96 2. ขั้นÿำรüจและค้นĀา 1.นักเรียนแบ่งกลุ่มออกเป็นกลุ่มละ 4-5 คน จากนั้นýึกþาขั้นตอนการทำกิจกรรมที่ 2 แยก ÿารที่เป็นของแข็งออกจากของเĀลü ในĀนังÿือเรียนüิทยาýาÿตร์ฯ 2.นักเรียนปฏิบัติกิจกรรมที่ 2 แยกÿารที่เป็นของแข็งออกจากของเĀลü โดยปฏิบัติ ดังนี้ - แต่ละกลุ่มÿ่งตัüแทนมารับอุปกรณ์ในการทำกิจกรรมที่ 2 แยกÿารที่เป็น ของแข็งออกจากของเĀลü - ÿังเกตลักþณะทางกายภาพของตัüอย่างÿารผÿมที่ครูเตรียมใĀ้ (น้ำคลอง Āรือน้ำผÿมกับดิน) และบันทึกลงในแบบบันทึกผลการทดลอง - แยกÿารผÿมที่ครูเตรียมใĀ้ด้üยการทำใĀ้ตกตะกอน จากนั้นÿังเกตผลและ บันทึกüิธีการแยกÿาร - นำน้ำที่ได้มาแยกของเĀลüออกจากของแข็งโดยการรินน้ำออก จากตะกอนจากนั้นÿังเกตผลและบันทึกüิธีการแยกÿาร - นำÿารที่ได้จากการแยกมาแยกของเĀลüออกจากของแข็งอีกครั้งเพื่อใĀ้ ของเĀลüใÿขึ้นโดยใช้กระดาþกรอง จากนั้นÿังเกตผลและบันทึกüิธีการแยก ÿาร - ร่üมกันÿรุปคüามรู้เกี่ยüกับการแยกÿารของกลุ่ม 3. ขั้นอธิบายและลงข้อÿรุป 1. นักเรียนและครูร่üมกันÿรุปกิจกรรมที่ 2 แยกÿารที่เป็นของแข็งออกจากของเĀลüü่า ÿารผÿมที่ ประกอบไปด้üยของแข็งปนกับของเĀลü แยกÿารโดยใช้üิธีการตกตะกอน การระเĀย การระเĀิด การริน การ ใช้กระดาþกรอง ถ้าต้องการแยกÿารผÿมออกจากกันÿามารถทำได้Āลายüิธี โดยขึ้นอยู่กับลักþณะและÿมบัติ ของÿารผÿมที่อยู่รüมกัน ชั่üโมงที่ 2 3.ขั้นอธิบายและลงข้อÿรุป (ต่อ) 1. ทบทüนคüามรู้เดิมของนักเรียน โดยตั้งคำถามü่า การแยกÿารผÿมมีüิธีการใดบ้าง (แนüคำตอบ üิธีĀยิบออก การร่อน การใช้แม่เĀล็กดึงดูด การรินออก การกรอง และการตกตะกอน) 2.นักเรียนแต่ละกลุ่มÿ่งตัüแทนÿุ่มเลือกป้ายüิธีการแยกÿาร และýึกþาüิธีการแยกÿารตามป้ายüิธีการ ที่ได้รับ 3.นักเรียนทำกิจกรรม ช่üยคิด ช่üยแก้ปัญĀา โดยปฏิบัติ ดังนี้ - นักเรียนดูบัตรภาพÿถานการณ์ 1 ใบ จากนั้นแต่ละกลุ่มüิเคราะĀ์üิธีการแยกÿารที่ เĀมาะÿม - พิจารณาป้ายüิธีการแยกÿารของกลุ่มตนเอง ถ้าüิธีการแยกÿารของกลุ่มนักเรียน - ÿามารถแยกÿารชนิดนั้นได้ ใĀ้ÿ่งตัüแทนออกไปยืนถือป้ายĀน้าชั้นเรียน พร้อมใĀ้ เĀตุผลü่า ทำไมüิธีการแยกÿารของกลุ่มนักเรียนจึงÿามารถแยกÿารตามภาพ ÿถานการณ์ได้ - นักเรียนในชั้นเรียนร่üมกันพิจารณาคำตอบü่า จากบัตรภาพÿถานการณ์ ÿามารถใช้ üิธีการแยกÿารได้อย่างไรบ้าง
97 4.นักเรียนตอบคำถามท้าทายคüามคิดขั้นÿูงü่า แต้üทำเมล็ดถั่üลิÿงร่üงลงไปในแป้งที่ใช้ทำขนม นักเรียนคิดü่า แต้üคüรใช้üิธีการแยกÿารผÿมüิธีใดเพื่อแยกเมล็ดถั่üลิÿงออกจากแป้งจึงจะเĀมาะÿมที่ÿุด เพราะอะไร (แนüคำตอบ üิธีการร่อน เพราะแป้งและถั่üลิÿงเป็นของแข็งที่มีขนาดต่างกัน จึงใช้ตะแกรงร่อนใĀ้ แป้งลงไปด้านล่างเĀลือถั่üลิÿงอยู่ด้านบน) 5. ใĀ้นักเรียนจับคู่โดยมีเงื่อนไขü่า Ā้ามจับคู่กับคนในกลุ่มเดิม จากนั้นใĀ้นักเรียนแต่ละคู่เปรียบเทียบ üิธีการแยกÿารผÿมของตนเองกับเพื่อนü่า üิธีการแยกÿารผÿมแต่ละüิธีแตกต่างกันอย่างไร โดยยึดüิธีการแยก ÿารผÿม ตามกิจกรรม ช่üยคิด ช่üยแก้ปัญĀา 6.จากนั้นครูÿุ่มนักเรียน 2-3 คู่ อธิบายเปรียบเทียบüิธีการแยกÿารแบบต่าง ๆ ชั่üโมงที่ 3 4. ขั้นขยายคüามรู้ (ต่อ) 1. นักเรียนแต่ละกลุ่มยกตัüอย่างการแยกÿารในชีüิตประจำüัน 2. ครูนำเÿนอภาพการทำขนมและใĀ้นักเรียนบอกüิธีการแยกÿารผÿมในภาพ เพราะอะไรถึงใช้üิธีนี้ ใช้ üิธีอื่นได้Āรือไม่ 3.ครูÿนทนากับนักเรียนü่า อาĀารในปัจจุบันมีÿีÿันÿüยงาม ทำใĀ้อาĀารน่ารับประทานมากขึ้น โดยÿีที่ ผÿมอาĀาร ได้มาจากการÿังเคราะĀ์ÿารเคมีและÿีจากธรรมชาติ แต่ÿีÿังเคราะĀ์Āลายชนิดถ้านำมาใช้ผÿม อาĀารจะเป็นอันตรายต่อร่างกาย แตกต่างจากÿีที่ได้จากธรรมชาติ ซึ่งใช้ผÿมอาĀารได้โดยไม่มีอันตราย ใน ท้องถิ่นของเรามีüัตถุดิบมากมายที่ใĀ้ÿีไม่ü่าจะเป็นพืช ผัก Āรือดอกไม้ที่ÿกัดออกมาเป็นÿีจากธรรมชาติ เช่น ใบเตยĀอม ÿกัดได้ÿีเขียü 4. ครูยกตัüอย่างÿถานการณ์ Āากÿารผÿมที่มีเป็นÿารแขüนลอยด์ไม่เĀมาะกับการการกรอง นักเรียน จะมีüิธีการแยกÿารผÿมนั้นได้อย่างไรโดยในขณะนั้นไม่มีÿารÿ้มที่ช่üยในการตกตะกอน (แนüคำตอบ :อิÿระ ตามคüามคิดเĀ็นของนักเรียน) 5. นักเรียนยกตัüอย่างการแยกÿารผÿมด้üยüิธีระเĀิดและüิธีระเĀยที่พบเĀ็นในชีüิตประจำüัน พร้อม บอกเĀตุผลü่าÿารผÿมนี้มีคุณÿมบัติอะไร จึงใช้üิธีการระเĀิดและüิธีระเĀยในการแยกÿารผÿม 5. ขั้นประเมิน 1. ครูÿุ่มนักเรียน ÿรุปคüามรู้ที่ได้จากการทํากิจกรรมที่ 2 จากนั้นใĀ้เพื่อน ๆ ในĀ้องร่üมกัน แลกเปลี่ยนคüามคิดเĀ็น 2.ครูตั้งคําถามเพื่อตรüจÿอบคüามเข้าใจของนักเรียนในประเด็นต่าง ๆ ดังนี้ - Āากนักเรียนจะแยกÿารด้üยüิธีการกรอง ÿารดังกล่าüต้องเป็นอย่างไรจึงจะ เĀมาะÿม (แนüคําตอบ: เป็นÿารผÿมระĀü่างของเĀลüกับของแข็งที่ไม่ละลายในของเĀลüนั้น) - Āากนักเรียนจะเลือกüัÿดุที่นํามากรอง จะมีĀลักการเลือกอย่างไร (แนüคําตอบ: รูพรุนของüัÿดุที่จะนํามาใช้กรองต้องมีขนาดเล็กกü่าของแข็งในÿารผÿมนั้น) -การรินเป็นüิธีการแยกÿารที่เĀมาะกับÿารผÿมแบบใด (แนüคำตอบ: ของแข็งจะไม่ละลายในของเĀลü) -การรินกับการกรอง üิธีการใดช่üยใĀ้การแยกÿารมีคüามแม่นยำมากกü่ากัน (แนüคำตอบ :การกรอง )
98 3. ครูประเมินนักเรียนจากการบันทึกผลกิจกรรที่ 2 4. ครูประเมินการตอบคำถาม 6. ÿื่อ/แĀล่งเรียนรู้ ÿื่อการเรียนรู้ 1. อุปกรณ์การทดลอง 2. ภาพการทำขนม แĀล่งเรียนรู้ 1.Ā้องเรียน 2.Āนังÿือเรียน 7. การüัดและการประเมินผล จุดประÿงค์ üิธีการüัดผล/เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 1. นักเรียนÿามารถอธิบายการ แยกÿารโดยการรินออก การ ตกตะกอน และการกรองได้ (K) ÿังเกตจากกการตอบคำถาม ÿังจากการบันทึกผลการทดลอง ผ่านเกณฑ์การประเมินระดับ คุณภาพดีขึ้นไป 2. นักเรียนÿามารถทำการทดลอง และÿังเกตลักþณะของÿารและ แยกÿารที่เป็นของแข็งออกจาก เĀลüได้ (P) ÿังเกตจากการบันทึกผลการ ทดลอง ผ่านเกณฑ์การประเมินระดับ คุณภาพดีขึ้นไป 3. นักเรียนÿามารถยกตัüอย่าง การนำüิธีการแยกÿารแบบต่างๆ ไปปรับใช้ในชีüิตประจำüันได้ (A) และมีคüามใฝ่เรียนรู้และมุ่งมั่นใน การทำงาน (A) ÿังเกตพฤติกรรม/แบบประเมิน พฤติกรรมการปฏิบัติงาน รายบุคคล ผ่านเกณฑ์การประเมินระดับ คุณภาพดีขึ้นไป
99 ชื่อ..................................................................................................................ชั้น................เลขที่........ แบบบันทึกการทดลอง เรื่อง.................................................................................... จุดประÿงค์ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. อุปกรณ์ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ผลการทดลอง (üาดภาพได้) .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ÿรุป .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ..............................................................................................................................................................................
100
101
102 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 11 รายüิชาüิทยาýาÿตร์ ü21101 ชั้นประถมýึกþาปีที่ 6 กลุ่มÿาระการเรียนรู้üิทยาýาÿตร์และเทคโนโลยี ภาคเรียนที่ 1 ปีการýึกþา 2566 Āน่üยการเรียนรู้ที่ 6 Āินและซากดึกดำบรรพ์ เüลา 12 ชั่üโมง เรื่อง กระบüนการเกิดĀิน เüลา 3 ชั่üโมง ÿอนโดย นางÿาüนฤมล โคตรนุกุล 1.มาตรฐานการเรียนรู้/ตัüชี้üัด ü 3.2 ป.6/1 เปรียบเทียบกระบüนการเกิดĀินอัคนี Āินตะกอน และĀินแปร และอธิบายüัฏจักรĀิน จากแบบจำลอง 2. ÿาระÿำคัญ Āินเป็นüัÿดุแข็งเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติประกอบด้üย แร่ตั้งแต่Āนึ่งชนิดขึ้นไป ÿามารถจำแนกĀินตามกระบüนการเกิดได้เป็น 3 ประเภท ได้แก่ ĀินอัคนีĀินตะกอน และĀินแปร 1) Āินอัคนี เกิดจากการเย็นตัüของแมกมา เนื้อĀิน มีลักþณะเป็นผลึกทั้งผลึกขนาดใĀญ่และขนาดเล็ก บางชนิดอาจเป็นเนื้อแก้üĀรือมีรูพรุน 2) Āินตะกอน เกิดจากการทับถมของตะกอนเมื่อถูกแรงกดทับและมีÿารเชื่อมประÿานจึงเกิดเป็นĀิน เนื้อĀินกลุ่มนี้ÿ่üนใĀญ่มีลักþณะเป็นเม็ดตะกอนมีทั้งเนื้อĀยาบและเนื้อละเอียด บางชนิดเป็นเนื้อผลึกที่ยึดเกาะกันเกิดจากการตกผลึกĀรือตกตะกอนจากน้ำโดยเฉพาะน้ำทะเล บางชนิด มีลักþณะเป็นชั้น ๆ จึงเรียกอีกชื่อü่า Āินชั้น 3) Āินแปร เกิดจากการแปรÿภาพของĀินเดิม ซึ่งอาจเป็นĀินอัคนีĀินตะกอน ĀรือĀินแปร โดยการกระทำของคüามร้อน คüามดันและปฏิกิริยาเคมีเนื้อĀินของĀินแปรบางชนิดผลึกของแร่เรียงตัüขนาน กันเป็นแถบบางชนิดแซะออกเป็นแผ่นได้บางชนิดเป็นเนื้อผลึกที่มีคüามแข็งมาก Āินอัคนี Āินตะกอน และĀินแปร มีการเปลี่ยนแปลงจากประเภทĀนึ่งไปเป็นอีกประเภทĀนึ่งĀรือ ประเภทเดิมได้ โดยมีแบบรูปการณ์เปลี่ยนแปลงคงที่และต่อเนื่องเป็นüัฏจักร 3. จุดประÿงค์การเรียนรู้ 1. นักเรียนÿามารถเปรียบเทียบกระบüนการเกิดĀินอัคนี Āินตะกอน และĀินแปรได้ (K) 2. นักเรียนÿามารถอธิบายüัฏจักรĀินจากแบบจำลองได้ (K) 3. นักเรียนÿามารถÿื่อÿารและนำคüามรู้เรื่องประเภทของĀินไปใช้ในชีüิตประจำüันได้ (P) 4. นักเรียนÿามารยกตัüอย่างกระบüนการเกิดĀินที่พบในชีüิตประจำüันได้ (A) 5. นักเรียนมีคüามใฝ่เรียนรู้และมุ่งมั่นในการทำงาน (A) 4. ÿาระการเรียนรู้ กระบüนการเกิดĀินอัคนี Āินตะกอน Āินแปร และüัฏจักรĀิน
103 5. กิจกรรมการเรียนรู้ ชั่üโมงที่ 1 1. ขั้นÿร้างคüามÿนใจ 1.ครูใช้คำถามกระตุ้นคüามÿนใจของนักเรียนü่า โลกของเราจัดเป็นดาüเคราะĀ์ประเภทใด เพราะเĀตุใด (แนüคำตอบ: ดาüเคราะĀ์Āิน เพราะโลกของเราÿ่üนใĀญ่มีĀินเป็นองค์ประกอบ)เพื่อใĀ้นักเรียน เĀ็นคüามÿำคัญและคüามเชื่อมโยงของการเรียนในเนื้อĀา 2. ครูใĀ้นักเรียนยกตัüอย่างĀินที่พบบริเüณบ้านของนักเรียนĀรือĀินที่พบตามÿถานที่ต่าง ๆ ที่มีคüามน่าÿนใจ (แนüคำตอบ: อิÿระ ตามคüามคิดเĀ็นของนักเรียน) จากนั้นครูตั้งข้อÿังเกตü่าĀินในโลกของ เรามีลักþณะแตกต่างกันไป 3.ครูใĀ้นักเรียนร่üมกันแÿดงคüามคิดเĀ็นเกี่ยüกับการเกิดĀินü่ามีจุดเริ่มต้นอย่างไรและมีอะไรเป็น ปัจจัยในการทำใĀ้เกิดĀินบ้าง 2. ขั้นÿำรüจและค้นĀา 1. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4-5 คน นักเรียนทำกิจกรรม Āินเกิดได้อย่างไร 2. นักเรียนทำกิจกรรมที่1 Āินเกิดได้อย่างไร นักเรียนปฏิบัติดังนี้ -นักเรียนýึกþาข้อมูลกระบüนการเกิดĀินอัคนี Āินตะกอน และĀินแปร จากนั้นบันทึกลงใน แบบฝึกĀัดในĀนังÿือเรียนĀน้าที่ 156 3.ในระĀü่างที่นักเรียนทำกิจกรรมครูคอยดูแลอำนüยคüามÿะดüก และใĀ้คำแนะนำนักเรียนเพิ่มเติมเกี่ยüกับอธิบายการเกิด และการÿังเกตชื่อĀินแต่ละประเภทซึ่งจะมีÿ่üนช่üย ใĀ้นักเรียนเข้าใจการเกิดĀินแต่ละประเภทได้มากยิ่งขึ้น ชั่üโมงที่ 2 2. ขั้นÿำรüจและค้นĀา (ต่อ) 1.นักเรียนแต่ละกลุ่มทำกิจกรรมที่ 2 เรื่อง ลักþณะของĀินแต่ละประเภท นักเรียนปฏิบัติดังนี้ - ครูแจกĀินนักเรียนกลุ่ม 8 ชนิด -นักเรียนช่üยกันÿังเกตและระบุลักþณะของĀิน เช่น ÿี เนื้อĀิน การเกิดปฏิกิริยาต่อกรดแก่ จากนั้นนักเรียนบันทึกผลการทดลอง 3. ขั้นอธิบายและลงข้อÿรุป 1.นักเรียนแต่ละกลุ่มนำเÿนอผลการปฏิบัติกิจกรรมĀน้าĀ้องเรียน 2.ครูและนักเรียนร่üมกันÿรุปผลจากการปฏิบัติกิจกรรม โดยครูเน้นใĀ้นักเรียนเข้าใจü่า การÿังเกตĀิน ด้üยแü่นขยายช่üยใĀ้เĀ็นÿ่üนประกอบของĀินแต่ละก้อนชัดเจนขึ้น เราÿามารถจำแนกประเภทของĀินโดยใช้ ลักþณะที่ÿังเกตได้เป็นเกณฑ์ เช่น ÿี เนื้อĀิน และการเกิดปฏิกิริยาต่อกรดแก่ 3. ครูตั้งคำถามเพื่อใช้ในการอธิบายคüามรู้Āลังจากการทำกิจกรรม ดังนี้ - Āินแบ่งออกเป็นกี่ประเภท อะไรบ้าง (แนüคำตอบ : 3 ประเภท ได้แก่ Āินอัคนี Āินตะกอน และĀินแปร) - Āินที่เป็นจุดเริ่มต้นของการเกิดĀินทุกประเภทคือĀินชนิดใด (แนüคำตอบ : อัคนี) - Āินประเภทใดทำปฏิกิริยากับกรดแก่ เพราะอะไร
104 ชั่üโมงที่ 3 4. ขั้นขยายคüามรู้ 1.ทบทüนคüามรู้เดิมนักเรียน โดยแจกบัตรภาพĀินใĀ้นักเรียนคนละ 1 แผ่น จากนั้นใĀ้ÿังเกต ลักþณะของĀิน และจำแนกü่าเป็นĀินชนิดใด ถ้าแปรÿภาพจะกลายเป็นĀินชนิดใดĀรือแปรÿภาพมา จากĀินชนิดใด 2.นักเรียนคนที่จับได้ĀินแปรตามĀาเพื่อนที่จับได้Āินที่จะกลายมาเป็นĀินแปรตามĀินในบัตร ภาพ 3.ÿุ่มนักเรียนแต่ละคู่นำเÿนอตัüอย่างการแปรÿภาพของĀิน 4.นักเรียนแต่ละคู่นำĀินในท้องถิ่นที่เตรียมมาüิเคราะĀ์ลักþณะของĀิน แĀล่งที่มา และ จำแนกประเภทของĀิน จากนั้นบันทึกลงในใบงาน 6.1 Āินในท้องถิ่น 5.นักเรียนแต่ละคู่นำเÿนอผลการทำกิจกรรม 6. ใĀ้นักเรียนแต่ละกลุ่มยกตัüอย่างĀินที่นักเรียนรู้จักและพบในชีüิตประจำüันมากลุ่มละ 3 ชนิด 5. ขั้นประเมิน 1. ครูÿุ่มนักเรียน ÿรุปคüามรู้ที่ได้จากการทำกิจกรรมการเกิดĀินแต่ละประเภทและลักþณะของĀินแต่ ละประเภทจากนั้นใĀ้เพื่อน ๆ ในĀ้องร่üมกันแลกเปลี่ยนคüามคิดเĀ็น 2. ครูตั้งคำถามเพื่อตรüจÿอบคüามเข้าใจของนักเรียนในประเด็นต่าง ๆ ดังนี้ - Āินที่เกิดจากการผุผังและทับถมของĀินอื่น ๆ คือĀินชนิดใด (แนüคำตอบ: Āินตะกอน) - ปัจจัยใดที่ทำใĀ้เกิดĀินแปร (แนüคำตอบ : คüามร้อนและคüามดันจากใต้เปลือกโลก) 3.ครูประเมินนักเรียนจากการตรüจใบกิจกรรมที่ 1 เรื่องกระบüนการเกิดĀินแต่ละประเภท และใบ กิจกรรมที่ 2 เรื่อง ลักþณะของĀินแต่ละประเภท และการมีÿ่üนร่üมในการตอบคำถามในชั้นเรียน 4.ครูตรüจใบงานที่ 6.1 Āินในท้องถิ่น 6. ÿื่อ/แĀล่งเรียนรู้ ÿื่อการเรียนรู้ 1.ภาพĀิน แĀล่งเรียนรู้ 1.Ā้องเรียน 2.Āนังÿือเรียน 3.อินเทอร์เน็ต
105 7. การüัดและการประเมินผล จุดประÿงค์ üิธีการüัดผล/เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 1. นักเรียนÿามารถเปรียบเทียบ กระบüนการเกิดĀินอัคนี Āิน ตะกอน และĀินแปรได้ (K) ÿังเกตจากการนำเÿนอ ผ่านเกณฑ์การประเมินระดับ คุณภาพดีขึ้นไป 2. นักเรียนÿามารถอธิบายüัฏจักร Āินจากแบบจำลองได้ (K) ÿังเกตจากการนำเÿนอ ผ่านเกณฑ์การประเมินระดับ คุณภาพดีขึ้นไป 3. นักเรียนÿามารถÿื่อÿารและนำ คüามรู้เรื่องประเภทของĀินไปใช้ ในชีüิตประจำüันได้ (P) ÿังเกตจากการตอบคำถาม 4. นักเรียนÿามารยกตัüอย่าง กระบüนการเกิดĀินที่พบใน ชีüิตประจำüันได้ (A) ÿังเกตการตอบคำถาม 5.นักเรียนมีคüามใฝ่เรียนรู้และ มุ่งมั่นในการทำงาน (A) ÿังเกตพฤติกรรม/แบบประเมิน พฤติกรรมการปฏิบัติงาน รายบุคคล ผ่านเกณฑ์การประเมินระดับ คุณภาพดีขึ้นไป
106 ชื่อ.............................................................................................ชั้น..................เลขที่................ บันทึกการทดลอง เรื่อง ลักþณะของĀินแต่ละประเภท จุดประÿงค์การทดลอง .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. อุปกรณ์ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ผลการทดลอง ชื่อĀิน ÿีของĀิน ลักþณะของĀิน ทำปฏิกิริยากับกรดไฮโดรคลอลิก (HCl)
107 ÿรุป .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ..............................................................................................................................................................................
108 บัตรภาพหิน Āินทราย Āินคüอร์ตไซต์ Āินดินดาน Āินชนüน Āินปูน Āินอ่อน
109 ใบงานที่ 6.1 Āินในท้องถิ่น คำชี้แจง : ใĀ้นักเรียนนำĀินที่มีอยู่ในท้องถิ่น ÿังเกตลักþณะของĀิน แĀล่งที่มา และจำแนกประเภทของ Āิน ชื่อ.......................................................................................................ชั้น.....................เลขที่..................... ตัüอย่างĀิน 1 แĀล่งที่พบ : …………………………………………………………………………………………………………………………… ลักþณะĀิน : …………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ประเภทĀิน : ........................................................................................................................................ ตัวอย่างหิน 2 แหล่งที่พบ : …………………………………………………………………………………………………………………………… ลักษณะหิน : …………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ประเภทหิน : ........................................................................................................................................
110
111
112 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 12 รายüิชาüิทยาýาÿตร์ ü21101 ชั้นประถมýึกþาปีที่ 6 กลุ่มÿาระการเรียนรู้üิทยาýาÿตร์และเทคโนโลยี ภาคเรียนที่ 1 ปีการýึกþา 2566 Āน่üยการเรียนรู้ที่ 6 Āินและซากดึกดำบรรพ์ เüลา 12 ชั่üโมง เรื่อง การนำĀินไปใช้ประโยชน์ เüลา 2 ชั่üโมง ÿอนโดย นางÿาüนฤมล โคตรนุกุล 1.มาตรฐานการเรียนรู้/ตัüชี้üัด มาตรฐาน ü 3.2 เข้าใจองค์ประกอบและคüามÿัมพันธ์ของระบบโลก กระบüนการเปลี่ยนแปลงภายใน โลกและบนผิüโลก ธรณีพิบัติภัย กระบüนการเปลี่ยนแปลงลมฟ้าอากาýและภูมิอากาýโลก รüมทั้งผลต่อ ÿิ่งมีชีüิตและÿิ่งแüดล้อม ü 3.2 ป.6/2 บรรยายและยกตัüอย่างการใช้ประโยชน์ของĀินและแร่ในชีüิตประจำüันจากข้อมูลที่รüบรüม ได้ 2. ÿาระÿำคัญ Āินและแร่แต่ละชนิดมีลักþณะและÿมบัติแตกต่างกัน มนุþย์ใช้ประโยชน์จากแร่ในชีüิตประจำüันใน ลักþณะต่าง ๆ เช่น นำแร่มาทำเครื่องÿำอาง ยาÿีฟัน เครื่องประดับ อุปกรณ์ทางการแพทย์และนำĀินมาใช้ใน งานก่อÿร้างต่าง ๆ เป็นต้น 3. จุดประÿงค์การเรียนรู้ 1.นักเรียนÿามารถอธิบายการใช้ประโยชน์จากĀินได้ (K) 2.นักเรียนÿามารถเลือกĀินใĀ้เĀมาะÿมกับการใช้งานได้ (P) 3. นักเรียนมีคüามใฝ่เรียนรู้และมุ่งมั่นในการทำงาน (A) 4. ÿาระการเรียนรู้ ประโยชน์ของĀินในชีüิตประจำüัน Āินมีประโยชน์มากมายกับมนุþย์ ตั้งแต่ÿมัยโบราณ มนุþย์รู้จักนำ Āินมาใช้เป็นเครื่องมือเครื่องใช้ต่าง ๆ เพื่อทุ่นแรง นำมาทำเป็นอาüุธเพื่อล่าÿัตü์ ทำเป็นของมีคม ตลอดจน ÿร้างเป็นที่อยู่อาýัย ในปัจจุบันมนุþย์มีüิธีการนำĀินมาใช้งานได้ĀลากĀลายมากขึ้น ตั้งแต่ÿร้างÿิ่งปลูกÿร้าง เพื่ออยู่อาýัย ตึกรามบ้านช่อง อาคารÿถานที่ต่าง ๆ ไปจนถึงÿิ่งปลูกÿร้างเพื่อการคมนาคม เÿ้นทางÿัญจร ต่าง ๆ รüมทั้งเครื่องมือเครื่องใช้ ที่ผลิตจากĀิน Āรือÿกัดเอาจากแร่ในĀิน 5. กิจกรรมการเรียนรู้ ชั่üโมงที่ 1 1. ขั้นÿร้างคüามÿนใจ 1. ครูใĀ้นักเรียนทำกิจกรรมเพื่อกระตุ้นคüามÿนใจคือ เกมÿ์ seven up โดยการนับ 1-7 ไป เรื่อย ๆ โดยคนที่นับ 7 ไม่ต้องพูดคำü่า “7” แต่ใĀ้พูดชื่อĀินแทน เช่น Āินแกรนิต Āินดินดาน Āินพัมมิซ เพื่อ ทบทüนคüามรู้ของนักเรียน 2. ครูและนักเรียนร่üมกันตั้งข้อÿังเกตü่ามนุþย์มีการนำĀินมาประโยชน์ตั้งแต่ÿมัยยุค ดึกดำบรรพ์เช่น นำมาใช้ล่าÿัตü์ นำมาใช้ทำอาüุธ นำมาใช้ทำเชื้อเพลิง เป็นต้น
113 3. ครูตั้งคำถามเพื่อกระตุ้นคüามคิดของนักเรียนü่า นักเรียนเคยพบเĀ็นการนำĀินมาใช้ ประโยชน์อย่างไรบ้าง (แนüคำตอบ: นำมาทำ อาคารบ้านเรือน, ทำครก, ทำÿüนĀย่อม และทำถนน ฯลฯ) 2. ขั้นÿำรüจและค้นĀา 1. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 3 – 4 คน เพื่อทำÿำรüจแĀล่งĀิน โดยครูจำลองÿถานการณ์ü่า นักเรียนเป็นนักธรณีüิทยาที่ต้องÿำรüจĀินในประเทý เพื่อนำมาĀินมาใช้ประโยชน์ โดยแต่ละกลุ่มจะต้อง ÿำรüจĀินทุกÿามประเภท ประเภทละ 3 ชนิด 2. นักเรียนร่üมกันระดมคüามคิดและช่üยกันÿืบค้นข้อมูลจากĀนังÿือเรียนüิทยาýาÿตร์ และ อินเตอร์เน็ตต่าง ๆ จากนั้นบันทึกข้อมูลลงในÿมุดของตนเอง 3. ครูใĀ้นักเรียนแต่ละกลุ่มนำเÿนอผลการÿืบค้นข้อมูลĀน้าชั้นเรียน โดยกลุ่มที่มีĀินชื่อ เดียüกันใĀ้นักเรียนช่üยกันตรüจÿอบคüามถูกต้อง เนื่องจากแต่ละกลุ่มอาจจะได้รับข้อมูลมาจากแĀล่งข้อมูลที่ แตกต่างกัน 4. ในระĀü่างที่นักเรียนร่üมฟังการนำเÿนอĀน้าชั้นเรียน นักเรียนคüรมีการจดบันทึกข้อมูล ประโยชน์ของĀินและแĀล่งที่พบĀินชนิดต่าง ๆ ที่นักเรียนไม่ได้ÿืบค้น 3. ขั้นอธิบายและลงข้อÿรุป 1. ครูและนักเรียนร่üมกันพิจารณาการนำĀินแต่ละประเภทมาใช้ประโยชน์ เช่น Āินประเภท Āินตะกอนที่มีคüามแข็งน้อยจะถูกนำมาใช้ในงานแกะÿลัก Āรือต้องการทำเครื่องใช้ที่ต้องมีคüามแข็งแรงก็จะ เลือกใช้Āินอัคนี 2. ครูใĀ้นักเรียนร่üมกันแÿดงคüามคิดเĀ็นเพิ่มเติมü่าการที่มนุþย์ในยุคโบราณจะเลือกใช้Āิน ประเภทใดมีการÿังเกตĀรือพิจารณาเพื่อตัดÿินใจอย่างไร (แนüคำตอบ : อิÿระตามคüามคิดเĀ็นของนักเรียน เช่น พิจารณาจากคüามแข็ง เป็นต้น) 3. ครูยกตัüอย่างการนำĀินมาใช้งานก่อÿร้างมากมาย เช่น การÿร้างปราÿาทĀิน แถüจังĀüัด บุรีรีมย์ที่ทำมาจากĀินทราย Āรือüัดเบญจมบพิตรดุÿิตüนาราม ซึ่งทำมาจากĀินอ่อน ชั่üโมงที่ 2 4. ขั้นขยายคüามรู้ 1.ทบทüนคüามรู้เดิมโดยใĀ้นักเรียนแต่ละกลุ่มดูบัตรภาพĀ้องน้ำ แล้üüงกลมล้อมรอบผลิตภัณฑ์ที่ทำ มาจากĀิน ในบัตรภาพĀ้องน้ำ จากนั้นร่üมกันอภิปรายและแÿดงคüามคิดเĀ็นü่า ในบัตรภาพĀ้องน้ำน่าจะ เป็นĀินชนิดใดบ้าง พร้อมเĀตุผล (แนüคำตอบ ฝ้าเพดาน ผลิตมาจากแร่ยิปซัม กำแพงĀ้องที่ก่อÿร้างมาจากปูนซีเมนต์ ผลิตมาจากĀินปูนที่ ประกอบด้üยแร่แคลไซต์เป็นĀลัก อ่างล้างĀน้าเซรามิก ผลิตมาจากแร่ดิน แร่เฟลด์ÿปาร์และทราย พื้น กระเบื้องĀ้องน้ำที่ปูด้üยĀินอ่อนĀรือĀินแกรนิต) 2. ครูใĀ้นักเรียนทำใบงานเรื่อง ประโยชน์ของĀิน เพื่อขยายคüามเข้าใจของนักเรียน โดยในระĀü่างที่ นักเรียนทำใบงานครูคอยใĀ้คำแนะนำปรึกþา 3. ครูและนักเรียนร่üมกันเฉลยคำตอบในใบงานเรื่อง ประโยชน์ของĀิน โดยÿุ่มนักเรียนเพื่อตอบ จากนั้นใĀ้ÿมาชิกในĀ้องร่üมกันพิจารณาและแลกเปลี่ยนคüามคิดเĀ็นในชั้นเรียน 4. ครูใĀ้นักเรียนตั้งคำถามที่ÿนใจเพิ่มเติมเกี่ยüกับการใช้ประโยชน์จากĀิน (แนüคำตอบ : อุปกรณ์ Āรือเครื่องมือในการแกะĀินใĀ้เป็นรูปร่างต่าง ๆ คืออะไร) 5. ขั้นประเมิน 1. ครูตั้งคำถามเพื่อตรüจÿอบคüามเข้าใจของนักเรียนในประเด็นต่าง ๆ ดังนี้
114 - ĀินชนิดใดเĀมาะแก่การนำมาทำüัÿดุขัดถู เพราะเĀตุใด (แนüคำตอบ : Āินพัมมิซ เพราะมีรูพรุนมาก) - Āินชนิดใดที่นิยมนำมาใช้ทำอาüุธในอดีต (แนüคำตอบ : Āินออบซิเดียน) 2. ครูประเมินนักเรียนจาก ใบงานเรื่อง ประโยชน์ของĀิน และการมีÿ่üนร่üมในการตอบคำถามใน ชั้นเรียน 6. ÿื่อ/แĀล่งเรียนรู้ ÿื่อการเรียนรู้ 1. ใบงานเรื่อง ประโยชน์ของĀิน 2. ภาพĀ้องน้ำ แĀล่งเรียนรู้ 1.Ā้องเรียน 2.Āนังÿือเรียน 7. การüัดและการประเมินผล จุดประÿงค์ üิธีการüัดผล/เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 1.นักเรียนÿามารถอธิบายการใช้ ประโยชน์จากĀินได้ (K) ÿังเกตจากกการตอบคำถาม ÿังเกตจากการใบงาน ผ่านเกณฑ์การประเมินระดับ คุณภาพดีขึ้นไป 2.นักเรียนÿามารถเลือกĀินใĀ้ เĀมาะÿมกับการใช้งานได้ (P) ÿังเกตจากการใบงาน ผ่านเกณฑ์การประเมินระดับ คุณภาพดีขึ้นไป 3.นักเรียนมีคüามใฝ่เรียนรู้และ มุ่งมั่นในการทำงาน (A) ÿังเกตพฤติกรรม/แบบประเมิน พฤติกรรมการปฏิบัติงาน รายบุคคล ผ่านเกณฑ์การประเมินระดับ คุณภาพดีขึ้นไป
115
116
117
118
119 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 13 รายüิชาüิทยาýาÿตร์ ü21101 ชั้นประถมýึกþาปีที่ 6 กลุ่มÿาระการเรียนรู้üิทยาýาÿตร์และเทคโนโลยี ภาคเรียนที่ 1 ปีการýึกþา 2566 Āน่üยการเรียนรู้ที่ 6 Āินและซากดึกดำบรรพ์ เüลา 12 ชั่üโมง เรื่อง การนำแร่ไปใช้ประโยชน์ เüลา 2 ชั่üโมง ÿอนโดย นางÿาüนฤมล โคตรนุกุล 1.มาตรฐานการเรียนรู้/ตัüชี้üัด มาตรฐาน ü 3.2 เข้าใจองค์ประกอบและคüามÿัมพันธ์ของระบบโลก กระบüนการเปลี่ยนแปลงภายใน โลกและบนผิüโลก ธรณีพิบัติภัย กระบüนการเปลี่ยนแปลงลมฟ้าอากาýและภูมิอากาýโลก รüมทั้งผลต่อ ÿิ่งมีชีüิตและÿิ่งแüดล้อม ü 3.2 ป.6/2 บรรยายและยกตัüอย่างการใช้ประโยชน์ของĀินและแร่ในชีüิตประจำüันจากข้อมูลที่ รüบรüมได้ 2. ÿาระÿำคัญ Āินและแร่แต่ละชนิดมีลักþณะและÿมบัติแตกต่างกัน มนุþย์ใช้ประโยชน์จากแร่ในชีüิตประจำüันใน ลักþณะต่าง ๆ เช่น นำแร่มาทำเครื่องÿำอาง ยาÿีฟัน เครื่องประดับ อุปกรณ์ทางการแพทย์และนำĀินมาใช้ใน งานก่อÿร้างต่าง ๆ เป็นต้น 3. จุดประÿงค์การเรียนรู้ 1. นักเรียนÿามารถอธิบายการใช้ประโยชน์จากแร่ได้ (K) 2. นักเรียนÿามารถเลือกแร่ใĀ้เĀมาะÿมกับการใช้งานได้ (P) 3. นักเรียนมีคüามใฝ่เรียนรู้และมุ่งมั่นในการทำงาน (A) 4. ÿาระการเรียนรู้ ประโยชน์ของแร่ในชีüิตประจำüัน 5. กิจกรรมการเรียนรู้ ชั่üโมงที่ 1 1. ขั้นÿร้างคüามÿนใจ 1. ครูและนักเรียนร่üมกันÿนทนาถึงทรัพยากรธรรมชาติที่ใช้แล้üĀมดไป โดยใĀ้นักเรียน ยกตัüอย่าง (แนüคำตอบ : น้ำมัน ถ่านĀิน และแร่ต่าง ๆ) 2. ครูเชื่อมโยงคüามรู้ของĀินกับแร่ ซึ่งĀินและแร่มีคüามเกี่ยüข้องกันในเรื่องขององค์ประกอบ ภายในของĀินจะมีแร่เป็นÿ่üนประกอบ เราเรียกü่าแร่ประกอบĀิน จากนั้นใĀ้นักเรียนยกตัüอย่างแร่ที่นักเรียน รู้จัก (แนüคำตอบ : ทองคำ เĀล็ก แร่รัตนชาติ เป็นต้น) 3. ครูตั้งข้อÿังเกตü่าแร่ประกอบĀินมีการนำมาใช้ประโยชน์เĀมือนกับแร่อื่น ๆ Āรือไม่เพราะ เĀตุใด (แนüคำตอบ : มีการนำมาใช้ประโยชน์น้อยเนื่องจากต้องผ่านกระบüนการถลุงแร่ซึ่งมีค่าใช้จ่ายÿูงไม่คุ้ม ต่อการลงทุน)
120 2. ขั้นÿำรüจและค้นĀา 1. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 3 – 4 คน เพื่อทำÿำรüจแĀล่งแร่ โดยครูจำลองÿถานการณ์ü่า นักเรียนเป็นนักลงทุนที่ต้องการทำเĀมืองแร่ในประเทýไทย เพื่อนำมาแร่มาใช้ประโยชน์ โดยแต่ละกลุ่มจะต้อง ÿืบĀาแĀล่งแร่และการใช้ประโยชน์ใĀ้ได้มากที่ÿุด 2. นักเรียนร่üมกันระดมคüามคิดและช่üยกันÿืบค้นข้อมูลจากĀนังÿือเรียนüิทยาýาÿตร์ และ อินเตอร์เน็ตต่าง ๆ จากนั้นบันทึกข้อมูลลงในÿมุดของตนเอง 3. ครูใĀ้นักเรียนแต่ละกลุ่มนำเÿนอผลการÿืบค้นข้อมูลĀน้าชั้นเรียน โดยกลุ่มที่มีแร่ชื่อ เดียüกันใĀ้นักเรียนช่üยกันตรüจÿอบคüามถูกต้อง เนื่องจากแต่ละกลุ่มอาจจะได้รับข้อมูลมาจากแĀล่งข้อมูลที่ แตกต่างกัน 4. ในระĀü่างที่นักเรียนร่üมฟังการนำเÿนอĀน้าชั้นเรียน นักเรียนคüรมีการจดบันทึกข้อมูล ประโยชน์ของแร่และแĀล่งที่พบĀินชนิดต่าง ๆ ที่นักเรียนไม่ได้ÿืบค้น 3. ขั้นอธิบายและลงข้อÿรุป 1. ครูและนักเรียนร่üมกันอภิปรายÿิ่งของที่อยู่รอบตัüü่ามีÿ่üนประกอบของแร่Āรือไม่ อย่างไร เพื่อใĀ้นักเรียนเĀ็นถึงการนำแร่มาใช้ประโยชน์ 2. ครูใĀ้นักเรียนร่üมกันแÿดงคüามคิดเĀ็นเพิ่มเติมปริมาณแร่ที่พบในแต่ละพื้นที่มีคüามมาก น้อยไม่เท่ากันเพราะเĀตุใด (แนüคำตอบ : อิÿระตามคüามคิดเĀ็นของนักเรียน เช่น ขึ้นอยู่กับÿภาพทาง ธรณีüิทยาของแต่ละพื้นที่) 3. ครูและนักเรียนร่üมกันอภิปรายแĀล่งเĀมืองแร่ที่พบมากในประเทýไทยอยู่ที่ใด เพราะเĀตุ ใด (แนüคำตอบ : ภาคใต้ของประเทýไทย ) ชั่üโมงที่ 2 4. ขั้นขยายคüามรู้ 1. นักเรียนแบ่งกลุ่มออกเป็นกลุ่มละ 4-5 คน เพื่อทำกิจกรรม รอบรู้เรื่องแร่ โดยปฏิบัติ ดังนี้ 2. ครูเขียนตาราง 3x3 ที่กระดาน 3. แต่ละกลุ่มจะได้Āมายเลขประจำกลุ่ม เช่น กลุ่มที่ 1 Āมายเลขประจำกลุ่ม คือ 1 4. ครูจะอ่านโจทย์ÿถานการณ์ จากนั้นใĀ้นักเรียนร่üมกันüิเคราะĀ์จากÿถานการณ์ที่ครูอ่าน คüรใช้ĀินĀรือแร่ชนิดใดจึงจะเĀมาะÿม เมื่อได้คำตอบแล้üใĀ้รีบยกมือ 5. กลุ่มที่ตอบก่อนและถูกจะได้ไปเขียนĀมายเลขกลุ่มของตนเองในช่องตารางที่กระดานที่ครู เขียนไü้ 6. กรณีที่กลุ่มตอบก่อน ตอบไม่ถูก กลุ่มถัดไปมีÿิทธิ์ตอบ กลุ่มที่ตอบถูกจะได้ÿิทธิ์ไปเขียน Āมายเลขกลุ่ม ที่กระดาน 7. การเขียนĀมายเลขกลุ่มที่กระดานมีเงื่อนไขü่า กลุ่มใดที่ÿามารถเขียนĀมายเลขกลุ่มเรียง ติดกันได้ 3 ตัüก่อน ถือü่ากลุ่มนั้นเป็นผู้ชนะ กรณีที่ไม่มีกลุ่มใดเขียนเรียงติดกันได้ 3 ตัü ใĀ้นับจำนüนตัüเลข กลุ่มในตาราง กลุ่มที่มีจำนüนตัüเลขกลุ่มบนĀน้ากระดานมากÿุดถือü่าเป็นผู้ชนะ 8. ครูใĀ้นักเรียนทำใบงานเรื่อง ประโยชน์ของแร่ เพื่อขยายคüามเข้าใจของนักเรียน โดยใน ระĀü่างที่นักเรียนทำใบงานครูคอยใĀ้คำแนะนำปรึกþา
121 9. ครูและนักเรียนร่üมกันเฉลยคำตอบในใบงาน โดยÿุ่มนักเรียนเพื่อตอบ จากนั้นใĀ้ÿมาชิก ในĀ้องร่üมกันพิจารณาและแลกเปลี่ยนคüามคิดเĀ็นในชั้นเรียน 10. ครูและนักเรียนร่üมกันแลกเปลี่ยนคüามคิดเĀ็นโดยจำลองÿถานการณ์ใĀ้นักเรียนค้นพบ แĀล่งแร่ทองคำ นักเรียนคิดü่าจะÿามารถนำมาใช้ได้เลยĀรือไม่เพราะเĀตุใด (แนüคำตอบ : คüรนำแร่ที่พบมา ถลุงเพื่อใĀ้ได้แร่ที่บริÿุทธิ์) 5. ขั้นประเมิน 1. ครูตั้งคำถามเพื่อตรüจÿอบคüามเข้าใจของนักเรียนในประเด็นต่าง ๆ ดังนี้ - แร่ที่มีÿีÿันĀลากÿี เĀมาะแก่นำมาทำเครื่องประดับคือแร่ใด (แนüคำตอบ: แร่รัตนชาติ) - แร่ที่เป็นÿ่üนประกอบของĀินชีÿต์ นำมาทำแป้งฝุ่นคือแร่ใด (แนüคำตอบ: แร่ทัลก์) 2. ครูประเมินนักเรียนจากใบงานเรื่อง ประโยชน์ของแร่ และการมีÿ่üนร่üมในการตอบ คำถามในชั้นเรียน 6. ÿื่อ/แĀล่งเรียนรู้ ÿื่อการเรียนรู้ 1. ใบงานเรื่อง ประโยชน์ของแร่ แĀล่งเรียนรู้ 1.Ā้องเรียน 2.Āนังÿือเรียน 7. การüัดและการประเมินผล จุดประÿงค์ üิธีการüัดผล/เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 1. นักเรียนÿามารถอธิบายการใช้ ประโยชน์จากแร่ได้ (K) ÿังเกตจากกการตอบคำถาม ÿังเกตจากใบงาน ผ่านเกณฑ์การประเมินระดับ คุณภาพดีขึ้นไป 2. นักเรียนÿามารถเลือกแร่ใĀ้ เĀมาะÿมกับการใช้งานได้ (P) ÿังเกตจากใบงาน ผ่านเกณฑ์การประเมินระดับ คุณภาพดีขึ้นไป 3.นักเรียนมีคüามใฝ่เรียนรู้และ มุ่งมั่นในการทำงาน (A) ÿังเกตพฤติกรรม/แบบประเมิน พฤติกรรมการปฏิบัติงาน รายบุคคล ผ่านเกณฑ์การประเมินระดับ คุณภาพดีขึ้นไป
122 โจทย์ÿถานการณ์ “ลิซ่าÿังเกตเĀ็นü่าดินÿอนของตัüเองĀมดแล้ü แต่ลิซ่าอยากได้ดินÿอที่ทำด้üยตัüเอง ลิซ่ามีไม้ที่จะทำเป็น แท่งดินÿอนแล้ü แต่ยังขาดไÿ้ดินÿอน ลิซ่าต้องใช้แร่อะไรมาทำไÿ้ดินÿอ” “โรเซ่เป็นที่คนชอบแป้งมาก จึงÿนใจที่จะทำแป้งทาĀน้าแบรนของตัüเอง โรเซ่จึงýึกþาüิธีการทำแป้งทา Āน้าและüัตถุดิบที่ได้จากธรรมชาติ มีแร่ธาตุชนิดนึงที่เป็นÿ่üนผÿมในการทำแป้งทาĀน้า แร่ชนิดนี้คือ” “เบลล่าไปเที่ยüคาเฟ่แĀ่งĀนึ่งที่ตกแต่งไปด้üยแก้üต่าง ๆ นาๆ ชนิด และเขามีการÿาธิตการทำแก้ü มีแก้ü ชนิดนึงที่มีราคาแพงกü่าเพื่อน นักเรียนคิดü่าแก้üนั่นทำมาจากแร่อะไร ” “ตินามีแม่เป็นคนชอบÿะÿมเครื่องประดับ เครื่องประดับที่แม่ใÿ่ มีคüามแüüüาüลากลายÿีÿันมาก นักเรียน คิดü่า เครื่องประดับที่แม่ตินาใÿ่ ทำมาจากแร่อะไร ” “พ่อจะพามะปรางไปงานüัด พอถึงงานüัดมะปรางมองเĀ็นผู้คนกำลังนั่งระบายÿีตุ๊กตา ตุ๊กตามีÿีขาü ลักþณะเĀมือนปูน นักเรียนคิดü่า ตุ๊กตาที่มะปรางเĀ็นทำมาจากแร่อะไร”
123
124
125
126 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 14 รายüิชาüิทยาýาÿตร์ ü21101 ชั้นประถมýึกþาปีที่ 6 กลุ่มÿาระการเรียนรู้üิทยาýาÿตร์และเทคโนโลยี ภาคเรียนที่ 1 ปีการýึกþา 2566 Āน่üยการเรียนรู้ที่ 6 Āินและซากดึกดำบรรพ์ เüลา 12 ชั่üโมง เรื่อง กระบüนการเกิดซากดึกดำบรรพ์ เüลา 4 ชั่üโมง ÿอนโดย นางÿาüนฤมล โคตรนุกุล 1.มาตรฐานการเรียนรู้/ตัüชี้üัด มาตรฐาน ü 3.2 เข้าใจองค์ประกอบและคüามÿัมพันธ์ของระบบโลก กระบüนการเปลี่ยนแปลงภายใน โลกและบนผิüโลก ธรณีพิบัติภัย กระบüนการเปลี่ยนแปลงลมฟ้าอากาýและภูมิอากาýโลก รüมทั้งผลต่อ ÿิ่งมีชีüิตและÿิ่งแüดล้อม ü 3.2 ป.6/3 ÿร้างแบบจำลองที่อธิบายการเกิดซากดึกดำบรรพ์และคาดคะเนÿภาพแüดล้อมในอดีต ของซากดึกดำบรรพ์ 2. ÿาระÿำคัญ ซากดึกดำบรรพ์เกิดจากการทับถมĀรือการประทับรอยของÿิ่งมีชีüิตในอดีต จนเกิดเป็นโครงÿร้างของ ซากĀรือร่องรอยของÿิ่งมีชีüิตที่ปรากฏอยู่ในĀิน ในประเทýไทยพบซากดึกดำบรรพ์ที่ĀลากĀลาย เช่น พืช ปะการัง Āอย ปลา เต่า ไดโนเÿาร์และรอยตีนÿัตü์ ซากดึกดำบรรพ์ÿามารถใช้เป็นĀลักฐานช่üยอธิบายÿภาพแüดล้อมของพื้นที่ในอดีตขณะเกิดÿิ่งมีชีüิต นั้น เช่น ถ้าพบซากดึกดำบรรพ์ของĀอยน้ำจืด ÿภาพแüดล้อมบริเüณนั้นอาจเคยเป็นแĀล่งน้ำจืดมาก่อน และถ้าพบซากดึกดำบรรพ์ของพืช ÿภาพแüดล้อมบริเüณนั้นอาจเคยเป็นป่ามาก่อน นอกจากนี้ ซากดึกดำ บรรพ์ยังÿามารถใช้ระบุอายุของĀิน และเป็นข้อมูลในการýึกþาüิüัฒนาการของÿิ่งมีชีüิต 3. จุดประÿงค์การเรียนรู้ 1. อธิบายการเกิดซากดึกดำบรรพ์ได้ (K) 2. คาดคะเนÿภาพแüดล้อมในอดีตของซากดึกดำบรรพ์ได้ (K) 3. ÿร้างแบบจำลองที่อธิบายการเกิดซากดึกดำบรรพ์ได้ (P) 4. ยกตัüอย่างการนำคüามรู้เรื่องซากดึกดำบรรพ์มาใช้ประโยชน์ในชีüิตประจำüันได้ (A) 5. นักเรียนมีคüามใฝ่เรียนรู้และมุ่งมั่นในการทำงาน (A) 4. ÿาระการเรียนรู้ ซากดึกดำบรรพ์Āรือฟอÿซิล เกิดจากการทับถมĀรือประทับรอยของÿิ่งมีชีüิตในอดีต แล้üผ่านกระบüนการ เปลี่ยนแปลงทางธรรมชาติต่างๆจนทำใĀ้กลายเป็นโครงÿร้างของซากĀรือร่องรอยของÿิ่งมีชีüิต โดยทั่üไปซาก ดึกดำบรรพ์ที่มีอายุมากมักอยู่ในชั้นĀินด้านล่าง ÿ่üนซากดึกดำบรรพ์ที่มีอายุน้อยจะอยู่ในชั้นĀินด้านบน
127 5. กิจกรรมการเรียนรู้ ชั่üโมงที่ 1 1. ขั้นÿร้างคüามÿนใจ 1. ครูนำเÿนอภาพ 6 อันดับ ÿัตü์ยุคดึกดำบรรพ์ เพื่อกระตุ้นคüามÿนใจของนักเรียน โดยĀลังจากที่ดู ภาพใĀ้นักเรียนร่üมกันแÿดงคüามคิดเĀ็นถึงลักþณะของÿัตü์ในยุคดึกดำบรรพ์กับÿัตü์ที่อยู่ในปัจจุบันมีคüาม เĀมือนĀรือแตกต่างกันอย่างไร 2. ทบทüนคüามรู้เดิมโดยตั้งคำถามกับนักเรียนดังนี้ อาจพบซากดึกดำบรรพ์ในĀินชนิดใด เพราะเĀตุ ใด (แนüคำตอบ ÿามารถพบซากดึกดำบรรพ์ได้ในĀินตะกอน เมื่อÿิ่งมีชีüิตล้มตายลง ÿ่üนที่เป็นเนื้อเยื่อ จะผุพังÿลายไปเĀลือแต่ÿ่üนที่เป็นโครงÿร้างแข็งและบางครั้งบางชิ้นÿ่üนอาจมีไม่ครบ เนื่องจากเกิด การผุพังและพัดพาไปของตะกอนเกิดการทับถมและฝังตัüอยู่ในชั้นĀิน) 3.นักเรียนอ่านกิจกรรมชüนอ่านชüนคิดก่อนเรียน ตอน ไม้กลายเป็นĀิน ในĀนังÿือเรียนüิทยาýาÿตร์ฯ Āน้า 42 และตอบคำถามชüนตอบ ดังนี้ - เพื่อนๆ คิดü่า ซากดึกดำบรรพ์เกิดขึ้นได้อย่างไร และมีปัจจัยใดเกี่ยüข้องบ้าง (แนüคำตอบ ซากดึกดำบรรพ์เกิดจากการทับถมĀรือประทับรอยของÿิ่งมีชีüิตในอดีต แล้ü ผ่านกระบüนการเปลี่ยนแปลงทางธรรมชาติ จนทำใĀ้กลายเป็นโครงÿร้างของซากĀรือ ร่องรอยของÿิ่งมีชีüิต โดยปัจจัยที่เกี่ยüข้องในการเกิดซากดึกดำบรรพ์ ได้แก่ องค์ประกอบ ของÿิ่งมีชีüิต อุณĀภูมิ ระยะเüลาการทับถม) 4. ครูใĀ้นักเรียนร่üมกันแÿดงคüามคิดเĀ็นเกี่ยüกับÿาเĀตุที่ทำใĀ้ÿัตü์ในอดีตเช่น ไดโนเÿาร์ Āรือพืช บางชนิดต้องÿูญพันธุ์ (แนüคำตอบ : ตามคüามคิดเĀ็นของนักเรียน เช่น การเกิดอุกกาบาตพุ่งชนโลก การไม่ ปรับตัüของÿิ่งมีชีüิตเป็นต้น 2. ขั้นÿำรüจและค้นĀา 1. นักเรียนแบ่งกลุ่มออกเป็นกลุ่มละ 4-5 คน จากนั้นýึกþาขั้นตอนการทำกิจกรรมที่ 1 ÿร้าง แบบจำลอง ซากดึกดำบรรพ์ ในĀนังÿือเรียนüิทยาýาÿตร์ฯ ป.6 2. นักเรียนปฏิบัติกิจกรรมที่ 1 ÿร้างแบบจำลองซากดึกดำบรรพ์ ตอนที่ 1 โดยปฏิบัติ ดังนี้ - ÿ่งตัüแทนออกมารับüัÿดุ-อุปกรณ์ในการทำกิจกรรม - ÿืบค้นข้อมูลเกี่ยüกับซากดึกดำบรรพ์ในĀนังÿือและแĀล่งเรียนรู้อื่นๆ - ออกแบบแบบจำลองซากดึกดำบรรพ์ แล้üบันทึกผลลงแบบฝึกĀัดüิทยาýาÿตร์ฯ ป. 6 - ÿร้างแบบจำลองโดยปฏิบัติตามขั้นตอนÿร้างแบบจำลองในĀนังÿือเรียน üิทยาýาÿตร์ฯ ป.6 โดยใช้ดินนำมันมาทำเป็นชันตะกอนใĀ้มีคüามĀนาประมาณ 1 เซนติเมตร จากนั้นนำตีนไดโนเÿาร์ĀรือเปลือกĀอยกดลงบนดินนำมันใĀ้เป็นรอยลึก 4-6 รอย แต่ละรอยอยู่Ā่างกันผÿมปูนปลาÿเตอร์ 100 กรัม น้ำ 70 ลบ.ซม. ลงใน ภาชนะคนใĀ้เข้ากัน แล้üเทลงในดินน้ำมัน üางทิ้งไü้ 30 นาที ÿังเกตลักþณะพื้นผิü และบันทึกผลลงในบันทึกผลกิจกรรม 3. ขั้นอธิบายและลงข้อÿรุป
128 1. นักเรียนแต่ละกลุ่มนำเÿนอผลการทำกิจกรรมที่ 1 ÿร้างแบบจำลองซากดึกดำบรรพ์ ตอนที่ 1 ใน ประเด็นต่อไปนี้ - ผลงานแบบจำลอง - อธิบายการเกิดซากดึกดำบรรพ์ โดยใช้แบบจำลอง 2. นักเรียนร่üมกันÿรุปกิจกรรมที่ 1 ÿร้างแบบจำลองซากดึกดำบรรพ์ ตอนที่ 1 ü่า ซากดึกดำบรรพ์ เกิดจากการ ทับถมĀรือการประทับรอยของÿิ่งมีชีüิตในอดีต จนเกิดเป็นโครงÿร้างของซากĀรือร่องรอยของ ÿิ่งมีชีüิตที่ปรากฏอยู่ในĀิน ดังนี้ - องค์ประกอบของÿิ่งมีชีüิต เมื่อÿิ่งมีชีüิตตาย โครงร่างที่เป็นของแข็งจะใช้เüลาใน การย่อย ÿลายนาน Āากในขณะนั้นมีตะกอนมาปิดทับซากรüดเร็ü จะทำใĀ้ กลายเป็นซากดึกดำบรรพ์ ได้ง่าย เช่น กระดูก ฟัน กระดอง - อุณĀภูมิ เมื่อบริเüณใดมีอุณĀภูมิเย็นจัดĀรือแĀ้งแล้งจัด จนเชื้อจุลินทรีย์ไม่ÿามารถ เจริญเติบโตได้ ซากÿิ่งมีชีüิตบางชนิดจึงรอดพ้นจากการย่อยÿลายของจุลินทรีย์ต่าง - ระยะเüลาการทับถม ระยะเüลาที่ตะกอนทับถมลงบนซากของÿิ่งมีชีüิตจะต้อง เกิดขึ้นอย่างรüดเร็üจนทำใĀ้เชื้อจุลินทรีย์ต่าง ๆ ดีกü่าเราไม่ÿามารถย่อยÿลายซาก ของÿิ่งมีชีüิตได้ทัน ชั่üโมงที่ 2 2. ขั้นÿำรüจและค้นĀา (ต่อ) 1. ทบทüนคüามรู้เดิมของนักเรียน โดยครูแจกบัตรภาพซากดึกดำบรรพ์ใĀ้นักเรียนคนละ 1 แผ่น จากนั้นÿุ่มนักเรียนบางคนใĀ้อธิบายü่า กระบüนการเกิดซากดึกดำบรรพ์ตามบัตรภาพซากดึกดำบรรพ์ที่ได้รับ เกิดขึ้นได้อย่างไร 2.นักเรียนจับกลุ่ม 5-6 คน โดยมีเงื่อนไขการจับกลุ่มü่า ÿมาชิกในกลุ่มต้องไม่มีบัตรภาพซากดึกดำ บรรพ์ซ้ำกัน จากนั้นใĀ้นักเรียนปฏิบัติกิจกรรมที่ 1 ÿร้างแบบจำลองซากดึกดำบรรพ์ ตอนที่ 2 โดยปฏิบัติ ดังนี้ - ÿังเกตบัตรภาพซากดึกดำบรรพ์ - ร่üมแÿดงคüามคิดเĀ็นü่า ÿภาพแüดล้อมในอดีตของซากดึกดำบรรพ์ในบัตรภาพเคย เป็นแĀล่ง น้ำจืด แĀล่งน้ำเค็ม Āรือเป็นป่า แล้üบันทึกผลในแบบฝึกĀัด 3. ขั้นอธิบายและลงข้อÿรุป 1. นักเรียนแต่ละกลุ่มÿ่งตัüแทนนำเÿนอผลการทำกิจกรรมĀน้าชั้นเรียน 2. นักเรียนตอบคำถามต่อไปนี้ ถ้าเราพบซากดึกดำบรรพ์ของเปลือกĀอยทะเลบนภูเขา นักเรียนคาด ü่า ÿภาพแüดล้อมในอดีตของซากดึกดำบรรพ์เปลือกĀอยเป็นอย่างไร (แนüคำตอบ เป็นทะเล เนื่องจากĀอยเป็นÿัตü์ที่อยู่ในทะเล ภูเขานี้ในอดีตอาจจมอยู่ใต้ท้องทะเลก็ เป็นได้) 3. นักเรียนร่üมกันอภิปรายและÿรุปกิจกรรมที่ 1 ÿร้างแบบจำลองซากดึกดำบรรพ์ตอนที่ 2 ü่า ซาก ดึกดำบรรพ์ÿามารถใช้เป็นĀลักฐานที่ช่üยอธิบายÿภาพแüดล้อมของพื้นที่ในอดีตขณะเกิดÿิ่งมีชีüิตนั้น เช่น Āาก พบ ซากดึกดำบรรพ์ของĀอยน้ำจืด ÿภาพแüดล้อมบริเüณนั้นอาจเคยเป็นแĀล่งน้ำจืดมาก่อน และĀากพบ ซากดึกดำบรรพ์ของพืช ÿภาพแüดล้อมบริเüณนั้นอาจเคยเป็นป่ามาก่อน 4. ใĀ้นักเรียนร่üมกันÿังเกตบัตรภาพซากดึกดำบรรพ์ ýึกþาเกี่ยüกับประเภทของซากดึกดำบรรพ์ใน ĀนังÿือเรียนĀรือแĀล่งเรียนรู้อื่นๆ จากนั้นนำข้อมูลมาแบ่งประเภทซากดึกดำบรรพ์
129 5. นักเรียนร่üมÿรุปผลการทำกิจกรรมü่า ประเภทของซากดึกดำบรรพ์แบ่งออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ ซากดึกดำบรรพ์ÿัตü์ ซากดึกดำบรรพ์พืช และซากดึกดำบรรพ์ร่องรอย ชั่üโมงที่ 3 4. ขั้นขยายคüามรู้ 1. นักเรียนแบ่งกลุ่มออกเป็นกลุ่มละ 4-5 คน ÿ่งตัüแทนมาเลือกบัตรภาพซากดึกดำบรรพ์กลุ่มละ 1 ใบ และปฏิบัติดังนี้ - ýึกþากระบüนการเกิดซากดึกดำบรรพ์ประเภทนี้ - อธิบายกระบüนการเกิดซากดึกดำบรรพ์ประเภทนี้ 2. นักเรียนตอบคำถามต่อไปนี้ - ซากดึกดำบรรพ์ไดโนเÿาร์แบบซากกลายเป็นĀิน เกิดขึ้นได้อย่างไร (แนüคำตอบ เกิดจากเมื่อÿัตü์ตายลง ÿ่üนอ่อนจะเริ่มเน่าเปื่อยเĀลือเพียงโครงร่าง เมื่อเüลาผ่านไป แร่ธาตุจะแทรกซึมเข้าไปÿะÿมในช่องü่างของโครงร่างÿัตü์ เมื่อ เüลาผ่านไปĀลายล้านปี โครงร่าง ของÿัตü์จะแปรÿภาพกลายเป็นĀิน) - การเกิดซากดึกดำบรรพ์แบบใด ทำใĀ้ได้ซากดึกดำบรรพ์ที่มีÿภาพใกล้เคียงกับÿภาพ เดิมของÿิ่งมีชีüิตชนิดนั้นมากที่ÿุด (แนüคำตอบ การเกิดซากดึกดำบรรพ์แบบคงÿภาพ) 3. ครูตั้งประเด็นใĀ้นักเรียนในชั้นเรียนร่üมกันอภิปรายü่า การค้นพบซากดึกดำบรรพ์ต่างๆ มี ประโยชน์Āรือไม่ อย่างไร จนได้ข้อÿรุป การค้นพบซากดึกดำบรรพ์ต่างๆ มีประโยชน์ในĀลายด้าน ซากดึกดำ บรรพ์ÿามารถใช้ เป็นĀลักฐาน ที่ช่üยอธิบายÿภาพแüดล้อมของพื้นที่ในอดีตขณะเกิดÿิ่งมีชีüิตนั้น เช่น Āาก พบซากดึกดำบรรพ์ ของ Āอยน้ำจืด ÿภาพแüดล้อมบริเüณนั้นอาจเคยเป็นแĀล่งน้ำจืดมาก่อน และĀากพบ ซากดึกดำบรรพ์ของพืชÿภาพแüดล้อมบริเüณนั้นอาจเคยเป็นป่ามาก่อน นอกจากนี้ ซากดึกดำบรรพ์ยังÿามารถ ใช้ระบุอายุของĀินและเป็นข้อมูลในการýึกþาüิüัฒนาการของÿิ่งมีชีüิต 4. นักเรียนแบ่งกลุ่มออกเป็นกลุ่มละ 4-5 คน เพื่อทำกิจกรรม ซากดึกดำบรรพ์ที่พบในประเทýไทย โดยปฏิบัติ ดังนี้ - ÿ่งตัüแทนกลุ่มออกมารับแผนที่และบัตรภาพซากดึกดำบรรพ์ที่พบในประเทýไทย - ใĀ้นักเรียนýึกþาภาพดึกดำบรรพ์ในบัตรภาพซากดึกดำบรรพ์ที่พบในประเทýไทย และคาดคะเนÿภาพแüดล้อมในอดีตของซากดึกดำบรรพ์ - จากนั้นนำข้อมูลมาพิจารณาü่า พื้นที่ใดในประเทýไทยน่าจะพบซากดึกดำบรรพ์ เĀล่านี้ และüางบัตรภาพลงในตำแĀน่งนั้นในแผนที่ - ช่üยกันýึกþาข้อมูลเกี่ยüกับซากดึกดำบรรพ์ที่ค้นพบในประเทýไทย เพื่อตรüจÿอบ คüามถูกต้องของตำแĀน่งบัตรภาพที่üางในแผนที่ Āากมีข้อผิดพลาดใĀ้แก้ไขใĀ้ ถูกต้อง 5. นักเรียนตอบคำถามต่อไปนี้ - บริเüณอำเภอแม่เมาะ จังĀüัดลำปาง พบซากดึกดำบรรพ์ของÿิ่งมีชีüิตใด (แนüคำตอบ ค้นพบซากดึกดำบรรพ์Āอยขม) - ในประเทýไทยมีการพบซากดึกดำบรรพ์ที่กลายเป็นĀินĀรือไม่ ถ้ามีพบที่ใด (แนüคำตอบ มีการค้นพบไม้กลายเป็นĀินที่บริเüณภาคตะüันเฉียงเĀนือและ ภาคเĀนือ)
130 - ยกตัüอย่างซากดึกดำบรรพ์ที่พบในจังĀüัดÿตูลมาอย่างน้อย 3 ชนิด (แนüคำตอบ ซากดึกดำบรรพ์ฟันกรามของช้างÿเตโกดอน ÿาĀร่ายทะเลโบราณ แมงดาทะเลโบราณ Āอยโข่งทะเลโบราณ) ชั่üโมงที่ 4 4. ขั้นขยายคüามรู้ (ต่อ) 1. นักเรียนแบ่งกลุ่มออกเป็นกลุ่มละ 4-5 คน เพื่อทำกิจกรรม ÿร้างÿรรค์ผลงาน โดยใĀ้นักเรียนแต่ละ กลุ่มนำคüามรู้เกี่ยüกับการÿร้างแบบจำลองซากดึกดำบรรพ์มาปั้นถ้üยจากดินเĀนียü โดยปฏิบัติดังนี้ - ÿ่งตัüแทนออกมารับใบกิจกรรม ถ้üยปั้นแบบจำลองซากดึกดำบรรพ์ และüัÿดุ อุปกรณ์ในการทำกิจกรรม - นักเรียนออกแบบและÿร้างถ้üยปั้นแบบจำลองซากดึกดำบรรพ์ตามขั้นตอนในใบ กิจกรรม - นักเรียนแต่ละกลุ่มนำเÿนอผลงานของกลุ่มตนเอง และอธิบายประเภทและ กระบüนการเกิดซากดึกดำบรรพ์ 5. ขั้นประเมิน 1. ครูตั้งคำถามเพื่อตรüจÿอบคüามเข้าใจของนักเรียนในประเด็นต่าง ๆ ดังนี้ - รอยเท้าของÿิ่งมีชีüิตเป็นซากดึกดำบรรพ์Āรือไม่เพราะเĀตุใด (แนüคำตอบ: จัดเป็นซากดึกดำบรรพ์ประเภทร่องรอย) - ปัจจัยที่มีผลต่อการเกิดซากดึกดำบรรพ์มีอะไรบ้าง (แนüคำตอบ: องค์ประกอบของÿิ่งมีชีüิต อุณĀภูมิ ระยะเüลาในการทับถม) 3. ครูตรüจผลงานการÿร้างแบบจำลองซากดึกดำบรรพ์ 6. ÿื่อ/แĀล่งเรียนรู้ ÿื่อการเรียนรู้ 1.ภาพÿัตü์ยุคดึกดำบรรพ์ 2.อุปกรณ์ÿร้างแบบจำลองซากดึกดำบรรพ์ 3.บัตรภาพซากดึกดำบรรพ์ 4. ใบกิจกรรม ถ้üยปั้นซากดึกดำบรรพ์ แĀล่งเรียนรู้ 1.Ā้องเรียน 2.Āนังÿือเรียน
131 7. การüัดและการประเมินผล จุดประÿงค์ üิธีการüัดผล/เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 1. อธิบายการเกิดซากดึกดำบรรพ์ ได้ (K) ÿังเกตจากกการตอบคำถาม ÿังเกตจากการใบงาน ผ่านเกณฑ์การประเมินระดับ คุณภาพดีขึ้นไป 2. คาดคะเนÿภาพแüดล้อมใน อดีตของซากดึกดำบรรพ์ได้ (K) ÿังเกตจากการใบงาน ผ่านเกณฑ์การประเมินระดับ คุณภาพดีขึ้นไป 3. ÿร้างแบบจำลองที่อธิบายการ เกิดซากดึกดำบรรพ์ได้ (P) ÿังเกตจากกการตอบคำถาม ผ่านเกณฑ์การประเมินระดับ คุณภาพดีขึ้นไป 4. ยกตัüอย่างการนำคüามรู้เรื่อง ซากดึกดำบรรพ์มาใช้ประโยชน์ใน ชีüิตประจำüันได้ (A) ÿังเกตพฤติกรรม/แบบประเมิน พฤติกรรมการปฏิบัติงาน รายบุคคล ผ่านเกณฑ์การประเมินระดับ คุณภาพดีขึ้นไป 5. นักเรียนมีคüามใฝ่เรียนรู้และ มุ่งมั่นในการทำงาน (A) ÿังเกตพฤติกรรม ผ่านเกณฑ์การประเมินระดับ คุณภาพดีขึ้นไป
132 ภาพ 6 อันดับ ÿัตü์ยุคดึกดำบรรพ์
133
134 บัตรภาพซากดึกดำบรรพ์
135
136
137 บัตรภาพซากดึกดำบรรพ์ที่พบในประเทýไทย
138
139 ภาพแผนที่ประเทýไทย
140 ใบงานกิจกรรม ถ้üยปั้นแบบจำลองซากดึกดำบรรพ์ คำชี้แจง : ใĀ้นักเรียนแต่ละกลุ่มนำคüามรู้เกี่ยüกับการÿร้างแบบจำลองซากดึกดำบรรพ์มาออกแบบถ้üยจาก ดินเĀนียü üัÿดุ- อุปกรณ์ 1. ดินปั้นแบบไม่ใช้เตาอบ เช่น ดินไทย ดินญี่ปุ่น ดินเกาĀลี 5. ไม้นüด 2. üัÿดุที่ใช้ÿร้างแบบจำลองซากดึกดำบรรพ์ เช่น ใบไม้ เปลือกĀอย 6. มีด 3. Āมึกปั๊มแบบตลับ 7. กระดาþทราย 4. ถ้üยชามต้นแบบ üิธีทำ 1. นüดดินจนเริ่มนิ่ม จากนั้นใช้ไม้นüดแป้งคลึงดินจนเป็นแผ่นĀนาประมาณ 5 มิลลิเมตร 2. üางüัÿดุที่ใช้ÿร้างแบบจำลองซากดึกดำบรรพ์ลงบนĀมึกปั๊ม แล้üกดลงที่แผ่นดินใĀ้จม จากนั้นดึงออก 3. คü่ำถ้üยที่เลือกใช้เป็นแม่พิมพ์ลงบนดิน ใช้มีดตัดเป็นรูปüงกลมขนาดเท่ากับปากถ้üย 4. üางดินรูปüงกลมลงในชามใบเดิม ใช้นิ้üโป้งกดเบาๆ เพื่อใĀ้ดินโค้งไปตามถ้üย ทิ้งผลงานของไü้ใĀ้แĀ้ง ÿนิท 5. แกะชิ้นงานออกมาจากถ้üยต้นแบบ ถ้าดินยังชื้นอยู่ ใĀ้นำไปผึ่งไü้บนตะแกรง ทิ้งไü้จนกü่าจะแĀ้งทั่ü กันใช้กระดาþทรายขัดขอบถ้üยใĀ้เรียบเนียน การใช้ประโยชน์ 1. นำแบบจำลองไปอธิบายกระบüนการเกิดซากดึกดำบรรพ์ นำไปเป็นที่ใÿ่ของชิ้นเล็กๆ เช่น กิ๊บติดผม ยางรัดผม
141
142