกั กะ (ตรัสแล้ว) วา่ ข้าแตท่ า่ นผ้เู จริญ อ. ทา่ น ท.
ไมค่ ดิ แล้ว วา่ (อ. ทาน) เศร้าหมอง หรือ หรือวา่ ประณีต ดงั นี ้
ขอจงกระท�ำ ซงึ่ การสงเคราะห์ แก่กระผม ท. เถิด ดงั นี ้ รับแล้ว
ซงึ่ บาตร ฯ อ. พระเถระ (คดิ แล้ว) วา่ (อ. ทาน) (อนั ชน ท.) เหลา่ นนั่
ถวายแล้ว เป็นน�ำ้ ผกั ดองหรือ หรือวา่ เป็นก�ำแหง่ ร�ำ จงเป็น, อ. เรา
จกั กระท�ำ ซงึ่ การสงเคราะห์ แก่ชน ท. เหลา่ นนั้ ดงั นี ้ ได้ให้แล้ว
ซงึ่ บาตร ฯ
อ. ท้าวสกั กะนนั้ เสดจ็ เข้าไปแล้ว สภู่ ายในแหง่ เรือน ทรงคด- สฆ€เกฏปลิโสตรโ.ิ สาชอคโสทุหฺธอนรนคิตอฺโรโฺวตํหาเสคคิหนปํปฺเตธิ ณนฺตปํฺฑวอปิสปชติาเู รฺโโฺวตฌตาฺวตาอฺถฆเรนิเ.ฏถกิโรสอสปูทสฺ พนฺยํ หนฺชตาโฺเมนถ
ขนึ ้ แล้ว ชื่อซงึ่ ข้าวสกุ ในหม้อ จากหม้อ ทรงยงั บาตร ให้เตม็ แล้ว นปิุณโฺฑขตปทาาเอโตโเสถตโร.ิมเหจสินกฺเตฺโขสิ “สอกยฺกํ สฺสปรุ ิโโสภชนอสปทเฺ ปิโสส,กฺโโขก,
ทรงวางไว้แล้ว ในมือ ของพระเถระ ฯ อ. บิณฑบาตนัน้
เป็นบณิ ฑบาตมแี กงและกบั มใิ ช้หนง่ึ ได้เป็นแล้ว ทว่ มทบั แล้ว
(ซยงึ่ อ่เมมใือเนปงก็ชนาื่อ)ล,วนา่ อรนั้.าอชบ.คณิ พฤฑรหะบ์ทเถางั้ สตระนิ ้ เคปดิด็้นวแยบลกณิ ้วลฑวน่ิ า่บฯอาต. บมรุีศุษกั ดนิ์ใี ้เหปญ็นผ่ ้เมู ปีศ็นกั เชดน่ิน์ ้กอบัย
ด้วยโภชนะ ของท้าวสกั กะ (ยอ่ มเป็น), อ. บรุ ุษนนั่ เป็นใคร หนอ แล
(ยอ่ มเป็น) ดงั นี ้ฯ
ครัง้ นนั้ (อ. พระเถระ) รู้แล้ว ซง่ึ บรุ ุษนนั้ วา่ เป็นท้าวสกั กะ* ทเทสตคุ ฏฺฺควฺ€าอตฏิ ถาฺ€นาโนํนกํ ํจ“สสิเวทมกาวปฺฺโกตตลฺติเึภทวยคุ ติลฺยฺคฺวมุาโาตปฺตอน.ิ าฺเตหเนส“,นภาอาปรชิยฺตชํ ฏิ เตฺม€ายกนฺหมํ ํ มฺ ทํ กาวนตาํํ
ดงั นี ้ กลา่ วแล้ว วา่ อ. กรรม อนั หนกั อนั พระองค์ ผ้ทู รงปล้นอยู่
ซงึ่ สมบตั ิ (ของชน ท.) ผ้ถู งึ แล้วซง่ึ ยาก ทรงกระท�ำแล้ว, ในวนั นี ้
(อ. บคุ คล) ผ้ถู งึ แล้วซง่ึ ยาก บางคนนน่ั เทียว ถวายแล้ว ซงึ่ ทาน
แก่อาตมภาพ พึงได้ ซ่ึงต�ำแหน่งแห่งเสนาบดีหรือ หรือว่า
ซงึ่ ต�ำแหนง่ แหง่ เศรษฐี ดงั นี ้ฯ
(อ. ท้าวสกั กะ ตรัสแล้ว) วา่ ข้าแตท่ า่ นผ้เู จริญ (อ. บคุ คล) ผ้ถู งึ “มยา ทคุ ฺคตตโร นตฺถิ ภนฺเตต.ิ
แล้วซงึ่ ยากวา่ กวา่ กระผม ยอ่ มไมม่ ี ดงั นี ้ฯ
(อ. พระเถระ ถามแล้ว) วา่ อ. พระองค์ ทรงเสวยอยู่ ซง่ึ สริ ิใน อนภุ “วกนกึ ฺโตารตณ.ิ า ตฺวํ ทคุ ฺคโต เทวโลเก รชฺชสริ ึ
ความเป็นแหง่ พระราชา ในเทวโลก เป็นผ้ถู งึ แล้วซง่ึ ยาก (ยอ่ มเป็น)
เพราะเหตอุ ะไร ดงั นี ้ฯ
82 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยญั ชนะ และ บาลี
ดยคสผ(คอบซอพยอย้.ง่ึนออ่่ตเ่ัดงิ.ููรังรั จอ่เะมนัเนมม�ำท)้ทกรมเพหีหทไ(าเ่ิท้ญวพฯิดเอทมมุานนา่ปว่พแธ.รธ่ืท่อ็มกทันิถดลทบเออว่กจ้,ทา้เ)วา..ุต.ทม้าวาบั;ผเกเพพรทใสลกไใร้บูลนผมคบาบกัรัซ็เ�ำาอ่้ทูเปาเ่รตกุงึ่สสเวท.็ะี่ใสรรนะซดแกมก.วอเรงึ่อทปจล็รา่ลีอจรส็.อท้ะ่ีวนเ้ะเกักรสอตคบผอุ).ผีเรันเดีรยขตล.มขนั้นะถู ัส้องาแ็น่ิจ,นั่เกงึ แดทมลงคแอวขแ(ลกซ้ชวล.รรลุอยบห้,ง่ึวรรันง้้วงอ่ง่ัตณอนะ๓จ)แเซเกมมผ.ิทากแัลเงึ่รกเทกม่ือษพ้หยวปเะรวพสหเ,็่าบัตงผรนทสา่ รบมลกพอรตมุ)พีรู่รตอกุ่า.ะรระชดบนรเนวัะหเื่อปขงัตุดา่งขีทกพว้็อ้นานารชอรา่.คแยุทมี,ผกะ้ทงงืตอา่้ธหจทเมูเวแอ.หงทท่เาาำ่น�หีเนเันจลดพหอา่แกกีไง่ก้นัาา่นลช้ปส.ลบรถรน้ะวกผราะ่แน;ตุ จีผนร้ัวผนเูล้แซรนจะูฬา่ม,ม้นตวังึ่้รทก(รว่ิญเกขกขดพยถรป(.า่้อวรา้ยวรอ่็าเะนา่เมแงคยทอ่เมหทกกอตไอครมพเล(ำ�ปรราันนขท่ั้วอเแบาะะ่แ้ปาองเาา่.ลนผผมคาุล็ตไมนนย้วปมมมนัื่้อ�ำว้ร)--ู่,, “ภนฺเต เอวนฺนาเมตํ; มยา ปน, อนปุ ปฺ นฺเน
พุทฺเธ, กลฺยาณกมฺมํ กตํ, พุทฺธุปฺปาเท
วตฺตมาเน, กลฺยาณกมฺมํ กตฺวา `จฬู รถเทวปตุ ฺโต
มหารถเทวปตุ ฺโต อเนกวณฺณเทวปตุ ฺโตติ อิเม ตโย
สม`นมยกาาฺขนตเเทฺตตวํ ชปวตุนกฺตีฺฬตาติสรสฺ าา;มมมาตอิ หปอารฺหิสจิ,ฺจนาฺนรฏเิกตฺ€าสาโเยุ น นิพฺพตฺตา
เทวปตุ ฺเตสุ
คเหตฺวา
อนฺตรวีถึ โอตณิ ฺเณส,ุ ปลายิตฺวา เคหํ ปวิสามิ;
เตสํ หิ สรีรโต เตโช มม สรีรํ โอตฺถรต,ิ มม
สรีรโต เตโช เตสํ สรีรํ น โอตฺถรต,ิ โก มยา
ทคุ ฺคตตโร ภนฺเตต.ิ
ลแเอม(อปย.ต.วีอ็อ่นงกก่ทยมแอศุาา่((((ู่ ลดอเอออยนลลป้ว.งั...า่น)็นนพงอทถียทพ้)นดียร้ว้าฯ้อ่าระดนงาัั่าว้วมะเนไงยัสถสดมเไนีแถกรั้มฯ้กลัีอีะลร้กฯมว่กยะ้วะงกะี,ู่ แ(แลชแตกลกาต่่ือกรล้ววท่รั่สกา่อแัสา่ถรแวล.นถะวลแ้กวาาผ้ทลว)ายมม)้ว.รว,แ)ก)า่วซอลดรา่ง่ึ.คว้วะทงักา่รข)ทนาศนัุ้า้น�ำีว้เลดฯแซมา่ ตกูแงมึ่อื่ ทก่ก่อคอีคอ่นศาุ่วยรานาลทันู่้ แตมผา่เเกมม้เปเนู ปจก่ภ่ือ็นผ็นรราท้มิูภญะอพาผีอายนมราา่อคะงยยร((นหุันาข่อ้ นัง(รอ้เนั อนมืองกแ.ี่ือก้หมรจครกะ้รมำ� ะวือผศุเอีผดาวมลยมมมิา่ )),ู่ “เอวํ สนฺเตปิ , อิโต ปฏฺ €าย มยฺหํ มา เอวํ
วเฺ จตฺวา ทานํ อทาสตี .ิ
“วฺเจตฺวา ตมุ หฺ ากํ ทาเน ทินฺเน, มยฺหํ กสุ ลํ
อตฺถิ นตฺถีต.ิ
“อตฺถิ อาวโุ สต.ิ
“เอวํ สนฺเต, กสุ ลกมมฺ กรณํ นาม มยฺหํ
ภาโร ภนฺเตต.ิ
เทใซยถกง่ึ่อกั รลอษมะ้เทุ เอิมปณพา.ทือรนระรงทางชฯซท้ะาพื่อง่ึเับวหพาวสอเตา่รกัอยระนุ กาาู่เนัแะถ้ชในลรคอนะ้วนัฤ้.พหครซคเ์ �ำะสฯง่ึรเนดันว้วาจ็ตา่ฬงเรหุใวสัสนันาชุแสะาลขมด้วอนึยัา้ ันไอปหเทยปแนร็า่นลงึ่งง้ทวกนอรี่ใี.้ะหทสพท้ซรฟู่ ร�ำ้่ึงงะาแไเผหหล้มู้วยวท้แีพ่ือรลซงรแ้วเะง่ึกปกภ่กลซาารงง่่ึรคะแพปเแลจรรต้้ะะวา โส เอวํ วตฺวา เถรํ วนฺทิตฺวา สชุ ํ อาทาย
เถรํ ปทกฺขิณํ กตฺวา เวหาสํ อพฺภคุ ฺคนฺตฺวา “อโห
ทานํ ปรมทานํ กสสฺ เป สปุ ตฏิ ฺ€ิตนฺติ อทุ านํ
อทุ าเนส.ิ
เตน วตุ ฺตํ “เอกํ สมยํ ภควา ราชคเห วิหรติ
เวฬวุ เน กลนฺทกนิวาเป.
ใโผเโสผปดดน้้เมมููู่ ็มนยยถีีอออืบอผ�ำ้าาคกคกง้นชัถูลัยย็็รรช่ืองลึลโัังงุุ้้โอ่ืดผใทวนนว่ดงัหว้อยาู่วกง่ันนัยัา้่้้ไปไอแส์เแสรดแปดิลกปมาล้ลมเีย้ฉวแชยผัแยัอวคลพหลอ.น้ฤวตา,ิ.ง่ พนซนหัวะล้จคนรังึ่น้ซั์อาเะคเวแปง่ึเพดกมาจวล็บแนสอ่ืวมหา็ดลณิผนับมมอคา้นนูเณิาก.ฑขดิจอนังธ่ัส้วัรน็ดบฑ.เิ้นอสขนนฯ่ัาะย้ยพขปานตั้ อ่แแวดระวฯมยาหละา่งัผย้มอ่นวเง่ ้ปมูกเซมหี ้ท็ไอีนงรึ่เาดวปาะสเก้ฯพมด็ยไมนสัรแีา่ือุาอหสฯลอธอทปน้วนัิ ก.อะยแแมองักลอผยีพหพ่้ว.้มูา่้ารรจงเะีอเะรปใามามาด็กนยหหอสปุพาายมรยกกงึ า่ะาเอ่สัสังขมธมสสห้าิานปปอนไณปนัยะะง้่ึ ู่ เตน โข ปน สมเยน อายสมฺ า มหากสฺสโป
ปิ ปผฺ ลคิ หุ ายํ วหิ รต,ิ สตฺตาหํ เอกปลลฺ งฺเกน
นิสนิ ฺโน โหติ อฺ ตรํ สมาธึ สมาปชฺชิตฺวา.
อถโข อายสมฺ า มหากสสฺ โป ตสสฺ สตฺตาหสสฺ
อจฺจเอยถนโขตมหฺอาายสสมฺ มโาตธิมหฺ ามหวาฏุ กฺ€สาฺสสป.ิ สสฺ ตมฺหา
สปิมณาฺฑธิมายหฺ าปววิเฏุสฺ€ยติ ฺยสนฺสฺต.ิ เอตทโหสิ `ยนฺนนู าหํ ราชคหํ
เตน โข ปน สมเยน ปฺจมตฺตานิ เทวตาสตานิ
อสุ สฺ กุ ฺกํ อาปนฺนานิ โหนฺติ อายสมฺ โต มหากสสฺ ปสสฺ
ปิ ณฺฑปาตปปฺ ฏิลาภาย.
ผลติ สอ่ื การเรยี นรู้ โดยโรงเรียนพระปริยัติธรรม วัดพระธรรมกาย 83
ครัง้ นนั้ แล อ. พระมหากสั สปะ ผ้มู ีอายุ ห้ามแล้ว ซง่ึ ร้อยแหง่ ปเนทิาวววาติสเอสา.ิถตสโขฺวตาาอนาิ ยปสตมฺ ฺตาปจีวฏมรหิกมาฺขากิปทสิ ตาสฺ ฺวยโาป รตาาชนคปิ หปุพํฺพปณจฺ ิมณฺหตฺฑสตฺ มาานยยํิ
เทวดา ท. มีห้าเป็นประมาณ เหลา่ นนั้ นงุ่ แล้ว ในสมยั อนั เป็นเบือ้ ง
ต้นแหง่ วนั ถือเอา ซงึ่ บาตรและจีวร ได้เข้าไปแล้ว สเู่ มืองชื่อวา่
ราชคฤห์ เพื่อบณิ ฑะ ฯ
ก็ โดยสมยั นนั้ แล อ. ท้าวสกั กะ ผ้เู ป็นจอมแหง่ เทพ เป็นผ้ใู คร่ อสโหาชุ ตยาิตสเเตมฺาปนโสตอกสาโรุขรกกมวหปณฺานกณฺ าสํ สฺสตอมปสภเสรนิยํสฺ มินวฏมฺ ฺเนิ ปฏสติิ ณตกวฺ .ิ าฺโฺฑกปตานตเตฺํทํ ววทาาายนตมมกุ าินาโโฺโนมท,
เพอ่ื อนั ทรงถวาย ซง่ึ บณิ ฑบาต แกพ่ ระมหากสั สปะ ผ้มู อี ายุ ยอ่ มเป็น
ทรงเนรมิตเฉพาะแล้ว ซงึ่ เพศแหง่ บคุ คลผ้กู ระท�ำซงึ่ หกู ทรงทออยู่
ซงึ่ หกู , อ. นางอสรุ กญั ญา ช่ือวา่ สชุ าดา กรออยู่ ซง่ึ หลอด ฯ
ครัง้ นนั้ แล อ. พระมหากสั สปะ ผ้มู ีอาย,ุ อ. นิเวศน์ ของท้าว อหสอเอทททากุตวคฺโฺธาฺถากจสรอโนิตตฺฉ.ิถมเฺวนโทินาขฺตปวฺทํ;าตปสนอฺตทสฺตมาํิสฺตยินวฺํคสนฺโาทปเฺมิเหวเูาตรสอตฆฺวนาฺวามรํ,ยาาหสเาฆมฺตอนกนรานิกสํ ฺยตปฺขุ สฺ สํมสโปฺมปิตงมวโฺกฺ,วหตสิ มาาติ ิเ;กยมฺวปสานหอจฺสาทฺจปกฆคฺุทํ สสฺคฏสทสฺกนาิโรูปอฺกฺตโทสสตฺวโนฺสสฺขาวํ
สกั กะ ผ้เู ป็นจอมแหง่ เทพ (มีอย)ู่ โดยสว่ นแหง่ ทิศใด, เข้าไปหาแล้ว
โดยสว่ นแหง่ ทิศนนั้ ; อ. ท้าวสกั กะ ผ้เู ป็นจอมแหง่ เทพ ได้ทรงเหน็
แล้วแล ซ่ึงพระมหากัสสปะ ผู้มีอายุ ผู้มาอยู่ แต่ที่ไกลเทียว ;
ครัน้ ทรงเหน็ แล้ว เสดจ็ ออกไปแล้ว จากเรือน ทรงต้อนรับแล้ว
ทรงรับแล้ว ซงึ่ บาตร จากมอื เสดจ็ เข้าไปแล้ว สเู่ รือน ทรงคดขนึ ้ แล้ว
ซ่ึงข้าวสุกในหม้อ ทรงยังบาตร ให้เต็มแล้ว ได้ถวายแล้ว
แก่พระมหากสั สปะ ผ้มู ีอายุ ฯ
อ. บณิ ฑบาตนนั้ เป็นบณิ ฑบาตมีแกงมิใชห่ นง่ึ เป็นบณิ ฑบาต พฺยโฺชสโน. อโหสิ ปิ ณฺฑปาโต อเนกสโู ป อเนก
มีกบั มิใชห่ นง่ึ ได้เป็นแล้ว ฯ
ครัง้ นนั้ แล อ. ความคดิ นน่ั วา่ อ. อานภุ าพแหง่ ฤทธ์ิ มีอยา่ งนี ้ “โก นอุ ถโขโขอยํ อสาตยโฺ สตฺม, โยตสสฺ ายมํหเาอกวสรูโสฺ ปปสอสฺทิ ธฺ าเอนตภุ ทาโโวหตส.ิ ิ
เป็นรูป นี ้ ของสตั ว์ใด อ. สตั ว์นี ้ คือ อ. ใครหนอ แล ดงั นี ้ ได้มีแล้ว
แก่พระมหากสั สปะ ผ้มู ีอายุ ฯ
ครัง้ นนั้ แล อ. ความคดิ นน่ั วา่ อ. สตั ว์นี ้ คือ อ. ท้าวสกั กะ “สกฺโอกถโโขข ออยาํ เยทสวมฺานโตมินฺโทมตห.ิ ากสสฺ ปสฺส เอตทโหสิ
ผ้เู ป็นจอมแหง่ เทพแล ดงั นี ้ได้มีแล้ว แก่พระมหากสั สปะ ผ้มู ีอายุ ฯ
(อ. พระมหากสั สปะ) ครัน้ ทรงรู้แล้ว ได้กลา่ วแล้ว ซงึ่ ค�ำนนั่ เต อวิทิทํ ิตโกฺวาสยิ ส, กมฺกาํ ปเทนุ วปาิ นเอมวินรฺทูปํ มเกอาตสทีตโ.ิวจ “กตํ โข
กะท้าวสกั กะ ผ้เู ป็นจอมแหง่ เทพ วา่ ดกู ่อนท้าวโกสีย์ อ. กรรมนี ้
อนั พระองค์ ทรงกระท�ำแล้ว แล, อ. พระองค์ อยา่ ได้ทรงกระท�ำแล้ว
ซงึ่ กรรม มีอยา่ งนีเ้ป็นรูป แม้อีก ดงั นี ้ฯ
(อ. ท้าวสกั กะ ตรัสแล้ว) วา่ ข้าแตท่ า่ นกสั สปะ ผ้เู จริญ อมหฺ “าอกมํปิฺหาปกํุปิ ฺเภนนกฺเตรณียกนสฺตฺส.ิ ป ปฺุเนตฺโถ,
อ. ความต้องการ ด้วยบญุ (มีอย)ู่ แม้แก่กระผม ท., (อ. กิจ
อนั บคุ คล) พงึ กระท�ำ ด้วยบญุ (มีอย)ู่ แม้แก่กระผม ท. ดงั นี ้ฯ
ครัง้ นนั้ แล อ. ท้าวสกั กะ ผ้เู ป็นจอมแหง่ เทพ ทรงอภิวาทแล้ว มออพทุหาฺภาเกอคุนสถฺคสสฺโนิขปฺตํ ฺวาอภสกิวอาฺโากเกทาตเฺวสาเทปอวานทนฺตกมลฺขินิณกิ ฺโฺเํทข ตกตกิ ฺขฺวอาตาฺตยํุเสอวฺมทุหนาานฺตสํํํ
ซง่ึ พระมหากสั สปะ ผ้มู ีอายุ ทรงกระท�ำแล้ว ซง่ึ การประทกั ษิณ
เสดจ็ เหาะขนึ ้ ไปแล้ว สฟู่ ้ า ทรงเปลง่ แล้ว ซงึ่ อทุ าน ๓ ครัง้ ในอากาศ
อนั เป็นท่ีเหน็ ซง่ึ รูปในระหวา่ ง วา่
84 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยัญชนะ และ บาลี
โอ ! อ. ทาน อนั เป็นทานอย่างยิ่ง (อนั เรา) ตงั้ ไวด้ ีแลว้ “อโห ทานํ ปรมทานํ กสสฺ เป สสสปุปปุุ ตตติฏิิฏฏฺ€ฺฺ€€ิตติติ ํ,ํน, ตฺ ิ.
ในท่านกสั สปะ, โอ ! อ. ทาน อนั เป็ นทานอย่างยิ่ง อโห ทานํ ปรมทานํ กสสฺ เป
(อนั เรา) ตงั้ ไว้ดีแล้ว ในท่านกสั สปะ, โอ ! อ. ทาน อโห ทานํ ปรมทานํ กสสฺ เป
อนั เป็นทานอย่างยิ่ง (อนั เรา) ตง้ั ไวด้ ีแลว้ ในท่านกสั สปะ
ดงั นี้ (ดงั นี)้ (อนั พระธรรมสงั คาหกาจารย์) กล่าวแลว้ ฯ
ตแสหดรัสง่บั เแอแทล.ลพ้ว้วพผวรซ้า่ทูะง่ึ ผรดเง้สมูกู เียีพป่องลรนะง่ภขภแอิกลางษ้ควทุ ซเท้าจงึ่ ว.้าอสอทุ ปก.ั าเกรธนะะอเทนสบทันัด้ .ยจ็ จตืนไงปรแดัสลอูเ้ยวซรีย่งู่ึ โใทกดน้ามยววาอิหสแาากัลกรก้นวาะศนั่ ซผเดง่ึท้เูภงัปียนิก็วนีษ้จฯทุอรทมง. ภควา วิหาเร €ิโต เอว ตสฺส สทฺทํ สตุ ฺวา
ภิกฺขู อามนฺเตตฺวา “ปสฺสถ ภิกฺขเว สกฺกํ
เทวานมนิ ทฺ ํ อทุ านํ อทุ าเนตวฺ า อากาเสน คจฉฺ นตฺ นตฺ ิ
อาห.
สอออแทเอยปม.น.ะอ่กัรั ็นงไ้มมกเทออรลว้ะทน((((านังตอัวอออ(นวรษุอง.ร...ฯสงนั(แ้นัยภภพเพอชกั)ปล์ทกิิกรนัื่อรกทค้ว้ลษาะะษเผะ.รรวงศ่ศทุุ้ันนเู้ทายซสทชาารนทั).อ่งึ่้กัสน่.งสอทรมถทกดถกทดงทุลูปวะลูวาบัราถถาานา)งรถดวนายตาทยตนัาา้้วมรแรรมรย)เยถแัสสลาซัสแแทบลนบ้แงดวึ่แลลร้ตวุบาลแจ็ล้ง้แวว)ร้ณวิล้ไกว)ก(วซป)้ซวขรว่กา่วฑงึ่อะงึ่อวา่า่สอับภขทบยา่งยสข้าณิดเิก�ำู่า้รดอาา่แปกแูตษาฑแงต.งัะล่อุ)ไนตพ่บดบ้แรนวผผีพ่รงาั้ณิกฯ้ภเดู้ดะมูนตปร่พิกองัฑงัะีอ็ีนน้นรทงนษอนับนะัคบ้ีรีุง้้ฯเฯเาทผ์งตุทคถผต้เเ.ูร์้่ีผยจปรมู แะ้รวเูขอลีพมจิญไอนัง่ร้รปยแงอะิทญอ่(เเล.ทอ้พารม้เว.ายวัก่ือทค,เสย็ซกหพอว(กัิน้งึ่ออตร.กอทดน.นกุ ะทุ.ดีแทข)ีร้นแาล้้งรัาาวมมนนนั้าววว่้ ้ี ้ “กึ ปน เตน กตํ ภนฺเตต.ิ
“วเฺ จตฺวา เตน มยฺหํ ปตุ ฺตสสฺ กสสฺ ปสสฺ
ปิ ณฺฑปาโต ทินฺโน, ตํ ทตฺวา ตฏุ ฺ€มานโส อทุ านํ
อทุ าเนนฺโต คจฺฉตีต.ิ
“เถรสสฺ ปิ ณฺฑปาตํ ทาตํุ วฏฺ ฏตีติ กถนฺเตน
ภนฺเต าตนฺต.ิ
“ภิกฺขเว มม ปตุ ฺตสทิสนฺนาม ปิ ณฺฑปาตกิ ํ
เทวาปิ มนสุ ฺสาปิ ปิ หยนฺตีติ วตฺวา สยํปิ อทุ านํ
อทุ าเนส.ิ
ไผด้เู ส้ทดรกงจ็ ็ส(เหอด.าบั คะแข�ำล)นึ ้้วมไแปีปลแรละ(้มวซง่ึาสเณสฟู่ ียเ้ ทางา่)ทนรขีนง้อเนั่ ปงเทลท้าง่ียวอวสยวกัู่ า่กซะอง่ึ อ. พทุ ผาร้เูะนปผ็น้มูวจา่ีพอรมะแภหาง่คเเทจพ้า สตุ ฺเต ปน เอตฺตกเมว อาคตํ “อสฺโสสิ โข
ภควา ทิพฺพาย โสตธาตยุ า วสิ ทุ ฺธาย อตกิ ฺกนฺต-
มานสุ กิ าย สกฺกสฺส เทวานมินฺทสสฺ เวหาสํ
อพฺภคุ ฺคนฺตฺวา อากาเส อนฺตลกิ ฺเข ตกิ ฺขตฺตํุ
อทุ านํ อทุ าเนนฺตสสฺ
โอ ! อ. ทาน อนั เป็ นทานอย่างย่ิง “อโห ทานํ ปรมทานํ กสสฺ เป สสปุปุ ตติิฏฏฺฺ€€ิติตนํ, ตฺ ิ.
(อนั เรา) ต้ังไว้ดีแล้ว ในท่านกัสสปะ, อโห ทานํ ปรมทานํ กสสฺ เป
โอ ! อ. ทาน อันเป็ นทานอย่างยิ่ง
(อนั เรา) ตงั้ ไว้ดีแล้ว ในท่านกสั สปะ
ซดด้งว่ึังโยนสพีเต้ ปรธะ็ นาโสตตต้อนุ ธนั าเ๓ตป็ุนอคขนั อรเังปง้ ม็นใอีทนยพิ อแู่ ยาห์ กง่ อมานันศหษุ มอยด์ัน(จดเดปงั ว็นนเิ ศ)ีท้ ษม่ีเหแาลแ็น้ลวซ้วึ่งอรใูนปั นกใพ้านรวระละสว่ หตูงแวรล่า้ฯวง
นน่ั ทครรงัง้เนปนัล้ แง่ แลลอ้ว.ซพงึ่ รอะทุ ผา้มู นีพนระี ้ใภนาเควลเจา้านทนั้ รวงา่ทราบแล้ว ซง่ึ เนือ้ ความ อถโข ภควา เอตมตฺถํ วทิ ิตฺวา ตายํ เวลายํ อิมํ
อทุ านํ อทุ าเนสิ
อ. เทพและมนุษย์ ท. ย่อมกระหยิ่ม ต่อภิกษุ “ปิ ณฺฑปาติกสสฺ ภิกฺขโุ น
ผมู้ ีอนั เทีย่ วไป เพือ่ กอ้ นขา้ วเป็นวตั ร ผเู้ ลีย้ งซ่ึงตน อตฺตภรสสฺ อนญฺญโปสิโน
มิใช่ผูเ้ ลีย้ งซึ่งบคุ คลอืน่ โดยปกติ ผูค้ งที่ ผูเ้ ขา้ ไป เทวา ปิ หยนตฺ ิ ตาทิโน
สงบแลว้ ผูม้ ีสติ ในกาลทกุ เมือ่ ดงั นี้ ฯ อปุ สนตฺ สสฺ สทา สตีมโตติ.
ผลิตสอ่ื การเรยี นรู้ โดยโรงเรียนพระปรยิ ัติธรรม วดั พระธรรมกาย 85
ก็ (อ. พระผ้มู ีพระภาคเจ้า) ครัน้ ทรงเปลง่ แล้ว ซงึ่ อทุ านนี ้ ตรัสแล้ว เปทิ ณวาฺฑนปอมิมาินตฺโํทจฺ อทมอามทุสาตี นปิ ํตุ วฺตตอสฺวทุ สฺาาเนอสติมีลฺวํ คคาานถฺเธ“มภนาิกหฺขอเวาคนสฺตกฺวฺโกา
วา่ ดกู ่อนภิกษุ ท. อ. ท้าวสกั กะ ผ้เู ป็นจอมแหง่ เทพ เสดจ็ มาแล้ว
ได้ทรงถวายแล้ว ซง่ึ บณิ ฑบาต แก่บตุ ร ของเรา เพราะกลน่ิ แหง่
ศีล ดงั นี ้ ตรัสแล้ว ซง่ึ พระคาถานี ้วา่
(อ.กลนิ่ ) นีใ้ ด คือ อ. (กลน่ิ ) กฤษณาและ (กลนิ่ ) “อปปฺ มตฺโต อยํ คนโฺ ธ ยฺวายํ ตครจนทฺ นี,
จนั ทน์ อ. กลนิ่ นี ้เป็นกลน่ิ มีประมาณน้อย (ยอ่ มเป็น), โย จ สีลวตํ คนโฺ ธ วาติ เทเวสุ อตุ ฺตโมติ.
สว่ นวา่ อ. กลน่ิ (ของบคุ คล ท.) ผ้มู ศี ลี ใด (อ. กลน่ิ นนั้ )
เป็นกลน่ิ สงู สดุ (เป็น) ยอ่ มฟ้ งุ ไป ในเทพและมนษุ ย์ ท. ดงั นี ้ฯ
(อ.อรรถ) วา่ เป็นกลน่ิ มีประมาณนิดหนอ่ ย (ดงั นี ้ ในบท ท.) ตตฺถ “อปปฺ มตโฺ ตต:ิ ปริตฺตปปฺ มาโณ.
เหลา่ นนั้ หนา (แหง่ บท) วา่ อปปฺ มตโฺ ต ดงั นี ้ฯ
(อ.อรรถ) วา่ สว่ นวา่ อ.กลน่ิ แหง่ ศีล (ของบคุ คล ท.) ผ้มู ีศีล ใด, เอสโทสตพเววิฺพตสยิโตคยุ ฺถเอรอกตุ จฬเุตฺวมิยาโวมสโรีลโวลวาวโหตวตริตปิิ นโเจอผฺสฺตนตาฏ:ิฺทรฺถฺโิโโ€เรยตนน,หฺโปวตตุ ิยนเวฺ ตคาจเสจนลีเฺฉทวปวตเนวรีติกตสฺต.ิ าฺตุาจรนโเกมํณสนนลีนสุ คเฺ สนวโสหฺโาธุตตจ,ิิ
อ.กลน่ิ แหง่ ศีลนนั้ เป็นกลน่ิ นิดหนอ่ ย ราวกะ (อ.กลนิ่ ) ในกฤษณา
ด้วย ราวกะ (อ.กลนิ่ ) ในจนั ทน์แดงด้วย ยอ่ มเป็น หามิได้ คือวา่
เป็นกลน่ิ โอฬาร (เป็น) เป็นกลน่ิ แผซ่ า่ นไปแล้ว เกินเปรียบ (ยอ่ ม
เป็ น), เเปพ็นรกาละเน่ิ หปตรนุ ะนัเ้ สนรน่ัิฐเทคียือววา่ (เอป.็กนลกนิ่ลแน่ิ หปง่ รศะีลเสนรนัิ้ฐ)ท่่ีสเปดุ ็น(กเปล็นน่ิ )สยงู อ่สมดุ
คือวา่
ฟ้ งุ ไป ในเทพและมนษุ ย์ ท. คือวา่ ยอ่ มขจรไป อนั เป็นประโยชน์ทงั้
ปวงนนั่ เทียว ในเทพ ท. ด้วย ในมนษุ ย์ ท. ด้วย คือวา่ ยอ่ มทว่ ม
ทบั ไปอยู่ ดงั นี ้ (แหง่ หมวดสองแหง่ บท) วา่ โย จ สีลวตํ ดงั นี ้ ฯ
ในกาลเป็นท่ีสดุ ลงแหง่ เทศนา (อ. ชน ท.) มาก บรรลแุ ล้ว เทสนาวสาเน พหู โสตาปตตฺ ผิ ลาทนี ิ ปตตฺ า.
(ซงึ่ อริยผล ท.) มีโสดาปัตตผิ ลเป็นต้น ฯ เทสนา มหาชนสสฺ สาตฺถิกา ชาตาต.ิ
อ. เทศนา เป็นเทศนาเป็นไปกบั ด้วยวาจามีประโยชน์ เกิดแล้ว มหากสสฺ ปตเฺ ถรปิ ณฺฑปาตทานวตถฺ ุ.
แก่มหาชน ดงั นีแ้ ล ฯ
อ. เร่ืองแห่งการถวายซ่งึ บณิ ฑบาต
แก่พระเถระช่ือว่ามหากัสสปะ
(จบแล้ว) ฯ
๑๑. อ. เร่ืองแห่งการปรินิพพาน ๑๑. โคธิกตเฺ ถรปรินิพพฺ านวตถฺ ุ. (๔๓)
แห่งพระเถระช่ือว่าโคธิกะ
(อันข้าพเจ้า จะกล่าว) ฯ
อ.พระศาสดา เมื่อเสด็จเข้าไปอาศัย ซ่ึงเมืองช่ือว่า สโคตธฺถิกา“ตเตฺเถสรรํ สาชสฺ คสหปมํ รปฺ ินนอิพฺนปุ ฺพสนาิสีลนฺสาํ นาอยนาฺตรพิ เฺภวฬอวุิมกเํนเถสธม.ิ วมฺิหเรทนสฺโนตํ
ราชคฤห์ ประทบั อยู่ ในพระเวฬวุ นั ทรงปรารภ ซง่ึ การปรินิพพาน
แหง่ พระเถระช่ือวา่ โคธิกะ ตรัสแล้ว ซงึ่ พระธรรมเทศนา นี ้ วา่
เตสํ สมปฺ นฺนสีลาน ดงั นีเ้ป็นต้น ฯ
86 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยัญชนะ และ บาลี
ใออนดห้ิสวันนั้ ้รยคีบ้ออลิดังนำ�อิงัเนทเกยจปาว่ัิอดู่ะ็นจกยเแปผลู่ลแ็้ไูนา่้วมหใผวใป่ง่น้โมูนโดรปรีตสะยครนมมะพอาอเัยิสทนัทนั ดศสแปาชง่ลรร่ืไอ้ะวเปสวกแเา่ื่ออป(ลกอบม็น้วา.แรพผล(ลอ้เมูรศ้วปบะีคลิด็นเแวาถ้ว)ลายรถ้วมะกกูณชเาพตื่อร้นียอวจงรอา่ ขเแโนา้ปาคลกต็งนธ้วแเาิเกจมหซคะโง่ึง่รต)ื่เชภอจวนงเู โิมขยดิตผาุตงัห้วมูชกติมนีอ่ือิเินตงุล่ึาวันตสยฯา่้ ิุ โส หิ อายสฺมา อิสคิ ลิ ปิ สเฺ ส กาลสลิ ายํ
วิหรนฺโต อปปฺ มตฺโต อาตาปิ ปหิตตฺโต สามายิกํ
เจโตวิมตุ ฺตึ ผสุ ติ ฺวา เอกสสฺ อนสุ ายิกสสฺ โรคสฺส
วเสน ตโต ปริหายิ.
อค(ปซขง่ึ.รลอศัง้เงงรสัเลบอาสตงค.ุือ่ ซเรคพปมาง่ึ ล็รนรผ)ะใอผมนเบผ้ถเู กสน้มูแรา่อือะฌลี ลมนน้วานรนแั(้นอีนยล้ เยบนสั่ง้ัวฌงัอแื่เบทฌมลาีนย้รวานอวเนต)จบใดียาแทหงกังล่ี้เนนฌ๒้กว้ีอแ้ิดถาบลยขนือ้านึเ้เไงพอ๖มแาื่อทลเ่ ทคแอ้ี่วย๓่ีลรนั ใังง้ว้นตแบ(วดัลซ้ยาา้วง่ึงอ่ซร,ศมะงึ่ใสัอกหเทปต.้า้บ่ี็๗รนเนงรัา)แาเคเ,กปหดิกิดจ็ง่นแ็กัแคอเลนลคอ.้วำ้�วรคฯม่ือว๖ตาา่งิ โส ทตุ ยิ มปฺ ิ ตตยิ มปฺ ิ ฉกฺขตฺตํุ ฌานํ
นิพฺพตฺเตตฺวา ปริหีโน สตฺตเม วาเร อปุ ปฺ าเทตฺวา
จินฺเตสิ “อหํ ฉกฺขตฺตํุ ฌานา ปริหีโน,
ปริหีนชฺฌานสฺส โข ปน อนิยตา คต,ิ อิทาเนว
สตฺถํ อาหริสฺสามีติ เกโสโรปนสตฺถํ คเหตฺวา
คลนาลึ ฉินฺทิตํุ มฺจเก นิปชฺชิ.
นอกเเอแขปลร.ร�ำ้็านหะ้มวภไทผตัปาิกออ้ใ�ำู,ษเ.ยคฝซม้ถุา่ซรงึ่าท้า่งาเง่ึศแพ.นวรคสลั ่ืเอา่ีว�ำ้ร้หตว้อาู่แลรอขซนัลาา่.อง่ึ้นวนงพแเ�ำรเซนั้ลรรมางึ่ะาาเจศเ,รจปิติ่มซาอกั็นสงต่ึ.ขหศผดงัอ้้เา้คสแูรัางมาลตวพด้าวรรยซ้วมาะงงซึ่ัยเเภพ(งึ่ยเถยพวิกร่ือรอ่ิปะศษะใมศัยสนอุนเาใสนนััปน้่ันสนใ็นไ(ชดคาซค)ีวาร,รดิยิต้,กๆแจอ่อ็อลกัมอ(ไ.้อมวใกบห).ภร่แรู้้ทแภวริกลลา่รลิก้ษวง้วุษอุนหแยุ.ก้มนัา้ทอ่ ภร้มซม.าิก)จงึ่ บเดพษกัปเทมงั็ไรุนมนนลื่อูะ,ีี่ ้ มาโร ตสฺส จิตฺตํ ตฺวา “อยํ ภิกฺขุ สตฺถํ
้ อาหริตกุ าโม, สตฺถํ อาหรนฺตา โข ปน ชีวเิ ต
นปิราเปปณุ กฺขนาฺต,ิ โหสนจฺตา,ิหํเตเอวตปิ ํ สวฺสานเรํสปฺสฏาฺ€มเิ,ปตนฺวา อรหตฺตํปิ
เม วจนํ
กริสสฺ ต,ิ สตฺถารํ วาราเปสสฺ ามีติ อฺ าตกเวเสน
สตฺถารํ อปุ สงฺกมิตฺวา เอวมาห
ข้าแต่พระมหาวีระ ผู้ทรงมีบุญมาก ผู้ทรงรุ่งเรือง “มหาวีร มหาปญุ ฺญ อิทฺธิยา ยสสา ชล
ดว้ ยพระฤทธ์ิ ดว้ ยพระยศ ผูท้ รงล่วงไปแลว้ ซึ่งเวรและ สพพฺ เวรภยาตีต ปาเท วนทฺ ามิ จกฺขมุ .
ภยั ทงั้ ปวง ผทู้ รงมีพระจกั ษุ อ. ขา้ พระองค์ ขอถวายบงั คมอยู่ สาวโก เต มหาวีร มรณํ มรณาภิภู
ซึ่งพระบาท ท. ฯ ขา้ แต่พระมหาวีระ อ. สาวก ของ อากงฺขติ เจตยติ, ตํ นิเสธ ชตุ ินธฺ ร.
พระองค์ ผูอ้ นั ความตายครอบง�ำ ย่อมหวงั ย่อมคิดถึง กถํ หิ ภควา ตยุ ฺหํ สาวโก สาสเน รโต
ซึ่งความตาย, ขา้ แต่พระองค์ผูท้ รงไวซ้ ่ึงความรุ่งเรือง อปปฺ ตฺตมานโส เสโข กาลํ กยิรา ชเนสตุ าติ.
อ. พระองค์ ขอจงทรงห้าม ซ่ึงสาวกนน้ั เถิด ฯ
ขา้ แต่พระผูม้ ีพระภาคเจ้า ผูท้ รงปรากฏแลว้ ในหมู่ชน
อ. สาวก ของพระองค์ ยินดีแลว้ ในศาสนา ผูม้ ีธรรม-
มีในใจอนั ไม่บรรลุแล้ว ผู้ยงั ต้องศึกษา พึงกระท�ำ
ซึ่งกาละ อย่างไร แล ดงั นี้ ฯ
ย(ยอ่ อ่ มมเใปเนป็น็ขนณ)ฯดะองัน.นัน้ ีพ้ตรระอัสศ.แาลส้วศดัสซาตง่ึ พทรารระงทคเารปาถ็ นบาขนแอลีว้ ้าง่วอวันา่ พอระ. เบถรุ รุษะนนี�ำ้ เมป็านแมลา้วร ตสมฺ ึ ขเณ เถเรน สตฺถํ อาหริตํ โหต.ิ สตฺถา
“มาโร อยนฺติ วิทิตฺวา อิมํ คาถมาห
อ. นกั ปราชญ์ ท. ย่อมกระท�ำ อย่างนีแ้ ล ย่อมไม่จ�ำนงหวงั “เอวํ หิ ธีรา กพุ พฺ นตฺ ิ นาวกงฺขนตฺ ิ ชีวิตํ,
ซ่ึงชีวิต, อ. โคธิกะ ถอนข้ึนแลว้ ซึ่งตณั หา อนั เป็นไป สมูลํ ตณฺหํ อพพฺ ยุ ฺห โคธิโก ปรินิพพฺ โุ ตติ.
กบั ดว้ ยราก ปรินิพพานแลว้ ดงั นี้ ฯ
ผลิตสือ่ การเรียนรู้ โดยโรงเรียนพระปรยิ ัตธิ รรม วดั พระธรรมกาย 87
ครงั้ นนั้ แล อ. พระผ้มู พี ระภาคเจ้า ได้เสดจ็ ไปแล้ว สทู่ ่ี แหง่ พระเถระ ววอโวตอปวขิิิิถามิฏหโิริสฺฺฺฺขปรภตตนิตาาาาุํสิกฺธฺวภณเณณภฺมฺิขวณฺโาคิเคชึํํํ วนวขวฺสสานเาปณมมโิปวมาคตนนสยิณนาธธฏิมฺฺมเเโฺนมูิโววฺํร€าพฺกฏตสสติโจฺหตตมิ€รนหปาเุ.ิิิรฺตลปตกปุนาภ,ิ`หลฺุวตปาํากาิิปปฏิมวตอิฺมตํุภ€าอฺถคติภฺโาิกปมตนิกฺขปฺสโาโ“ฺตฺขหูคคกตสพนูิปิธตธ.ิฏิฺพสํิกริกฺฺถ€ทิทนทสสิเิสตสิพฺธสฺธฺสนาึเฺเมฺูพนสุเสรถโุตวกกโุตารขฺวลลุุสตสาปปิิสฺ ภเตตอุุ ถ“อิกิมเฺฺตตสรอาฺขตสสสสวหโเฺสสฺฺสฺสสฺิยถว.ํ
นำ� มาแล้ว ซงึ่ ศสั ตรา นอนแล้ว กบั ด้วยภกิ ษุ ท. ผ้มู ากพร้อม ฯ
ในขณะนนั้ อ. มาร ผ้มู บี าป (คดิ แล้ว) วา่ อ. ปฏสิ นธวิ ญิ ญาณ
ของพระโคธกิ ะนี ้ตงั้ อยเู่ ฉพาะแล้ว ในทไี่ หนหนอ แล ดงั นี ้เป็นราวกะวา่
กลมุ่ แหง่ ควนั ด้วย เป็นราวกะวา่ ก้อนแหง่ หมอกด้วย เป็น ยอ่ มตามหา-
ด้วยดี ซงึ่ วญิ ญาณ ของพระเถระ ในทศิ ทงั้ ปวง ท. ฯ
อ. พระผ้มู พี ระภาคเจ้า ทรงแสดงแล้ว ซง่ึ ความที่ (แหง่ มาร)
เป็นควนั และหมอก นนั้ แกภ่ กิ ษุ ท. ตรสั แล้ว วา่ ดกู อ่ นภกิ ษุ ท. อ. มาร
ผ้มู บี าป นน่ั แล ยอ่ มตามหาด้วยดี ซงึ่ วญิ ญาณ ของกลุ บตุ ร ชอื่ วา่ โคธกิ ะ
(ด้วยความคดิ ) วา่ อ. วญิ ญาณ ของกลุ บตุ ร ชอื่ วา่ โคธกิ ะ ตงั้ อยเู่ ฉพาะ-
แล้ว ในทไี่ หน ดงั น,ี ้ ดกู อ่ นภกิ ษุ ท. อ. กลุ บตุ ร ชอ่ื วา่ โคธกิ ะ มวี ญิ ญาณ
อนั ไมต่ งั้ อยเู่ ฉพาะแล้วนน่ั เทยี ว ปรินพิ พานแล้ว ดงั นี ้ฯ
แม้ อ. มาร ไมอ่ าจอยู่ เพอ่ื อนั เหน็ ซง่ึ ทเ่ี ป็นทต่ี งั้ แหง่ วญิ ญาณ กอปมุุ าสรมงวฺกาณมโริตฺโปณฺวิ าตปหสจฺุสตุ ฺฉฺววิาิ เพฺ ลาวุ ณปฏณฺ€ฺฑานวุ ีณํ ทํ ฏอฺ€าํุทอายสกสฺโกตนฺถฺโาตรํ
ของพระโคธกิ ะนนั้ เป็นผ้มู เี พศเพยี งดงั เพศแหง่ กมุ าร เป็น ถอื เอาแล้ว
ซงึ่ พิณสีเหลืองเพียงดงั ผลมะตมู เข้าไปเฝ้ าแล้ว ซง่ึ พระศาสดา
ทลู ถามแล้ววา่
อ. ข้าพระองค์ ตามหาอยู่ ในเบื้องบนด้วย ในเบื้องต่�ำด้วย “อทุ ฺธํ อโธ จ ติริยํ ทิสาสุ จ วิทิสาสุ จ
ในเบือ้ งขวางดว้ ย ในทิศ ท. ดว้ ย ในทิศตา่ ง ท. ดว้ ย ยอ่ มไมถ่ งึ ทบั , อนเฺ วสํ นาธิคจฺฉามิ, โคธิโก โส กหุ ึ คโตติ.
อ. พระโคธิกะนน้ั ไปแล้ว ในทีใ่ หน ดงั นี้ ฯ
ครงั นนั้ อ. พระศาสดา ตรสั แล้ว กะมารนนั้ วา่ อถ นํ สตฺถา อาห
(อ. โคธิกะ) ใด ผเู้ ป็นปราชญ์ ผถู้ งึ พรอ้ มแลว้ ดว้ ยปัญญาเป็นเครือ่ งทรง “โย ๔- ธีโร ธีติสมฺปนโฺ น ฌายี ฌานรโต สทา
จ�ำ ผเู้ พง่ โดยปกติ ผยู้ ินดีแลว้ ในฌาน ในกาลทกุ เมือ่ ตามประกอบอยู่ อโหรตฺตํ อนยุ ุ ชฺ ํ ชีวิตํ อนิกามยํ
(ซ่ึงความเพยี ร) ตลอดวนั และคืน ผไู้ มใ่ คร่อยู่ ซึ่งชีวิต (ยอ่ มเป็น) อ. ชิตฺวาน มจฺจโุ น เสนํ อนาคนตฺ ฺวา ปนุ พภฺ วํ
โคธิกะ (นนั้ ) ชนะแลว้ ซ่ึงเสนา ของมาร ไมม่ าแลว้ สภู่ พใหม่ ถอนขนึ้ สมูลํ ตณฺหํ อพพฺ ยุ ฺห โคธิโก ปรินิพพฺ โุ ตติ.
แลว้ ซ่ึงตณั หา อนั เป็นไปกบั ดว้ ยราก ปรินิพพานแลว้ ดงั นี้
(ครนั้ เมอื่ คำ� ) อยา่ งนี ้(อนั พระศาสดา) ตรสั แล้ว,วา่ เอวํ วตุ ฺเต,
อ.พิณ ไดพ้ ลดั ตกแลว้ จากรกั แร้ (ของมาร) นนั้ “ตสสฺ โสกปเรตสสฺ วีณา กจฺฉา อภสฺสถ
ผูม้ ีความโศกอนั ไปแลว้ ในเบือ้ งหนา้ ในล�ำดบั นนั้ ตโต โส ทมุ ฺมโน ยกฺโข ตตฺเถวนตฺ รธายถาติ.
อ. ยกั ษ์นนั้ ผมู้ ีใจอนั โทษประทษุ ร้ายแลว้ หายไปแลว้
ในทีน่ นั้ นน่ั เทียว ดงั นี้ ฯ
แม้ อ. พระศาสดา ตรัสแล้ว วา่ ดกู ่อนมารผ้มู ีบาป อ. ประโยชน์ วนตตมิพุ ฺวหฺฺพาสาตทอตฺติมิสฺถฏาาํฺ€คนปาาิํเถน“มนสกา,ตินหมฺเตฺปติ สปสฺ สาปหิ มสฺสมหโคปฺ ิ ิธิกทสฏฺสนฺ€ิพุํ นกฺพลุ ตสปฺตกตุฏฺโกฺตฺ€ตสานีตฺสํิ
อะไร ของทา่ น ด้วยท่ีแหง่ กลุ บตุ รช่ือวา่ โคธิกะบงั เกิดแล้ว, เพราะวา่
แม้ อ. ร้อย แม้ อ. พนั (แหง่ ชน ท.) ผ้เู ชน่ กบั ด้วยทา่ น ยอ่ มไมอ่ าจ
เพ่ืออนั เหน็ ซง่ึ ที่แหง่ กลุ บตุ รช่ือวา่ โคธิกะนนั้ บงั เกิดแล้ว ดงั นี ้
ตรัสแล้ว ซงึ่ พระคาถานีว้ า่
อ. มาร ย่อมไม่ประสบ ซึ่งหนทาง (แห่งพระขีณาสพ ท.) “เตสํ สมฺปนนฺ สีลานํ อปปฺ มาทวิหารินํ
ผูม้ ีศีลอนั ถึง พร้อมแลว้ ผูอ้ ยู่ดว้ ยความไม่ประมาทโดยปกติ สมฺมทฺ า วิมตุ ฺตานํ มาโร มคฺคํ น วินทฺ ตีติ.
ผูห้ ลดุ พน้ วิเศษแลว้ เพราะรู้โดยชอบ เหล่านน้ั ดงั นี้ ฯ
88 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยญั ชนะ และ บาลี
อคเสไแปแยแ(วดนใฉซมน้มหหิกัอ่ือวมสัปบงพ่ึป่บย่มมงง่่วุตสอปฺพปฺ าพพรทา่ตหปใ((อ((ทัตรฺนระมะออออนิรรทย้.า(รธอาทโแส...ฺอะะนา.ิกนชเผงดิัอออวอนลมท.บมคท.คานส)ิมิพลรรรยอ้รวํแศาหลรรรววเีลดตกุรรพหดทคถลถถถนมิเาหิรปถางตาัปา้งาลือั.)))วขถาตุนรา)รน)็ินนน)าว่วีณ)ววิณนดตรีเมํ้ีแวนาฯ่่ทปาา่า่วว้วิ้นดิพวิาีโ์า่ล็คนาา่่ี่สัด่ฉนาสย้ง(ัผํสอพยดด้วดหวนมุันเนดฯอ้หู.พอ่ทามยางงััลผนนีา.าิสผ้ลนมฯกศนนมว้างโูปทอาน้ัสมูดุ้แไลุนีิกรีรแไ้้ัย.ตฯ,รมีศแ(พลบมขหาแณแผู่อมต้หไ่ีลว้นเมั่ตุงอ่ห(้ดมปมูยผิคอง่แวเวภรย้้ฉง่็เทแีบอ่นูลมินหัคฺเิฉบนู่ปชนัสศศยเไาดเตงุ่พํปทวื่อปตวใรษนทนา่้พวต็าดมิานวง)ม็งกแาแยริะหา,่ศนตุววตบรัะหลเคโพาา่อน้ิกตีเจนข้ด(้วคง่คปวออบ็ริาีณพฺท้เว็ธือาอนฯดดยา.ตกแยิกรตวม้ะ.้ารว่วูลสสะพวดะชาู่ปรสิยยไ้คว้าดตํู้รนวมพดสมวโจะายไงิยั ่มิปดมงัีวปถขานอ่เท((นทิญตยุรจรุมีณแาดดีม้่ี.ียฯ.ะเตเ)้ลีป)ฯง)ัังหญฉไาวมิ้นมวนวรตททสแมาาเะีา่เ่ี้หดพวุ.ร้หณทโาคงมิแย๕งลแัสน็กทือทนตหชหุา่อมองวัเี.น้นต่ง่ง้นซหับ(มปฺัาน่ บบแ์นิัง่ึไ้ลเรวทเดบหมหกทโหทรา่ง้ดวญัณิดงล่ต่น)นล)(ยยยบดแแุงทัา่ี้ญฺฑ้ปนอ่คอาลลงัวใวาิฏมนทดตยยื้้อั่าวาวา่งีิู่ ้ ตตฺถ “เตสนฺต:ิ ยถปารินอิพปฺพปฺ โุตตฏิ ,ฺ€ิเตเนย วิ ฺาเณน
โคธิโก กลุ ปตุ ฺโต จ เอวํ
ปรินิพฺพายนฺต,ิ เตส.ํ
สมปฺ นฺนสีลานนฺต:ิ ปริปณุ ฺณสีลานํ.
อปปฺ มาทวิหารินนฺต:ิ สติอวิปปฺ วาสสงฺขาเตน
อปปฺ มาเทน วิหรนฺตานํ.
สมมฺ ทญญฺ า วมิ ุตตฺ านนฺต:ิ เหตนุ า นเยน
การเณน ชานติ วฺ า “ตทงคฺ วมิ ตุ ตฺ ยิ า วกิ ขฺ มภฺ นวมิ ตุ ตฺ ยิ า
สมจุ ฺเฉทวมิ ตุ ฺตยิ า ปฏิปสฺสทฺธิวมิ ตุ ฺตยิ า นิสสฺ รณ-
วมิ ตุ ฺตยิ าติ อิมาหิ ปจฺ หิ วมิ ตุ ฺตีหิ วิมตุ ฺตานํ.
มาโร มคฺคํ น วินฺทตีติ: เอวรูปานํ
มหาขีณาสวานํ สพฺพตฺถาเมน มคฺคนฺโตปิ มาโร
คตมคฺคํ น วินฺทติ น ปฏิลภติ น ปสสฺ ตีต.ิ
เทสนาวสาเน พหู โสตาปตฺตผิ ลาทีนิ ปตฺตา.
เทสนา มหาชนสสฺ สาตฺถิกา ชาตาต.ิ
อแ.หเ่รง่ืพองรแะ(จหเถบ่งรกแะาลชร้ว่ือป)วฯร่าินโิพคธพิกาะน โคธิกตเฺ ถรปรินิพพฺ านวตถฺ ุ.
๑๒. อ. เร่ือง(แอหนั ่งขส้าาพวเกจข้าอจงะนกคิ ลร่านวถ)์ชฯ่อื ว่าครหทนิ ๑๒. ครหทนิ ฺนวตถฺ ุ. (๔๔)
ยขอถงานอิค.สพรงรนกฺะถศา์ ารสชธด่ือาาวนา่ สเคมมฺ รอื่ ึหปดทรงะัินนทีเบั้ปตอ็นรยัสตู่ แ้ในนลฯพ้วระซเชงึ่ พตวรนะั ธทรรรงมปเทราศรนภาซง่ึนสี า้ ววกา่ “ยถา สงกฺ ารธานสฺมนิ ฺติ อิมํ ธมมฺ เทสนํ
สตถฺ า เชตวเน วหิ รนโฺ ต ครหทนิ นฺ ํ นาม นคิ คฺ ณ€ฺ สาวกํ
อารพฺภ กเถส.ิ
ผอกผออเข้้...ลโโูู้าคคคคา่อไดรรวปดนัอใดหหสมนหม.งัททนอ(สาจนอนนนคิิิแทหะนนัั้รดลก�ำาโเทนปด้้ววลยไา่็์ยมดนยา่ นซทวปท,สงัไ)งโ่ึ.ดน.ารอดเกะ้วมร๒ี ้.ยยากกลแีกพอา่ขทา่เละหทรสวิมอ้า่วนสล.แดงกนในิลนราั่าล้จนิคน้วรคิกา่จจัเนตุมัรวใ้ะกัวอนหหอืไาไ่.มถ้นงดอผชซ์คอ่้าสย้(เู อยื่ง.ป่ึวซหา่ ไอวอร็่งทงน่ึาทา.่มนอหยา่ยสสสเีนะร้ธปหารือิไทเร็วินคนารยร.ตดัตย)อุมือ่ ถงใัฯ๒งมนนเี แฯปเขฯีสข้กๆ็คนอ้าำ� เ่อืองรไนปกาทบุ กั ะอเ่าาฝ..้สนขาโคก,สอดซรริงย(ห(งิคึ่ยพอปพทตุอ่ร.รรนิดมะะะน้วเสกสสปยนัามิ้รม็นิรคณณใ)ควตุดอืฯะะา่), สาวตฺถิยํ หิ สริ ิคตุ ฺโต จ ครหทินฺโน จ เทฺว
สหายกา อเหสํ.ุ
เตสุ สิริคุตฺโต อุปาสโก. ครหทินฺโน
นิคฺคณฺ€สาวโก.
ตํ นิคฺคณฺ€า อภิกฺขณํ เอวํ วทนฺติ “ตว
สหายกํ สริ ิคตุ ฺตํ `กึ ตฺวํ สมณํ โคตมํ อปุ สงฺกมส,ิ
ตสสฺ สนฺตเิ ก กึ ลภิสสฺ สีติ วตฺวา, ยถา อมเฺ ห
อปุ สงฺกมิตฺวา อมหฺ ากํ เทยฺยธมมฺ ํ ทสฺสต,ิ กึ เอวํ
โอวทิตํุ น วฏฺฏตีต.ิ
ผลิตสอื่ การเรยี นรู้ โดยโรงเรยี นพระปริยัติธรรม วดั พระธรรมกาย 89
อ. ครหทนิ ฟังแล้ว ซง่ึ คำ� ของนคิ รนถ์ ท. เหลา่ นนั้ ไปแล้ว เนอื ง ๆ ลกทพ€“ตเมอสิตินภาามหวมนวนฺเิสคทุํตมฺิสํฺสรอิววเหนิทสเเมยทสตทฺนา,ิฺเ,สสยตฺวนิฏมติํฺํุโฺ€กเนว`อนอาณสินตปุนภมฺเณอุนตวาสิกเณยตฏทฺหงฺขฺยสฺฺกํีสฏณี าํโมมโุตควํคมิตหีตจตกตฺวตสุอ.ินึเมอามริฺวาชํ สํิคยานคาสริอฺเเตุ,นนิยตคตุปฺุตฺตนสตุวนฺสํ ฺวฺตตําฺโิพงอตาีตํทฺกฺพเปุอ.ิอามิชตภสอนวมิตฺชสงกิปํุํํฺวิตฺกฺสขฺสามฺวณเ€วงทาิตกิตเฺกกํทหฺวถฏมึ สีตคาฺํ€ิตลเิ,ินอสาฺวภนตฺกตุ“ากิสสวฺทาฺวเเสฺ มาทถตาิวสปมฺหีสสสก,ิิิํํึุ
กลา่ วแล้ว อยา่ งนี ้ กะสริ ิคตุ (ในท่ี ท.) มที ี่ (แหง่ สริ ิคตุ ) ยนื แล้วและนงั่
แล้วเป็นต้น วา่ แนะ่ สหาย อ. ประโยชนอ์ ะไร ของทา่ น ด้วยพระสมณะ
ผ้โู คดม, อ. ทา่ น เข้าไปเฝ้ าแล้ว ซงึ่ พระสมณะ ผ้โู คดมนนั้ จกั ได้ ซงึ่ อะไร,
อ. อนั อนั ทา่ น เข้าไปหาแล้ว ซงึ่ พระผ้เู ป็นเจ้า ท. ของเรา ให้ ซง่ึ ทาน
(แกพ่ ระผ้เู ป็นเจ้า ท. ของเรา) เหลา่ นนั้ จะไมค่ วร หรือ ดงั นี ้ฯ อ. สริ ิคตุ
แม้ฟังแล้ว ซง่ึ วาจาเป็นเคร่ืองกลา่ ว ของครหทินนนั้ เป็นผ้นู ิ่ง เป็น
สนิ ้ วนั มาก ท. เบอ่ื หนา่ ยแล้ว ในวนั หนงึ่ (กลา่ วแล้ว) วา่ แนะ่ สหาย
อ. ทา่ น มาแล้วเนอื ง ๆ กลา่ วแล้ว อยา่ งนี ้กะเรา (ในท่ี ท.) มที ่ี (แหง่ เรา)
ยืนแล้วเป็นต้น วา่ อ. ทา่ น เข้าไปเฝ้ าแล้ว ซงึ่ พระสมณะ ผ้โู คดม
จกั ได้ ซงึ่ อะไร, อ. ทา่ น เข้าไปหาแล้ว ซง่ึ พระผ้เู ป็นเจ้า ท. ของเรา จงให้
ซงึ่ ทาน (แกพ่ ระผ้เู ป็นเจ้า ท. ของเรา) เหลา่ นนั้ ดงั น,ี ้ อ. ทา่ น จงบอก
แกเ่ รา กอ่ น, อ. พระผ้เู ป็นเจ้า ท. ของทา่ น ยอ่ มรู้ ซงึ่ อะไร ดงั นี ้ฯ
(อ. ครหทนิ กลา่ วแล้ว) วา่ ข้าแตน่ าย โอ ! อ. ทา่ น อยา่ กลา่ วแล้ว อสพฺพฺ “ํ อาตกโหนายนฺ วสาจมาีมมโนิ นตกมถฺ ม,าิ มฺ สํ พ`อเพฺอิทํวํ ํอภตวตี วสิ าทฺสนิ,ตาคิ ตมปมปฺ จจฺอปุยปฺฺยนานนฺ ํํ
อยา่ งน,ี ้ ชอ่ื (อ. เหต)ุ อนั พระผ้เู ป็นเจ้า ท. ของเรา ไมร่ ู้แล้ว ยอ่ มไมม่ ,ี
(อ. พระผ้เู ป็นเจ้า ท. ของเรา) ยอ่ มรู้ ซง่ึ เหตอุ นั ลว่ งไปแล้วและเหตอุ นั ไม่
มาแล้วและเหตอุ นั เกดิ ขนึ ้ เฉพาะแล้ว ทงั้ ปวง ซง่ึ กายกรรมและวจกี รรม
และมโนกรรม ทงั้ ปวง ซง่ึ เหตอุ นั สมควรและเหตอุ นั ไม่สมควร
ทงั้ ปวง วา่ อ. เหตุ นี ้จกั มี อ. เหตนุ ี ้จกั ไมม่ ี ดงั นี ้ดงั นี ้ฯ
(อ. สริ ิคตุ กลา่ วแล้ว) วา่ อ. ทา่ น กลา่ วแล้ว วา่ (อ. พระผู้ เป็นเจ้า วเ“อชจตาาเนณนม“อ“นนตยอาิทฺตฺถาทนํ มํีตินภุ นิิมาเออววภโนนวเเววททฺเาํ,ติสมสจหสฺ ภิตีกีตีตตฺข.ิาิ.า.ิีตรนโิยิตฺเตน,สนฺเคพต,จฺพฺฉกํ อตภชํพสฺชเฺพมอามฺตภฺตมพกยฺพํ อาํ กยชาฺเยาลอนํ ยนมฺยฺตมยาีตมฺหน.ิ ํํ
ท. ของเรา) ยอ่ มรู้ ดงั นี ้หรือ ดงั นี ้ฯ
(อ. ครหทนิ กลา่ วแล้ว) วา่ เออ อ. เรา ยอ่ มกลา่ ว (อยา่ งนนั้ ) ดงั นี ้ฯ
(อ. สริ ิคตุ กลา่ วแล้ว) วา่ ผิวา่ ครัน้ เม่ือความเป็นอยา่ งนนั้
(มีอย)ู่ , อ. กรรม อนั หนกั อนั ทา่ น ผ้ไู มบ่ อกอยู่ ซง่ึ เนือ้ ความนน่ั
แก่เรา สนิ ้ กาล มีประมาณเทา่ นี ้ กระท�ำแล้ว, ในวนั นี ้ อ. อานภุ าพ
แหง่ ญาณ ของพระผ้เู ป็นเจ้า . อนั เรา รู้แล้ว, แนะ่ สหาย อ. ทา่ น
จงไป จงนมิ นต์ ซง่ึ พระผ้เู ป็นเจ้า . ตามคำ� ของเรา ดงั นี ้ฯ
อ. ครหทินนนั้ ไปแล้ว สสู่ ำ� นกั ของนิครนถ์ ท. ไหว้แล้ว “นมิมยนฺหโ“ฺเสตสํ ริติคีตนสตุ ิิคหฺเอฺคตาาณยนหโฺ€.กาสนาํมสสํ ริ นิคตฺตตฺุวกิ ํฺโํตวตุ คฺโตนสตฺตฺว.ิฺวาาตนเตาย วนฺทติตมุ ฺวเฺ หา
ซง่ึ นิครนถ์ ท. เหลา่ นนั้ กลา่ วแล้ว วา่ อ. สริ ิคตุ ผ้เู ป็นสหาย ของ
กระผม ยอ่ มนมิ นต์ ซง่ึ ทา่ น ท. เพอ่ื ภตั รบริ โภคอนั มใี นวนั พรุ่ง ดงั นี ้ฯ
(อ. นิครนถ์ ท. กลา่ วแล้ว) วา่ อ. ทา่ น เป็นผ้อู นั สริ ิคตุ กลา่ ว
แล้ว เอง (ยอ่ มเป็น) หรือ ดงั นี ้ฯ
(อ. ครหทิน กลา่ วแล้ว) วา่ ข้าแตพ่ ระผ้เู ป็นเจ้า ท. ขอรับ “อาม อยฺยาต.ิ
(อ. อยา่ งนนั้ ) ดงั นี ้ฯ
อ. นิครนถ์ ท. เหลา่ นนั้ เป็นผ้รู ่าเริงแล้วและยินดีแล้ว เป็น สนริาิคมตุ เตฺตสสมฺสหปฺ ฏตฺ€ฺตอติ มฏุ อฺเฺ€หมาสหฺ ุ ากหํปตุ ฺวสนานฺนภก“วนาิสิปลฺสโผฺ ตตนีตฺนิ ปํ วฏโทฺ€นสึา.ุยกิจกฺจาํ,
กลา่ วแล้ว วา่ อ. กิจ ของเรา ท. ส�ำเร็จแล้ว, อ. สมบตั ิ ช่ืออะไร
จกั ไมม่ ี แก่เรา ท. จ�ำเดมิ แตก่ าลแหง่ สริ ิคตุ เล่ือมใสแล้ว ในเรา ท.
ดงั นี ้ฯ
อ. นิเวศน์ แม้ของสริ ิคตุ เป็นสถานท่ีใหญ่ (ยอ่ มเป็น) ฯ อเพรทตชาีฆหสฺชวิอํ ุเุาโสกาฏสวริสรอสิคาชุ าสฺเตฺุชฏว€ฺตโุาปยสตฏาทปสฺสํเฺวปราุมฺ ีสพิมปสึ ุขนิปิ นปฺธมทสาารเฺหฺวิเยสเนิปปนนฺนตฺตตฺเํตฺวํฺว€าาสนปเุิเคาวอขหคเสปาาาถูนนสตนกํ.นเฺุวํลกาาลนอสโนํ กฺสฺตปอฏเจฺปุฏรปฺฉราิริูมมเาปอปปเตภุปาาฺวโเเสททตา,ิ
อ. สริ ิคตุ นนั้ (ยงั บคุ คล) ให้ขดุ แล้ว ซงึ่ หลมุ อนั ยาว โดยข้างทงั้ ๒
ในระหวา่ ง แหง่ เรือน ท. ๒ ในที่เป็นท่ีอยนู่ นั้ (ยงั หลมุ ) ให้เตม็ แล้ว
ด้วยเปือกตมอนั ระคนแล้วด้วยคถู , (ยงั บคุ คล) ให้ตอกแล้ว ซงึ่ หลกั ท.
ณ ที่สดุ รอบ ท. ๒ ในภายนอกแหง่ หลมุ (ยงั บคุ คล) ให้ผกู แล้ว
ซงึ่ เชือก ท. ที่หลกั ท. เหลา่ นนั้ (ยงั บคุ คล) ให้ตงั้ ไว้แล้ว ซงึ่ เท้า
อนั มีในเบือ้ งหน้า แหง่ หลมุ (ยงั บคุ คล) ให้ตงั้ ไว้แล้ว ซงึ่ เท้าอนั
มีในเบือ้ งหลงั ท. (แหง่ อาสนะ ท.) บนเชือก ท. ส�ำคญั อยู่ วา่
90 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยัญชนะ และ บาลี
ถอเอ(ต(แหขแนตอโเ(ปกยยใดานลย..ลมร่รนุ่ันืงง่าััยอ้ืมะอ้อาว่มะนเบบตทปนทเแง)ทาเเ(อ((คิตดคคมุุุ่นม.ปลอออรแียสณ..รียงคคัะม็้นีวล...ลนวน้ทดนคนมกลลีปสค้สนว่ั็ดตท้ะววถ.รทีฯาแ)))้ใริรรริหเ้า่ยแนี่ไ์ร่ีสทิทนลคิหะคมใใหททนหอหหว้่ยีม.ภวต(ุทตุีปนน.ิ(นย่ัง.น้้ใผ(้วาอาิน(รอขกหงเส,ักภดเกณูยไนปัะ้พบนาัล้กแปถัลแงาั็นมดเนว(เเคากล่ืุ่อราแนา่ลยยทรองาัผสวา้าวพมลคว้ีาวหนงณัก้า่้ฯมแรูว้แวลแ)บร,ีลนซะต้ซลหียละฯเล)ปคุงงสึ่ัีท้งึ่วร้้(วผแเัว้อวเใลคอูเปหู่ะ)าค่แล้)รลเหู).นาลัปเลนาือวหรง้วตะวตด็ท่ื)กอาน่าน่ี,ง่หา่า่้เียงั(แา้ง่นนเ(เเอไลทมรอขนปจกแลใปี,วยื.อ้มหุ้อ..แา้็็น)วลู้อนแอขใน้งลดวลตะ่า.ล)สท้ด.าสต้้ั้าววดสรขจ้กวสวแ.รงจิังะยถ้)าะหิครตนกลัแกัทเ(ใใุวดไะตา้ตซุทมีกลบนะตม.้สฯทงัยยีงนึ่้.านวกแตปใ่นว()ต�ำมนรันอห�ไำ้เมุ่ยร้ีมม่แะุอ้ปฯในเัอาง่ซโบลนีเห(อกก้ดเนองทอท่ึ้วรอใื้น่ัเล้ฏตยยย(นปนั..างอ))้เวเมุ่็(ใแพเบกรนตอย.รเส็วมลโาหอนื่ตารนสัดและทีปพทละใมุ่กทัตลยแนแจ.เรรา.่อกาต่ะรปหหะเะุณนดวนะันานียผรง่มง่ท้วลนัเรอ้ะอแ�้ำตมเูต้ายตงาปัะก้นัอาหนอแใณียเ็รนาส้ชอหขดอ่งลนนะัมร้เา้นเ้ายขญวน้ัจเวงเทั่ใแเตวปะย้แทนาแด)เลา่่รตียลผลลยใีม้นททวา้มมน้้ๆะาวาว่ ))-ี.,;.้ “เอวํ นสิ นิ นฺ กาเลเยว อวสํ ริ า ปตสิ สฺ นตฺ ตี ิ มฺ มาโน,
ยถา อาวาโฏ น ปฺายต;ิ เอวํ อาสนานํ อปุ ริ
ปจจฺ ตถฺ รณานิ ทาเปส,ิ มหนตฺ มหนตฺ า จาฏโิ ย
โธวาเปตฺวา กทลปิ ณฺเณหิ จ ปิ โลตกิ าหิ จ มขุ านิ
พนฺธาเปตฺวา ตา ตจุ ฺฉา เอว เคหสฺส ปจฺฉาภาเค
พหิยาคภุ ตฺตสติ ฺถสปปฺ ิ ผาณิตปวู จณุ ฺณมกฺขิตา กตฺวา
€ปาเปส.ิ
ครหทินฺโน ปาโตว ตสฺส ฆรํ เวเคน คนฺตฺวา
“อยฺยานํ สกฺกาโร สชฺชิโตติ ปจุ ฺฉิ.
“อาม สมมฺ สชฺชิโตต.ิ
“กหํ ปเนโสต.ิ
“เอตาสุ เอตฺตกาสุ จาฏีสุ ยาค,ุ เอตฺตกาสุ
ภตฺตํ, เอตฺตกาสุ สปปฺ ิ ผาณิตปวู าทีนิ, อาสนานิ
ปฺ ตฺตานีต.ิ
(สอมยแตซเแแซไเแพหเมหกหหงง่ึ่ึยอ่เ่งพูีรั ้ รล้รรเเ่ไอ่บมา่งงง่่่ ื่ือคหอ้ าูวแา่ นนคยงรรุออท้นะรตเลน้นุูษหถฉิิคคูื่.อ.วา่้ทุซวนสัี้้พาครร้งา่อนง่ึงัริทจนน้เปรขาอนเัจปิปคกหั.หอถถะลอูทย็กัปวตนุ โท(์์.ตแงาา่เบังมฏปทนขิเหทดุ.เขทอรยีอฐป้.ราน้ง่งาัาอ.้ผืนอะัาทไอ้อนปัเว้ดก้ปเเมูกหนัใ.นงตหขวแงหกัไาลคต้(้ใแงาขมลนซล้ลอรณนา่์ไา่ไลอ้า่รู้)ีวาซ.่ป้นงเ้้วยง,น;วบรว๕ดมแนัท้จอ่้แี,คดา่อือ้้ววลา้ยา่ลาม้อ.รวงยต้ัแควนืนอก้วไันบย.้ยเลถดิเม.เแหวครขทนทรสืน้วุแลทม่าาืต่ออดิ.า่เู่ปล้วใราี่นแมนุงกทนแอ้นืรวอทยนหไนั่ีเล.ล.ะมกนหง่ีัข)ไ.ง่เด้าวคว่ ทหท้ทาส่าตอจลาว่ี อล.ขวาง่ียะาอุองแมะง้อแนอแรอสวอไนัยลแี้ขูแนดดลัหงานย้ลา่้วลาลเ้้เงวทยมัดง่ า่ะงรพว่้ววน้แวคิน.าีนใเงสซดื่อขีกทนร)้วไไี ซวใ้้งึ่ทางัหปป่เ.เไา่ หซยงรน่ึ,;บนไดา่ ทแแาค้งป่ึตเิคอีื้อนอถใลป้้ลินอ(วก;ห.ร้เง.้า็ว้วสนญันาปนถไ้หทแเวเทมเ็่ปูคฯตนั้นปาถ้าลรล่ช.า่้เรนแื็วไอเ์้อนลวงปั ื่หอนผปทลา่อน.็ีตน้งเตูพ้แวซ..นอข้ นปทคยขล)ุงงึ่ึข้คิดา.ท*,ล.ูืน้ใอสนอ่ว้ า้รไทวา่นฯางปอญมน�ัำยงยฯา่นอหเดหอนถัอไแ่ รอนญ.มลอน์าคลนมนัททททมมุ่้ก้�าาวำงร่ั -.;...้ ูี โส “สาธตู ิ วตฺวา คโต. ตสสฺ คตกาเล
ปฺจสตา นิคฺคณฺ€า อาคมสึ .ุ
สริ ิคตุ ฺโต เคหา นิกฺขมิตฺวา อปฺชฺจลปึ ปฺ ตปฏิ คฺ€ฺคเิ ตยฺนห
นิคฺคณฺเ€ วนฺทิตฺวา เตสํ ปรุ โต
€โิ ต จินฺเตสิ “ตมุ ฺเห กิร อตีตาทิเภทํ สพฺพํ
ชานาถ, เอวํ ตมุ หฺ ากํ อมปุ ยฏฺฺห€าํ เกเนคหํ มยฺหํ กถิตํ;
สเจ สพฺพํ ตมุ เฺ ห ชานาถ, ยาคุ อตฺถิ น มา ปวสิ ถ;
มสเมจเคอหชําปนวิติฏฺวฺ€าานปํ วหสิ ิ โสิ วสฺ เถน,ว คถู อาวาเฏ โว ภตฺตาทีนิ;
ปาเตตฺวา
โปเถสฺสามีต;ิ เอวํ จินฺเตตฺวา ปรุ ิสานํ สฺํ
อทาสิ “เอเตสํ นิสที นภาวํ ตฺวา ปจฺฉิมปสเฺ ส
€ตฺวา อาสนานํ อปุ ริ ปจฺจตฺถรณานิ อปเนยฺยาถ,
มา ตานิ อสจุ ินา มกฺขิยสึ ตู .ิ
ขอจบ้าง.คุ อแทคยตา่อคคลา่ท่น.รรปนาัั่นง้้ลนทู งน่ันนาิค.นัผก้นัด้จร้เู่อนแงจออนมลรถ..สิญ้าว์ดมริทงขัทิคน(.น้า.ตอุษุ ีงเฯ้.ฯขกนยท้าล์ี ้ดไา่ทา่ ปนงัว.นแแกทลีล้ฯล้.ว้ว)า่ ก(วเยระแิ่มงั นลกแ้ิควาลรล้วกน)ะถเจนพ์ ทงิค่ือใ.รอหวน้นัา่มถนาข์ เ้ง่ัาทถแ.ิดบต,เนท่หออา่ล.านา่ ทสผนา่น้เูนั้จนะรอวิทญนัา่ . อถ นิคฺคณฺเ€ “อิโต เอถ ภนฺเตติ อาห.
นิคฺคณฺ€า ปวสิ ติ ฺวา ปตฺถริตาสเนสุ นิสที ิตํุ
อารภสึ .ุ
อถ เน มนสุ สฺ า วทสึ ุ “อาคเมถ ภนฺเต, มา
ตาว นิสที ถาต.ิ
ผลิตสื่อการเรียนรู้ โดยโรงเรียนพระปริยัติธรรม วดั พระธรรมกาย 91
(อ. นิครนถ์ ท. ถามแล้ว) วา่ (อ. เรา ท. จงอยา่ นงั่ ก่อน) สอวตาพวฺตฺเพโุํ“สกหตกึิ .ิ าตเรอฺวณ“กาอปาตตปฺนฺติ.หิสโนาีท“เอิตรมเํอุ นฺหตววาฺตฏกโฺฏนํนติสเคีตทีปห.ิ ิตตํ“ํฺุตกปาวึ วสฏิฏฺนฏกฺ€มตาาเูตนีตลํุํ.ิสอุ วย€ฏฺยตฺฏาฺวนตาํิ
เพราะเหตอุ ะไร ดงั นี ้ฯ (อ. มนษุ ย์ ท. กลา่ วแล้ว) วา่ อ. อนั อนั พระ
ผ้เู ป็นเจ้า ท. ผ้เู ข้าไปแล้ว สเู่ รือน ของเรา ท. รู้แล้วซงึ่ ธรรมเนียม
นง่ั ยอ่ มควร ดงั นี ้ฯ (อ. นคิ รนถ์ ท. ถามแล้ว) วา่ ดกู อ่ น ทา่ นผ้มู อี ายุ ท.
อ. อนั (อนั เรา ท.) กระท�ำ ซงึ่ อะไร ยอ่ มควร ดงั นี ้ ฯ (อ. มนษุ ย์ ท.
กลา่ วแล้ว) วา่ อ. อนั (อนั พระผ้เู ป็นเจ้า ท.) ทงั้ ปวง ยืนแล้ว ในที่
ใกล้แหง่ อาสนะอนั ถงึ แล้ว ท. แก่ตน ๆ นง่ั โดยการประหารครัง้
เดียวนนั่ เทียว ยอ่ มควร ดงั นี ้ฯ
ได้ยินวา่ อ. สริ ิคตุ นนั้ (ยงั บคุ คล) ให้กระท�ำแล้ว ซง่ึ เหตนุ ี ้ อกวถเิตสกอสถิทาํํ อกนมิริสเฺ ทีหโสึหสตูิ ิ ก“เกาอาตกเํุ รสสวมฺ .ิฏึ ฺเฏตตอีต“สาิ วาจาธินเตู ฏฺติ วยตปสึ ฺว.ตุ าเิ ต“,อิเมมหาิ
(ด้วยความคดิ ) วา่ (ครัน้ เม่ือนิครนถ์) คนหนงึ่ ตกไปแล้ว ในหลมุ ,
อ. นิครนถ์ ท. ผ้เู หลอื ลง อยา่ นง่ั แล้ว ดงั นี ้ฯ อ. นิครนถ์ ท. เหลา่ นนั้
กลา่ วแล้ว วา่ อ. ดีละ ดงั นี ้ คดิ แล้ว วา่ อ. อนั อนั เรา ท. กระท�ำ
ซง่ึ วาจาเป็นเคร่ืองกลา่ วอนั ชนท.เหลา่ นีก้ ลา่ วแล้วยอ่ มควรดงั นีฯ้
ครัง้ นนั้ อ. นิครนถ์ ท. ทงั้ ปวง ได้ยืนแล้ว ตามลำ� ดบั ในท่ีใกล้- นวปปติสฏจฺวฺจนิิปาตออฺนาฺถถถฏาเร,ิยเตณนราสชสา“ํ ฺชอนภพนูฏินฺเนฺพํ€ฺเิสตนสํ อที.ีหุ ปุอขนรรติึปสภิ ฺต.ุปฺาํโ€วนปํเนอิ ติคกาฺคปอตณปฺตฺวอฺ€หาฺตาาโาสนเอนรเเาอปนสกปาวนปทตาปฺาฺตนนหาิสํ สาีทภเนถฏรอมเาฺ€นปุ ตเูาลวริ.ิ
แหง่ อาสนะอนั ถงึ แล้ว แก่ตน ๆ ฯ
ครัง้ นนั้ อ. มนษุ ย์ ท. กลา่ วแล้ว กะนิครนถ์ ท. เหลา่ นนั้ วา่
ข้าแตท่ า่ นผ้เู จริญ อ. ทา่ น ท. จงนง่ั โดยการประหารครัง้ เดียว
นน่ั เทียว พลนั ดงั นี ้ รู้แล้ว ซง่ึ ความเป็นคืออนั นง่ั แหง่ นิครนถ์ ท.
เหลา่ นนั้ น�ำออกแล้ว ซงึ่ เคร่ืองปลู าด ท. ในเบือ้ งบน แหง่ อาสนะ ท. ,
อ.เท้าแหง่ อาสนะท.(อนั บคุ คล) ตงั้ ไว้แล้ว ในเบือ้ งบน แหง่ เชือก ท.
พลดั ตก แล้ว ฯ กเออสุตเตฺมฺตสาสนิณํริิควนฺิณคฺคฏตุ ฺณุชตฏฺโาฺตติสฺ€นิสา,ณาตฺถเอีตณาวเิ ตตํสทิสริ าทฺวุ าณอรํป“ฺเาฑอววตวิตหาเิ รตเีติ ฏาโสาปเ,ปุนปถสาาตท.ิคเสึ ปฺวต.ุ ตาปรฺวฺํปาจปฺจ“ิ ทุเปอหฺปติตนฺตฺวฺนกาํํ
อ. นิครนถ์ ท. เป็นผ้มู ีหวั ลง (เป็น) ตกไปแล้ว ในหลมุ ฯ
อ. สริ ิคตุ ครัน้ เมื่อนิครนถ์ ท. เหลา่ นนั้ ตกไปแล้ว, ปิ ดแล้ว
ซงึ่ ประตู (ยงั บคุ คล) ให้โบยแล้ว (ซง่ึ นิครนถ์ ท.) ผ้ขู ้ามขนึ ้ แล้วและ
ข้ามขนึ ้ แล้ว ด้วยทอ่ นไม้ ท. (ด้วยค�ำ) วา่ อ. ทา่ น ท. ยอ่ มไมร่ ู้
ซึ่งเหตุอันล่วงไปแล้ วและเหตุอันไม่มาแล้ วและเหตุอันเกิ ดขึน้
เฉพาะแล้ว เพราะเหตไุ ร ดงั นี ้ (กลา่ วแล้ว) วา่ (อ. การกระท�ำ)
มีประมาณเทา่ นี ้ จกั ควร แก่นิครนถ์ ท. เหลา่ นนั่ ดงั นี ้ (ยงั บคุ คล)
ให้เปิ ดแล้ว ซงึ่ ประตู ฯ ปิ จฺฉิลเคตํมนกนมาิกรคฺขาฺเมคเปิตสฺวา.ิปนปลาเตยสิตํํุ อสาทุรภฺธาสึ ป.ุ ริกมมฺ กตํ
อ. นิครนถ์ ท. เหลา่ นนั้ ออกไปแล้ว เร่ิมแล้ว เพ่ืออนั หนีไป ฯ ภมู ึ
ก็ (อ. สริ ิคตุ ยงั บคุ คล) ให้กระท�ำแล้ว ซง่ึ แผน่ ดนิ มีการ
บริกรรมด้วยปนู ขาวอนั บคุ คลกระท�ำแล้ว ให้เป็นท่ีลน่ื ในหนทาง
เป็นท่ีไป แหง่ นิครนถ์ ท. เหลา่ นนั้ ฯ โปถาเเตปตฺวตาต“ฺถอลํ อเสอณตฺตฺ€กหํ ิตตฺวมุาหฺ าปกนตฺตเิ ติ อยุ ปฺโตยเเิ ชตส.ิ ปนุ
(อ. สริ ิคตุ ) (ยงั บคุ คล) ให้โบยแล้ว (ซงึ่ นิครนถ์ ท.) เหลา่ นนั้
ผ้ไู มย่ ืนด้วยดีแล้วล้มไปแล้ว ๆ ในที่นนั้ อีก สง่ ไปแล้ว (ด้วยค�ำ) วา่
(อ. การกระท�ำ) มีประมาณเทา่ นี ้ควร แก่ทา่ น ท. ดงั นี ้ฯ กนฺทเนตฺตา“นอาปุ สฏติ ฺ€มาหฺ กาสฺสตยเคาห, ทฺวนาารสํ ติ อมคหฺ มาํส.ุ ตยาติ
อ. นิครนถ์ ท. เหลา่ นนั้ คร่�ำครวญอยู่ วา่ อ. เรา ท. เป็นผ้อู นั
ทา่ นให้ฉิบหายแล้ว เป็นแล้ว, อ. เรา ท. เป็นผ้อู นั ทา่ นให้ฉิบหาย
แล้ว เป็นแล้ว ดงั นี ้ได้ไปแล้ว สปู่ ระตแู หงเรือน ของอปุ ัฏฐาก ฯ
อ. ครหทิน เหน็ แล้ว ซงึ่ ประการอนั แปลก นนั้ ของนิครนถ์ ท. ปฉป“นาุ าเเปสฺทคติสวรกตีมโหฺเลิขหฺทเติกินฺตสฺโภนริ ิคเู ตตุยเฺเถตตามสนรมํ,ุจิยหตาอํตยฺถวฺเํ ยิปปทปฺ สากโาตปาเํุรถรตํ าฺวเปสทามติสวฺวฺวตนาาฺเถฺทพนกฺยนฺตทุ สาาฺโมนนธํํ
เหลา่ นนั้ โกรธแล้ว (คดิ แล้ว) วา่ อ. เรา เป็นผ้อู นั สริ ิคตุ ให้ฉิบหาย
แล้ว ยอ่ มเป็น, (อ. สริ ิคตุ ) (ยงั บคุ คล) ให้โบยแล้ว ซง่ึ พระผ้เู ป็นเจ้า ท.
ของเรา ผ้เู ป็นเนือ้ นาแหง่ บญุ เป็นแล้ว ช่ือวา่ ผ้สู ามารถ เพ่ืออนั ให้
ซง่ึ เทวโลก ท. ๖ (แก่ชน ท.) ผ้เู หยียดออกแล้ว ซง่ึ มือ ไหว้อยู่ ตาม
ความชอบใจอยา่ งไร (ยงั พระผ้เู ป็นเจ้า ท. ของเรา) ให้ถงึ แล้ว
ซง่ึ ความฉิบหาย ดงั นี ้
92 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยัญชนะ และ บาลี
ไปแล้ว สรู่ าชตระกลู (ยงั พระราชา) ให้ทรงกระท�ำแล้ว ซงึ่ พนั แหง่ ราชกลุ ํ คนฺตฺวา ตสฺส กหาปณสหสฺสํ ทณฺฑํ
กหาปณะ ให้เป็นสนิ ไหม แก่สริ ิคตุ นนั้ ฯ กาเรส.ิ
ครัง้ นนั้ อ. พระราชา ทรงสง่ ไปแล้ว ซงึ่ ขา่ วสาสน์ แกส่ ริ ิคตุ นนั้ ฯ อถสฺส ราชา สาสนํ เปเสส.ิ
อ. สริ ิคตุ นนั้ ไปแล้ว ถวายบงั คมแล้ว ซง่ึ พระราชา กราบทลู โส คนฺตฺวา ราชานํ วนฺทิตฺวา “เทว
แล้ว วา่ ข้าแตพ่ ระองค์ผ้สู มมตเิ ทพ อ. พระองค์ ท. ทรงใคร่ครวญ อปุ ปริกขฺ ติ วฺ า ทณฑฺ ํ คณหฺ สิ สฺ ถ, มา อนปุ ปริกขฺ ติ วฺ าติ
แล้ว จกั ทรงปรับ ซงึ่ สนิ ไหม, (อ. พระองค์ ท.) ไมท่ รงใคร่ครวญ อาห. “อปุ ปริกฺขิตฺวา คณฺหิสสฺ ามีต.ิ “สาธุ เทว,
แล้ว จงอยา่ ทรงปรับเถิด ดงั นี ้ ฯ (อ.พระราชา ตรัสแล้ว) วา่ อ. เรา เตนหิ คณฺหาหีต.ิ
ใคร่ครวญแล้ว จกั ปรับ ดงั นี ้ ฯ (อ. สริ ิคตุ กราบทลู แล้ว) วา่ ข้าแต่
พระองค์ผ้สู มมตเิ ทพ อ. ดีละ, ถ้าอยา่ งนนั้ อ. พระองค์ ขอจงทรง
ปรับเถิด ดงั นี ้ ฯ
(อ. พระราชา ตรัสแล้ว) วา่ ถ้าอยา่ งนนั้ อ. ทา่ น จงกลา่ ว ดงั นี ้ฯ “เตนหิ ภณาหีต.ิ
อ. สริ ิคตุ กราบทลู แล้ว ซง่ึ ความเป็นไปทวั่ นนั้ ทง่ั ปวง กระท�ำ “เทว มยฺหํ สหายโก นิคฺคณฺ€สาวโก มํ
ซง่ึ เรื่อง นี ้วา่ ข้าแตพ่ ระองค์ผ้สู มมตเิ ทพ อ. สหาย ของข้าพระองค์ วอเปุ ทสสงิ ฺกมิต`สฺวามมฺ €ิตนกิสินนิ ฺเฺนตฏฺ€านสามทเีสณุ น อภิณฺหํ เอวํ
เป็นสาวกของนิครนถ์ (เป็น) เข้าไปหาแล้ว ซงึ่ ข้าพระองค์ กลา่ ว โคตเมน, ตํ
แล้ว อยา่ งนี ้ เน่ือง ๆ (ในที่ ท.) มีท่ีแหง่ ข้าพระองค์ยืนแล้วและ อปุ สงฺกมิตฺวา กึ ลภิสฺสตีติ อิทํ อาทึ กตฺวา
นงั่ แล้วเป็นต้น วา่ แนะ่ สหาย อ. ประโยชน์อะไร ของทา่ น ด้วยพระ สริ ิคตุ ฺโต สพฺพํ ตํ ปวตฺตึ อาโรเจตฺวา “เทว สเจ
สมณะ ผ้โู คดมล อ. ทา่ น เข้าไปเฝ้ าแล้ว ซงึ่ พระสมณะ ผ้โู คดมนนั้ อิมสมฺ ึ การเณ ทณฺฑํ คเหตํุ ยตุ ฺตํ, คณฺหถาติ.
จกั ได้ ซง่ึ อะไร ดงั นี ้ (ดงั นี)้ ให้เป็นต้น (กราบทลู แล้ว) วา่ ข้าแต่
พระองค์ผู้สมมติเทพ ถ้าว่า อ. อัน (อันพระองค์ ท.) ทรงปรับ
ซง่ึ สนิ ไหม ในเพราะเหตนุ ี ้ ควรแล้วไซร้, อ. พระองค์ ท. ขอจงทรง
ปรับเถิด ดงั นี ้ฯ
อ. พระราชา ทรงแลดแู ล้ว ซงึ่ ครหทิน ตรัสแล้ว วา่ ได้ยินวา่ ราชา ครหทินฺนํ โอโลเกตฺวา “สจฺจํ กิร เต
อ. ค�ำ อยา่ งนี ้ อนั ทา่ น กลา่ วแล้ว จริงหรือ ดงั นี ้ ฯ (อ. ครหทิน เอวํ วตุ ฺตนฺติ อาห. “สจฺจํ เทวาต.ิ
กราบทลู แล้ว) วา่ ข้าแตพ่ ระองค์ผ้สู มมตเิ ทพ (อ. ค�ำอยา่ งนี ้ อนั ข้า
พระองค์ กลา่ วแล้ว) จริง ดงั นี ้ฯ
(อ. พระราชา ตรัสแล้ว) วา่ อ. ทา่ น ยอ่ มเที่ยวคบอยู่ “ตวฺ ํ เอตตฺ กมปฺ ิ อชานนเฺ ต `สตถฺ าโรติ คเหตวฺ า
วิจรนฺโต `สพฺพํ ชานนฺตีติ กกึ ารณา ตถาคต-
(ซง่ึ นคิ รนถ์ ท.) ผ้ไู มร่ ู้อยู่ ซงึ่ เหตแุ ม้มปี ระมาณเทา่ นี ้ ด้วยสำ� คญั ) วา่ สาวกสฺส กเถส,ิ ตยา อาโรปิ ตทณฺโฑ ตยุ ฺหเมว
เป็นพระศาสดา ดงั นี ้ บอกแล้ว แก่สาวกของพระตถาคตเจ้า วา่ โหตตู .ิ
(อ. พระผ้เู ป็นเจ้า ท. ของเรา) ยอ่ มรู้ ซง่ึ เหตทุ งั้ ปวง ดงั นี ้เพราะเหตุ
อะไร, อ. สนิ ไหมอนั ทา่ นยกขนึ ้ แล้ว จงมี แก่ทา่ นนนั่ เทียว ดงั นี ้ฯ
อ. ครหทินนนั้ นนั่ เทียว (อนั พระราชา) ทรงให้ถงึ แล้ว ซง่ึ สนิ ไหม เอวํ เสฺวว ทณฺฑํ ปาปิ โต, ตสเฺ สว กลุ ปุ กา
โปเถตฺวา นีหฏา.
อยา่ งนี,้ (อ. นิครนถ์ ท.) ผ้เู ข้าถงึ ซงึ่ ตระกลู ของครหทินนนั้ นน่ั เทียว
(อนั สริ ิคตุ ) โบยแล้ว น�ำออกแล้ว ฯ
อ.ครหทินนนั้ โกรธแล้ว ซงึ่ สริ ิคตุ นนั้ ไมก่ ลา่ วแล้ว โส ตํ กสชุ ทฺฌฺธึิตฺวอากเถตตโตฺวาปฏจฺ€ินาฺเยตสอิ ฑ“ฺฒเอมวําสวมิจตริฺตตํํุ
สริ ิคตุ ฺเตน
กบั ด้วยสริ ิคตุ (สนิ ้ กาล) สกั วา่ เดือนด้วยทงั้ กง่ึ จ�ำเดมิ แต่ มยฺหํ อยตุ ฺตํ, เอตสสฺ กลุ ปุ กานํปิ มยา พฺยสนํ กาตํุ
กาลนนั้ คดิ แล้ว วา่ อ. อนั เท่ียวไป อยา่ งนี ้ ไมค่ วรแล้ว แก่เรา, วสฏริ ิฺคฏตุตฺตีตาิ ต.ิ สริ ิค“ตกุ ึฺตํ อปุ สงฺกมิตฺวา อาห “สหาย
อ. อนั อนั เรา กระท�ำ ซง่ึ ความฉิบหาย (แก่ภิกษุ ท.) แม้ผ้เู ข้าถงึ สมมฺ าต.ิ “ญาตสิ หุ ชฺชานํ นาม
ซงึ่ ตระกลู ของสริ ิคตุ นน่ั ยอ่ มควร ดงั นี ้ เข้าไปหาแล้ว ซง่ึ สริ ิคตุ กลโหปิ โหติ วิวาโทปิ , ตฺวํ กิญฺจิ น กเถส,ิ กสฺมา
กลา่ วแล้ว วา่ แนะ่ สริ ิคตุ ผ้สู หาย ดงั นี ้ ฯ (อ. สริ ิคตุ กลา่ วแล้ว) วา่ เอวํ กโรสตี .ิ
แนะ่ สหาย อ. อะไร ดงั นี ้ ฯ (อ. ครหทิน กลา่ วแล้ว) วา่ อ. การ
ทะเลาะบ้าง อ. การววิ าทบ้าง ยอ่ มมี ชอื่ แกญ่ าตแิ ละบคุ คลผ้มู ใี จดี ท.,
อ. ทา่ น ไมก่ ลา่ วแล้ว ซง่ึ ค�ำอะไร ๆ, อ. ทา่ น ยอ่ มกระท�ำ อยา่ งนี ้
เพราะเหตไุ ร ดงั นี ้ฯ
ผลิตสอ่ื การเรยี นรู้ โดยโรงเรยี นพระปริยตั ธิ รรม วดั พระธรรมกาย 93
(อ. สริ ิคตุ กลา่ วแล้ว) วา่ แนะ่ สหาย อ. เรา ยอ่ มไมก่ ลา่ ว เพราะ “กสตมเมมฺ ว ตตวํ; นมยามยสํ ทเมฺธึตฺตอกึ ถภนินโฺทติสสฺ นามกาเถตม.ิ ิ, ยํ กตํ,
การไมก่ ลา่ ว กบั ด้วยเรา แหง่ ทา่ น, (อ. กรรม) ใด (อนั เรา)
กระท�ำแล้ว, (อ. กรรม) นนั้ เป็นกรรม (อนั เรา) กระท�ำแล้วนนั่ เทียว
(จงเป็น) ; อ. เรา ท. จกั ไมท่ �ำลาย ซง่ึ ไมตรี ดงั นี ้ฯ
อ. สหาย ท. แม้ทงั้ สอง ยอ่ มยืน ยอ่ มนงั่ ในท่ีแหง่ เดียวกนั วม“นกาิสมินีทฺเกตนตสินโฺตตตฺเน.ิ ฺถติคอาฺคเรนปถํ ณกฏอวฺฺเท€€ฏปุ าิวหฺฏสยสิ,ตงํ ฺกีตเตม.ิอิตสโุ อภํุริ ปุิปควิสตุางฺโฺกตเอมอยกิตฺยฏฺวคาฺา€รนาหํเทนกทินึ าฺนลนํตภํ ฏิ ิสฺทอ€ฺสนาาสหฺตต,ิ ํิุ
จ�ำเดมิ แตก่ าลนนั้ ฯ ครัง้ นนั้ ในวนั หนงึ่ อ. สริ ิคตุ กลา่ วแล้ว กะ
ครหทิน วา่ อ. ประโยชน์อะไร ของทา่ น ด้วยนิครนถ์ ท., อ. ทา่ น
เข้าไปหาแล้ว (ซงึ่ นิครนถ์ ท.) เหลา่ นนั้ จกั ได้ ซง่ึ อะไร, อ. อนั เข้าไป
เฝ้ า ซงึ่ พระศาสดา ของเรา หรือ หรือวา่ อ. อนั ถวาย ซง่ึ ทาน แก่
พระผ้เู ป็นเจ้า ท. จะไมค่ วร แก่ทา่ น หรือ ดงั นี ้ฯ
อ. ครหทินแม้นนั้ ยอ่ มหวงั เฉพาะ ซงึ่ ค�ำนน่ั นนั่ เทียว, เพราะ €าเนโสนปิเขนเอตวเิเมลวขิตปํ จวฺจิยาสสึ อตโห,ิ สเต.ิ นสสฺ กณฺฑวุ ณฏฺ-
เหตนุ นั้ (อ. ค�ำ ของสริ ิคตุ นนั้ ) เป็นราวกะวา่ การเกา ด้วยเลบ็ ในท่ี
แหง่ แผลของฝี ได้เป็นแล้ว แก่ครหทินนนั้ ฯ
อ. ครหทินแม้นนั้ ถามแล้ว ซง่ึ สริ ิคตุ วา่ อ. พระศาสดา ของ ภสกสน“อสตตติกมมฺฺฺตถฺขฺถโฺ สาุิาาโ;ภสรนเตํปมํอิหยมสตจิฺหฺวาีตสิตาํสาริ ตฺตเิทคทอเนํอิเตฺธุตภาวึฺตฺตยํทปํกมํ วรํม“นิจทกตสิมฺฉ,าพวินภนลฺพสํฺทิฺกเสตํนตฺขตตหชํฺถีตฺถากิ,ุ.ิาคนเถโณเาภมกส“ตเฺหึเ;ิอ,ิชอิตวชสชโํุํเาสฺสาตวนฬานนเนทามสิตหตหิ,หพิ ีตีตชาฺพปิา.ิกํปนคานจจาุเฺจารมฺฺฉฉมหหิิ,,.ิิ
ทา่ น ยอ่ มรู้ ซง่ึ อะไร ดงั นี ้ ฯ (อ. สริ ิคตุ กลา่ วแล้ว) วา่ แนะ่ ทา่ นผู้
เจริญ อ. ทา่ น จงอยา่ กลา่ ว อยา่ งนี,้ ชื่อ (อ. เหต)ุ อนั พระศาสดา
ของเรา ไมพ่ งึ รู้ ยอ่ มไมม่ ี ; (อ. พระศาสดา ของเรา) ยอ่ มรู้ ซง่ึ เหตทุ งั้
ปวง อนั ตา่ งด้วยเหตมุ ีเหตอุ นั ลว่ งไปแล้วเป็นต้น, ยอ่ มทรงก�ำหนด
ซงึ่ จิต ของสตั ว์ ท. ด้วยอาการ ท. ๑๖ ดงั นี ้ ฯ (อ. ครหทิน กลา่ ว
แล้ว) วา่ อ. เรา ยอ่ มไมร่ ู้ อยา่ งนี,้ อ. ทา่ น ไมบ่ อกแล้ว แก่เรา ตลอด
กาล มีประมาณเทา่ นี ้ เพราะเหตไุ ร ; ถ้าอยา่ งนนั้ อ. ทา่ น จงไป
จงทลู นิมนต์ ซงึ่ พระศาสดา เพื่อภตั รบริโภค อนั มีในวนั พรุ่ง, อ.
เรา (ยงั พระศาสดา) จกั ให้เสวย, อ. ทา่ น จงกราบทลู เพ่ืออนั ทรง
รับ ซง่ึ ภิกษา ของเรา กบั ด้วยร้อยแหง่ ภิกษุ ท. ๕ ดงั นี ้ฯ
อ. สริ ิคตุ เข้าไปเฝ้ าแล้ว ซง่ึ พระศาสดา ถวายบงั คมแล้ว ตนเอสิมวฺสนมสฺตาภริาหิคิกเปตฺุขต“ฺโํ ภต,ิคนณฺเปตฺหสถตมจฺ;ฺถหมาริ ํ สกหิรอาปุ ยสภโงิกกฺกฺขมสุ คิตเรตฺวหหาทิ ินสฺโนทวนฺธึฺทติตมุเสฺวเฺ หวฺา
กราบทลู แล้ว อยา่ งนี ้ วา่ ข้าแตพ่ ระองค์ผ้เู จริญ อ. ครหทิน
ผ้เู ป็นสหาย ของข้าพระองค์ (ยงั ข้าพระองค์) ยอ่ มให้นิมนต์
ซง่ึ พระองค์ ท., ได้ยินวา่ อ.พระองค์ ท. ขอจงทรงรับ ซงึ่
ภิกษา ของครหทินนนั้ กบั ด้วยร้อยแหง่ ภิกษุ ท. ๕ ในวนั พรุ่ง ;
ก็ (อ. กรรม) ช่ือนี ้ อนั ข้าพระองค์ กระท�ำแล้ว (แก่นิครนถ์ ท.) ออสกตาธทุ ิววํ,ฺธชามจปสฺเิตยรุชยิมฺาเตติตทฺวนฺถกิวาาตเ,สตสิ.ยสฺภโตุขิกฺตปฺขปํฏนิกฺเจฺกทต,ราสณตฺสอกุํปธิกาิวมลุานปเตุ สํปกชถิาา,นนําโมนนมยิ,า อชเตจิทามุ นํ นฺหามาามมกาิ,ํ
ผ้เู ข้าถงึ ซงึ่ ตระกลู ของครหทินนนั้ ในวนั อนั มีในก่อนแล, อ.ข้า
พระองค์ ยอ่ มไมร่ ู้ แม้ซง่ึ การกระท�ำตอบ (แก่กรรม) อนั ข้าพระองค์
กระทำ� แล้ว, อ. ข้าพระองค์ ยอ่ มไมร่ ู้ แม้ซง่ึ ความท่ี (แหง่ ครหทนิ นนั้ )
เป็นผ้ใู คร่เพื่ออนั ถวาย ซง่ึ ภิกษา แก่พระองค์ ท. ด้วยจิตอนั หมดจด
แล้ว, อ. พระองค์ ท. ทรงใคร่ครวญแล้ว, หากวา่ (อ. กรรมนนั้ ) ควร
แล้วไซร้, (ทรงยงั ค�ำนิมนต์) จงให้อยทู่ บั เถิด, หากวา่ (อ. กรรมนนั้ )
ไม่ (ควรแล้ว) ไซร้ อ. พระองค์ ท. อยา่ ทรง (ยงั ค�ำนิมนต์)
ให้อยทู่ บั แล้ว ดงั นี ้ ฯ
อ. พระศาสดา ทรงใคร่ครวญแล้ว วา่ อ. ครหทินนนั้ เป็นผ้-ู ปอออองาาานุ ฺควหวาชารอสฏฺเาราตชอเํ วปตฺถาชาตฺววขฺเาาฺวชนเาสฏอา“ิกเทปึ ฺทตปสนฺวเู ราปุ “ตทาฺวโเฺวอขาตินสตฺนีตฺวโํ สิาสเกอคคฏหอฺคมามึตนนหฺ ฺตํิคาาทกฺอคนํตนณิ ฺวฺตทฺหาเขาริตตทกุ กุีรมาทอาโหโามมมนรเฺตูนหฺตติ,ิํิ
ใคร่เพื่ออนั ถวาย แก่เรา ท. (ยอ่ มเป็น) หรือ หนอ แล ดงั นี ้ ได้ทรง
เหน็ แล้ว วา่ (อ. ครหทิน) เป็นผ้ใู คร่เพื่ออนั (ยงั บคุ คล) ให้ขดุ แล้ว
ซง่ึ หลมุ อนั ใหญ่ ในระหวา่ ง แหง่ เรือน ท. ๒ (ยงั บคุ คล) ให้น�ำมา
แล้ว ซงึ่ ไม้แหง่ ต้นตะเคียน ท. มีเกวียน ๘๐ เลม่ เป็นประมาณ
(ยงั หลมุ นนั้ ) ให้เตม็ แล้ว ให้แล้ว ซงึ่ ไฟ ยงั เรา ท. ให้ตกไปแล้ว
ในหลมุ แหง่ ถ่านเพลงิ ขม่ ขี่ (ยอ่ มเป็น) ดงั นี,้ ทรงใคร่ครวญแล้ว
อีก วา่
94 ธรรมบทภาคที่ ๓ สองภาษา แปลโดยพยัญชนะ และ บาลี
ทอนจดอลจเอนศซนอแอส้ลงกกึ่.น.น.ััมัาวี�ิมำนั่้เื่อสยสลวรหเปโเุปเนปลภร(ทมากัา่คดาาออรหรตา็ำ�นิกียทกยยะาาา..ร์)แเอษวาโถนณืไหอมสใจพย.ปซรอุบาาหวย;ริหกัะชนงึ่,าิา่ทเค้อทียอหาหนรศอ)ทก.ตุ.บยาชแ(วอล์ยั..อแย๘ทเู่นกอา่.มุแพทแนัลอ่นอบย่พั๔๒มแลรร้จจวบมดนัู่แร้าห้า,มวกกััคซไุะอรลบะซอง่ใีรม้แปเูตงโึ่คก้้วหนปถองึ่แ.ลกกม่รลซปลกั่ายสยลจสฯกะ่คลีงอ่ึ)อนท้ียจมหวชริเรกีบดชงดิเม้ยคุดัวาามหุ ลพุซแแเษงาัเแคตใอุฉทกบปงห่ึหลนหงหฐมอดพนักิน็ปตงนุ่งิง่ี,์ญง้่ก้นวา,ดา,ิทรปดเดใยรนัะร่อกนอ้รนคแรงยซัาซัพ,.ลกีะอนรลล้ง่ึงผัง่ึเาั่นปยม.้้เ�ำวีใ้มรธไูไ้ทฯว(์นเทาดปคาปรคีลม้แาณกรบมรัุแข้�ำอลจ่ือมหาลอนนเ้บกควัไยปลท้งวนปิัมไกซ้นว็อ่จเตนินปวแนปางร่ึใหมกันไปดาแะ่็หนลมตนดลมค้วทลร้วลทเ์)้ทใทมุีวปะยอ้ว�ำนมุ่ีนใี่สรร็แแมน.จหศแนงัเซดุกห้ากัปอจด้เหอาทง่ึล่พณหง่็นกยัมนงสักยง่า่ถงน็นันาง่นั่ถีพอนาท่นูร่าแงแีง่ั่ายอรบรา้บนันลห(อนะบู่นจทเจ้นหัว;ง่อนพโ้แเแงอรสพกัสรยโุหกลงหซาื(ออมดผตัลา่ยมงร่งิสงง่ึ่.หดาุทวงงิะพ,งัเกีอนบนน์หผอนขนทครายอะ้มนนนนนึูตััััอะ��าำำ้้้ร)ู่.,ีุ “กินฺนุ โข ตตฺถ คตปปฺ จฺจยา อตฺโถ อตฺถิ นตฺถีต,ิ
ตโต อิทํ อทฺทส “อหํ องฺคารอาวาเฏ ปาทํ
ปสาเรสสฺ ามิ, ตํ ปฏิจฺฉาเทตฺวา €ปิ ตกิลชฺ ํ
อนฺตรธายิสสฺ ต,ิ องฺคารกาสํุ ภินฺทิตฺวา จกฺกมตฺตํ
มหาปทมุ ํ คนอฺตฏุ ฺวฺ€าหิสอสฺาสตเ,ิ น อถาหํ ปทมุ กณฺณิกํ
อกฺกมนฺโต นิสีทิสฺสามิ, ปฺจสตาปิ
ภิกฺขู ตเถว คนฺตฺวา นิสีทิสสฺ นฺต;ิ
มหาชโน สนฺนิปติสสฺ ต,ิ อหํ ตสมฺ ึ สมาคเม
ทฺวีหิ คาถาหิ อนโุ มทนํ กริสสฺ ามิ, อนโุ มทนา-
ปริโยสาเน จตรุ าสตี ยิ า ปาณสหสสฺ านํ ธมมฺ าภสิ มโย
ภวสิ ฺสต,ิ สริ ิคตุ ฺโต จ ครหทินฺโน จ โสตาปนฺนา
ภวิสสฺ นฺต,ิ อตฺตโน ธนราสึ สาสเน วกิ ฺกิริสสฺ นฺต;ิ
อิมํ กลุ ปตุ ฺตํ นิสฺสาย มยา คนฺตํุ วฏฺฏตีติ
ภิกฺขํ อธิวาเสส.ิ
สริ ิคตุ ฺโต สตฺถุ อธิวาสนํ วิทิตฺวา ครหทินฺนสฺส
อาโรเจตฺวา “โลกเชฏฺ€สฺส สกฺการํ กโรหีติ อาห.
โแณกแอแ(แ(เใรอตดซ(นคลยยยดนา้้ลสสลงนึ่.รัวรนนั่ สม่งงงัััยตทะหัน้้ยววดดทค้ตเบบบริทเททรอ่แลเเงงว่ีไออ((อ(ปิะคีมสทคคคุุุวำ�อออหี�ยำลแแนมรุ็เ...นตุ่อืา่ื่อนคคคงัคแแ...ลลวนะ้ไแมสคปปลทสลอมลลลคลคีย้้เววหริแหรหไดว้ร้�ำริ้งวอ่)))วรรนนมิคยหปง่นิาะซคแยงแหหแงั)นในีก่ัถตุงัทใชแมะ่นงหึ่พียตกตุหททดไบ�ำห่าเใสน(สลินาีงม่กบท่้กงัขนงินิน้ัยหลน้้ถฯคนุ้กตัหวณไ้รนลียดแุ้ปงงักัาเวค�ำกรมกกุ่าพท(ีลบาว่อแ้มร้แรมมฯคสลาย(ลลอว้.ลวลนะะัคุใยลแฯอราดิเใู่นา่า่แัอห้ทชวงิรโ้คงะลวัหแนอัแววลทืสอ้ยมุแบ�ำ้ท้ลวหลป.เซแแใล้วซริษนา่แลรกค)ุน้ง)ัวกลง้ลิัึ่ลคู้วสางึ่ง้ลวปปนววัคหก้้แ)ววไาตพนุกัใ้วขาา่่แรซมวลาล))ลดหวีกงึซอะ้งล้ง่ึลดก้เ)แวมววุ้า่กแการงึ่ทงไ้ตว็า่งา่น,ัลโรียซรรอมไค((ษุอนดงัะฟอ้ะะะ่ใ้แวใฯงแึ่้บ.อแรไนั,ทีหยรนทส.หห้สหนว.ห้า(อ้ใทำ�ฉกหท้�ำน(กแง่ัทยทะ่ซสง่ยหยนัา�ำแทาา.ลกสทงตงาั่ึ่ินมแญแงับนทลลย้บอ่อวบา้นหานลนไณก้นอา่วแรน่าคฟุงนา้ตอวพ่นัใจนะ้ลงีเสะคไย้)นท.ะปใรงนซ้มวนลน(เ็ดะ่ีรสมนกใเอง่ึ้นแใ่ัคททะอ)ะสสนีลดกุอหาร.ทหีย.ท.หอใ(มดว่ะเ)ะ,้อแนัเเ่ีไอง่หนว.ปนรว้ทณวอปหง(สสนดล้ักตาโ็า่อยภนแ�.ำง่ดมกัาอะงทัลทงงั.โหแ้เคหานกยเไผณรยคงิาจ่.สลชย้แสง่ววลา้าขีแโูาน่มกั้้ก้้ถัาฯแหวหะนคำ�ัมมุ้ราลงทรยัเกห่าลคกะง่ลดแี้เนงทู้วท.นก้าเวปร)ญรลังมันรัีย(ื้จ.อรวะเแ้กืวอ)อซนซจลพวนะอๆกียัทหปนง่ึนังก่ึนัาัเดนลยั่้ดน�ำหอกิง่ตตดดสตกงงิ่ัเูแเูทนัรยมลุ่ทหดดริแแรกลนขลร๘.ิืีเยคออลลียนงงัอไัาว่ีมร้ทว้๒๐บปนนนดตุ้้ฯวววาวา่งงึ่)).ีี ้ ครหทินฺโน “อิทานิสฺส กตฺตพฺพยุตฺตกํ
้ ชานิสสฺ ามีติ ทฺวนิ ฺนํ เคหานํ อนฺตเร มหนฺตํ
อาวาฏํ ขนาเปตฺวา อสีตสิ กฏานิ ขทีรทารูนิ
อาหราเปตฺวา อคฺคึ ทตฺวา สพฺพรตฺตึ ธมู าเปตฺวา
ขทีรงฺคารราสึ กาเรตฺวา อาวาฏมตฺถเก รุกฺขปทรานิ
€เปตฺวา กิลเฺ ชน ปฏิจฺฉาเทตฺวา โคมเยน
ลมิ ปฺ าเปตฺวา เอเกน ปสเฺ สน ทพุ ฺพลทณฺฑเก
อตถฺ ริตวฺ า คมนมคคฺ ํ กาเรสิ “เอวํ อกฺกนตฺ กฺกนตฺ -
กาเล ทณฺฑเกสุ ภคฺเคส,ุ ปริวตฺตติ ฺวา องฺคารกาสยุ ํ
ปตสิ สฺ นฺตีติ มฺ มาโน, เคหปจฺฉาภาเค สริ ิคตุ ฺเตน
€ปิ ตนิยาเมเนว จาฏิโย €ปาเปส,ิ อาสนานิปิ
ตเถว ปฺ าเปส.ิ สริ ิคตุ ฺโต ปาโตว ตสฺส เคหํ
คนฺตฺวา “กโต เต สมฺม สกฺกาโรติ อาห.
“อาม สมมฺ าต.ิ
“กหํ ปเนโสต.ิ
“เอหิ, ปสฺสามาติ สพฺพํ สิริคุตฺเตน
ทสสฺ ติ นิยาเมเนว ทสฺเสส.ิ สริ ิคตุ ฺโต
“สาธุ สมมฺ าติ อาห.
มหาชโน สนฺนิปต.ิ
ผลิตสอื่ การเรยี นรู้ โดยโรงเรยี นพระปรยิ ัตธิ รรม วดั พระธรรมกาย 95
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
ธรรมบท ภาคที่ 3 แปลโดยพยัญชนะ ฉบับสองภาษา (ไทย-บาลี)
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search